Doordeweeks middagprogramma met achtergronden bij het nieuws, afwisselend gemaakt door de AVRO, de KRO en de NCRV. Ditmaal een kortere uitzending van één uur, voornamelijk gewijd aan de val van het Kabinet-Balkenende. Met onder andere de volgende onderwerpen: 1. Vraaggesprek met verslaggever Jeroen van Dommelen in Den Haag over het debat in de Tweede Kamer, waar enkele Kamerleden om uitleg vragen van minister-president Balkenende. Met onder meer stemfragmenten van: fractieleiders Paul Rosenmöller (GroenLinks) en Van Nieuwenhoven (PvdA), die eisen dat Balkenende naar de Kamer komt; Zalm (VVD) en Verhagen (CDA) die uitleggen dat Balkenende nog even de tijd nodig heeft; en Herben (LPF), die niet begrijpt waarom CDA en VVD geen vertrouwen meer hebben in de LPF: "Mijn fractie is sinds hedenmorgen voor het eerst unaniem ergens van overtuigd (...) de wonderen zijn de wereld niet uit". 2. Vraaggesprek van verslaggever Jeroen van Dommelen met Herben over de crisis binnen de LPF, het opstappen van ministers Heinsbroek en Bomhoff, en de redenen waarom hij had verwacht dat het kabinet nog te redden zou zijn als de LPF orde op zaken zou stellen ("Politiek gezien valt ons niet te verwijten..."). 3. Vraaggesprek met burgemeesters Johan Stekelenburg (Tilburg), Guusje ter Horst (Nijmegen) en Alexander Sakkers (Heerlen) over de val van het Kabinet-Balkenende, dat slechts 87 dagen heeft bestaan. 4. Vraaggesprek met verslaggever Jeroen van Dommelen in Den Haag over de val van het kabinet. Met onder meer een reactie van LPF-minister Nawijn: "Ik vind het absoluut gênant, want het landsbelang heeft hier niet voorop gestaan, en dat is schandelijk". 5. Vraaggesprek van verslaggever Joost Vullings met PvdA-fractieleider Jeltje van Nieuwenhoven, die haar ergernis uit over de gang van zaken van deze dag en vertelt over de verkiezing van een nieuwe fractieleider van de PvdA. 6. Vraaggesprek met verslaggever Joris van de Kerkhof, die mededeelt dat om 14.40 bekend is geworden dat het kabinet officieel gevallen is. Tevens een vraaggesprek met minister Donner (CDA) over de redenen achter de val en de toekomst voor de regeringspartijen. 7. Verklaring van minister-president Balkenende in de Tweede Kamer, waarin hij het ontslag van het Kabinet aankondigt [zie beschrijving]. Tevens een reactie van Kamervoorzitter Weisglas, die de vergadering voor een kwartier schorst.

2002-10-16

Onderstaande verklaring is de letterlijke tekst zoals premier Balkenende de ontslagaanvraag van het kabinet woensdagmiddag 16 oktober om 14.48 uur verwoordde in de Tweede Kamer. "Meneer de Voorzitter, Het is met grote spijt dat ik hier vandaag in uw Kamer verschijn. Spijt vanwege de aard van mijn boodschap. Maar spijt zeker ook vanwege het moment waarop. Ik kan mij goed voorstelen dat verschillende van uw afgevaardigden, maar ook heel veel mensen thuis, vooral hun teleurstelling over dat laatste hebben uitgesproken. Gisteren was op de eerste plaats de dag van de uitvaart van Prins Claus en had dat vooral ook moeten blijven. Voor de Koninklijke familie en voor ons gehele volk. Dat er gisteravond een ministerraad was uitgeschreven had te maken met het debat over de uitbreiding van de Europese Unie en de wens om de Kamer zo snel mogelijk te kunnen informeren over het standpunt van het kabinet. Aan die discussie zijn wij gisteravond niet toegekomen omdat de vergadering in het teken kwam te staan van ontwikkelingen binnen één van de coalitiepartijen. Meneer de Voorzitter, Op 15 mei heeft de kiezer zich onomwonden uitgesproken. De verkiezingsuitslag wees helder en duidelijk in de richting van een kabinet bestaande uit CDA, LPF en VVD. Door de vorming van dit kabinet werd recht gedaan aan de duidelijke wens die de kiezers op 15 mei kenbaar hadden gemaakt. Een andere coalitie was ook niet denkbaar. Het kabinet heeft op de verkiezingsuitslag ook het regeerprogramma gebaseerd: duidelijkheid en daadkracht; voor waarden en normen, voor openheid en transparantie. Het kabinet is direct na zijn aantreden met voortvarendheid aan de slag gegaan. Dat was nodig, ook gezien de financieel-economische ontwikkelingen. Daarbij waren er, voorafgaande aan de Algemene Beschouwingen, weliswaar in de marge enige aanloopproblemen, maar het resultaat was dat er vergaande en noodzakelijke beslissingen werden genomen, en dat er een doorwrochte begroting en een beleidsprogramma tot aan 2006 met ingrijpende beleidsvoornemens zijn gepresenteerd. Tot op het laatst is er in de Trêveszaal in eenheid en in gezamenlijkheid geregeerd met als laatste resultaat de besluitvorming over een ambitieus veiligheidsplan afgelopen vrijdag. Tot mijn spijt heb ik de afgelopen dagen moeten constateren dat er binnen het kabinet tussen enkele ministers van de LPF een vertrouwensbreuk is ontstaan. Daarbij ging het nadrukkelijk niet om een conflict over de inhoud van het beleid. Het ging uitsluitend om de vraag hoe mensen met elkaar omgaan, binnen de LPF-geleding. Ik heb de afgelopen dagen achter en voor de schermen alles gedaan wat naar mijn mening nodig en mogelijk was om het tussen de ministers ontstane probleem op te lossen. Ik heb dat gedaan vanwege het belang van een goed bestuur, en in een uiterste poging recht te doen aan de verkiezingsuitslag. Dat is mij helaas niet mogelijk gemaakt. In de vergadering van de ministerraad van gisteravond heb ik moeten constateren dat het conflict tussen beide ministers zodanige vormen had aangenomen dat ook de andere bewindspersonen van de LPF niet langer bereid waren om met hen in één kabinet samen te werken. Na deze gebleken vertrouwensbreuk tussen de bewindspersonen van de LPF heb ik de ministers van VWS en EZ gevraagd om daaraan hun consequenties te verbinden en op eigen initiatief ontslag te vragen. Dat beroep op deze beide ministers werd ondersteund door alle andere leden van het kabinet. Ik heb beide ministers de gelegenheid gegeven op dit dringend beroep hedenochtend antwoord te geven. In de loop van deze dag hebben beide ministers mij laten weten dat zij hun ontslagaanvrage zouden indienen. Dat is inmiddels gebeurd. Meneer de Voorzitter, In de ministerraadsvergadering van gisteravond heb ik ook aangekondigd vandaag overleg te zullen voeren met de voorzitters van de fracties waarop het kabinet steunt. Dit gelet op de situatie binnen het kabinet, alsmede op de aanhoudende discussies binnen en rond de LPF-fractie en de LPF-partij. Mede op basis van deze consultaties heb ik de conclusie getrokken dat er geen basis meer is voor een verdere vruchtbare en duurzame samenwerking binnen de coalitie. Ik heb die conclusie hedenmiddag aan de vergadering van de ministerraad voorgelegd. Op grond daarvan ben ik voornemens om aan Hare Majesteit de Koningin het ontslag aan te bieden van alle na het vertrek de ministers van VWS en EZ resterende ministers en staatssecretarissen."

0

PGM520620