İçeriğe atla

Fred Brooks

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fred Brooks
Image
2007'de Fred Brooks
DoğumFrederick Phillips Brooks Jr.
19 Nisan 1931(1931-04-19)
Durham, Kuzey Karolina, ABD
Ölüm17 Kasım 2022 (91 yaşında)
Chapel Hill, Kuzey Karolina, ABD
Mezun olduğu okul(lar)
Tanınma nedeni
EvlilikNancy Lee Greenwood
(e. 1956; ö. 2022)
Çocuk(lar)3
Ödüller
Resmî siteResmî site Vikiveri ögesini düzenle
Kariyeri
Dalı
Çalıştığı kurumlarIBM[1]
Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill
Duke Üniversitesi
Harvard Üniversitesi
TezThe Analytic Design of Automatic Data Processing Systems (1956)
Doktora
danışmanı
Howard Aiken
Doktora öğrencileriAndrew Glassner

Frederick Phillips Brooks, Jr. (19 Nisan 1931, Durham - 17 Kasım 2022, Chapel Hill), Amerikalı bilgisayar bilimci ve yazılım mühendisidir. IBM'de System/360 bilgisayar ailesinin geliştirilmesini ve OS/360 işletim sisteminin yazımını yönetmiş, 1964'te Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill'de bilgisayar bilimi bölümünü kurmuştur.[2] Yazılım projelerinin yönetimi üzerine yazdığı The Mythical Man-Month (1975) kitabıyla tanınır ve bilgisayar mimarisi terimini bugünkü anlamıyla kullanıma sokan kişi olarak anılır.[3] 1999'da Turing Ödülü'nü almıştır.

Brooks, 19 Nisan 1931'de Kuzey Karolina'nın Durham kentinde doğdu. Lisans öğrenimini 1953'te Duke Üniversitesinde fizik alanında sınıf birincisi olarak bitirdi; yüksek lisansını 1955'te, doktorasını 1956'da Harvard Üniversitesinde uygulamalı matematik alanında tamamladı. Doktora danışmanı Howard Aiken'dı ve tezinde otomatik veri işleme sistemlerinin çözümlemeli tasarımını ele aldı.[4]

17 Kasım 2022'de Chapel Hill'de, 91 yaşında öldü.[5]

Brooks 1956'da IBM'e girdi ve ilk yıllarında IBM 7030 Stretch ile onun Ulusal Güvenlik Ajansı için özelleştirilmiş türevi olan Harvest bilgisayarlarının tasarımında çalıştı. Buyruk sıralama, kesme düzeneği, değişken alan uzunluklu aritmetik ve programlanabilir konsol üzerinde çalıştığı bu dönemde Dura Sweeney ile birlikte bir kesme sisteminin patentini aldı.[2][4]

1961'de System/360 ailesinin donanım geliştirmesinin yöneticiliğine getirildi; 1964'te duyurulan bu aile, aynı buyruk kümesini paylaşan ve yazılımı birbiriyle uyumlu çalışan bilgisayarlardan oluşuyordu. Brooks, sekiz bitlik baytın benimsenmesini kendi katkıları arasında sayardı. 1964-1965 arasında ailenin işletim sistemi olan OS/360'ın yazımını yönetti; dönemin en büyük yazılım projelerinden biri sayılan bu iş, sonraki kitabının konusu oldu.[2]

Stretch ve Harvest üzerinde çalışırken bilgisayar mimarisi terimini, işlemcinin ve ilgili birimlerin yapısını ve davranışını, belirli bir donanım gerçeklemesinin ayrıntılarından ayrı olarak anlatmak için kullanıma soktu.[2][3]

Kuzey Karolina Üniversitesi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Brooks 1964'te IBM'den ayrılarak Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill'de bilgisayar bilimi bölümünü kurdu; bölüm o sırada Bilişim Bilimi adını taşıyordu ve Amerika Birleşik Devletlerinde bağımsız, doktora veren ikinci bilgisayar bilimi bölümüydü.[5][6] Bölüm başkanlığını 1964 ile 1984 arasında, yirmi yıl boyunca yürüttü; 1975'ten sonra Kenan profesörü unvanıyla ders vermeyi sürdürdü.[2][4] Kırktan çok doktora öğrencisinin danışmanlığını üstlendi ve üniversitedeki elli bir yıllık görevinin ardından emekliye ayrıldı.[5]

The Mythical Man-Month

[değiştir | kaynağı değiştir]

Brooks, OS/360 projesinden çıkardığı dersleri 1975'te yayımlanan The Mythical Man-Month: Essays on Software Engineering kitabında topladı. Kitabın en çok anılan önermesi, kendi adıyla anılan kuraldır: gecikmiş bir yazılım projesine insan gücü eklemek projeyi daha da geciktirir.[2] Yazar, gecikmenin nedenini yeni gelenlerin eğitilmesi ile ekip büyüdükçe artan iletişim yüküne bağlar.[2]

Kitabın yirminci yıl baskısı 1995'te çıktı ve içine, yazılım geliştirmede tek bir tekniğin on yılda on kat verim artışı sağlayamayacağını savunan 1986 tarihli No Silver Bullet makalesi eklendi.[4]

Grafik ve sanal gerçeklik

[değiştir | kaynağı değiştir]

Brooks'un Chapel Hill'deki araştırmaları gerçek zamanlı üç boyutlu grafik üzerinde yoğunlaştı. Biyokimyacıların karmaşık moleküllerin yapısı üzerinde çalışmasına ve mimarların tasarım aşamasındaki yapıların içinde dolaşmasına olanak veren sanal ortamlar geliştirdi; görsel gösterime kuvvet geri bildirimi ekleyen dokunsal arayüzlerin öncülerinden oldu.[2]

1967'de başlayan GROPE projesinde, etkileşen protein moleküllerinin altı boyutlu kuvvet alanlarını kullanıcıya dokunma duyusuyla ileten bir gösterim dizisi geliştirildi; proje iki boyutlu bir sistemden başlayıp moleküler kenetlenme uygulamasına ulaştı.[7]

  • Turing Ödülü (1999), gerekçesiyle: bilgisayar mimarisi, işletim sistemleri ve yazılım mühendisliğine yaptığı dönüm noktası niteliğindeki katkılar.[3]
  • Ulusal Teknoloji Madalyası (1985), Erich Bloch ve Bob O. Evans ile birlikte; System/360'ın donanımına, mimarisine ve sistem mühendisliğine katkıları için.[8]
  • IEEE John von Neumann Madalyası (1993), bilgisayar mimarisindeki gelişmeler, yazılım mühendisliğine ilişkin gözlemler ve bilgisayar bilimi eğitimine katkı gerekçesiyle.[9]
  • ACM ile IEEE Computer Society'nin ortak verdiği Eckert-Mauchly Ödülü (2004), bilgisayar mimarisinin tanımlanmasına, bilgisayar ailesi kavramına ve buyruk kümesi tasarımına katkıları için.[3]
  • ACM AAAI Allen Newell Ödülü (1994), ödülün ilk sahibi olarak.[3]
  • IEEE W. Wallace McDowell Ödülü (1970) ve Harry H. Goode Anma Ödülü (1989).[10]
  • IEEE Computer Society Bilgisayar Öncüsü Ödülü (1980).[10]
  • Ulusal Mühendislik Akademisi üyeliği (1976) ve Ulusal Bilimler Akademisi üyeliği (2001).[11][2]
  1. ↑ Brooks, F. P. (1960). "The execute operations—a fourth mode of instruction sequencing". Communications of the ACM. 3 (3). ss. 168-170. doi:10.1145/367149.367168.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Frederick ("Fred") Phillips Brooks, Jr" (İngilizce). ACM A. M. Turing Award. 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  3. 1 2 3 4 5 "Frederick Brooks: ACM A. M. Turing Award" (İngilizce). ACM. 14 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  4. 1 2 3 4 "Frederick P. Brooks, Jr.: Biography and Curriculum Vitae" (PDF) (İngilizce). Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill. 2007. 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  5. 1 2 3 "Remembering Department Founder Dr. Frederick P. Brooks, Jr" (İngilizce). Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill. 18 Kasım 2022. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  6. ↑ "Computer science at 60" (İngilizce). Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill. 2025. 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  7. ↑ Brooks, Frederick P.; Ouh-Young, Ming; Batter, James J.; Kilpatrick, P. Jerome (1990). "Project GROPE: Haptic displays for scientific visualization". ACM SIGGRAPH Computer Graphics. 24 (4). ss. 177-185. doi:10.1145/97880.97899.
  8. ↑ "Fred Brooks: National Medal of Technology and Innovation" (İngilizce). National Science and Technology Medals Foundation. 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  9. ↑ "IEEE John von Neumann Medal Recipients" (PDF) (İngilizce). IEEE. 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  10. 1 2 "Frederick Brooks" (İngilizce). IEEE Computer Society. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.
  11. ↑ "Dr. Frederick P. Brooks, Jr" (İngilizce). National Academy of Engineering. Erişim tarihi: 21 Eylül 2026.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]