Morbihan
Departement van Frankrijk  | |||
|---|---|---|---|
 | |||
 | |||
| Situering | |||
| Regio | Bretagne | ||
| Coördinaten | 47°50'NB, 2°50'WL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 6.823 km² | ||
| Inwoners (1-1-2020) |
764.161 (112 inw./km²) | ||
| Prefectuur | Vannes | ||
| Onderprefecturen | Lorient Pontivy | ||
| Arrondissementen | 3 | ||
| Kantons | 21 | ||
| Gemeentes | 261 | ||
| Politiek | |||
| Raadsvoorzitter | David Lappartient (LR) | ||
| Overig | |||
| Departementscode | 56 | ||
| Website | morbihan.fr | ||
| Foto('s) | |||
.JPG) | |||
| |||
Morbihan (Bretons: Mor-Bihan, "kleine zee") is een Frans departement in de regio Bretagne. De prefectuur (hoofdstad) is Vannes.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Het departement was een van de 83 departementen die werden gecreëerd tijdens de Franse Revolutie, op 4 maart 1790 door uitvoering van de wet van 22 december 1789. Onvrede over belastingen en antireligieuze maatregelen mondde in 1793 uit in een contrarevolutionaire opstand. Deze chouannerie had als aanleiding de dienstplicht die werd ingevoerd. Gedurende zeven jaar vonden er gewapende confrontaties plaats die zorgden voor onveiligheid en een economische crisis. Pas rond 1800 keerde de rust weer in Morbihan.
Tijdens de negentiende eeuw werd het departement ontsloten, eerst door de aanleg van kanalen en lokale wegen, vanaf 1862 ook door de spoorweg. Dit was relatief laat, dertig jaar na de opening van de eerste spoorlijn in Frankrijk. In 1884 telde het departement ongeveer 260 kilometer aan spoorlijnen. Dit werd in de volgende decennia aangevuld met meterspoor voor lokale treinen en ook enkele tramlijnen.[1] De landbouw breidde sterk uit. Heidegronden, die 1850 nog 45% van het grondgebied omvatten, werden geschikt gemaakt voor landbouw en de aardappelteelt en de varkenshouderij bloeiden.
Morbihan was een van de departementen waar het protest tegen de Wet op de scheiding van kerk en staat (1905) het hevigst was. In de meeste gemeenten vonden protesten plaats toen begin 1906 een inventaris van de kerkelijke goederen moest worden opgemaakt. Op plaatsen als Ploërmel, Vannes en Sainte-Anne-d'Auray kwam het tot rellen met de ordediensten.[2][3]
In de lente van 1940 ving Morbihan ongeveer 150.000 vluchtelingen op. Duitse troepen bereikten het departement net voor de wapenstilstand. Morbihan viel in de bezette zone. De Duitsers legden de Atlantikwall aan langs de kust en bouwden de onderzeebootbasis van Lorient. Dit werd een doelwit van geallieerde luchtbombardementen. Het verzet organiseerde zich en was vooral actief voor en na de geallieerde landing in Normandië. Dit zorgde voor repressie van Duitse kant, zoals in Plumelec op 12 juli 1944. Morbihan werd begin augustus 1944 bevrijd, uitgezonderd de pocket van Lorient die tot het einde van de oorlog in Duitse handen bleef.[4]
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Morbihan is omgeven door de departementen Finistère in het westen, Côtes-d'Armor in het noorden en Ille-et-Vilaine in het oosten. In het zuiden ligt de Atlantische Oceaan. Het eiland Belle-Île behoort tot Morbihan.
Morbihan bestaat sinds 1926 uit drie arrondissementen:
Ervoor was ook Ploërmel een arrondissement, maar het arrondissement Ploërmel werd in 1926 opgeveven en de 69 gemeenten werden verdeeld over de arrondissementen Vannes en Pontivy.[5]
Morbihan heeft 21 kantons:
Morbihan heeft 261 gemeenten:
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]De inwoners van Morbihan heten Morbihannais.
Demografische evolutie sinds 1962
[bewerken | brontekst bewerken]
| Naam | Index 1962 |
Index 1968 |
Index 1975 |
Index 1982 |
Index 1990 |
Index 1999 |
Index 2008 |
Index 2019 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Morbihan | 100,0 | 101,8 | 106,2 | 111,3 | 116,8 | 121,3 | 133,8 | 143,1 |
| Frankrijk* | 100,0 | 107,1 | 113,3 | 117,0 | 121,9 | 126,0 | 133,8 | 140,1 |
| Naam | Inw./Km² 1962 |
Inw./km² 1968 |
Inw./km² 1975 |
Inw./km² 1982 |
Inw./km² 1990 |
Inw./km² 1999 |
Inw./km² 2008 |
Inw./km² 2019 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Morbihan | 77,8 | 79,2 | 82,6 | 86,6 | 90,8 | 94,4 | 104,1 | 111,3 |
| Frankrijk* | 84,2 | 90,1 | 95,4 | 98,5 | 102,7 | 106,1 | 112,7 | 119,7 |
Frankrijk* = exclusief overzeese gebieden
Bron: Recensement Populaire INSEE - 1962 tot 1999 population sans doubles comptes, nadien Population Municipale
Op 1 januari 2023 had Morbihan 783.390[6] inwoners.
De 10 grootste gemeenten in het departement
[bewerken | brontekst bewerken]| # | Gemeente | Aantal inwoners (2022) |
|---|---|---|
| 1 | Lorient | 58.202 |
| 2 | Vannes | 54.955 |
| 3 | Lanester | 23.188 |
| 4 | Ploemeur | 18.873 |
| 5 | Hennebont | 15.831 |
| 6 | Pontivy | 14.547 |
| 7 | Auray | 14.417 |
| 8 | Saint-Avé | 12.173 |
| 9 | Guidel | 12.236 |
| 10 | Ploërmel | 10.021 |
Cultuur
[bewerken | brontekst bewerken]De taallijn tussen het Bretons en het Gallo loopt door het departement. Ten westen van de lijn Rohan - Muzillac werd traditioneel Bretons gesproken en ten oosten Gallo.[7] In Morbihan ligt het bekende Carnac met zijn megalieten.
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]
.jpg)
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- (fr) Website van Conseil département du Morbihan
- (fr) www.Morbihan.pref.gouv.fr Website van Préfet du Morbihan
- (fr) www.cg56.fr - Conseil général (archive)
- ↑ (fr) Sur les rails du Morbihan. Patrimoines et archives. Morbihan. Geraadpleegd op 19 mei 2026.
- ↑ (fr) Les inventaires dans le Morbihan en 1906. Patrimoines et archives. Morbihan (2005). Geraadpleegd op 16 mei 2026.
- ↑ (fr) Grataloup, Christian (2020). Atlas historique de la France. Les Arènes - L'Histoire, p. 175. ISBN 979-10-375-0261-2.
- ↑ (fr) Chronologie. Patrimoines et archives. Morbihan. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ (fr) Quand Ploërmel était une sous-préfecture. Patrimoines et archives. Morbihan (2006). Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ Populations de référence 2023.
- ↑ (fr) Pécout, Gilles (2007). Atlas de l'histoire de France, XIXe-XXIe siècle. Autrement, p. 33. ISBN 978 2 7467 0882 2.
· 
· 
· · 
