Przejdź do zawartości

Pariz

Ze starnë Wikipedia
Pariz
Paris
Herb Pariza
Herb Pariza
Fana Pariza
Fana Pariza
Spòdlowé pòdôwczi
Państwò Francjô
Òbéńda Île-de-France
Wiéchrzëzna 105,4 km²
Pòłożenié 48°52'N 2°21'E
Lëdztwò (2026) 2 047 602[1]
Czerënkòwi numer 14
Pòcztowi kòd 75001–75020
Rejestracyjné tôfle 75
Administracjô
Bùrméster Emmanuel Grégoire

Pariz (fr. Paris) – stolëca Francje, a téż ji nôwikszi gard zdrzącë na lëdztwò. Leżi na nordze kraju, nad Sekwaną. Je to pòliticzné, ekònomiczné a kùlturowé centrum państwa. Pòdług pòdôwków z 2026 rokù w Parizu mieszkô 2 047 602 lëdzy.

Pariz je nôwikszą metropòlią Eùropejsczi Ùnie, i 4. w Eùropie (za Stambùłã, Mòskwą i Londinã) zdrzącë na lëdztwò[2].

Historicznym centrum Pariza je òstrów Île de la Cité na Sekwanie, na jaczi je m.jin. Palais de Justice i katédra Notre-Dame.

Historiô

[edicëjô | edituj kòd]

Gard òstôł ùsadzony przez plemiã Parisii, jaczi zamieszkalë kòl 250 rokù p.n.e. na òstrowiu Île de la Cité. Òb czas panowaniô w òkòlim przez Rzëmión plac miôł pòzwã Lutetia i w tim cządze rozkòscérzôł sã na lewi i prawi sztrąd Sekwanë. W 987 rokù, czej gard òstôł stolëcą Francje, fónksnérowa ju pòzwa Paris[3].

Òb czas renesansu, midzë XV a XVII stalacym, Pariz òstôł westrzódkã kùńsztu, architekturë a nôùczi. W pòłowie XIX wiekù Napòléón III najął Georges'a-Eugène'a Haussmanna do przebùdowaniô a mòdernizacje gardu. Pòzmianë Hausmanna, znóné jakno Wiôldżi Przëbùdenk Pariza stwòrzëłë szerok bùlwarë, pùbliczné parczi, czë nowi kanalizacyjny system[3].

Òbaczë téż

[edicëjô | edituj kòd]

Przëpisë

[edicëjô | edituj kòd]
  1. ↑ Estimations de population – Ensemble – Ville de Paris, insee.fr.
  2. ↑ Largest Metropolitan Areas in the World 2026, worldpopulationreview.com. Chòc ni ma tu Londinu, to na ti sami starnie metropòlitarnô òbéńda Wiôldżégò Londinu (an. Greater London) mô lëdztwò na rówiznie 8,173,941 [London Population, worldpopulationreview.com].
  3. 1 2 Paris celebrates 2,000th birthday, history.com, 24 smùtana 2009.

Bùtnowé lënczi

[edicëjô | edituj kòd]

Image Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons


🚧To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.