Castroponce
| Castroponce | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Valladolideko probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Jesús Ignacio de Santiago Garcia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Castroponce | ||||||||||
| Posta kodea | 47664 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 47046 | ||||||||||
| Herriburua | Castroponce | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°07′35″N 5°10′57″W / 42.126388888889°N 5.1825°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 25 km² | ||||||||||
| Altitudea | 772 m | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 128 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 5 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | VA | ||||||||||
Castroponce Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 128 biztanle zituen 25 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: .
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 66 gizon, 63 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,5) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7 —probintzian % 10,8—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 66,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Paraguai, Maroko, Kuba dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 133 etxebizitza zeuden: 65 (% 48,9) nagusiak eta 68 (% 51,1) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Valladolideko mapa
Guztira 65 etxegune zeuden, eta horietatik 24 (% 36,9) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 127 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 46,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,2 zen 2021ean eta % 17,3 2024an; beraz, 0,9 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,2 izatetik % 18,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,7 ziren, eta gizonen artean % 17,9; 1,2 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,7 eta gizonen % 16,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 22 | % 17,3 | 12 | % 17,9 | 10 | % 16,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 22 | % 17,3 | 11 | % 16,4 | 11 | % 18,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 59 | % 46,5 | 33 | % 49,3 | 26 | % 43,3 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 24 | % 18,9 | 11 | % 16,4 | 13 | % 21,7 |
| Guztira | 127 | % 100,0 | 67 | % 100,0 | 60 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 18,2 | % 19,0 | % 44,5 | % 18,2 | 137 |
| 2022 | % 16,7 | % 18,9 | % 44,7 | % 19,7 | 132 |
| 2023 | % 18,6 | % 19,4 | % 44,2 | % 17,8 | 129 |
| 2024 | % 17,3 | % 17,3 | % 46,5 | % 18,9 | 127 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.166 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.195 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.620 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.921 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,3), beste diru-sarrerak (% 22), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 5,8).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 23,8 da, probintziakoaren (29;
Valladolideko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,3;
Valladolideko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Castroponce udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 59 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,8; gainerako % 53,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,5 zen eta emakumezkoena % 41,7; langabezia-tasa, aldiz, % 8,8 eta % 8,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 54 zen 2023ean, 2021eko 50etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 38,9 osatzen dute, eta gizonek % 61,1.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 54 | % 42,9 | 31 | % 47,0 | 23 | % 38,3 |
| Langabeak | 5 | % 4,0 | 3 | % 4,5 | 2 | % 3,3 |
| Inaktiboak | 67 | % 53,2 | 32 | % 48,5 | 35 | % 58,3 |
| Guztira | 126 | % 100,0 | 66 | % 100,0 | 60 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 63,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 18,5), industria (% 14,8) eta eraikuntza (% 3,7).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,4), eta oinarrizko okupazioak % 11,1.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,7 eta emakumeen % 57,1).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 11 | % 20,4 | 5 | % 15,2 | 6 | % 28,6 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 34 | % 63,0 | 22 | % 66,7 | 12 | % 57,1 |
| Oinarrizko okupazioak | 6 | % 11,1 | 3 | % 9,1 | 3 | % 14,3 |
| Ez dago jasota | 3 | % 5,6 | 3 | % 9,1 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 54 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
Okupatuen % 59,3 besteren konturako langileak dira, eta % 40,7 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 22 | % 40,7 | 16 | % 48,5 | 6 | % 28,6 |
| Besteren kontura | 32 | % 59,3 | 17 | % 51,5 | 15 | % 71,4 |
| Guztira | 54 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.538 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 25 km² denez, NAE lurraldearen % 61,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,7 lur goldagarria (1.517 ha, 30 ustiategitan), % 1,3 larre iraunkorrak (19,5 ha, 7 ustiategitan) eta arbolak (0,68 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.980 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 85 gidari zeuden erroldatuta: 57 gizon (% 67,1) eta 28 emakume (% 32,9)[17]. Biztanleen % 65,9 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 139 ibilgailuk osatzen zuten: 97 turismo, 12 motozikleta, 8 furgoneta, 7 kamioi eta 5 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 752 turismokoa zen, probintziako (525) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 7,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65 diesel zen eta % 35 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,7k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Valladolid.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Valladolid.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Valladolid.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Valladolid.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1921084.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

