In de filmzaal Tavenu van hotel Bom in Burgh-Haamtede worden films vertoond door Wim Bom; zo zien we een trouwerij, maar ook de Duitse soldaten die tijdens de oorlog propagandafilms krijgen voorgeschoteld en beelden van het openbaar vervoer protest in 1951 op Schouwen.
Tekst trugkieke 16 april 2004
Bom IV
2.23
Wim Bom is eigenaar van hotel Bom op de hoek van de Noordstraat en de Ring in Haamstede.
Naast zijn hotel heeft hij een zaal voor feesten en partijen en in 1953 filmt hij een bruidstoet op weg naar de feestzaal Tavenu. De bruidegom werkt voor aannemingsbedrijf Blok, dat betrokken is bij de wederopbouw van Schouwen
2.36
In die feestzaal vertoond Wim Bom al jarenlang films. De inwoners van Haamstede konden er zich vergapen aan speelfilms maar ook aan films uit hun omgeving die Wim Bom zelf had verrvaardigd.
2.47
In de oorlog wordt het filmaanbod in Tavenu drastisch anders. De Duitse bezetters hebben het hotel gevorderd en ze verwachten dat er in de zaal films vertoond worden die het moreel van de manschappen flink doet opkrikken.
2.58
Zo kan het gebeuren dat in die oorlogsjaren Tanvenu gevuld is met Duitse kijkers. Ze zien een verslag van het verjaardagsfeestje van de Fuhrer in Berlijn. Het is 20 april 1939 en de beelden moeten de indruk geven dat je als Duitse soldaat niet alleen staat, integendeel. Het leger is monsterlijk groot en beschikt over de modernste oorlogsmachines.
3.29
In de voorraad films die Wim Bom ons heeft nagelaten, zaten er nogal wat van die Duitse films. Ze verschaffen ons inzicht in de wijze waarop toen films werden gebruikt als propagandamiddel.
3.48
Terug naar het naoorloge Haamstede, dat hier een en al vrede uitstraalt.
De Noorstraat
4.08
De tram van de Rotterdam Tramweg Maatschappij.
4.28
Wim Bom heeft heel veel gefilmd, Vooral aan het eind van de jaren ’40 is zijn productie aanzienlijk.
Hier gunt hij ons een blik in de fruitcultuur in de Westhoek van Schouwen. Daar in de luwte van de duinen, op de geestgronden bij Haamstede, gedijt deze vorm van landbouw sinds het begin van de twintigste eeuw
4.44
In de boomgaard van Willem Capelle aan de Hoge Zoom, worden de bomen behandeld met carbolineum, een middel dat alle insecten afschrikt. De Arbodienst bestaat nog niet, vandaar dat Arjaan van der Weele onbeschermd kan spuiten met het giftige goedje.
5.02
Zo in augustus en september is het aanpoten voor de fruittelers.
5.15
Wim Bom heeft hun werk op fraaie wijze vastgelegd
5.24
Met alle mogelijke vervoersmiddelen brengen de boeren hun producten naar de Hoge Zoom
Tot 1949 stond daar het Oude veilinggebouw.
5.49
Op 8 juni 1949 is het feest op die plek.
5.58
Commissaris van de koningin Jonkheer de Casembroot opent de deuren van het nieuwe veilinggebouw
6.06
De koninklijke harmonie de Witte van Haamstede speelt na de officiële opening het Wilhelmus dat door de aanwezigen op gepaste wijze wordt aangehoord
6.20
Met burgemeestersketting burgemeester Roell van Haamstede. De toespraak van de commissaris
6.29
In donker pak jonkheer van Citters, burgmeester van Renesse.
6.33
Het nieuwe gebouw is geen echte veiling. Hier wordt het aangevoerde fruit gesorteerd. Het behoort tot de Coöperatieve Tuinbouwveiling Zuid-Hollandse Eilanden. Het gesorteerde fruit gaat naar de Waalhaven in Rotterdam, daar wordt het pas echt geveild. Jaapje van Sluis, de zoon van Wim van Sluis die in het nieuwe gebouw de scepter zwaait.
7.00
Gesorteerd fruit klaar om naar Rotterdam gebracht te worden. Aanvankelijk ging dat per spoor.
7.04
Cees Noordhoek heeft een transportonderneming en maakt heel wat ritjes naar Rotterdam.
7.19
De weg kent flinke hindernissen: om van het eiland af te komen moeten ze eerst met het veer over van Zijpe naar Anna-Jacobapolder.
7.36
Op de Moerdijkbrug voeren ze naoorlogse reparaties uit. Dat betekent file.
7.44
Cees Noordhoek achter het stuur van zijn Engelse vrachtwagen
7.50
De plek van bestemming: de veiling in de Waalhaven.
7.54
Nee, nu eens geen reis van ouden van dagen. Iets geheel anders zelfs: burgerlijke ongehoorzaamheid! Een protestoptocht van boze ouders. Het is 8 oktober 1951. Dat jaar heeft de Rotterdamse Tramweg Maatschappij de monopoliepositie veroverd van het openbaar vervoer op Schouwen. Vervoer van kinderen uit de Westhoek per bus is voortaan onmogelijk. Zo’n negentig kinderen uit de Westhoek die in Zierikzee naar school gaan, worden gedwongen dagelijks met een grote omweg per tram naar school te gaan. Een omslachtige reis en bovendien zonder behoorlijk toezicht.
8.30
De boze ouders houden hun kinderen thuis, de acties zullen veertien dagen duren. Heel Westerschouwen is in rep en roer; het dagelijkse leven is danig ontwricht.
8.41
Met hoed huisarts dr. Simons. Naast hem meester de Nooijer ,hoofd van de openbare school
Ze maken een praatje met Stoffel van den Hoek. Aanvankelijk trekt de Rotterdamse Tramweg Maatschappij zich niets aan van de protesten.
8.53
De middenstand kiest ook partij en dreigt met een boycot van het goederenvervoer per tram
9.01
De tweede week van de staking brengen de boze ouders in optocht zelf hun kinderen naar de Zierikzeese scholen.
9.10
Uiteraard trekt dat veel bekijks. Het is ook smullen voor de autoliefhebber.
9.25
Doker Simons met hoed: prominent actievoerder
9.28
Mieke van Waveren met Piet Minderhoud, leraar op de HBS
9.38
Intussen op het gemeentehuis van Haamstede koortsachtig overleg tussen schooldirecties, burgemeesters en de directie van de Tramwegmaatschappij
9.50
Het schoolvervoer was aanvankelijk in handen van de busonderneming van Van Oeveren. Die pendelden dagelijks met drie bussen over het eiland om de kinderen naar school te brengen. Door de monopoliepositie van de RTM was van Oeveren dus buitenspel gezet
10.05
Wim Bom gunt ons een blik op de vermaledijde tram, met daarna een blik op de betreurde schoolbus
10.15
Aan het eind van de tweede week gaat de RTM door de knieën. Ze zwichten voor de standvastigheid van de Schouwenaren. Van Oeveren kan voortaan zonder omweg de scholieren naar Zierikzee vervoeren. Voor de tram is dit het begin van het einde. Amper twee jaar later volgt de watersnoodramp; de genadeklap voor tram op Schouwen.
