Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας

Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας
Vegoritidas Railway Station
Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας; Vegoritidas Railway Station
Γενικές πληροφορίες
Διαχειριστής Υποδομής	Σιδηρόδρομοι Ελλάδος
Διαχειριστής Ακινήτου	ΓΑΙΑΟΣΕ
Είδος σταθμού	Σταθμός ρύθμισης κίνησης
Χιλιομετρική θέση σταθμού	• Θεσσαλονίκη - Φλώρινα (ΧΣ 143,2)
Λειτουργία
Κατάσταση	Σε αναστολή λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας	Ιούνιος 1894
Κτιριακή υποδομή
Ημ. έναρξης κατασκευής	1891
Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής	1894
Είδος κτιρίου	Στο έδαφος
Επίπεδα	1
Σιδηροδρομική υποδομή
Αριθμός γραμμών	2
Ηλεκτροκίνηση	Όχι
Κάτοψη Σταθμού
	Υπόμνημα: 1: Κεντρικό Κτήριο Επιβατών; 2: Γραμμή προς Άγιο Παντελεήμονα (Φλώρινα); 3: Γραμμή προς Άρνισσα (Θεσσαλονίκη);
	Αυτό το διάγραμμα: προβολή; συζ.; επεξ.;

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας αποτελούσε σιδηροδρομικό σταθμό ρύθμισης της κίνησης επί της γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινας και εξυπηρετούσε την ευρύτερη περιοχή της λίμνης Βεγορίτιδας, στον Νομό Πέλλας.

Οι υποδομές του σταθμού κατασκευάστηκαν το 1894 και βρίσκεται σε απόκρημνη περιοχή κοντά στην Ε.Ο Αγίου Παντελεήμονα - Άρνισσας πλησίον της λίμνης Βεγορίτιδας. Τα τελευταία χρόνια, ο σταθμός έχει αναστείλει την λειτουργία του λόγω της αναβάθμισης της γραμμής και της εξ αποστάσεως διαχείρισης της σιδηροδρομικής κίνησης από τον κοντινό Σιδηροδρομικό Σταθμό Άρνισσας.^[1]

Ιστορικό

19ος-20ος αιώνας

Ο σταθμός βρίσκεται επί της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης - Φλώρινας (παλαιότερα γνωστή ως γραμμή Θεσσαλονίκης - Μοναστηρίου), η οποία κατασκευάστηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1894 με σκοπό τη συγκοινωνιακή σύνδεση των περιοχών της ευρύτερης Μακεδονίας και Θράκης. Η γραμμή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της περιοχής, αλλά και στην απελευθέρωση εδαφών, διευκολύνοντας έτσι την ταχεία και ασφαλή μεταφορά αγαθών και επιβατών προς το μέτωπο.^[2]

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η γραμμή εξυπηρετούσε τόσο τοπικά όσο και υπεραστικά εμπορικά και επιβατικά δρομολόγια, των οποίων την τοπική κίνηση ρύθμιζε ο σταθμός της Βεγορίτιδας στην ευρύτερη περιοχή της Βεγορίτιδας και δεν διαδραμάτισε ποτέ ρόλο τακτικής επιβατικής στάσης.^[3]

Την εποχή εκείνη, ο σταθμός γειτνίαζε με τον αγροτικό οικισμό του Αγίου Σπυρίδωνα Πέλλας ο οποίος εγκαταλείφθηκε ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα.^[4]

21ος αιώνας

Κατά την δεκαετία του 2000, η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Φλώρινας αναβαθμίστηκε και εγκαταστάθηκαν συστήματα διαχείρισης της κίνησης των συρμών επί του δικτύου με εξ αποστάσεως χειρισμό. Στο πλαίσιο αυτό, με την κατάργηση του παλαιού συστήματος των σημαφόρων και των ψαλιδιών επί της γραμμής, ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αξιού μαζί με άλλους αντίστοιχου τύπου καταργήθηκαν και ανέστειλαν την λειτουργία τους επ' αόριστον.^[5]

Δομή Συγκροτήματος Σταθμού

Συγκρότημα Σταθμού

Υπόμνημα:

1: Κεντρικό Κτήριο Επιβατών
2: Γραμμή προς Άγιο Παντελεήμονα (Φλώρινα)
3: Γραμμή προς Άρνισσα (Θεσσαλονίκη)

Το κτηριακό Συγκρότημα του Σιδηροδρομικού Σταθμού Βεγορίτιδας, αποτελείται από ένα κεντρικό κτήριο επιβατών και ορισμένα υποστηρικτικά κτήρια και φυλάκια.^[6]

Υποδομή

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας αποτελείται από ένα κεντρικό κτήριο επιβατών το οποίο στέγαζε βοηθητικούς χώρους αλλά και την κατοικία του σταθμάρχη, αποτελούταν από ένα επίπεδο και διέθετε λιτή αρχιτεκτονική που παρομοίαζε σε αντίστοιχους βοηθητικούς σταθμούς των ΣΕΚ. Επιπλέον, στα όρια του σταθμού υφίστανται φυλάκια τόσο δυτικά όσο και ανατολικά, τα οποία διασώζονται έως και σήμερα. Παράλληλα, λόγω του ρόλου διαδραμάτισης ρύθμισης της κίνησης των συρμών, ο σταθμός διαθέτει μια κεντρική γραμμή και μια παρακαμπτήριο, με σκοπό την διεξαγωγή υπερβάσεων εμπορικών ή άλλων συρμών.^[7]

Σηματοδότηση

Ο σταθμός δεν διέθετε ποτέ ολοκληρωμένο σύστημα απομακρυσμένης αλλαγής κλειδιών ή αντίστοιχο δίκτυο σύγχρονης σηματοδότησης, παρά μόνο το παραδοσιακό σύστημα μηχανικής σηματοδότησης μέσω σημαφόρων γερμανικής παραλλαγής, οι οποίοι βρισκόντουσαν τοποθετημένοι σε εύλογη απόσταση από την είσοδο στο συγκρότημα και οι οποίοι ενημέρωναν τους οδηγούς των αμαξοστοιχιών για την ύπαρξη ή μη άλλου συρμού εντός των γραμμών.^[8]

Υπηρεσίες

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Βεγορίτιδας αποτελούσε σταθμό ρύθμισης της τοπικής κίνησης των αμαξοστοιχιών και δεν εξυπηρετήθηκε ποτέ από τοπικά ή υπεραστικά επιβατικά δρομολόγια.

Παραπομπές

↑ Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.
↑ Gounaris, Basil C. (1989). «Railway Construction and Labour Availability in Macedonia in the Late 19th Century». Byzantine and Modern Greek Studies 13: 143ff.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-05. https://web.archive.org/web/20160505072214/https://de.scribd.com/doc/251125738/Railway-Construction-and-Labour-Availability-in-Maccedonia-in-the-Late-19th-Century-Gounaris. Ανακτήθηκε στις 2016-04-02.
↑ Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.
↑ Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.
↑ Unknown. «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ: Ο Σιδηρόδρομος Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου (Salonique à Monastir) και ο σιδηροδρομικός σταθμός του Μεσονησίου». ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2023.
↑ «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.
↑ Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.
↑ Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.

[hertner23ff2-1] Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.

[gounaris143ff2-2] Gounaris, Basil C. (1989). «Railway Construction and Labour Availability in Macedonia in the Late 19th Century». Byzantine and Modern Greek Studies 13: 143ff.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-05-05. https://web.archive.org/web/20160505072214/https://de.scribd.com/doc/251125738/Railway-Construction-and-Labour-Availability-in-Maccedonia-in-the-Late-19th-Century-Gounaris. Ανακτήθηκε στις 2016-04-02.

[hertner23ff-3] Hertner, Peter. "The Balkan Railways, International Capital and Banking from the End of the 19th Century until the Outbreak of the First World War". 23ff. Bulgarian National Bank. Αρχειοθετήθηκε 2022-01-26 στο Wayback Machine.

[4] Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.

[:4-5] Unknown. «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ: Ο Σιδηρόδρομος Θεσσαλονίκης-Μοναστηρίου (Salonique à Monastir) και ο σιδηροδρομικός σταθμός του Μεσονησίου». ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΡΥΑΔΕΣ ΜΕΣΟΝΗΣΙΟΥ. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2023.

[6] «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.

[7] Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.

[8] Παπαδημητρίου, Δημήτριος Ι. (2005). «1». Στο: Καλλιόπη Βαλτοπούλου, Θεόδωρος Αντωνιάδης, επιμ. Οι Σιδηρόδρομοι στον Βορειοελλαδικό Χώρο (1871 -1965). Θεσσαλονίκη: Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς. σελίδες 120–130. ISBN 960-87946-2-5.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]