Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κάτα (κόρη Δαβίδ Δ΄ της Γεωργίας)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Κάτα
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
კატა (Γεωργιανά) και კატაჲ (Γεωργιανά)
Γέννηση12ος αιώνας
Πληροφορίες ασχολίας
Οικογένεια
ΣύζυγοςΙσαάκιος Κομνηνός
Αλέξιος Κομνηνός
ΓονείςΔαυίδ Δ΄ της Γεωργίας
ΑδέλφιαΤαμάρ
Βαχτάνγκ Μπαγκρατιόνι
Δημήτριος Α΄ της Γεωργίας
Zurab Bagrationi
ΟικογένειαΔυναστεία των Μπαγκρατιόνι

Η Κάτα, γεωργιανά: Kata ή Katay, γεωργιανά: კატა, კატაჲ, δηλ. Κατερίνα, ήταν κόρη του Δαβίδ Δ΄ βασιλιά της Γεωργίας. Ο πατέρας της την πάντρεψε με την Ρωμαϊκή (Βυζαντινή) Αυτοκρατορική Οικογένεια π. το 1116, αλλά η ταυτότητα τού συζύγου της δεν αποκαλύπτεται στις μεσαιωνικές πηγές. Υπάρχουν τρεις σύγχρονες υποθέσεις σχετικά με τον γάμο της.[1]

Μεσαιωνικό χρονικό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο γάμος τής Κάτας αναφέρεται στην Ιστορία του Βασιλέως των Βασιλέων Δαβίδ του 12ου αι. -μέρος των συγκεντρωμένων Γεωργιανών Χρονικών- η οποία δεν διευκρινίζει το όνομα τού συζύγου της.[2] Το χρονικό εξυμνεί την Κάτα και την αδελφή της, Ταμάρ, σύζυγο του σάχη του Σιρβάν, ως φωστήρες της Δύσης και της Ανατολής, αντίστοιχα, αντανακλώντας τη λαμπρότητα τού πατέρα τους.[3][4]

Σύγχρονες θεωρίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν διαφορετικές επιστημονικές απόψεις, σχετικά με το ποιός ακριβώς ήταν ο σύζυγος τής Κάτας. Σύμφωνα με μία υπόθεση που είναι κοινώς αποδεκτή από τους ιστορικούς στη Γεωργία,[5] παντρεύτηκε τον Ισαάκιο Κομνηνό, τρίτο γιο του Αυτοκράτορα Αλεξίου Α' Κομνηνού,[6] και μετονομάστηκε Ειρήνη, ένα όνομα που καταγράφεται από τις βυζαντινές πηγές ως αυτό τής συζύγου τού Ισαάκιου. Εάν η υπόθεση είναι αληθής, και η Ελένη, κόρη τού Ισαάκιου και τής Κάτας, ήταν πράγματι σύζυγος τού πρίγκιπα των Ρουρικιδών των Ρως, Γιούρι Ντολγκορούκι, τότε μπορεί να παρέχει, μέσω τής παλαιάς αυτής καταγωγής, μία καταγωγή Βαγρατιδών σε πολυάριθμους Ρώσους και Πολωνούς απογόνους.[5] Εναλλακτικά, η σύζυγος του Ισαάκιου, η Ειρήνη, μπορεί να ήταν το ίδιο πρόσωπο με μία ανώνυμη κόρη του Βολοντάρ του Περεμίσλ, γνωστή από το Σλαβικό Πρώτο Χρονικό, η οποία παντρεύτηκε τον επίσης ανώνυμο γιο του Αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄.[4][5][7]

Μία άλλη εκδοχή που δίνεται, μεταξύ άλλων μελετητών, από τον Κύριλλο Τουμανώφ, υποστηρίζει ότι η Κάτα ήταν παντρεμένη με τον μεγάλο δούκα Αλέξιο Κομνηνό, γιο του Νικηφόρου Βρυέννιου του Νεότερου και της Άννας Κομνηνής.

Η τρίτη υπόθεση, που υποστηρίζεται από τους Πωλ Γκωτιέ και Mιχαήλ-Δημήτριο Στούρτζα, αναφέρει ότι ο σύζυγος τής Kάτα ήταν ο διάδοχος Αλέξιος Κομνηνός, ο μεγαλύτερος γιος και συναυτοκράτορας του Αυτοκράτορα των Ρωμαίων Ιωάννη Β' Κομνηνού.[1] Το βυζαντινό χρονικό του Ιωάννη Ζωναρά αναφέρει την άφιξη της Γεωργιανής ("Αβασγής") νύφης τού μεγαλύτερου γιου τού Ιωάννη Β' στην Κωνσταντινούπολη αμέσως μετά την άνοδό του στον θρόνο, λίγο μετά το 1118.[4][5][8]

  1. 1 2 Lynda Garland & Stephen Rapp. Mary 'of Alania': Woman and Empress Between Two Worlds, p. 121. In: Lynda Garland (ed., 2006), Byzantine Women: Varieties of Experience, 800-1200. Ashgate Publishing, Ltd., (ISBN 0-7546-5737-X).
  2. Toumanoff, Cyril (July 1940), "On the Relationship between the Founder of the Empire of Trebizond and the Georgian Queen Thamar", Speculum, Vol. 15, No. 3: p. 307, fn. 2.
  3. (στην γαλλική) Brosset, Marie-Félicité, (1849) Histoire de la Géorgie de l'Antiquité au XIXe siècle, p. 360. St. Petersbourg: A la typographie de l'Academie Impériale des Sciences.
  4. 1 2 3 Prinke, Rafał T. (2011), "Kata of Georgia", Foundations 3 (6): 489-502.
  5. 1 2 3 4 (στην πολωνική) Prinke, Rafał T. (1998), Krew Bagratydów. Genealogiczne związki Rurykowiczów i Komnenów z Bagratydami w XII wieku Αρχειοθετήθηκε 2009-01-16 στο Wayback Machine.. in: Nuntius Vetustatis, sive Opuscula diversa Professori Georgio Wisłocki septuagenario dedicata, Posnaniae, Anno Domini MCMXCVIII.
  6. Suny, Ronald Grigor (1994), The Making of the Georgian Nation, p. 36. Indiana University Press, (ISBN 0253209153).
  7. Magdalino, Paul (2002), The Empire of Manuel I Komnenos, 1143–1180, p. 205. Cambridge University Press. (ISBN 0-521-52653-1).
  8. Kazhdan, Alexander & Franklin, Simon (1984), Studies on Byzantine literature of the eleventh and twelfth centuries, p. 94. Cambridge University Press, (ISBN 273510043X).