Edukira joan

Schwerin

Wikipedia, Entziklopedia askea
Schwerin
Schwerin
hiria
Image
Image Irudi gehiago
Image Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Alemania
Alemaniako estatuaImage Mecklenburg-Aurrepomerania
AlkateaBernd Nottebaum
Izen ofizialaSchwerin
Jatorrizko izenaSchwerin
Posta kodea19053, 19055, 19057 eta 19059
Udalerri kodea13004000
Geografia
Koordenatuak53°37′44″N 11°24′54″E / 53.6289°N 11.415°E / 53.6289; 11.415
Mapa
Image
Azalera130,52 km²
Altitudea52 m
MugakideakLudwigslust-Parchim eta Ipar mendebaldeko Mecklenburg
Demografia
Biztanleria97.922 (2025eko abenduaren 31)
alt_left 50.932 (%52) (%48) 46.990 alt_right
alt_left 49.764 (%50,8) (%47) 46.054 alt_right
Dentsitatea750 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1161
Telefono aurrizkia0385
Hiri senidetuakTallinn, Wuppertal, Vaasa, Reggio nell'Emilia, Odense, Piła eta Växjö udalerria
MatrikulaSN
schwerin.de

Schwerin Alemaniako Mecklenburg-Aurrepomerania estatu federaleko hiriburua da, Itsaso Baltikotik 80 kilometrora hegoaldean kokaturik. 100.000 biztanle apenas dituenez, Alemaniako populazio gutxien duen hiriburua da. Hirian, alde zaharra eta duken jauregia, Schwerin lakuaren irla batean eraikia eta XIX. mendean eraberritua, nabarmentzen dira.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Image
Schweringo aire ikuspegia

Schwerin aintziraren (Schweriner See) hego-mendebaldeko ertzean kokaturik dago, hiri barnea hamabi aintzira txikiren artean zabaltzen delarik. Aubach errekak hainbat aintzira konektatzen ditu. Hiriaren %29a lakuek osatzen dute eta %18'5a basoek. 18 barrutik osatzen dute Schwerin.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XI mendean obotrita leinu eslaviarraren herrixka bat zegoen bertan. Eremu honi Zuarin izena eman zioten eta honen aldaera da Schwerin. 1160an Enrike III.ak (Heinrich der Löwe) konkistatu zuen herria eta bertan gaztelu bat eraikiz inguru honetako hiriburu bihurtu zuen. 1358an Mecklenburg Dukerrian sartu zen eta bertako dukeen egoitza bihurtu zen. 1621ean Dukerria banatu egin zen eta Schwerinek mendebaldeko zatiaren hiriburu izaten jarraitu zuen.

1918ko Alemaniako iraultzan monarkia desagertzean Schweringo Dukeek ere abdikatu beharra izan zuten eta hiria Mecklenburg-Aurrepomerania Estatu Libreko hiriburu bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerran Estatu Batuetako tropek konkistatu bazuten ere, Sobiet Batasunaren okupazio eremuan gelditu zen eta beraz Alemaniako Errepublika Demokratikoaren barnean sartua izan zen.

1990an Alemaniaren batasuna iristerakoan Mecklenburg-Aurrepomeraniako hiriburu izateko bi hautagai zeuden, Schwerin historikoa eta Rostock handiagoa dena. Azkenean Schwerinen alde egin zuten.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko zentsuaren arabera 96.447 biztanle zituen: 46.075 gizonezko (% 47,8) eta 50.372 emakumezko (% 52,2); 100 emakumeko 91,5 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,5 18 urtetik beherakoak ziren eta % 27,1 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 8,5 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 45,0 ezkongabeak ziren eta % 35,9 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]

Biztanleriaren tamainaUrtea90.000100.000110.000120.000130.0001970198019902000201020202030SchwerinBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 46.070 gizon, 50.375 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
10.97
 
75+
 
16.68
12.31
 
65-74
 
13.85
21.47
 
50-64
 
21.27
12.94
 
40-49
 
10.77
14.66
 
30-39
 
12.23
4.47
 
25-29
 
3.92
6.79
 
18-24
 
6.67
2.64
 
15-17
 
2.46
8.46
 
6-14
 
7.34
2.73
 
3-5
 
2.49
2.55
 
0-2
 
2.31
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 85,9ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 13,5k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,6k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 88,8 beraiek etorritakoak ziren eta % 11,2 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]

Migrazio-jatorria

82.889
13.013
Migrazio-jatorririk gabe (82.889)Migrazio-jatorri osoa (13.013)Migrazio-jatorri partziala (543)

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 59.544 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (45.834, % 77,0) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 71,46 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,06 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 6,0 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 17,9 jabeak okupatzen zituzten.[3]

59.544etxebizitza
71,46 m²batez besteko azalera
6,06 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

9.870
45.834
Jabetzan (9.870)Alokairuan (45.834)Aisialdikoa (196)Hutsik (3.649)
% 6,0hutsik dauden tasa
% 17,9jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (20.118). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (13.482); eraikin guztien % 88,7 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, urrutiko berogailu-sarea (fernheizung) zen nagusi (35.957 etxebizitza).[3]

Gela kopurua

Gela bakarra3.360
2 gela13.482
3 gela20.118
4 gela13.593
5 gela5.716
6 gela2.001
7 gela edo gehiago1.274

Eraikuntza garaia

1919 aurretik9.032
1919-19498.287
1950-19592.063
1960-19694.518
1970-197913.482
1980-19897.250
1990-19998.170
2000-20093.063
2010-20151.662
2016 eta geroago2.016

Berogailu mota

35.957
20.241
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (35.957)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (2.742)Bloke-berogailua (Blockheizung) (177)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (20.241)Labe indibiduala (348)Berogailurik gabe (81)

Guztira 14.658 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (6.534, % 44,6). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (7.824).[3] Guztira 54.771 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (29.617, % 54,1).[4]

14.658bizitegi-eraikin
54.771etxegune

Eraikin mota

6.534
1.830
5.948
Etxe bakartua (6.534)Etxe atxikia (bikoitza) (1.830)Ilarako etxea (5.948)Bestelako eraikin mota (345)

Etxebizitza kopurua eraikineko

7.824
2.109
3.465
Etxebizitza bakarra (7.824)2 etxebizitza (832)3-6 etxebizitza (2.109)7-12 etxebizitza (3.465)13 etxebizitza edo gehiago (430)

Etxegunearen tamaina

29.617
16.122
4.841
Pertsona bakarra (29.617)2 pertsona (16.122)3 pertsona (4.841)4 pertsona (2.915)5 pertsona (827)6 pertsona (447)

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Image
Alde zaharra
  • Schweringo gaztelua (Schweriner Schloss): XII mendeko gaztelua, XIV mendean berriztua.
  • Schweringo katedrala (Schweriner Dom): XVI mendeko katedral gotikoa.
  • Merkatu plaza (Markt): Alde zaharraren (Altstadt) erdigunea da. Bertan daude udaletxea eta Neues Gebäude eraikin neoklasikoa. Lehoi baten estatua ere badago, hiriaren fundatzailea zen Enrike III.a Lehoia zenaren omenez.
  • Schwerin Estatuko Museoa (Staatliches Museum Schwerin)

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Schwerin ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  3. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Schwerin&oldid=11695171"(e)tik eskuratuta