跳至內容

Korea, north

nani… a masadak Wikipedia

Korea, north(北韓)

Flag of North Korea
Flag of North Korea
Image
Area controlled by the North Korean state are shown in dark green; North Korean-claimed but uncontrolled regions shown in light green.

Itini i 40 00 N, 127 00 E, noAsiya ko Korea, north. Polong no sekalay i 120,538 sq km “saka 99 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 120,408 sq km, no nanom a sekalay i, 130 sq km ” Polong i 25,115,311 ko tamdaw.

sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 21.80%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 46%, malo no roma to a sera 32.20%.

siyoto(首都) O [[[Pyongyang]](平壤) ko Siyoto.

katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 15 a romi’ad.

O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Kim Jong-un(金正恩), patirengan a romi’ad i 2016 a miheca(年) saka 5 folad saka 9 a romi’ad.

Pi’arawan to lakaw

O Kapolongan Kitakit no Finawlan no Chosŏn

[mikawit | o yin-se-ma no pisinanot]

O Kapolongan Kitakit no Finawlan no Chosŏn (sowal no Chosŏn:조선민주주의인민공화국/O Kapolongan Kitakit no Finawlan no Chosŏn,sowal no Roma:Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk), O kamo'ay a ngangan i, o Chosŏn (sowal no Chosŏn: 조선/朝鮮) anca o Pekhan (sowal no Hankoku: 북한/北韓) , o itiraay i wali-amisiay a Asiya, i amisiay a Pecih no Chosŏn a kitakit, o caay ko no Mako-Linin a faco a kapolongan a kitakit. O so'elinay a pikowanan a sera i, 123,427 km², o tono rikecay a tatapangan a tokay ato satata'angay a tokay i, o Pyongyang a tokay. Matoris to saka 38 a toris ko i timolay a sera ato Hankoku, itira i awaay ko sofitay a sala'edan. O i amisay a sera i, o Yalu 'alo ato Tumen 'alo (o Tuman 'alo han no timol no Hankoku ato amis no Hankoku) ko sala'edan, a malaliting ato China ato Elosi.

I 1910 a mihcaan, macalap no Ripon ko pecih no Chosien a kitakit.

I 1945 a mihcaan, malowid no Ropon i kaherekan no saka Tosa a Lalood no Kitakit, makowan no sofitay no Amirika a sifo ko i timolay a pecih no kitakit i, o sa'ayaway a patireng to sifu no Hankoku i 1948 a mihcaan 8 a folad 15 a romi'ad. O roma i, makowan no Sulien ko i amisay a pecih no kitakit i, i ikoray to a 9 a folad 9 a romi'ad a patireng to sifu no Chosien Minco Kapolongan no Finawlan a Kitakit. Ci Kim Il-sung, iraen ko taneng nira to picoker no Sulien a mico'ay to Ripon a yokitay i, malasakakaay a kakeridan no i amisay a Chosien.

I 1950 a mihcaan 6 a folad, malengat ko Lalood i Chosien. O Hankoku a nicokeran no sofitay no Lianheko, I 1953 a mihcaan 7 a folad 27 a romi'ad, saikoray to, mitopa to telek no pipahanhanan no lalood ko Kapolongan a Finawlan a Kitakit no Choson. Onian a kitakit i, o nipadama no Sulian ato Kapolongan a Finawlan a Kitakit no Chungwa i papatosoken a mico'ay to amirika mipadang to Choson. O timol ato amis no Choson a tatosa i, i kasalaedan no faelohay a 38 a toris ko sasalaedan, mado'edo to ko pipahanhanan no lalood tangasa anini i pecih a kanatal. Ikor to, pakayni i pidadama no Cung-ko ato Su-liyen, mipalowad ko Pey-han to kicay, sisa mapalowad ko tata'angay a kacakat no kicay i tiya to "Cian-li-ma (千里馬)" a mihecaan. Ikor no kalaliwasak no Su-liyen, malahedaw to ko pidama no Kicay-hoco-wiyenhoy to kaemihay a inireki, saka malengat ko tata'angay a kangalayan i Pey-han, nika safangcalen nangra a pangangan konini a roray to "Malorayay a Rakat". I 2006 ato 2012 a mihecaan, malaheci no Pey-han a midemak ko he-si-yen, ato mipaefer to ren-caw-wey-sing. I 2021 a mihecaan, midemak ko Caw-siyen-law-tong-tang to saka falo a tata'angay a lomaoc, miketong a micomod i "Mapolongay a Kacomahadan no Se-hoy-cu-i". Ikor to i, sa'icel sa ko Pey-han a pacomahad to kicay, ato misafangcal to 'orip no finawlan. I 2023 a mihecaan, misawad to ko Pey-han to sapalacecay a demak, ato misawad to sowal to nika o sera no niyah ko Ta-han-min-ko. Tona mihecahecaan, demaken no Pey-han ko mido'ocay to rayray no loma' a sakowan, sa'ayaway a mikowanay o kaka a fainayan a wawa ni Cin-z-ceng ci Cin-ceng-r, ikor to i, o no roma a fafahi a safay a fainayan a wawa ni Cin-ceng-r ci Cin-ceng-en ko mido'ocay a mikowan.

I sowal no tatapangan a rikec no Pey-han 《Pey-han Siyen-fa》 i, o Pey-han i, o siyakaisyuki a kitakit, o Cin-z-ceng ato Cin-ceng-r-cu-i ko mikayatay a harateng, paci^ci a somowal to nika "pakayni i rikec a mikowan". O Pey-han i, ira ko latek cecay so'ot ira ko tosa a polo' a mang a matayalay ho a sofitay. Itini i polong no hekal i, o saka sepat a kitakit to ka'aloman no sofitay. I 2017 a mihecaan, paratoh ko Pey-han to nika ci'icel cangra a mipaefer to cou-ci-tan-taw-fey-tan "Hwo-sing 15" hananay. I 2018 a mihecaan, paratoh cangra a misawad to he-ci-hwa, pacecay sa a pacomahad to kicay. I 2019 a mihecaan, o sa'ayaway a mirerid ko sifo no Mey-ko to nika ci-he-ce-o-ci ko Pey-han. Mararid ko Liyen-ho-ko a milomaoc ato malalicay, pakayni i katalawan ato nika alatek a pidemak no Pey-han to he-ce-o-ci.

I sa'ayaway i, kalamkam a macomahad ko kicay no Pey-han, nikawrira, tangasa i 1970 ato 1980 a mihecahecaan i, mata'elif sato no Nan-han ko kicay nangra. O nika matekop no So-liyen i, tangsol a sakatadaadihay no dafong no cing-kong-yi ato sakakacahiw i Pey-han. Ikor to i, micomod sato i pades ko kicay nangra. O roma sato i, mapalafo ko Pey-han to pakayniay i salongoc no tamdaw. I pikinsa no Liyen-ho-ko Li-s-hwoy to Salongoc no Tamdaw i, paratoh cangra to nika ka'akwang no nika pisawaco to salongoc no tamdaw, Awaay ko sakatosa a ma'araw i aniniay a hekal to nika ka'ahebal ato wayway no pidemak," sa ko sowal nangra. O roma a cefang to salongoc no tamdaw, matiya o Kwo-ci-te-se-so-ci ato Ren-kywan-kwan-tsa i, malecad to ko harateng nangra, nikawrira, mitalipawan ko Pey-han tonian.

I 'ayaw no 1992 a mihecaan a malawidang ko Cong-kwo ato Nan-han i, mararid ko Cong-hwa-zen-min-kong-ho-kwo a mirerid to Pey-han, to nika o cecayay a matatodongay a sifo i Caw-siyen-pan-taw. Itiya sato haw i, mitalipawan cangra to sifo no Ta-han-min-kwo, pangangan sato to "Nan-caw-siyen" o nikeridan no roma a sifo, to nika o mitalaay to kapa'orip a etal kora, sa ko sowal nangra. Ikor no nika malawidang i, mifalic to ko sifo no Cong-hwa-zen-min-kong-ho-kwo a pangangan to Ta-han-min-kwo, o "Han-kwo" sato ko pangangan nangra. I 'ayaw no nikaketon no kalawidang no Cong-hwa-min-kwo ato Nan-han i, mararid cangra a mirerid to Ta-han-min-kwo to nika o cecayay a matatodongay a sifo i Caw-siyen-pan-taw.

I sowal no In-kilis i, saheto o "North Korea" ko pangangan to Caw-siyen-min-cu-cu-yi-zen-min-kong-ho-kwo. Ano pakamoko'en ko pangangan i, o "DPRK" (Democratic People's Republic of Korea) han nangra. Malecad ko sifo to tosa i Caw-siyen-pan-taw a mirerid to namakayniay i Kaw-li-wang-caw a "Korea", mala ngangan nangra i sowal no In-kilis. Orasaka, i sowal no In-kilis i, awaay ko mahiniay a demak to nika o "Caw-siyen" anoca o "Han-kwo" ko matatodongay a pangangan, caay ka matiya o etal no fonka no Han-c.