Afrika Birligi
Afrika birligi (AB; inglizce African Union, qısqartılması — AU; frenkçe Union africaine, qısqartılması — UA) — Afrikanıñ 55 devletini birleştirgen halqara teşkilât. Onıñ merkezi Abeşistannıñ paytahtı Addis Ababa şeerinde buluna. Birlik Afrika memleketleri arasında işbirligini arttırmaq, barışıqnı saqlamaq ve ealiniñ yaşayış şartlarını yahşılaştırmaq içün çalışa.[14]
Quruluvı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Afrika birligi 1963 senesi qurulğan Afrika Birligi Teşkilâtınıñ yerini alğan. Yañı birlikni qurmaq aqqında qarar 1999 senesi qabul etilgen. Onıñ resmiy açılışı 2002 senesi iyülniñ 9-ında Cenübiy Afrika Cumhuriyetiniñ Durban şeerinde olıp keçken.[14][15]
Maqsatları
[deñiştir | kodunı deñiştir]Birlikniñ esas maqsatları — aza devletlerniñ mustaqilligini qorumaq, cenk ve çatışmalarnıñ ögüni almaq, demokratiya ve insan aqlarına qoltutmaq, iqtisadiyat, tasil, ilim ve sağlıqnı saqlav saalarında işbirligini inkişaf ettirmek. Teşkilât Afrika memleketleriniñ halqara meselelerde ortaq fikir ve tekliflernen çıqmasına da yardım ete.[16]
İqtisadiy işbirlikniñ müim bir qısmı — Afrika memleketleri arasında ticaretni qolaylaştırmaq. Bu maqsatnen Afrika qıta serbest ticaret bölgesi (AfCFTA) qurulğan. Onıñ çerçivesinde ticaret 2021 senesi yanvarnıñ 1-inde başlanğan. Bu teşebbüsniñ maqsadı — ticaretke mania olğan çeklevlerni azaltmaq ve mallar ile hızmetler içün ortaq bazarnı inkişaf ettirmek.[17]
İdaresi
[deñiştir | kodunı deñiştir]Birlikniñ eñ yüksek organı — aza memleketlerniñ devlet ve ükümet başlarından ibaret Assambleya. Esas qararlarnı o qabul ete. Teşkilâtnıñ kündelik işlerini Afrika birligi komissiyası yürsete. Birlikniñ terkibinde İcra şurası, Barışıq ve telükesizlik şurası, Afrika parlamenti ve başqa organlar da bar.[14]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ https://esadir.cat/Nomspropis/Entitats/Internacional/Unio_Africana
- ↑ Président de l'UA | Union africaine
- ↑ Open Society Foundations - Awarded Grants, Scholarships, and Fellowships (ingl.)
- ↑ Open Society Foundations - Awarded Grants, Scholarships, and Fellowships (ingl.)
- 1 2 3 4 5 https://web.archive.org/web/20170211155219/https://www.au.int/web/en/constitutive-act
- 1 2 3 4 5 http://www.au.int/en/treaties/protocol-amendments-constitutive-act-african-union
- ↑ The African Union launches Africa CDC, a Continent-wide Public Health Agency — 2017.
- ↑ https://www.icao.int/about-icao/Pages/Invited-Organizations.aspx
- ↑ Afrikanische Union // https://pm20.zbw.eu/folder/co/029027 — 1908.
- ↑ https://www.wipo.int/members/en/organizations.jsp?type=IGO_R
- ↑ https://documents.un.org/doc/resolution/gen/nr0/217/74/pdf/nr021774.pdf
- ↑ https://www.iom.int/intergovernmental-organizations-observer-status
- ↑ https://www.imo.org/en/ourwork/ero/pages/igoswithobserverstatus.aspx
- 1 2 3 About the African Union(ing.). African Union.
- ↑ Address by Mr. Amara Essy, Secretary General of the OAU, at the Launching of the African Union, Durban, South Africa, July 9, 2002(ing.). African Union Archives.
- ↑ Constitutive Act of the African Union(ing.). Pan-African Parliament Open Data Portal.
- ↑ The African Continental Free Trade Area(ing.). African Union.