Saltar ao contido

Attosegundo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Attosegundo
 Instancia de
unidade de tempo
unidade derivada do Sistema Internacional de Unidades Editar o valor en Wikidata
Características
 Símbolo da unidade
as
as Editar o valor en Wikidata
Cifras e dimensións
 Conversión a sistema internacional
0 s Editar o valor en Wikidata
Códigos e identificadores
Freebase/m/0kbjk Editar o valor en Wikidata
OpenAlexC143357915 Editar o valor en Wikidata
Wikidata

Un attosegundo (abreviado como as) é unha unidade de tempo no Sistema Internacional de Unidades (SI) igual a 10−18 ou 1⁄1 000 000 000 000 000 000 (unha quintillonésima) de segundo.[1]

A palabra «attosegundo» fórmase a partir do prefixo atto (que deriva da palabra dinamarquesa atten, que corresponde ao número 18) e a unidade «segundo».[2]

Un attosegundo é a un segundo, como un segundo é a aproximadamente 31,69 mil millóns de anos.[3]

O attosegundo é unha unidade diminuta, pero ten varias aplicacións potenciais: pode observar moléculas oscilantes, as ligazóns químicas formadas polos átomos en reaccións químicas e outras cousas extremadamente pequenas e extremadamente rápidas.[4]

Un attosegundo é igual a 1000 zeptosegundos ou 1/1000 de femtosegundo. Dado que a seguinte unidade SI é 1000 veces maior, as medidas de 10−17 e 10−16 segundos exprésanse normalmente como decenas ou centos de attosegundos.

Medidas comúns

[editar | editar a fonte]
  • 0,247 attosegundos: tempo de viaxe dun fotón a través da «lonxitude media do enlace do hidróxeno molecular»[5]
  • 24,189... attosegundos: a unidade atómica de tempo[6]
  • 43 attosegundos: os pulsos de luz láser máis curtos creados ata o de agora[7]
  • 53 attosegundos: o pulso láser de electróns máis curto xamais creado[8][9]
  • 53 attosegundos: o segundo pulso de luz láser máis curto creado[10][11]
  • 82 attosegundos (aproximadamente): semivida do berilio-8, tempo máximo dispoñible para o proceso triplo-alfa para a síntese de carbono e elementos máis pesados ​​nas estrelas[12]
  • 84 attosegundos: a semivida aproximada dun pión neutro[13]
  • 100 attosegundos: a visión máis rápida ata a data do movemento molecular[14]
  • 320 attosegundos: o tempo estimado que tardan os electróns en transferirse entre átomos[15][16]

Notas

[editar | editar a fonte]
  1. ↑ "attosecond - Memidex dictionary/thesaurus" (en inglés). 2019-04-07. Arquivado dende o orixinal o 7 de abril de 2019. Consultado o 2023-10-24.
  2. ↑ "Sources and Science of Attosecond Light". OPTICA (en inglés). maio de 2015. Consultado o 11 de novembro de 2025. An attosecond (from the Danish word for “eighteen”) marks an interval of 10–18 seconds.
  3. ↑ "Exploring "Attosecond" Time - Steacie Institute for Molecular Sciences (SIMS)" (en inglés). 2007-11-11. Arquivado dende o orixinal o 11 de novembro de 2007. Consultado o 2023-10-24.
  4. ↑ "A Revolução do Attosegundo: Prêmio Nobel de Física 2023". ZMS Cable (en portugués). 2023-10-18. Consultado o 11 de novembro de 2025.
  5. ↑ Grundmann, Sven; Trabert, Daniel; Fehre, Kilian; Strenger, Nico; Pier, Andreas; Kaiser, Leon; Kircher, Max; Weller, Miriam; Eckart, Sebastian; Schmidt, Lothar Ph. H.; Trinter, Florian; Jahnke, Till; Schöffler, Markus S.; Dörner, Reinhard (2020-10-16). "Zeptosecond birth time delay in molecular photoionization". Science (en inglés) 370 (6514): 339–341. Bibcode:2020Sci...370..339G. ISSN 0036-8075. PMID 33060359. arXiv:2010.08298. doi:10.1126/science.abb9318.
  6. ↑ "CODATA Value: atomic unit of time". physics.nist.gov (en inglés). Consultado o 2023-10-24.
  7. ↑ "Optica Publishing Group". opg.optica.org (en inglés). Consultado o 2023-10-24.
  8. ↑ Kim, H. Y.; Garg, M.; Mandal, S.; Seiffert, L.; Fennel, T.; Goulielmakis, E. (xaneiro de 2023). "Attosecond field emission". Nature (en inglés) 613 (7945): 662–666. ISSN 1476-4687. PMC 9876796. PMID 36697865. doi:10.1038/s41586-022-05577-1.
  9. ↑ "Attosecond electron pulses are claimed as shortest ever". Physics World (en inglés). 2023-02-17. Consultado o 2023-02-17.
  10. ↑ Li, Jie; Ren, Xiaoming; Yin, Yanchun; Zhao, Kun; Chew, Andrew; Cheng, Yan; Cunningham, Eric; Wang, Yang; Hu, Shuyuan; Wu, Yi; Chini, Michael; Chang, Zenghu (2017-08-04). "53-attosecond X-ray pulses reach the carbon K-edge". Nature Communications (en inglés) 8 (1): 186. Bibcode:2017NatCo...8..186L. ISSN 2041-1723. PMC 5543167. PMID 28775272. doi:10.1038/s41467-017-00321-0.
  11. ↑ "Watching quantum mechanics in action: Researchers create world record laser pulse". ScienceDaily (en inglés). Consultado o 2023-10-24.
  12. ↑ "Beryllium-8". Wikipedia (en inglés). 2023-06-21. Consultado o 2023-10-24.
  13. ↑ Larin I. et al. (1 de maio de 2020). "Precision measurement of the neutral pion lifetime". Science (en inglés) 368 (6490): 506–509. doi:10.1126/science.aay6641.
  14. ↑ "Fastest view of molecular motion" (en inglés). 2006-03-04. Consultado o 2023-10-24.
  15. ↑ "Electron timed hopping between atoms | New Scientist" (en inglés). 2016-05-11. Arquivado dende o orixinal o 11 de maio de 2016. Consultado o 2023-10-24.
  16. ↑ Föhlisch, A.; Feulner, P.; Hennies, F.; Fink, A.; Menzel, D.; Sanchez-Portal, D.; Echenique, P. M.; Wurth, W. (2005-07-01). "Direct observation of electron dynamics in the attosecond domain". Nature (en inglés) 436 (7049): 373–376. Bibcode:2005Natur.436..373F. ISSN 0028-0836. PMID 16034414. doi:10.1038/nature03833.
Obtido de «https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Attosegundo&oldid=7243380»