Şañhay
| Şeer | |
| Şañhay | |
|---|---|
| çin. 上海 | |
 | |
| 31°10′ ş. e. 121°28′ ş. b.HGЯO | |
| Memleket | Çin Halq Cumhuriyeti |
| Baş | Gong Çeng[d] |
| Temeli qoyulğan tarihı | 1292 |
| Meydanlıq |
|
| Yükseklik | 4 ± 1 metr |
| Eali | 23 390 000 kişi |
| Telefon kodu | +86 21 |
| Poçta indeksi | 200000 |
| Avtomobil kodu | 沪A |
| Sayt | shanghai.gov.cn |
|
|
|
 Wikimedia Commons saytındakiMultimedia fayllar | |
Şañhay (çince 上海 , pinyin: Shànghǎi) — Çin Halq Cumhuriyetiniñ şarqında bir şeer. Çinniñ eñ büyük şeerlerinden ve emiyetli ticaret, sanayı ve maliye merkezlerinden biridir.
Şeer ve onıñ etrafındaki yerler Qıtaynıñ merkeziy ükümetine doğrudan-doğru bağlı ayrı bir memuriy birliktir.[1] 2025 senesi soñunda bu memuriy birlikniñ ealisi taqriben 24,85 million kişi edi.[2]
Coğrafiyası
[deñiştir | kodunı deñiştir]Şañhay Yañdzı özeniniñ deñizge tökülgen yerine yaqın, Şarqiy Çin deñizi yalısındadır.[1] Şeerniñ merkezinden Huanpu özeni keçe. Onıñ ğarbiy yalısında tarihiy merkez, şarqiy yalısında ise Pudun rayonı bulunа.[3]
Adı
[deñiştir | kodunı deñiştir]
Çin tilinde şeerniñ adı eki iyeroglifnen yazıla: çince 上 — «yuqarı», «üstünde»; çince 海 — «deñiz».
Adnıñ kelip çıqışı evelki Şañhay-Pu adlı özennen bağlıdır. «Şañhay» adı XI asırda, Suñ sülâlesi devrindeki yazma menbalarda rastkele.[4]
Adnıñ telâffuzı standart çin tilinde ve şañhay şivesinde farqlı. Latin urufatınen yazılğan metinlerde Shanghai yazılışı keñ qullanıla. Shànghǎi şeklindeki belgiler ise pinyin yazısında ses tonlarını köstere.
Qısqa tarihı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Şañhay deñiz ve özen ticareti sayesinde inkişaf etti. 1843 senesi limanı tış memleketlernen ticaret içün açıldı. Bundan soñ şeer büyük halqara ticaret merkezine çevirildi. Şeerde ingliz, amerikan ve frenk idaresindeki ayrı bölgeler peyda oldı.[5]
1990 seneleri Pudun rayonını inkişaf ettirüv başladı. Anda yañı işhane, bank ve yüksek binalar quruldı.[3]
Şeerniñ körünişi
[deñiştir | kodunı deñiştir]Şañhayda tarihiy binalar ve zemaneviy yüksek binalar bir arada bulunа. Belli yerlerinden biri — Huanpu özeniniñ ğarbiy yalısındaki Bund. Anda XIX–XX asır başlarında qurulğan ticaret ve bank binaları saqlanğan.[6]
Özenniñ qarşı yalısındaki Pudun yüksek binaları ve «Şarq incisi» televizion qullesi ile bellidir.[3]
Eali
[deñiştir | kodunı deñiştir]
| |||||||||
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- 1 2 Geography(ing.). Shanghai Municipal Government.
- ↑ Population(ing.). Shanghai Municipal Government.
- 1 2 3 Pudong New Area: Miraculous journey from wilderness to pinnacle of the world(ing.). Shanghai Municipal Government.
- ↑ 地名文化漫谈｜上海市的得名及其文化内涵：从上海浦到海纳百川(çin.). 上海市民政局.
- ↑ A brief historical outline(ing.). Shanghai Municipal Government.
- ↑ The Bund(ing.). Shanghai Municipal Government.
- ↑ http://russian.news.cn/2016-03/01/c_135145435.htm
- ↑ 国务院第七次全国人口普查领导小组办公室 中国人口普查分县资料—2020 (кит.) — 北京市: 中国统计出版社, 2022. — 983 s. — ISBN 978-7-5037-9772-9
| Eyaletler |  | |
|---|---|---|
| Muhtar bölgeler | ||
| Çinde doğrudan yönetilgen şeerler | ||
| Mahsus İdariy Bölgeler | ||
| ||
