Σιδηροδρομικός Σταθμός Νέου Καυκάσου
 Συνοριακός Σιδηροδρομικός Σταθμός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Είδος σταθμού | Σιδηροδρομικός σταθμός |
| Χιλιομετρική θέση σταθμού | Μεσονήσι - Νέος Καύκασος (ΧΣ 13,2) |
| Λειτουργία | |
| Κατάσταση | Σε αναστολή λειτουργίας |
| Έναρξη λειτουργίας | Ιούνιος 1894 |
| Παύση λειτουργίας | 1994 |
| Εγκαταλείφθηκε | 1994 |
| Κτιριακή υποδομή | |
| Ημ. έναρξης κατασκευής | 1891 |
| Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής | 1894 |
| Είδος κτιρίου | Στο έδαφος |
| Επίπεδα | 1 |
| Σιδηροδρομική υποδομή | |
| Αριθμός γραμμών | 3 |
| Εύρος σιδηροδρομικής γραμμής | 1.435mm |
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Νέου Καυκάσου αποτελεί το σιδηροδρομικό σταθμό που εξυπηρετεί τον οικισμό του Νέου Καυκάσου, στην Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας, στη Δυτική Μακεδονία. Ο σταθμός αποτελεί τον τερματικό σταθμό της ελληνικής περιφερειακής σιδηροδρομικής γραμμής Μεσονησίου – Νέου Καυκάσου, η οποία αποτελεί τμήμα της τέως σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Μοναστηρίου, η οποία παρελθοντικά τερμάτιζε στο Μοναστήρι.[1]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]19ος-20ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η σιδηροδρομική γραμμή προς τον Νέο Καύκασο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τέως σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Μοναστηρίου, η οποία κατασκευάστηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και παραδόθηκε σε γερμανικά συμφέροντα (Deutsche Bank) στις αρχές του 20ού αιώνα. Μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων, η περιοχή ενσωματώθηκε στην Ελλάδα και η γραμμή τέθηκε υπό ελληνική και στη συνέχεια συμμαχική διοίκηση κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.[2][3]
Το 1926 το ελληνικό κράτος προχώρησε στην εξαγορά της γραμμής, εντάσσοντάς την στον νεοσύστατο τότε κρατικό σιδηροδρομικό οργανισμό ΣΕΚ. Σημαντικά έργα ανακατασκευής και επέκτασης έλαβαν χώρα την περίοδο 1928–1931, με κορυφαία στιγμή την κατασκευή της διακλάδωσης Μεσονησίου – Φλώρινας.[4] Ο σιδηροδρομικός σταθμός Νέου Καυκάσου, ο οποίος και είχε κατασκευαστεί ήδη από το 1894, κατέστη συνοριακός και λειτουργούσε και ως τελωνειακό σημείο ελέγχου για εμπορεύματα και επιβάτες προς/από τη Γιουγκοσλαβία.[2]
Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την Κατοχή, η γραμμή αποτέλεσε στρατιωτικό στόχο και κρίσιμο σημείο ελέγχου από τις δυνάμεις κατοχής, ενώ μεταπολεμικά, μεταξύ 1950–1954, πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης των γραμμών, των γεφυρών και των σταθμών, περιλαμβανομένου και του Νέου Καυκάσου.[2]
Κατά τη δεκαετία του 1990, πραγματοποιούνταν περιορισμένα καθημερινά δρομολόγια που συνέδεαν τη Φλώρινα με τον Νέο Καύκασο και μέσω μετεπιβίβασης το Μοναστήρι, ωστόσο, η εμπορική κίνηση ήταν αμελητέα και το 1994 η σύνδεση διεκόπη οριστικά. Έκτοτε, ο σταθμός παρέμεινε ανενεργός, αν και τα τελευταία χρόνια έγιναν συζητήσεις για επαναλειτουργία του δικτύου για τουριστικούς και διασυνοριακούς σκοπούς, χωρίς ωστόσο να προκύψει κάποια διακρατική συμφωνία έως και σήμερα.[2]
21ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ανάμεσα στο 2003 και το 2006, διεξήχθησαν παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού της σιδηροδρομικής γραμμής στο πλαίσιο αναβάθμισης του συνολικού άξονα, ωστόσο με εξαίρεση αποσπασματικές κυκλοφορίες, η γραμμή δεν τέθηκε ποτέ έκτοτε σε μόνιμη λειτουργία.[4]
Δομή Σταθμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κεντρικό Κτήριο Επιβατών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο σταθμός Νέου Καυκάσου αποτελείται από ένα κύριο επιβατικό κτίριο, το οποίο σήμερα είναι ανενεργό και εμφανίζει σοβαρές φθορές λόγω της μακροχρόνιας αναστολής λειτουργίας του. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για τυπικό ισόγειο κτίσμα της Οθωμανικής Περιόδου, με επικλινή κεραμοσκεπή και ορθογώνια διαρρύθμιση, συνοδευόμενη από τοξοτά παράθυρα και με ακριανή επένδυση της τοιχοποιίας με κόκκινο τούβλο. Στο εσωτερικό υπήρχαν αίθουσα αναμονής, γραφεία και αποθήκες, ενώ σήμερα, το κτήριο έχει εγκαταλειφθεί πλήρως, με εμφανή σημάδια καταρρεύσεων στη στέγη, ρωγμές στους τοίχους και αποσύνθεση των εσωτερικών δομών.[5][6][7]
Βοηθητικά Κτήρια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο σταθμός αποτελείται επιπλέον από ένα αυτοτελές κτίσμα που λειτουργούσε ως χώρος υγιεινής και από ένα μεταγενέστερο κτηριακό συγκρότημα, όπου εκεί εκτελούταν ο τελωνειακός έλεγχος των προϊόντων των εμπορικών αμαξοστοιχίων.[1]
Γραμμολογία Υποδομής
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η γραμμή όπου εκτείνεται ο σιδηροδρομικός σταθμός είναι μονή, κανονικού εύρους (1.435 mm) και είναι κατασκευασμένη με σκυροδεμένους στρωτήρες τύπου B70 και σιδηροτροχιές τύπου UIC60, με ανεκτό φορτίο έως 20 τόνους ανά άξονα.[1]
Ο σταθμός αποτελείται από μια παρακαμπτήριο γραμμή, από τρία ψαλίδια και από μια συμπληρωματική γραμμή η οποία απολήγει παραπλεύρως του κτηριακού συγκροτήματος τελωνειακού ελέγχου. Επιπλέον, στον σταθμό δεν έχουν εγκατασταθεί τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση καθώς και ούτε ηλεκτροκίνηση.[6][7]
Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική απεικόνιση του κτηριακού συγκροτήματος του σταθμού:
Υπηρεσίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σήμερα, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Νέου Καυκάσου δεν εξυπηρετεί δρομολόγια και δεν διαδραματίζει ρόλο στη σιδηροδρομική κυκλοφορία της περιοχής.[8]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Mixanikosose (12 Απριλίου 2016). «MixanikosOse: Σιδηροδρομικός Σταθμός Νέου Καυκάσου - Απαξιωτική η εικόνα του κτιρίου του συνοριακού Σταθμού». MixanikosOse. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2025.
- 1 2 3 4 Gounaris, Basil C. (1989). «Railway Construction and Labour Availability in Macedonia in the Late 19th Century». Byzantine and Modern Greek Studies 13: 143ff.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-05. https://web.archive.org/web/20160505072214/https://de.scribd.com/doc/251125738/Railway-Construction-and-Labour-Availability-in-Maccedonia-in-the-Late-19th-Century-Gounaris. Ανακτήθηκε στις 2016-04-02.
- ↑ Bouroutis, Andreas (2018-10-01). «Le chemin du front. Gares et liaisons ferroviaires à Thessalonique pendant la Première Guerre mondiale» (στα γαλλικά). Revue d’histoire des chemins de fer (50-51): 73–99. doi:. ISSN 0996-9403. https://journals.openedition.org/rhcf/2584?lang=en.
- 1 2 Σιδηροτροχιά (Τεύχος 30). Αθήνα: Σύλλογος Φίλων του Σιδηροδρόμου. σελ. 8.
- ↑ antigoni (22 Σεπτεμβρίου 2021). «Παλιοί σιδηροδρομικοί σταθμοί στην βόρεια Ελλάδα». Σ.Ε.Π. Τραινοσέ. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2025.
- 1 2 Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.
- 1 2 «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο. Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος Καλεμκέρης" Δήμου Καλαμαριάς. σελ. 120-124. ISBN 960-87946-2-5.
| Σταθμοί | |
|---|---|
