Euro

| Articul per Ladin Gherdëina |
L Euro ie la munëida che vën dant tla Union Europea dal 2000. Tl ann 2002 ie unì stlut ju definitivamenter l pruzes de cambiament.
Urigin dl inuem
[mudé | muda l codesc]L inuem “euro” ie stat dezidù dal Cunsëi Europee a Madrid tl 1995, cun l’idea d'avëi n inuem scëmpl, curt y medemo per duc i mëmbri. L simbol € se basa sun na forma dla letra greca epsilon y la doi linies uel senifiché la stabilità dla munëida deberieda.
Storia
[mudé | muda l codesc]L’euro ie l resultat de n pruzes lonch de ntegrazion economica e finanziel tla Union Europea. L tratat de Maastricht dl 1992 à metù la basa per na munëida unica. Tl 1999 ie l’euro stat dovrà coche munëida “virtuala” per paiamënc y contabltà, y dal 2002 ie jì n zirculazion ufiela cun scioldi de mitel y papier.
Basa juridica
[mudé | muda l codesc]La basa juridica dl euro depënd di tratac europei, n particular dal Tratat sun l Union Europea y dal Tratat sun l funziunamënt dla UE. Chisc stabilësc na union economica y finanziel cun na munëida unica. La Banca Zentrala Europea ie responsabla per la politiches dla munëida y per mantegì la stabilità di priejes.
L euro tl mond
[mudé | muda l codesc]Al didancuei l euro ie una dla plu fortes munëides sun la tiera y la segonda per mpurtanza do l dolar american. L ie dovrà tl cumerc internaziunel, tla finanza y coche munëida de reserva. La competizion cun l dolar y cun l yuan cinesc la cresce, y l euro pudëssa renforzé sia posizion cun n euro digital y cun na plu granda autonomia strategica europea.