Δελτίο Νο 77 Ιούλιος - Αύγουστος

- Σεπτέμβριος 2010
ΠΛHP MENO TEΛOΣ
(χ
+ 7)

HMEP EΦ I

Tαχ. Γραφείο KEMΠA Aριθ ό Aδεία 5323

EK OT N

EΛTA
Hellenic Post

ΚΩΔΙΚΟΣ: 8430

ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
Η χώρα μας ασθενεί, ο δημόσιος τομέας κατά κανόνα δυσλειτουργεί, το Κράτος έχει κατ’ ουσίαν πτωχεύσει ηθικά, ποιοτικά και οικονομικά και υπάρχει σοβαρότατο πρόβλημα ηγεσίας και πολιτικών κομμάτων. Για τη διεθνή απαξίωση της χώρας πρώτες ευθύνονται οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών καθώς και οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου, ακολουθούν ωστόσο οι επαγγελματικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, καθώς και οι δημόσιοι λειτουργοί των Δικαστηρίων και των Πανεπιστημίων. ‘Ετσι, η μόνη εφεδρεία που διαθέτει πια ο τόπος είναι ο ίδιος ο Πολίτης - όχι ακόμη η ευρεία Κοινωνία που παραμένει άβουλη και αδρανής, αλλά η Κοινωνία Πολιτών. Οι ενεργοποιημένοι πολίτες, με σωστή οργάνωση και συλλογικό έργο, με σύγχρονες αντιλήψεις και με διάθεση εποικοδομητικής προσφοράς, μπορούν και οφείλουν να συμβάλλουν αδιάκοπα στην αντιμετώπιση των εθνικών μας αδιεξόδων. Εκείνο που μπορεί να προσφέρει αυτός ο ενεργοποιημένος πολίτης δ ε ν είναι προτάσεις για νέους νόμους ή νέα πρότυπα - πόσο μάλλον για συμπληρωματικά δάνεια της Τρόϊκας - αλλά η διατύπωση ιδεών και προτάσεων που είναι εφικτό να εφαρμοσθούν γρήγορα και αποτελεσματικά. Ιδέες ρεαλιστικές και δίκαιες αλλά και ωφέλιμες για τον τόπο. Για την τρέχουσα κρίση οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε και ν’ αποδεχτούμε ότι οι περισσότεροι φέρουμε ευθύνη - μικρή ή μεγάλη - και ότι όλοι μας, αναπόφευκτα πια, θα υποστούμε κάποια θυσία. Το επιθυμητό, βέβαια, δεν είναι μόνο να προκύψει αποτέλεσμα αλλά και η κάθε θυσία να έχει, κατά το δυνατόν, αναλογικότητα, να είναι ουσιαστικά δίκαιη. Και σ’ αυτό βοηθάει, η κάθε πρόταση που υποβάλλεται να συνοδεύεται από σχετική αιτιολογία, πειστική εξήγηση και τεκμηρίωση (1). Αυτές οι συμπληρωματικές εξηγήσεις ασφαλώς δεν αρκούν για να δικαιολογήσουν την όποια πρόταση, προδιαθέτουν όμως τον αναγνώστη για νηφάλιο και καλοπροαίρετο προβληματισμό. Και αυτό ακριβώς επιδιώκει η ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ με το παρόν τεύχος του Δελτίου της.
(1) βλ. πιο κάτω το ειδικό άρθρο για την κοινωνική ασφάλιση (σελ.5)

E Σ ΠE P I

O

I KA

για μια

ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΩΧΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
νεται. Αστική, ποινική και διοικητική δικαιοσύνη ακροβατούν επί ξυρού ακμής πάνω από τον ολοένα αυξανόμενο όγκο εκκρεμών δικών. Είναι καιρός να γίνουν μερικά, έστω, βήματα για την περιστολή του κακού. Ο δραστικός περιορισμός των αναβολών και η πραγματική ενεργοποίηση του θεσμού του εξωδικαστικού συμβιβασμού, για παράδειγμα, θα είναι προς όφελος όλων: των άμεσα ενδιαφερομένων που θα λύνουν τις διαφορές τους συντομότερα, των δικηγόρων που θα λαμβάνουν πολύ ταχύτερα την όποια αμοιβή τους και, πάνω απ’όλα, της αποτελεσματικότητας και του κύρους της ίδιας της Δικαιοσύνης, που έχει φτάσει να δοκιμάζεται ακόμη και από «μικρά» αλλά όχι τόσο ασήμαντα θέματα: π.χ. οι κρατικές σφραγίδες (οι στρογγυλές με το εθνόΚοινοτιΚές οδηγιές σημο) να κρέμονται από σπάγγους, στη διάθεΑργούμε να εφαρμόσουμε τις Κοινοτικές οδη- ση του κάθε πονηρού χρήστη, σε Γραμματείες γίες ή και δεν τις εφαρμόζουμε ώσπου να γίνει του μεγαλύτερου δικαστηρίου της χώρας - του ορατή η παραπομπή της χώρας στο Ευρωδι- Πρωτοδικείου Αθηνών. καστήριο με τον άμεσο κίνδυνο σοβαρού προστίμου. ‘Ετσι, τον τελευταίο χρόνο έχουμε πεΚΑΚονοΜιΑ τύχει στην ΕΕ-15 το ρεκόρ παραπομπών, μαζί με την Ιταλία, η οποία όμως έχει πενταπλάσιο Πολλά χρόνια διαβάζουμε σχόλια για την πολυπληθυσμό από την Ελλάδα. Μήπως οφείλουν νομία στη χώρα μας και για την ανάγκη κωδιπια οι κατά περίπτωση αρμοδιότερες ΜΚΟ να κοποίησης και απλούστευσης της νομοθεσίας. προβάλλουν πιο δυναμικά και έγκαιρα τις εκά- Τέτοια φαινόμενα είχαν παρατηρηθεί και σε άλλες χώρες (π.χ. Ολλανδία), που όμως έλαβαν στοτε περιπτώσεις; τα μέτρα τους. Σε μας, όμως, όχι μόνο δεν έχει ληφθεί καμιά πρόνοια για τη βελτίωση του φαιδιΚΑιοςΥνη νομένου αλλά έχει προστεθεί και ένα άλλο, ποΗ βραδύτητα απονομής της Δικαιοσύνης είναι λύ χειρότερο, το φαινόμενο της κακονομίας. πανθομολογούμενα απαράδεκτη και ισοδυνα- Πιο συγκεκριμένα, τα τελευταία χρόνια, οι Νόμεί συχνά με αρνησιδικία. (Παραπέμπουμε τον μοι του Κράτους που ψηφίζει η Βουλή, συχνά αναγνώστη στο Δελτίο της Κίνησης Πολιτών δεν εφαρμόζονται στην πράξη από τη Διοίκηση υπ’ αριθ.75 - τεύχος Α’ τριμήνου 2010, όπου πριν να εκδοθεί σχετική «ερμηνευτική εγκύοι επικεφαλής των ανωτάτων ελληνικών και κλιος» από το αρμόδιο Υπουργείο. Το χειρότεευρωπαϊκών δικαστηρίων παίρνουν θέση στα ρο, οι κατά καιρούς εκδοθείσες έτσι ερμηνευπροβληματικά σημεία της δικαιοδοτικής λει- τικές εγκύκλιοι έχουν περιλάβει ρυθμίσεις που τουργίας που τους έθεσε η Κίνηση Πολιτών σε δεν υπήρχαν στα κείμενα τα οποία είχε ψηφίσει η Βουλή, ή ακόμη και αντίθετες με το Νόμο που δημόσια συζήτηση). Ο καιρός περνάει και η κατάσταση δε βελτιώ- (υποτίθεται ότι) ερμηνεύουν! Περίτρανη απόΕπειδή πιστεύουμε ότι οι εφαρμοζόμενες πολιτικές και εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή ‘Ενωση των 15 (όχι κατ’ ανάγκην των σημερινών 27) αποτελούν κατά κανόνα ασφαλή πυξίδα για τη χώρα μας αλλά και πειστικό κριτήριο για την Ελληνική Κοινωνία, αρχίζουμε ενδεικτικά την αρίθμηση των δυσλειτουργιών του δημόσιου χώρου με τις παραλείψεις και παραβάσεις των Κοινοτικών οδηγιών. Και, όπου είναι δυνατό, θα συγκρίνουμε τα εδώ με τα ισχύοντα στους υπόλοιπους 14 εταίρους μας. Ιδού λοιπόν οι διαπιστώσεις μας, δεχόμαστε όμως ευχαρίστως από τους αναγνώστες μας συμπληρωματικές ή/και τυχόν διορθωτικές παρατηρήσεις:

2

σίου διάφορους περιορισμούς των διατάξεων για τον ανταγωνισμό, ακόμη και κοινοτικών, «εάν κριθεί ότι η πλήρης εφαρμογή τους θα εμπόδιζε την ιδιαίτερη αποστολή που τους έχει ανατεθεί!». Το χειρότερο: Συχνά το Κράτος αυτο-εξαιρείται πλήρως των κανόνων που έχει ορθώς επιβάλει στον ιδιωτικό τομέα. Και θέτουμε το ερώτημα (ως απλό παράδειγμα): Για ποιο λόγο να μην το ΚΑΚο ΠΑΡΑδέιγΜΑ τοΥ δηΜοςιοΥ επεκταθεί ο «έλεγχος ΚΤΕΟ» στα αυτοκίνητα του Δημοσίου και των ενόπλων δυνάμεων, (αντί για το καλό) που σήμερα εξαιρούνται; Και για ποιο λόγο να Βασικό καθήκον του Κράτους είναι να θέτει μην ενταχθούν στους κανόνες λειτουργίας που τους όρους λειτουργίας των επιχειρήσεων και έχουν καλώς επιβληθεί στους ιδιωτικούς βρενα παρακολουθεί εάν αυτοί τηρούνται. Κάθε φονηπιακούς σταθμούς και στις ιδιωτικές μολογικός άνθρωπος θα περίμενε ότι πρώτο το νάδες εντατικής θεραπείας, και οι αντίστοιχες ίδιο το Δημόσιο θα τους εφήρμοζε στις δικές μονάδες του Δημοσίου που έχουν εξαιρεθεί; του επιχειρήσεις, δίνοντας έτσι το σωστό παδηΜοςιονοΜιΚΑ ράδειγμα. Στη χώρα μας, δυστυχώς, συμβαίνει το αντίθε- Παραδοσιακά, οι διάφορες Κυβερνήσεις έχουν το. Το Κράτος αυτο-εξαιρείται! χορηγήσει αφειδώς κρατικές εγγυήσεις για Συγκεκριμένα, εδώ και δεκαετίες καθιερώθη- τραπεζικά δάνεια (ιδιαίτερα της ΑΤΕ), για λόκαν, ορθώς, με νόμο για όλες τις Ανώνυμες γους καθαρά ψηφοθηρικούς και κομματικούς. Εταιρίες και τις Εταιρίες Περιορισμένης Ευθύ- Όταν όμως τα δάνεια αυτά δεν εξοφληθούν νης του ιδιωτικού τομέα, τόσο ο Κώδικας Φο- στη λήξη τους (συχνή περίπτωση!), τότε οι εγρολογικών Στοιχείων (σήμερα Κώδικας Βιβλί- γυήσεις καταπίπτουν σε βάρος του εγγυητή και ων και Στοιχείων) όσο και η διεθνής πρακτική προστίθενται στο δημόσιο χρέος, αδιαφανώς του Διπλογραφικού Συστήματος Λογιστικής. και αθόρυβα… Συστήματα που, όπως είναι γνωστό, παρέχουν Θα ήταν σκόπιμο να δοθεί στη δημοσιότητα το πληρέστερη εικόνα της περιουσιακής κατάστα- ολικό σχετικό κόστος των τελευταίων δεκαετισης και των αποτελεσμάτων, συνάμα όμως και ών αυτής της απαράδεκτης πολιτικής συνήθειμεγαλύτερη ασφάλεια λογαριασμών. ας, μήπως η διαφάνεια λειτουργήσει σαν πολιΑυτών των γενικών κανόνων διεθνούς εφαρ- τικό φρένο. μογής, εξαιρέθηκαν στην Ελλάδα το ίδιο το Δημόσιο, οι ΔΕΚΟ, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα άλλα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου! Και η ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ θέτει το ερώτημα: Με ποια λογική; Δεν θα ήταν πιο λογικό να απαιτείται από όποιους διαχειρίζονται πόρους κοινοτικούς, εθνικούς ή κοινωνικούς, να μ η ν εξαιρούνται των πιο πάνω κανόνων; Και η ΚΙΝΗΣΗ προτείνει για την εφαρμογή αυτής της ιδέας το χρονικό στόχο της 1.1.2012. δειξη αυτής της κακονομίας είναι το γεγονός ότι υπήρξαν περιπτώσεις όπου χρειάστηκε δεύτερη ή και τρίτη ερμηνευτική εγκύκλιος! Και θέτουμε το ερώτημα: Για ποιο λόγο να μη συντάσσεται η σχετική εγκύκλιος της αρμόδιας Υπηρεσίας του Υπουργείου επί του τελικού Σχεδίου Νόμου πριν να ψηφισθεί από το Κοινοβούλιο; ΑντΑγΩνιςΜος Αντί το Κράτος να επιδιώκει να δίνει το σωστό παράδειγμα στην κοινωνία, θέτει για τον εαυτό του επιεικέστερους όρους συμπεριφοράς και λειτουργίας από ό,τι για τον ιδιωτικό τομέα. Συχνά δέχεται για τους φορείς του Δημο-

3

ΥγέιΑ Κακώς λέγεται Εθνικό Σύστημα Υγείας γιατί, με σύγχρονες διεθνείς αντιλήψεις, είναι ο,τιδήποτε άλλο από Σύστημα! Ενώ δαπανάται εδώ το 9,5% του ΑΕΠ, δεν έχει σχεδιασθεί και εφαρμοσθεί κανένα σύστημα διαχείρισης, με αναλυτικό προϋπολογισμό και απολογισμό, με σωστό μειοδοτικό σύστημα προμήθειας και διαχείρισης φαρμάκων και αναλώσιμου υλικού, με υπεύθυνη Διεύθυνση Εσόδων και Εξόδων, με έλεγχο από εξωτερικό, ανεξάρτητο ελεγκτή και όλα, βέβαια, με πλήρη διαφάνεια. Τίποτε από όλα αυτά! Το λεγόμενο λοιπόν Εθνικό Σύστημα Υγείας ιδρύθηκε σύμφωνα με τις τότε κοινωνικές αντιλήψεις για να καλύπτει τις ανάγκες υγείας του λαού. Αλλά δεν δόθηκε καμιά προσοχή στις προβλεπόμενες και πιθανές εξελίξεις σε βάθος χρόνου. Για παράδειγμα, για τα 146 δημόσια νοσοκομεία δημιουργήθηκε ένα σώμα τεσσάρων χιλιάδων (!) γιατρών-διευθυντών που ούτε κρίθηκαν ούτε αξιολογήθηκαν ποτέ και που ήδη άρχισαν να «αναπαράγονται» σαν κλειστό επάγγελμα. Και θέτουμε το ερώτημα: Για ποιο λόγο θεωρούμε πάντα εθνικά συμφέρον να «εφευρίσκουμε» δικά μας συστήματα στο δημόσιο τομέα; Τόσο δύσκολο θα ήταν να καταγράφαμε τα όσα έχουν εφαρμοσθεί επιτυχώς στην Ευρώπη των 15, να διαλέγαμε από αυτά τα καταλληλότερα για την περίπτωση της χώρας μας και να τα εφαρμόζαμε, γνωρίζοντας πού πάμε και τι μας περιμένει; ΑνΩτΑτη έΚΠΑιδέΥςη Τα όσα γράψαμε πιο πάνω για το Εθνικό Σύστημα Υγείας θα μπορούσαν να επαναληφθούν - mutatis mutandis -για την Ανώτατη Εκπαίδευση… Και εδώ το σημερινό σύστημα, ξεκινώντας με το νόμο 1268/82 και με βασική αφετηρία τις τότε κοινωνικές και εκπαιδευτικές αντιλήψεις, σχεδιάστηκε χωρίς ουσιαστική πρόβλεψη για τις πιθανές ή και αναπόφευκτες εξελίξεις σε βάθος χρόνου. Ούτε και σ’ αυτόν τον τόσο σημαντικό τομέα λήφθηκε τότε πρόνοια για σωστή και σύγχρονη αξιολόγηση - διδακτικού προσωπικού, σχολών, τμημάτων και ιδρυμάτων. Οι ευθύνες ασφαλώς βαρύνουν και τις δυο

δέΚο «ΔΕΚΟ» σημαίνει Δημόσιες Επιχειρήσεις ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ… Και αυτές όμως κατέστησαν κομματικά φέουδα και εξοργιστικά παραδείγματα κακοδιαχείρισης. Πόσες είναι οι ΔΕΚΟ και τι κάνουν; Παλιά γνωρίζαμε πως ήσαν δώδεκα, άλλες κερδοφόρες και άλλες ζημιογόνες, όλες μαζί όμως (κατά πληροφορίες από την Τράπεζα της Ελλάδος) άφηναν αποτέλεσμα θετικό. Τώρα, ωστόσο, διαβάζουμε ότι ο αριθμός τους έχει φθάσει τις πενήντα δύο, ενώ η ολική ετήσια ζημία τους ανέρχεται στο 1,6 δις ευρώ - ποσό που θα καλυφθεί, βέβαια, από το Κράτος με επιχορηγήσεις και δάνεια! Κοινή Ωφέλεια είναι αυτή; Είναι πασίγνωστο και χιλιάκις αποδεδειγμένο ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει την ικανότητα να διαχειρίζεται επιχειρήσεις κατά τρόπο ικανοποιητικό σε βάθος χρόνου. Αλλά και δεν είναι η δουλειά του. Καθήκον του Κράτους είναι να θέτει τους κανόνες λειτουργίας των επιχειρήσεων και να ελέγχει ότι αυτοί τηρούνται. Για ποιο λόγο λοιπόν η εκάστοτε Κυβέρνηση να μην προκηρύσσει (διεθνείς) διαγωνισμούς, θέτοντας τους όρους που θέλει να επιβάλει και πιθανώς και τη διάρκεια ισχύος της κάθε συμφωνίας; Είναι βέβαιο ότι θα επιτυγχάνονται έτσι ευνοϊκότερα αποτελέσματα για το Δημόσιο και συνάμα καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη.

4

πλευρές: Την Πολιτεία που δεν μπόρεσε να χαράξει σύγχρονη σφαιρική πολιτική και την Πανεπιστημιακή Κοινότητα που, αντί να επιδιώξει κατά πρώτο λόγο την αυτοβελτίωσή της, αρκείται εδώ και χρόνια σε διαπιστώσεις και παράπονα (πρωτίστως για την αυτοδιοίκηση και χρηματοδότηση των ΑΕΙ). Η Κοινωνία, όμως, εδώ και δεκαετίες, περιμένει από την Πανεπιστημιακή Κοινότητα, όχι απλά από ομάδες ή άτομα του Πανεπιστημιακού χώρου, να επεξεργασθεί η ίδια και να προβάλει προτάσεις ολοκληρωμένες, πειστικές και αποτελεσματικές, με κριτήρια εθνικά και σύγχρονα: • Όχι μόνο για το συνταγματικό δικαίωμα αυτοδιοίκησης αλλά και για τον τρόπο άσκησής του - δηλαδή με Σύστημα και με Υπεύθυνο Διαχείρισης, με εξωτερικό και ανεξάρτητο ελεγκτή, με πλήρη δημοσιότητα και διαφάνεια. • Όχι μόνο για την αύξηση της χρηματοδότησης αλλά για τον τρόπο και τα κριτήρια διάθεσης των κονδυλίων. • Όχι μόνο για το «πρέπει να…» της προστασίας του πανεπιστημιακού ασύλου αλλά και για το «πώς» - δηλαδή ποιος αναλαμβάνει τι και μέχρι πότε. • Όχι μόνο για τα δικαιώματα των φοιτητών αλλά και για την κατάχρηση αυτών των δικαιωμάτων από τους αιώνιους φοιτητές, όπως επίσης και για πολλά άλλα και αναγκαία. • Πάνω από όλα, όμως, για την ποιότητα της εκπαίδευσης και την αναβάθμισή της, με διεθνή κριτήρια. Εάν αποδειχθεί ανέφικτη η επίτευξη συμφωνίας για την ταυτόχρονη εφαρμογή όλων αυτών, γιατί να μην προταθεί ένας «οδικός χάρτης» για την υλοποίησή τους σε βάθος χρόνου - π.χ. σε δύο, τέσσερα ή έξι χρόνια - παράλληλα με κλιμακωτή αύξηση της χρηματοδότησης και με σταδιακή εφαρμογή της αυτοδιοίκησης; Το μέλλον του τόπου και η ευημερία του λαού από τέτοιες πρωτοβουλίες εξαρτώνται. ΚοινΩνιΚη ΑςΦΑΛιςη Συχνά παραπονιόμαστε, συνταξιούχοι και παρ’ ολίγον συνταξιούχοι, για τη μη δίκαιη αύξηση ή και για τον περιορισμό των συντάξεων, οι δε συνδικαλιστές διαμαρτύρονται έντονα για την παραβίαση κεκτημένων δικαιωμάτων των εργαζομένων. Η συνεχής γήρανση ωστόσο του πληθυσμού, σε συνδυασμό με την έντονη υπο-

γεννητικότητα, έχουν αλλάξει ριζικά τα δεδομένα του προβλήματος. Ίσως οι διαμαρτυρόμενοι να μη γνωρίζουν ότι, ενώ η μέση ηλικία συνταξιοδότησης των συνταξιούχων του ΙΚΑ παραμένει περίπου σταθερή στα 60 χρόνια, στις δεκαετίες όμως του ’50 και του ‘60 ο μέσος Έλληνας ζούσε μέχρι τα 6870 χρόνια, ενώ τώρα φθάνει και υπερβαίνει τα 78-80. Με άλλα λόγια, ενώ τότε το ΙΚΑ κατέβαλλε την κάθε σύνταξη επί 10 χρόνια κατά μέσον όρο, τώρα την καταβάλλει επί 20 χρόνια! Παρά την σημαντική αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, η ηλικία συνταξιοδότησης όχι μόνο δεν αυξήθηκε αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, με νομοθετικές ρυθμίσεις, μειώθηκε σημαντικά. Υπό αυτές τις συνθήκες, πώς να τα βγάλουν πέρα τα διάφορα ασφαλιστικά ταμεία; Και ακόμη: Τότε, μεταπολεμικά, αναλογούσαν σε κάθε συνταξιούχο τέσσερις εργαζόμενοι, που συνεισέφεραν άμεσα στο ασφαλιστικό σύστημα, ενώ τώρα πια αναλογεί μόνο 1,8 εργαζόμενος σε κάθε συνταξιούχο και σε δέκα χρόνια θα αναλογεί μόλις 1,5! Τίθεται λοιπόν εύλογα το ερώτημα: Αφού έτσι έχουν τα πράγματα και δεδομένου ότι τώρα ζούμε πιο πολλά χρόνια, δεν θα ήταν λογικό να εργαζόμαστε τουλάχιστον 2-3 χρόνια παραπάνω από παλιά; Η ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ προχωρεί δυο βήματα παραπέρα: • Το πρώτο: Είναι σαφέστατο καθήκον του ίδιου του Κράτους που ζητά αυτές τις νέες θυσίες από τους πολίτες, πρώτα να βάλει τάξη στα του οίκου του, π.χ. να μην καθυστερούν οι ίδιες οι δημόσιες υπηρεσίες και επιχειρήσεις τις οφειλές τους στα ασφαλιστικά

5

ταμεία, να καταπολεμήσει συστηματικά τη διαφθορά, τη λαθρεργασία και την εισφοροδιαφυγή, και να επιβάλει κάποια τάξη στο μεγάλο πια τομέα των προσφύγων και των μεταναστών. • το δεύτερο: Προτείνεται η παροχή κινήτρου στον κάθε εργαζόμενο που έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση να συνεχίσει ακόμη να εργάζεται όσο επιθυμεί, αλλά με το δικαίωμα αναλογικά μεγαλύτερης σύνταξης, όποτε τη ζητήσει. Έτσι θα ωφελούντο όλοι: - Ο Πολίτης, με μεγαλύτερη σύνταξη. - Το ασφαλιστικό ταμείο που θα καταβάλλει σύνταξη λιγότερα χρόνια, και - η Κοινωνία και η Οικονομία στο σύνολό τους! Γιατί όχι; ΠΡοςτΑςιΑ τοΥ ΠέΡιΒΑΛΛοντος Όλοι διακηρύσσουν τη σημασία που δίνουμε στην προστασία του περιβάλλοντος για το μέλλον του τόπου και του πλανήτη. Στην πράξη, όμως, το περιβάλλον δεν αποτελεί σοβαρή έγνοια του Ελληνικού Κράτους αλλά μάλλον επιπλέον ενόχληση, πρόσθετο εμπόδιο στην εκτέλεση των έργων που θεωρεί αναγκαία. Πρώτοι υπεύθυνοι, ωστόσο, είμαστε εμείς οι πολίτες που, κατά κανόνα στην καθημερινή μας ζωή, αξιολογούμε με αποκλειστικό γνώμονα το στενά εννοούμενο ιδιωτικό μας συμφέρον. Αυτό είναι φανερό στη συνεχή προσπάθεια καταπάτησης δασικών εκτάσεων από ιδιώτες και οικοδομικούς συνεταιρισμούς, τη συνεχιζόμενη απόρριψη σκουπιδιών σε όποιο ρέμα είναι κοντά στο χωριό, την ανεξέλεγκτη δόμηση κατοικιών και μαγαζιών πάνω στην ακτογραμμή, την εγκληματική σπατάλη νερού στη γεωργία, τη μη τήρηση των πολεοδομικών κανονισμών, τη δυσκολία χωροθέτησης Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων, κ.ο.κ. Αυτά, με την σειρά τους, ενισχύουν την αδράνεια και τις αυθαιρεσίες του κράτους

που, με την περιοδική, αναδρομική νομιμοποίηση των παρανομιών, ενθαρρύνει την πιο πέρα ανομία και καταστροφή του περιβάλλοντος. Ούτε πρέπει να μας φαίνεται περίεργο ότι το ίδιο το κράτος με την αδιαφορία του, υποβοηθάει την εγκληματική σπατάλη του νερού (κυρίως στη γεωργία), μένοντας αδρανές επί σειρά ετών για τους παράνομους σκουπιδότοπους και παραπέμπεται με συχνότητα «ρεκόρ» στο Ευρωδικαστήριο για τη μη εφαρμογή των Ευρωπαϊκών Οδηγιών. Είναι αλήθεια ότι το περιβάλλον πολλές φορές χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την παρεμπόδιση ενός έργου που δεν θεωρείται συμφέρον από ιδιοτελείς τοπικούς παράγοντες. Συχνά, το ίδιο το κράτος αποφασίζει έργα χωρίς να λαμβάνει υπόψη του τις τοπικές κοινωνίες, τα προβλήματα και τις προτεραιότητές τους, ενώ συχνά καθυστερεί απαράδεκτα στον έλεγχο των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή/και δεν ελέγχει επαρκώς την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων. Αυτές οι πρακτικές, σε συνδυασμό με τη γενικότερη αναξιοπιστία κρατικών μηχανισμών, οδηγούν τους πολίτες σε μια δυσπιστία απέναντι στο κράτος, ακόμα και όταν αυτό έχει καλές περιβαλλοντικές προθέσεις. Η λύση, δυστυχώς, είναι μία: Η Ενεργοποιημένη Κοινωνία! Αυτή είναι σε θέση να προβάλλει προτάσεις ρεαλιστικές, αποτελεσματικές και χρονικά προσδιορισμένες οι οποίες μπορούν να τύχουν γενικότερης αποδοχής.

6

Ένα κείμενο Απριλίου 2006 της Κίνησης Πολιτών

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ
Τι άλλαξε απο τότε...;
Η Κοινωνία Πολιτών επιδιώκει να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό του Κράτους που σήμερα είναι αναποτελεσματικό, συχνά ηθελημένα αδιαφανές και ενίοτε διεφθαρμένο. Για τους λόγους αυτούς η Κίνηση Πολιτών αποφάσισε να επανέλθει στο κρίσιμο κεφάλαιο της διαχείρισης του δημόσιου χρήματος και της δημοσιονομικής πειθαρχίας, τομείς στους οποίους η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 15. Η Κίνηση Πολιτών αμφισβητεί την ηθική και τη λογική των ποικίλων νόμων που εξαιρούν ορισμένα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου ή/και ορισμένες δαπάνες από τη διάταξη του Συντάγματος περί δημοσιοποίησης όλων των εσόδων και εξόδων του Δημοσίου. Αυτονομία δράσης δε νοείται να εξομοιούται με απαλλαγή απόδοσης λογαριασμού. Η Κίνηση Πολιτών αμφισβητεί την ηθική και τη λογική να εξαιρούνται παντός ελέγχου (Βουλής, Ελεγκτικού Συνεδρίου ή ΣΟΛ) κάποια νομικά πρόσωπα ή ορισμένες δαπάνες του Δημοσίου. Η Κίνηση Πολιτών δε δέχεται την ηθική ή τη λογική της δημιουργίας δεκάδων «ειδικών λογαριασμών» που ελέγχονται μόνο από τον Υπουργό, δηλαδή τον ίδιο το χρήστη (ελέγχοντα και ελεγχόμενο). Η Κίνηση Πολιτών πιστεύει ότι όποιο πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, χειρίζεται καθ΄οιονδήποτε τρόπο πόρους εθνικούς ή κοινοτικούς, οφείλει: • να τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα • να δημοσιεύει αναλυτικά και πλήρη οικονομικά στοιχεία • να υφίσταται κανονικό έλεγχο του Σώματος Ορκωτών Λογιστών. Εάν κριθεί ότι μερικές εξαιρέσεις επιβάλλονται για λόγους εθνικούς ή άλλους, να περιορισθούν στο ελάχιστο δυνατό τόσο ο αριθμός των εξαιρέσεων όσο και η έκτασή τους. Ίσως διερωτηθούν μερικοί ποιο θα είναι για το Δημόσιο το πρόσθετο κόστος αυτού του συστήματος ελέγχων. Η απάντηση είναι απλή: Θα είναι κλάσμα του εθνικού οφέλους... Το ζητούμενο είναι ένα σύστημα το οποίο θα είναι αποτελεσματικό και καθολικό: • Αποτελεσματικό σημαίνει ότι επιτυγχάνεται ο βέλτιστος στόχος χωρίς χρονοτριβές, με σωστή οργάνωση (αρμοδιότητες ευθύνες, διαδικασίες, όρια εξουσιοδότησης κλπ.) με διαφάνεια (ευχέρεια ελέγχου, τακτικές και έγκαιρες δημοσιεύσεις οικονομικών στοιχείων, τακτικοί έλεγχοι (audit) από εξωϋπηρεσιακούς παράγοντες). • Καθολικό σημαίνει κανείς, καμμία εταιρία ή υπηρεσία, κανένας οργανισμός να μην εξαιρείται των γενικών κανόνων διαχείρισης δημόσιου χρήματος. Ειδικά οι ΑΕ θυγατρικές του Δημοσίου, που εξαιρούνται των κανόνων αυτών, θα πρέπει να υπάγονται πλήρως στους κανόνες που θεσπίζονται για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, περιλαμβανομένου του ελέγχου του ΣΟΛ. Μια άλλη πτυχή του όλου θέματος είναι αυτή του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ε.Σ.). Δεν μπορεί να υπάρχει συνετή διαχείριση του δημόσιου χρήματος ή δημοσιονομική πειθαρχία χωρίς αποτελεσματικό Ελεγκτικό Συνέδριο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όλες οι προηγμένες χώρες του κόσμου έχουν υιοθετήσει αυτό το θεσμό και ο οποίος λειτουργεί στην Ελλάδα αδιαλείπτως από το 1833. Η χώρα μας, βέβαια, περιόρισε το σκοπό του Ε.Σ. στη νομιμότητα των δαπανών, ενώ άλλες χώρες όπως η Γαλλία, περιέλαβαν και τη σκοπιμότητα των δαπανών. Δυστυχώς η Ελλάδα προχώρησε και σε άλλες ηθελημένες υποβαθμίσεις του ρόλου του Ε.Σ. Έτσι εξαιρέθηκαν διάφοροι τομείς ευθύνης του Δημοσίου από τις αρμοδιότητες του Ε.Σ., όπως π.χ. είναι οι αμυντικές δαπάνες. Αλλά, ενώ η εξαίρεση των οπλικών συστημάτων έχει κάποια βάση λογικής, η παράλληλη εξαίρεση όλων των τρεχούμενων προμηθειών του στρατεύματος, όπως είναι οι στολές και τα συσσίτια, στερείται λογικής και δεν είναι νοητό να συνεχισθεί επί πολύ. Πέραν αυτών, έχουν νομοθετηθεί ή καθ΄οιονδήποτε τρόπο επιβληθεί και τέτοιοι περιορισμοί στη λειτουργία του Ε.Σ. (παραχωμένες διαδικασίες, ανεπάρκεια επιστημονικού προσωπικού κλπ), ώστε ο απολογιστικός έλεγχος των δαπανών να ενεργείται συχνά με μεγάλη καθυστέρηση (ακόμη και πολυετή) και να καθίστανται έτσι τα όποια πορίσματα και εκθέσεις άνευ αντικειμένου. Η υπολειτουργία του όλου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του δημοσίου χρήματος δεν επιτρέπεται να συνεχισθεί. Η Ελλάδα είναι μόνιμα ουραγός στην Ευρώπη των 15 σε όλους σχεδόν τους δείκτες της οικονομίας, από το ύψος του δημοσίου χρέους (ως ποσοστού του ΑΕΠ) μέχρι τη διαφθορά, και από τα ελλείμματα των δημοσίων οργανισμών μέχρι την έκταση της παραοικονομίας. Είναι καιρός να σοβαρευτούμε ως Κράτος και να το απαιτήσουμε ως Κοινωνία.

7

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
Οι δυσλειτουργίες στο δημόσιο τομέα πάντων και δη με «διαφανοφάνεια», είναι κυριολεκτικά αναρίθμητες. Το στην ουσία όμως με αδιαφάνεια. Κράτος μας νοσεί βαρύτατα. Αυτή η πολιτική νόσος έχει οδηγήσει Δώσαμε πιο πάνω ένα ποικίλο δείγμα σε γενικευμένη κακοδιαχείριση και διαυτής της ανώμαλης και επικίνδυνης αφθορά, σε διπλάσιο μέγεθος του Κράκατάστασης, ώστε να συνειδητοποιή- τους από όσο χρειάζεται, σε πτώση της σει καλύτερα ο αναγνώστης την έκτα- ανταγωνιστικότητας της Οικονομίας. ση της νόσου αλλά και τις εξίσου πολ- Αυτά, με τη σειρά τους, δημιούργησαν λαπλές δυνατότητες που υπάρχουν για - τεράστιο δημόσιο χρέος να συμβάλει και ο ίδιος, με τις παρεμ- - υπέρμετρο κρατικό δανεισμό και βάσεις του, στην αναγκαία θεραπεία. - αποπνικτικό κόστος εξυπηρέτησης Θα μπορούσαμε ασφαλώς να προσθέτων δανείων. σουμε πάμπολλα ακόμα Ο μέσος ‘Ελληνας, τόσα παραδείγματα δυσλειχρόνια που βολευόταν, τουργίας στο δημόσιο δεν διαμαρτυρόταν αλλά Διαφάνεια ή βίο, όπως είναι η διαφθοτώρα που έφτασε ο κόρά και η φορο-και εισφο- διαφανοφάνεια... μπος στο χτένι, φωνάζει ρο- διαφυγή (με ευθύνη «ΑΔΙΚΙΑ»! και της ίδιας της κοινωΚατανοητό το αίσθημα νίας μας), η γενικευμένη της αδικίας, αλλά ούτε θέσπιση προνομίων αλλά και η ανοχή αρκεί και ούτε βοηθάει. ‘Ηλθε η ώρα να της ανομίας. βάλουμε πλάτη, ο καθένας όσο μπορεί, Βέβαια, το σοβαρότερο πρόβλημα όλων όπου μπορεί. Και πρώτη και καλύτερη είναι η ασύστολη κομματικοποίηση των η Κοινωνία των Πολιτών.

Η Κίνηση Πολιτών προκειμένου να διατηρήσει την πολυφωνία και την ανεξαρτησία της συντηρείται από τις εισφορές και τις συνδρομές των μελών της, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη βιωσιμότητά της. Η ετήσια συνδρομή για το έτος 2010 ανέρχεται στο ποσό των 60€. Μπορείτε να καταθέσετε το ποσό αυτό στο λογαριασμό της Alpha Bank 362-002101-044373, στο ταχυδρομείο ή να επικοινωνήσετε μαζί μας ώστε να μεριμνήσουμε για την είσπραξή του.
Τρίμηνη Ενημερωτική Έκδοση Ιδιοκτήτης: ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ Εκδότης - Διευθυντής: Κατσούλης Ηλίας Ευφρονίου 5-7, 116 34 Α θήνα Τηλ.: 210 7220 063 • Fax: 210 7220 475 e-mail: kinpol@otenet.gr • www.kinisipoliton.gr Υπευθ. Τυπογραφείου: I. Γκούμα - M. Σφενδύλης Ο. Ε.

Χορηγός Επικοινωνίας:

8