Przejdź do zawartości

Wikidane

Edytuj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wikidane
Ilustracja
logo Wikidanych
Typ strony

baza danych / baza wiedzy

Data powstania

30 października 2012

Autor

Wikimedia

Właściciel

Wikimedia Foundation

Rejestracja

opcjonalnie

Image Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wikidane (ang. Wikidata) – projekt internetowy mający na celu stworzenie wolnej, otwartej, wielojęzycznej bazy danych opartej na koncepcji grafów wiedzy. Głównym zastosowaniem tej bazy wiedzy jest używanie jej w projektach Wikimedia Foundation, przede wszystkim w Wikipedii.

Wikidane działają na oprogramowaniu Wikibase, rozwijanym jako zestaw rozszerzeń i narzędzi dla MediaWiki do przechowywania oraz udostępniania danych ustrukturyzowanych. Wikibase zostało pierwotnie opracowane na potrzeby Wikidanych, ale może być wykorzystywane również przez inne projekty tworzące własne bazy wiedzy[1][2].

Dane w projekcie Wikidane publikowane są na licencji Creative Commons CC0 1.0 Universal (CC0 1.0) Public Domain Dedication, a pozostała treść na licencji Creative-Commons-Attribution/Share-Alike (CC BY-SA 4.0).

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Wikidane zostały uruchomione 30 października 2012 roku[3] i był to pierwszy nowy projekt Wikimedia Foundation od czasu powstania Wikiwersytetu w 2006 roku[4]; ich założycielem jest Denny Vrandečić[5].

Projekt został zainicjowany przez Wikimedia Deutschland w celu budowy scentralizowanego źródła danych. Dzięki temu jednoznaczne dane, takie jak np. daty urodzin, są przechowywane w jednym repozytorium i mogą z nich korzystać wszystkie wersje językowe Wikipedii i inne projekty siostrzane[6]. Wikidane tworzą również scentralizowaną bazy danych linków pomiędzy poszczególnymi wersjami językowymi Wikipedii. Równolegle gromadzone są innego rodzaju dane, które można wykorzystywać np. dla tworzenia list i zestawień[7].

Utworzenie projektu było możliwe dzięki wsparciu finansowemu Allen Institute for Artificial Intelligence(inne języki), Gordon and Betty Moore Foundation(inne języki) oraz Google, na łączną kwotę 1,3 miliona euro[8][9].

12 kwietnia 2013 projekt Wikidata otrzymał polskojęzyczną nazwę „Wikidane”. Od 2018 roku Wikidane gromadzą także dane leksykograficzne pod postacią leksemów[10], utworzono ich ponad 250 tysięcy w 668 językach (stan na luty 2020 roku)[10].

Struktura

[edytuj | edytuj kod]
Image
Ilustracja przedstawiająca najważniejsze terminy stosowane w Wikidanych

Dane zawarte w Wikidanych formują trójki: element – właściwość – wartość[11]. Elementy i wartości rozpoczynają się literą Q na cześć inicjału imienia żony Denny’ego Vrandečicia[12], natomiast właściwości rozpoczynają się literą P (od ang. predicate); po tychże literach następuje unikalny numer[11]. Elementy stanowią reprezentacje określonych obiektów, tematów, koncepcji[11]. Właściwości stanowią łącznik elementami a przypisanymi im wartościami, podczas wprowadzania danych brakujące właściwości są podpowiadane użytkownikom[11].

Wikidane korzystają z modelu danych oprogramowania Wikibase. W Wikibase encje, takie jak elementy i właściwości, mogą być reprezentowane w postaci JSON, wykorzystywanej między innymi przez interfejs API i eksport danych[13]. Dane Wikidanych można przeszukiwać za pomocą zapytań w języku SPARQL[11] – usługa zapytań korzysta z danych eksportowanych z Wikidanych w postaci RDF[14].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Wikibase. MediaWiki. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
  2. ↑ Wikibase – Open Source Knowledge Graph Software. Wikibase. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
  3. ↑ Lydia Pintscher: wikidata.org is live (with some caveats). Wikidata-l mailing list, 2012-10-30. [dostęp 2012-10-30].
  4. ↑ Matthew Roth: The Wikipedia data revolution. Wikimedia Foundation, 2012-03-30. [dostęp 2012-10-30].
  5. ↑ Denny Vrandecic [online], The Knowledge Graph Conference [dostęp 2024-01-17] (ang.).
  6. ↑ Data Revolution for Wikipedia. Wikimedia Deutschland, 2012-03-30. [dostęp 2012-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-11)].
  7. ↑ Wikidata: the next step for Wikipedia and more. infotoday.eu. [dostęp 2012-08-08].
  8. ↑ Boonsri Dickinson: Paul Allen Invests In A Massive Project To Make Wikipedia Better. Business Insider, 2012-03-30. [dostęp 2012-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-11)].
  9. ↑ Sarah Perez: Wikipedia’s Next Big Thing: Wikidata, A Machine-Readable, User-Editable Database Funded By Google, Paul Allen And Others. TechCrunch, 2012-03-30. [dostęp 2012-10-30].
  10. 1 2 Finn Arup Nielsen, Lexemes in Wikidata: 2020 status, [w:] Maxim Ionov i inni red., Proceedings of the 7th Workshop on Linked Data in Linguistics (LDL-2020), Marseille, France: European Language Resources Association, maj 2020, s. 82, ISBN 979-10-95546-36-8 [dostęp 2022-11-17].
  11. 1 2 3 4 5 Jere Odell, Mairelys Lemus-Rojas, Lucille Brys, Wikidata Data Model, 1 lipca 2022, DOI: 10.7912/1e00-ef15 [dostęp 2024-01-17] (ang.).
  12. ↑ Denny Vrandečić, Lydia Pintscher, Markus Krötzsch, Wikidata: The Making Of, Companion Proceedings of the ACM Web Conference 2023, New York, NY, USA, 30 kwietnia 2023, DOI: 10.1145/3543873.3585579 [dostęp 2024-01-17] (ang.).
  13. ↑ Wikibase: JSON. Wikimedia technical documentation. [dostęp 2026-08-13]. (ang.).
  14. ↑ Wikidata Query Service/User Manual [online], MediaWiki [dostęp 2024-01-21] (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikidane&oldid=80432573”