پرش به محتوا

صیر ابو نعیر

(تغییرمسیر از جزیره آریانا)
صیر ابو نعیر
Image
تصویر صیر ابو نعیر از ایستگاه فضایی بین‌المللی
صیر ابو نعیر در ایران واقع شده
صیر ابو نعیر
صیر ابو نعیر
صیر ابونعیر
Map
جغرافیا
مکانخلیج فارس
مختصات۲۵°۱۳′۵۴″ شمالی ۵۴°۱۳′۲۰″ شرقی / ۲۵٫۲۳۱۶۷°شمالی ۵۴٫۲۲۲۲۲°شرقی / 25.23167; 54.22222
مساحت۱۳ کیلومتر مربع (۵٫۰ مایل مربع)
طول۴٫۲۵ کیلومتر (۲٫۶۴۱ مایل)
عرض۴ کیلومتر (۲٫۵ مایل)
بیشترین ارتفاع۸۱ متر (۲۶۶ پا)
کشور
تقسیمات کشوری
امارت شارجه
نام رسمیمنطقه حفاظت شده جزیره صیر ابو نعیر
تاریخ ثبت۲ دسامبر ۲۰۱۳
شماره ثبت۲۱۹۱[۱]
Image
زرکوه و آریانا

جزیره صِيْر أَبُو نُعَيْر ، صیر القواسم یا آریانا جزیره‌ای در خلیج فارس متعلق به امارات متحده عربی است. شکل جزیره تقریباً گِرد است که یک بیرون‌زدگی یک کیلومتری در فرود خاوری جزیره وجود دارد. این جزیره جمعیت بومی ندارد و تنها شمار اندکی در تأسیسات نفتی جزیره کار می‌کنند. کرسنت پترولیوم محدوده نفتی این جزیره را کنترل می‌کند.[۲]

ساختار جزیره در دورهٔ زمین‌شناسی کامبرین ساخته شده و به شکل یک گنبد نمکین از لایه‌های سنگی جوان‌تر بیرون زده است. سطح جزیره را سنگ‌های تبخیرشونده، سنگ‌های آتشین و شن‌های کهربا پوشانده است. در کنوانسیون رامسر این جزیره به عنوان منطقهٔ حفاظت شده شناخته شد و اداره آن توسط دولت شارجه صورت می‌گیرد. جزیره صیر ابو نعیر در سال ۲۰۱۲ از سوی یونسکو در فهرست آزمایشی میراث جهانی جای گرفت.[۳][۴] پروازگاه کوچکی در جنوب شرقی این جزیره قرار دارد.[۵][۶][۷]

برخی از نمایندگان مجلس ایران ادعای مالکیت ایران بر جزیره‌های آریانا و زرکوه را بیان کرده‌اند.

جغرافیا

[ویرایش]

جزیره صیر ابو نعیر تقریباً دایره‌ای شکل است و قطری در حدود ۴ کیلومتر دارد. زائده‌ای به درازای یک کیلومتر در انتهای جنوب‌شرقی آن وجود دارد که شکل کلی جزیره را به قطره‌ای شبیه می‌سازد.[۸] مساحت جزیره حدود ۱۳٫۲۳ کیلومتر مربع و بلندترین نقطه آن ۸۱ متر بالاتر از سطح دریا است.[۹]

جزیره در حدود ۱۰۴ کیلومتری جنوب غربی جزیره ابوموسی واقع شده است.[۱۰][۱۱][۱۲]

زمین‌شناسی

[ویرایش]

جزیره صیر ابو نعیر یک ساختار نمکی سوراخ‌کننده (به انگلیسی: Salt-piercement) است که بر اثر جابه‌جایی نمک هالیت سازند هرمز از دوره پیشین‌زیستی نو تا کامبرین پیشین شکل گرفته است. نمک به‌تدریج به سمت بالا حرکت کرده و لایه‌های سنگی جوان‌تر روی خود را سوراخ کرده و یک گنبد نمکی پدید آورده است.[۸] سطح جزیره از سنگ‌های تبخیری، سنگ‌های آذرین و ماسه‌سنگ کوارتزدار تشکیل شده است.[۱۲]

محیط زیست

[ویرایش]

جزیره صیر ابو نعیر منطقه‌ای حفاظت‌شده زیست‌محیطی زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست و مناطق حفاظت‌شده شارجه (Environment & Protected Areas Authority ، Sir Bu Nair Island Protected Area با سرواژه EPAA) است.[۱۳][۱۴] این جزیره در فهرست تالاب‌های با اهمیت بین‌المللی بر پایه کنوانسیون رامسر ثبت شده است.| designation1_number = 2191[۱۵]}} [۱۶][۱۷] همچنین در سال ۲۰۱۲ به‌عنوان میراث جهانی بالقوه یونسکو فهرست شده است.[۱۸]

انجمن جهانی پرندگان این جزیره را به‌عنوان منطقه مهم پرندگان (IBA) شناسایی کرده است؛ زیرا زیستگاه جمعیت‌هایی از باکلان گلوسیاه، کاکایی دودی و پرستودریایی پشت‌دودی است.[۱۹]

جزیره دارای آبسنگ‌های مرجانی بزرگ است و زیستگاه مهمی برای تخم‌گذاری و تکثیر لاک‌پشت‌های دریایی به‌ویژه لاک‌پشت منقار شاهینی (که در فهرست گونه‌های در خطر انقراض قرار دارد) در منطقه خلیج فارس به شمار می‌رود.[۲۰] آب‌های پیرامون جزیره سرشار از تنوع زیستی بوده و گونه‌های مختلفی از ماهیان و سخت‌پوستان در آن زندگی می‌کنند.[۲۰]

پیشینه

[ویرایش]

جزیره صیر بو نعیر نام خود را از شیخ محمد بن ناصرالدین بو نعیر بن مزید قاسمی، یکی از شیوخ خاندان القاسمی، گرفته است. واژه «صیر» در عربی به معنای دامنه کوهی است که برای سکونت مناسب باشد.[۲۱]

این جزیره در گذشته مرکزی برای اردوزنی و اقامت غواصان جویای مروارید بود. کشتی‌های غواصی هر ساله در آنجا گرد می‌آمدند و از ساحل جزیره در مسابقات آزاد شرکت می‌کردند. جزیره همچنین در شرایط اضطراری مانند طوفان‌ها پناهگاهی برای کشتی‌ها بود.[۲۱] در جزیره چاه آبی وجود دارد که بر اساس گزارش غواصان قدیمی آب آن بسیار تلخ بوده و خاصیت درمانی داشته است. غواصان از ماسه‌های اطراف چاه نیز برای درمان زخم‌ها بهره می‌بردند.[۲۰]

از سال ۲۰۰۰ میلادی جشنواره‌ای سالانه در جزیره برگزار می‌شود که غواصان پیشکسوت و دوستداران ورزش‌های دریایی در آن شرکت می‌کنند.[۲۱]

اقتصاد

[ویرایش]

شارجه یک بندر کوچک و یک فرودگاه (با کد ایکائو OMSN) در انتهای جنوب‌شرقی جزیره دارد.[۲۲] در سال ۲۰۱۷ پروژه‌ای شامل هتل، ۱۷ ویلای خصوصی، ۳۰ آپارتمان، ۱۶ فروشگاه و تأسیسات عمومی (مرکز فعالیت‌ها و مسجد) در جزیره به بهره‌برداری رسید.[۲۳]

شرکت کرسنت پترولیوم دارنده امتیاز نفتی این منطقه است.[۲۴] منطقه امتیازی این جزیره از شمال‌شرق به مجموعه میدان نفتی فاتح متعلق به امارت دبی، از شمال به میدان نفتی جزیره سیری متعلق به ایران و از غرب به میدان‌های نفت و گاز پرباری از ابوظبی محدود می‌شود.[۲۴]

اهمیت بین‌المللی

[ویرایش]

جزیره آریانا دارای اهمیت بین‌المللی چندگانه است:[۲۱]

نگارخانه نقشه‌های تاریخی

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «Sir Bu Nair Island Protected Area». Ramsar Sites Information Service. ۲۵ آوریل ۲۰۱۸.
  2. admin (۲۰۱۶-۱۲-۲۸). «SIR ABU NU'AYR CONCESSION». Crescent Petroleum (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۶.
  3. Centre, UNESCO World Heritage. "Sir Bu Nair Island". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2026-04-13.
  4. صیر ابو نعیر
  5. «OMSN - Sir Abu Nu'ayr, SH, AE - Airport - Great Circle Mapper». www.gcmap.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۶.
  6. https://www.mizanonline.com/fa/news/282786/دو-جزیره-به-جزایر-ایران-اضافه-می-شود-پیگیری-وزارت-خارجه-برای-بازپس-گیری-آریانا-و-زرکوه
  7. https://www.yjc.ir/fa/news/6131577/ادعای-جدید-امارات-در-جزایر-ایرانی-آریانا-و-زرکوه
  8. 1 2 «Wildlife paradise on Sir Bu Nair island». The National. ۲۰۱۱-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  9. «Sharjah plans five-star hotel on Bu Nuair island». GulfNews.com. ۲۰۱۳-۰۵-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  10. «Mega Projects That will Shape Emirates Future». MoneyShow.com. ۲۰۱۳-۱۰-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  11. Hellyer، Peter (۲۰۰۵). The Emirates: a natural history. Trident Press. شابک ۹۷۸-۱-۹۰۵۴۸۶-۰۲-۱.
  12. 1 2 Oxford Business Group (۲۰۰۸). The Report: Sharjah 2008. Oxford Business Group. شابک ۹۷۸-۱-۹۰۲۳۳۹-۰۲-۳.
  13. «Shurooq unveils Sir Bu Nuair Island project». Khaleejtimes.com. ۲۰۱۳-۰۵-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  14. «Oil slick threatens protected island near Sharjah». GulfNews.com. ۲۰۰۱-۰۴-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  15. «Sir Bu Nair Island Protected Area». رامسر. دریافت‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۱۸.
  16. 1 2 «Sir Bu Nuair Island registered as international wetland». GulfNews.com. ۲۰۱۳-۱۲-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  17. «Sharjah's Sir Bu Nair Island added to global list of protected areas». The National. ۲۰۱۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  18. 1 2 «Sir Bu Nair Island - UNESCO World Heritage Centre». UNESCO. ۲۰۱۲-۰۱-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  19. 1 2 «Sir Bu Na'air Island». BirdLife International. ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۹-۰۶.
  20. 1 2 3 «صير بونعير كنز من لآلئ الماضي». جریده الخلیج. ۲۰۱۱-۰۶-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۲۲.
  21. 1 2 3 4 5 «جزیرة صیر بونعیر فی الشارقة». ماي بيوت. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۲-۲۰.
  22. «Airport codes Sir Abu Nair». Airportsbase.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.
  23. «Sir Bu Nuair Island Project». Shurooq. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۴.
  24. 1 2 «Sir Abu Nu'ayr Concession». Crescent Petroleum. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۱-۲۴.