İçeriğe atla

Çoban II (cüce galaksi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Çoban II (cüce galaksi)
Gözlem verisi (Dönem J2000)
TakımyıldızÇoban
Sağ açıklık (α)13sa 58dk 00s[1]
Dik açıklık (δ)+12° 51′ 00″[1]
Galaksi sınıfıdSph[2]
Görünür kadir (V)15.8 ± 0.5[2]
Görünür boyut (V)8.0+2.2-2.8′[3]
Özellikler
Mesafe136 ± 7 kly (42 ± 2 kpc)[3][4]
Katalog belirtmeleri
Boo II,[3] PGC 4713552

Çoban II veya Boo II, Çoban takımyıldızında yer alan ve 2007 yılında Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması verilerinden keşfedilen bir cüce küremsi galaksidir.[2] Galaksi, Güneş'ten yaklaşık 42 kpc uzaklıkta bulunmakta ve Güneş'e doğru saniyede 126 km hızla hareket etmektedir.[5] Cüce küremsi galaksi (dSph) olarak sınıflandırılan bu sistem, yaklaşık 51 pc yarım ışık yarıçapına ve kabaca yuvarlak bir şekle sahiptir.[3][not 1]

Çoban II, Samanyolu'nun en küçük ve en soluk uydu galaksilerinden biridir.[not 2] Toplam aydınlatma gücü Güneş'in yaklaşık 1.000 katıdır (mutlak görünür büyüklüğü yaklaşık −2,7); bu değer küresel kümelerin büyük bir kısmının parlaklığından çok daha düşüktür.[3] Buna karşın, galaksinin kütlesi oldukça belirgindir ve 100'den fazla kütle-ışık oranına karşılık gelmektedir.[4]

Çoban II'nin yıldız popülasyonu esas olarak 10 ila 12 milyar yıl önce oluşmuş, orta derecede yaşlı yıldızlardan meydana gelir.[6] Bu yaşlı yıldızların metal miktarı oldukça düşüktür ve [Fe/H] = −2.3 civarındadır; bu da Güneş'e kıyasla 200 kat daha az ağır element içerdikleri anlamına gelir.[5] Şu anda Çoban II'de aktif bir yıldız oluşumu bulunmamaktadır. Yapılan ölçümlerde galakside nötr hidrojen tespit edilememiştir ve üst sınır yalnızca 86 Güneş kütlesi olarak belirlenmiştir.[7]

Çoban II, bir diğer cüce galaksi olan Çoban I galaksisinden yalnızca 1,5 derece (~1,6 kpc) uzaklıkta yer almaktadır.[2] Ancak bu iki sistemin Samanyolu'na göre ters yönlerde hareket etmesi nedeniyle fiziksel olarak ilişkili olma ihtimali düşüktür; zira aralarındaki göreli hız (yaklaşık 200 km/s) bir arada bulunmaları için çok yüksektir. Çoban II'nin, Yay Akıntısı (Sagittarius Stream) ve dolayısıyla Yay Eliptik Cüce Galaksisi (SagDEG) ile ilişkili olması çok daha olasıdır. Çoban II, SagDEG'in bir uydu galaksisi olabileceği gibi, 4 ila 7 milyar yıl önce ana galaksiden koparılmış yıldız kümelerinden biri de olabilir.[6]

Notlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ Diğer kaynaklar yarım ışık yarıçapını yaklaşık 36 pc olarak vermektedir.[4]
  2. ↑ Yalnızca Segue 1, Segue 2 ve Willman 1 sistemleri daha sönüktür.[3]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 "NAME Boötes II - Bilgi Kartı". SIMBAD. 21 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2010.
  2. 1 2 3 4 Walsh, S. M.; Jerjen, H.; Willman, B. (Haziran 2007). "A Pair of Boötes: A New Milky Way Satellite". The Astrophysical Journal. 662 (2). ss. L83-L86. arXiv:0705.1378 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2007ApJ...662L..83W. doi:10.1086/519684.
  3. 1 2 3 4 5 6 Martin, Nicolas F.; de Jong, Jelte T. A.; Rix, Hans-Walter (Eylül 2008). "A Comprehensive Maximum Likelihood Analysis of the Structural Properties of Faint Milky Way Satellites". The Astrophysical Journal. 684 (2). ss. 1075-1092. arXiv:0805.2945 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2008ApJ...684.1075M. doi:10.1086/590336.
  4. 1 2 3 Walsh, S. M.; Willman, B.; Sand, D. (2008). "Boötes II ReBoöted: An MMT/MegaCam Study of an Ultrafaint Milky Way Satellite". The Astrophysical Journal. 688 (1). ss. 245-253. arXiv:0712.3054 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2008ApJ...688..245W. doi:10.1086/592076.
  5. 1 2 Longeard, Nicolas; Jablonka, Pascale; Battaglia, Giuseppina; Malhan, Khyati; Martin, Nicolas F.; Navarro, Julio F.; Sestito, Federico (Haziran 2025). "The Pristine Dwarf-Galaxy survey - VI. A VLT/FLAMES spectroscopic study of the dwarf galaxy Boötes II". Astronomy and Astrophysics. Cilt 698. ss. A63. arXiv:2504.15355 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2025A&A...698A..63L. doi:10.1051/0004-6361/202452323.
  6. 1 2 Koch, Andreas; Wilkinson, Mark I.; Kleyna, Jan T. (Ocak 2009). "A Spectroscopic Confirmation of the Boötes II Dwarf Spheroidal". The Astrophysical Journal. 690 (1). ss. 453-462. arXiv:0809.0700 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2009ApJ...690..453K. doi:10.1088/0004-637X/690/1/453.
  7. ↑ Grcevich, Jana; Putman, Mary E. (Mayıs 2009). "H I in Local Group Dwarf Galaxies and Stripping by the Galactic Halo". The Astrophysical Journal. 696 (1). ss. 385-395. arXiv:0901.4975 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2009ApJ...696..385G. doi:10.1088/0004-637X/696/1/385.


"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Çoban_II_(cüce_galaksi)&oldid=38093082" sayfasından alınmıştır