Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 165.915 статии на македонски јазик и 333 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 2 ноември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

676	Дон станал папа.
1570	Голем наплив од Северното Море ги разурнал бреговите од Холандија до Данска, при што загинале над 1000 лица.
1687	Од султанскиот престол на Отоманското Царство бил симнат Мехмед IV.
1789	Во Франција е национализиран голем дел од недвижниот имот на Католичката црква.
1795	Француска револуција: Почеток на Францускиот директорат.
1914	Русија му објавила војна на Отоманското Царство.
1936	Формирана е Канадската радиодифузна корпорација, национална радио и телевизија на Канада која постои и денес (СВС).
1936	Пуштен е во работа телевизискиот сервис на британската радиодифузна коропорација Би-би-си (ВВС). Телевизискиот канал, под името ВВС1 функционира до денес.
1943	Кај селото Раштани (кичевско) единици на батаљонот „Мирче Ацев“ воделе тешка борба со балистите. Поради големите загуби балистите се повлекуваат кон селото Зајас. Утредента партизаните го ослободуваат и Зајас.
1953	Пакистанскиот парламент ја прогласил државата за Исламска Република Пакистан.
1956	Унгарија објавува дека излегува од Варшавскиот пакт.
1965	Албанскиот водач Енвер Хоџа објавува дека неговата земја влегува во сојузнички односи со Кина.
1991	Вартоломеј I станал Вселенски патријарх.
1988	За првпат на семрежјето се појавил вирус.
1999	Црна Гора ја вовела германската марка за своја валута.
2004	Џорџ Буш по вторпат станал претседател на САД.

Родени:

69 п.н.е.	Клеопатра — кралица на Египет од македонската династија Птолемаиди и негов последеен фараон.
1699	Жан Батист Симеон Шарден — француски сликар.
1755	Марија Антоанета — принцеза на Австрија и кралица на Франција и на Навара.
1795	Џејмс Полк — претседател на САД.
1815	Џорџ Бул — британски филозоф и математичар.
1844	Мехмед V — отомански султан.
1847	Жорж Сорел — француски филозоф, основач на синдикализмот.
1854	Исидор Гунсберг — британски шахист.
1865	Ворен Хардинг — претседател на САД.
1906	Лукино Висконти — италијански филмски режисер и сценарист, еден од зачетниците на неореалистичката филмска школа.
1913	Берт Ланкастер — американски глумец
1923	Чезаре Рубини — италијански ватерполист, кошаркар и тренер.
1928	Владимир Беара — југословенски фудбалер и тренер.
1929	Ричард Тајлер — канадски физичар.
1932	Стојан Ристески — македонски научник, поет и раскажувач.
1938	Софија Грчка — кралица на Шпанија.
1939	Енрико Албертози — италијански фудбалски голман.
1950	Љубомир Љубоевиќ — српски и југословенски шахист.
1954	Ведран Рожиќ — хрватски и југословенски фудбалер.
1959	Саид Ауита — марокански атлетичар.
1962	Трајко Вељаноски — претседател на Собранието на Република Македонија.
1967	Звонимир Солдо — хрватски фудбалер.
1974	Нели — американски рапер.
1976	Тјери Омејер — француски ракометар.
1989	Стеван Јоветиќ — црногорски фудбалер.
2000	Алфонсо Дејвис — канадски фудбалер.

Починале:

1950	Џорџ Бернард Шо — британски писател, романописец, музички и драмски критичар.
1963	Нго Дин Дием — претседател на Јужен Виетнам.
1975	Пјер Паоло Пазолини — италијански режисер и писател.
1990	Панче Мировски — првиот лирски тенор на македонската оперска сцена.
1999	Митар Суботиќ — југословенски и српски рок-музичар.
2004	Тео ван Гог — холандски режисер.
2018	Рој Харгроув — американски џез-музичар.

Издвоен цитат

„

„Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“
— „Гертруда“, Херман Хесе, 1910 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Гробиштата „Сен-Шарл“, најголемите во градот Квебек.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека Кулинарски водич (1903) на Огист Ескофје е една од највлијателните кулинарски дела на сите времиња?
... дека пред да стане Исусов следбеник, Апостол Павле се нарекувал Саул (Савле) и бил прогонувач на христијаните?
... дека некогашните Ниски Земји прераснале во денешните држави Белгија, Луксембург и Холандија, како и областа Француска Фландрија?
... дека Хипарх се смета за основач на тригонометријата?
... дека архитектот на современо Скопје, Јосиф Михајловиќ - Јурукоски, бил правнук на мијачкиот достоинственик Ѓурчин Кокале?
... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 165.915 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност