Jazdo

Ĝemelurboj
	Jászberény ; Nizwa (en) ; Holguín ; Ĝakarto ; Homs ; Herato vd

Jazdo · یزد
urbo de Irano ; urbego vd
Administrado
Lando	Irano
Provinco	provinco Jazdo
Ĝemelurboj
	Jászberény ; Nizwa (en) ; Holguín ; Ĝakarto ; Homs ; Herato vd
Telefonkodo	0351
En TTT	Oficiala retejo [+]
Demografio
Loĝantaro	529 673 (2016) [+]
Loĝdenso	3 746 loĝ./km²
Geografio
Geografia situo	31° 54′ N, 54° 22′ O (mapo)31.89722222222254.3675Koordinatoj: 31° 54′ N, 54° 22′ O (mapo) [+]
Alto	1 216 m [+]
Areo	141,4 km² (14 140 ha) [+]
Horzono	UTC+03:30
	Jazdo · یزد (Irano)
	Situo de Jazdo · یزد
Alia projekto
	Vikimedia Komunejo Yazd [+]
	v • d • r

Jazdo^[1] (perse یزد, Jazd), ankaŭ anglalingve latinliterigata Yazd - estas unu el la plej malnovaj urboj de Irano. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma provinco Jazdo kaj historie estas unu el la centroj de zaratuŝtrismo.

Ekde 2017 la urbo estis deklarita monda heredaĵo de Unesko pro sia argilbrika arkitekturo^[2]. Ĝi estas la plej antikva urbo post Ur (Mezopotamio). Ĝi estas ankaŭ la plej populara urbo por biciklado en Irano.

Loĝantaro

Laŭ la censo de la jaro 2011, la urbo havis 1 074 428 loĝantojn en 270 575 familioj.

Geografio

Jazdo situas en altebenaĵo en mezo de la lando. Ĝi estis fondita ĉe oazo kaj kuŝas inter la dezertoj Daŝti-Kivir kaj Daŝti-Lut.

Historio

La oaza urbo grandparte konstruita el argilaj brikoj ekzistas ekde la 3-a jarmilo antaŭ nia erao. Jazdo situas 250 kilometrojn oriente de Isfahano.

Biciklokulturo

Jazdo en Irano estas konata kiel urbo kie biciklado ludas gravan rolon, ofte nomata la "urbo de bicikloj" en la regiono.

Male al multaj aliaj iranaj urboj Jado estas urbo kun forta loka biciklada tradicio. La loka loĝantaro longe uzis biciklojn por moviĝi tra la mallarĝaj, historiaj stratetoj de la malnova urbo.

Jazdo estas la plej granda urbo kun adoba arkitekturo en la mondo, igante ĝin unika loko por biciklado kaj tial ĉiam pli populara por bicikla turismo,

Vidindaĵoj

Ĉe la ĉirkaŭaĵoj de la urbo estas turoj de silento kaj multaj fajrotemploj (perse آتشكده) de la antikva kulto de Zaratuŝtrismo.
Famaj ventokaptiloj servas por malvarmigi kaj ventoli la historiajn domojn.
Zein-o-din Karavanserajo
Vendreda moskeo, nomata blua moskeo, estas la plej malnova moskeo de Irano. Ĝia interna kupolo enhavas priskribon de Alaho en 100 diversaj vortumoj.

Esperanto-movado

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

Konataj civitanoj de la urbo

Mohammad Ĥatami, eksa prezidento de Irano
Moŝe Kacav, eksa prezidento de Israelo

Partneraj urboj

(en alfabeta ordo laŭ la urbonomoj)

Bildgalerio

Pir-e Herisht, zoroastrisma sanktejo proksime al Ardakan
Ventoturoj (ventokaptiloj) en Jazdo
La historia karavanejo Zein-o-din
historia zaratuŝtrisma fajrotemplo

Referencoj

↑ La ĝis nun sola esperantlingva atlaso, Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jazdo" en la du-paĝaj mapoj 15 kaj 20.
↑ Listo de monda heredaĵo de Unesko (angla, franca)

Kategorio Jazdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj

Oficiala retejo (perse

Ĉi tiu artikolo ankoraŭ estas ĝermo pri Irano.

Helpu al Vikipedio plilongigi ĝin. Se jam ekzistas alilingva samtema artikolo pli disvolvita, traduku kaj aldonu el ĝi (menciante la fonton).

Bibliotekoj

[poŝatlaso-1] La ĝis nun sola esperantlingva atlaso, Poŝatlaso de la mondo de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jazdo" en la du-paĝaj mapoj 15 kaj 20.

[2] Listo de monda heredaĵo de Unesko (angla, franca)

[1]

[2]