Tweedelige documentaire over de invloed van de machthebbers
op de eenwording in de Nederlanden vanaf de middeleeuwen tot
het eind van de 18e eeuw, waarin ook de rol van het volk, in
een streven naar macht, belicht wordt. Het programma bevat
optredens van medewerkers van Studio Laren, die oude muziek
ten gehore brengen, gesprekken met deskundigen en veel
(historisch) beeldmateriaal. In deze aflevering de periode
vanaf de middeleeuwen tot het ontstaan van de Unie van
Utrecht in 1579. Presentatie: Joop Reinboud.
In de Karolingische tijd waren de bisschoppen van Utrecht de
belangrijkste machthebbers in de Lage Landen, later
verdrongen door de graven van Holland. Aan de hoven vervingen
geleidelijk edelen, en later burgerregenten, de
geestelijkheid. De adellijke huizen breidden hun grondgebied
meestal uit door inhuwelijking en erfopvolging. Zo kwamen in
de 15e eeuw de Nederlanden in Bourgondisch bezit. In 1482
kwamen met de dood van Maria van Bourgondië de Habsburgers
aan de macht, tegen wie de onafhankelijke Vlaamse
handelssteden in opstand kwamen.
In 1515, een tijd van sociale en religieuze spanningen, werd
Karel V, erfgenaam van het Spaanse wereldrijk, keizer. Zijn
macht brokkelde af door de Reformatie en het humanisme, die
mbv de boekdrukkunst snel werden verspreid. In het midden van
de 16de eeuw brak de Tachtigjarige Oorlog uit. Met de
ondertekening van de Unie van Utrecht (1579) was de Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden ontstaan en daarmee de
scheuring tussen de noordelijke en zuidelijke Nederlanden.
GESPREKKEN met:
- prof. dr. F.W.N. Hugenholtz, historicus RU Utrecht, over de
kerk en het canonieke recht in de middeleeuwen, de weerstand
van de Vlaamse steden tegen de Bourgondische
centralisatiepolitiek, het ontstaan en de ontwikkeling van de
Staten-Generaal in de 15de tot 17de eeuw;
- prof. dr. M. Mulder, sociaal-psycholoog Erasmus
Universiteit, over macht als gedragsbeïnvloeding en het
ontstaan van een cultuur van acceptatie van macht;
- prof. dr. R. van Uytven, historicus universiteit van
Antwerpen, over de relativiteit van de nationaliteit van
vorsten, de economische afhankelijkheid van de Bourgondiërs
van de Vlaamse steden en de opkomst van het kapitalisme in de
16e eeuw.
SHOTS:
- door de hele documentaire korte beelden van div.
historische afbeeldingen van dagelijks leven op het
platteland en in de steden vanaf de middeleeuwen tot de 17e
eeuw en van portretten van de heersers in de Nederlanden
vanaf de hertogen van Bourgondië tot en met Willem van
Oranje;
03:18 div. Nederlandse kastelen (+ TC 03:33 + 08:53 + 09:31);
03:39 int. Gravenzaal Haarlem, cu. portretten graven van
Holland;
05:59 Domtoren Utrecht;
11:23 ext. voorm. paleis hertogen van Bourgondië, Dijon, cu.
graftombes Filips de Stoute en Jan zonder Vrees;
16:08 ext. kerk Brugge;
16:28 int. St. Jacobskerk Den Haag, cu. wapenschilden van
Gulden Vlies-ridders, oa van Filips de Goede;
21:07 praalgraven Karel de Stoute en Maria van Bourgondië,
Brugge;
23:46 pan. Gent;
27:54 globe van Blaeu;
28:08 stadsshots Valladolid met geboortehuis Filips II, ext.
kerk, binnenplaats;
29:48 papierproduktie in watermolen;
31:23 cu. boekpagina's;
32:14 pan. Toledo, inzoom op Alcázar;
33:49 standbeeld Erasmus, portret Luther;
36:40 pan. binnenplaats Palais Granvelle Besançon, Frankrijk;
40:13 kaart der Nederlanden (westen boven);
42:30 ext. paleis Plaza Mayor, Madrid;
43:45 totaal + pan. klooster El Escorial, Spanje;
47:47 cu. 16e eeuwse harnassen;
48:40 cu. verdrag Unie van Utrecht.
