τώ
Wygląd
Brak wersji przejrzanej
τώ (język starogrecki)
[edytuj]- transliteracja:
- tṓ
- wymowa:
- znaczenia:
forma fleksyjna rodzajnika określonego i zaimka anaforycznego ὁ
- (1.1) M. i B. liczby podwójnej, wspólne dla rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego; w homeryckim użyciu zaimkowym m.in. obaj, obie, oboje[1]
przysłówek; głównie epicki
- odmiana:
- (1.1) forma należąca do paradygmatu ὁ; w liczbie podwójnej wszystkich trzech rodzajów: M. i B. τώ, D. i C. τοῖν; zob. pełną odmianę w haśle ὁ[1][4]
- przykłady:
- (1.1) τὼ δʼ ἀέκοντε βάτην παρὰ θῖνʼ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο → obaj zaś niechętnie szli wzdłuż brzegu bezpłodnego morza[5]
- (1.1) τὼ δʼ αὐτὼ μάρτυροι ἔστων → niech zaś obaj sami będą świadkami[6]
- (1.1) ὣς τώ γε κλαίοντε προσαυδήτην φίλον υἱὸν → tak właśnie oboje, płacząc, przemawiali do drogiego syna[7]
- (2.1) τώ σε χρὴ περί μὲν φᾶσθαι ἔπος, ἠδʼ ἐπακοῦσαι → dlatego tobie należy przede wszystkim wypowiedzieć słowo i również wysłuchać[8]
- (2.1) τώ κε κορεσσάμεθα κλαίοντέ τε μυρομένω τε → w takim razie moglibyśmy do syta płakać i lamentować[9]
- (2.1) τὼ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν ἄλγεσι θυμὸν ὀρίνῃς → dlatego teraz nie wzburzaj mi bardziej serca wśród cierpień[10]
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- (1.1) forma fleksyjna ὁ[1]
- (2.1) historycznie związane z zaimkiem anaforycznym ὁ; LSJ opisuje je jako absolutne użycie C. liczby pojedynczej rodzaju nijakiego, natomiast komentarz do Homera wskazuje w formie τώ dawne zakończenie narzędnika[2][3]
- uwagi:
- (1.1) Smyth podaje τώ jako wspólną formę M. i B. liczby podwójnej rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego; odrębne żeńskie formy dualu τά i ταῖν są bardzo rzadkie[1].
- (1.1) W języku homeryckim formy ὁ zachowują również funkcję zaimka wskazującego lub anaforycznego; dlatego samodzielne τώ może odnosić się do dwóch osób lub rzeczy[1].
- (2.1) Źródła przekazują dla tego przysłówka warianty τῶ, τώ i τῷ; Apollonios Dyskolos wyraźnie poświadcza zapis τώ bez akcentu przeciągłego i bez ioty podpisanej[2].
- Końcowy akcent ostry w τώ jest w tekście ciągłym regularnie zastępowany akcentem ciężkim, gdy po wyrazie następuje kolejny wyraz; stąd poświadczone zapisy τὼ w części przykładów[13].
- źródła:
- 1 2 3 4 5 Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 332
- 1 2 3 Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „τῷ”, Scaife ATLAS
- 1 2 3 Thomas Van Nortwick, Geoffrey Steadman, komentarz do Homera, Iliada 22,427, Dickinson College Commentaries
- ↑ hasło „ὁ”, polski Wikisłownik
- ↑ Homer, Iliada 1,327, Scaife ATLAS
- ↑ Homer, Iliada 1,338, Scaife ATLAS
- ↑ Homer, Iliada 22,90, Scaife ATLAS
- ↑ Homer, Iliada 9,100, rękopis Venetus A, Homer Multitext
- ↑ Homer, Iliada 22,427, Scaife ATLAS
- ↑ Homer, Iliada 24,568, tekst grecki i komentarz, Dickinson College Commentaries
- ↑ Homer, Iliada 5,209, Scaife ATLAS
- ↑ Homer, Iliada 15,194, Scaife ATLAS
- ↑ Wilfred E. Major, Michael Laughy, Ancient Greek for Everyone, rozdział „Accent Marks”, Dickinson College Commentaries