Portret van Sovjetleider Michael Gorbatsjow. De historici
Maarten van Rossem en Arthur Mitzman, de mediasocioloog Peter
Hofstede, de psychotherapeute Martine Groen en de journalist
Kirill Gradov [pseudoniem voor Felix Kaplan] geven hun visie
op het succes en de populariteit van "de man van de jaren
tachtig". Mitzman vergelykt Gorbatsjow met Atatürk en
Hofstede noemt hem iemand die "in de traditie van hele grote
verlossers" staat. Gradov belicht de algemene situatie in de
Sovjet-Unie van voor en na de komst van Gorbatsjow.
0'00"
Tune; presentator kondigt aan; muziekfragment.
na 1'02"
Inleidende quotes van de historicus Maarten van Rossem, de
publicist Kyrill Gradov en de mediasocioloog Peter Hofstede
over Sovjetpresident en "man van de jaren tachtig" Michael
Gorbatsjow. Muziekfragment.
na 4'09"
Interviewer vraagt Van Rossem naar Gorbatsjows hypothe-tische
kansen als politicus in de VS. Hij meent dat die klein zouden
zijn en legt uit waarom: "Hij is snel ongeduldig." Van Rossem
licht de populariteit van de Russische leider in het Westen
toe, zijn belang voor Oost-Europa, en noemt hem "het product
van personen die rond 1985 concludeerden: zo kan het niet
langer in de Sovjet-Unie". De historicus ziet Gorbatsjow niet
snel verdwijnen.
na 9'55"
Van Rossem over "de werkelijke Gorbatsjow" (op vraag van
int.): "Een zeer intelligente, uiterst ambitieuze, licht
'dictato-riale' bestuurder (...) hij zal zelf ook niet alles
verwacht hebben (...) in elk systeem zitten wel mensen die
iets kunnen." Muziekfragment.
na 14'21"
Pres. leidt Gradov in. De publicist spreekt over zijn jeugd
in de Sovjet-Unie en de invloed van "De Partij" op hem als
kind ("... bang om te zeggen wat ik dacht ..."). Over de
situatie nu zegt hij: "Gorbatsjow heeft ontzettend sterke
krachten ontwikkeld (...) de maffia en niet de communistische
partij regeert ..." Muziekfragment.
na 19'01"
Martine Groen geeft als psychotherapeute haar visie op
Gorbatsjow: "Hij geeft vorm aan, waar de tijd rijp voor is."
Een psycho-analytische kijk op grote leiders heeft volgens
haar echter weinig zin. Het succes van Gorbatsjow verklaart
ze voornamelijk vanuit "onze karakters" die er voor zorgen
dat de Sovjet-leider boven kon komen drijven.
na 23'48"
Groen geeft aan wat mensen in Gorbatsjow zien. Vrouwen houden
van zijn "vaderlijke houding": "Hij wil vrouwen goed tot hun
recht laten komen." Bij mannen wekt hij vertrouwen: "Ze
projecteren nieuw perspectief in hem."
Volgens Groen vertolkt de politiek leider "een burger-lijk
verlangen". Muziekfragment.
na 28'01"
Gradov over Gorbatsjow: "Altijd zeer goed gekleed (...) hij
komt op een leuke, nette manier over (...) maar, zijn
uitspraak is soms plat-Russisch."
na 29'26"
Muziek.
na 32'17"
Pres. leidt de historicus Arthur Mitzman in; muziekfragment.
Mitzman beschouwt Gorbatsjow als "belangrijker dan welke
Russische politicus dan ook sinds Stalin". Hij vergelijkt hem
met Atatürk en ziet overeenkomsten tussen wat er nu in de
Sovjet-Unie gebeurt en his-torische gebeurtenissen in de
Europese geschiedenis.
na 37'35"
Mitzman gaat in op de vraag hoe Gorbatsjow over veertig jaar
beoordeeld zal worden. Dat is afhankelijk van onder meer het
economisch herstel en het al dan niet aanslaan van "de
praatjes" van Gorbatsjow in de Sovjet-Unie. Muziekfragment.
na 40'44"
Gradov over Gorbatsjow: "Hij is een echte Rus (...) en heeft
een moeilijk leven gehad." Over de Russen en hun geloof in
wonderen: "Ze vinden zichzelf bijzonderder dan de
Westerlingen (...) dat heeft te maken met de tijden van
isolatie (...) de Russen voelen zich supe-rieur aan het
Westen, dat niks heeft om de Russen te verrijken."
Muziekfragment (fade-out).
na 48'44"
Einde band I
*
Over op band II.
*
0'00"
Muziekfragment (fade-in). Hofstede typeert Gorbatsjow als
"een burgermannetje als leider van wereldformaat". Hij gaat
in op de geloofwaardigheid van de Sovjet-leider in de media:
"Hij gebruikt net als de paus de TV als wapen, komt alleen
uitermate veel echter over (...)
hij is een schepping van het televisietijdperk (...) ik zie
hem in de traditie van hele grote verlossers staan." na
5'36"
Hofstede ziet Gorbatsjow als "een televisie-halfgod met een
gleufhoed op". Echtgenote Raïsa noemt hij "een essentieel
onderdeel van het plaatje" : "Dit echtpaar geeft vertrouwen
aan de mensen." Muziekfragment.
na 9'28"
Gradov over de paradoxale visie van Russen op het Westen:
Symbool van vrijheid en tegelijkertijd oorzaak van "verlies
van vrije tijd".
na 10'39"
Muziekfragment; pres. kondigt af.
