Pergi ke kandungan

Trinidad dan Tobago

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Republik Trinidad dan Tobago
Republic of Trinidad and Tobago
Bendera Trinidad dan Tobago
Bendera
Jata Trinidad dan Tobago
Jata
Cogan kata: "Together we aspire, together we achieve"
"Bersama kita bercita-cita, bersama kita berjaya"
Lagu kebangsaan: "Forged from the Love of Liberty"
"Ditempa daripada cinta akan kebebasan"
Lokasi Trinidad dan Tobago
Ibu negaraPort of Spain
10°40′U 61°31′B / 10.667°U 61.517°B / 10.667; -61.517
Bahasa rasmiBahasa Inggeris
PemerintahRepublik berparlimen kesatuan
• Presiden
Christine Kangaloo
Kamla Persad-Bissessar
Badan perundanganParlimen
• Dewan pertuanan
Senat
• Dewan rakyat
Dewan Perwakilan
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom
31 Ogos 1962
• Republik
1 Ogos 1976
Keluasan
• Jumlah
5,128 km2 (1,980 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2025
1,367,764
• Bancian penduduk tahun 2011
1,328,019
Gini (2005)39.0[1]
sederhana
HDI (2023)▼ 0.807[2]
sangat tinggi (72)
Mata wangDolar Trinidad dan Tobago (TTD)
Zon waktuUTC-4 (AST)
Kod panggilan+1 868
Kod ISO 3166TT
DPT internet.tt

Trinidad dan Tobago (Jawi: ترينيدد دان توباݢو; bahasa Inggeris: Trinidad and Tobago), secara rasmi Republik Trinidad dan Tobago (bahasa Inggeris: Republic of Trinidad and Tobago), ialah sebuah negara kepulauan berdaulat di selatan Caribbean, berhampiran pantai timur laut Venezuela. Nama Trinidad dan Tobago ialah bentuk bahasa Melayu yang digunakan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka.[3] Negara ini terdiri terutamanya daripada dua pulau utama, Trinidad dan Tobago, serta sejumlah pulau kecil. Port of Spain ialah ibu negaranya. Dengan keluasan 5,128 km²[4] dan anggaran penduduk sebanyak 1,367,764 orang pada 2025,[5] Trinidad dan Tobago merupakan salah sebuah negara berbahasa Inggeris di Caribbean.

Tapak arkeologi Banwari Trace menunjukkan bahawa manusia telah mendiami Trinidad sejak sekitar 5000 SM.[6] Selepas kedatangan orang Eropah pada penghujung abad ke-15, Trinidad berada di bawah kekuasaan Sepanyol sebelum ditawan oleh Britain pada 1797, manakala Tobago mengalami beberapa pertukaran kuasa penjajah sebelum kedua-dua pulau disatukan secara pentadbiran di bawah pemerintahan British pada abad ke-19.[7] Perhambaan orang Afrika dan kemudiannya penghijrahan pekerja berindentur dari India menjadi unsur penting dalam pembentukan masyarakat moden negara ini.[8][9] Trinidad dan Tobago mencapai kemerdekaan daripada United Kingdom pada 31 Ogos 1962 dan menjadi sebuah republik pada 1 Ogos 1976.[10][11]

Trinidad dan Tobago ialah sebuah republik berparlimen kesatuan dengan Presiden sebagai ketua negara dan Perdana Menteri sebagai ketua kerajaan.[12] Ekonominya berbeza daripada banyak ekonomi kepulauan Caribbean kerana peranan besar industri petroleum, gas asli, gas asli cecair dan petrokimia.[13] Negara ini ialah anggota Komanwel Negara-Negara dan antara negara pengasas Komuniti Caribbean (CARICOM).[10][14] Masyarakatnya bersifat majmuk, dengan kumpulan terbesar terdiri daripada penduduk berketurunan India dan Afrika serta penduduk berketurunan campuran.[15] Karnival, calypso dan steelpan merupakan antara unsur kebudayaan negara yang paling menonjol.[16][17]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Masyarakat peribumi dan penjajahan Eropah

[sunting | sunting sumber]

Bukti arkeologi terawal yang diketahui di Trinidad ditemukan di Banwari Trace di bahagian barat daya pulau tersebut. Tapak ini bertarikh sekitar 5000 SM dan memberikan bukti penting tentang penghijrahan awal manusia dari tanah besar Amerika Selatan ke kepulauan Caribbean.[6] Beberapa gelombang masyarakat peribumi kemudiannya mendiami Trinidad dan Tobago sebelum hubungan tetap dengan orang Eropah bermula.[7]

Christopher Columbus tiba di Trinidad pada 1498 dalam pelayaran ketiganya dan menuntut pulau itu bagi Empayar Sepanyol. Walaupun Trinidad secara rasmi berada di bawah Sepanyol selama hampir tiga abad, pembangunan kolonial pada peringkat awal adalah terhad. Pada penghujung abad ke-18, pihak berkuasa Sepanyol menggalakkan kemasukan peneroka, termasuk ramai peneroka berbahasa Perancis dari kepulauan Caribbean yang lain. Britain menawan Trinidad pada 1797 dan penguasaan British diiktiraf secara rasmi melalui Perjanjian Amiens pada 1802.[7]

Tobago pula menjadi rebutan beberapa kuasa Eropah, termasuk Belanda, Perancis dan Britain, sebelum akhirnya berada di bawah pemerintahan British. Trinidad dan Tobago disatukan sebagai sebuah tanah jajahan British pada 1889, meskipun kedua-dua pulau mengekalkan perbezaan geografi, sejarah dan identiti tempatan yang ketara.[7]

Perhambaan, buruh berindentur dan masyarakat kolonial

[sunting | sunting sumber]

Ekonomi perladangan kolonial, terutamanya pengeluaran gula, bergantung pada tenaga buruh orang Afrika yang diperhambakan. Penghapusan perhambaan di tanah jajahan British mula berkuat kuasa pada 1 Ogos 1834, diikuti suatu tempoh peralihan sebelum kebebasan penuh bagi bekas hamba.[8]

Selepas penghapusan perhambaan, pemilik ladang menghadapi kekurangan tenaga buruh. Pihak kolonial kemudiannya membawa pekerja berindentur dari India British. Kumpulan pertama tiba di Trinidad pada Mei 1845 menaiki kapal Fatel Razack. Sistem buruh berindentur India berlangsung sehingga 1917 dan membawa lebih 140,000 orang dari India ke Trinidad sepanjang tempoh tersebut.[9] Keturunan mereka kemudiannya menjadi salah satu kumpulan penduduk terbesar di negara ini.

Penghijrahan lain dari Caribbean, Eropah, China, Timur Tengah dan wilayah-wilayah lain turut menyumbang kepada pembentukan masyarakat Trinidad dan Tobago. Perkembangan ini menghasilkan sebuah masyarakat yang beraneka dari segi agama, bahasa, makanan dan tradisi kebudayaan.[15]

Kemerdekaan dan era republik

[sunting | sunting sumber]
Potret Eric Williams
Eric Williams, Perdana Menteri pertama Trinidad dan Tobago selepas kemerdekaan.

Pada abad ke-20, perkembangan kesatuan sekerja, politik massa dan tuntutan pemerintahan sendiri mempercepat peralihan daripada pemerintahan kolonial. People's National Movement (PNM), yang dipimpin oleh Eric Williams, menjadi kuasa politik utama menjelang kemerdekaan. Trinidad dan Tobago mencapai kemerdekaan daripada United Kingdom pada 31 Ogos 1962, dengan Williams menjadi Perdana Menteri pertama negara merdeka itu.[10]

Selepas kemerdekaan, Trinidad dan Tobago pada mulanya mengekalkan raja British sebagai ketua negara dalam kerangka Komanwel. Perlembagaan republik mula berkuat kuasa pada 1 Ogos 1976, dengan jawatan Presiden menggantikan Gabenor Jeneral sebagai ketua negara.[11]

Pada 27 Julai 1990, anggota Jamaat al-Muslimeen melancarkan cubaan rampasan kuasa bersenjata di Port of Spain. Anggota kumpulan tersebut menawan bangunan Parlimen dan beberapa lokasi lain serta menahan Perdana Menteri A. N. R. Robinson dan beberapa pegawai kerajaan. Krisis itu berakhir selepas beberapa hari, dan suatu suruhanjaya siasatan rasmi kemudiannya ditubuhkan untuk meneliti kejadian tersebut.[18]

Dalam pilihan raya umum 2025, Kongres Kebangsaan Bersatu (UNC) kembali membentuk kerajaan. Pemimpinnya, Kamla Persad-Bissessar, mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri pada 1 Mei 2025, sekali gus memulakan penggal keduanya dalam jawatan tersebut selepas pernah menjadi Perdana Menteri dari 2010 hingga 2015.[19]

Geografi dan alam sekitar

[sunting | sunting sumber]
Pantai tropika dengan laut biru dan pokok palma di Pigeon Point, Tobago
Pantai Pigeon Point di Tobago.

Trinidad dan Tobago terletak di bahagian paling selatan Caribbean, berhampiran pantai timur laut Amerika Selatan. Keluasan daratannya ialah kira-kira 5,128 km².[4] Trinidad merupakan pulau yang jauh lebih besar daripada Tobago dan menempatkan kebanyakan penduduk serta kegiatan ekonomi negara. Tobago terletak di timur laut Trinidad dan mempunyai bentuk muka bumi yang lebih berbukit.[7]

Di sebelah barat Trinidad terletak Teluk Paria, yang memisahkan pulau itu daripada Venezuela. Laut Caribbean terletak di utara manakala Lautan Atlantik terbentang di timur dan selatan. Kedudukan serta struktur geologi Trinidad mempunyai hubungan yang rapat dengan tanah besar Amerika Selatan; bentuk muka buminya merangkumi Banjaran Utara, dataran tengah dan kawasan tanah rendah di selatan.[7]

Selain Trinidad dan Tobago, wilayah negara ini merangkumi beberapa pulau kecil, antaranya Chacachacare, Monos, Huevos, Gaspar Grande, Little Tobago dan Saint Giles.[7]

Menurut data Bank Dunia, kawasan hutan merangkumi kira-kira 44.2% daripada keluasan darat Trinidad dan Tobago pada 2023.[20]

Iklim

[sunting | sunting sumber]

Trinidad dan Tobago mempunyai iklim tropika maritim dengan suhu yang umumnya tinggi sepanjang tahun. Perkhidmatan Meteorologi Trinidad dan Tobago membahagikan tahun kepada musim kering dan musim hujan; musim hujan bertepatan sebahagiannya dengan musim taufan Atlantik dari Jun hingga November.[21]

Walau bagaimanapun, Trinidad berada di pinggir selatan lembangan taufan Atlantik dan tidak mengalami kesan langsung taufan sekerap kebanyakan pulau Caribbean yang terletak lebih jauh ke utara. Tobago lebih terdedah berbanding Trinidad, sementara kedua-dua pulau masih boleh mengalami hujan lebat, angin kencang dan keadaan laut yang buruk akibat sistem tropika yang bergerak berhampiran rantau tersebut.[21]

Politik dan pentadbiran

[sunting | sunting sumber]

Sistem perlembagaan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Red House di Port of Spain
Red House di Port of Spain, tempat bersidangnya Parlimen Trinidad dan Tobago.

Trinidad dan Tobago ialah sebuah republik berparlimen kesatuan. Perlembagaan Trinidad dan Tobago menetapkan Presiden sebagai ketua negara, manakala Perdana Menteri ialah ketua kerajaan. Jawatan Presiden sebahagian besarnya bersifat perlembagaan dan seremonial, walaupun Presiden mempunyai beberapa kuasa khusus yang mesti dilaksanakan menurut Perlembagaan dan, dalam banyak keadaan, atas nasihat atau selepas berunding dengan pihak lain.[12]

Presiden dipilih melalui undi rahsia oleh suatu Kolej Pemilih yang terdiri daripada semua anggota kedua-dua dewan Parlimen. Christine Kangaloo menjadi Presiden ketujuh Trinidad dan Tobago pada 20 Mac 2023.[22] Perdana Menteri dilantik daripada kalangan ahli Dewan Perwakilan yang pada pertimbangan Presiden paling berkemungkinan mendapat sokongan majoriti Dewan. Kamla Persad-Bissessar memegang jawatan tersebut sejak 1 Mei 2025.[19]

Parlimen Trinidad dan Tobago ialah badan perundangan dwidewan yang terdiri daripada Senat dan Dewan Perwakilan. Dewan Perwakilan mempunyai wakil yang dipilih daripada 41 kawasan pilihan raya serta seorang Speaker. Senat mempunyai 31 orang senator yang semuanya dilantik oleh Presiden: 16 atas nasihat Perdana Menteri, enam atas nasihat Ketua Pembangkang dan sembilan atas budi bicara Presiden.[23]

Struktur perlembagaan utama Trinidad dan Tobago
Institusi atau jawatan Penyandang atau komposisi Cara pemilihan atau pelantikan Fungsi utama
Presiden Christine Kangaloo, sejak 20 Mac 2023[22] Dipilih melalui undi rahsia oleh Kolej Pemilih yang terdiri daripada semua anggota Senat dan Dewan Perwakilan Ketua negara dan pelaksana fungsi perlembagaan yang diperuntukkan kepada Presiden[12]
Perdana Menteri Kamla Persad-Bissessar (UNC), sejak 1 Mei 2025[19] Dilantik oleh Presiden daripada kalangan ahli Dewan Perwakilan yang mempunyai sokongan majoriti Ketua kerajaan[12]
Senat 31 senator[23] Dilantik oleh Presiden: 16 atas nasihat Perdana Menteri, enam atas nasihat Ketua Pembangkang dan sembilan atas budi bicara Presiden Dewan tinggi Parlimen
Dewan Perwakilan Wakil bagi 41 kawasan pilihan raya serta Speaker[23] Wakil kawasan dipilih melalui pilihan raya Dewan rendah Parlimen

Kerajaan tempatan dan Tobago

[sunting | sunting sumber]

Pentadbiran subnasional mempunyai struktur yang berbeza antara Trinidad dengan Tobago. Di Trinidad, kerajaan tempatan dilaksanakan melalui 14 perbadanan perbandaran. Sistem semasa berasaskan Akta Perbadanan Perbandaran 1990, yang kemudiannya dipinda sehingga jumlah perbadanan dikurangkan kepada 14.[24]

Tobago mempunyai susunan tersendiri melalui Dewan Perhimpunan Tobago (bahasa Inggeris: Tobago House of Assembly, THA), yang menjalankan pelbagai fungsi pentadbiran tempatan di pulau tersebut. Bagi pilihan raya THA 2026, Tobago dibahagikan kepada 15 daerah pilihan raya.[25] Lima belas ahli dipilih mengangkat sumpah semasa perasmian penggal THA 2026–2030 pada Januari 2026.[26]

Hubungan luar

[sunting | sunting sumber]

Trinidad dan Tobago menyertai Komanwel Negara-Negara apabila mencapai kemerdekaan pada 1962 dan kekal sebagai anggota selepas menjadi republik.[10] Negara ini juga memainkan peranan penting dalam kerjasama serantau Caribbean.

Trinidad dan Tobago bersama Barbados, Guyana dan Jamaica menandatangani Perjanjian Chaguaramas pada 4 Julai 1973 untuk menubuhkan Komuniti Caribbean (CARICOM). Perjanjian tersebut mula berkuat kuasa pada 1 Ogos 1973.[14] Sekretariat awal organisasi itu berkait rapat dengan Chaguaramas di Trinidad, tempat perjanjian pengasas ditandatangani.

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan pusat bandar Port of Spain
Pemandangan pusat bandar Port of Spain, pusat pentadbiran dan kegiatan ekonomi utama negara.

Ekonomi Trinidad dan Tobago mempunyai struktur yang tersendiri dalam Caribbean kerana sektor tenaga memainkan peranan yang jauh lebih besar berbanding pelancongan. Negara ini telah lama menjadi pengeluar petroleum dan gas asli, dan struktur industri tenaganya beralih daripada penguasaan minyak kepada sistem yang semakin berasaskan gas asli sejak awal 1990-an.[13] Gas asli menyokong industri hiliran seperti gas asli cecair, ammonia, metanol dan petrokimia lain.

Menurut Bank Dunia, keluaran dalam negara kasar (KDNK) Trinidad dan Tobago pada harga semasa ialah kira-kira AS$25.94 bilion pada 2025, bersamaan kira-kira AS$18,967 seorang. Pertumbuhan KDNK pada tahun yang sama ialah −0.8%.[20] Pergantungan yang tinggi terhadap sektor hidrokarbon menyebabkan hasil eksport, kewangan awam dan kadar pertumbuhan ekonomi peka terhadap perubahan harga tenaga dunia serta tahap pengeluaran minyak dan gas.

Sektor selain tenaga merangkumi pembuatan, perkhidmatan kewangan, perdagangan, pembinaan, pengangkutan, pertanian dan pelancongan. Pelancongan mempunyai kepentingan khusus di Tobago, tetapi secara keseluruhannya negara ini kurang bergantung pada sektor tersebut berbanding beberapa ekonomi kepulauan Caribbean yang lain.[13]

Dalam Laporan Pembangunan Manusia 2025, Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP) merekodkan Indeks Pembangunan Manusia Trinidad dan Tobago pada 0.807 bagi 2023, meletakkannya di tangga ke-72 dunia.[2] Nilai tersebut lebih rendah daripada 0.814 yang dilaporkan bagi 2022.[27]

Bagi ketidaksamaan pendapatan, laporan rasmi Survey of Living Conditions oleh Central Statistical Office merekodkan pekali Gini 0.39 pada 2005, bersamaan 39.0 apabila dinyatakan pada skala 0 hingga 100.[1] Oleh sebab angka tersebut merujuk kepada 2005, tahun rujukannya perlu dibezakan dengan jelas daripada petunjuk ekonomi dan pembangunan yang lebih baharu.

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Penduduk dan etnik

[sunting | sunting sumber]

Banci Penduduk dan Perumahan 2011 merekodkan 1,328,019 penduduk.[5][15] Anggaran pertengahan tahun bagi 2025 ialah 1,367,764 orang.[5] Berdasarkan keluasan 5,128 km², taburan penduduk lebih tertumpu di Trinidad, khususnya di koridor bandar dan perindustrian di bahagian barat dan tengah pulau tersebut, manakala Tobago mempunyai jumlah penduduk yang jauh lebih kecil.[4][15]

Komposisi etnik moden mencerminkan sejarah perhambaan, buruh berindentur, penjajahan dan migrasi. Menurut Banci 2011, penduduk berketurunan India membentuk kumpulan terbesar dengan 35.43%, diikuti penduduk berketurunan Afrika sebanyak 34.22%. Dua kategori penduduk campuran yang direkodkan oleh banci, iaitu campuran Afrika–India dan campuran lain, secara bersama membentuk bahagian yang besar daripada penduduk.[15]

Komposisi etnik penduduk menurut Banci 2011[15]
Kumpulan etnik Peratus penduduk
Keturunan India 35.43%
Keturunan Afrika 34.22%
Campuran lain 15.16%
Campuran Afrika–India 7.66%
Kaukasia 0.59%
Cina 0.30%
Peribumi 0.11%
Syria/Libanon 0.08%
Portugis 0.06%
Lain-lain 0.17%
Tidak dinyatakan 6.22%

Kewujudan masyarakat berketurunan India berkait rapat dengan sistem buruh berindentur pada abad ke-19 dan awal abad ke-20, manakala sejarah masyarakat berketurunan Afrika berkait dengan perhambaan dan ekonomi perladangan zaman kolonial.[8][9] Pertukaran budaya antara kumpulan-kumpulan ini merupakan salah satu ciri utama masyarakat Trinidad dan Tobago.

Bahasa dan agama

[sunting | sunting sumber]

Bahasa Inggeris ialah bahasa rasmi negara dan digunakan dalam pentadbiran, pendidikan dan kehidupan awam. Dalam pertuturan seharian, pelbagai bentuk bahasa Inggeris dan kreol tempatan turut digunakan. Warisan sejarah yang pelbagai juga meninggalkan pengaruh bahasa dan kosa kata daripada bahasa-bahasa India, Sepanyol, Perancis dan Afrika dalam budaya tempatan.[7]

Kepelbagaian agama mencerminkan komposisi etnik negara. Agama Kristian merangkumi pelbagai mazhab dan tradisi gereja, manakala Hinduisme dan Islam mempunyai komuniti yang besar hasil terutamanya daripada penghijrahan pekerja berindentur dari India. Banci 2011 turut merekodkan penganut pelbagai agama lain serta penduduk yang tidak menyatakan agama.[15] Perayaan seperti Krismas, Divali, Eid al-Fitr dan pelbagai perayaan Kristian, Hindu dan Islam menjadi sebahagian daripada kalendar sosial negara.

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]

Sistem pendidikan merangkumi pendidikan awal kanak-kanak, rendah, menengah, teknikal dan vokasional serta pendidikan tinggi. Pendidikan pada peringkat sekolah diselia terutamanya oleh Kementerian Pendidikan Trinidad dan Tobago, yang bertanggungjawab terhadap dasar, kurikulum dan pentadbiran sistem sekolah negara.[28]

Pendidikan tinggi dan latihan kemahiran disediakan oleh institusi awam dan swasta. Antara institusi utama ialah kampus St. Augustine Universiti Hindia Barat (UWI), Universiti Trinidad dan Tobago (UTT) dan College of Science, Technology and Applied Arts of Trinidad and Tobago (COSTAATT). Institusi latihan teknikal dan agensi seperti MIC Institute of Technology, NESC Technical Institute, YTEPP serta National Training Agency turut menjadi sebahagian daripada sistem pendidikan dan latihan pascamenengah.[29]

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]
Terminal Lapangan Terbang Antarabangsa Piarco
Terminal Lapangan Terbang Antarabangsa Piarco di Trinidad.

Rangkaian pengangkutan domestik tertumpu pada jalan raya di Trinidad dan Tobago, disertai perkhidmatan udara dan laut yang menghubungkan kedua-dua pulau. Dua lapangan terbang antarabangsa utama ialah Lapangan Terbang Antarabangsa Piarco di Trinidad dan Lapangan Terbang Antarabangsa A. N. R. Robinson di Tobago. Kedua-duanya dikendalikan oleh Airports Authority of Trinidad and Tobago.[30]

Perkhidmatan feri antara pulau beroperasi antara Port of Spain di Trinidad dengan Scarborough di Tobago dan membawa penumpang serta, bergantung pada kapal dan jadual, kenderaan dan kargo.[31] Hubungan tersebut penting bagi pergerakan penduduk, perdagangan domestik dan pelancongan antara kedua-dua pulau.

Budaya

[sunting | sunting sumber]

Budaya Trinidad dan Tobago terbentuk daripada sejarah masyarakat peribumi, penjajahan Eropah, perhambaan orang Afrika, penghijrahan pekerja kontrak dari India dan pertukaran budaya yang berterusan di rantau Caribbean. Warisan masyarakat peribumi masih dapat dikesan dalam beberapa unsur makanan dan kebudayaan tempatan,[32] manakala tradisi masyarakat berketurunan Afrika dan Eropah bertemu dengan ketara dalam perkembangan Karnival Trinidad dan Tobago.[33] Penghijrahan dari India sejak pertengahan abad ke-19 pula meninggalkan kesan yang besar terhadap agama, masakan, muzik dan perayaan negara.[34]

Indian Arrival Day yang disambut pada 30 Mei memperingati ketibaan kumpulan pertama pekerja kontrak dari India dengan kapal Fatel Razack pada 1845. Hari tersebut mula dijadikan cuti umum dengan nama Arrival Day pada 1994 sebelum dinamakan semula Indian Arrival Day pada 1995.[34] Divali, salah satu perayaan utama masyarakat Hindu di negara ini, turut merupakan cuti umum kebangsaan.[35]

Seni dan seni bina

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Queen's Royal College di St. Clair, Port of Spain
Bangunan utama Queen's Royal College, salah sebuah bangunan Magnificent Seven di Port of Spain.

Seni visual Trinidad dan Tobago merangkumi seni lukis, arca, seramik, mural dan seni karnival. Carlisle Chang (1921–2001) bekerja dalam pelbagai bidang termasuk seni lukis, mural, seramik, fotografi, reka bentuk dalaman dan reka bentuk kostum karnival. Beliau juga mempengerusikan Jawatankuasa Bendera dan Jata Kebangsaan yang terlibat dalam penghasilan lambang negara.[36] Seni karnival sendiri berkembang menjadi bidang reka bentuk dan persembahan yang tersendiri. Antara tokoh pentingnya ialah Peter Minshall, yang menggunakan kostum, gerakan dan penceritaan untuk mengembangkan konsep karnival sebagai teater serta menghidupkan semula tradisi mas sebagai medium satira dan ulasan sosial.[33]

Warisan seni bina mencerminkan beberapa lapisan sejarah kedua-dua pulau. Bangunan utama Queen's Royal College, yang batu asasnya diletakkan pada 1902, direka oleh Daniel M. Hahn dalam gaya yang dipengaruhi Renaissance Jerman, dengan susun atur dalaman yang disesuaikan dengan iklim tropika.[37] Siewdass Sadhu Temple in the Sea di Waterloo pula menjadi contoh penting warisan binaan masyarakat Hindu berketurunan India. Setelah kuil pertama yang dibina oleh Siewdass Sadhu di daratan pada 1947 dirobohkan kerana berada di tanah persendirian, beliau membina tapak baharu di laut melalui kerja selama kira-kira 25 tahun; kompleks itu kemudiannya dibina semula pada 1995.[38] Di Tobago, Fort King George di Scarborough memelihara tinggalan sejarah ketenteraan kolonial pulau itu; kawasan kubunya berkembang daripada pertahanan yang mula dibina British pada 1777 dan kemudiannya diperluas ketika pemerintahan Perancis dan British.[39]

Kesusasteraan

[sunting | sunting sumber]
V. S. Naipaul berucap di Dhaka pada 2016
V. S. Naipaul, kelahiran Trinidad dan penerima Hadiah Nobel dalam Kesusasteraan 2001, pada 2016.

Trinidad dan Tobago mempunyai tradisi kesusasteraan yang berpengaruh dalam kesusasteraan Caribbean berbahasa Inggeris. Antara penulis yang telah diberikan Anugerah Sastera Sepanjang Hayat oleh Perpustakaan Negara dan Pihak Berkuasa Sistem Maklumat (NALIS) ialah Earl Lovelace, Merle Hodge, Lawrence Scott, C. L. R. James dan Samuel Selvon, di samping beberapa pengarang lain yang berkarya di Trinidad dan Tobago atau dalam diaspora.[40]

C. L. R. James menggabungkan penulisan sejarah, politik dan pengalaman peribadi; karya Beyond a Boundary (1963) menghubungkan memoirnya dengan kajian tentang kriket dan kehidupan masyarakat Caribbean.[41] Samuel Selvon, yang berhijrah ke London pada 1950, terkenal dengan novel A Brighter Sun (1952) dan The Lonely Londoners (1956). Beliau merupakan antara perintis penggunaan bahasa Inggeris berkreol bukan sahaja dalam dialog, tetapi juga sebagai bahasa naratif dalam novel Hindia Barat.[42] V. S. Naipaul, yang dilahirkan di Chaguanas pada 1932 dan kemudiannya menetap di United Kingdom, menerima Hadiah Nobel dalam Kesusasteraan pada 2001.[43]

Muzik dan seni persembahan

[sunting | sunting sumber]
Beberapa alat muzik steelpan semasa Karnival Trinidad dan Tobago
Alat muzik steelpan semasa Karnival Trinidad dan Tobago pada 2013.

Karnival Trinidad dan Tobago ialah salah satu institusi kebudayaan utama negara. Bentuknya berubah sepanjang lebih dua abad. Pada penghujung abad ke-18 dan awal abad ke-19, sambutan karnival kolonial didominasi golongan elit berketurunan Eropah. Selepas penghapusan perhambaan pada 1838, penduduk berketurunan Afrika menyertai dan membentuk semula perayaan tersebut melalui tradisi seperti Canboulay, penyamaran, tarian, muzik dan pertarungan kayu. Unsur-unsur ini kemudiannya menjadi sebahagian daripada perkembangan mas, calypso dan bentuk persembahan karnival moden.[33]

Calypso mempunyai pertalian dengan tradisi lisan Afrika Barat dan berkembang dengan ciri seperti nyanyian bersahut-sahutan, penceritaan serta satira sosial. Rakaman calypso komersial telah dibuat seawal 1914, manakala khemah calypso menjadi institusi penting persembahan menjelang penghujung 1920-an.[44] Pada 1970-an, Lord Shorty mengembangkan soca melalui percubaan menggabungkan calypso dengan irama dan alat muzik yang dikaitkan dengan tradisi India, termasuk dholak, tabla dan dhantal; soca kemudiannya menjadi salah satu genre utama muzik karnival.[44] Parang pula ialah tradisi muzik yang terutama dikaitkan dengan musim Krismas dan mempunyai hubungan sejarah dengan parranda navideña dari Venezuela serta penggunaan bahasa Sepanyol.[45]

Di Tobago, warisan seni persembahan dipelihara antara lain melalui Tobago Heritage Festival, sebuah festival tahunan yang melibatkan komuniti di seluruh pulau dan menampilkan muzik, tarian serta tradisi tempatan. Persembahan pada festival itu merangkumi antaranya kumpulan tambrin dan speech band.[46] Salah satu tradisi komuniti yang dipersembahkan dalam rangka festival ialah Moriah Ole Time Wedding, yang menghidupkan semula adat perkahwinan lama Tobago dalam bentuk perarakan dengan iringan kumpulan tambrin.[47]

Steelpan dicipta dan dipelopori di Trinidad dan Tobago pada abad ke-20 sebelum berkembang menjadi asas kepada tradisi steelband. Melalui National Musical Instrument Act, 2024, Parlimen secara rasmi mengisytiharkan steelpan sebagai alat muzik kebangsaan Trinidad dan Tobago.[48]

Kedudukan simbolik steelpan turut diperluas kepada jata Trinidad dan Tobago. National Emblems of Trinidad and Tobago (Regulation) (Amendment) Act, 2025 meminda perihalan rasmi bahagian bawah perisai dengan menggantikan tiga buah kapal dari zaman Christopher Columbus dengan sebuah steelpan emas dan dua kayu pemukul emas.[49] Pindaan itu berkuat kuasa pada 25 Februari 2025.[50] Walau bagaimanapun, perintah peralihan yang diterbitkan pada Disember 2025 membenarkan penggunaan jata lama sehingga 2 Januari 2031.[51]

Filem, televisyen dan media

[sunting | sunting sumber]

Industri filem dan audiovisual disokong pada peringkat negara oleh Trinidad and Tobago Film Company Limited (FilmTT), sebuah agensi negara yang ditubuhkan pada 2006. FilmTT, yang merupakan anak syarikat Trinidad and Tobago Creative Industries Company Limited, berperanan membangunkan sektor filem dan audiovisual, mempromosikan negara sebagai lokasi penerbitan serta menyediakan perkhidmatan suruhanjaya filem kepada penerbit tempatan dan luar negara.[52]

Trinidad and Tobago Film Festival (ttff), yang diasaskan pada 2006, menjadi wadah tayangan filem Trinidad dan Tobago, Caribbean dan diasporanya di samping program pembangunan industri dan jaringan antara pembikin filem Caribbean dengan penggiat industri antarabangsa.[53] Festival filem lain yang menyumbang kepada ekosistem audiovisual negara termasuk Animae Caribe Animation and Digital Media Festival dan Green Screen Environmental Film Festival, yang masing-masing memberikan tumpuan kepada animasi dan seni digital serta isu alam sekitar.[53]

Dalam penyiaran awam, TTT Limited ialah penyiar milik negara. Organisasi itu dilancarkan semula dengan nama TTT Limited pada 30 Ogos 2018; pada 2023, syarikat tersebut memperingati lima tahun sejak pelancaran semula itu dan 61 tahun sejarah media negara yang mendahuluinya.[54]

Masakan

[sunting | sunting sumber]
Hidangan doubles dengan kacang kuda berkari dan sos
Doubles di Port of Spain, makanan jalanan yang terdiri daripada roti goreng dengan inti kacang kuda berkari.

Masakan Trinidad dan Tobago mencerminkan sejarah pertemuan budaya di negara ini. Warisan masyarakat berketurunan India amat ketara dalam penggunaan kari dan roti, manakala tradisi makanan jalanan telah menghasilkan hidangan yang tersendiri. Doubles terdiri daripada roti goreng yang diisi kacang kuda berkari, sementara roti lazimnya dihidangkan bersama sayur atau daging berkari.[55] Bake and shark, yang terutama dikaitkan dengan Maracas Bay, pula terdiri daripada roti goreng dan ikan yu berperisa yang digoreng serta lazimnya dilengkapi sayur dan pelbagai sos.[55]

Unsur makanan yang lebih lama turut mempunyai hubungan dengan warisan masyarakat peribumi. NALIS mencatat roti ubi kayu, farine berasaskan ubi kayu dan penggunaan chadon beni antara unsur makanan yang diwarisi daripada masyarakat peribumi Trinidad dan Tobago.[32] Kepelbagaian tersebut menjadikan masakan tempatan hasil pengumpulan dan penyesuaian tradisi yang berlainan, bukannya satu tradisi kulinari yang seragam.

Sukan

[sunting | sunting sumber]

Kriket merupakan salah satu sukan yang paling menonjol dalam sejarah sukan Trinidad dan Tobago, dengan pemain negara ini bertanding di peringkat antarabangsa sebagai sebahagian daripada pasukan Hindia Barat. Brian Lara, yang berasal dari Trinidad, dimasukkan ke dalam Dewan Kemasyhuran Majlis Kriket Antarabangsa pada 2012. Beliau memegang rekod skor individu tertinggi dalam kriket Ujian, 400 tidak terkeluar ketika menentang England pada 2004, serta rekod skor individu tertinggi dalam kriket kelas pertama, 501 tidak terkeluar.[56]

Dalam bola sepak, pasukan kebangsaan lelaki layak ke Piala Dunia FIFA 2006 di Jerman, penampilan pertama dan setakat 2026 satu-satunya negara itu di kejohanan tersebut. Trinidad dan Tobago seri 0–0 dengan Sweden sebelum tewas kepada England dan Paraguay dalam peringkat kumpulan.[57]

Olahraga juga menghasilkan beberapa pencapaian Olimpik utama. Hasely Crawford memenangi acara 100 meter lelaki pada Sukan Olimpik Musim Panas 1976 di Montreal dan menjadi pemenang pingat emas Olimpik pertama Trinidad dan Tobago.[58] Pada Sukan Olimpik Musim Panas 2012 di London, Keshorn Walcott yang berusia 19 tahun memenangi acara merejam lembing lelaki dengan catatan 84.58 meter, sekali gus menjadi pemenang pingat emas Olimpik kedua negara.[59]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 Analysis of the 2005 Survey of Living Conditions for Trinidad and Tobago (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Central Statistical Office, Government of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  2. 1 2 "Table 1: Human Development Index and its components". Human Development Report 2025 (dalam bahasa Inggeris). United Nations Development Programme. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  3. ↑ "Carian Umum: Trinidad dan Tobago". Pusat Rujukan Persuratan Melayu. Dewan Bahasa dan Pustaka. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  4. 1 2 3 "Trinidad and Tobago" (dalam bahasa Inggeris). Caribbean Community. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  5. 1 2 3 "Population Statistics" (dalam bahasa Inggeris). Central Statistical Office, Government of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  6. 1 2 "Banwari Trace Archaeological Site" (dalam bahasa Inggeris). Pusat Warisan Dunia UNESCO. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Trinidad and Tobago". Encyclopaedia Britannica (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  8. 1 2 3 "Emancipation Day" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  9. 1 2 3 "Indian Arrival Day" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  10. 1 2 3 4 "Independence Day" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  11. 1 2 "Republic Day" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  12. 1 2 3 4 "Role and Function of the President" (dalam bahasa Inggeris). Office of the President of the Republic of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  13. 1 2 3 "Oil and Gas Industry" (dalam bahasa Inggeris). Ministry of Energy and Energy Industries. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  14. 1 2 "Treaty Establishing the Caribbean Community" (dalam bahasa Inggeris). Caribbean Community. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 Trinidad and Tobago 2011 Population and Housing Census: Demographic Report (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Central Statistical Office, Government of the Republic of Trinidad and Tobago. 30 November 2012. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  16. ↑ "Carnival" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  17. ↑ "National Musical Instrument Act, 2024 (Act No. 13 of 2024)" (dalam bahasa Inggeris). Government of the Republic of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  18. ↑ "Report of the Commission of Enquiry into the 1990 Attempted Coup" (dalam bahasa Inggeris). Parliament of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  19. 1 2 3 "The Honourable Kamla Persad-Bissessar SC, MP" (dalam bahasa Inggeris). Parliament of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  20. 1 2 "Trinidad and Tobago: Data" (dalam bahasa Inggeris). Bank Dunia. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  21. 1 2 "Trinidad and Tobago Climate" (dalam bahasa Inggeris). Trinidad and Tobago Meteorological Service. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  22. 1 2 "Christine Carla Kangaloo" (dalam bahasa Inggeris). Office of the President of the Republic of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  23. 1 2 3 Budget Guide 2025: Head 05: Office of the Parliament (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Parliament of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  24. ↑ "Municipal Corporations" (dalam bahasa Inggeris). Ministry of Rural Development and Local Government. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  25. ↑ "Electoral Districts for 2026 THA Elections" (dalam bahasa Inggeris). Elections and Boundaries Commission of Trinidad and Tobago. 8 Disember 2025. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  26. ↑ "13th Inauguration of the Tobago House of Assembly 2026–2030" (dalam bahasa Inggeris). Tobago House of Assembly. 15 Januari 2026. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  27. ↑ "Human Development Report 2023/2024" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). United Nations Development Programme. 13 Mac 2024. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  28. ↑ "About Us" (dalam bahasa Inggeris). Ministry of Education, Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  29. ↑ "Fostering Collaboration: Heads of Institutions Strategic Meeting" (dalam bahasa Inggeris). Ministry of Tertiary Education and Skills Training. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  30. ↑ "The Authority" (dalam bahasa Inggeris). Airports Authority of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  31. ↑ "Schedule" (dalam bahasa Inggeris). Trinidad and Tobago Inter-Island Transportation Company Limited. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  32. 1 2 "First Peoples" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  33. 1 2 3 "Carnival" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  34. 1 2 "Indian Arrival Day" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  35. ↑ "Divali" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  36. ↑ "Biographies A-C" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  37. ↑ "Queen's Royal College (Main Block)" (dalam bahasa Inggeris). National Trust of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  38. ↑ "Siewdass Sadhu Temple in the Sea" (dalam bahasa Inggeris). National Trust of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  39. ↑ "Fort King George" (dalam bahasa Inggeris). National Trust of Trinidad and Tobago. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  40. ↑ "Authors receive NALIS Lifetime Literary Awards" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. 14 November 2012. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  41. ↑ "Biographies J-L" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  42. ↑ "Biographies S-Z" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  43. ↑ "V. S. Naipaul – Facts" (dalam bahasa Inggeris). Nobel Prize Outreach. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  44. 1 2 "Calypso" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  45. ↑ "Parang" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  46. ↑ "Tobago Heritage Festival opens" (dalam bahasa Inggeris). Tobago House of Assembly. 15 Julai 2019. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  47. ↑ "Moriah Ole Time Wedding" (dalam bahasa Inggeris). Tobago House of Assembly. 16 Julai 2018. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  48. ↑ "The National Musical Instrument Act, 2024" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Parliament of the Republic of Trinidad and Tobago. 23 Julai 2024. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  49. ↑ "National Emblems of Trinidad and Tobago (Regulation) (Amendment) Act, 2025" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Parliament of the Republic of Trinidad and Tobago. 30 Januari 2025. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  50. ↑ "Legal Notice No. 66: A Proclamation" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Government Printer, Republic of Trinidad and Tobago. 24 Februari 2025. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  51. ↑ "National Emblems of Trinidad and Tobago (Regulation) (Amendment) (Extension of Time for Use of Former Coat of Arms) Order, 2025" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Government Printer, Republic of Trinidad and Tobago. 22 Disember 2025. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  52. ↑ "FilmTT" (dalam bahasa Inggeris). Trinidad and Tobago Film Company Limited. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  53. 1 2 "Film Festival Season 2018" (dalam bahasa Inggeris). Trinidad and Tobago Film Company Limited. 5 September 2018. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  54. ↑ "TTT Limited Celebrates Our Anniversary" (dalam bahasa Inggeris). TTT Limited. 30 Ogos 2023. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  55. 1 2 "Trinidad Traditional & Street Food" (dalam bahasa Inggeris). Tourism Trinidad Limited. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  56. ↑ "Brian Lara" (dalam bahasa Inggeris). International Cricket Council. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  57. ↑ "Hart: Make the T&T players feel wanted" (dalam bahasa Inggeris). FIFA. 29 November 2016. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  58. ↑ "In the News Apr/Jun 2019" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. 28 Jun 2019. Dicapai pada 15 Ogos 2026.
  59. ↑ "Biographies S-Z" (dalam bahasa Inggeris). National Library and Information System Authority. Dicapai pada 15 Ogos 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Trinidad_dan_Tobago&oldid=6928839"