-1– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΥΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ – ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ 1. Δίνεται η συνάρτηση f ( x) = ln x − x + 2011 και η κατανομή X: με παρατηρήσεις t1 , t2 ,..., tν , με μέση τιμή x και τυπική απόκλιση s. Αν η μέση τιμή των τετραγώνων των παρατηρήσεων είναι 10 και η μέση τιμή x είναι η θέση στην οποία η f ( x) παρουσιάζει ακρότατο, τότε: α) Να μελετηθεί η f ( x) ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα. β) Να υπολογισθεί η x και η s και ο CV . γ) Αν t1 < t2 < ... < tν να εξεταστεί η κατανομή ως προς την ασυμμετρία της, αν επιπλέον ισχύει

tν −3 ,..., tν ∈ (1, +∞ ) .
2

ΛΥΣΗ α) D f = ( 0, +∞ ) f ( x) :συνεχής

f ′( x) =

1 1− x − 1 ⇒ f ′( x) = x x

f ′( x) = 0 ⇒ 1 − x = 0 ⇒ x = 1
−∞
0 + + + + 1

+∞
+ -

1− x

x
f ′( x) f ( x)

• •

Αν x ∈ ( 0,1) ⇒ f ′( x) > 0 ⇒ f ( x) ր ∀x ∈ ( 0,1] Αν x ∈ (1, +∞ ) ⇒ f ′( x) < 0 ⇒ f ( x) ց ∀x ∈ [1, +∞ )

Επίσης f ′(1) = 0 , άρα η f ( x) παρουσιάζει μέγιστο (ολικό) στο A (1, f (1) ) → A (1, 2010 )

f (1) = ln1 − 1 + 2011 = 2010

β) Αφού η x είναι η θέση στην οποία η f παρουσιάζει ακρότατο τότε: x = 1 . Επίσης x 2 = 10 . Έχω:

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

-2– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ
2 ν   ν    ν  ν  ∑ ti   ∑ ti 2  ∑ ti 1 s 2 =  ∑ ti 2 −  i =1   ⇒ s 2 = i =1 −  i =1  ν  i =1 ν ν  ν        

   ⇒ s2 = x2 − x   

()

⇒ s 2 = 10 − 1 ⇒ s 2 = 9 ⇒ s = 3

Άρα CV =

s 3 = = 300% x 1

γ) Αφού tν −3 ,..tν ∈ (1, +∞ ) ,δηλαδή περισσότερες από τις μισές παρατηρήσεις βρίσκονται στο διάστημα
2

(1, +∞ ) , τότε αναγκαστικά και η διάμεσος (ασχέτως αρτίου ή περιττού πλήθους) θα ανήκει στο (1, +∞ )
άρα δ ∈ (1, +∞ ) . Όμως x = 1 άρα x < δ , οπότε έχει αρνητική ασυμμετρία.

2. Δίνεται η συνάρτηση

( t − x ) + ( t2 − x ) f ( x) = 1
3

+ ... + ( tν − x )

3ν

όπου t1 , t2 ,..., tν είναι παρατηρήσεις

ενός δείγματος με τυπική απόκλιση s και μέση τιμή

x . Αν η μέγιστη κλίση της

f ( x) εμφανίζεται στο σημείο A ( 4, −4 ) :
α) Δείξτε ότι το δείγμα δεν είναι ομοιογενές. β) Βρείτε την εξίσωση της εφαπτομένης της C f ′ στο σημείο B ( 2, 4 ) . γ) Αν M 1 , M 2 ,..., M 9 είναι 9 σημεία στην παραπάνω εφαπτομένη με μέση τιμή των τεταγμένων 7 και τυπική απόκλιση των τεταγμένων 2, να βρείτε την μέση τιμή και την τυπική απόκλιση των τετμημένων. Επίσης βρείτε την μέση τιμή των τετραγώνων των τεταγμένων. ΛΥΣΗ α)

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

-3– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ
2 2 2 3 ( t1 − x ) ( t1 − x )′ + 3 ( t2 − x ) ( t2 − x )′ + ... + 3 ( tν − x ) ( tν − x )′ f ′( x) = 3ν

⇒ f ′( x) =

−3 ( t1 − x ) − 3 ( t2 − x ) − ... − 3 ( tν − x )
2 2

3ν
2 2

( t − x ) + ( t2 − x ) f ′( x) = −3 1
3ν
2

+ ... + ( tν − x )
2

( t − x ) + ( t2 − x ) f ′( x) = − 1
2

+ ... + ( tν − x )
2

ν

(1)
2

Θέτω: g ( x) = ( t1 − x ) + ( t2 − x ) + ... + ( tν − x )
2

Από εφαρμογή του σχολικου βιβλιου η g ( x) γίνεται ελάχιστη στο σημείο K x, g ( x) . Άρα,

g ( x) ≥ g ( x)∀x ∈ ℝ

⇒ − ν g ( x) ≤ − ν g ( x) ⇒ f ′( x) ≤ f ′( x)
Άρα η f ′( x) γίνεται μέγιστη στο K x, f ′( x) , όμως από τα δεδομένα η f ′ γίνεται μέγιστη στο
(1)

 1 ⋅ −   ν

A ( 4, −4 ) και επειδή η f ′( x) είναι τριώνυμο θα έχει μοναδικό ακρότατο, άρα A ≡ K , δηλαδή x = 4 .
Επίσης f ′ x Άρα CV =

()

(t − x ) + (t = −4 ⇒−
2 (1) 1

− x + ... + tν − x

ν

= − 4 ⇒ − s 2 = −4 ⇒ s 2 = 4 ⇒ s = 2

s 2 1 = = = 50% , όχι ομοιογενές. x 4 2

β)

f ′′( x) = − f ′′( x) =

2 ( t1 − x )( t1 − x )′ + 2 ( t2 − x )( t2 − x )′ + ... + 2 ( tν − x )( tν − x )′

2 ( t1 − x ) + 2 ( t2 − x ) + ... + 2 ( tν − x )

ν

⇒ f ′′( x) = 2

( t1 + t2 + ... + tν ) −ν ⋅ x = 2 ν x −ν x = 2ν ( x − x )

ν

⇒ f ′′( x) = 2 x − x (2)
Θέλω την εξίσωση της εφαπτομένης της C f ′ στο B ( 2, 4 ) άρα y − f ′(2) = f ′′(2)( x − 2)

ν

ν

ν

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

-4– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ
f ′(2) = +4
Όμως

f ′′(2)=2 x − 2 = 2 ( 4 − 2 ) = 4

(2)

Άρα, y − 4 = 4 ( x − 2 ) ⇒ y = 4 x − 8 + 4 ⇒ y = 4 x − 4(ε ) γ) M 1 , M 2 ,..., M 9 ∈ (εϕ )

y1 = 4 x1 − 4
Άρα,

y2 = 4 x2 − 4 .. y9 = 4 x9 − 4

με

y=7 s′ = 2 y

1    x1 = 4 y1 + 1     x = 1 y + 1 1  Λύνω ως προς xi  2 2 4   ⇒ x = y +1 4 ..     x = 1 y + 1  9 4 9   

Θέτω z =

1 1 1 7 1 1 1 y , άρα z = y = ⋅ 7 = και sz = s y = ⋅ 2 = 4 4 4 4 4 4 2

Άρα, x = z + 1

7 11   x = z +1 = 4 +1 = 4  11     ⇒ x = και 4 s = s = 1  z  x   2 

sx =

1 2

Θέλω μέση τιμή των τετραγώνων των τεταγμένων (άρα χρησιμοποιώ τον τύπο της διασποράς).
2   9   ∑ yi  1  9 2  i =1   = ∑ yi − 9 9  i =1   

S y2

  ⇒ S 2 = y    

 9 y  ∑ yi ∑ i =1 −  i =1 9  9  
9 2 i

   ⇒ S y2 = y2 − y   

( )

⇒ 2 2 = y 2 − 7 2 ⇒ 4 + 49 = y 2 ⇒ y 2 = 53

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ