Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ

Παράσημο στήθους του Καλλιτέχνη του Λαού της ΕΣΣΔ (τέχνες του θεάματος).

Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ (ρωσικά: Народный артист СССР‎‎ ), που αποδίδεται ορισμένες φορές και ως Εθνικός Καλλιτέχνης της ΕΣΣΔ, αποτελούσε τιμητικό τίτλο που απονεμόταν σε καλλιτέχνες της Σοβιετικής Ένωσης. Ο όρος χρησιμοποιείται κάπως συγκεχυμένα για την απόδοση δύο διαφορετικών ρωσόφωνων τίτλων: «Народный артист СССР» (Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ), που απονεμόταν στις τέχνες του θεάματος, και «Народный художник СССР» (Ζωγράφος του Λαού της ΕΣΣΔ), που απονεμόταν σε ορισμένους τομείς των εικαστικών τεχνών.

Καθώς οι τίτλοι αυτοί απονέμονταν από την κυβέρνηση, οι τιμώμενοι απολάμβαναν ορισμένα προνόμια και συχνά λάμβαναν καλλιτεχνικές αναθέσεις από τον Υπουργό Πολιτισμού της Σοβιετικής Ένωσης. Κατά συνέπεια, καλλιτέχνες και συγγραφείς που εξέφραζαν κριτική προς το Κομμουνιστικό Κόμμα σπάνια λάμβαναν τέτοια αναγνώριση, αν δεν λογοκρίνονταν πλήρως. Κάθε Σοβιετική Δημοκρατία, καθώς και οι Αυτόνομες Σοβιετικές Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες (ΑΣΣΔ), διέθεταν παρόμοιο τίτλο, ο οποίος προηγουμένως είχε απονεμηθεί σε σχεδόν όλους τους κατόχους του ανώτερου τίτλου «Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ».

Τέχνες του θεάματος

Ο τίτλος απονεμόταν για εξαιρετικά επιτεύγματα στις τέχνες του θεάματος στη Σοβιετική Ένωση. Μεταξύ των τιμώμενων περιλαμβάνονταν πολλοί από τους πλέον αναγνωρισμένους συνθέτες, χορευτές, τραγουδιστές, καθώς και σκηνοθέτες κινηματογράφου και θεάτρου και ηθοποιοί από κάθε Σοβιετική Δημοκρατία. Συνολικά, οι αποδέκτες του τίτλου ανήλθαν σε 1.006 άτομα. Ο τίτλος θεσπίστηκε το 1936, αντικαθιστώντας τον προγενέστερο τίτλο «Καλλιτέχνης του Λαού της Δημοκρατίας». Οι πρώτοι αποδέκτες του τίτλου (6 Σεπτεμβρίου 1936) ήταν οι Κονσταντίν Στανισλάφσκι, Βλαντίμιρ Νεμίροβιτς-Νταντσένκο, Ιβάν Μοσκβίν, Αντονίνα Νεζντάνοβα, Μπορίς Στσούκιν, Κουλιάς Μπαϊσεΐτοβα και ορισμένοι άλλοι ηθοποιοί. Τα τελευταία πρόσωπα που τιμήθηκαν με τον τίτλο ήταν η Σοφία Πιλιαβσκάγια και ο Ολέγκ Γιανκόφσκι (21 Δεκεμβρίου 1991).

Αρχικά, ο τίτλος απονεμόταν μόνο σε ηθοποιούς θεάτρου, χορευτές μπαλέτου και τραγουδιστές όπερας. Σταδιακά, επεκτάθηκε ώστε να απονέμεται και σε ηθοποιούς κινηματογράφου (π.χ. Λιουμπόφ Ορλόβα), συνθέτες (π.χ. Αρνό Μπαμπατζανιάν, Ντμίτρι Σοστακόβιτς), βιολιστές (π.χ. Νταβίντ Όιστραχ), τραγουδιστές ποπ μουσικής (π.χ. Λεονίντ Ουτιόσοφ), κωμικούς (π.χ. Αρκάντι Ράικιν) και ακόμη και σε καλλιτέχνες του τσίρκου, όπως η Νατάλια Ντούροβα και ο Ολέγκ Ποπόφ.

Κανονικά, ένα πρόσωπο ανακηρυσσόταν «Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ» μετά την ηλικία των 40 ετών. Ωστόσο, υπήρχαν εξαιρέσεις για χορευτές, όπως για παράδειγμα, η Ναντέζντα Πάβλοβα, καλλιτέχνιδα του μπαλέτου, η οποία έλαβε τον τίτλο σε ηλικία 28 ετών, ενώ η Μαλίκα Καλοντάροβα, γνωστή χορεύτρια παραδοσιακώνς χορών βουχαριανής εβραϊκής καταγωγής από το Τατζικιστάν, τιμήθηκε με τον τίτλο σε ηλικία 34 ετών.^[1]

Οι νεότερες γυναίκες που έλαβαν αυτόν τον τίτλο ήταν οι Καζάκες λυρικές τραγουδίστριες της όπερας Κουλιάς Μπαϊσεΐτοβα (1936) και Χαλιμά Νοσίροβα (1937), σε ηλικία 24 ετών. Ο νεότερος άνδρας αποδέκτης ήταν ο Αζέρος βαρύτονος της όπερας και τραγουδιστής ελαφράς μουσικής Μουσλίμ Μαγκομάγεφ (1973), σε ηλικία 31 ετών. Μεταξύ των ηθοποιών, ο νεότερος τιμώμενος ήταν ο Σεργκέι Μπονταρτσούκ, σε ηλικία 32 ετών. Η νεότερη ηθοποιός που έλαβε τον τίτλο ήταν η Λιουντμίλα Τσουρσίνα, νύφη του Γιούρι Αντρόπωφ,^[2] σε ηλικία 40 ετών.^[3]

Η Σοφία Ροτάρου, για παράδειγμα, ανακηρύχθηκε «Επίτιμη Καλλιτέχνις της Ουκρανικής ΣΣΔ» το 1973, «Καλλιτέχνις του Λαού της Ουκρανικής ΣΣΔ» το 1976, «Καλλιτέχνις του Λαού της Μολδαβικής ΣΣΔ» το 1983, συγκεντρώνοντας έτσι έναν συνδυασμό τίτλων «Καλλιτέχνιδας του Λαού» από διαφορετικές δημοκρατίες,^[4] και τελικά «Καλλιτέχνις του Λαού της Σοβιετικής Ένωσης» το 1988, ως η πρώτη γυναίκα ποπ τραγουδίστρια που τιμήθηκε με αυτή τη διάκριση και η μοναδική που έφερε τρεις τίτλους «Καλλιτέχνιδας του Λαού».^[4]

Εικαστικές τέχνες

Ο τίτλος «Ζωγράφος του Λαού της ΕΣΣΔ» (Народный художник СССР) απονεμόταν για εξαιρετικά επιτεύγματα σε ορισμένους τομείς των εικαστικών τεχνών, όπως η ζωγραφική, η γλυπτική, το σχέδιο και η φωτογραφία. Παράλληλα, υπήρχε και ο κατώτερος τίτλος «Επίτιμος Ζωγράφος της ΕΣΣΔ» (Заслуженный художник СССР), ο οποίος απονεμόταν επίσης για επιτεύγματα στους ίδιους καλλιτεχνικούς τομείς.

Άλλοι τιμητικοί επαγγελματικοί τίτλοι

Αρχιτέκτονας του Λαού της ΕΣΣΔ (Народный архитектор СССР)
Δάσκαλος του Λαού της ΕΣΣΔ (Народный учитель СССР)
Ιατρός του Λαού της ΕΣΣΔ (Народный врач СССР)

Παραπομπές

↑ ^{[νεκρός σύνδεσμος]}
↑ ЧУРСИНА Людмила Алексеевна. Актеры советского и российского кино (στα Ρωσικά).
↑ «Чурсина Людмила». kino.ukr.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2010.
1 2 РЕМИЗОВА, Мария (25 Μαρτίου 2009). «Звездные прокатчики: В кризис собирают аншлаги только Киркоров и Ротару». Kp.ru -. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ στο Wikimedia Commons
Ρωσική Ακαδημία Τέχνης

[1] {[νεκρός σύνδεσμος]}

[2] ЧУРСИНА Людмила Алексеевна. Актеры советского и российского кино (στα Ρωσικά).

[3] «Чурсина Людмила». kino.ukr.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2010.

[:0-4] 1 2 РЕМИЗОВА, Мария (25 Μαρτίου 2009). «Звездные прокатчики: В кризис собирают аншлаги только Киркоров и Ротару». Kp.ru -. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2020.

[1]

[2]

[3]

[4]