Tekst Trugkieke 11 februari 2000
Watersnoodramp III
2.23
Het gat dat in de rampnacht in de dijk bij de Schelphoek is geslagen, is er de oorzaak van dat Schouwen onder water kwam te staan.
2.36
Het gemaal der Schelphoek is in 1951 gebouwd tegen de voet van de oorspronkelijk dijk
2.41
Als we in april 1953 op die plaats een kijkje nemen, zien we dat ze een eind landinwaarts bezig zijn met de aanleg van een nieuwe dijk. Op de voorgrond het verdronken land tussen de oude en de nieuwe dijk in aanleg. Land dat noodgedwongen wordt terug gegeven aan de zee
3.00
Maandenlang richt de stroming bij eb en vloed in deze polders verwoestend werk .
3.15
Deze stroming is er de oorzaak van dat het gat in de zeedijk groeit van aanvankelijk 25 naar 520 meter breed. Er ontstaan op die platen geulen van soms wel 30 meter diep. Herstel van deze oorspronkelijke dijk is dan ook onmogelijk. Daarom is er besloten tot de aanleg van een ringdijk, die veel verder landinwaarts komt te liggen
3.38
Burgemeester van Citters van Burgh en zijn vrouw maken in april een toertochtje door het rampgebied in de buurt van de Schelphoek. Agent Verwijs gaat met ze mee, meneer Malipaard is de schipper. Hub reis begint in Haamstede. Dankzij het filmwerk van de burgemeester zien we hoe de herstelwerkzaamheden in de Schelphoek vorderen.
4.06
Voor de bouw van de ringdijk is uit binnen- en buitenland veel materieel aangesleept. In Nederland zijn de inpolderingswerkzaamheden in het IJsselmeer stilgelegd. De maatschappij Uitvoering Zuiderzeewerken is nu hier met haar machines en personeel nadrukkelijk aanwezig.
4.20
De ringdijk in aanleg. Rechts de 250 hectare polder die aan de zee is teruggeven.
4.38
Het gezelschap van Citters maakt hier en daar een praatje met de werklieden. Ook zijn ze getuige van het opspuiten van zand voor de bouw van de dijk. Met grote kracht wordt water en zand door de buizen geperst. Als het water is weggevloeid blijft het zand op de gewenste plaats liggen
5.06
Als van Citters en zijn gevolg de vorderingen aan de dijk hebben bekeken is het tijd om huiswaarts te keren.
5.20
Onderweg is de burgemeester benieuwd hoe diep het water is. Het water komt hier bijna twee meter hoog.
5.36
Op weg naar Haamstede besluit het gezelschap om nog even een kijkje te nemen in Serooskerke
5.55
Daar drinken ze een kopje koffie, meegenomen in een thermoskan Die zijn op grote schaal door het Canadese Rode Kruis in het rampgebied uitgedeeld.
6.16
Terug in Haamstede. Terwijl de van Citters naar hun huis in Burgh rijden gaat het werken aan de dijk door tot de duisternis invalt
6.25
Het zijn vooral arbeiders uit de buurt van de Biesbosch die aan de lopende band zinkstukken fabriceren. Het zijn enorme matten die gemaakt zijn van wilgetakken
6.41
Er komt nogal wat vlechtwerk aan te pas voordat de bossen met touwen aan elkaar worden gebonden.
6.52
Als de matten klaar zijn worden ze naar hun plaats van bestemming gesleept. Door er keien op te gooien zinkt de mat en vormt op die manier de ondergrond voor de dijk. Bovenop de matten laten ze caissons zinken. Dat zijn deze betonnen bakken. Een aantal komt uit Engeland en was oorspronkelijk bedoeld voor de aanleg van een haven bij Normandië, aan het eind van de Tweede Wereldoorlog
7.14
De caissons worden zo nauwkeurig mogelijk boven de matten gevaren. Vaak ondervindt men daarbij nogal veel last van de stroming. Er komt dan ook heel veel trekkracht aan te pas
7.27
Eenmaal op de plaats van bestemming slaan werklieden stoppen uit gaten in de wanden zodat de caissons volstromen en afzinken. De mannen moeten zo vlug mogelijk de ladder op, willen ze geen nat pak halen. Eenmaal op de bodem, worden de caissons zo vlug mogelijk met zand volgespoten.
De gevulde caissons zijn een eerste stap om het water tegen te houden.
7.54
Daarna worden de caissons bedekt met zand en klei tot een hoogte van zes meter Nieuw Amsterdams Peil.
8.05
Zodra de dijk klaar is wordt via metersdikke buizen het ondergestroomde land drooggepompt. De pompen zijn gestart. De afsluiter geopend. Het water wordt voorgoed teruggestuurd naar zee. Eenmaal drooggevallen is het land weer klaar voor de wederopbouw.
