Rechtstreeks verslag van de nationale herdenking van de
Watersnoodramp 1953, verzorgd door NOS-Actueel in
samenwerking met publieke, lokale en regionale omroepen. In
dit onderdeel aandacht voor de herdenking in Oude Tonge
(Zuid-Holland) iav koningin Beatrix en demissionair premier
Jan Peter Balkenende. Het programma wordt gepresenteerd door
Rob Trip vanuit het Museum Watersnood 1953 in Ouwerkerk en
door Sacha de Boer vanuit een studio in Oude Tonge. Door de
hele uitzending heen wordt historisch materiaal getoond van
de storm, de vloed, de ramp en de schade in Zuid-West
Nederland, draagt acteur Henk van Ulsen gedichten voor vanuit
het Museum Watersnood 1953 en geeft Kees Slager, journalist
en schrijver van het boek 'De Ramp', commentaar.
12:14:05 DE STORM
Aan de hand van archiefmateriaal een overzicht van de
gevolgen van de storm in 1953. De storm bracht over de hele
westkust van Nederland ernstige schade toe waarbij in totaal
1835 mensen omkwamen, dijken doorbraken, huizen en
boerderijen beschadigd of verwoest werden en duizenden stuks
vee en pluimvee verdronken.
ARCHIEFMATERIAAL: (zw/w) radiotoespraak koningin Juliana;
werkzaamheden aan doorgebroken dijken; ondergelopen land en
huizen; verwoeste huizen; beschadigde huizen/boerderijen;
opruimen verdronken koe; strandhuis in zee; monument voor
slachtoffers op Texel; begraafplaats.
*
12:16:13 WEERVOORSPELLING 1953
KNMI-meteorologe Marjon de Hond heeft met de huidige
computertechniek een weervoorspelling gemaakt van 31 januari
op 1 februari 1953. In de jaren '50 gebruikten meteorologen
een weerkaart waar alle waarnemingen met de hand werden
ingetekend alvorens tot een analyse te kunnen komen. Op 31
januari constateerde het KNMI een stormdepressie bij
Schotland die recht op de Nederlandse kust afkwam.
SHOTS: De Hond toont weerkaart met verloop stormdepressie.
*
VOORDRACHTEN DOOR HENK VAN ULSEN
Van Ulsen leest voor:
12:18:17 gedicht "Watersnood" van Gerrit Achterberg;
12:29:40 krantenartikelen in museum over de ramp;
12:49:30 gedicht "Watersnood" van Guillaume van der Graft.
*
12:19:30 FOTO'S VAN WATERSNOODRAMP
Fotograaf G. Dubbelman heeft foto's gemaakt van diverse
locaties nav oude foto's ten tijde van de Watersnoodramp.
Dubbelman vergelijkt de foto's van toen en nu zelf op enkele
locaties. De oude en de nieuwe foto's zijn gebundeld in het
boek 'De ramp, 1 februari 1953'.
INTERVIEW hierover met Dubbelman.
SHOTS: div. zw/w en kleuren foto's van oa begraafplaats,
ondergelopen boerderij, dode varkens op dorpsstraat,
puinhopen van huisraad; Dubbelman toont enkele fotolocaties.
*
12:26:55 DE VLOED
Aan de hand van archiefmateriaal een overzicht van de
uitzendingen van verschillende buitenlandse nieuwsdiensten
over de gevolgen van de Watersnoodramp.
ARCHIEFMATERIAAL: eerste beelden na de storm; fragmenten van
Deense, Japanse, Duitse, Britse en Franse nieuwsuitzendingen
met beelden van getroffen gebieden, militaire hulp aan
bevolking, luchtopnamen en voedseldroppings.
12:50:30 bericht van de Stormvloed Waarschuwingsdienst met
zw/w beelden van de stromvloed op de Nederlandse kust.
*
12:33:22 DOCUMENTAIRE OVER FAMILIE LOS UIT OUDE TONGE
Nav de documentaire 'Boven Water' van Omroep Zeeland, een
reportage van Willemien Kluifhout over de emotionele gevolgen
van de Watersnoodramp 1953 voor de familie Los uit Oude
Tonge. Los verloor zijn vader, zus en een dochter bij de
ramp. Zijn vrouw raakte geestelijk in de war. Los zelf hield
ook enorme angsten over aan de ramp. De dochters Marja
Stegen-Los en Willie Sangster-Los wonen niet meer aan zee uit
angst voor het water.
INTERVIEWS hierover met Wouter Los en zijn vader Johan Los,
terwijl zij een foto bekijken van het beschadigde woonhuis.
SHOTS:
- foto familie Los; echtpaar Los voor woonhuis;
- fragmenten 'Boven Water'.
*
12:51:51 VOORBESCHOUWING NATIONALE HERDENKING IN OUDE TONGE
Iav koningin Beatrix en premier Balkenende vindt in cultureel
centrum Grutterswei in Oude Tonge de nationale
herdenkingsplechtigheid plaats. Het dorp, gelegen op het
Zuid-Hollandse eiland Overflakkee, was het zwaarst getroffen
gemeente tijdens de ramp. Er kwamen driehonderdvijf burgers
om het leven.
SHOTS:
- (sneeuw) haven Oude Tonge;
- landing koninklijke helikopter, aankomst bij Grutterswei
van koningin Beatrix en ontvangst door Commissaris der
Koningin Jan Franssen en burgemeester Van Pelt van
Overflakkee;
- koningin Beatrix, Van Pelt, Balkenende en Franssen gaan
Grutterswei binnen.
STUDIO-INTERVIEW hierover met Kees van Wit, voormalig
CDA-raadslid.
*
13:00:15 NATIONALE HERDENKING WATERSNOODRAMP 1953 IN OUDE
TONGE
Iav koningin Beatrix, premier Balkenende, Franssen, Van Pelt,
minister De Boer en staatssecretaris Schultz van Verkeer en
Waterstaat, overlevenden en nabestaanden vindt in cultureel
centrum Grutterswei de nationale herdenkingsplechtigheid
plaats. Ceremoniemeester Loek Habraken kondigt de sprekers
aan. De muziek wordt verzorgd door het Souburgs Koper Quintet
olv Albert Vervoorst en door de Christelijke Oratorium
Vereniging Laudando uit Middelharnis olv Rinus Verhage.
Tijdens de toespraken en de muziek worden op een groot
videoscherm beelden van de ramp vertoond. Voor de scholieren
van basisscholen van het eiland Goeree Overflakkee is een
gedichtenwedstrijd georganiseerd met als thema de ramp. Het
winnende gedicht wordt voorgedragen door Eliza Mari
Maliepaard. Koningin Beatrix en premier Balkenende leggen een
krans bij het monument op de begraafplaats voor de
slachtoffers Watersnoodramp 1953.
SHOTS:
Herdenking in Grutterswei:
- toespraak Franssen;
- 13:16:13 historisch materiaal met regels uit het gedicht
"Na overstroming" van Hans Warren wordt vertoond op een
videoscherm; (stormvloed, vernielde huizen, gaten in dijken
vullen met zandzakken, ondergelopen dorpen, evacuatie van
burgers en vee, koningin Juliana en prins Bernhard bezoeken
burgers in getroffen gebied, voedseldroppings, luiden
kerkklok); overlevende C. van den Ouden-Huijer vertelt over
haar rampervaringen;
- 13:31:40 optreden Souburgs Koper Quintet met "Adadio" van
componist Samuel Barber en met "Gnossienne" van componist
Eric Satie; Eliza Mari Maliepaard leest gedicht "Wat een gek
idee"; uitvoering "Kyrie, beati mortui" door koor Laudando.
Herdenking begraafplaats:
- 14:03:23 koningin Beatrix komt Grutterswei uitlopen, stapt
in koninklijke autobus, haven Oude Tonge in de sneeuw (hoog
shot), bus op weg naar begraafplaats, koningin Beatrix loopt
naar begraafplaats geflankeerd door premier Balkenende,
herdenking op begraafplaats;
-14:11:46 kranslegging door koningin Beatrix en premier
Balkenende bij een standbeeld van een vrouw in klederdracht
metkind op haar arm, blazen taptoe, minuut stilte; genodigden
Grutterswei volgens kranslegging via videoscherm,
burgemeester Van Pelt loopt met koningin Beatrix en premier
Balkenende langs grafstenen;
- koningin Beatrix vertrekt per bus.
ARCHIEFMATERIAAL: (zw/w) wederopbouw Oude Tonge,
begraafplaats en uitdelen bijbel door Genootschap.
STUDIO-INTERVIEW met CDA-raadslid Kees de Wit en overlevende
Willie Sangster-Los over de ramp en de invloed ervan op hun
leven.
