Frankfurt Oder

Frankfurt Oder Frankfurt (Oder)
unibertsitate-hiria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Alemania
Alemaniako estatua	Brandenburgo
Alkatea	Axel Strasser (en)
Jatorrizko izena	Frankfurt (Oder)
Posta kodea	15230, 15232, 15234 eta 15236
Udalerri kodea	12053000
Geografia
Koordenatuak	52°20′31″N 14°33′06″E
Azalera	147,85 km²
Altitudea	40 m
Mugakideak	Oder-Spree District (en) , Märkisch-Oderland eta Słubice (en)
Demografia
Biztanleria	56.586 (2025eko abenduaren 31)
28.948 (%51,2)   (%48,8) 27.638   29.850 (%52,8)   (%)
Dentsitatea	383 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	XIII. mendea
Telefono aurrizkia	0335, 033605
Hiri senidetuak	Gorzów Wielkopolski, Słubice (en) , Nimes, Vantaa, Heilbronn, Vitsebsk, Tzoran-Kadima (en) , Yuma, Vratsa (en) , Tijuana, Słubice barrutia eta Scandicci
Matrikula	FF
frankfurt-oder.de

Frankfurt edo Frankfurt Oder Alemaniako Brandenburgo estatuko hiri bat da. Oder ibaiak zeharkatzen duenez, Frankfurt (Frankfurt am Main) hiritik ezberdindun asmoz, izendapenari ibaiaren izena lotzen zaio. 2010eko erroldaren arabera 60.330 biztanle zituen. Alemania eta Poloniaren arteko mugan kokatzen da.

Historia

Frankfurtek herri izendapena 1253 urtean jaso bazuen ere asentamendua lehenagokoa da. Hasiera batean Oder ibaiaren mendebaldean sortu zen baina ekialdeko ertzera zabaldu zen, gaur egun Polonia den lurretara. Erdi Aroaren bukaeran Szczecin eta Wrocław arteko merkatalbidea kontrolatzera iritsi zenez 1430an Hansa Ligan sartu zen baina ez zuen denbora asko iraun bertan.

Frankfurt, 1631eko setioan

Hogeita Hamar Urteko Gerraren barnean bataila garrantzitsua izan zen Frankfurten 1631ean. Suediarrek (eskoziarren laguntzarekin) Germaniako Erromatar Inperio Santuaren soldaduak garaitu zituzten. Napoleondar Gerren ondoren Frankfurt Prusiako Erreinuko Brandenburgoko probintzian sartuta gelditu zen. Prusiaren erdialdean kokaturik zegoenez eta oder ibaiaren trafikoa nabarmen handitu zenez Berlin eta Poznań arteko merkatal bidea kontrolatzen hasi zen eta berriz ere garrantzi handia hartu zuen. Honi esker Prusia guztiko bigarren merkatal feria handiena antolatzera iritsi zen, Leipzigeko feriak baino gainditzen ez zuelarik.

Bigarren Mundu Gerran Armada Gorriari Berlinera iristea galerazteko "gotorleku" izendatua izan zen 1945ean, baina ez zuen arrakastarik izan. Gerraren ondoren Oder ibaia Alemania eta Polonia arteko muga bihurtzean, ibaiaren ekialdeko herri zatiak Słubice herri poloniarra eratu zuen. Ekialdeko Alemanian Frankfurt bere barrutiko hiriburu bihurtu zen, 1990eko Alemaniaren bateratzearekin batera Brandenburgoko estatuaren hiri bihurtu zen arte.

1975ean Słubicerekin senidetu zen eta gaur egun Alemania eta Poloniaren arteko harremanen sinbolo eta bultzatzailea bihurtu da. Honen adibide da Viadrina Unibertsitate Europarra, Polonian ere fakultatea baduena.

Ondasun nabarmenak

• Andre Mariaren eliza (Marienkirche): Adreiluzko eliza gotikoa da, Alemaniako handienetakoa. Bigarren Mundu Gerran kalte nabariak izan zituene eta ondoren Ekialdeko Alemaniako agintarien utzikeria zela eta nahiko egoera latzean egon arren zati batzuk berreraiki dituzte berriz ere, eta sobietarrek San Petersburgora eramandako ondasun ugari itzuli dizkiote errusiarrek.
• Udaletxea (Rathaus): Merkatu plazan (Marktplatz) Andre Mariaren elizaren ondoan kokaturik dagoen eraikin ederra da.

Iruditegia

• 
  Andre Mariaren eliza.
• 
  Udaletxea.
• 
  Friedenskirche eliza.
• 
  Erdigunea.
• 
  Erdigunea.

Ikus gainera

• Frankfurt

Demografia

2022ko zentsuaren arabera 55.841 biztanle zituen: 26.933 gizonezko (% 48,2) eta 28.908 emakumezko (% 51,8); 100 emakumeko 93,2 gizonezko zeuden. Biztanleen % 14,8 18 urtetik beherakoak ziren eta % 28,1 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 12,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 42,5 ezkongabeak ziren eta % 38,0 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 26.935 gizon, 28.912 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 11.01   75+   16.39 14.03   65-74   14.53 23.29   50-64   23.64 12.08   40-49   10.53 12.64   30-39   11.03 4.44   25-29   3.78 6.67   18-24   6.36 2.82   15-17   2.38 8.14   6-14   7.11 2.71   3-5   2.18 2.17   0-2   2.08
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 83,1ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 16,4k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,5k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 88,7 beraiek etorritakoak ziren eta % 11,4 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.

Migrazio-jatorria

46.419

9.145

Migrazio-jatorririk gabe (46.419)Migrazio-jatorri osoa (9.145)Migrazio-jatorri partziala (277)

Etxebizitza

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 33.634 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (24.873, % 74,0) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 72,69 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 5,41 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 6,3 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 21,4 jabeak okupatzen zituzten.

33.634etxebizitza

72,69 m²batez besteko azalera

5,41 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

6.537

24.873

Jabetzan (6.537)Alokairuan (24.873)Aisialdikoa (20)Hutsik (2.205)

% 6,3hutsik dauden tasa

% 21,4jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (10.064). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (8.825); eraikin guztien % 91,7 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, urrutiko berogailu-sarea (fernheizung) zen nagusi (19.946 etxebizitza).

Gela kopurua

Gela bakarra1.710

2 gela6.618

3 gela10.064

4 gela9.157

5 gela3.942

6 gela1.319

7 gela edo gehiago824

Eraikuntza garaia

1919 aurretik3.509

1919-19495.860

1950-19592.123

1960-19693.448

1970-19798.825

1980-19893.761

1990-19993.304

2000-20091.683

2010-2015549

2016 eta geroago567

Berogailu mota

19.946

10.962

Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (19.946)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (2.344)Bloke-berogailua (Blockheizung) (129)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (10.962)Labe indibiduala (191)Berogailurik gabe (58)

Guztira 8.791 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (4.246, % 48,3). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (5.565). Guztira 30.768 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (15.724, % 51,1).

8.791bizitegi-eraikin

30.768etxegune

Eraikin mota

4.246

1.426

2.830

Etxe bakartua (4.246)Etxe atxikia (bikoitza) (1.426)Ilarako etxea (2.830)Bestelako eraikin mota (292)

Etxebizitza kopurua eraikineko

5.565

909

1.467

Etxebizitza bakarra (5.565)2 etxebizitza (559)3-6 etxebizitza (909)7-12 etxebizitza (1.467)13 etxebizitza edo gehiago (299)

Etxegunearen tamaina

15.724

9.679

3.101

Pertsona bakarra (15.724)2 pertsona (9.679)3 pertsona (3.101)4 pertsona (1.610)5 pertsona (429)6 pertsona (234)

Kanpo estekak

• Frankfurt an der Oderreko udal webgunea (Alemanez)

• Datuak: Q4024
• Multimedia: Frankfurt (Oder) / Q4024