Μετάβαση στο περιεχόμενο

Προεδρικές εκλογές στο Ουζμπεκιστάν 2023

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι πρόωρες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Ουζμπεκιστάν στις 9 Ιουλίου 2023.[1] Οι πρόωρες εκλογές προκηρύχθηκαν μετά την έγκριση του συνταγματικού δημοψηφίσματος κατά το οποίο επανακαθορίστηκαν οι θητείες και ο πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ μπορεί πλέον να υπηρετήσει ακόμη δύο επταετείς θητείες.[1][2]

Ένα συνταγματικό δημοψήφισμα διεξήχθη στο Ουζμπεκιστάν στις 30 Απριλίου 2023.[3] Το δημοψήφισμα αφορούσε προτεινόμενες τροποποιήσεις στο σύνταγμα.[4]

Το κοινοβούλιο ενέκρινε τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος στις 15 Μαρτίου 2023.[5] Οι τροποποιήσεις εγκρίθηκαν στο δημοψήφισμα με πάνω από 90% υπέρ, γεγονός που θα επιτρέψει στον Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ να είναι πρόεδρος για δύο επιπλέον θητείες εφόσον επανεκλεγεί.[6][7][8]

Η νομοθεσία του Ουζμπεκιστάν απαιτεί τουλάχιστον 33% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων να συμμετάσχουν στις προεδρικές εκλογές, διαφορετικά αυτές θα κηρυχθούν άκυρες. Ο νόμος προβλέπει επίσης δεύτερο γύρο αν κανείς υποψήφιος δεν συγκεντρώσει πάνω από 50% των ψήφων.[9] Στην πράξη, κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα, καθώς κάθε προεδρική εκλογή από την ανεξαρτησία της χώρας το 1991 έχει καταλήξει με τον νικητή να λαμβάνει πάνω από 80% των ψήφων και συμμετοχή άνω του 79%, ενώ κάθε εν ενεργεία πρόεδρος που έθεσε υποψηφιότητα επανεκλέχθηκε.

Το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) ανέφερε ότι οι εκλογές «στερούνταν αυθεντικού πολιτικού ανταγωνισμού παρά κάποιες προσπάθειες μεταρρύθμισης». Η έκθεσή τους κατέγραψε «ενδείξεις παραποίησης με ψήφους καθώς και πολυάριθμες παρατηρήσεις φαινομενικά πανομοιότυπων υπογραφών στους εκλογικούς καταλόγους», σημειώνοντας ότι «κανείς από τους εγγεγραμμένους υποψηφίους δεν επέκρινε δημόσια τον εν ενεργεία πρόεδρο ούτε παρουσίασε εναλλακτικές πολιτικές απόψεις και η προεκλογική εκστρατεία παρέμεινε υποτονική, με παρατηρητές να σημειώνουν ότι οι εκδηλώσεις συχνά έμοιαζαν σκηνοθετημένες.»[10] Η αποστολή, πάντως, εκτίμησε ιδιαίτερα την προετοιμασία για τις προεδρικές εκλογές.[11]

Ο πρόεδρος του Ουζμπεκιστάν Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ επανεξελέγη με ποσοστό 88%. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των εκλογών ανακοινώθηκαν σε ενημέρωση από τον πρόεδρο της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής του Ουζμπεκιστάν, Ζαϊνιντίν Νιζαμχοτζάγιεφ. Πάνω από 15 εκατομμύρια ψηφοφόροι συμμετείχαν στις εκλογές.[12]

Αποτελέσματα ουζμπεκικών προεδρικών εκλογών του 2023[13] · [14]
Υποψήφιοι Κόμματα Πρώτος γύρος
Ψήφοι %
Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ O’zLiDeP[15] 13.625.055 87,71
Ρομπαχόν Μαχμουντόβα ASDP 693.634 4,47
Ουλούγμπεκ Ινογιάτοφ XDP 629.116 4,05
AΑμπντουσουκούρ Χαμζάεφ O'EP 585.711 3,77
Έγκυρα ψηφοδέλτια 15.533.516 99,24
Άκυρα και λευκά 117.889 0,76
Σύνολο 15.651.405 100
Αποχή 3.942.433 20,12
Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 19.593.838 79,88
  1. 1 2 «Uzbekistan's leader calls for snap presidential election in July». Al Jazeera (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2023.
  2. «Uzbekistan announces early presidential election for July 9». Trend.Az. 8 Μαΐου 2023.
  3. «Uzbekistan announces constitutional reform referendum». Bloomberg (στα Αγγλικά). 15 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2023.
  4. «Final Draft of Constitutional Amendments Reportedly Ready in Uzbekistan». The Diplomat (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2023.
  5. «Uzbekistan announces constitutional reform referendum». PR Newswire (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2023.
  6. «Референдумнинг дастлабки натижалари эълон қилинди». Kun.uz.
  7. «Uzbekistan votes 'yes' to new constitution in victory for president». Nikkei Asia.
  8. «ЦИК Узбекистана: Более 90% проголосовавших поддержали поправки в Конституцию». Радио Озодлик (στα Ρωσικά). Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2023.
  9. «Elections in Uzbekistan: 2023 Presidential Elections». International Foundation for Electoral Systems (στα Αγγλικά). 27 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2023.
  10. «Uzbekistan's presidential election lacked genuine political competition despite some efforts to reform, international observers say». Organization for Security and Co-operation in Europe.
  11. «OSCE/ODIHR Mission Highly Appreciated Preparations for Presidential Elections in Uzbekistan» (στα Αγγλικά). 12 Ιουλίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2023.
  12. «Shavkat Mirziyoyev re-elected President of Uzbekistan». Azernews.Az (στα Αγγλικά). 10 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2023.
  13. «Central Election Commission of the Republic of Uzbekistan». saylov.uz (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2023. Unknown parameter |avcess-date= ignored (βοήθεια).
  14. «PRESENTATION of the Chairperson of the Central Election Commission of the Republic of Uzbekistan, Zayniddin Nizamkhodjaev, AT A PRESS CONFERENCE». saylov.uz (στα Αγγλικά). 18 Αυγούστου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουλίου 2023..
  15. Υποστηρίζεται επίσης από το Δημοκρατικό Κόμμα Εθνικής Αναγέννησης Ουζμπεκιστάν (OʻzMTDP), το οποίο παραιτείται από την παρουσίαση υποψηφίου.