Vierdelige serie programma's die wordt uitgezonden in het
kader van de viering van de vierhonderdjarige relatie tussen
Nederland en Japan. De serie vertelt het verhaal van de
wisselwerking die ontstond door contacten tussen Nederland,
als één van de meest internationaal gerichte handelsnaties in
Europa, en Japan, een aanvankelijk zeer geïsoleerd
eilandenrijk in Azië. Deze aflevering geeft een beeld van de
betrekkingen tussen Japan en Nederland in de twintigste eeuw.
Japan wierp zich in de jaren '30 op als vaandeldrager van het
Aziatische verzet tegen het koloniale westen, waardoor
Nederland als koloniale macht en Japan als regionaal
zwaargewicht lijnrecht tegenover elkaar kwamen te staan. Toen
Japan zich aansloot bij Duitsland en in 1942 Nederlands-Indië
binnentrok, bereikte de relatie een dieptepunt. De
betrekkingen met Nederland bleven lange tijd bevroren, maar
de laatste decennia van de 20e eeuw werden de betrekkingen
weer aangehaald. Aan de orde komt het Westers kolonialisme en
het door Japan geleide verzet daartegen, het veranderende
imago van Japan in het Westen, van een geromantiseerde visie
op een exotische cultuur tot een moderne industriële staat en
militair concurrent van Westerse mogendheden, de Japanse
expansiedrift in Azië, de Japanse oorlogen met China (1894 en
1937) en Rusland (1904), de Japanse migratiestromen naar
Nederlands-Indië in de jaren '30, de angst bij de Indische
Nederlanders voor spionage en militair ingrijpen door
Japanners in Nederlands-Indië, het nationalisme en de roep om
onafhankelijkheid door de Indonesiërs, de militaire coupe in
Japan, de eenzijdige opzegging van het Amerikaans-Japans
handelsverdrag door de Amerikanen, WO II, Jappenkampen,
dwangarbeid, krijgsgevangenen, kamikazes, de atoombommen op
Hirosjima en Nagasaki, de capitulatie van Japan, de
onafhankelijkheid van Indonesië, de politionele acties, de
democratisering van Japan onder Amerikaans toezicht, het
Japan opgelegde verbod op oorlogsvoering en het onderhouden
van een krijgsmacht, de wederopbouw van Japan, hernieuwde
handelsrelaties tussen Japan en Nederland in de jaren '60,
het bezoek van keizer Hirohito aan Nederland (1971) en de
kritiek daarop,
verontschuldigingen van Japan mbt de internering van
Nederlanders in WO II en toenaderingspogingen van beide
landen.
INTERVIEWS hierover met:
- Ken Ichi Goto (Waseda Universiteit);
- Peter Post (Nederlands Instituut Oorlogsdocumentatie);
- Remco Raben, (Nederlands Instituut Oorlogsdocumentatie);
- Tadashi Ikeda, Japanse ambassadeur in Nederland;
- generaal b.d. G.L.J. Huijer, voorz. Pensioen en
Uitkeringsraad;
- div. Nederlandse jongeren, waarvan grootouders in
Jappenkampen hebben gezeten;
- Henk Stapert, die in Tokio woont;
- Masumi Nagasawa, die in Den Haag woont;
- Kiochi Suga, die in Rotterdam woont.
SHOTS:
22:58:55 div. Hollandvillage;
23:22:34 div. Japanse kust met visserbootje; div. Binnenhof;
div. mensenmenigte in Japanse grote stad;
23:37:17 Japan: div. stadsshots; div. monument mbt relatie
Japan-Nederland; Nederlandse en Japanse vlag naast elkaar.
ARCHIEFMATERIAAL (zw/w): div. Nederlands Indië; div.
industrie in Japan; militaire parade; div. kustplaatsje
Nederlands Indië; div. bestorming Japanse troepen van
Sjanghai in 1937; div. oorlogsindustrie Japan; div. Duitsland
valt Nederland binnen (10 mei 1940); bombardement Pearl
Harbor; div. straatshots Soerabaja; div. Japanse
interneringskampen; div.
spoorlijn Birma; div. graven Jappenkampen; div. Japanse
krijgsmacht en kamikazeacties; atoombom en verwoest Hirosjima
en Nagasaki; Japanse keizer tekent capitulatie; div.
stadsshots en bouwactiviteiten Japan; div. scheepsbouw
(kleur); div. industriële productie van gebruiksartikelen oa
lopende band (kleur); div. haven Rotterdam; div. bezoek
keizer Hirohito en prins Bernhard aan wereldtentoonstelling
in Osaka; Wim Kan zingt het "Railroad-lied"; div.
staatsbezoek Hirohito aan Nederland; div. protestacties;
interview met Wim Kok over oorlogsexcuses van Japan.
