Morze Łaptiewów
Zatoka Anabarska | |
| Państwa | |
|---|---|
| Powierzchnia |
662 tys. km² |
| Średnia głębokość |
533 m |
| Największa głębia |
3385 m |
| Zasolenie |
przy ujściach rzek: 1–2‰ |
| Temperatura |
zima: -0,8 °C – -1,8 °C |
| Typ morza |
przybrzeżne |
| Wyspy | |
Położenie na mapie Arktyki | |
Granice Morza Łaptiewów według IHO | |
Morze Łaptiewów (ros. Море Лаптевых) – morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, u północnych wybrzeży Azji, położone w całości poza północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy półwyspem Tajmyr i Ziemią Północną na zachodzie a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich na wschodzie[1].
Od zachodu łączy się z Morzem Karskim za pośrednictwem cieśnin: Wilkickiego, Szokalskiego i Armii Czerwonej. Od strony wschodniej łączy się z Morzem Wschodniosyberyjskim przez cieśniny: Dymitra Łaptiewa, Eterikan i Sannikowa, jak również przez otwarte wody arktyczne na północ od Wysp Nowosyberyjskich[2].
Przez 10 miesięcy w roku morze jest całkowicie pokryte lodem, który topnieje dopiero w sierpniu, by pojawić się znów w październiku. Zawiera ono ponad 20 wysp, na których wciąż odkrywane są szczątki mamutów, dobrze zachowane w arktycznym klimacie. Z powodu surowej pogody z częstymi sztormami i huraganami, wyspy tego morza stopniowo zanikają z powodu erozji. Kilka wcześniej odkrytych wysp w tych rejonach już zniknęło[3].
W przeszłości Morze Łaptiewów nazywano Morzem Syberyjskim, Leńskim, Tatarskim i Arktycznym, a także Morzem Nordenskjöld. Obecną nazwę otrzymało w 1935 roku na cześć braci Łaptiewów (Charitona i Dmitrija), którzy poświęcili swoje życie eksploracji regionów arktycznych[2][3].
Do Morza Łaptiewów wpływa rzeka Lena, druga co do wielkości rzeka Arktyki. Ponad 70% wszystkich wód rzecznych wpływających do Morza Łaptiewów pochodzi z tej rzeki. Do Morza Łaptiewów uchodzą także rzeki Chatanga, Anabar, Oleniok i Jana. Główny port znajduje się w miejscowości Tiksi[3].
Ponad połowa akwenu jest płytka, o głębokości mniejszej niż 50 metrów. Jednak jego najgłębszy punkt ma aż 3385 m p.p.m. W zimnych wodach Morza Łaptiewów żyje zaledwie 39 gatunków ryb oraz nieco ponad 100 gatunków glonów. Największym zwierzęciem żyjącym na brzegach Morza Łaptiewów jest niedźwiedź polarny[3].
- Pokrywa lodowa na Morzu Łaptiewów
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Laptev Sea, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- 1 2 Е. Г. Никифоров, А. О. Шпайхер: Лаптевых море. Wielka Encyklopedia Radziecka. [dostęp 2026-03-16]. (ros.).
- 1 2 3 4 О море Лаптевых интересно и познавательно. Дзен, 12.09.2020. [dostęp 2026-03-16]. (ros.).