Г’юстан
| Г’юстан | |||
| Населены пункт | |||
| |||
| Краіна | ЗША | ||
|---|---|---|---|
| Штат | Тэхас | ||
| Першыя згадкі | 5 чэрвеня 1837 | ||
| Дата заснаваньня | жнівень 1836 | ||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||
| Mayor of Houston[d] | Джон Ўітмайр[d][1] | ||
| Заканадаўчы орган | Houston City Council[d] | ||
| Геаграфія | |||
| Плошча | 1558 км² | ||
| Вышыня НУМ | 13 м | ||
| Часавы пас | |||
| Каардынаты | 29°45′46″ пн. ш. 95°22′59″ з. д.HGЯO | ||
| Насельніцтва | |||
| Колькасьць |
| ||
| Этнахаронімы | Houstonian, Houstonienne[3] і Houstonien[3] | ||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 281, 832, 713, 346 і 621 | ||
| Паштовы індэкс | 77001, 77002, 77003, 77004, 77005, 77006, 77007, 77008, 77009, 77010, 77011, 77012, 77013, 77014, 77015, 77016, 77017, 77018, 77019, 77020, 77021, 77022, 77023, 77024, 77025, 77026, 77027, 77028, 77029, 77030, 77031, 77032, 77033, 77034, 77035, 77036, 77037, 77038, 77039, 77040, 77041, 77042, 77043, 77044, 77045, 77046, 77047, 77048, 77049, 77050, 77051, 77052, 77053, 77054, 77055, 77056, 77057, 77058, 77059, 77060, 77061, 77062, 77063, 77064, 77065, 77066, 77067, 77068, 77069, 77070, 77071, 77072, 77073, 77074, 77075, 77076, 77077, 77078, 77079, 77080, 77081, 77082, 77083, 77084, 77085, 77086, 77087, 77088, 77089, 77090, 77091, 77092, 77093, 77094, 77095, 77096, 77098, 77099, 77201, 77202, 77203, 77204, 77205, 77206, 77207, 77208, 77210, 77212, 77213, 77215, 77216, 77217, 77218, 77219, 77220, 77221, 77222, 77223, 77224, 77225, 77226, 77227, 77228, 77229, 77230, 77231, 77233, 77234, 77235, 77236, 77237, 77238, 77240, 77241, 77242, 77243, 77244, 77245, 77248, 77249, 77251, 77252, 77253, 77254, 77255, 77256, 77257, 77258, 77259, 77261, 77262, 77263, 77265, 77266, 77267, 77268, 77269, 77270, 77271, 77272, 77273, 77274, 77275, 77277, 77279, 77280, 77282, 77284, 77287, 77288, 77289, 77290, 77291, 77292, 77293, 77297 і 77299 | ||
| Сайт | houstontx.gov | ||
| Г’юстан на мапе ЗША ± Г’юстан | |||
Г’ю́стан (па-ангельску: Houston, мянушка: Касьмічны горад) — горад у ЗША, разьмешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы штату Тэхас, за 30 км ад узьбярэжжа Мэксыканскай затокі. Г’юстан зьяўляецца першым паводле колькасьці насельніцтва горадам Тэхасу і чацьвертым у ЗША. Гэта найбуйнейшы горад Тэхасу і ўсяго Поўдня ЗША. Паводле перапісу 2020 году, у ім пражывала 2,3 млн чалавек, што зрабіла яго чацьвертым паводле насельніцтва горадам краіны. Аглямэрацыя Г’юстану налічвае блізу 7,8 млн жыхароў, што ставіць яе на другую пазыцыю ў штаце і пятую ў краіне.
У XX стагодзьдзі горад перажыў імклівы рост дзякуючы спалучэньню эканамічных фактараў, як то разьвіцьцю порту і разбудове чыгуначнай інфраструктуры, заняпаду Галвэстану як галоўнага порту пасьля разбуральнага ўрагану 1900 году, будаўніцтву Г’юстанскага суднаходнага каналу і нафтаваму буму ў Тэхасе[4]. У сярэдзіне XX стагодзьдзя эканоміка места значна дывэрсыфікавалася, бо сярод іншага тут зьявіўся Тэхаскі мэдычны цэнтар, Касьмічны цэнтар імя Ліндана Джонсана і Цэнтар кіраваньня палётамі імя Крыстафэра Крафта-малодшага.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Сучасны Г’юстан разьмешчаны на землях, якія калісьці займалі карэнныя народы каранкава і атакапа прынамсі 2 тысячы гадоў таму, да прыбыцьця першых эўрапейцаў[5][6][7]. Гэтыя плямёны сёньня практычна зьніклі[8]. З канца 1700-х гадоў да засяленьня ў 1830-х гадах зямля заставалася ў значнай ступені незаселенай[9].

Браты Аўгустус Чапмэн Ален і Джон Кірбі Ален дасьледавалі мажлівыя месцы дзеля заснаваньня паселішчаў на Бафала-баю і бухце Галвэстан. Ужо праз чатыры дні браты Алены разьмясьцілі першую рэкляму новага гораду ў Telegraph and Texas Register, назваўшы яго ў гонар Сэма Г’юстана, які ў тым жа годзе стаў прэзыдэнтам Рэспублікі Тэхас[10]. Яны дамагліся таго, каб Кангрэс Тэхасу прызначыў Г’юстан часовай сталіцай, абавязаўшыся пабудаваць будынак Капітоліюма[11]. На пачатку 1837 году ў мястэчку жыло толькі блізу дзясятка чалавек, але да траўня, калі Кангрэс упершыню сабраўся ў Г’юстане, насельніцтва вырасла да 1500 чалавек[10]. 5 чэрвеня 1837 году ўлады Тэхасу надалі Г’юстану статус гораду, і ягоным першым мэрам быў абраны Джэймз Голман[10]. У тым жа годзе Г’юстан стаў адміністрацыйным цэнтрам акругі Гарысбэрг[12].
У 1839 годзе сталіцу Рэспублікі Тэхас перанесьлі ў Остын. Той жа год стаў цяжкім для Г’юстану, бо эпідэмія жоўтай ліхаманкі забрала жыцьці прыблізна аднаго з кожных васьмі жыхароў. Тым ня менш места заставалася важным гандлёвым цэнтрам, утвараючы шчыльную сувязь з прыбярэжным портам Галвэстан. Фэрмэры з унутраных раёнаў прывозілі сваю прадукцыю ў Г’юстан, якая праз Бафала-баю і Галвэстан трапляла ў Мэксыканскую затоку і далей. Г’юстанскія гандляры атрымлівалі прыбытак ад продажу тавараў сялянаў і ад накіраваньня іхняй прадукцыі ў порт[10]. Большасьць паняволеных людзей у Тэхасе прыбыла разам з уладальнікамі з усходніх рабаўладальніцкіх штатаў. Значная колькасьць трапляла таксама праз уласна мясцовы рабскі гандаль. Хоць цэнтрам гэтага гандлю быў Новы Арлеан, гандляры рабамі працавалі таксама ў Г’юстане. Тысячы паняволеных мурынаў жылі ў навакольлях места перад грамадзянскай вайной у ЗША. Многія працавалі на цукровых і баваўняных плянтацыях, а тыя, хто жыў у межах гораду, займаліся хатняй працай і рамёствамі[13][14]. У 1840 годзе ў Г’юстане была створаная гандлёвая палата, якая, між іншым, займалася разьвіцьцём суднаходзтва і навігацыяй у новым порце на Бафала-баю[15].

Да 1860 году Г’юстан стаў важным гандлёвым і чыгуначным вузлом на шляху экспарту бавоўны. Чыгункі Тэхасу сыходзіліся ў Г’юстане, дзе далучаліся да лініяў, што вялі ў порты Галвэстану і Боманту[12]. Падчас грамадзянскай вайны горад служыў штабам канфэдэрацкага генэрала Джона Магрудэра, які выкарыстоўваў яго як базу дзеля арганізацыі бітвы за Галвэстан[16]. Па вайне г’юстанскія бізнэсоўцы ініцыявалі пашырэньне суднаходнай сыстэмы, каб павялічыць аб’ём гандлю паміж цэнтрам гораду і портам. Да 1890 году Г’юстан стаў чыгуначным цэнтрам Тэхасу[17]. У 1900 годзе, пасьля разбуральнага ўрагану ў Галвэстане, намаганьні па стварэньні ў Г’юстане паўнавартаснага глыбакаводнага порту далі плён[18]. У 1901 годзе адкрыцьцё радовішча ля Боманту дало пачатак нафтавай індустрыі Тэхасу[19]. У 1902 годзе прэзыдэнт Тэадор Рузвэлт ухваліў праект паляпшэньня Г’юстанскага судаходнага каналу коштам у 1 млн даляраў. У 1914 годзе прэзыдэнт Ўудра Ўілсан адкрыў глыбакаводны Г’юстанскі порт, будаўніцтва якога пачалося за сем гадоў да таго. Да 1930 году Г’юстан стаў найбуйнейшым горадам Тэхасу[20].
Пасьля пачатку Другой сусьветнай вайны аб’ёмы грузаперавозак у порце скараціліся, а суднаходзтва было часткова прыпыненае. Але вайна прынесла гораду істотную эканамічную выгаду. Уздоўж карабельнага каналу былі пабудаваныя нафтахімічныя НПЗ і вытворчыя заводы, бо абарончая індустрыя патрабавала вялікіх аб’ёмаў нафтапрадуктаў і сынтэтычнага каўчуку[21]. У 1942 годзе была заснаваная суднабудаўнічая кампанія Браўн, якая занялася пабудовай караблёў для амэрыканскага войска. Рост абаронных замоваў прыцягнуў у горад тысячы новых работнікаў. Па вайне эканоміка Г’юстану зноў пачала арыентавацца з большага на порт. У 1948 годзе горад анэксаваў некалькі земель навокал, больш як удвая павялічыўшы сваю плошчу. З 1961 году пачала разьвівацца аэракасьмічная індустрыя. У канцы 1970-х гадоў Г’юстан перажыў дэмаграфічны выбух, калі вялікія хвалі перасяленцаў з «іржавага пасу» ЗША пераехалі ў Тэхас. Новыя жыхары прыбывалі ў пошуках працы ў нафтавай індустрыі, якая імкліва квітнела пасьля арабскага нафтавага эмбарга.
Геаграфія
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Г’юстан месьціцца за 266 км на ўсход ад Остыну[22], за 142 км на захад ад мяжы з Луізыянай[23], і за 400 км на поўдзень ад Даласа[24]. Агульная плошча гораду складае 1651 км², зь якіх 1552,9 км² прыпадае на сухазем’е, а 58 км² займае водная паверхня[25]. Большая частка Г’юстану разьмешчаная на прыбярэжнай раўніне Мэксыканскай затокі. Значная частка места была ўзьведзеная на лясістых землях, балотах і багністых нізінах, якія і цяпер добра бачныя ў навакольлях[26]. Роўны рэльеф і шырокая забудова ў чыстым полі спрыяюць павелічэньню рызыкі паводак[27]. Цэнтар гораду знаходзіцца на вышыні каля 15 мэтраў над узроўнем мора[28], а найвышэйшы пункт на далёкім паўночным захадзе сягае 46 мэтраў[29].
Раней Г’юстан забясьпечваўся падземнымі водамі, але праз асяданьне зямлі горад быў вымушаны перайсьці на паверхневыя крыніцы, сярод якіх азёры Г’юстан, Конра і Лівінгстан[30]. Горад валодае правамі на забор 4,5 Гл паверхневых водаў на содні, а таксама 570 Мл падземных водаў[31]. Г’юстан мае чатыры буйныя баю. Баю Бафала перасякае цэнтар места і далей трапляе ў Г’юстанскі суднаходны канал. Карабельны канал цягнецца праз Галвэстан і выходзіць у Мэксыканскую затоку[32].
Клімат
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Клімат Г’юстану ўважаецца за вільготна субтрапічны паводле клясыфікацыі Кёпэна, што характэрна для Поўдня ЗША. Хоць горад і не трапляе ў Алею тарнада, як значная частка паўночы Тэхасу, вясновыя буры часта прыносяць у рэгіён тарнада[33]. Вятры на працягу большай часткі году дзьмуць з поўдня і паўднёвага ўсходу, прыносячы цяпло і трапічную вільготнасьць з Мэксыканскай затокі і бухты Галвэстан[34].

Улетку тэмпэратуры дасягаюць або перавышаюць 32 °C у сярэднім 106,5 дня на год, прычым большасьць такіх дзён прыпадае на пэрыяд чэрвень—верасень. У сярэднім 4,6 дні на год тэмпэратура дасягае або перавышае 37,8 °C[35]. Характэрная субтрапічная вільготнасьць часта надае большую адчувальнасьць тэмпэратуры ў бок сьпякоты, я ранішняя адносная вільготнасьць улетку звычайна перавышае 90%[36]. Кандыцыянаваньне паветра ў Г’юстане ўважаецца за паўсюдную зьяву. Гэтак, ужо ў 1981 годзе выдаткі на электрычнасьць дзеля астуджэньня памяшканьняў перавыгалі 600 млн даляраў, а да канца 1990-х гадоў блізу 90% дамоў у горадзе былі абсталяваныя кандыцыянэрамі[37][38]. Рэкордная тэмпэратура ў Г’юстане на ўзроўні 43 °C фіксавалася чатыры разы, то бок 4 верасьня 2000 году, 27 жніўня 2011 году, а таксама 24 і 27 жніўня 2023 году[35].
Зімы ў Г’юстане мяккія, але часам здараюцца і халодныя пэрыяды. У студзені сярэдняя тэмпэратура ў аэрапорце імя Джорджа Буша складае 12 °C. У сярэднім 13 дзён на год тэмпэратура апускаецца да нуля або ніжэй. Такія дні звычайна прыпадаюць на час паміж 3 сьнежня і 20 лютага[35]. У XXI стагодзьдзі ў Г’юстане некалькі разоў назіраліся сьнежныя ападкі. 24 сьнежня 2004 году ў частцы аглямэрацыі выпаў сьнег таўшчынёю 3 см[39], а 7 сьнежня 2017 году сьнежнае покрыва склада 2 см[40][41]. Ападкі сьнегу ня меншыя за 1 цалю 10 сьнежня 2008 году і 4 сьнежня 2009 году сталі першым выпадкам у гісторыі назіраньняў, калі вымяральны сьнег выпаў за два гады запар. Усяго з 1895 па 2018 гады ў Г’юстане было зафіксавана 38 выпадкаў сьнегападаў. 14—15 лютага 1895 году ў горадзе выпала сьнега на 51 см, што было наймацнейшым сьнегападам за ўсю гісторыю назіраньняў[42]. Найніжэйшая афіцыйна зафіксаваная тэмпэратура ў Г’юстане апускалася да −15 °C, што было адзначана 18 студзеня 1930 году[35]. Апошні раз тэмпэратура была настолькі нізкай 23 сьнежня 1989 году, калі ў аэрапорце яна дасягнула −14 °C, што было найніжэйшым паказьнікам, калі-небудзь зафіксаваным там. За дзень да гэтага ў аэрапорце выпала 4,31 см сьнегу[43].
Дэмаграфія
[рэдагаваць | рэдагаваць код]| Гісторыя перапісаў | |||
|---|---|---|---|
| Перапіс | Насельніцтва | %± | |
| 1850 | 2396 | ||
| 1860 | 4845 | 102.2% | |
| 1870 | 9382 | 93.6% | |
| 1880 | 16 513 | 76% | |
| 1890 | 27 557 | 66.9% | |
| 1900 | 44 633 | 62% | |
| 1910 | 78 800 | 76.6% | |
| 1920 | 138 276 | 75.5% | |
| 1930 | 292 352 | 111.4% | |
| 1940 | 384 514 | 31.5% | |
| 1950 | 596 163 | 55% | |
| 1960 | 938 219 | 57.4% | |
| 1970 | 1 232 802 | 31.4% | |
| 1980 | 1 595 138 | 29.4% | |
| 1990 | 1 630 553 | 2.2% | |
| 2000 | 1 953 631 | 19.8% | |
| 2010 | 2 100 263 | 7.5% | |
| 2020 | 2 304 580 | 9.7% | |
| Бягучы 2024 | 2 390 125 | [44] | 3.7% |
|
1850-2024 U.S. Decennial Census 2018 Estimate[45] | |||
Паводле перапісу насельніцтва ЗША 2020 году ў Г’юстане жыло 2 304 580 чалавек[46] . У 2017 годзе ацэначная колькасьць насельніцтва сягала 2 312 717, а ў 2018 годзе лік меркаваных жыхароў быў роўны 2 325 502[46]. Паводле ацэнак, у 2017 годзе ў раёне Г’юстану пражывала блізу 600 тысяч нелегальных імігрантаў[47], што складала амаль 9% насельніцтва ўсёй аглямэрацыі[48]. Паводле перапісу 2010 году, у Г’юстане налічвалася 2 100 263 жыхары[49]. А першы перапіс насельніцтва, які ладзіўся ў 1850 годзе, выявіў, што мястэчку на той час налічвала 2396 жыхароў.
Паводле ацэнак, 42,3% жыхароў Г’юстану валодалі жылымі адзінкамі, а сярэдні памер хатняй гаспадаркі складаў 2,65 чалавекі[50]. Мэдыянныя штомесячныя выдаткі ўладальнікаў жыльля з іпатэкай складалі 1646 даляраў, а без іпатэкі гэты паказьнік быў роўны 536 далярам. Мэдыянная арэндная плата ў Г’юстане ў 2015—2019 гадах складала 1041 даляр. У 2019 годзе мэдыянны прыбытак хатняй гаспадаркі дасягаў 52 338, і 20,1% жыхароў гораду жылі на мяжы беднасьці або ніжэй за яе.
Этнічны склад
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Аглямэрацыя Г’юстану характарызуецца як адная з найбольш этнічна і культурна разнастайных у ЗША[51]. Разнастайнасьць Г’юстану гістарычна сфармавалася дзякуючы значным хвалям іміграцыі гішпанамоўных жыхароў агулам і лацінаамэрыканцаў у прыватнасьці ў дадатак да мігрантаў азіяцкага паходжаньня. Гэта тлумачыцца адносна нізкім коштам жыцьця ў параўнаньні зь іншымі буйнымі гарадамі, моцным рынкам працы і роляй гораду як аднаго з цэнтраў пасяленьня ўцекачоў[52].
Г’юстан даўно вядомы як папулярны напрамак для афраамэрыканцаў дзякуючы ўплывовай мураннай супольнасьці. Горад часта называюць «чорнай Мэкай», падобна да Атланты, бо тут шмат афраамэрыканцаў[53]. У раёне Г’юстану знаходзіцца найбуйнейшая афраамэрыканская супольнасьць у Тэхасе і на захад ад Місысыпі[53][54][55]. Паводле зьвестак Бюро перапісу насельніцтва ЗША за 2019 год, у межах гораду Г’юстану 23,3% насельніцтва складалі негішпанамоўныя белыя, 45,8% — гішпанцы і лацінаамэрыканцы, 22,4% — афраамэрыканцы, і 6,5% — азіяты[56]. Найбуйнейшымі гішпанамоўнымі этнічнымі групамі ў горадзе ў 2018 годзе былі мэксыканцы (31,6%), пуэртарыканцы (0,8%) і кубінцы (0,8%)[57]. Дзель негішпанамоўных белых у Г’юстане істотна зьменшылася з 1970 году, калі іх было 62,4% ад усяго насельніцтва[58].
Рэлігія
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Г’юстан і ягоная аглямэрацыя ёсьць трэцім найбольш рэлігійным рэгіёнам ЗША паводле дзелі вернікаў і другім у Тэхасе пасьля супольнай аглямэрацыі Даласа і Форт-Ўэрту[59]. Гістарычна Г’юстан быў цэнтрам пратэстанцтва, уваходзячы ў гэтак званы Біблейскі пас[60]. Іншыя хрысьціянскія плыні і нехрысьціянскія рэлігіі доўгі час ня мелі значнага росту, бо іміграцыя ў горад пераважна ішла з Заходняй Эўропы, дзе дамінавала заходняя хрысьціянская традыцыя. Сытуацыя зьмянілася па ўхваленьні Закону аб іміграцыі і грамадзянстве 1965 году, які скасаваў квоты і адкрыў мажлівасьць для разьвіцьця іншых рэлігійных супольнасьцяў[61].
Паводле зьвестак Дасьледніцкага цэнтру Пью ў 2014 годзе 73% жыхароў Г’юстану атаясамлівалі сябе з хрысьціянствам, пры гэтым блізу паловы вызначалі сябе пратэстантамі і блізу 19% трымаліся каталіцтва. Агулам у ЗША сябе называлі хрысьціянамі каля 71% апытаных. Каля 20% жыхароў места ня мелі рэлігійнай прыналежнасьці[62]. Згодна з тым жа дасьледаваньнем прадстаўнікі іншых рэлігіяў, як то юдаізму, будызму, ісламу і індуізму, разам складалі каля 7% насельніцтва[62]. Паводле ацэнак Грамадзкага рэлігійнага дасьледніцкага інстытуту за 2020 год, 40% жыхароў места былі пратэстантамі, 29% прыналежылі да каталіцтва, а агулам хрысьціяне складалі 72% насельніцтва[63]. Рымска-каталіцкая арцыбіскупства Галвэстан—Г’юстан уважаецца за найбуйнейшае ў Тэхасе і пятае паводле велічыні ў ЗША. Яна была створаная ў 1847 годзе[64]. Паводле зьвестак 2019 году ў межах гэтага арцыбіскупства налічвалася каля 1,7 млн каталіцкім вернікаў[64]. Галоўная катэдра арцыбіскупства, аднак, месьціцца ў Галвэстане.
Юдэйская супольнасьць Г’юстану, якая налічвала ў 2001 годзе блізу 47 тысяч чалавек, прысутная ў горадзе з XIX стагодзьдзя. У 2016 годзе ў месьце налічвалася больш за 40 сынагогаў[61]. У горадзе месьціцца вялікая і разнастайная мусульманскую супольнасьць. У 2012 годзе ісламская суполнасьць была найбуйнейшай у Тэхасе і на ўсім Поўдні ЗША[65]. Паводле ацэнак, мусульмане складалі блізу 1,2% насельніцтва гораду[65]. У 2000 годзе колькасьць мячэтаў і рэлігійных цэнтраў сягала 41, а найбольшай установай быў мячэт Аль-Нур Ісламскага таварыства Вялікага Г’юстану[66].
Эканоміка
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Г’юстан вядомы ва ўсім сьвеце як адзін з галоўных цэнтраў энэргетычнай індустрыі, але перадусім у здабычы нафты і прыроднага газу ды іхняй перапрацоўцы, а таксама як важны вузел біямэдычных дасьледаваньняў і аэранаўтыкі. У горадзе хутка разьвіваюцца і аднаўляльныя крыніцы энэргіі[67][68], прычым мясцовая ўлада закупляе блізу 90% патрэбнай штогадовай энэргіі пераважна зь ветравых, а часткова з сонечных крыніцаў[69][70].

З 2020-х гадоў Г’юстан стаў адным з найбольш дынамічных цэнтраў тэхналягічных стартапаў, і гэты сэктар ёсьць імкліва растучым у эканоміцы гораду[71]. Сярод буйных тэхналягічных і праграмных кампаніяў аглямэрацыі вылучаюцца Crown Castle, KBR, FlightAware, Cybersoft, Houston Wire & Cable, HostGator. У раёне Г’юстану маюць сваае офісы фірмы Aylo, GoDaddy і ByteDance. 4 красавіка 2022 году Hewlett Packard Enterprise перанесла сваю галоўную сядзібу з Каліфорніі ў аглямэрацыю Г’юстану[72]. Значную ролю ў эканоміцы адыгрывае і Г’юстанскі суднаходны канал. Дзякуючы гэтым перавагам места трымае статус глябальнага гораду паводле дасьледаваньняў кансалтынгавай кампаніі A. T. Kearney. Паводле зьвестак Міжнароднай гандлёвай адміністрацыі Міністэрства гандлю ЗША, у 2013 годзе раён Г’юстан стаў найбуйнейшым экспартным рынкам ЗША, апярэдзіўшы Нью-Ёрк. У 2012 годзе аглямэрацыя экспартавала тавараў на 110,3 млрд даляраў[73]. Каля дзьвюх трацінаў экспарту прыпадалі на нафтапрадукты, хімікаты і абсталяваньне для здабычы нафты і газу[74]. Найбуйнейшымі рынкамі для места былі Мэксыка, Канада і Бразылія[75]. Значная частка посьпеху гораду як нафтахімічнага цэнтру павязаная з інтэнсіўнай працай порту[76]. Г’юстанскі порт займае першы радок у ЗША ў міжнародным гандлі і 16-ы радок у сьвеце паводле агульнага грузазвароту[77]. У адрозьненьне ад большасьці рэгіёнаў, высокія цэны на нафту і бэнзін спрыяюць эканоміцы места, бо значная частка насельніцтва занятая ў энэргетычным сэктары[78]. Адсюль і сюды трапляюць шматлікія нафта- і газаправоды[79].

У 2022 годзе ВУП аглямэрацыі склаў 633 млрд даляраў, што зрабіла яе сёмай паводле велічыні эканомікай сярод аглямэрацыяў краіны, а сам ВУП быў большы за ВУП Ірану, Калюмбіі або Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў[80]. Толькі 27 краінаў сьвету маюць ВУП, які перавышае рэгіянальны ВУП Г’юстану. У 2010 годзе горназдабыўная прамысловасьць складала 26,3% рэгіянальнага ВУП, рэзка павялічыўшыся на тле высокіх энэргетычных цэнаў і зьніжэньня сусьветных запасаў вольных здабыўных магутнасьцяў. Сярод вялікага адсотку вылучаюцца інжынэрныя паслугі, сфэра аховы здароўя і вытворчасьць[81].
Унівэрсытэцкая супольнасьць Г’юстану таксама робіць эканамічны ўнёсак, супастаўны з буйной карпарацыяй. Штогод сюды прыцягваюцца блізу 1,1 млрд даляраў інвэстыцыяў, генэруючы 3,13 млрд даляраў і ствараючы 24 тысяч працоўных месцаў[82][83]. Штогод установы вышэйшай адукацыі выпускаюць каля 12,5 тысяч новых спэцыялістаў, і 80,5% зь іх застаюцца працаваць у рэгіёне цягам пяці гадоў[83]. У аглямэрацыі Г’юстану дзеіць 91 консульская ўстанова замежных дзяржаваў, што стаць места на трэцяе месца паводле іхняй колькасьці ў краіне[84]. Тут працуюць 40 гандлёвых і эканамічных прадстаўніцтваў і 23 замежныя гандлёвыя палаты[85]. У горадзе функцыянуюць 25 замежных банкаў з 13 краінаў[86]. Паводле зьвестак у час паміж 2008 і 2010 гадамі больш як 100 кампаніяў з замежным капіталам пераехалі, пашырыліся або адкрылі новы бізнэс у Г’юстане, што істотна падтрымала стварэньне працоўных месцаў у час нізкага ўнутранага попыту[87].
Глядзіце таксама
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ https://www.houstontx.gov/mayor/
- ↑ перапіс насельніцтва ЗША 2020 году / пад рэд. Бюро перапісу насельніцтва ЗША
- 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
- ↑ Gray, Lisa. Promise – and a few fibs – launched this city's destiny // Houston Chronicle, 05.2016 г. Архіўная копія ад 07.2018 г.
- ↑ LIPSCOMB, CAROL A. (06.2010) Karankawa Indians. tshaonline.org.
- ↑ COUSER, DOROTHY (06.2010) ATAKAPA INDIANS. tshaonline.org.
- ↑ Layman, George J. (12.2019) Karankawas were among the First Texas Indians Encountered by Europeans. HistoryNet.
- ↑ Houston's Native American Heritage Runs Deep. Houston Family Magazine (10.2013).
- ↑ Austin, John. tshaonline.org (06.2010).
- 1 2 3 4 Houston, Texas. Handbook of Texas Online (01.2008). Архіўная копія ад 04.2011 г.
- ↑ Williams, Amelia W. (08.2016) Allen, Augustus Chapman. Texas State Historical Association. Архіўная копія ад 04.2018 г.
- 1 2 Looscan, Adele B. Harris County, 1822–1845 // Southwestern Historical Quarterly. — 1914. — Т. 19. — С. 37—64.
- ↑ Blood and Sugar. Texas Monthly (12.2016).
- ↑ Texas History
- ↑ Perry, John (2006) Born on the Bayou: city's murky start. City of Houston. Архіўная копія ад 12.2011 г.
- ↑ Cotham, Edward T. Sabine Pass: The Confederacy's Thermopylae. — Austin: University of Texas Press, 2004. — ISBN 978-0-292-70594-4
- ↑ Houston Was the Railroad Center of Texas — RBH // Resurgence Behavioral Health, 12.2021 г.
- ↑ J.H.W. Stele to Sayers, September 11–12, 1900. J.H.W. Архіўная копія ад 11.2010 г.
- ↑ Olien, Diana Davids Oil in Texas: The Gusher Age, 1895–1945. — Austin: University of Texas Press, 2002. — ISBN 978-0-292-76056-1
- ↑ Gibson, Campbell (06.1998) Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990. U.S. Census Bureau. Архіўная копія ад 10.2018 г.
- ↑ Houston Ship Channel. TSHA Handbook of Texas (06.2010). Архіўная копія ад 02.2015 г.
- ↑ This Is Texas. John Nova. Архіўная копія ад 05.2015 г.
- ↑ Distance from Houston, TX, USA to Walter Umphrey State Park, Martin Luther King Junior Drive, Port Arthur, TX, USA Архіўная копія ад 12.2018 г.
- ↑ Football power in Texas has shifted to Houston. Roland. Архіўная копія ад 03.2016 г.
- ↑ Houston (city) QuickFacts from the US Census Bureau. U.S. Census Bureau. Архіўная копія ад 02.2010 г.
- ↑ Baddour, Dylan. The trouble with living in a swamp: Houston floods explained // Houston Chronicle, 05.2016 г.
- ↑ Flood Forecasting for the Buffalo Bayou Using CRWR-PrePro and HEC-HMS. Center for Research in Water Resources, The University of Texas at Austin. Архіўная копія ад 02.2007 г.
- ↑ Downtown Houston, Texas. TopoQuest.com. Архіўная копія ад 05.2020 г.
- ↑ Topographic map of Houston, Texas. topographic-map.com.
- ↑ Houston-Galveston, Texas Managing Coastal Subsidence Архіўная копія ад 01.2007 г.
- ↑ Drinking Water Operations. Publicworks.houstontx.gov. Архіўная копія ад 10.2013 г.
- ↑ Houston Ship Channel. TSHA Handbook of Texas (06.2010). Архіўная копія ад 02.2015 г.
- ↑ Hammered by heavy rain and huge hail Thursday night, Houston braces for more downpours, flooding // The Washington Post Архіўная копія ад 06.2019 г.
- ↑ Weather Stats. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Архіўная копія ад 12.2008 г.
- 1 2 3 4 NowData – NOAA Online Weather Data. National Oceanic and Atmospheric Administration.
- ↑ Average Relative Humidity (%). National Climatic Data Center.
- ↑ Rimer, Sara. Houston Journal; Broiling on the Outside, But, Really, It’s No Sweat // The New York Times, 07.1998 г. Архіўная копія ад 03.2018 г.
- ↑ Crewdson, John M.. Houston’s Lifeline: Tons of Cool Air // The New York Times, 08.1981 г. Архіўная копія ад 03.2018 г.
- ↑ Public Information Statement. Архіўная копія ад 12.2006 г.
- ↑ Texas hit with snow as winter weather system aims for Northeast. United Press International. Архіўная копія ад 12.2017 г.
- ↑ Record snow blankets Houston and Texas. KHOU-TV. Архіўная копія ад 12.2017 г.
- ↑ Snow in Houston: It Happens More Than You Think. KTRK-TV (12.2017). Архіўная копія ад 01.2018 г.
- ↑ KPRC
- ↑ U.S. Census Bureau QuickFacts
- ↑ Population Estimates. United States Census Bureau.
- 1 2 QuickFacts: Houston city, Texas. United States Census Bureau.
- ↑ Najarro, Ilena; Deam, Jenny. Fearing deportation, undocumented immigrants in Houston are avoiding hospitals and clinics // Houston Chronicle, 12.2017 г. Архіўная копія ад 05.2018 г.
- ↑ Sacchetti, Maria. For Houston’s many undocumented immigrants, storm is just the latest challenge // The Washington Post, 08.2017 г. Архіўная копія ад 05.2018 г.
- ↑ Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010. U.S. Census Bureau. Архіўная копія ад 02.2020 г.
- ↑ U.S. Census Bureau QuickFacts: Houston city, Texas 2018-2019. U.S. Census Bureau.
- ↑ Klineberg, Stephen (04.2018) The 2018 Kinder Houston Area Survey. Rice University Kinder Institute for Urban Research. Архіўная копія ад 04.2018 г.
- ↑ Mejia, Brittny. How Houston has become the most diverse place in America // Los Angeles Times, 05.2017 г. Архіўная копія ад 05.2018 г.
- 1 2 Graves, Earl G. Sr. (12.2016) Join Us in Houston, America's Next Great Black Business Mecca. Black Enterprise. Архіўная копія ад 08.2019 г.
- ↑ Meet 'Black Girl Magic,' The 19 African-American Women Elected As Judges In Texas // NPR.org
- ↑ Haley, John H. Reviewed Work: Black Dixie: Afro-Texan History and Culture in Houston by Howard Beeth, Cary D. Wintz // The Georgia Historical Quarterly. — 1993. — Т. 77. — № 2. — С. 412—413.
- ↑ 2019 ACS Demographic and Housing Estimates. U.S. Census Bureau.
- ↑ 2018 ACS Demographic and Housing Estimates. U.S. Census Bureau.
- ↑ Texas – Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990. U.S. Census Bureau. Архіўная копія ад 08.2012 г.
- ↑ Dallas Has the Most Christians. D Magazine (07.2015).
- ↑ Jeynes, William H. A Call for Character Education and Prayer in the Schools. — ABC-CLIO. — ISBN 978-0313351044
- 1 2 Barned-Smith, St John (10.2016) Temples of the gods: Houston’s religious diversity reflects community. Houston Chronicle. Архіўная копія ад 09.2018 г.
- 1 2 Major U.S. metropolitan areas differ in their religious profiles. Pew Research Center (07.2015). Архіўная копія ад 04.2018 г.
- ↑ PRRI – American Values Atlas. Public Religion Research Institute. Архіўная копія ад 02.2019 г.
- 1 2 Archdiocese of Galveston-Houston statistics. Archdiocese of Galveston-Houston. Архіўная копія ад 05.2019 г.
- 1 2 Shellnutt, Kate (03.2012) U.S. sees rise of Islamic centers. Houston Chronicle. Архіўная копія ад 02.2019 г.
- ↑ Chafetz, Janet Saltzman; Ebaugh, Helen Rose Religion and the New Immigrants: Continuities and Adaptations in Immigrant Congregations. — AltaMira Press. — ISBN 978-0759117129
- ↑ Energy. Greater Houston Partnership. Архіўная копія ад 03.2019 г.
- ↑ Alternative Energy in the Houston Region. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Архіўная копія ад 04.2009 г.
- ↑ Houston Ranks No. 1 in America in Renewable Energy Use — No, Really. PaperCity (07.2019). Архіўная копія ад 03.2021 г.
- ↑ National Top 100. EPA (04.2021). Архіўная копія ад 04.2023 г.
- ↑ Houston named the no. 2 fastest growing tech hubs amid the pandemic. Culturemap (05.2021).
- ↑ Neri, Antonio (04.2022) HPE celebrates grand opening of Houston headquarters. HPE.
- ↑ Houston surpasses New York as top U.S. export market. Houston Business Journal (07.2013). Архіўная копія ад 08.2013 г.
- ↑ Energy Industry Overview. Greater Houston Partnership. Архіўная копія ад 04.2010 г.
- ↑ Houston Passes New York to Become Nation's Top Exporting Metro Area. kuhf news for houston (07.2013). Архіўная копія ад 07.2013 г.
- ↑ The Port of Houston Delivers First and Foremost from the Very Beginning. The Port of Houston Authority (05.2007). Архіўная копія ад 06.2007 г.
- ↑ Port Rankings. American Association of Port Authorities.
- ↑ Bustillo, Miguel. Houston is Feeling Energized // Los Angeles Times, 12.2006 г.
- ↑ United States Pipelines map – Crude Oil (petroleum) pipelines – Natural Gas pipelines – Products pipelines. Information Technology Associates. Архіўная копія ад 02.2014 г.
- ↑ Regional Economic Accounts GDP & Personal Income. U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA). Архіўная копія ад 09.2018 г.
- ↑ Gross Area Product by Industry Архіўная копія ад 07.2010 г.
- ↑ TRESAUGUE, Matthew. Study suggests UH degrees are crucial economic factor // Houston Chronicle, 05.2006 г. Архіўная копія ад 10.2012 г.
- 1 2 The Economic Impact of Higher Education on Houston: A Case Study of the University of Houston System. University of Houston System. Архіўная копія ад 07.2011 г.
- ↑ Houston Facts & Figures. Houston First Corporation. Архіўная копія ад 11.2018 г.
- ↑ Houston Foreign Consulate Representation Архіўная копія ад 07.2010 г.
- ↑ International Banks in the Houston Area. Greater Houston Partnership. Архіўная копія ад 07.2010 г.
- ↑ Thompson, Derek (05.2013) Houston Is Unstoppable: Why Texas' Juggernaut Is America's #1 Job Creator. The Atlantic Monthly Group. Архіўная копія ад 05.2013 г.