Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σερβικές βουλευτικές εκλογές 2023

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σερβία στις 17 Δεκεμβρίου 2023 για την εκλογή μελών της Εθνοσυνέλευσης. Ενώ αρχικά είχαν προγραμματιστεί να διεξαχθούν έως τις 30 Απριλίου 2026, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, πρόεδρος της Σερβίας, προκήρυξε πρόωρες εκλογές τον Νοέμβριο του 2023. Εκτός από τις βουλευτικές εκλογές, διεξήχθησαν επίσης οι επαρχιακές εκλογές στη Βοϊβοντίνα και οι τοπικές εκλογές σε 65 πόλεις και δήμους, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, Βελιγράδι.

Το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) ανέλαβε την εξουσία μετά τις εκλογές του 2012, όταν σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας. Στις βουλευτικές εκλογές του 2022, το SNS έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέστρεψαν στην Εθνοσυνέλευση. Ο συνασπισμός Ενωμένοι για τη Νίκη της Σερβίας, που κατέλαβε τη δεύτερη θέση, διαλύθηκε λίγο μετά τις εκλογές. Η Άνα Μπρνάμπιτς, που είναι πρωθυπουργός από το 2017, και το τρίτο υπουργικό συμβούλιό της ορκίστηκαν τον Οκτώβριο του 2022. Το υπουργικό της συμβούλιο είχε αρκετές αλλαγές το 2023· ο Μπράνκο Ρούζιτς παραιτήθηκε και ο Ράντε Μπάστα αποπέμφθηκε. Η κυβέρνηση της Μπρνάμπιτς ενεπλάκη επίσης στην Κρίση στο Βόρειο Κόσοβο και αντιμετώπισε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο 2023, οι οποίες ξέσπασαν μετά τη Σφαγή σε σχολείο του Βελιγραδίου και την Μαζική δολοφονία κοντά στο Μλάντενοβατς και το Σμεντέρεβο.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης που οργάνωσαν τις διαδηλώσεις σχημάτισαν τον συνασπισμό Σερβία Ενάντια στη Βία τον Οκτώβριο. Η προεκλογική εκστρατεία συνοδεύτηκε από αύξηση των πολιτικών εντάσεων, πόλωσης και εκφοβισμού ψηφοφόρων. Οι υποψήφιοι εστίασαν σε ζητήματα όπως η μάχη κατά του εγκλήματος και της διαφθοράς, η μείωση του πληθωρισμού και η Συμφωνία της Οχρίδας. Παρά το γεγονός ότι δεν ήταν υποψήφιος και δεν ήταν πλέον πρόεδρος του SNS, ο Βούτσιτς εκπροσώπησε κυρίως το SNS κατά την προεκλογική εκστρατεία. Η Ρεπουμπλικανική Εκλογική Επιτροπή ανακήρυξε 18 εκλογικές λίστες για τις βουλευτικές εκλογές.

Παρατηρητές και μη κυβερνητικές οργανώσεις ανέφεραν ότι η ημέρα των εκλογών σημαδεύτηκε από εκλογική νοθεία, κυρίως στην περιοχή του Βελιγραδίου. Ο ODIHR κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εκλογές ήταν καλά οργανωμένες, αλλά ότι το SNS είχε συστηματικό πλεονέκτημα στις εκλογές και έκανε κατάχρηση δημόσιων πόρων. Οι εκλογές κατέληξαν στο να ανακτήσει το SNS την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία, παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν μείωση της υποστήριξης, ενώ το SPS υπέστη το χειρότερο αποτέλεσμά του από τις εκλογές του 2007. Το Εμείς – Φωνή από τον Λαό του συνωμοσιολόγου Μπράνιμιρ Νεστόροβιτς απέκτησε επίσης απροσδόκητα εκπροσώπηση στην Εθνική Συνέλευση. Μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν τον Δεκέμβριο, με το SPN και άλλους διοργανωτές να ζητούν την ακύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων. Ο Μίλος Βούτσεβιτς του SNS σχημάτισε αργότερα την κυβέρνηση Μίλος Βούτσεβιτς τον Μάιο του 2024.

Ιστορικό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένας λαϊκιστικός συνασπισμός, με επικεφαλής το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), ανέλαβε την εξουσία μετά τις εκλογές του 2012, μαζί με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας (SPS).[1][2] Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος αρχικά διετέλεσε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και στη συνέχεια πρωθυπουργός,[3] εξελέγη Πρόεδρος της Σερβίας στις εκλογές του 2017 και επανεξελέγη στις εκλογές του 2022.[4][5] Από τότε που ανέλαβε την εξουσία, παρατηρητές εκτιμούν ότι η Σερβία υπέστη δημοκρατική οπισθοδρόμηση προς τον αυταρχισμό, συνοδευόμενη από πτώση στην ελευθερία των ΜΜΕ και στις ατομικές ελευθερίες.[6][7] Το Ινστιτούτο V-Dem κατέταξε το 2023 τη Σερβία ως εκλογική απολυταρχία, ενώ η Freedom House σημείωσε ότι το SNS «υπονόμευσε τα πολιτικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες, άσκησε πίεση στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, την αντιπολίτευση και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών».[8][9][10]

Ο συνασπισμός Μαζί Μπορούμε τα Πάντα, με επικεφαλής το SNS, έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του στις βουλευτικές εκλογές του 2022· στις εκλογές αυτές συνολικά δώδεκα εκλογικές λίστες ξεπέρασαν το εκλογικό κατώφλι του 3%, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της αντιπολίτευσης.[11] Μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και οργανώσεις παρακολούθησης εκλογών ανέφεραν ότι σημειώθηκαν παρατυπίες κατά την ημέρα της ψηφοφορίας.[12][13][14] Μετά τις εκλογές, ο συνασπισμός Ενωμένοι για τη Νίκη της Σερβίας (UZPS), που κατέλαβε τη δεύτερη θέση, διαλύθηκε λόγω ενδοσυνασπιστικών συγκρούσεων.[15][16] Η Άνα Μπρνάμπιτς, πρωθυπουργός της Σερβίας από το 2017, ορκίστηκε μαζί με το τρίτο υπουργικό συμβούλιό της στις 26 Οκτωβρίου 2022.[17] Ο Ράντε Μπάστα, υπουργός στην κυβέρνηση Μπρνάμπιτς, εξέφρασε την υποστήριξή του για την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία τον Μάρτιο του 2023.[18] Το SPS η Ενωμένη Σερβία (JS) αργότερα κατέθεσαν πρόταση για αποπομπή του από την κυβέρνηση, η οποία ήταν επιτυχής.[19][20] Τον Μάιο του 2023, τον Βούτσιτς διαδέχθηκε ο Μίλος Βούτσεβιτς στην ηγεσία του SNS.[21]

Κρίση στο Βόρειο Κόσοβο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Two trucks roadblocking in North Kosovo
Οι εντάσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου κλιμακώθηκαν τον Ιούλιο 2022

Οι εντάσεις μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου κλιμακώθηκαν τον Ιούλιο 2022, αρχικά λόγω της λήξης της ενδεκαετούς ισχύος των εγγράφων οχημάτων.[22][23] Αυτό επιλύθηκε τον Αύγουστο, έπειτα από διαπραγματεύσεις με τους διπλωματικούς εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).[24] Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου, με προθεσμία για την απόκτηση νέων εγγράφων έως τις 31 Οκτωβρίου 2022.[23]

Μία προτεινόμενη συμφωνία για την εξομάλυνση των εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών, γνωστή αργότερα ανεπίσημα ως Συμφωνία της Οχρίδας, εστάλη στη Σερβία και το Κόσοβο από τους διπλωμάτες Γενς Πλέτνερ και Εμανουέλ Μπον, και διέρρευσε τον Σεπτέμβριο 2022.[25] Η ύπαρξή της επιβεβαιώθηκε από Σερβία και Κόσοβο έναν μήνα αργότερα.[26]

Λίγο πριν από την προθεσμία για τα έγγραφα οχημάτων, ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Άλμπιν Κούρτι ανακοίνωσε σταδιακή εφαρμογή που θα διαρκούσε έως τις 21 Απριλίου 2023.[27] Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, εκατοντάδες Σέρβοι αστυνομικοί του Κοσόβου, δήμαρχοι και πολιτικοί της Λίστας των Σέρβων παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους.[28] Μετά από νέες διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, επιτεύχθηκε συμφωνία τον Νοέμβριο 2022 σχετικά με τα έγγραφα· ανακοινώθηκε ότι οι πινακίδες που εκδίδονται από τη Σερβία θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται στο Βόρειο Κόσοβο.[29][30]

Ύστερα από ισχυρισμούς ότι η Μονάδα Περιφερειακής Επιχειρησιακής Υποστήριξης (ROSU) πραγματοποίησε έφοδο στη Βόρεια Μιτρόβιτσα τον Δεκέμβριο του 2022, η Σερβία ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει σερβικές δυνάμεις στο Κόσοβο.[31] Η κυβέρνηση του Κοσόβου διέψευσε ότι η ROSU εισήλθε στη Βόρεια Μιτρόβιτσα, ενώ η Δύναμη του Κοσόβου (KFOR) απέρριψε το αίτημα της Σερβίας να αναπτύξει τις δυνάμεις της στο Κόσοβο.[32][33]

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οδοφράγματα στήθηκαν στο Βόρειο Κόσοβο και οργανώθηκαν υπερεθνικιστικές διαδηλώσεις στο Βελιγράδι.[34][35] Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν και τον Μάρτιο 2023 ο Βούτσιτς και ο Κούρτι συμφώνησαν προφορικά να εφαρμόσουν τη Συμφωνία της Οχρίδας.[36]

Μία επίθεση που διαπράχθηκε από Σέρβους ενόπλους σημειώθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2023 στη Μπάνισκα, χωριό στο Βόρειο Κόσοβο. [37][38] Η επίθεση είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός αστυνομικού της Αστυνομίας του Κοσόβου και τριών Σέρβων ενόπλων.[37] Ο Μίλαν Ραντοΐτσιτς, επιχειρηματίας και μέλος της Λίστας των Σέρβων, παραδέχθηκε τη συμμετοχή του στην επίθεση· αργότερα συνελήφθη από τη σερβική κυβέρνηση, αλλά το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα προφυλάκισής του για 30 ημέρες και αφέθηκε ελεύθερος.[39][40]

Σε απάντηση της επίθεσης, η Σερβία κήρυξε εθνικό πένθος για τις 27 Σεπτεμβρίου λόγω του θανάτου τριών Σέρβων ενόπλων.[41] Το Κόσοβο ισχυρίστηκε ότι οι Σέρβοι συμμετέχοντες είχαν στενές σχέσεις με τον Βούτσιτς και την κυβέρνηση της Σερβίας.[42][43] Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε επίσης ψήφισμα για την επιβολή μέτρων κατά της Σερβίας, εφόσον αποδεικνυόταν άμεση εμπλοκή της στην επίθεση.[44]

Διαδηλώσεις το 2023

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Διαδηλωτές που διαμαρτύρονται στην οδό Kneza Miloša στις 19 Μαΐου 2023
Διαδηλωτές στις 19 Μαΐου 2023

Η Σχολική επίθεση στο Βελιγράδι και η μαζική δολοφονία κοντά στη Μλάντενοβατς και το Σμεντέρεβο σημειώθηκαν τον Μάιο 2023.[45][46] Η κυβέρνηση απάντησε με μέτρα όπως αυστηρότερη νομοθεσία για την οπλοκατοχή και πρόσληψη 1.200 αστυνομικών στα σχολεία.[47][48]

Η αντίδραση επικρίθηκε, κυρίως λόγω των δηλώσεων του Μπράνκο Ρούζιτς, υπουργού Παιδείας, ο οποίος είπε ότι «είναι εμφανής η καρκινογόνος, ολέθρια επιρροή του διαδικτύου, των βιντεοπαιχνιδιών και των αποκαλούμενων δυτικών αξιών» (evidentan je kancerogen, poguban uticaj interneta video igrica, takozvanih zapadnih vrednosti) και της Άνα Μπρνάμπιτς, που δήλωσε ότι «το σύστημα δεν απέτυχε» (sistem nije zakazao) απαντώντας στους ισχυρισμούς ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τις επιθέσεις.[49][50]

Αυτό οδήγησε σε μαζικές διαδηλώσεις με το όνομα «Σερβία Ενάντια στη Βία», οι οποίες ξεκίνησαν στις 8 Μαΐου.[51][52] Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές συμμετείχαν.[53][54][55] Παρά το γεγονός ότι οργανώθηκαν από τα κόμματα της αντιπολίτευσης Δημοκρατικό Κόμμα (DS), Μη βουλιάξει το Βελιγράδι (NDB), Κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης (SSP), Λαϊκό Κόμμα (Narodna) και Μαζί, δεν αναφέρθηκε να υπάρχουν κομματικά σύμβολα στις διαδηλώσεις. [56]

Σε απάντηση στις διαδηλώσεις «Σερβία Ενάντια στη Βία», ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς διοργάνωσε συγκέντρωση υπό την αιγίδα του SNS στις 26 Μαΐου. [57] Οι διαδηλώσεις οργανώθηκαν στο Βελιγράδι και σε άλλες πόλεις από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο του 2023.[58][59][60]

Ως απάντηση στους πυροβολισμούς, ο Ρούζιτς ανακοίνωσε την παραίτησή του μία ημέρα πριν ξεκινήσουν οι διαδηλώσεις.[61] Ο Τζόρτζε Μιλίτσεβιτς διορίστηκε υπηρεσιακός υπουργός και τον διαδέχθηκε η Σλάβιτσα Τζούκιτς Ντεγιάνοβιτς στα τέλη Ιουλίου του 2023.[62][63] Στο πλαίσιο των αιτημάτων των διαδηλώσεων, οι οργανωτές κατέθεσαν πρόταση στη Σερβική Εθνοσυνέλευση στις αρχές Ιουλίου 2023 για την αποπομπή του υπουργού Μπράτισλαβ Γκάσιτς. Ωστόσο, η πρόταση απορρίφθηκε.[64]

Εκλογικό σύστημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εθνοσυνέλευση είναι ένα κοινοβούλιο μονοθάλαμο με 250 έδρες που εκλέγονται για τέσσερα χρόνια με πολυεδρικό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης με κλειστές λίστες σε μία και μοναδική εκλογική περιφέρεια σε εθνικό επίπεδο. Οι έδρες κατανέμονται σύμφωνα με τη μέθοδο Ντ’Οντ σε όλα τα κόμματα που έχουν ξεπεράσει το εκλογικό όριο του 3 % επί του συνόλου των ψηφοφόρων, συμπεριλαμβανομένων των λευκών και άκυρων ψηφοδελτίων. Τα κόμματα που εκπροσωπούν εθνική μειονότητα απαλλάσσονται ωστόσο από αυτό το όριο, υπό τον όρο ότι έχουν αναγνωριστεί ως τέτοια κατόπιν αιτήσεώς τους από την Εκλογική Επιτροπή της Δημοκρατίας[65] · [66].

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αποτελέσματα των σερβικών βουλευτικών εκλογών του 2023[67]
Image
Κόμμα ή συνασπισμός Ψήφοι % +/– Έδρες +/–
Η Σερβία δεν πρέπει να σταματήσει (SNSDS) 1.783.701 46,75 ▲ +2,48 129 ▲ +9
Σερβία κατά της βίας (SPN) 902.450 23,66 Πολλά κόμματα μέλη διαφορετικών συνασπισμών το 2022 65 ▲ +27
Σοσιαλιστικό Κόμμα – Ενωμένη Σερβία – Πράσινοι (SPS–JS–ZS) 249.916 6,55 ▼ −5,24 18 ▼ −14
Εθνική Δημοκρατική Εναλλακτική (NADA) 191.431 5,02 ▼ −0,52 13 ▼ −2
Εμείς – Η φωνή του λαού (MI) 178.830 4,69 Νέο 13 ▲ +13
Εθνική Συγκέντρωση (NO) 105.165 2,76 ▼ −4,75 0 ▼ −20
Συμμαχία Ούγγρων της Βοϊβοντίνας (VMSZ) 64.747 1,70 ▲ +0,07 6 ▲ +1
Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα (SRS) 55.782 1,46 ▼ −0,76 0 ► 0
Γεια σου Σερβία[68] 45.079 1,18 Συνασπισμός κομμάτων με διαφορετικές συμμαχίες το 2022 0 ► 0
Λαϊκό Κόμμα (NS) 33.388 0,88 Σε συνασπισμό το 2022 0 ▼ −12
Ενωμένοι για τη Δικαιοσύνη (SPP–DSHV) 29.066 0,76 ▼ −0,86 2 ▼ −3
Δημοκρατικό Κόμμα Δράσης Σαντζάκ (SDAS) 21.827 0,57 ▲ +0,01 2 ► 0
Αλβανικός Συνασπισμός Κοιλάδας Πρέσεβο (KAPD) 13.501 0,35 ▲ +0,07 1 ► 0
Ρωσικό Κόμμα – Νέο Κομμουνιστικό Κόμμα (RS–NKPJ) 11.369 0,30 Νέο 1 ▲ +1
Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) 9.243 0,24 Υπήρχε αλλά δεν κατήλθε το 2022 0 ► 0
Συνασπισμός για την Ειρήνη και την Ανεκτικότητα (KZMT) 6.786 0,18 Νέο 0 ► 0
Συνασπισμός Nova–D2SP–GDF–Libdem–Glas 5.462 0,14 Νέο 0 ► 0
Εναλλακτική για την Αλλαγή 3.235 0,08 ▼ −0,01 0 ► 0
Έγκυρα ψηφοδέλτια 3.710.978 97,27
Λευκά και άκυρα 109.768 2,73
Σύνολο 3.820.746 100 – 250 ► 0
Αποχές 2.679.920 41,23
Εγγεγραμμένοι / Συμμετοχή 6.500.666 58,77

Επακόλουθα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχηματισμός κυβέρνησης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εναρκτήρια συνεδρίαση της 14ης Εθνοσυνέλευσης της Σερβίας πραγματοποιήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου.[69] Ένα μήνα αργότερα, η Μπρνάμπιτς εκλέχθηκε πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης.[70] Μετά από αρκετούς μήνες διαπραγματεύσεων, ο Βούτσεβιτς έλαβε την εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση, και στη συνέχεια σχημάτισε κυβέρνηση στις 2 Μαΐου. Εκτός από το SNS και το SPS, στο υπουργικό του συμβούλιο συμμετείχε και η Τζουρτζέβιτς Σταμενκόφσκι του SSZ που δεν κατάφερε να εκπροσωπηθεί στην Εθνοσυνέλευση.[71]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Izbori 2012: Rezultati i postizborna trgovina» [Εκλογές 2012: Αποτελέσματα και μετεκλογικό παζάρι]. Vreme (στα Σερβικά). 10 Μαΐου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  2. ↑ Kojić, Nikola (27 Ιουλίου 2023). «Dan kad je formirana prva vlada SNS-SPS: Kako je Dačić vratio Vučića na vlast» [Η μέρα που σχηματίστηκε η πρώτη κυβέρνηση SNS–SPS: Πώς ο Ντάτσιτς επανέφερε τον Βούτσιτς στην εξουσία]. N1 (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2023.
  3. ↑ Vock, Ido· Georgievski, Jovana (10 Δεκεμβρίου 2023). «Aleksandar Vucic: The Man Who Remade Serbia». BBC News. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2025.
  4. ↑ Rudić, Filip (2 Απριλίου 2017). «Vučić wins Serbian Presidential elections». Balkan Insight. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  5. ↑ «Pobeda Vučića i SNS, Beograd još enigma» [Η νίκη του Βούτσιτς και του SNS, το Βελιγράδι παραμένει αίνιγμα]. Deutsche Welle (στα Σερβικά). 4 Μαρτίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  6. ↑ Bieber, Florian (July 2018). «Patterns of competitive authoritarianism in the Western Balkans». East European Politics 38 (3): 337–54. doi:10.1080/21599165.2018.1490272.
  7. ↑ Maerz, Seraphine F (April 2020). «State of the world 2019: autocratization surges – resistance grows». Democratization 27 (6): 909–927. doi:10.1080/13510347.2020.1758670.
  8. ↑ Democracy Report 2023: Defence in the Face of Autocratization (PDF). Γκέτεμποργκ: Ινστιτούτο V-Dem, Πανεπιστήμιο Γκέτεμποργκ. 2023. σελ. 10. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2023.
  9. ↑ «Serbia: Freedom in the World 2023 Country Report». Freedom House (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2023.
  10. ↑ Konstantinović, Ivana (9 Μαρτίου 2023). «Fridom haus: U Srbiji dramatičan pad sloboda, demokratija u svetu na prekretnici» [Freedom House: Δραματική πτώση των ελευθεριών στη Σερβία, η δημοκρατία στον κόσμο σε καμπή]. Φωνή της Αμερικής (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2023.
  11. ↑ «IPSOS/CeSID: Prvi preliminarni rezultati parlamentarnih izbora» [IPSOS/CeSID: Πρώτα προκαταρκτικά αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών]. N1 (στα Σερβικά). 3 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  12. ↑ «CeSID: Zabeležene različite nepravilnosti na biračkim mestima» [CeSID: Καταγράφηκαν διάφορες παρατυπίες στα εκλογικά κέντρα]. Danas (στα Σερβικά). 3 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  13. ↑ «CRTA: Uočen veliki broj nepravilnosti, bugarski voz, a u Beogradu odbili da sarađuju sa posmatračima» [CRTA: Παρατηρήθηκε μεγάλος αριθμός παρατυπιών, βουλγαρικό τρένο, και στο Βελιγράδι αρνήθηκαν να συνεργαστούν με τους παρατηρητές]. Danas (στα Σερβικά). 3 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  14. ↑ «Izbori u Srbiji: Zabilježene nepravilnosti i napadi na stranačke zvaničnike» [Εκλογές στη Σερβία: Καταγράφηκαν παρατυπίες και επιθέσεις σε κομματικά στελέχη]. Αλ Τζαζίρα Βαλκανίων (στα Βοσνιακά). 3 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2022.
  15. ↑ Latković, Nataša (13 Μαΐου 2022). «Prestrojavanja u opoziciji: Formiraju novu organizaciju, DS sve bliži Moramo» [Ανακατατάξεις στην αντιπολίτευση: Σχηματίζουν νέα οργάνωση, το DS πλησιάζει το «Πρέπει»]. NOVA portal (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 16 Μαΐου 2022.
  16. ↑ «Grbović (PSG): Koalicija "Ujedinjeni za pobedu Srbije" praktično ne postoji» [Γκρμπόβιτς (PSG): Ο συνασπισμός "Ενωμένοι για τη Νίκη της Σερβίας" πρακτικά δεν υπάρχει]. Danas (στα Σερβικά). 28 Απριλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2022.
  17. ↑ «Izglasana nova Vlada Srbije, premijerka i ministri položili zakletvu» [Εγκρίθηκε η νέα Κυβέρνηση της Σερβίας, η πρωθυπουργός και οι υπουργοί ορκίστηκαν]. N1 (στα Σερβικά). 26 Οκτωβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2022.
  18. ↑ «Ministar Rade Basta traži da se Vlada izjasni o sankcijama Rusiji: Za uvođenje sankcija sam» [Minister Rade Basta requests that the government should declare its stance on sanctions against Russia: I am in favour of introducing sanctions]. Danas (στα Σερβικά). 13 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  19. ↑ Valtner, Lidija (22 Ιουνίου 2023). «Rade Basta potvrdio da je zahtev za njegovu smenu poslat Skupštini: Očekuje da naprednjaci neće prihvatiti predlog SPS i JS» [Rade Basta confirmed that the request for his removal has been sent to the Assembly: He expects that the Progressives will not accept the SPS and JS proposal]. Danas (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  20. ↑ «Skupština izglasala smenu ministra Radeta Baste» [The Assembly voted to dismiss minister Rade Basta]. N1 (στα Σερβικά). 11 Ιουλίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  21. ↑ Marić, Dunja (27 Μαΐου 2023). «Miloš Vučević novi predsednik SNS» [Miloš Vučević is the new president of the SNS]. NOVA portal (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2023.
  22. ↑ «Građani Srbije koji dolaze na Kosovo dobiće "dokument za ulazak i izlazak"» [Citizens of Serbia who come to Kosovo will receive "entry and exit documents"]. N1 (στα Σερβικά). 29 Ιουλίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  23. 1 2 «Kosovo pushes ahead with car licensing rule resisted by Serbs». Reuters. 1 Σεπτεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  24. ↑ «Serbia-Kosovo ID document row settled, says EU». BBC News. 27 Αυγούστου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  25. ↑ «Novi plan Šolca i Makrona za Kosovo i Srbiju: Realnost ili spisak želja» [The new plan of Scholz and Macron for Kosovo and Serbia: Reality or a wish list]. Vreme (στα Σερβικά). 18 Σεπτεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  26. ↑ Isufi, Perparim· Dragojlo, Saša (10 Οκτωβρίου 2022). «Belgrade, Pristina Confirm German-French Proposal for Kosovo Deal». Balkan Insight. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  27. ↑ «Kosovo expands timeline for Serbs to comply with car plates». Associated Press. 28 Οκτωβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  28. ↑ «Srbi se povukli iz svih institucija na Kosovu, Vučić kaže da su se desile tektonske promene» [Serbs withdrew from all institutions, policemen took off their uniforms, the EU calls for reason]. BBC News (στα Σερβικά). 5 Νοεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  29. ↑ «Kosovo i Srbija postigli sporazum o registarskim tablicama» [Kosovo and Serbia reached an agreement on license plates]. Radio Free Europe (στα Σερβικά). 23 Νοεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  30. ↑ Preussen, Wilhelmine (24 Νοεμβρίου 2022). «Kosovo, Serbia reach deal over car plate dispute, EU says». Politico. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  31. ↑ «Petković: Srbija će razmotriti povratak svojih snaga na Kosovo» [Petković: Serbia will consider the return of its forces to Kosovo]. Radio Free Europe (στα Σερβικά). 8 Οκτωβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  32. ↑ Taylor, Alice· Radosavljevic, Zoran (9 Δεκεμβρίου 2022). «Kosovo police increase presence in north of country, Serbia reacts». Euractiv. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  33. ↑ Gec, Jovana (8 Ιανουαρίου 2023). «Serbia says KFOR rejected its forces' return to Kosovo». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2023.
  34. ↑ «Kosovo Serbs block road to main border crossings in volatile north». The Guardian. 10 Δεκεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  35. ↑ «Far-Right Protesters Rally In Belgrade In Support Of Kosovar Serbs As EU Urges De-Escalation». Radio Free Europe. 13 Δεκεμβρίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  36. ↑ Bytyci, Fatos (19 Μαρτίου 2023). «Serbia, Kosovo reach agreement to implement EU-backed deal normalising ties». Reuters. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  37. 1 2 «Dramatičan dan u Banjskoj: U sukobu Srba i kosovske policije ubijen policajac i trojica napadača, šestoro uhapšenih, situacija i dalje napeta» [Dramatic day in Banjska: In the conflict between the Serbs and the Kosovo Police, a policeman and three attackers were killed, six were arrested, the situation is still tense]. NOVA portal (στα Σερβικά). 24 Σεπτεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  38. ↑ Soares, Isa· Edwards, Christian (31 Μαΐου 2023). «Kosovo prime minister says he will not surrender country to Serbian 'fascist militia' after clashes in north». CNN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  39. ↑ «Serbian authorities have detained the alleged organizer behind a recent shootout with Kosovo police». ABC News. 3 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  40. ↑ Dragojlo, Saša· Bami, Xhorxhina (4 Οκτωβρίου 2023). «Belgrade Court Rejects Detention for Kosovo Serb Kingpin Radoicic». Balkan Insight. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  41. ↑ «Srbija proglasila dan žalosti zbog dešavanja na Kosovu» [Serbia declared a day of mourning for the events in Kosovo]. Radio Free Europe (στα Σερβικά). 26 Σεπτεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  42. ↑ «Kosovski ministar: Čovek blizak Danilu Vučiću učestvovao u napadu u Banjskoj» [Kosovo minister: A man close to Danilo Vučić participated in the attack in Banjska]. N1 (στα Σερβικά). 8 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  43. ↑ «Priština: Vučić i Vučević umešani u napad u Banjskoj» [Pristina: Vučić and Vučević involved in the attack in Banjska]. Vreme (στα Σερβικά). 2 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  44. ↑ «EP usvojio rezoluciju kojom se poziva na uvođenje mera protiv srpskih vlasti zbog Banjske» [The EP adopted a resolution calling for the introduction of measures against the Serbian authorities because of Banjska]. N1 (στα Σερβικά). 19 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2023.
  45. ↑ «Belgrade shooting: Teen made 'kill list' for Serbia school attack». BBC News (στα Αγγλικά). 3 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  46. ↑ Dragojlo, Saša (5 Μαΐου 2023). «Second Mass Shooting in Two Days Stuns Serbia, Killing Eight». Balkan Insight. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  47. ↑ Bubalo, Mattea· Gozzi, Laura (5 Μαΐου 2023). «Second mass shooting in Serbia leaves eight dead». BBC News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  48. ↑ «Factbox: How countries have legislated after mass shootings». Reuters. 5 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  49. ↑ «Ružić: Poguban uticaj zapadnih vrednosti» [Ružić: The pernicious influence of Western values]. Nedeljnik (στα Σερβικά). 3 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  50. ↑ «Brnabić o tragediji u školi "Vladislav Ribnikar": Sistem nije zakazao» [Brnabić on the tragedy at the "Vladislav Ribnikar" school: The system did not fail]. N1 (στα Σερβικά). 4 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  51. ↑ «Protest protiv nasilja: Građani tražili ostavke, organizatori – na ulici 50.000» [Protest Against Violence: Citizens demanded resignations, organisers – 50,000 on the streets]. N1 (στα Σερβικά). 8 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  52. ↑ «Srbija protiv nasilja: Protesti u više gradova» [Serbia Against Violence: Protests in several cities]. Vreme (στα Σερβικά). 8 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  53. ↑ «Tens of thousands march in Belgrade after mass shootings». The Guardian. 12 Μαΐου 2023. ISSN 0261-3077. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  54. ↑ Gec, Jovana· Stojanović, Dušan (19 Μαΐου 2023). «Thousands protest against violence in Serbia as authorities reject opposition criticism and demands». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 19 Μαΐου 2023.
  55. ↑ Gubaš, Aleksandar (26 Μαΐου 2023). «Samo četiri skupa izvela na ulicu više od 50.000 ljudi: Koliki je stvaran broj ljudi na raznim protestima i mitinzima u istoriji Beograda?» [Only four rallies brought more than 50,000 people to the streets: What is the real number of people at various protests and rallies in the history of Belgrade?]. Danas (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουνίου 2023.
  56. ↑ Jeremić, Ivana· Stojanović, Milica· Dragojlo, Saša (12 Μαΐου 2023). «Serbians Hold Mass Protest Against Culture of Violence After Shootings». Balkan Insight. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2023.
  57. ↑ «Vučić: Organizovaćemo "najveći skup ikada u Srbiji" 26. maja» [Vučić: We will organise "the biggest gathering ever in Serbia" on 26 May]. N1 (στα Σερβικά). 9 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2023.
  58. ↑ «Protest 'Srbija protiv nasilja': Ako vlast ne ispuni zahteve, blokade u više od deset gradova» [Protest 'Serbia Against Violence': If the government does not fulfill the demands, there will be blockades in more than ten cities]. Radio Free Europe (στα Σερβικά). 17 Ιουνίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  59. ↑ «"Srbija protiv nasilja": Dvadeset i treći protest na ulicama Beograda» ["Serbia Against Violence": The twenty-third protest on the streets of Belgrade]. BBC News (στα Σερβικά). 7 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2023.
  60. ↑ «Poslednji protest "Srbija protiv nasilja" u ovom formatu: Građanima poručeno "Nemojte da prespavate 17. decembar"» [The last "Serbia Against Violence" protest in this format: Citizens said "don't sleep through 17 December"]. N1 (στα Σερβικά). 4 Νοεμβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2023.
  61. ↑ «Branko Ružić podneo ostavku» [Branko Ružić resigned]. N1 (στα Σερβικά). 7 Μαΐου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  62. ↑ Pašić, Danijela (31 Μαΐου 2023). «Đorđe Milićević umesto Ružića – imenovan vršilac dužnosti ministra prosvete» [Đorđe Milićević instead of Ružić – appointed acting minister of education]. N1 (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  63. ↑ «Slavica Đukić Dejanović i zvanično novi ministar prosvete» [Slavica Đukić Dejanović is officially the new minister of education]. Danas (στα Σερβικά). 25 Ιουλίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  64. ↑ Milenković, Mirjana (5 Ιουλίου 2023). «Za nepoverenje Gašiću glasalo 37 poslanika, nije smenjen» [37 deputies voted for no confidence in Gašić, he was not dismissed]. Danas (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2023.
  65. ↑ «Parliamentary Elections». rik.parlament.gov.rs. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2016..
  66. ↑ Inter-Parliamentary Union. «IPU PARLINE database». archive.ipu.org (στα Γαλλικά). Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2019..
  67. ↑ ite.gov.rs. «Републичка изборна комисија». www.rik.parlament.gov.rs (στα Σλαβομακεδονικά). Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2023..
  68. ↑ Συνασπισμός αποτελούενος από τα κόμματα Αρκετά είναι Αρκετά (DJB) Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDS) –"Κλεμμένα Μωρά" (OBAP)
  69. ↑ «Skupština Srbije konstituisana uz zvižduke, opozicija položila zakletvu u holu» [Η Εθνοσυνέλευση της Σερβίας συγκροτήθηκε με σφυρίγματα, η αντιπολίτευση ορκίστηκε στο φουαγιέ]. Radio Free Europe (στα Σερβικά). 6 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2024.
  70. ↑ «Ana Brnabić izabrana za predsednicu Skupštine Srbije» [Η Άνα Μπρνάμπιτς εκλέχθηκε πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Σερβίας]. BBC News (στα Σερβικά). 19 Μαρτίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2024.
  71. ↑ Milovančević, Vojislav (2 Μαΐου 2024). «Izglasana nova Vlada Srbije: Ovo su ministri koji će je činiti» [Ψηφίστηκε η νέα Κυβέρνηση της Σερβίας: Αυτοί είναι οι υπουργοί που θα την αποτελούν]. NOVA portal (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2024.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Σερβικές_βουλευτικές_εκλογές_2023&oldid=11467040"