Γράμματα του Ηλίου και της Σελήνης

Γράμματα του Ηλίου (κόκκινα), και γράμματα της Σελήνης (μαύρα)

Τα γράμματα του Ηλίου και της Σελήνης (αραβικά: حروف شمسية‎‎ / χουρούφ σαμσίγια) είναι ομάδες φωνηέντων στην αραβική και την μαλτέζικη γλώσσα. Τα γράμματα κατηγοριοποιούνται ανάλογα με το αν αφομοιώνουν το γράμμα λαμ (ﻝ l) του προηγούμενου οριστικού άρθρου αλ (الـ). Οι ομάδες ονομάστηκαν έτσι καθώς η λέξη για τον Ήλιο γράφεται ως αλ σαμς αλλά προφέρεται ως ας σαμς καθώς γίνεται αφομοίωση του γράμματος λαμ, ενώ στην περίπτωση της Σελήνης (αλ καμάρ) δεν συμβαίνει η αφομοίωση αυτή.

Κανόνας

Όταν ακολουθείται από γράμμα του Ηλίου, το /l/ του αραβικού οριστικού άρθρου αλ αφομοιώνει το αρχικό σύμφωνο του ουσιαστικού που ακολουθεί, με αποτέλεσμα να γίνεται διπλό σύμφωνο. Για παράδειγμα ο Νείλος δεν προφέρεται ως αλ-Νιλ αλλά ως αν-Νιλ, ενώ αυτό δεν συμβαίνει με τα γράμματα της Σελήνης. Τα γράμματα του Ηλίου είναι σύμφωνα βάσει της φωνολογίας των κλασικών αραβικών, και της Σελήνης είναι όλα τα υπόλοιπα.

Γράμματα του Ηλίου	ﺕ	ﺙ	ﺩ	ﺫ	ﺭ	ﺯ	ﺱ	ﺵ	ﺹ	ﺽ	ﻁ	ﻅ	ﻝ	ﻥ
	[t]	[θ]	[d]	[ð]	[r]	[z]	[s]	[ʃ]	[sˤ]	[dˤ]	[tˤ]	[ðˤ]	[l]	[n]
Γράμματα της Σελήνης	ء	ﺏ	ﺝ	ﺡ	ﺥ	ﻉ	ﻍ	ﻑ	ﻕ	ﻙ	ﻡ	ﻭ	ﻱ	ه
	[ʔ]	[b]	[d͡ʒ]	[ħ]	[x]	[ʕ]	[ɣ]	[f]	[q]	[k]	[m]	[w]	[j]	[h]

Ορθογραφία

Στην γραπτή μορφή, το ال (αλ) διατηρείται ανεξάρτητα από το πως προφέρεται. Όταν γίνεται μεταγραφή των αραβικών ονομασιών σε άλλες γλώσσες, ο κανόνας της αφομοίωσης δεν ακολουθείται, π.χ. Αλ Ραχμάν αντί το σύμφωνα με την αραβική γραμματική Αρ Ραχμάν, και αρκετά συχνά δεν ακολουθείται και στον απλό καθημερινό λόγο.

Παραδείγματα

Ηλίου			Σελήνης
الشَّمْس	ας-σαμς	ο Ήλιος	الْقَمَر	αλ-καμάρ	η Σελήνη
الثِّقَة	αθ-θικά	η εμπιστοσύνη	الْمُرْجَان	αλ-μουρτζάν	το κοράλι