σωστή σειρά τους. Καθώς ο καπιταλισμός βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση από τη δεκαετία του 1970 οι αναπτυγμένες χώρες είναι εκείνες που βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της κρίσης. Το τελευταίο κρισιακό φαινόμενο είναι η κρίση του χρέους. Με αιχμή το δημόσιο χρέος εκδιπλώνεται η συνολική κρίση χρέους των αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, δηλαδή η κρίση δημόσιου και ιδιωτικού δανεισμού. Και πάλι δηλαδή τα πράγματα βρίσκονται στη σωστή θέση. Η κρίση αυτή είναι απόρροια του χαρακτηριστικού εκείνου των κοινωνικοοικονομικών συστημάτων που βρίσκονται σε βαθειά και γενικευμένη κρίση. Του παρασιτισμού. Μέσα στα πλαίσια αυτά η Ελλάδα αποτελεί τον πλέον αδύνατο κρίκο του συστήματος. Ευρισκόμενη στο στενό πυρήνα των αναπτυγμένων χωρών του καπιταλισμού με τη συμμετοχή της στο σύνολο των ιμπεριαλιστικών μηχανισμών, ΝΑΤΟ, ΕΕ αλλά και στην ευρωζώνη ήταν εκείνη η χώρα στην οποία εκδηλώθηκαν με εξαιρετική δριμύτητα οι ανισορροπίες αλλά και τα αποτελέσματα της ανισόμερης ανάπτυξης. Η προσπάθεια του κεφαλαίου να διατηρήσει και να επεκτείνει την κερδοφορία του και την κυριαρχία του μέσα στις νέες παγκόσμιες συνθήκες που δημιουργούντο με την ανάδειξη και νέων ισχυρών παγκόσμιων παικτών έχει ουσιαστικά δύο βασικούς αλληλοσυμπληρούμενους και αλληλοτροφοδοτούμενους πυλώνες. Ο πρώτος είναι η απευθείας επίθεση στην εργασία με τη μείωση των μισθών, των συντάξεων, των κοινωνικών παροχών, των εργασιακών δικαιωμάτων αλλά και των δημοκρατικών ελευθεριών. Ο δεύτερος πυλώνας είναι το πέρασμα στα περιουσιακά του στοιχεία των δημόσιων επιχειρήσεων, των δημόσιων υποδομών και των δημόσιων αγαθών. Η επίθεση του κεφαλαίου, που άρχισε δειλά από τη δεκαετία του 1970, πήρε εξαιρετικά βίαιη μορφή μετά την εκδήλωση της κρίσης του 2008 από τη μια λόγω αντικειμενικών μεταβολών μέσα στον καπιταλισμό και από την άλλη λόγω της αδυναμίας αντίστασης από τη μεριά των εργαζόμενων και των κοινωνικών στρωμάτων που πλήττονταν από τη λεγόμενη «δημοσιονομική προσαρμογή» στις διάφορες χώρες που εφαρμόστηκε. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη αναπτυγμένη χώρα που επιχειρήθηκε παρόμοιο πείραμα. Και το πειραματόζωο, μετά το πρώτο σοκ, αντέδρασε. Εκεί που οι γραφειοκράτες εκπρόσωποι του κεφαλαίου θεωρούσαν δεδομένο, μετά τις επιτυχίες τους, πως το ψάρι ήταν καλά αγκιστρωμένο και θα το κατεύθυναν όπου αυτοί ήθελαν ήρθαν οι ελληνικές εκλογές που έδειξαν πως στις αναπτυγμένες χώρες, και δη τις ευρωπαϊκές με παράδοση στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, τα πράγματα είναι διαφορετικά απ’ ότι αφελώς πίστευαν. Οι εκλογές στην Ελλάδα έδειξαν με σαφήνεια πως οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι συνταξιούχοι και οι μικροί αυτοαπασχολούμενοι απέρριψαν τις συνταγές των πολιτικών της μείωσης των μισθών, των συντάξεων, των κοινωνικών παροχών και της τεράστιας αύξησης της ανεργίας. Μετά το πρώτο σοκ και την επίδραση των εκβιασμών και της παραπλάνησης όλο και περισσότεροι άρχισαν να ψάχνονται και να κατανοούν, σε γενικές γραμμές, την πορεία και το μέλλον που τους επιφύλασσαν. Η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος που στήριζε τις πολιτικές επιλογές του κεφαλαίου στην Ελλάδα είχε σαν αποτέλεσμα, μέσα στον ελάχιστο ιστορικά χρόνο των δύο ετών, να οδηγηθούν σε εκλογική 1
κατάρρευση οι δύο κύριοι πολιτικοί εκφραστές του κεφαλαίου στην Ελλάδα. Η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Η στροφή των εργαζόμενων, των άνεργων και μικροαστικών στρωμάτων σε σημαντικό ποσοστό προς τα αριστερά για την επίτευξη λύσης στο ζήτημα της κρίσης έξω από τα πλαίσια που επιβάλλουν οι εκπρόσωποι του κεφαλαίου αποτελεί μια πρώτη νίκη και επιτρέπουν τη γέννηση κάποιας ελπίδας. Μια και η στροφή αυτή ούτε παγιωμένη ούτε σαφής και συγκεκριμένη είναι ο αγώνας για την κατάχτηση από την αριστερά των συνειδήσεων των εργαζόμενων και των πληττόμενων από την κρίση κοινωνικών στρωμάτων θα είναι μακρύς και δύσκολος, με πισωγυρίσματα και ανατάσεις. Παράλληλα πρέπει να συνεκτιμήσουμε και τις τακτικές κινήσεις των εκπροσώπων του κεφαλαίου μετά το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών. Αφού το αγκιστρωμένο ψάρι άρχισε να αντιστέκεται θα αναπροσαρμόσει και ο ψαράς την τακτική του. Το πιο πιθανό είναι να προσπαθήσει να χαλαρώσει τη μια την πίεση, για να μη λακίσει το ψάρι, αλλά και από την άλλη θα εντείνει και τους εκβιασμούς τόσο μέσα από την εκταμίευση των δόσεων του δεύτερου δανείου όσο και από ωμούς και χυδαίους εκβιασμούς για βόρεια Βιετνάμ και άλλα παρόμοια και φαιδρά, τις καταθέσεις κ.λπ . Μέσα στις παραπάνω συνθήκες τα αριστερά και κομμουνιστικά κόμματα, τα κοινωνικά και εργατικά κινήματα έχουν καθήκον να παρέμβουν δυναμικά εκμεταλλευόμενα στο έπακρο την εκλογική ήττα και την απονομιμοποίηση του αστικού πολιτικού συστήματος εντείνοντας την επίθεσή τους. Δεν πρέπει να δώσουν χρόνο στον αντίπαλο να ανασάνει και να ανασυνταχτεί. Η παρέμβασή τους πρέπει να πατά στη ριζοσπαστικοποίηση που παρατηρείται ήδη, να την ενισχύει και να την ωθεί σε μεγαλύτερη πολιτική ωριμότητα. Πρέπει να ορθώσει φραγμούς στις προσπάθειες που θα καταβληθούν ώστε η αντίδραση των εργαζόμενων να διοχετευτεί σε ακίνδυνα για το σύστημα κανάλια. Αυτό προϋποθέτει φυσικά ωριμότητα από την ίδια την αριστερά, κατανόηση των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών δεδομένων και μυαλό ανοιχτό. Πέρα όμως από τα παραπάνω απαιτείται σεβασμός στη διαφορετική άποψη αλλά, ταυτόχρονα, και έντονη πολιτική και ιδεολογική διεργασία. Με τις παραπάνω προϋποθέσεις οι αριστερές και κομουνιστικές δυνάμεις πρέπει να βρουν το κουράγιο, την υπομονή, τη δύναμη και τη γνώση ώστε να διαμορφώσουν ένα κοινό μέτωπο αγώνα στους χώρους δουλειάς, στα σχολεία, στα πανεπιστήμια, στα καφενεία, στους δρόμους και στις πλατείες. Γιατί όμως κοινό μέτωπο; Τι έχει να προσφέρει; Ένα μέτωπο κοινής δράσης μπορεί να αποκρούσει αποτελεσματικότερα, από καλύτερες τώρα θέσεις, τις επιθέσεις του κεφαλαίου στα εισοδήματα, στις συντάξεις, στα κοινωνικά και στα εργατικά δικαιώματα αλλά και στα πολιτικά δικαιώματα. Μέσα από τους κοινούς αγώνες και από την ιδεολογική διαπάλη αφενός μεν θα διαμορφωθούν οι συνθήκες των νέων πολιτικών και ιδεολογικών προτάσεων και αφετέρου θα εντείνεται, θα ωριμάζει και θα ισχυροποιείται η ριζοσπαστικοποίηση των λαϊκών στρωμάτων και της εργατικής τάξης που θα τις επιτρέψει την δυναμική και ουσιώδη παρέμβαση στην πολιτική με την κατάκτηση της εξουσίας όταν αυτό γίνει ιστορικά εφικτό. Έως τότε όμως η συνεργασία πάνω σε κοινά διαμορφωμένα πλαίσια μπορεί να προσφέρει νίκες στους εργαζόμενους και, σε μια κατάσταση όπως η σημερινή, μπορεί να αποτρέψει όχι μόνο τη μετατροπή της εργασίας σε απόλυτο υποχείριο του κεφαλαίου αλλά μια ήττα των σχεδίων του κεφαλαίου στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει την απαρχή για γενικότερες κοινωνικές μεταβολές σε ολόκληρο τον αναπτυγμένο κόσμο. Παράλληλα η αγωνιστική συμπόρευση είναι και ο μόνος δρόμος, η μόνη διαδικασία που μπορεί να εγγυηθεί, όσο μπορεί να εγγυηθεί, πως κάποιο από τα κόμματα που 2
συμμετέχουν στην κοινή πορεία δε θα μετατραπεί σε νέο ΠΑΣΟΚ. Η αναφορά αυτή είναι φυσικά για το ΣΥΡΙΖΑ. Κάποιες από τις αριστερές και ιδιαίτερα από τις κομμουνιστικές δυνάμεις απευθύνουν στο ΣΥΡΙΖΑ την κατηγορία πως υπάρχει ορατός κίνδυνος να μετατραπεί σε ένα απλό διαχειριστικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Η πολιτική της απομόνωσης και οι απολύτως χωριστές διαδρομές είναι ο καλύτερος τρόπος για να μετατραπεί πράγματι σε κόμμα διαχείρισης του συστήματος. Αντίθετα η κοινή δράση είναι και ο μοναδικός τρόπος αποτροπής ενός τέτοιου, υπαρκτού, ενδεχομένου. Ανακεφαλαιώνοντας τα παραπάνω μπορούμε δεχτούμε: 1. Ο παγκόσμιος καπιταλισμός βρίσκεται σε φάση γενικευμένης και χρόνιας κρίσης. 2. Η Ελλάδα αποτελεί τον πλέον αδύνατο κρίκο μεταξύ των αναπτυγμένων χωρών. Για το λόγο αυτό η κρίση έλαβε εξαιρετικά δριμεία μορφή καθώς εκρίθη πως μπορούσε να αποτελέσει το χώρο στον οποίο θα έμπαιναν σε πειραματική μορφή οι νέες μορφές της καπιταλιστικής συσσώρευσης και της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης για όλο τον αναπτυγμένο κόσμο. 3. Οι συνεχείς λαϊκές κινητοποιήσεις από το 2010 και μετά και ιδίως αυτές του 2011 είχαν σαν αποτέλεσμα την απονομιμοποίηση των κύριων πολιτικών εκφραστών του αστισμού στην Ελλάδα. Η πρώτη αντίδραση του αστικού πολιτικού συστήματος ήταν η συνένωση των δυνάμεών του στην κυβέρνηση Παπαδήμου η οποία όμως σύντομα ακολούθησε το δρόμο της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Το αποκορύφωμα της διαδικασίας καταδίκης των αστικών πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών τους ήταν η καταψήφισή τους στις εκλογές του Μαΐου. Η απόλυτη σχεδόν κατάρρευση των κομμάτων που στήριξαν τις πολιτικές του διεθνούς και εγχώριου κεφαλαίου στην Ελλάδα συνοδεύτηκε από την υπερψήφιση της αριστεράς και ιδιαίτερα του ΣΥΡΙΖΑ. 4. Οι μεταβολές στο πεδίο των συνειδήσεων είναι ταχύτατες αλλά δεν ανταποκρίνεται ακόμη σε ένα υψηλό επίπεδο ωριμότητας. Οι ευθύνες γι αυτό δε βαραίνουν τους εργαζόμενους αλλά τα ίδια τα πολιτικά υποκείμενα της αριστεράς τα οποία και δεν έχουν, αντικειμενικά εν πολλοίς, τη δυνατότητα να προτείνουν μια πλήρη, σαφή, ολοκληρωμένη, επιστημονική και σύγχρονη διαδικασία υπέρβασης του καπιταλισμού. Πέρα όμως από την εντελώς αναγκαία κοινή κινηματική δράση σήμερα φαντάζει εφικτή και η κατάκτηση από την αριστερά, και προς όφελος των εργαζόμενων, ακόμη και της κυβερνητικής εξουσίας. Κάτι τέτοιο φάνταζε πριν πολύ λίγο καιρό σαν όνειρο θερινής νυκτός. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο συμπυκνωμένος είναι πλέον ο ιστορικός χρόνος στην Ελλάδα και πόσο ευμετάβλητα είναι τα πολιτικά πράγματα αλλά και οι συνειδήσεις. Ποια όμως η αναγκαιότητα μιας προσπάθειας κατάχτησης της κυβερνητικής εξουσίας από την αριστερά; Είναι εφικτή; Κρύβει κάποιους κινδύνους; Η κατάχτηση της κυβερνητικής εξουσίας από φιλεργατικές αριστερές δυνάμεις φέρνει σε σαφώς καλύτερη θέση το κίνημα, αυξάνει την αυτοπεποίθησή του για τη δύναμη της λαϊκής παρέμβασης, αυξάνει την αυτοπεποίθηση και την εμπειρία της ίδιας της αριστεράς. Η μεταβολές επομένως του κοινωνικού και του πολιτικού πλαισίου μέσα στο οποίο δρούσαν οι αριστερές, εργατικές και κομμουνιστικές δυνάμεις επιβάλει και αλλαγή της τακτικής τους. Χωρίς να είναι καθόλου υποχρεωτική η μεταβολή της στρατηγικής του κάθε κόμματος, κάθε άλλο μάλιστα, και τις κάθε πολιτικής δύναμης αυτές πρέπει άμεσα να 3
ανταποκριθούν στο αίτημα των λαϊκών στρωμάτων για μια αριστερή προοπτική διεξόδου από τη βαθειά κρίση του ελληνικού καπιταλισμού. Ένα αίτημα που πλανιέται πραγματικά στον αέρα και μερικώς αποτυπώθηκε και στα εκλογικά ποσοστά της αριστεράς στις εκλογές του Μαΐου. Το καθήκον της αριστεράς είναι επομένως να προτείνει πλέον και ένα κυβερνητικό σχέδιο. Ένα σχέδιο ρεαλιστικό που θα απαντά ταυτόχρονα σε δύο ζητήματα. Α) Θα απαντά στα άμεσα προβλήματα από τη μεριά των συμφερόντων των εργαζόμενων και της συντριπτικής πλειονότητας της κοινωνίας και θα θέτουν τις βάσεις για μια οικονομία που θα υπάρχει και θα λειτουργεί προς το συμφέρον τους. Β) Θα αφήνει ανοικτό το δρόμο για τις παραπέρα μεταβολές στο οικονομικό και κοινωνικό πεδίο διαμορφώνοντας ταυτόχρονα, με συγκεκριμένες ρυθμίσεις, με τη σύμφωνη εκπεφρασμένη γνώμη του λαού ο οποίος όλο και εντονότερα πρέπει να έρχεται στο προσκήνιο παίρνοντας τις τύχες του στα χέρια του. Τα μέτρα επομένως μπορούν να χωριστούν σε αυτά που θα έχουν βραχυχρόνιο χαρακτήρα και θα έρχονται να αντιμετωπίσουν τα άμεσα και επείγοντα προβλήματα που έχουν προκύψει λόγω της κρίσης χρέους και των πολιτικών που ακολουθήθηκαν κατά την τελευταία διετία, και σε αυτά που θα έχουν μεσομακροπρόθεσμο χαρακτήρα και θα έρχονται να αντιμετωπίσουν την αύξηση των εσόδων του δημοσίου μέσω της εκ θεμελίων αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος και την πραγματική αξιοποίηση και την επέκταση της δημόσιας περιουσίας, και την ανασυγκρότηση της οικονομικής και παραγωγικής βάσης σε μια κατεύθυνση που θα είναι πέρα και πάνω από το καπιταλιστικό κέρδος, φιλική προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον και θα ανοίγει μέτωπα με τον καπιταλισμό και τους υπερεθνικούς εκπροσώπους του και τους μηχανισμούς τους. Οι πρώτες ενέργειες μιας κυβέρνησης της αριστεράς πρέπει να είναι η νομοθετική ακύρωση του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης με άρνηση της συνέχισης της χρηματοδότησης από την ΕΕ και το ΔΝΤ. Αυτό σημαίνει φυσικά το βίαιο ισοσκελισμό του προϋπολογισμού. Είναι αυτό δυνατό χωρίς να οδηγηθούν οι εργαζόμενοι σε καταστροφή; Ναι είναι. Το προβλεπόμενο από τον προϋπολογισμό πρωτογενές έλλειμμα ανέρχεται στα 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Επειδή είναι απολύτως σίγουρο πως αποκλείεται να πραγματοποιηθούν οι προβλέψεις καλό είναι να υπολογίζουμε το έλλειμμα ίσως στα 6 δισεκατομμύρια ευρώ, πρέπει επομένως να εξοικονομηθεί άμεσα το ποσό αυτό μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Αν και, σε βάθος εξαμήνου, μπορούν να παρθούν μέτρα αύξησης των δημοσίων εσόδων εκείνο το οποίο πρέπει να τεθεί σε πρώτη προτεραιότητα είναι η μείωση των δαπανών. Μια πρώτη τέτοια εξοικονόμηση αφορά τις εξοπλιστικές δαπάνες και τις δαπάνες που αφορούν τα στρατεύματα που έχει η Ελλάδα στο εξωτερικό για τις ανάγκες του ιμπεριαλιστικού μηχανισμού του ΝΑΤΟ. Η εξοικονόμηση αυτή μπορεί να υπολογιστεί στα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι δαπάνες του Υπουργείου Άμυνας ανέρχονται στα 3,155 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να τεθούν στο σύνολό τους υπό έλεγχο μια και βρίσκονταν πάντα στο ημίφως. Η επανεξέταση των δαπανών του Υπουργείου Άμυνας δεν στρέφονται κατά της αποτελεσματικότητας των ενόπλων δυνάμεων αλλά κατά της μάλλον εξαιρετικά εκτεταμένης διαφθοράς στο σύνολο των προμηθειών του στρατού.
4
Πίνακας 1
http://www.minfin.gr/contentapi/f/binaryChannel/minfin/datastore/8f/5d/3a/8f5d3af1f8ffc50054ee7a178c5cf8ebdee6f6e9/application/pdf/ EISHGHTIKH+2012.pdf
Οι επόμενες δαπάνες που μπαίνουν στη διαδικασία μείωσης είναι οι μισθολογικές δαπάνες και οι συντάξεις του δημοσίου. Εδώ προκρίνω τη μέθοδο που είχε προτείνει ο Βαρουφάκης. Δηλαδή η μείωση των μισθών και των συντάξεων να είναι από πάνω προς τα κάτω. Το αν αυτό είναι αρκετό για την εξοικονόμηση του απαιτούμενου ποσού ας δούμε στο επόμενο διάγραμμα την κατανομή της δαπάνης για μισθούς στα διάφορα κλιμάκια. 5
Διάγραμμα 1
http://www.doe.gr/11/mel2011.pdf
Από τα δεδομένα του διαγράμματος 1 βλέπουμε πως το 20% των εργαζόμενων στο δημόσιο αμείβονται με ποσά πάνω από 2000 ενώ το υψηλότερα αμειβόμενο 10% παίρνει ποσά κοντά στις 6000 ευρώ. Οι μισθοί και οι συντάξεις θα αρχίσουν να μειώνονται από το ανώτερο κλιμάκιο και θα πέφτουν στο αμέσως κατώτερο. Κατόπιν και οι δύο θα κατεβαίνουν στο επόμενο κλιμάκιο και η διαδικασία θα συνεχιστεί μέχρι την εξοικονόμηση του αναγκαίου ποσού. Τα ειδικά μισθολόγια θα επανεξεταστούν από την αρχή και οι εργαζόμενοι με αυτά θα ενταχτούν στις γενικές κατηγορίες. Ιδιαίτερα το μισθολόγιο των δικαστικών αποτελεί σκάνδαλο και υπάρχει για να δημιουργεί πολιτικά υποχείρια. Σε τελείως νέα βάση θα τεθούν και οι λεγόμενες αποζημιώσεις όπως η βουλευτική και αυτές των διαφόρων συμβούλων, επιτροπών κ.λπ. Ένα μέρος της εξοικονόμησης που θα προέλθει από τις παραπάνω περικοπές πρέπει να κατευθυνθεί προς τους χαμηλόμισθους και τους συνταξιούχους. Για να δοθούν 50 ευρώ το μήνα σε 200.000 χαμηλόμισθους απαιτούνται 200.000χ50χ12=120.000.000. Όσα είναι δηλαδή οι δημόσιες δαπάνες προς το ΝΑΤΟ για το 2012. Λες, σε πρώτη φάση, παιδιά συγγνώμη αλλά δεν έχω. Θα δούμε για αργότερα. Πέρα από τη μικρή ανακούφιση που θα προσφέρει αυτή η μικρή αύξηση το σύνολο των παραπάνω χρημάτων θα καταναλωθούν, προσφέροντας μια ανάσα στην οικονομία, ενώ πηγαίνοντας στα ανώτερα εισοδηματικά κλιμάκια αποθησαυρίζονται αποσυρόμενα από την αγορά. Φυσικά και θα υπάρξουν αντιδράσεις. Αρνητικές από αυτούς που θα χάνουν και θετικές από αυτούς που θα κερδίζουν. Δε γίνεται όμως να είσαι με όλους. Πρέπει να αποφασίσεις με ποιους θα πας και ποιους θα αφήσεις. Η 6
ισοσκέλιση του προϋπολογισμού είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για τον ανεξάρτητο χειρισμό της κρίσης και την ακύρωση του θεμελιώδους παράγοντα εκβιασμού τόσο της κυβέρνησης όσο και του ελληνικού λαού με πραγματικά ή ψεύτικα διλήμματα.
Α. ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ
Το πρώτο ζήτημα με το οποίο θα έλθει αντιμέτωπη μια κυβέρνηση της αριστεράς και στο οποίο πρέπει να δώσει άμεση απάντηση είναι το ζήτημα του δημοσίου χρέους. Η απάντηση που θα δοθεί στο κεντρικό αυτό ζήτημα έχει επιπτώσεις στο σύνολο των απαντήσεων που θα δοθούν στα επόμενα προβλήματα. Πέρα από τις ιδεολογικής φύσεως πολιτικές τοποθετήσεις και θέσεις σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις πρέπει να παίξουν και τα πραγματικά δεδομένα. Αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ρεαλισμό. Έτσι για να μπορέσουμε να πάρουμε θέση στο ερώτημα: ποια πρέπει να είναι η θέση μιας αριστερής κυβέρνησης στο ζήτημα του δημοσίου χρέους; πρέπει να γνωρίζουμε τα δεδομένα. Ας τα δούμε λοιπόν. Στο διάγραμμα που ακολουθεί βλέπουμε την χρονική μεταβολή του δημοσίου χρέους, σαν ποσοστό του ΑΕΠ, και του ΑΕΠ από το 1995 ως το 2011. Διάγραμμα 2
http://www.voxeu.org/sites/default/files/image/FromAug2011/manassemar10fig.gif Το παραπάνω διάγραμμα αποτυπώνει με απόλυτη σαφήνεια την καταστροφή που συντελέστηκε στην Ελλάδα και σε βάρος των φτωχότερων λαϊκών τάξεων και στρωμάτων από το 2009 και μετά. Το ΑΕΠ καταβαραθρώθηκε συμπαρασυρόμενο από τη μείωση μισθών, συντάξεων και παροχών ενώ το δημόσιο χρέος, στο όνομα του οποίου και έγιναν τάχα όλα, γνώρισε μέρες δόξης λαμπρές. Ενώ το ΑΕΠ κατέρρεε με ρυθμούς πολεμικής περιόδου χωρίς να δείχνει κανένα σημάδι σταματήματος της κατρακύλας, αρνούμενο να υποταχτεί στις προβλέψεις των σοφών γραφειοκρατών και των πουλημένων καθηγητάδων, το δημόσιο χρέος εκτινασσόταν από το 117% το 2009 στο 170% του ΑΕΠ περίπου στο τέλος του 2011. Στα διαγράμματα 3 και 4 βλέπουμε τη σύνθεση του χρέους και τους τόκους που πρέπει να πληρώνει το ελληνικό δημόσιο μετά το PSI. 7
Διάγραμμα 3
http://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdfhttp://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdf Διάγραμμα 4
http://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdf
8
Για να μπορέσουμε να έχουμε τη βάση σύγκρισης και να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας στον πίνακα 1 βλέπουμε τα δημόσια έσοδα και τις δαπάνες όπως προβλέπονται από τον προϋπολογισμό. Σε τι συμπεράσματα μπορούμε να οδηγηθούμε από τα παραπάνω δεδομένα; 1) Από το διάγραμμα 2 βλέπουμε πως το δημόσιο χρέος μέσω των λεγόμενων προγραμμάτων στήριξης μετατράπηκε σε μεγάλο μέρος του από ιδιωτικό σε δημόσιο και η διαδικασία θα συνεχίζεται μέσω του νέου δανεισμού των 130 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το χρέος του ελληνικού δημοσίου προβλέπεται πως θα είναι το 2015 κατά 69% οφειλές διακρατικές και οφειλές προς το ΔΝΤ. 2) Ο πίνακας 1 δείχνει την αύξηση των δημοσίων εσόδων η οποία και θα προέλθει κυρίως μέσα από την φοροεπιδρομή στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια. 3) Από το διάγραμμα 4 βλέπουμε πως οι τόκοι για το δημόσιο χρέος ανέρχονται για τα επόμενα χρόνια στα 14 περίπου δισεκατομμύρια το έτος. Και αυτό είναι μέρος μόνο των τόκων. Τα παραπάνω δεδομένα καθιστούν την παύση πληρωμών απολύτως υποχρεωτική. Είναι απολύτως αδύνατη η πληρωμή τόκων της τάξης των 14 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως χωρίς να θέσεις σε κίνδυνο την επιβίωση μεγάλων τμημάτων του ελληνικού λαού. Η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας, σε μεγάλο βαθμό σαν αποτέλεσμα των πολιτικών της δημοσιονομικής προσαρμογής που επεβλήθη βιαίως στον ελληνικό λαό, κάνει οποιαδήποτε άλλη σκέψη για το χειρισμό του δημοσίου χρέους το ελάχιστο αφελή και σίγουρα επικίνδυνη. Καμία κυβέρνηση και κανένα κόμμα δεν έχει το δικαίωμα να μιλά στο όνομα των συμφερόντων των εργαζόμενων και του λαού αν αδυνατεί ή δε θέλει να κατανοήσει πως οποιαδήποτε άλλη πρόταση είναι αντίθετη με τα συμφέροντα των εργαζόμενων. Τα παραπάνω δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας ιδεολογικής ή ιδεοληπτικής από μέρους μου πρόσληψης της πραγματικότητας, αν και αυτό δε θα ήταν κάτι κακό. Απλά η ελληνική οικονομία δε ΜΠΟΡΕΙ να πληρώνει τόκους 14 δισεκατομμυρίων. Πολύ απλά. Φυσικά μια και το χρέος αυτό είναι κυρίως προς κράτη ή άμεσα ή μέσω του ΔΝΤ ο ελληνικός λαός δέχεται, όταν θα αποκτήσει τη δυνατότητα, να πληρώσει το χρέος του με επαναδιαπραγμάτευση φυσικά των όρων του. Για παράδειγμα μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να απαιτήσει το επιτόκιο αλλά και οι δόσεις να συνδέονται με ρήτρες εμπορικού ισοζυγίου ή ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Φυσικά θα πάρουν τα χρήματά τους αλλά θα πρέπει να βοηθήσουν κι αυτοί να υπάρχουν αυτά τα χρήματα. Όλα τα παραπάνω φυσικά θα επιβληθούν ΜΟΝΟΜΕΡΩΣ. Γιατί μονομερώς; 1. Γιατί την πολιτική μιας χώρα την καθορίζει αυθύπαρκτα ο ίδιος και δεν ετεροκαθορίζεται. 2. Γιατί δεν μπορείς να διαπραγματευτείς τους όρους ενός προγράμματος, που αποδεδειγμένα στην πράξη, σε οδηγεί στην καταστροφή την οικονομία και τους εργαζόμενους. 3. Γιατί η ίδια η ουσία του προγράμματος, δηλαδή η εσωτερική υποτίμηση και η καταστροφή του κοινωνικού κράτους, δε μπορούν να μπουν υπό διαπραγμάτευση. Οποιοσδήποτε σκέφτεται πως μπορεί να υπάρξει διαπραγμάτευση στα παραπάνω, πέραν του ότι είναι τουλάχιστον παντελώς άσχετος για τον τρόπο δράσης των κύριων διεθνώς δρώντων υποκειμένων-δηλαδή των κρατών-είναι ή πολιτικός απατεώνας ή 9
πολιτικά αφελής και ως εκ τούτου επικίνδυνος. Οποιοσδήποτε έχει διαφορετική άποψη δεν έχει παρά να αποδείξει, με αριθμούς, πως μπορούν να πληρώνονται οι τόκοι και ταυτόχρονα να μην οδηγείται ο λαός και η οικονομία σε απόλυτη καταστροφή. Η πρώτη επομένως συνθήκη για την κοινή δράση και το κυβερνητικό πρόγραμμα μιας αριστερής κυβέρνησης είναι η παύση πληρωμών του χρέους και η αναδιαπραγμάτευση των όρων αποπληρωμής σε κατάλληλο χρόνο.
Β. ΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Ερχόμαστε τώρα σε ένα άλλο θεμελιώδες ζήτημα. Τον υπαίτιο σχεδόν πολλών από τα δεινά των εργαζόμενων στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο. Τις τράπεζες. Πριν προχωρήσουμε σε προτάσεις ας δούμε τα οικονομικά δεδομένα που αφορούν τις ελληνικές τράπεζες. Στο διάγραμμα που ακολουθεί βλέπουμε το ενεργητικό των τραπεζών σαν ποσοστό του ΑΕΠ στις ευρωπαϊκές χώρες κατά το 2010. Διάγραμμα 5
http://62.1.43.74/7Omiliesparousiaseis/UplFiles/parousiaseis/others/%CE%A7%CE%B1%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%8D%CE %B2%CE%B5%CE%BB%CE%B7%CF%82_%CE%97%20%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B 7_%CE%BA%CE%B1_%CE%B7_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1.pdf
Στο διάγραμμα βλέπουμε πως το ενεργητικό των ελληνικών τραπεζών ανερχόταν το 2010 στο 223% του ΑΕΠ περίπου. Βρισκόταν δηλαδή αρκετά κάτω από το μέσο όρο της ευρωζώνης και πολύ κάτω από αυτό αρκετών χωρών της Ευρώπης όπου οι τράπεζες είχαν χάσει κάθε έλεγχο ευρισκόμενες σε μια κατάσταση υστερικής απληστίας. Η υστέρηση των ελληνικών τραπεζών δεν οφείλεται σε κάποια συντηρητική ή λελογισμένη πολιτική από μέρους τους αλλά στο γεγονός πως η πιστωτική επέκταση στην Ελλάδα άρχισε αργότερα από τις άλλες χώρες. Όλοι θυμόμαστε τη φορτικότητα με την οποία προσπαθούσαν να φορτώσουν τον κόσμο με δάνεια μέσω συνεχών οχλήσεων και παραπληροφορώντας. Στους δύο επόμενους πίνακες βλέπουμε τον δανεισμό των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στην Ελλάδα όπου και εύκολα διακρίνουμε τόσο το χαμηλό επίπεδο δανεισμού τους σε σχέση με την άλλες ευρωπαϊκές χώρες όσο και το ότι η πιστωτική επέκταση είναι συγκεντρώνεται στην πρώτη δεκαετία του 2000 όταν οι τράπεζες απόκτησαν φτηνό δανεισμό με την είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη. 10
Πίνακας 2
http://www.bis.org/publ/othp16.pdf Πίνακας 3
http://www.bis.org/publ/othp16.pdf
11
Κι ενώ έτσι είχαν τα πράγματα ξεσπά η κρίση του 2008. Η πιστωτική φούσκα σκάει όπως ήταν αναμενόμενο. Οι ΗΠΑ, η Ισλανδία και η Ιρλανδία είναι τα πρώτα θύματα. Οι τράπεζες όμως, δηλαδή το κεφάλαιο, προσπαθεί και επιτυγχάνει να πετάξει τη μπάλα στα κράτη. Όχι μόνο δεν πτωχεύουν, όπως ήταν το κανονικό για τον καπιταλισμό, αλλά υποχρεώνουν τα κράτη να τις διασώσουν φορτώνοντας τις ζημιές τους στον κρατικό προϋπολογισμό αλλά και κατηγορούν ταυτόχρονα τα κράτη πως τις κατέστρεψαν! Ο απόλυτος παραλογισμός και η απόλυτη αντιστροφή της πραγματικότητας. Τα όσα δραματικά συνέβησαν στην Ελλάδα κατά τα μετά το 2009 έτη αποτελούν την απαρχή της διαδικασίας μεταστροφής των αιτίων της κρίσης και η απόκρυψη πως αυτή οφείλεται στο κεφάλαιο και τον πολιορκητικό κριό του, τις τράπεζες, και το φόρτωμα της κρίσης στα κράτη, τα οποία πρόθυμα αποδέχονται αυτό το ρόλο αφού βρίσκονται υπό την κυριαρχία του κεφαλαίου. Καθώς η κρίση επεκτεινόταν ταχύτατα στην Ελλάδα οι τράπεζες αρχίζουν να χάνουν τις καταθέσεις, τα δάνεια που είχαν χορηγήσει δε μπορούν να αποπληρωθούν και δε μπορούν πλέον να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους μια και παρουσιάζουν ένα χρηματοδοτικό κενό της τάξης των 120 δισεκατομμυρίων ευρώ.. Πτωχεύουν δηλαδή ουσιαστικά. Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε τη χρονική εξέλιξη των σημαντικότερων οικονομικών χαρακτηριστικών των ελληνικών τραπεζών από το 2000 ως το 2010 που επιβεβαιώνουν όσα έχουμε πει ως εδώ. Διάγραμμα 6
http://www.nbg.gr/wps/wcm/connect/b9182a004662bfd1a9aba9e09d3f13c6/Greec eMonthly_March11+fin.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=b9182a004662bfd1a9aba9e09 d3f13c6 Τον καιρό της μεγάλης κερδοφορίας με την πιστωτική επέκταση το σύνολο των κερδών των τραπεζών μοιραζόταν σε αφορολόγητα μερίσματα στους μεγαλομετόχους και σε τρελά μπόνους των στελεχών. Η κερδοσκοπική απληστία των τραπεζών τις 12
οδήγησε σε μια πολιτική που δημιούργησε το χρηματοδοτικό κενό ενώ η κρίση του 2008 αποκάλυψε τόσο αυτό όσο και την κεφαλαιακή τους ανεπάρκεια. Από το 2008 και μετά το τραπεζικό σύστημα υπάρχει τροφοδοτούμενο με ρευστότητα από την ΕΚΤ και τον ΕLA ενώ απομυζά τεράστια ποσά από το ελληνικό δημόσιο αυξάνοντας το δανεισμό του για χάρη τους. Στο διάγραμμα 7 βλέπουμε τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ και τον ΕLA. Διάγραμμα 7
http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp94_en.pdf
Καθώς οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών απομύζησαν κάθε πόρο τους ανέλαβε ο Έλληνας εργαζόμενος να τις διασώσει για λογαριασμό τους. Η προσπάθεια των μεγαλομετόχων για κοινωνικοποίηση των ζημιών των τραπεζών ήταν μέχρι τώρα απολύτως επιτυχής. Το ελληνικό δημόσιο δανειζόταν και εγγυόταν γι αυτούς φορτώνοντας τους Έλληνες φορολογούμενους με χρέη. Στον πίνακα 4 βλέπουμε το σύνολο των μετρητών και των εγγυήσεων του ελληνικού δημοσίου προς τις τράπεζες από το 2008 και μετά. ΠΙΝΑΚΑΣ 4
ΜΕΤΡΗΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΤΟΥ ΕΔ 8 ΔΑΝΕΙΑ ΜΕ ΕΓΓΥΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔ 15 15 25 30 30 115
Ν.3723/2008 5 Ν 3845/2010 10 Ν3872/2010 ΕΙΔΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΙΚ ΑΠΡΙΛΗΣ 2011 ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ 50 ΣΥΝΟΛΟ 65 ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 188 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ
8
13
Το θράσος του κεφαλαίου και των πολιτικών εκπροσώπων του είναι απύθμενο. Δε φτάνει που απομύζησαν κάθε κέρδος που μπορούσαν να αποκομίσουν από τις αποταμιεύσεις των Ελλήνων αλλά άφησαν και ουσιαστικά ακάλυπτες αυτές τις αποταμιεύσεις. Δρώντας ασύστολα και ανεξέλεγκτα, και με την απόλυτη συνενοχή του πολιτικού συστήματος, χρησιμοποίησαν της καταθέσεις για τον ανήθικο πλουτισμό τους αφήνοντας τελικά αυτές τις καταθέσεις στον αέρα και ακάλυπτες. Και αφού δημιούργησαν το τεράστιο αυτό πρόβλημα έρχονται να υποστηρίξουν πως, αφού υπάρχει πρόβλημα νε τις καταθέσεις, πρέπει το ελληνικό δημόσιο να αναλάβει τις ζημιές πληρώνοντας με χρήματα δανεικά αλλά για να μείνουν οι τράπεζες στην κατοχή τους. Μνημείο υποκρισίας μπορούμε να θεωρήσουμε το Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha bank αμέσως μετά τις εκλογές (http://www.alpha.gr/files/infoanalyses/weekly25052012.pdf) αλλά και χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο προσλαμβάνει την πολιτική πραγματικότητα το τραπεζικό κεφάλαιο. Βασική επωδός στην προσπάθεια δικαιολόγησης της πολιτικής της εις βάρος του ελληνικού λαού ενίσχυσης των τραπεζών και του κεφαλαίου είναι πως αυτό είναι αναγκαίο γιατί έτσι θα παρασχεθεί ρευστότητα στην ελληνική οικονομία, ψέμα και παραπληροφόρηση απόλυτη. Ένα πρώτο ερώτημα είναι γιατί τη ρευστότητα πρέπει να την παράσχουν οι ιδιωτικές τράπεζες και οι τραπεζίτες που αφού λεηλάτησαν τις τράπεζες τις χρεοκόπησαν και όχι τράπεζες υπό κρατικό έλεγχο; Το γιατί είναι το απόλυτο ψέμα πως οι τράπεζες θα τροφοδοτήσουν με ρευστότητα την οικονομία ας το δούμε τώρα. Στο διάγραμμα 8 βλέπουμε τη σχέση δανείων προς καταθέσεις για τις πέντε μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες το 2010 και το 2011. Διάγραμμα 8
http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp94_en.pdf
Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε τη μεταβολή στις χορηγήσεις δανείων από τις ελληνικές τράπεζες από το 2007 ως τον Ιανουάριο του 2012. Τα συμπεράσματα είναι εύκολα. Βλέπεται κάπου πιστώσεις στο διάγραμμα; Κάθε άλλο!
14
Διάγραμμα 9
http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp 94_en.pdf Ας δούμε τώρα στο επόμενο διάγραμμα το ποσοστό των δανείων που βρίσκονταν σε καθυστέρηση. Διάγραμμα 10
http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp94_e n.pdf Ίσως θελήσει κάποιος να ισχυριστεί πως η κατάσταση αυτή θα αλλάξει. Φυσικά και θα αλλάξει. Προς το χειρότερο! Η Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε πρόσφατα καθυστερήσεις ύψους 13% επί του συνόλου των χορηγήσεών της στην Ελλάδα από 8,4% στο τέλος 15
του 2010. Στην Alpha Bank οι καθυστερήσεις αυξήθηκαν στο 13% από 8,7%, στη Eurobank σε 15,8% από 9,9% και στην Πειραιώς σε 13,2% από 6,9%. Επίσης η μόνη ρευστότητα που έχουν οι τράπεζες είναι αυτή που αντλούν από την ΕΚΤ και τον ELA. Είναι τυπικά βραχυχρόνια και δεν χρησιμοποιείται φυσικά για τη χορήγηση πιστώσεων. Οι τράπεζες χρειάζονται απλά ανακεφαλαιοποίηση γιατί οι ιδιοκτήτες τους τις χρεοκόπησαν. Καλομαθημένοι μέχρι τώρα από την τακτική του κράτους που τους χάριζε συνεχώς χρήματα των φορολογούμενων (πίνακας 5) αυξάνοντας το δανεισμό του δημοσίου και παίρνοντας σαν αντάλλαγμα μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου άφηνε τις τράπεζες υπό τον απόλυτο έλεγχο των μεγαλομετόχων τους. Οι τράπεζες σήμερα, αλλά και για αρκετά ακόμη χρόνια όχι μόνο δε πρόκειται να τροφοδοτήσουν με ρευστότητα την οικονομία αλλά κάνουν και θα κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Θα στερούν συνεχώς ρευστότητα καταστρέφοντας τελείως ότι έχει απομείνει όρθιο. Αυτό οι τράπεζες το κάνουν με δύο τρόπους. Από τη μια, και στα πλαίσια της απομόχλευσης, τα χρήματα που επιστρέφονται σε αυτές μέσω της αποπληρωμής των πιστώσεων είναι πολύ περισσότερα από τα χορηγούμενα δάνεια. Ένα μεγάλο μέρος του, έτσι και αλλιώς ελάχιστου ρευστού στην αγορά, παρακρατείται από τις τράπεζες. Από την άλλη οι ακόρεστες ανάγκες τους για χρήμα από το δημόσιο οδηγεί σε αύξηση του δανεισμού του δημοσίου και στην υπερφορολόγηση για χάρη των τραπεζών των εργαζόμενων, των συνταξιούχων, των μικρών επαγγελματιών και εμπόρων ακόμη και των ανέργων. Οι ρόλοι επομένως έχουν αντιστραφεί πλέον. Δεν χρηματοδοτούν οι τράπεζες την πραγματική οικονομία αλλά η πραγματική οικονομία κρατά στη ζωή αυτά τα ζόμπι που ζουν αφαιρώντας και την τελευταία ικμάδα της οικονομίας. Και τώρα οι τράπεζες και οι εγκάθετοί τους στις κυβερνήσεις επέβαλαν να δανειστεί το ελληνικό δημόσιο 50 δισεκατομμύρια ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση των χρεοκοπημένων τραπεζών Η λύση είναι απλή. Το δημόσιο τρέπει τις προνομιούχες και τις κοινές χωρίς ψήφο μετοχές σε κοινές μετά ψήφου και παίρνει των έλεγχο των τραπεζών. Τα δάνεια κουρεύονται σε ένα ποσοστό της τάξης του 30 με 50% και επαναδιαπραγματεύονται από την αρχή. Οι δόσεις των δανείων δε μπορούν να ξεπερνούν ένα ποσοστό του ετήσιου εισοδήματος των νοικοκυριών ή ένα ποσοστό των κερδών των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των μικρών. Στόχος μοναδικός η δημιουργία ενός υγιούς τραπεζικού συστήματος που θα τροφοδοτεί την οικονομία και την παραγωγή πέρα και έξω από τον παρασιτισμό και την κερδοσκοπία. Η παρακολούθηση των δανείων θα είναι συνεχής και οι όροι τους θα μεταβάλλονται ανάλογα με την πορεία της οικονομίας αλλά και ανάλογα με το συγκεκριμένο δανειολήπτη. Απαγορεύεται νομοθετικά και συνταγματικά η απαλλοτρίωση της κύριας κατοικίας ενώ τα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών των τελευταίων δέκα χρόνων οδηγούνται στη δικαιοσύνη με την κατηγορία της απιστίας και της απάτης και κυρίως οι διοικήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. . Το δημόσιο χρησιμοποιώντας αρχικά την ΕΤΕ, την ΑΤΕ και το ΤΤ σαν μοχλούς στο τραπεζικό σύστημα προχωρά στην αναχρηματοδότηση των τραπεζών χωρίς να καταφύγει στους μηχανισμούς της ΕΕ. Το πρόβλημα της ανακεφαλαιοποίησης θα είχε σχετικά εύκολη λύση αν υπήρχε εθνικό νόμισμα. Μια όμως και αυτό δεν υπάρχει και δεν αποτελεί τη θέληση του ελληνικού λαού ούτε συνεκτικό στοιχείο των κομμάτων της αριστεράς πρέπει να βρεθούν τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος που θα συνδυάζουν το ευρώ, την άρνηση δανεισμού από τους μηχανισμούς της ΕΕ με την ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών ή κάποιων από αυτές. Ένας τρόπος ανακεφαλαιοποίησης μπορεί να είναι η έκδοση κρατικών ή εταιρικών λαϊκών ομολόγων υψηλής ασφάλισης. Μπορούν δηλαδή να εκδοθούν ομόλογα 16
χαμηλής αξίας με ρήτρα ξένου νομίσματος, ευρώ ή δολαρίου, τα οποία θα είναι καλυμμένα με δημόσια περιουσία πολλαπλάσιας αξίας. Αντί να ξεπουληθεί η δημόσια περιουσία αντί πινακίου φακής και να γίνει βορά στην απληστία του διεθνούς κεφαλαίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη εσωτερικού δανεισμού παραμένοντας στην ιδιοκτησία του λαού που τη δημιούργησε. Στόχος του παραπάνω μέτρου είναι η επανείσοδος στο πιστωτικό σύστημα των 70 περίπου δισεκατομμυρίων ευρώ τα οποία έχουν φύγει κατά την τελευταία διετία. Αν και ένα μέρος αυτών έχει χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τρεχουσών αναγκών, καθώς μειώνονταν τα εισοδήματα και αυξάνονταν οι υποχρεώσεις, ένα μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων βρίσκεται στην κατοχή κυρίως μικροκαταθετών που είτε τα έβγαλαν στο εξωτερικό είτε τα έχουν σπίτι τους. Στα σπίτια βρίσκονται πιθανά χρηματικά διαθέσιμα που πρέπει να κυμαίνονται από 30 ως 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Οποιαδήποτε άλλη λύση πέρα από το πέρασμα των τραπεζών υπό απόλυτο δημόσιο δεν είναι απλά μη αριστερή. Είναι απόλυτα αντιλαϊκή και εξυπηρετεί τα συμφέροντα του πιο παρασιτικού, άπληστου και αρπακτικού κεφαλαίου. Του τραπεζικού. Η πραγματική κατάσταση του πιστωτικού συστήματος στην Ελλάδα και ο τρόπος που αυτό χειρίστηκε τις καταθέσεις των Ελλήνων πρέπει να ειπωθεί με κάθε ειλικρίνεια στον ελληνικό λαό. Πρέπει να πάρει της αποφάσεις του γνωρίζοντας όλα τα δεδομένα και τις συνέπειες των αποφάσεών του.
Γ.ΤΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στα μεσοπρόθεσμα μέτρα που πρέπει να ληφθούν είναι η τελείως διαφορετική δομή του φορολογικού συστήματος. Το φορολογικό σύστημα που βρίσκεται σε ισχύ είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε να αφήνει φορολογικά ασύδοτο το κεφάλαιο και να φορτώνει τα φορολογικά βάρη στους εργαζόμενους και στα πιο φτωχά κοινωνικά στρώματα. Για την αλήθεια της παραπάνω θέσεις δεν έχουμε παρά να δούμε τα επόμενα τρία διαγράμματα. Διάγραμμα 11
17
Διάγραμμα 12
Διάγραμμα 13
http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/taxation/gen_info/economic_an alysis/tax_structures/2011/report_2011_en.pdf Τι αποκαλύπτουν τα παραπάνω; 1. Το μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών εσόδων του ελληνικού δημοσίου προέρχεται από την έμμεση φορολογία κάτι που επιβαρύνει τους εργαζόμενους και τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα.
18
2. Τα φορολογικά έσοδα από τα φυσικά πρόσωπα είναι πολύ μικρά στην Ελλάδα, σε σχέση με τα αντίστοιχα των αναπτυγμένων χωρών, κάτι που αποκαλύπτει την τεράστια φοροδιαφυγή των μικροαστικών κυρίως στρωμάτων. Η φοροδιαφυγή αυτή ήταν αποτέλεσμα συνειδητής πολιτικής από τη μεριά των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, των κύριων δηλαδή πολιτικών εκπροσώπων της ελληνικής αστικής τάξης, και μέσω και αυτής δημιουργούσαν τις απαραίτητες κοινωνικές συμμαχίες που νομιμοποιούσαν και εξασφάλιζαν την πολιτική τους ηγεμονία. 3. Το μεγάλο κεφάλαιο στην Ελλάδα έχαιρε και χαίρει εξαιρετικής φορολογικής ασυλίας φορολογούμενο πραγματικά με ένα 17,5% (διάγραμμα 13) ενώ οι τράπεζες έχαιραν ακόμη μεγαλύτερης φοροασυλίας φορολογούμενες ουσιαστικά με ένα 12 με 13%. Τα αποτελέσματα των παραπάνω φορολογικών πολιτικών είχαν σαν αποτέλεσμα τον υπερδανεισμό του ελληνικού δημοσίου και την κρίση χρέους η οποία και ανέδειξε όλες τις καλά αποκρυμμένες ταξικές πολιτικές αλλά και τις παθογένειες του ελληνικού καπιταλισμού και του πολιτικού του συστήματος. Το ξέσπασμα της κρίσης αποτέλεσε μία εξαιρετική ευκαιρία για το ελληνικό κεφάλαιο να αναδιαμορφώσει τις οικονομικές και παραγωγικές δομές και σχέσεις στην Ελλάδα προς όφελός του επιτιθέμενο στην εργασία φορτώνοντάς της την κρίση και διαμορφώνοντας το μέλλον σύμφωνα με τα συμφέροντά του. Η αλλαγή του φορολογικού συστήματος αποτελεί έναν από τους μοχλούς μέσω του οποίου μια αριστερή κυβέρνηση θα προχωρήσει σε αναδιανομή του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου σε όφελος της εργασίας και σε βάρος του κεφαλαίου και του πλούτου. Προς την κατεύθυνση αυτή ένα φορολογικό σύστημα θα περιλαμβάνει με χρονική σειρά: 1. Αύξηση των συντελεστών φορολόγησης των διανεμόμενων εταιρικών κερδών μέχρι και 50% τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Έλεγχο του τρόπου υπολογισμού τόσο των εξόδων όσο και του τρόπου τιμολόγησης των αγαθών όσο και των υπηρεσιών ιδιαίτερα των πολυεθνικών εταιρειών. Αδιανέμητα κέρδη προοριζόμενα για επενδύσεις οι οποίες δεν πραγματοποιούνται διανέμονται υποχρεωτικά, όταν περάσει ο χρόνος υλοποίησης της επένδυσης φορολογούμενα με συντελεστές της τάξης του 70 % και πάνω. 2. Φορολόγηση των μερισμάτων με υψηλότατους συντελεστές ή ένταξή τους στη φορολογική κλίμακα φορολόγησης των φυσικών προσώπων. 3. Απλοποίηση του φορολογικού συστήματος και γενικευμένο πόθεν έσχες. Έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων με ένταξη των υποθηκοφυλακείων όλης της χώρας σε ενιαία ηλεκτρονική βάση. Δρακόντεια μέτρα σε περίπτωση απόκλισης των δηλωθέντων εισοδημάτων κατά ένα ποσοστό, για παράδειγμα 20%, με τα αποκτηθέντα περιουσιακά στοιχεία. Οι συντελεστές φορολόγησης των φυσικών προσώπων αποκτούν σαν υψηλότερο συντελεστή το 70% ενώ αυξάνεται το αφορολόγητο αρχικά στο επίπεδο φτώχειας και σε συντομότατο χρονικό διάστημα στα 12000 ευρώ και πάλι. 4. Η απόδοση των παραπάνω μέτρων θα μεταφέρεται σταδιακά στη μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ και των λοιπών έμμεσων φορολογικών επιβαρύνσεων μέχρι την τελική κατάργησή τους. Από το μέτρο αυτό θα εξαιρούνται αγαθά και υπηρεσίες που επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο.
19
Δ. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ Και τώρα ερχόμαστε στα δύσκολα. Πριν προχωρήσουμε στη διατύπωση προτάσεων για μια παραγωγική ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας, η οποία θα υπάρχει και θα λειτουργεί για να παράγει πλούτο για τους εργαζόμενους και για τα φτωχότερα λαϊκά στρώματα του πληθυσμού, ας δούμε ποια είναι τα δεδομένα και ας προσπαθήσουμε να διαγνώσουμε τα αίτια που μας οδήγησαν στην κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Στο διάγραμμα 14 βλέπουμε το εμπορικό ισοζύγιο από το 2001 ως το 2011. Διάγραμμα 14
http://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdf Τα στοιχεία του πίνακα και του διαγράμματος είναι αποκαλυπτικά για το επίπεδο της παραγωγής στην Ελλάδα. είναι φανερό πως η κατάσταση αυτή είναι απλά αδύνατο να συνεχιστεί/ Για να έχουμε μια πιο σαφή εικόνα της κατάστασης της παραγωγής, αγροτικής και βιομηχανικής στην Ελλάδα ας δούμε τα δεδομένα στα επόμενα διαγράμματα [ετήσιοι ρυθμοί μεταβολής στην προστιθέμενη αξία στη γεωργία (διάγραμμα 10) και χρονική μεταβολή της σαν ποσοστό του ΑΕΠ (διάγραμμα 11), ετήσιοι ρυθμοί μεταβολής στην προστιθέμενη αξία στη βιομηχανία (διάγραμμα 12) και χρονική μεταβολή αυτής σαν ποσοστό του ΑΕΠ (πίνακας 6) . Διάγραμμα 15
http://www.oecdilibrary.org/docserver/download/fulltext/3010061ec021.pdf?expires=1312302374&id=id&accname=freeCon tent&checksum=A10362C9FDC0D574DA3D676A54667776
20
Διάγραμμα 16
http://www.tradingeconomics.com/greece/food-production-index-1999-2001--100-wbdata.html ΠΙΝΑΚΑΣ 5
http://www.un.org/esa/agenda21/natlinfo/countr/greece/industry.pdf Διάγραμμα 17
http://www.oecdilibrary.org/docserver/download/fulltext/3010061ec021.pdf?expires=1312302374&id=id&accname=freeContent&checksum= A10362C9FDC0D574DA3D676A54667776
Και για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης βλέπουμε στον πίνακα που ακολουθεί την προστιθέμενη αξία ανά κατηγορία για τις χώρες τις ΕΕ.
21
ΠΙΝΑΚΑΣ 6
http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-GK-10-001/EN/KS-GK-10-001-EN.PDF
Αν θελήσουμε να διερευνήσουμε τα αίτια αυτής της κατάστασης μπορούμε επιγραμματικά να τα κατατάξουμε στα εξής: 1. Η γενικευμένη τάση στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες που από τη δεκαετία του 1970 βρίσκονται σε αδυναμία παραγωγικής ανάπτυξης και συρρίκνωσης της συμμετοχής της γεωργικής και βιομηχανικής παραγωγής στο σχηματισμό του ΑΕΠ. 2. Η διαδικασία αυτή πήρε στην Ελλάδα πιο βίαιη μορφή έχοντας τρία βασικά αίτια: Α) Την ένταξη στην τότε ΕΟΚ όσον αφορά κυρίως την αγροτική παραγωγή αρχικά και τη βιομηχανική λίγο αργότερα. Β) Τον παρασιτικό, κομπραδόρικο αστικής τάξης. και κρατικοδίαιτο χαρακτήρα της ελληνικής
Γ) Η ένταξη στην ευρωζώνη ήρθε να αποτελειώσει ότι είχε μείνει όρθιο. Η ένταξη της ελληνικής οικονομίας σε ένα ενιαίο νομισματικό χώρο χωρίς μεταβιβαστικές πληρωμές και με μεγάλη αρχική ανισορροπία είχε τα απολύτως αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα.
22
Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει επομένως ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα από το δημόσιο χρέος. Το εμπορικό έλλειμμα και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οποιαδήποτε λύση και να δοθεί στο πρόβλημα του δημοσίου χρέους, ακόμη κι αν μας τα χαρίσουν δηλαδή, το πρόβλημα θα ξαναγεννηθεί σε σύντομο χρόνο αν δε λυθεί το πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου. Κάτι το οποίο φυσικά σημαίνει παραγωγική ανασυγκρότηση. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι καθόλου πολιτικά, κοινωνικά και ταξικά ουδέτερο. Το ίδιο ακριβώς επιδιώκει και η ελληνική αστική τάξη για την Ελλάδα μέσω των ακολουθούμενων κατά την τελευταία διετία πολιτικών αλλά και το διεθνές κεφάλαιο μέσω των αντίστοιχων πολιτικών σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Αν και το πρόβλημα της αναδιάταξης και ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας και της παραγωγής θα ήταν εξαιρετικά ευκολότερο με ανεξάρτητη νομισματική πολιτική και εθνικό νόμισμα προς το παρόν ας μη θέσουμε τέτοιο θέμα αφενός μεν διότι η πολιτική εξόδου από το ευρώ δε βρίσκει σύμφωνα τα κόμματα της αριστεράς και αφετέρου διότι ο ελληνικός λαός δεν είναι σύμφωνος με την εγκατάλειψη της ευρωζώνης αν και οι απόψεις είναι υπό διαμόρφωση. Εδώ πρέπει να επισημάνουμε με έμφαση πως η ακούσια έξοδος από το ευρώ από τη μια δεν είναι νομικά και θεσμικά εφικτή και από την άλλη είναι απλά αδύνατη γιατί οι επιπτώσεις της θα ήσαν ανυπολόγιστες για την ευρωζώνη, τις τράπεζές της και τις χώρες που ακολουθούν το δρόμο της Ελλάδας στην ύφεση και τα μνημόνια με πρώτες στη λίστα στην Ισπανία και την Ιταλία. Έτσι τα θέματα του ευρώ και της ΕΕ δεν είναι άμεσης προτεραιότητας και δεν πρέπει να μπούνε εμπόδιο στην κοινή δράση της αριστεράς. Μπορούν οι αλήθειες να κριθούν στην πράξη καθώς θα γίνεται προσπάθεια ανάταξης της ελληνικής οικονομίας. Πάντως σε μια προσπάθεια οικονομικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα σε μια κατεύθυνση που θα εξυπηρετεί της ανάγκες των εργαζόμενων και όχι την κερδοφορία του κεφαλαίου, τα προβλήματα τα οφειλόμενα στο ευρώ και την ΕΕ θα αναδειχθούν εντονότατα. Στην πορεία επομένως της ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας, πέρα και έξω από τα σχέδια που το διεθνές και ελληνικό κεφάλαιο επιφυλάσσει για τη θέση της στο διεθνή καταμερισμό, θα χρειαστούν ρήξεις τόσο με τν ΕΕ όσο και με το ευρώ και την αρχιτεκτονική του. Ας προσπαθήσουμε επομένως μέσα στα παραπάνω όρια να διαμορφώσουμε ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης. Α. ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Στον τομέα της αγροτικής οικονομίας υπάρχουν μια σειρά από μέτρα που μπορούν να δώσουν μια πρώτη ώθηση στην ανάπτυξή της. Αρχικά πρέπει να μπουν κάποιοι στόχοι. Τι ακριβώς θέλεις να παράγεις; Οι προτεραιότητες είναι οι τομείς εκείνοι που επιβαρύνουν το εμπορικό ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων και ταυτόχρονα είναι απαραίτητα για την ένα υψηλό βιοτικό επίπεδο ή ακόμη και για την επιβίωση. Αναφέρομαι δηλαδή στα κρέατα, και ιδιαίτερα το βοδινό, τα γαλακτοκομικά, τις ζωοτροφές, τα σιτηρά με έμφαση στο μαλακό σιτάρι και τη ζάχαρη. Εδώ είναι καλό να γνωρίζουμε πως το σύνολο των εισροών από την ΕΕ είναι σχεδόν ίσο με το εμπορικό έλλειμμα αγροτικών αγαθών. Μια ανάπτυξη των παραπάνω τομέων σε βαθμό που θα σε καταστήσουν αυτάρκη θα έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην ελληνική οικονομία μέσω της αύξησης και ανάπτυξης των μονάδων μεταποίησης, τις μεταφορές κ.λπ.
23
Για να αναπτύξεις τους παραπάνω τομείς πρέπει να αρνηθείς τις ποσοστώσεις που έχει επιβάλλει η ΕΕ. Επίσης οι λεγόμενες προτιμησιακές σχέσεις της κοινότητας με χώρες ιδιαίτερα της Μεσογείου είναι εξαιρετικά επιβλαβείς για την ελληνική αγροτική οικονομία. Η σύγκρουση με την ΕΕ στο συγκεκριμένο θέμα πρέπει να είναι σφοδρότατη. Τα δύο δηλαδή θεμελιώδη ζητήματα σύγκρουσης με την ΕΕ πρέπει να είναι οι ποσοστώσεις και οι προτιμισιακές σχέσεις. Χωρίς σύγκρουση σε αυτούς τους τομείς τα αποτελέσματα της ανασυγκρότησης της αγροτικής οικονομίας θα είναι πενιχρά. Η ακύρωση του μνημονίου η άρνηση της χρηματοδότησης από την ΕΕ και το ΔΝΤ σε συνδυασμό με την παύση πληρωμής των τόκων προς τους δανειστές θα αποτελούν ισχυρό κίνητρο προς αυτούς για άρση των παραπάνω καταστροφικών πολιτικών της ΕΕ αλλά και ισχυρό χαρτί στην πάλη για την κατάχτηση της κοινής γνώμης στην Ευρώπη. Πρέπει να ανασυνταχτούν οι συνεταιρισμοί πάνω σε τελείως νέα βάση μακριά από την κομματοκρατία και τη διαπλοκή με άμεση και ουσιαστική συμμετοχή των αγροτών στη λήψη των αποφάσεων και στον έλεγχο της όλης λειτουργίας των συνεταιριστικών οργανώσεων οι διοικήσεις των οποίων θα είναι άμεσα ανακλητές. Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ τιμών παραγωγού και τιμών καταναλωτή πρέπει να τσακιστούν άμεσα προς όφελος και των δύο. Για να ευοδωθεί αυτό οι συνεταιριστικές οργανώσεις πρέπει με κρατική καθοδήγηση και χρηματοδότηση με χαμηλότοκα ή και άτοκα δάνεια να αποκτήσουν σε επίπεδο περιφερειακό και πανελλαδικό εμπορικά τμήματα για να λειτουργούν ανταγωνιστικά στα κυκλώματα των μεσαζόντων που λυμαίνονται το χώρο. Υποβοηθητικά προς αυτή την κατεύθυνση οι κρατικές υπηρεσίες, και ιδιαίτερα ο ΣΔΟΕ, μπορούν να συμβάλλουν αποτελεσματικά στη «συμμόρφωση» αυτών των παρασίτων ή αλλιώς μπορούν να συμβάλλουν στην αύξηση των δημοσίων εσόδων! Ο άλλος τομέας που θα ενισχύσει την οικονομία και την παραγωγή είναι η αύξηση των αγαθών που έχουν εξαγωγικές επιδόσεις. Σε αυτά μπορούμε να κατατάξουμε το ελαιόλαδο και τις ελιές, τα οπωροκηπευτικά, τα ψάρια, τα κρασιά, τα εσπεριδοειδή καθώς και δευτερευόντως τα φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά και βότανα. Η ανάπτυξη των παραπάνω τομέων απαιτεί τη λήψη μέτρων που μερικά από αυτά έχουν μικρό ή ελάχιστο κόστος. Πρέπει να συσταθεί ανεξάρτητος φορέας αποτελούμενος από το δημόσιο, τις αναμορφωμένες συνεταιριστικές ενώσεις και τους ιδιώτες μεταποιητές και παραγωγούς που θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και θα έχει τις εξής αρμοδιότητες: 1) Θα προχωρά στη συγκέντρωση των προϊόντων μέσω των συνεταιρισμών οι οποίοι πρέπει να τύχουν ευνοϊκής χρηματοδότησης. 2) Θα παρέχει τεχνικές συμβουλές στους παραγωγούς και θα πιστοποιεί τα προϊόντα. 3) Το σύνολο των αγροτικών προϊόντων θα εξάγονται συσκευασμένα και όχι χύμα. 4) Βασική συνιστώσα του οργανισμού θα είναι η προώθηση και διαφήμιση των ελληνικών αγροτικών προϊόντων στις αγορές του εξωτερικού.
24
Β) ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ Κι εδώ η ένταξη στο ευρώ και την ΕΕ κάνει την προσπάθεια της ανασυγκρότησης εξαιρετικά δύσκολη. Οι δυσκολίες αφορούν κυρίως τη χρηματοδότηση, το νομικό πλαίσιο, την ελευθερία στη διακίνηση κεφαλαίων και την αδυναμία ανεξάρτητου καθορισμού της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Παρ’ όλ’ αυτά η προσπάθεια σύγκλισης των αριστερών δυνάμεων μπορεί να συνεχιστεί και η ζωή θα δείχνει τα όρια των εφαρμοζόμενων πολιτικών αλλά και των πολιτικών των διεθνών πλαισίων. Ούτως ή άλλως τα όρια υπάρχουν μόνο για να τα υπερβαίνουμε όταν οι συνθήκες είναι ώριμες για την υπέρβασή τους. Μέσα στην καθημερινή πάλη θα κρίνεται η ορθότητα των πολιτικών γραμμών αρκεί η ιδεοληπτική πρόληψη της πραγματικότητας να αντικατασταθεί από τον ρεαλισμό και το σχέδιο. Στον τομέα της βιομηχανικής ανασυγκρότησης το βάρος πέφτει αποκλειστικά στο δημόσιο. Επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς από ιδιωτικά κεφάλαια απλά αποκλείονται. Όποιος έχει τέτοιες αυταπάτες βρίσκεται εκτός πραγματικότητας. Που επομένως μπορεί να στηριχτεί το δημόσιο; Στις δημόσιες επιχειρήσεις και στις επιχειρήσεις που θα περάσουν στην κατοχή του μέσω της εθνικοποίησης των τραπεζών. Μοχλός επενδύσεων θα καταστούν οι δημόσιες επιχειρήσεις οι οποίες θα επενδύουν τα κέρδη τους υποχρεωτικά και οι δημόσιες τράπεζες. Επιχειρήσεις όπως η ΔΕΗ, ο ΟΠΑΠ, τα λιμάνια, κ.λπ. θα επενδύουν σε συγκεκριμένα προγράμματα. Για παράδειγμα τα κέρδη της ΔΕΗ μπορούν να επενδύονται σε βιομηχανίες κατασκευής φωτοβολταϊκών και τα οποία η ίδια θα εγκαθιστά. Το σύνολο των κερδών των λιμανιών θα επενδύονται σε έργα υποδομής σε όλη την Ελλάδα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με τα κέρδη του αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος. Αρκετά απομύζησε η Hohtief χωρίς να έχει επενδύσει ούτε ένα ευρώ. Καλά θα κάνουν οι μεγαλομέτοχοι να ξεχάσουν τα παχυλά μερίσματα για χρόνια πολλά. Αν δε τους αρέσει μπορούν να πουλήσουν τις μετοχές τους! Η ίδια διαδικασία μπορεί να επεκταθεί σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις. Βασική προϋπόθεση το σύνολο των δημοσίων επιχειρήσεων να τεθεί σε καθεστώς απόλυτης διαφάνειας. Τα παραπάνω μπορούν να αποτελέσουν ένα πρώτο ατελές βήμα στη διαδικασία περάσματος όλων των πρώην δημόσιων επιχειρήσεων υπό τον πλήρη και αποκλειστικό δημόσιο έλεγχο και μάλιστα σε σχετικά σύντομο διάστημα. Παράλληλα βιομηχανικές μονάδες όπως αυτές των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων αφενός μεν να γίνει προσπάθεια εξαγωγικού προσανατολισμού στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας αφετέρου δε μπορούν να αλλάξουν παραγωγικό προσανατολισμό με τη στροφή τους, για παράδειγμα στην κατασκευή ενός ελαφρού φορτηγού ή την κατασκευή ανεμογεννητριών. Τα εργοστάσια ζάχαρης επαναλειτουργούν άμεσα πέρα κι ενάντια στις ποσοστώσεις και φυσικά τα εργοστάσια λιπασμάτων ακόμη κι αν χρειαστεί να ορθωθούν φραγμοί στις εισαγωγές. Βιομηχανικές μονάδες μικρότερες εμβέλειας αλλά σημαντικές σε τοπική κλίμακα και διάσπαρτες σε όλη τη χώρα οι οποίες έκλεισαν, κυρίως λόγω χρεών αλλά εξακολουθούν να είναι λειτουργικές, περνούν υπό τον έλεγχο και τη διεύθυνση των εργαζόμενων σε αυτές οι οποίοι και παίρνουν το εργοστάσιο. Οι επιχειρήσεις αυτές μπαίνουν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ανάπτυξης για τον έλεγχο και την παροχή τεχνικής βοήθειας, δέχονται μια αρχική χρηματοδότηση και κατόπιν λειτουργούν αυτοτελώς με κριτήρια καθαρά ιδιωτικοοικονομικά.
25
Τα παραπάνω δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά μερικές πρώτες ατελείς και αποσπασματικές πρώτες σκέψεις για τα κυβερνητικά εκείνα μέτρα τα οποία από τη μια θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μια κυβερνητική συνεργασία των κομμάτων της αριστεράς, στη βάση της αντιμετώπισης των άμεσων προβλημάτων προς το συμφέρον των εργαζόμενων και της πλειονότητας της κοινωνίας, αλλά και θα αφήνει ανοιχτό το δρόμο, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα και τις συνθήκες, για παραπέρα αλλαγές όταν αυτές είναι εφικτές και σύμφωνες με τη συνείδηση και τις μεταβολές της. . Ο ελληνικός λαός καλείται με σοβαρότητα και με γνώση όλων των δεδομένων να πάρει τις αποφάσεις του. Οι καιροί που άφηνε άλλους να παίρνουν τις αποφάσεις αντ΄ αυτού και να παρακολουθεί αδιάφορος από τον καναπέ του έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Αν ελπίζει πως με κάποιο μαγικό τρόπο θα γυρίσουμε στο 2008 πλανάται πλάνην οικτρά. Αν επίσης πιστεύει πως κάποιοι άλλοι θα πάρουν τις αποφάσεις για λογαριασμό του και προς όφελός του και αυτός μπορεί να παραμένει σε πνευματικό λήθαργο θα βρεθεί προ εξαιρετικά δυσάρεστων εκπλήξεων. Τα δεδομένα έχουν πλέον γίνει γνωστά καθώς και οι επιλογές που ο ελληνικός λαός έχει μπροστά του. Η πρώτη επιλογή είναι αυτή που προτείνεται από το διεθνές κεφάλαιο και τους εκπροσώπους του. Το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και την Ε.Ε. Είναι η πολιτική της μεγάλης φτωχοποίησης και της απόλυτης κυριαρχίας του κεφαλαίου στην πιο ακραία άπληστη, παρασιτική και ληστρική μορφή του. Είναι η πολιτική που επί μια διετία ακολουθήθηκε από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ στην Ελλάδα. Το που οδηγεί αυτή τους εργαζόμενους και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας είναι μάλλον γνωστό. Από την άλλη έχει μόνο τις προτάσεις της αριστεράς και των κομμάτων που την εκφράζουν. Πρέπει να γνωρίζει πως ο δρόμος αυτός δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Κάθε άλλο. Είναι ένας δρόμος δύσκολος. Ένας δρόμος πρωτόγνωρος. Ένας δρόμος που έχει σκοτεινά μέρη και στροφές επικίνδυνες. Ένας δρόμος που έχει σαν θεμελιώδη προϋπόθεση πως οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι, οι συνταξιούχοι τα κινήματα θα είναι σε εγρήγορση. Η δική τους ενεργός συμμετοχή και δράση θα είναι εκείνη που θα βάλει τη σφραγίδα της στις πολιτικές εξελίξεις καθώς τα πολιτικά ζητήματα κρίνονται στο δρόμο. Οι αντιδράσεις τόσο του διεθνούς παράγοντα όσο και του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού κατεστημένου στην Ελλάδα θα οξυνθούν και θα ενταθούν και μόνο ο λαϊκός παράγοντας και το λαϊκό κίνημα μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Δεν έχει παρά να επιλέξει. Η ευθύνη για τη ζωή του και τη ζωή των παιδιών του είναι πλέον δική του. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η περίοδος που ακολουθεί είναι ιστορική για την Ελλάδα, την Ευρώπη και για τα αριστερά και κομμουνιστικά κόμματα και κινήματα. Οι εκλογές της 6ης Μαΐου επέφεραν ένα αρκετά ισχυρό πλήγμα στους πολιτικούς εκφραστές του κεφαλαίου στη Ελλάδα. αυτό πήρε τη μορφή της ενίσχυσης των δυνάμεων της αριστεράς και ιδιαίτερα του ΣΥΡΙΖΑ. Η διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης ήταν αποτέλεσμα των αγώνων που αναπτύχθηκαν κατά την τελευταία διετία. Είναι απολύτως φυσικό ο βαθμός ωριμότητας να είναι σχετικά περιορισμένος αλλά ταυτόχρονα δεν είναι και καθόλου αμελητέος. Και όχι μόνο αυτό. Μεγάλα τμήματα των ψηφοφόρων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ είναι εξαιρετικά ασταθή και έχει σε σημαντικό βαθμό διαβρωθεί η εμπιστοσύνη τους στα αστικά κόμματα. Ας μη τους αφήσουμε σε χλωρό κλαρί. 26
Το καθήκον της αριστεράς είναι να εντείνει την επίθεσή της. Καθώς η αντίδραση του αστικού πολιτικού καθεστώτος θα παίρνει λυσσώδη και υστερική μορφή η αριστερά πρέπει από τη μια να αντιτάξει την ενωτική παρουσία και πολιτική της και από την άλλη να εντείνει την ιδεολογική και πολιτική αναζήτηση. Η επίθεση αυτή τη στιγμή του αστικού κατεστημένου επικεντρώνεται στο ΣΥΡΙΖΑ αλλά στην ουσία στρέφεται κατά ολόκληρης της αριστεράς επιδιώκοντας να βάλει φρένο στη ριζοσπαστικοποίηση και να οδηγήσει τους εργαζόμενους και το λαό στη μοιρολατρία αποδομώντας τις ελπίδες του για το εφικτό μιας άλλης πολιτικής. Αν τώρα δεν αντεπιτεθεί η αριστερά ενιαία και συντονισμένα θα έχουμε χάσει το χρόνο που έχουμε στη διάθεσή μας για την παραπέρα αποδόμηση και απονομιμοποίηση του αστικού πολιτικού συστήματος, και παραπέρα του καπιταλισμού, αποδεικνύοντας στην πράξη το εφικτό μιας άλλης πολιτικής και μιας άλλης κοινωνίας. Αντί η ριζοσπαστικοποίηση να ενταθεί είναι πιθανό τα λαϊκά στρώματα να απογοητευτούν και να προσπαθήσουν πάλι να χαθούν σε ατομικές λύσεις ή στο ότι «τίποτα δε γίνεται» και «όλοι ίδιοι είναι». Επίσης καθόλου δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η πιθανότητα μεταστροφής τους προς ακραίες αντιδραστικές λύσεις. Ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας είναι περιορισμένος πριν το σύστημα ισορροπήσει πάλι σε ένα επίπεδο φτώχειας και μιζέριας. Και τότε το παιχνίδι θα έχει χαθεί. Εδώ πρέπει να συνεκτιμήσουμε και έναν άλλο παράγοντα. Η λαϊκή αντίδραση, οι αγώνες που αναπτύχθηκαν και η απήχηση στο κοινωνικό σώμα της αριστεράς στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες, υποχρεώνουν πιθανά τους κυρίαρχους κύκλους στην Ευρώπη να αλλάξουν λίγο την τακτική τους μειώνοντας την πίεση αλλά χωρίς να αφίστανται επί του ουσίας των στόχων τους. Θα προσπαθήσουν επομένως να παραπλανήσουν πάλι, κερδίζοντας χρόνο και στερώντας από την αριστερά τα σημερινά συγκριτικά πλεονεκτήματά της. Η απάντηση είναι πάλι η ίδια. Επίθεση! Αποκάλυψη από τώρα των σχεδίων που κυοφορούνται και ανάδειξη ως αιτίου της πιθανής αναδίπλωσης την ύπαρξη κινήματος. Η αποκάλυψη δηλαδή των υπαρκτών αποτελεσμάτων της κινηματικής δράσης και του αποφασιστικού και αποτελεσματικού ρόλου της αριστεράς. Ενός ρόλου που φανερώνει τα απτά αποτελέσματα των αγώνων και του ρόλου της αριστεράς. Ο λαός προτίμησε να εκφράσει τη ριζοσπαστικοποίησή του μέσα από το ΣΥΡΙΖΑ. Δικαίωμά του. Καθήκον όλων όσων δηλώνουμε αριστεροί ή κομμουνιστές είναι να αντιμετωπίσουμε μαζί και ενωμένα τη λυσσώδη επίθεση του αστικού καταστημένου στο ΣΥΡΙΖΑ και μέσω αυτού σε όλη την αριστερά και στα ιδανικά και τα οράματά μας για την ανατροπή του καπιταλισμού και το χτίσιμο μιας άλλης κοινωνίας. Στο στόχαστρο είμαστε όλοι. Ας τους βάλουμε όλοι στο στόχαστρό μας λοιπόν. Προβάλετε συχνά η άποψη πως οι ερχόμενες εκλογές θα είναι «η μητέρα των μαχών». Η άποψη αυτή δεν είναι μόνο λανθασμένη αλλά και επικίνδυνη. Λανθασμένη γιατί οι «μητέρες των μαχών» δεν είναι υποχρεωτικά στις κάλπες ή όχι κυρίως σε αυτές. Οι κάλπες μπορούν απλά να καταδείξουν τα αποτελέσματα των ταξικών μαχών στο μεσοδιάστημα μεταξύ των εκλογών. Είναι επικίνδυνη γιατί μπορεί να σπείρει απογοήτευση και να μας πάει πίσω. Κατά τη γνώμη μου, αν υπάρχει μητέρα των μαχών, αυτή θα δοθεί στο μεσοδιάστημα των επόμενων και των μεθεπόμενων εκλογών και θα αποτυπωθεί στις μεθεπόμενες εκλογές. Ίσως κάποιοι σκεφτούν πως είναι πολιτικά αφελής και πως αγνοώ που κατάληξαν παρόμοιες προσπάθειες. Σας βεβαιώ πως τις γνωρίζω. Γνωρίζω όμως πως η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται και πως οι συνθήκες σήμερα είναι τελείων μα τελείως διαφορετικές. Καθήκον όλων μας είναι να μην επιτρέψουμε στο ΣΥΡΙΖΑ να 27
οπισθοχωρήσει και να αναδιπλωθεί. Να μετασχηματιστεί στο νέο ΠΑΣΟΚ όπως αρκετοί φοβούνται. Για να μη γίνει αυτό πρέπει όλοι να συνεισφέρουμε. Για να μην αντιμετωπίζει την επίθεση μόνος ο ΣΥΡΙΖΑ. Γνωρίζουμε όλοι τις θέσεις, τις παλινδρομήσεις και τις αμφισημίες των πολιτικών του ΣΥΡΙΖΑ. Γνωρίζουμε όμως ταυτόχρονα πως όταν ένα κόμμα από το 4% φτάνει σε ελάχιστο χρόνο στα πρόθυρα της κυβερνητικής εξουσίας θα είναι ανέτοιμο να το αντιμετωπίσει. Όπως και όλοι μας φυσικά. Ακριβώς λόγω των παραπάνω πρέπει όλοι μαζί να αντιμετωπίσουμε την επίθεση. Αυτό καθόλου δε σημαίνει πως θα αναστείλουμε την ιδεολογική μας πάλη. Καθόλου δε σημαίνει πως πρέπει να αυτοδιαλυθούν οι υπόλοιποι αριστεροί και κομμουνιστικοί σχηματισμοί και κόμματα οι πέραν του ΣΥΡΙΖΑ. Κάθε άλλο! Θα είναι εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη η διάχυση όλων στο ΣΥΡΙΖΑ. Πρέπει πολύ απλά να μην αναλωνόμαστε σε ένα αλληλοσπαραγμό. Να αφήσουμε πίσω του παρελθόντος τα κατάλοιπα. Να συγχρονίσουμε το βηματισμό μας και τη δράση μας σε εκείνα που μας ενώνουν. Και είναι πολλά. Για να μη ψάχνουμε απλά μετά τον αποδιοπομπαίο τράγο στο πρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ. Για να αναρωτηθούμε πρώτα τι κάναμε εμείς για να τον βοηθήσουμε να σταθεί στο ύψος και στις δυσκολίες που οι καιροί απαιτούν. Για να φανούμε αντάξιοι γι αυτό που καμαρώνουμε. Πως παλεύουμε πάντα για τα συμφέροντα του λαού! Οι καιροί ου μενετοί.
Όποιος ενδιαφέρεται για παραπέρα τεκμηρίωση μπορεί να δει τα:
όσων παραπάνω αναφέρονται
1. ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ http://eparistera.blogspot.com/2011/12/blogpost_18.html 2. Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ http://eparistera.blogspot.com/2012/03/blog-post.html 3. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://eparistera.blogspot.com/2011/10/blogpost_26.html 4. Η ΕΕ, ΤΟ ΕΥΡΩ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ http://eparistera.blogspot.com/2011/10/blogpost.html 5. ΤΟ ΕΥΡΩ. Η ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ http://eparistera.blogspot.com/2011/11/blog-post.html 6. ΧΡΥΣΟΚΑΝΘΑΡΟΙ ΟΙ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟΙ http://eparistera.blogspot.com/2012/04/blog-post_25.html
28
Leave a Comment