«…Εν όψει των διατάξεων των άρθρων 24 παρ. 1 και 117 παρ. 3 και 4 του ισχύοντος
Συντάγματος για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και του αμετάβλητου της
μορφής και του χαρακτήρα των δασών και των δασικών εκτάσεων, δημόσιων ή
ιδιωτικών, ανατίθενται στους μεταγραφοφύλακες (όπως και στους
συμβολαιογράφους) πρόσθετες τυπικές υποχρεώσεις για να μην επέρχονται κατά τις
μεταβιβάσεις ανεπίτρεπτες και ποινικά αξιόλογες καταπατήσεις δημοσίων δασών,
δασικών εκτάσεων με εικονικές ή απατηλές μεταβιβάσεις ανύπαρκτων δικαιωμάτων
επί ακινήτων, στις οποίες δεν συμμετείχε το δημόσιο (άρθρο 280 παρ. 1 του ΝΔ
86/1969, όπως ισχύει εν προκειμένω μετά την αντικατάσταση του με το άρθρο 13 του
ΝΔ 996/1971) ή ανεπίτρεπτες κατατμήσεις ιδιωτικών δασικών εκτάσεων ερήμην του
Δημοσίου. Οι υποχρεώσεις αυτές καθιερώνονται με τις διατάξεις των άρθρων 60
παρ. 1 και 280 παρ. 3 του δασικού κώδικα (ΝΔ 86/1969) και 72 παρ. 1 έως και 6 του
Ν. 998/1979, και έχουν ως αναγκαία προϋπόθεση την ιδιότητα του μεταβιβαζόμενου
ακινήτου ως δάσους ή δασικής έκτασης, όπως αυτή οριοθετείται εν προκειμένω από
τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 1 του Ν. 998/1978, όπως ίσχυε προ της
τροποποίησής της με το άρθρο 1 του Νόμου 3208/2003 που ισχύει από 24-12-2003
(Φ.Ε.Κ Α' αριθ. 303/24-12-2003 και άρθρο 24 του Νόμου). Ειδικότερα, με το άρθρο
60 παρ. 1 του δασικού Κώδικα (ν.δ 86/1969), απαγορεύεται η κατάτμηση δασικής
ιδιοκτησίας, είτε με διανομή μεταξύ των εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτητών ή διακατόχων,
είτε με πώληση, είτε με οποιαδήποτε άλλη πράξη, χωρίς προηγούμενη άδεια του
Υπουργού Γεωργίας, με συνέπεια την απόλυτη ακυρότητα της σχετικής
δικαιοπραξίας. Από τη διάταξη αυτή σαφώς προκύπτει ότι είναι άκυρη χωρίς
προηγούμενη άδεια του Υπουργού Γεωργίας, κάθε πράξη από την οποία επέρχεται
κατάτμηση δασικής έκτασης (ΑΠ 314/1992). Από τη διάταξη αυτή, σαφώς συνάγεται
ότι η θεσπιζόμενη απαγόρευση αφορά την κατάτμηση με δικαιοπραξία δασικής
ιδιοκτησίας, και δεν εκτείνεται και στην κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία σε
τμήμα δάσους, αφού κατά το άρθρο 1045 του Α.Κ αναγκαίος για την έκτακτη
χρησικτησία όρος είναι η επί εικοσαετία διάνοια κυρίου νομή του πράγματος,
ανεξάρτητα από το εάν η νομή αποκτήθηκε με έγκυρη ή άκυρη δικαιοπραξία ή και
χωρίς αυτή (Ολ.Α.Π. 606/1976, Α.Π. 330/2002). Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των
παρ.1 έως και 7 του άρθρου 72 του Ν. 998/1979 επί των ιδιωτικών δασών και των
δασικών εκτάσεων πέραν των πενήντα στρεμμάτων, των οποίων οι ιδιοκτήτες
επιθυμούν τη μεταβίβαση προς τρίτους με πώληση, το Δημόσιο έχει δικαίωμα
προτίμησης με ίσους όρους για την αγορά τους. Από τις διατάξεις αυτές, η παράβαση
των οποίων συνεπάγεται ακυρωσία της μεταβίβασης, συνδυαζόμενες και προς τις
διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1 στοιχ. ε' στ' και 2 παρ. 4, 5 του π.δ. 137/1981, που
έχει εκδοθεί βάσει εξουσιοδότησης από την παρ. 7 του άρθ. 72 του Ν. 998/1979,
προκύπτει ότι η προαναφερθείσα υποχρέωση του ιδιοκτήτη ή συνιδιοκτήτη ιδιωτικού
δάσους ή δασικής έκτασης για γνωστοποίηση στο Δημόσιο της πρόθεσής του
πώλησης σε τρίτο, προϋποθέτει μεταβιβαζόμενη έκταση πέραν των πενήντα
στρεμμάτων, αλλά και συμφωνημένο ήδη με ορισμένο υποψήφιο αγοραστή έστω και
ατύπως τίμημα, προϋποθέσεις που δεν συντρέχουν στην περίπτωση τελεσίδικης
αναγνώρισης με δικαστική απόφαση της κυριότητας ακινήτου που αποκτήθηκε για
έκτακτη χρησικτησία όπου ελλείπει αυτοτελώς το τίμημα (πρβλ. Α.Π. 1958/1980).
Τέλος, από τη διάταξη του αρθ. 280 § 3 του δασικού κώδικα, που ορίζει ότι σε
περίπτωση μεταβίβασης κυριότητας ή οποιουδήποτε εμπράγματου δικαιώματος σε
360
δάσος ή δασική έκταση, με αιτία την πώληση, δωρεά ή άλλη πράξη, ο μεταβιβάζων
υποχρεούται κατά την κατάρτιση του προσυμφώνου ή του οριστικού συμβολαίου να
προσκομίσει, με ποινή απόλυτης ακυρότητας της δικαιοπραξίας, στο
συμβολαιογράφο, που υποχρεούται να κάνει μνεία στο συμβόλαιο, δήλωση του ν.δ.
105/1969 (και ήδη του άρθρου 8 του Νόμου 1599/1986), στην οποία να δηλώνεται
ότι το δημόσιο ουδέποτε είχε διεκδικήσει κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα σ'
αυτή και, εφόσον είχε εγερθεί τέτοια διεκδίκηση ή αμφισβήτηση, να δηλώνεται ότι η
κυριότητα του μεταβιβάζοντος έχει κριθεί έναντι του Δημοσίου είτε με απόφαση
Διοίκησης είτε, με απόφαση τελεσίδικη των τακτικών δικαστηρίων και ότι σε
περίπτωση υποβολής από τον μεταβιβάζοντα δήλωση στην οποία αναφέρεται ότι
υπάρχει διεκδίκηση ή αμφισβήτηση του Δημοσίου ο συμβολαιογράφος είναι
υποχρεωμένος να μη συντάξει το συμβόλαιο με απειλή ποινικής κύρωσης,
προκύπτει ότι είναι άκυρη (άρθ. 174 ΑΚ) η μεταβίβαση δάσους ή δασικής έκτασης
χωρίς την τήρηση των νομίμων προϋποθέσεων που ορίζονται στην παραπάνω
διάταξη, δηλαδή χωρίς την προσκόμιση της πιο πάνω δήλωσης. Η διάταξη αυτή εν
όψει του επιδιωκόμενου σκοπού της από τις προαναφερθείσες συνταγματικές
διατάξεις των άρθρων 24 παρ. 1 και 117 παρ. 3 του Συντάγματος και 280 παρ. 1 του
Ν.Δ. 86/1969, αλλά και για την αποφυγή δημιουργίας εικονικών ερήμην δικών για
ανύπαρκτα δικαιώματα επί δασών ή δασικών εκτάσεων είναι εφαρμοστέα κατά
διασταλτική ερμηνεία, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, και στην μεταγραφή
τελεσίδικης αναγνωριστικής απόφασης για την κτήση δικαιώματος κυριότητας σε
ακίνητο δασικού χαρακτήρα με έκτακτη χρησικτησία, αφού άλλωστε η τελευταία
εξομοιώνεται και φορολογικά με την εκποιητική δικαιοπραξία, και απαιτείται για τη
μεταγραφή της τελεσίδικης απόφασης η καταβολή προηγουμένως του αναλογούντος
φόρου μεταβίβασης ακινήτου που αποκτήθηκε με χρησικτησία. Η εφαρμογή της
διάταξης αυτής από τον μεταγραφοφύλακα έχει ως αναγκαία προϋπόθεση,
ανεξάρτητα από το εάν περατώθηκε αμετάκλητα η ενδικοφανής διοικητική διαδικασία
του αριθ. 14 του ν. 998/1971, ότι από τα υποβαλλόμενα σ’ αυτόν σχετικά έγγραφα,
που συνοδεύουν την αίτηση μεταγραφής (π.χ. απόφαση ή τοπογραφικό διάγραμμα),
προκύπτει σαφώς ότι το ακίνητο που αφορά η προς μεταγραφή απόφαση είναι
δάσος ή δασική έκταση κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 3 του Ν.
998/1979, (όπως εφαρμόζονται στην ένδικη περίπτωση), ή ότι το ίδιο ακίνητο κατά τη
μία πλευρά του τουλάχιστον, κατά την περιγραφή της δικαστικής απόφασης ή του
συνυποβαλλόμενου τοπογραφικού διαγράμματος, συνορεύει με δάσος ή δασική
έκταση. Αλλά και στην περίπτωση που δε συντρέχουν οι προαναφερθείσες
περιγραφικές τυπικές προϋποθέσεις, αλλά συντρέχει στο πρόσωπο του
μεταγραφοφύλακα ουσιαστική βεβαιότητα για το δασικό χαρακτήρα του ακινήτου,
προερχόμενη από προσωπική του γνώση των συνθηκών της περιοχής του ακινήτου,
που μπορεί να συνδυάζεται και με τη μεταγραφή από αυτόν στο παρελθόν άλλων
συμβολαίων ή αποφάσεων της ίδιας περιοχής, και πάλι ο μεταγραφοφύλακας είναι
υποχρεωμένος στο πλαίσιο των διαγραφομένων πιο πάνω υποχρεώσεών του να μη
μεταγράψει την απόφαση χωρίς την τήρηση της πιο πάνω προϋπόθεσης, δηλαδή
την προσκόμιση της πιο πάνω δήλωσης. Εφ' όσον δε προσκομισθεί τελικά από τον
ενδιαφερόμενο για τη μεταγραφή η δήλωση αυτή, δεν μπορεί ο μεταγραφοφύλακας
να αρνηθεί πλέον τη μεταγραφή, μπορεί όμως, ως περιλαμβανόμενος στις υπηρεσίες
του δημοσίου τομέα, να ελέγξει την ακρίβεια της δήλωσης με διασταύρωσή της, με το
αρχείο άλλων υπηρεσιών (π.χ αρμόδιων δασικών), με βάση τη διάταξη του άρθρου 8
παρ. 4 του Νόμου 1599/1986, ώστε το Δημόσιο να ασκήσει τα οποιαδήποτε
δικαιώματά του με τριτανακοπή κατά της τελεσίδικης απόφασης ή άσκηση
αναγνωριστικής κυριότητας αγωγής ως δάσους. Από καμία όμως από τις διατάξεις
που προαναφέρθηκαν δεν προκύπτει ότι ο μεταγραφοφύλακας μπορεί να
υποχρεώσει τον αιτούντα τη μεταγραφή να του προσκομίσει από οικεία δασική αρχή
πιστοποιητικό για το δασικό ή όχι χαρακτήρα του ακινήτου, και να αρνείται τη
μεταγραφή εάν δεν του προσκομίζεται από τον αιτούντα τέτοιο πιστοποιητικό…» (ΑΠ
1330/2008, ΝΟΜΟΣ).
361
Add a Comment