Καταστατικό της Ρώμης
 Με πράσινο χρώμα τα κράτη μέρη, με κίτρινο χρώμα τα κράτη που έχουν υπογράψει αλλά δεν έχουν επικυρώσει, με μωβ χρώμα τα κράτη που απέσυραν την ιδιότητά τους ως μέλους, με πορτοκαλί χρώμα τα κράτη που υπέγραψαν και στη συνέχεια απέσυραν την υπογραφή τους και με κόκκινο χρώμα τα κράτη που δεν είναι μέλη. | |
| Γλώσσα | Αγγλικά, Αραβικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Κινεζικά, Ρωσικά. |
|---|---|
| Ημερομηνία δημοσίευσης | Υπογράφηκε στις 17 Ιουλίου 1998 και τέθηκε σε ισχύ στις 1 Ιουλίου 2002. |
| Θέμα | Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο |
| Τόπος | Ρώμη |
| δεδομένα () | |
Το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου είναι η συνθήκη που ίδρυσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ).[1] Υιοθετήθηκε σε διπλωματική διάσκεψη στη Ρώμη της Ιταλίας στις 17 Ιουλίου 1998[2][3] και τέθηκε σε ισχύ την 1 Ιουλίου 2002. Από τον Ιανουάριο του 2025, 125 κράτη είναι συμβαλλόμενα μέρη του καταστατικού.[4] Μεταξύ άλλων, καθορίζει τη λειτουργία, τη δικαιοδοσία και τη δομή του δικαστηρίου.
Το Καταστατικό της Ρώμης καθιέρωσε τέσσερα βασικά διεθνή εγκλήματα: τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα εγκλήματα πολέμου και το έγκλημα της επίθεσης. Αυτά τα εγκλήματα «δεν υπόκεινται σε καμία παραγραφή».[5] Σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης, το ΔΠΔ μπορεί να διερευνήσει και να ασκήσει δίωξη για τα τέσσερα βασικά διεθνή εγκλήματα μόνο σε περιπτώσεις όπου τα κράτη «δεν μπορούν» ή «δεν είναι πρόθυμα» να το πράξουν τα ίδια.[6] Οι διατάξεις για το έγκλημα της επίθεσης δεν τέθηκαν σε ισχύ παρά μόνο μετά τον ορισμό του στη Διάσκεψη της Καμπάλα το 2010.
Η δικαιοδοσία του ΔΠΔ είναι συμπληρωματική προς τις δικαιοδοσίες των εγχώριων δικαστηρίων. Το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία για εγκλήματα μόνο εάν διαπράττονται στο έδαφος, από υπήκοο ή σε πλοίο νηολογημένο σε κράτος συμβαλλόμενο ή μη συμβαλλόμενο μέρος που έχει αποδεχτεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ή εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών υποβάλει παραπομπή.[7]
Μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων, με στόχο τη σύσταση ενός μόνιμου διεθνούς δικαστηρίου για τη δίωξη ατόμων που κατηγορούνται για γενοκτονία και άλλα σοβαρά διεθνή εγκλήματα, όπως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα επίθεσης, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών συγκάλεσε διπλωματική διάσκεψη πέντε εβδομάδων στη Ρώμη τον Ιούνιο του 1998 «για την οριστικοποίηση και την υιοθέτηση σύμβασης για την ίδρυση διεθνούς ποινικού δικαστηρίου».[8][9]
Περιεχόμενο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Καταστατικό της Ρώμης αποτελείται από προοίμιο και 13 κεφάλαια που χωρίζονται σε 128 άρθρα.
Το προοίμιο αναφέρει:
Τα Κράτη Μέρη στο παρόν Καταστατικό,
Γνωρίζοντας ότι οι λαοί συνδέονται με στενούς δεσμούς, καθώς οι πολιτισμοί τους αποτελούν μια κοινή κληρονομιά, και ανησυχώντας μήπως το ευαίσθητο αυτό μωσαϊκό καταστραφεί κάποια στιγμή,
Έχοντας κατά νου ότι στη διάρκεια αυτού του αιώνα εκατομμύρια παιδιά, γυναίκες και άνδρες υπήρξαν θύματα ανείπωτων βαρβαροτήτων που πληγώνουν βαθειά τη συνείδηση της ανθρωπότητας,
Αναγνωρίζοντας ότι τόσο σοβαρά εγκλήματα απειλούν την ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία της ανθρωπότητας,
Επιβεβαιώνοντας ότι τα σοβαρότερα εγκλήματα που ενδιαφέρουν τη διεθνή κοινότητα στο σύνολο της δεν πρέπει να μένουν ατιμώρητα και ότι η αποτελεσματική τους δίωξη πρέπει να εξασφαλιστεί με τη λήψη μέτρων σε εθνικό επίπεδο και με την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας,
Αποφασισμένα να θέσουν τέλος στην ατιμωρησία αυτών που διέπραξαν τέτοια εγκλήματα, συνεισφέροντας έτσι στην πρόληψη των εγκλημάτων αυτών,
Ενθυμούμενα ότι είναι καθήκον κάθε κράτους να ασκεί την ποινική του δικαιοδοσία επί των υπευθύνων για διεθνή εγκλήματα,
Επιβεβαιώνοντας τους Σκοπούς και τις Αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και ιδιαίτερα ότι όλα τα Κράτη θα απόσχουν από την απειλή ή χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε Κράτους ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο που δεν συνάδει με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών,
Τονίζοντας σχετικά ότι τίποτα στο παρόν Καταστατικό δεν θα θεωρηθεί ότι επιτρέπει σε οποιοδήποτε Κράτος Μέρος να παρέμβει σε μια ένοπλη σύγκρουση ή στις εσωτερικές υποθέσεις οποιουδήποτε Κράτους,
Αποφασισμένα για τους σκοπούς αυτούς και για χάρη της παρούσας αλλά και των μελλοντικών γενεών, να ιδρύσουν ένα ανεξάρτητο, μόνιμο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο συνδεόμενο με το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, με δικαιοδοσία επί των σοβαρότερων εγκλημάτων που ενδιαφέρουν τη διεθνή κοινότητα στο σύνολο της,
Τονίζοντας ότι το ιδρυόμενο κατά το παρόν Καταστατικό Ποινικό Δικαστήριο θα είναι συμπληρωματικό της δικαιοδοσίας των εθνικών ποινικών δικαστηρίων,
Αποφασισμένα να εγγυηθούν τον διαρκή σεβασμό και την εφαρμογή της διεθνούς δικαιοσύνης,Συμφώνησαν τα ακόλουθα:
- Κεφάλαιο 1: Ίδρυση του Δικαστηρίου (Άρθρα 1 - 4)
- Κεφάλαιο 2: Δικαιοδοσία, Παραδεκτό και Εφαρμοστέο Δίκαιο (Άρθρα 5 - 21)
- Κεφάλαιο 3: Γενικές Αρχές Ποινικού Δικαίου (Άρθρα 22 - 33)
- Κεφάλαιο 4: Σύνθεση και Διοίκηση του Δικαστηρίου (Άρθρα 34 - 52)
- Κεφάλαιο 5: Ανάκριση και Δίωξη (Άρθρα 53 - 61)
- Κεφάλαιο 6: Η Δίκη (Άρθρα 62 - 76)
- Κεφάλαιο 7: Ποινές (Άρθρα 77 - 80)
- Κεφάλαιο 8: Έφεση και Αναθεώρηση (Άρθρα 81 - 85)
- Κεφάλαιο 9: Διεθνής Συνεργασία και Δικαστική Συνδρομή (Άρθρα 86 - 102)
- Κεφάλαιο 10: Εκτέλεση των Ποινών (Άρθρα 86 - 111)
- Κεφάλαιο 11: Συνέλευση των Κρατών Μερών (Άρθρο 112)
- Κεφάλαιο 12: Χρηματοδότηση (Άρθρα 113 - 118)
- Κεφάλαιο 13: Τελικές Διατάξεις (Άρθρα 119 - 128)
Μέρη του Καταστατικού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από τα κράτη με πυρηνικά όπλα, η Ρωσία, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υπέγραψαν το Καταστατικό, αλλά μετά απέσυραν την υπογραφή τους, η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα δεν είναι μέρη του Καταστατικού, και το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία είναι μέρη του Καταστατικού.
Η Ελλάδα υπέγραψε το Καταστατικό της Ρώμης στις 18 Ιουλίου 1998 και κατέθεσε το έγγραφο επικύρωσης του Καταστατικού της Ρώμης στις 15 Μαΐου 2002. Το επικύρωσε με τον νόμο 3003/2002 (ΦΕΚ Α’ 75/2002), οπότε έγινε πλήρες μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές αρχές συνεργάζονται με το ΔΠΔ και ότι η Ελλάδα δεσμεύεται από τις διατάξεις του Καταστατικού.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «The Rome Statute» (PDF). International Criminal Court. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 9 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ Michael P. Scharf (August 1998). Results of the Rome Conference for an International Criminal Court Αρχειοθετήθηκε 15 May 2012 στο Wayback Machine.. The American Society of International Law. Retrieved on 31 January 2008.
- ↑ Each year, to commemorate the adoption of the Rome Statute, human rights activists around the world celebrate 17 July as World Day for International Justice. See Amnesty International USA (2005). International Justice Day 2005 Αρχειοθετήθηκε 2 May 2008 στο Wayback Machine.. Retrieved on 31 January 2008.
- ↑ «Rome Statute of the International Criminal Court». United Nations Treaty Collection. 11 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2025.
- ↑ Article 29, Non-applicability of statute of limitations
- ↑ «International Criminal Court prosecutor calls for end to violence in Gaza». Reuters. Amsterdam. 8 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ How the Court works
- ↑ United Nations (1999). Rome Statute of the International Criminal Court – Overview Αρχειοθετήθηκε 13 January 2008 στο Wayback Machine.. Retrieved on 31 January 2008.
- ↑ Coalition for the International Criminal Court. Πρότυπο:Usurped. Retrieved on 31 January 2008.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Το Καταστατικό της Ρώμης στα Αγγλικά και η μετάφρασή του στα Ελληνικά, όπως δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 8 Απριλίου 2002.
