Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας
| Πρωθυπουργός της Ομόσπονδης Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας
| |
|---|---|
 Έμβλημα | |
| Προσφώνηση | Εντιμότατε Πρωθυπουργέ (Εντός Αιθιοπίας) Πρωθυπουργέ (ανεπίσημα) Η Αυτού Εξοχότητα (διπλωματικά) |
| Κατοικία | Παλάτι Μενελίκ |
| Διορισμός από | Βουλή των Αντιπροσώπων των Λαών |
| Διάρκεια θητείας | 5 έτη εκτός αν διαλυθεί νωρίτερα η Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση Δεν έχουν καθοριστεί όρια θητείας |
| Αρχικός κάτοχος | Χάμπτε Γκιόργκις Ντινάγκντε (Επικεφαλής Υπουργός) Μακόνεν Εντελκάτσεου (Πρωθυπουργός) |
| Δημιουργία | 1909 (Επικεφαλής Υπουργός) 1943 (Πρωθυπουργός) |
| Αναπληρωτής | Αναπληρωτής Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας |
| Μισθός | 3.939.808 μπιρ/73.600 δολάρια ΗΠΑ ετησίως[1] |
| Ιστοσελίδα | Γραφείο Πρωθυπουργού - Αιθιοπία |
.jpg)
Ο Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας είναι ο επικεφαλής της κυβέρνησης και ο ανώτατος εκτελεστικός άρχοντας της Αιθιοπίας. Η Αιθιοπία είναι μια kοινοβουλευτική δημοκρατία με τον πρωθυπουργό ως επικεφαλής της κυβέρνησης και αρχιστράτηγο των Αιθιοπικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο πρωθυπουργός είναι το ισχυρότερο πολιτικό πρόσωπο στην αιθιοπική πολιτική σκηνή. Η επίσημη κατοικία του είναι το Παλάτι του Μενελίκ στην Αντίς Αμπέμπα. Ο πρωθυπουργός εκλέγεται από τα μέλη της Βουλή των Αντιπροσώπων των Λαών και παρουσιάζει το κυβερνητικό πρόγραμμα. Πρέπει να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή για να ασκήσει την εκτελεστική εξουσία. Ο Άμπι Αχμέτ είναι ο τρίτος πρωθυπουργός της Ομοσπονδιακής Λαϊκής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας υπό το Σύνταγμα του 1995, υπηρετώντας από τον Απρίλιο του 2018.
Προέλευση και ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το αξίωμα του πρωθυπουργού χρησιμοποιείται σταθερά στη σύγχρονη ιστορία της Αιθιοπίας. Πριν από την ίδρυση σύγχρονων κυβερνητικών θεσμών, η Αιθιοπία ήταν μια απόλυτη μοναρχία με τον Αυτοκράτορα να κυβερνά ως απόλυτος ηγεμόνας. Ο ρόλος του επικεφαλής της κυβέρνησης εμφανίστηκε ως υπουργική θέση στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα μετά την εισαγωγή της σύγχρονης διοίκησης από τον αυτοκράτορα Μενελίκ Β΄. [2] Οι επικεφαλής της κυβέρνησης ήταν αρχικά ο Επικεφαλής Υπουργός (1909–1943) και στη συνέχεια ο Πρωθυπουργός (1943–σήμερα). Το Σύνταγμα του 1995 μετέτρεψε τη χώρα σε κοινοβουλευτική δημοκρατία, καθιστώντας τον πρωθυπουργό τον ανώτατο εκτελεστικό άρχοντα.[3]
Δυναστεία του Σολομώντος (1270–1931) και Σύγχρονη Απόλυτη Μοναρχία (1931–1974)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Επικεφαλής Υπουργός της Αιθιοπίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρώτος επικεφαλής της κυβέρνησης σε επίπεδο υπουργικού συμβουλίου ήταν ο Χάμπτε Γκιόργκις Ντινάγκντε, ως πιστός επικεφαλής υπουργός του αυτοκράτορα Μενελίκ Β΄.[4] Ο επικεφαλής υπουργός ήταν ο πρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου και του Υπουργείου Άμυνας, υπηρετώντας υπό τον Αυτοκράτορα. Στη σύγχρονη ιστορία υπήρξαν τρεις επικεφαλής υπουργοί, συμπεριλαμβανομένου του Ταφάρι Μακόνεν υπό την αυτοκράτειρα Ζεουντίτου.
Το Σύνταγμα της Αιθιοπίας του 1931
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το αξίωμα του πρωθυπουργού ιδρύθηκε επίσημα με το Σύνταγμα του 1931, το οποίο ήταν το πρώτο σύγχρονο σύνταγμα της χώρας.[5] Το σύνταγμα αυτό όριζε τον Αυτοκράτορα ως απόλυτο ηγεμόνα και τον πρωθυπουργό ως επικεφαλής του συμβουλίου των υπουργών που συντόνιζε την καθημερινή κυβερνητική δραστηριότητα με τη συγκατάθεση του Αυτοκράτορα. Μέχρι την αναθεώρηση του 1955, υπήρξαν τρεις πρωθυπουργοί, με πρώτο τον Μακόνεν Εντελκάτσεου και τελευταίο τον Αμπέμπε Αρεγκάι, ο οποίος δολοφονήθηκε κατά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 1960.
Το Σύνταγμα της Αιθιοπίας του 1955
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το αναθεωρημένο σύνταγμα του 1955 τέθηκε σε ισχύ το 1961 και επιχείρησε να οδηγήσει την Αιθιοπία προς ένα σύστημα συνταγματικής μοναρχίας."[6] Αν και στα χαρτιά ο πρωθυπουργός και το κοινοβούλιο απέκτησαν αυτονομία, στην πράξη ο Αυτοκράτορας διατήρησε σημαντική ισχύ. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, ο πρωθυπουργός έγινε de facto ο επικεφαλής της κυβέρνησης. Ο τελευταίος πρωθυπουργός αυτής της περιόδου ήταν ο Μικαέλ Ιμρού, ο οποίος αποπέμφθηκε μετά την επανάσταση του 1974 που εγκαθίδρυσε τη στρατιωτική κυβέρνηση Ντεργκ.
Η Προσωρινή Στρατιωτική Κυβέρνηση (Ντεργκ) (1974–1987)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον Σεπτέμβριο του 1974 ο τελευταίος Αυτοκράτορας, Χαϊλέ Σελασιέ, ανατράπηκε από στρατιωτικό πραξικόπημα. Η στρατιωτική διοίκηση κατήργησε τη μοναρχία. Από το 1974 έως το 1987 το αξίωμα του πρωθυπουργού δεν χρησιμοποιήθηκε μέχρι τη διακήρυξη του Συντάγματος του 1987, που δημιούργησε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Αιθιοπίας.
Λαϊκή Δημοκρατία της Αιθιοπίας (PDRE) (1987–1991)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το αξίωμα επανήλθε με το Σύνταγμα του 1987, το οποίο όριζε τον πρωθυπουργό ως επικεφαλής της κυβέρνησης και κύριο σύμβουλο του Προέδρου.[7] Στην πράξη, ο πρωθυπουργός επιλεγόταν από το Κόμμα των Εργατών της Αιθιοπίας (WPE). Ο πρώτος πρωθυπουργός αυτής της περιόδου ήταν ο Φίκρε Σελασιέ Γουογκντέρες.
Μεταβατική Κυβέρνηση της Αιθιοπίας (TGE) (1991–1995)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου τον Μάιο του 1991, σχηματίστηκε μια προσωρινή κυβέρνηση με de facto ημιπροεδρικό σύστημα, όπου ο πρόεδρος ήταν αρχηγός κράτους και ο πρωθυπουργός επικεφαλής της κυβέρνησης.[8] Μοναδικός πρωθυπουργός της περιόδου ήταν ο Ταμράτ Λέιν.
Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία της Αιθιοπίας (FDRE) (1995–σήμερα)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Σύνταγμα του 1995 μετέτρεψε την Αιθιοπία σε κοινοβουλευτική δημοκρατία. Η εκτελεστική εξουσία ανήκει στο Υπουργικό Συμβούλιο υπό την προεδρία του πρωθυπουργού. Ο πρωθυπουργός προτείνεται από το κόμμα με την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο πρώτος πρωθυπουργός υπό αυτό το σύνταγμα ήταν ο Μέλες Ζενάουι (1995–2012). Ο τρέχων πρωθυπουργός είναι ο Άμπι Αχμέτ.
Υποψηφιότητα και διορισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά τις γενικές εκλογές, ο Πρόεδρος της Αιθιοπίας προτείνει τον ηγέτη του πλειοψηφούντος κόμματος ως «Εντολοδόχο Πρωθυπουργό». Για να διοριστεί επίσημα, πρέπει να εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των Λαών με πλειοψηφία δύο τρίτων. Στη συνέχεια, δίνει όρκο πίστης στο Σύνταγμα και στον λαό της Αιθιοπίας.[9]
Κατάλογος πρωθυπουργών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα](Επιλεγμένα ονόματα από τη λίστα)
Χάμπτε Γκιόργκις (1909–1927)
Ρας Ταφάρι Μακόνεν (1927–1936)
Μακόνεν Εντελκάτσεου (1942–1957)
Ακλιλού Χάμπτε-Γουόλντ (1961–1974)
Μέλες Ζενάουι (1995–2012)
Χαϊλεμαριάμ Ντεσαλέν (2012–2018)
Άμπι Άχμεντ (2018–σήμερα)
Ασφάλεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο πρωθυπουργός της Αιθιοπίας είναι το πλέον προστατευόμενο πρόσωπο στη χώρα. Η ασφάλειά του έχει ανατεθεί στη Ρεπουμπλικανική Φρουρά, μια ειδική μονάδα των Ενόπλων Δυνάμεων. Η μονάδα αυτή είναι μια ελίτ παραστρατιωτική δύναμη, εξοπλισμένη με σύγχρονα όπλα, ελεύθερους σκοπευτές, ελικόπτερα και τεθωρακισμένα οχήματα.[10][11]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Today, Latest Africa News, Headlines & Top Stories (5 Νοεμβρίου 2018). «African Leaders With The Lowest Salaries». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαρτίου 2019.
- ↑ Βλέπε: Mikael Muehlbauer,“The Rhinoceros Horn Beakers of Menelik II of Ethiopia: Materiality, Ritual and Kingship,” West 86th 26 no. 1, 61-79.https://www.academia.edu/38449640/_The_Rhinoceros_Horn_Beakers_of_Menelik_II_of_Ethiopia_Materiality_Ritual_and_Kingship_
- ↑ «FAOLEX Database, Ethiopia (National level), Constitution of Ethiopia». Food and Agriculture Organization of the United Nations.
- ↑ TAFLA, BAIRU (1968). «Two Ethiopian Biographies». Journal of Ethiopian Studies 6 (1): 123–130. ISSN 0304-2243. https://www.jstor.org/stable/41965771.
- ↑ Harold G. Marcus, Haile Sellassie I: The Formative Years (Lawrenceville: Red Sea Press, 1996), pp. 116f
- ↑ Spencer, Ethiopia at Bay: A personal account of the Haile Selassie years (Algonac: Reference Publications, 1984), p. 256
- ↑ Tekle, Amare (1988). «The New Constitution of Ethiopia» (στα αγγλικά). Journal of African Studies 15 (3–4): 80–93. https://www.africabib.org/rec.php?RID=056386842.
- ↑ Tuso, Hamdesa (1997). «Ethiopia: New Political Order. Ethnic Conflict in the Post Cold War Era». Istituto Italiano per l'Africa e l'Orient 52 (3): 343–364.
- ↑ «Who will be Ethiopia's next prime minister?». BBC News (στα Αγγλικά). 16 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2025.
- ↑ Αρχειοθετήθηκε February 8, 2015, στο Wayback Machine.
- ↑ «Ethiopia's Meles urges recognition of poll win». ethiomedia.com. 25 Μαΐου 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2015.
