16 Hydref
| << | Hydref | >> | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
| 2026 | ||||||
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn | ||||||
16 Hydref yw'r dau-gant wyth-deg nawfed (289fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (290fed mewn blynyddoedd naid). Mae 76 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]- 1813 - Dechrau Brwydr Leipzig; mae'r cynghreiriaid yn trechu'r Grande Armée Napoleon Bonaparte.[1]
- 1869 - Sefydlu Coleg Girton, Caergrawnt[2]
- 1941 - Deiseb yn mynnu statws cyfartal â'r Saesneg i'r Gymraeg yn cael ei chynnig i Brif Weinidog y DU. Llofnodwyd y ddeiseb gan 350,000 o bobl.[3]
- 1967 - Symud pencadlys Sefydliad Cytundeb Gogledd yr Iwerydd o Baris i Frwsel[angen ffynhonnell]
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]
.jpg)
- 1430 - Iago II, brenin yr Alban (m. 1460)
- 1708 - Albrecht von Haller, meddyg (m. 1777)
- 1803 - Robert Stephenson, peiriannydd sifil (m. 1859)
- 1833 - Walter Clopton Wingfield, dyfeisiwr o tenis lawnt (m. 1912)
- 1834 - Syr Pryce Pryce-Jones, arloeswr busnes archebu drwy'r post (m. 1920)[4]
- 1854 - Oscar Wilde, dramodydd, nofelydd a bardd (m. 1900)
- 1863 - Syr Joseph Austen Chamberlain, gwleidydd (m. 1937)
- 1886 - David Ben-Gurion, Prif Weinidog Israel (m. 1973)
- 1888 - Eugene O'Neill, dramodydd (m. 1953)[5]
- 1890 - Michael Collins, arweinydd chwyldroadwyr Iwerddon (m. 1922)
- 1906 - Maudie Edwards, actores (m. 1991)
- 1908 - Enver Hoxha, Arweinydd Albania (m. 1985)
- 1922 - Max Bygraves, digrifwr a chanwr (m. 2012)
- 1923 - Bill McLaren, sylwebydd rygbi (m. 2010)
- 1925 - Fonesig Angela Lansbury, actores (m. 2022)
- 1927 - Günter Grass, awdur (m. 2015)
- 1929 - Ivor Allchurch, pêl-droediwr (m. 1997)[6]
- 1933 - John Mark Jabalé, Esgob Mynyw (m. 2025)[7]
- 1947 - Terry Griffiths, chwaraewr snwcer (m. 2024)[8]
- 1956 - Marin Alsop, arweinydd cerddorfa
- 1960 - Fonesig Cressida Dick, Comisiynydd y Gwasanaeth Heddlu Metropolitan (2017-2022)
- 1961 - Yahiro Kazama, pêl-droediwr
- 1962
- Flea, cerddor
- Dmitri Hvorostovski, canwr opera (m. 2017)[9]
- 1965 - Steve Lamacq, newyddiadwr a DJ
- 1967 - Davina McCall, cyflwynwraig ac actores
- 1983 - Loreen, cantores
- 1989 - Dan Biggar, chwaraewr rygbi
- 1990 - Natalie Powell, jiwdoka[10]
- 1991 - Jedward, deuawd bop
Marwolaethau
[golygu | golygu cod]
- 1591 - Pab Grigor XIV, 56
- 1660 - Hugh Peters, clerigwr, 62[11]
- 1790 - Daniel Rowland, arweinwr Methodistiaidd, tua 77[12]
- 1793 - Marie Antoinette, gwraig Louis XVI, brenin Ffrainc, 37
- 1866 - Angharad Llwyd, hynafiaethydd, 86[13]
- 1872 - David Lewis, gwleidydd, tua 75
- 1951 - Liaquat Ali Khan, gwleidydd, 56
- 1956 - Robert Evans, llenor a hanesydd, 84[14]
- 1988 - John Gwilym Jones, dramodydd, 84[15]
- 2007 - Deborah Kerr, actores, 86[16]
- 2011 - Caerwyn Roderick, gwleidydd, 84[17]
- 2016 - Kigeli V, brenin Rwanda, 80
- 2017
- Sean Hughes, actor a chomediwr, 51[18]
- Roy Dotrice, actor, 94
- 2023
- Martti Ahtisaari, Arlywydd y Ffindir, 86
- Dyfed Elis-Gruffydd, daearegwr ac awdur, 78[19]
Gwyliau a chadwraethau
[golygu | golygu cod]- Diwrnod Bwyd y Byd
- Diwrnod y Bos (Canada, yr Unol Daleithiau)
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Chandler, David G. (1966). The Campaigns of Napoleon (yn Saesneg). Efrog Newydd: The Macmillan Company. tt. 932–933. ISBN 978-0-0252-3660-8.
- ↑ Jones, Emily Elizabeth Constance (1913). Girton College (yn Saesneg). Llundain: Adam & Charles Black. tt. 16–17.
- ↑ Jenkins, Geraint H. & Williams, Mari A. (2015). Let's Do Our Best for the Ancient Tongue: The Welsh Language in the Twentieth Century. (Yn nodi'r 365,000 llofnod ar 15 Hydref 1941); adalwyd 16 Hydref 2026.
- ↑ "PRYCE-JONES, Syr PRYCE (PRYCE JONES hyd 1887; 1834-1920)". Y Bywgraffiadur Cymru (yn Saesneg). Cyrchwyd 22 Hydref 2022.
- ↑ Gelb, Arthur (17 Hydref 1957). "O'Neill's Birthplace Is Marked By Plaque at Times Square Site". The New York Times (yn Saesneg). t. 35. Cyrchwyd 13 Tachwedd 2008.
- ↑ Jones, Ken (12 Gorffennaf 1997). "Obituary: Ivor Allchurch". London: The Independent. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-12-16. Cyrchwyd 2010-05-06.
- ↑ Thomas, Brendan (17 Mai 2025). "Obituary of Bishop Mark RIP". Belmont Abbey. Cyrchwyd 4 Mehefin 2025.
- ↑ Everton, Clive (2024-12-02). "Terry Griffiths obituary". The Guardian (yn Saesneg). ISSN 0261-3077. Cyrchwyd 2025-10-10.
- ↑ Barry Millington (22 Tachwedd 2017). "Dmitri Hvorostovsky obituary". The Guardian (yn Saesneg).
- ↑ "Natalie Powell". Glasgow2014. Glasgow2014.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-07-30. Cyrchwyd 2022-10-22.
- ↑ Hugh Peters; Raymond Phineas Stearns (1954). The Strenuous Puritan: Hugh Peters, 1598-1660 (yn Saesneg). University of Illinois. t. 429.
- ↑ Gomer Morgan Roberts. "Rowland, Daniel (1713-1790), clerigwr Methodistaidd". Y Bywgraffiadur Cymreig. National Library of Wales. Cyrchwyd 12 Chwefror 2020.
- ↑ Llwyd, Angharad - Y Bywgraffiadur Cymreig. Adalwyd ar 4 Mawrth 2016.
- ↑ Colin Alistair Gresham (1997). "Evans, Robert ('Cybi '; 1871-1956) bardd, llenor a llyfrwerthwr". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 15 Hydref 2026.
- ↑ "Jones, John Gwilym (1904-1988)". ODNB (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Medi 2026.
- ↑ Baxter, Brian (18 Hydref 2007). "Deborah Kerr". The Guardian (yn Saesneg). Llundain. Cyrchwyd 20 Mehefin 2020.
- ↑ "Caerwyn Roderick obituary", The Guardian, 7 Rhagfyr 2011 adalwyd 3 Mai 2015
- ↑ Dessau, Bruce (2017-10-16). "Sean Hughes obituary". The Guardian (yn Saesneg). Llundain. ISSN 1756-3224. Cyrchwyd 15 Hydref 2026.
- ↑ "Y daearegwr Dr Dyfed Elis-Gruffydd wedi marw". BBC Cymru Fyw. 2023-10-19. Cyrchwyd 2023-10-20.
