Ludoviko la 2-a (Italio)
| Ludoviko la 2-a Ludovicus Secundus Imperator Romanorum (825-875) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
_(825-875).png) Ikonografia bildo de Ludoviko la 2-a (Italio) (825-875). | |||||
| Persona informo | |||||
| Naskiĝo | la 1-a de novembro, 825 en Aŭstrazio, Regnum Francorum | ||||
| Morto | 12-a de aŭgusto 875 en Gedio, Breŝja, Longobardum Regnum, Italio, Regnum Francorum | ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd | ||||
| Mortis per | malsano vd | ||||
| Tombo | Baziliko Sankta Ambrozio vd | ||||
| Lingvoj | mezepoka latino vd | ||||
| Ŝtataneco | Karolida Imperio vd | ||||
| Familio | |||||
| Dinastio | Karolidoj vd | ||||
| Patro | Lotaro la 1-a vd | ||||
| Patrino | Ermengarde of Tours (en)  vd | ||||
| Gefratoj | Lotaro la 2-a de Lotaringio • Karlo de Provenco • Carloman (en) • Rotrude (en) • Hiltrude (en) • Bertha (en) • Irmengarde de Germanie (mul) • Gisela (en) vd | ||||
| Edz(in)o | Engelberga (en) vd | ||||
| Infanoj | Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < vd | ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | monarko vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Ludoviko la 2-a ankaŭ konata kiel Ludoviko la Juna estis la reĝo de Italio kaj imperiestro de la Karolida Imperio ekde 844, kunregante kun sia patro Lotaro la 1-a ĝis 855, post kio li regis sola.
La kutima titolo de Ludoviko estis imperator augustus ("aŭgusta imperiestro"), sed li uzis imperator Romanorum ("imperiestro de la Romianoj") post sia konkero de Bari en 871, kio kondukis lin al malbonaj rilatoj kun la Orienta Romia Imperio. Li estis nomita imperator Italiae ("imperiestro de Italio") en Okcidenta Francio, dum la bizancanoj nomis lin Basileus Phrangias ("Imperiestro de Frankio").
La kronikisto Andreo de Bergamo (825-897), kiu estas la ĉefa fonto pri la agadoj de Ludoviko en suda Italio, notas, ke "post lia morto granda sufero venis al Italio."
_(825-875)_0.png)
_(825-875)_1.png)
_(825-875)_2.png)
Infanaĝo
[redakti | redakti fonton]Ludoviko naskiĝis en 825, la plej aĝa filo de la juna imperiestro Lotaro la 1-a kaj lia edzino Ermengarda de Turo (810-851). Lia patro estis la filo de la reganta imperiestro, Ludoviko la Pia (778-840). Malmulto estas konata pri lia frua vivo, krom ke li kreskis en la kortego de sia avo, Ludoviko la Pia kaj verŝajne evoluigis varman amon por la imperiestro, kiu, en 839, nomumis sian nepon kiel Reĝon de Italio, kaj lasis Ludovikon establi rezidejon en tiu lando.
Ludoviko la Pia mortis la sekvan jaron, kaj lia imperio estis dividita inter liaj filoj: la patro de Ludoviko, Lotaro, kaj la onklo de Ludoviko, Ludoviko la Germano, same kiel ilia pli juna duonfrato, Karlo la Kalva. Sub la regado de sia patro, li estis kronita reĝo kaj kunimperiestro de la mezaĝa imperiestro Lotaro la 1-a en Romo fare de Papo Serĝo la 2-a la 15-an de junio 844. Ĉi tiu ceremonio spegulas la kronadon de Lotaro la 1-a fare de lia patro, tradicio komencita de Karolo la Granda kaj lia filo Ludoviko la Pia, kiuj estis, respektive, praavo kaj avo de Ludoviko la 2-a.
Kunimperiestro
[redakti | redakti fonton]Ludoviko la 2-a tuj pledis por la rajtoj de imperiestro en la urbo, postulo kiu estis decide malakceptita, sed en 850 li estis kronita kunimperiestro en Romo fare de Papo Leono la 4-a, kaj baldaŭ poste, en 851, edziĝis kun Engelberga (830-901) kaj entreprenis la sendependan registaron de Italio. Li marŝis en la sudon de Italio en la jaro de sia imperia kronado kaj devigis la rivalajn dukojn de Benevento, Radelkizo la 1-a (790-851) kaj Sikonulfon (832-851), fari pacon.
Lia mediacio dividis la lombardan duklandon kaj donis al Radelkizo sian parton kun Benevento kiel ĉefurbo, dum Salerno estis donita al Sikonulfo kiel sendependa princlando. Radelkizo, nun pacigita, ne bezonis siajn aglabidajn dungosoldatojn kaj feliĉe perfidis ilin nome de la imperiestro. Ludoviko atakis ilin kaj ili estis masakritaj.
Ludoviko tiam sufokis kelkajn akuzojn kontraŭ la Papo Leono kaj okazigis Dieton en Pavio. Li konfirmis la uzurpantan reganton Petro kiel princon de Salerno en decembro 853, anstataŭigante la dinastion, kiun li instalis tie tri jarojn antaŭe. Je la morto de sia patro en septembro 855, li fariĝis la sola imperiestro.
Karolidaj intervenoj
[redakti | redakti fonton]La divido de la regnoj de Lotaro laŭ la Traktato de Prüm, per kiu li akiris neniun teritorion ekster Italio, vekis lian malkontenton, kaj en 857 li alianciĝis kun Ludoviko la Germano kontraŭ sia propra frato Lotaro la 2-a, kaj reĝo Karlo la Kalva. Sed post kiam Ludoviko certigis la elekton de Papo Nikolao la 1-a en 858, li repaciĝis kun sia frato, kaj ricevis kelkajn terojn sude de la Ĵuraso kontraŭ helpo donita al Lotaro en liaj klopodoj akiri eksgeedziĝon de sia edzino, Teŭtberga (835-875).
En 863, okaze de la morto de sia frato Karlo, Ludoviko ricevis la regnon de Provenco, kaj en 864 ekkonfliktis kun Papo Nikolao la 1-a pro la eksgeedziĝo de sia frato. La ĉefepiskopoj, kiujn Nikolao detronigis pro proklamado de tiu ĉi geedziĝo malvalida, akiris la subtenon de la imperiestro, kiu atingis Romon kun armeo en februaro 864. Tamen, atakita de febro, Ludoviko repaciĝis kun la papo kaj forlasis la urbon.
Bari
[redakti | redakti fonton]En siaj klopodoj por restarigi ordon en Italio, Ludoviko atingis konsiderindan sukceson kaj kontraŭ la turbulaj princoj de Italio kaj kontraŭ la Aglabidoj, kiuj ruinigis sudan Italion. En 866, post alvoko pri helpo por batali kontraŭ la islamanoj, li venkis tiujn invadintojn, sed ne povis daŭrigi siajn sukcesojn pro la flotomanko. Do en 869 li alianciĝis al la orienta imperiestro, Bazilo la 1-a, kiu sendis al li ŝipojn por helpi en la konkero de Bari, ĉefurbo de la Emirlando de Bari, kiu venkiĝis en 871.
Dume, lia frato Lotaro la 2-a estis mortinta en 869, kaj pro lia aresto en la suda Italio, Ludoviko ne sukcesis malhelpi la dividon de Lotaringo inter Ludoviko la Germano kaj Karlo la Kalva. La divido estis aranĝita per la Traktato de Meerssen en 870, cedante al Ludoviko nur la orientajn burgonjajn regionojn (kaj en Malsupra kaj Supra Burgonjo).
Iom da ĵaluzo inter Ludoviko kaj Bazilo permesis la venkon ĉe Bari, kaj responde al insulto de la orienta imperiestro, Ludoviko provis pravigi sian rajton al la titolo "imperiestro de la Romanoj".
Benevento
[redakti | redakti fonton]En 866, dum vojaĝo al suda Italio, Ludoviko la 2-a atendis apelacion de Pandenulfo (882) por detronigi la tiaman Grafon de Capua, Landenulfo la 2-a (825-879). La apelacio estis akceptita de la imperiestro, kaj Kapuo estis sieĝita, kaj Landenulfo estis detronigita. Interese, Ludoviko la 2-a ne daŭrigis la reenpostenigon de Pandenulfo, kiu postulis la titolon ekde 862, kaj anstataŭe nomumis la markizon Lamberto la 1-a de Spoleto (830-880), decido kiu finfine misfunkciis kontraŭ Ludoviko la 2-a kiam Lamberto la 1-a aliĝis al ribelo kontraŭ la franka imperiestro en 871 gvidata de Adelkizo de Benevento.
Ludoviko retiriĝis en Beneventon por prepari por plia kampanjo kiam li estis atakita en sia palaco, prirabita kaj malliberigita de Adelkizo, princo de Benevento, en aŭgusto 871. La kapto de Ludoviko estis priplorita en nuntempa mallonga poemo, la "Rythmus de captivitate Ludovici imperatoris".
La surteriĝo de freŝaj bandoj de Aglabidoj devigis Adelkizo liberigi sian kaptiton monaton poste, kaj Ludoviko estis devigita ĵuri, ke li ne venĝos sin pro tiu ĉi vundo, nek iam ajn eniros Beneventon kun armeo. Revenante al Romo, li estis liberigita de sia ĵuro, kaj estis kronita duan fojon kiel imperiestro fare de Papo Hadriano la 2-a en majo 872. Landenulfo la 2-a estis rajtigita daŭre partopreni en itala politiko konsentante ĉesi dungi saracenajn pagitajn soldatojn.
Ludoviko atingis pliajn sukcesojn kontraŭ la Aglabidoj, malpezigante la sieĝon de Salerno kaj forpelante ilin el Kapuo, sed la provoj de la imperiestro puni Adelkizo ne estis tre sukcesaj. Reveninte al norda Italio, Ludoviko mortis, apud Ghedi, en la nuna provinco de Breŝo, la 12-an de aŭgusto 875, nomuminte kiel sian posteulon en Italio sian kuzon Karlomanon de Bavario (830-880), filo de Ludoviko la Germano. Ludoviko estis entombigita en la Baziliko de Sankta Ambrozio, en Milano.
Familio
[redakti | redakti fonton]La 5-an de oktobro 851 Ludoviko edziĝis kun Engelberga (830-901, filino de Adelkizo la 1-a de Spoleto (805-861). Ili havis du filinojn:
- Ĵizela (852/855-antaŭ la 28-a de aprilo 868), Abatino de la Monaĥejo de San Salvadoro de Breŝo ekde la jaro 861.
- Ermengarda de Italio, kiu edziniĝis kun Bozono de Provenco (841-887)[1]
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Ĉi-artikolo estis tradukita el la Angla Vikipedio.
