Pab Ffransis
| Pab Ffransis | |
|---|---|
 | |
| Ganwyd | Jorge Mario Bergoglio  17 Rhagfyr 1936 Flores, Buenos Aires |
| Bedyddiwyd | 25 Rhagfyr 1936 |
| Bu farw | 21 Ebrill 2025 o strôc, cwymp cylchredol y Fatican, Domus Sanctae Marthae |
| Dinasyddiaeth | y Fatican, yr Ariannin |
| Addysg | Doethuriaeth mewn Diwinyddiaeth |
| Alma mater |
|
| Galwedigaeth | offeiriad Catholig, cemegydd, ysgrifennwr, pregethwr, esgob Catholig, gwleidydd, chemical technologist, hunangofiannydd, diwinydd Catholig, academydd, athronydd, actor ffilm, pab, esgob |
| Swydd | pab, esgob ategol, coadjutor archbishop, cardinal-offeiriad, Archesgob Buenos Aires, esgob er anrhydedd, esgob esgobaethol, Patriarch y Gorllewin, pennaeth taliethiol Iesuwyr yr Ariannin ac Wrwgwái, President of the Episcopal Conference of Argentina |
| Adnabyddus am | Ad charisma tuendum |
| Tad | Mario José Bergoglio |
| Mam | Regina María Sívori |
| Gwobr/au | Gwobr Siarlymaen, torch mawr Gorchymyn Condor yr Andes, Gwobr Bambi, Urdd y Wên, Person y Flwyddyn Time, Sexist Man Alive, Urdd Goruchaf Crist, Urdd y Sbardyn Aur, Urdd Pïws IX, Urdd Sant Grigor Fawr, Urdd Sant Sylvester, Urdd Marchogol y Beddrod Sanctaidd, Medal Rhyddid yr Arlywydd, Urdd Aur yr Olympiad |
| Gwefan | https://www.vatican.va/content/francesco/en.html |
| llofnod | |
 | |
Pab yr Eglwys Gatholig Rufeinig rhwng 2013 a 2025 oedd Ffransis (ganwyd Jorge Mario Bergoglio; 17 Rhagfyr 1936 – 21 Ebrill 2025). Ef oedd y Pab cyntaf o America Ladin, a'r Iesuwr cyntaf i arwain yr Eglwys Gatholig.[1][2]
Fe'i ganwyd yn Buenos Aires, yr Ariannin, yn fab i Mario Jose Bergoglio a'i wraig Regina Maria Sivori. Cafodd ei addysg ym Mhrifysgol Buenos Aires ac yng ngholeg diwinyddol Villa Devoto.[3]
Marwolaeth
[golygu | golygu cod]Roedd y Pab yn dioddef o afiechyd ysgyfaint cronig. Aeth i'r ysbyty ar 21 Chwefror gyda anhwylder a ddatblygodd i niwmonia dwbl. Treuliodd 38 diwrnod yno cyn ei ryddhau o'r ysbyty ar 23 Mawrth. Gwnaeth ei ymddangosiad cyhoeddus olaf ar ddydd Sul y Pasg, 20 Ebrill 2025. Bu farw yn 88 mlwydd oed am 07:35 CEST ar 21 Ebrill 2025, yn ei gartref yn Domus Sanctae Marthae.[4]
Angladd
[golygu | golygu cod]Cymerodd yr angladd le ar 26 Ebrill 2025. Roedd y Pab Ffransis eisiau symleiddio'r drefn a dewisodd arch syml.[5][6] Roedd pobl o Gymru ymhlith y rhai a aeth i Rufain i weld y trafodion.[7] Roedd llawer o bobl bwysig yn bresennol, gan gynnwys y Tywysog Cymru[8]; Keir Starmer, prif weinidog y DU; John Swinney, prif weinidog yr Alban[9]; Michelle O'Neill, Prif Weinidog Gogledd Iwerddon[10]; Felipe VI, brenin Sbaen; Carl XVI Gustaf, brenin Sweden; Arlywydd Volodymyr Zelenskyy a'i wraig Olena; Michael D. Higgins, Arlywydd Iwerddon; Joe Biden, cyn-Arlywydd yr Unol Daleithiau, a'i wraig Jill Biden[11]; ac arlywydd presennol yr Unol Daleithiau, Donald Trump.
|
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ (Saesneg) Profile: Pope Francis I. BBC (13 Mawrth 2013). Adalwyd ar 13 Mawrth 2013.
- ↑ "Marwolaeth y Pab Ffransis: Yr ymateb o Gymru". BBC Cymru Fyw. 21 Ebrill 2025. Cyrchwyd 21 Ebrill 2025.
- ↑ Rocca, Francis X (13 Mawrth 2013). "Cardinal Jorge Bergoglio: a profile". Catholic Herald. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2013-03-15. Cyrchwyd 13 Mawrth 2013.
- ↑ Giuffrida, Angela; Sherwood, Harriet (2025-04-21). "Pope Francis, groundbreaking Jesuit pontiff, dies aged 88". The Guardian (yn Saesneg). ISSN 0261-3077. Cyrchwyd 2025-04-21.
- ↑ Crawley, William (26 Ebrill 2025). "A simple wooden coffin amidst extraordinary opulence". BBC News (yn Saesneg).
- ↑ Starcevic, Seb (21 Ebrill 2025). "What happens after Pope Francis' death". Politico (yn Saesneg). Cyrchwyd 26 Ebrill 2025.
- ↑ Meleri Williams. "'Braint' Cymry yn Rhufain cyn angladd y Pab Ffransis". BBC Cymru Fyw. Cyrchwyd 26 Ebrill 2025.
- ↑ Coughlan, Sean (2025-04-22). "Prince William to attend funeral of Pope Francis". BBC News. Cyrchwyd 23 Ebrill 2025.
- ↑ "John Swinney to attend Pope's funeral in Rome". BBC News (yn Saesneg). 2025-04-24. Cyrchwyd 2025-04-24.
- ↑ Gouveia, Flávia (2025-04-25). "Sinn Fein confirms Michelle O'Neill will attend funeral of Pope Francis". Belfast Telegraph (yn Saesneg). ISSN 0307-1235. Cyrchwyd 25 Ebrill 2025.
- ↑ "Former Pres. Joe Biden Attends Pope Francis's Funeral in First Major Post-Presidency Appearance". Town & Country (yn Saesneg). 2025-04-26. Cyrchwyd 26 Ebrill 2025.
| Rhagflaenydd: Bened XVI |
Pab 13 Mawrth 2013 – 21 Ebrill 2025 |
Olynydd: Leo XIV |
