Προεδρικές εκλογές 2024 στο Αζερμπαϊτζάν
Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Αζερμπαϊτζάν στις 7 Φεβρουαρίου 2024.[1] Ο εν ενεργεία πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγιεφ, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2003, κέρδισε για πέμπτη συνεχόμενη φορά με ποσοστό άνω του 92%, νικώντας τον πλησιέστερο αντίπαλό του Ζαχίντ Ορούτζ, ο οποίος έλαβε μόλις 2% των ψήφων.[2]
Αρχικά προγραμματισμένες για τον Οκτώβριο του 2025, ο πρόεδρος Αλίγιεφ προκήρυξε πρόωρες εκλογές τον Δεκέμβριο του 2023 έπειτα από τη νικηφόρα επίθεση του Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Η επίθεση αυτή οδήγησε στη λήξη της Δημοκρατίας του Αρτσάχ, ενός αποσχισθέντος κράτους με αρμενική ηγεσία, και στην πλήρη ανάκτηση του ελέγχου από το Αζερμπαϊτζάν στην αμφισβητούμενη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.[3][4] Οι εκλογές είναι ανεπίσημα γνωστές ως «Εκλογές της Νίκης» (Zəfər seçkisi) λόγω της επιτυχούς στρατιωτικής επιχείρησης.[5][6] Σηματοδοτούν την τρίτη πρόωρη εκλογική διαδικασία στην ιστορία του Αζερμπαϊτζάν και την πρώτη που διεξάγεται κατά τη χειμερινή περίοδο.[7]
Οι εκλογές διεξήχθησαν σε ένα αυταρχικό πλαίσιο, όπου η αντιπολίτευση και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης καταπιέζονται στο Αζερμπαϊτζάν.[8] Τα δύο κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης, το Μουσαβάτ και το Λαϊκό Μέτωπο, ανακοίνωσαν ότι δεν θα κατέβαζαν υποψήφιους στις εκλογές και κάλεσαν τους πολίτες να μείνουν στα σπίτια τους, επικαλούμενα τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα της διαδικασίας.[9][10] Επιπλέον, αρκετοί από τους υποψήφιους που εμφανίστηκαν στα ψηφοδέλτια είχαν εκφράσει στο παρελθόν δημόσιο θαυμασμό για τον Αλίγιεφ, με αποτέλεσμα την απουσία πραγματικών αντιπολιτευόμενων υποψηφίων, ενώ παράλληλα συνεχίστηκε η καταστολή ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και δημοσιογράφων.[11][12][13][14][15]
Πέραν των εξελίξεων που ακολούθησαν τη Σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και των μελλοντικών της επιπτώσεων, η εκλογική εκστρατεία εκτυλίχθηκε μέσα σε ένα πλαίσιο ευρύτερων γεωπολιτικών εντάσεων στην περιοχή. Σε αυτές περιλαμβανόταν ο ανταγωνισμός μεταξύ περιφερειακών δυνάμεων και οι προσπάθειες του Αζερμπαϊτζάν να ενισχύσει την επιρροή του στον Νότιο Καύκασο.[16][17] Ζητήματα εσωτερικής πολιτικής όπως η οικονομική στασιμότητα, οι αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες και οι ανησυχίες για τη δημοκρατική διακυβέρνηση αποτέλεσαν επίσης βασικά θέματα του εκλογικού διαλόγου.[18] Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη εξέφρασε ανησυχίες όπως «έλλειψη μυστικότητας της ψήφου, απουσία μέτρων κατά της πολλαπλής ψήφου και ενδείξεις νοθείας,» γεγονός που εγείρει αμφιβολίες για την ακεραιότητα της καταμέτρησης και της δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων. Παρατηρητές σημείωσαν ότι, αν και η προετοιμασία των εκλογών πραγματοποιήθηκε με αποδοτικότητα και επάρκεια, απουσίαζε ο πραγματικός πλουραλισμός, καθώς οι κριτικές φωνές καταστέλλονταν συστηματικά.[19][20]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν εκλέγεται για επταετή θητεία με καθολική, άμεση και ίση ψηφοφορία μέσω προσωπικής και μυστικής κάλπης. Χρησιμοποιείται το σύστημα δύο γύρων· εάν κανένας υποψήφιος δεν λάβει την πλειοψηφία των ψήφων στον πρώτο γύρο, διεξάγεται δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους στον πρώτο γύρο.[21] Σε περίπτωση πολέμου, η προεδρική θητεία πρέπει να παραταθεί έως τη λήξη της στρατιωτικής επιχείρησης, για την οποία η απόφαση πρέπει να ληφθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν βάσει της αίτησης του κρατικού οργάνου που οργανώνει τις εκλογές (δημοψήφισμα).[21]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Τα μεσάνυχτα της 7ης Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής (CEC), Μαζαχίρ Παναχόφ, ανακοίνωσε τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των εκλογών. Με το 54,5% των ψήφων να έχει καταμετρηθεί, ο Ιλχάμ Αλίγιεφ ανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών, εξασφαλίζοντας ποσοστό άνω του 92,1%.[22]
| Υποψήφιοι | Κόμματα | 1ος γύρος | ||
|---|---|---|---|---|
| Ψήφοι | % | |||
| Ιλχάμ Αλίγιεφ | YAP | 4.567.458 | 92,12 | |
| Ζαχίντ Ορούτζ | Ανεξ. | 107.632 | 2,17 | |
| Φαζίλ Μουσταφά | BQP | 98.421 | 1,99 | |
| Γκουντράτ Χασανγκουλίγιεφ | BAXCP | 85.411 | 1,72 | |
| Ραζί Νουρουλάγιεφ | MCP | 39.643 | 0,80 | |
| Ελσάντ Μουσάγιεφ | BAP | 32.885 | 0,66 | |
| Φουάντ Αλίγιεφ | ALDP | 26.517 | 0,54 | |
| Έγκυρες ψήφοι | 4.957.967 | 99,80 | ||
| Άκυρα και λευκά | 9.828 | 1,20 | ||
| Σύνολο | 4.967.795 | 100 | ||
| Αποχή | 1.511.045 | 23,32 | ||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 6.478.840 | 76,68 | ||
Συνέπειες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Συγκεντρώνοντας 92% των ψήφων από τον πρώτο γύρο σε μια διαδικασία υπό έλεγχο και χωρίς έκπληξη, ο Ιλχάμ Αλίγιεφ ανακηρύχθηκε νικητής την επομένη των εκλογών από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (CEC)[25][26].
Ο απερχόμενος πρόεδρος είχε ψηφίσει συμβολικά την προηγουμένη σε εκλογικό τμήμα στο Χανκέντι, γνωστό ως πρωτεύουσα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ με την αρμενική ονομασία Στεπανακέρτ, προκειμένου να αναδείξει τη «νέα εποχή» που άνοιξε με την ανακατάληψη του αποσχιστικού εδάφους έπειτα από τρεις δεκαετίες ένοπλης σύγκρουσης[27] · [28].
Η ανακοίνωση της νίκης του ακολουθήθηκε αμέσως από διαδηλώσεις υποστηρικτών στις κύριες πόλεις της χώρας, όπως η Γκάντζα και η πρωτεύουσα Μπακού[29], ενώ το Μουσαβάτ κάλεσε ανεπιτυχώς στην ακύρωση μιας εκλογής που χαρακτήρισε μη δημοκρατική[30].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Azerbaijan to hold snap presidential election in early February, shortly before Russia's vote». AP News (στα Αγγλικά). 7 Δεκεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ Teslova, Elena (8 Φεβρουαρίου 2024). «President Ilham Aliyev reelected after winning 92% votes in Azerbaijan's election». www.aa.com.tr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Azerbaijan's Aliyev calls snap presidential elections for February». Al Jazeera (στα Αγγλικά). 7 Δεκεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ «Azerbaijan To Hold Snap Presidential Poll On February 7». RadioFreeEurope/RadioLiberty (στα Αγγλικά). 7 Δεκεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ Məmmədov, Səlim (10 Δεκεμβρίου 2023). «Növbədənkənar seçkilər əsl Zəfər seçkisi olacaq». demokrat.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ «"Növbədənkənar seçkiləri Zəfər seçkiləri adlandırmaq olar" - Arzu Nağıyev». sfera.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). 11 Δεκεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ Həmidoğlu, Qəzənfər (7 Δεκεμβρίου 2023). «Qışda ilk prezident seçkisi... no problem!». modern.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ «Azerbaijan To Hold Snap Presidential Poll On February 7». RadioFreeEurope/RadioLiberty (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ «Opposition parties reject Azerbaijan's snap election call as undemocratic». Reuters. 2023.
- ↑ «Azerbaijan's top opposition parties to continue election boycott streak». Eurasianet. 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιανουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2024.
- ↑ «Azerbaijan's Aliyev appears headed to a landslide win in election called after retaking Karabakh». AP News (στα Αγγλικά). 7 Φεβρουαρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Azerbaijan election: President Ilham Aliyev wins fifth term». dw.com (στα Αγγλικά). 8 Φεβρουαρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Sultanova, Aida (8 Φεβρουαρίου 2024). «European monitors says Azerbaijan's election took place in a restrictive environment». AP News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Pegg, David (1 Φεβρουαρίου 2024). «Azerbaijan accused of crackdown on journalists in run-up to election». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Lozovsky, Ilya (2024). «'Total Control': Azerbaijan's Jails Fill With Journalists and Dissidents as Election Approaches». OCCRP (στα Αγγλικά).
- ↑ Veliyev, Cavid (17 Ιανουαρίου 2024). «Azerbaijan's early presidential elections: Preliminary assessment | Opinion». Daily Sabah (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιανουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Hayrapetyan, Tatevik (29 Ιανουαρίου 2024). «Azerbaijan's Snap Election: Aliyev's "New Era"». EVN Report (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Kucera, Joshua (7 Φεβρουαρίου 2024). «In Presidential Election, Azerbaijan's Government Makes It Clear There Is No Alternative». Radio Free Europe/Radio Liberty (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Poll observers say Azerbaijan presidential vote marred by irregularities». Al Jazeera (στα Αγγλικά). 8 Φεβρουαρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ Mamedov, Elman. «International Observers Brand Azerbaijan Vote 'Not Competitive'». www.barrons.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2024.
- 1 2 «IFES Election Guide | Elections: Azerbaijani Presidency 2013 General». www.electionguide.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2023.
- ↑ Aslanqızı, Aysel (7 Φεβρουαρίου 2024). «MSK səsvermənin ilkin nəticələrini elan etdi: İlham Əliyev 92,1% səslə liderdir». Report İnformasiya Agentliyi (στα Αζερμπαϊτζανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2024.
- ↑ «Participation». www.infocenter.gov.az. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2024..
- ↑ «Konstitusiya Məhkəməsi». www.constcourt.gov.az. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2024..
- ↑ Sadiq Məmmədov (7 Φεβρουαρίου 2024). «CEC: Based on preliminary data from 54.47 percent of polling stations, Ilham Aliyev gained 92.1 percent of the votes». News.az (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..
- ↑ «MSK məntəqələrin 93,3 faizinin nəticələri barədə: İlham Əliyev 92,05% səslə liderdir - YENİLƏNİB». Report İnformasiya Agentliyi (στα Αζερμπαϊτζανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..
- ↑ «Azerbaïdjan. Le président Ilham Aliev réélu pour un cinquième mandat». www.ledauphine.com. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..
- ↑ franceculture, επιμ. (8 Φεβρουαρίου 2024). «Réélection d'Aliev en Azerbaïdjan : quelles conséquences pour l'Arménie ?». France Culture. Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..
- ↑ modern.az. «Bakıda İlham Əliyevə dəstək yürüşü - FOTOLAR». modern.az (στα Αζερμπαϊτζανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..
- ↑ Tapdıq Fərhadoğlu. AmerikaninSesi, επιμ. «Müsavat Partiyası seçkilərin nəticələrinin ləğv edilməsini tələb edir». Voice of America (στα Αζερμπαϊτζανικά). Ανακτήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024..