Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. Τις γαρ. φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. και φρονουντες τα γηϊνα. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. µηδε τα εν κοσµω”. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. φευ της ζηµιας. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω.

το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. αδελφοι. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. αρτον και υδωρ. εθισµον τινα ποιει του . ο . Οντως κρειττον ουδεν. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. Ψυχη γαρ αφωτιστος.µη ευκολως δυνασθαι. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. ολως απορει και λογων και νοηµατων. µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. νοσουσιν ανιατα. ου µην αλλα και. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. επειδη και αυτο τουτο. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. ιµατιον και σκεπην. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . Και εικοτως. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται.

τον γογγυσµον. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. ∆ραµωµεν. την εις αλληλους εριν. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. (42) φτωχειαν πνευµατικην. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. καθαρον την καρδιαν. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. αγαπητοι αδελφοι. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. τα αστρα. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. τον φθονον. Εν γαρ . ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. Ο ηλιος. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. διωξωµεν. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. τον δολον. (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. δοξαν φηµι την κενην. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων.

Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. Λογος Γ΄. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. αυτον τον Χριστον. αξιω. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. Αµην. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. µηδεν εχοντες. Ναι παρακαλω. . Τοιγαρουν φυγωµεν. θανατος ου κυριευσει ηµων.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. ως αν και το θειον φως. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. ων προς Θεον συνεθεµεθα. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. απολαµβανει παρα Θεου. οπερ απευχοµαι. ουκ αποθανουµεθα. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. δια ταυτα τον κοσµον. δοτε τω πλειον εχοντι”. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν.

Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. τω αναξιω. παρακαλω. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. ειπε µοι.Αδελφοι και πατερες. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . εµον το ατυχηµα. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. φροντισατε. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. ως ακηκοατε. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. Πιστευσατε µοι. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου.

γονευσι. ερωτω σε. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. ως ηδη κατακρινοµενος. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν.δακνοµαι. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. Πασι τοις εν τω κοσµω. ο ταπεινος. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. ειπειν. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. λεγω. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. ηλθοµεν αποταξασθαι. και αδελφοις και φιλοις. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. Ειπε µοι. φυσικως. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. αδελφε. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι.

συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω.πολλων µαρτυρων εληλυθας. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. και τας αυτου εντολας. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. φυλασσε. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. συ δε δια τουτο αποκειρη. η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. οιει σεαυτον ωφελειν. Πρωτον µεν. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. Ω της αγαν σκοτωσεως και . το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. παρακαλω. ο και µεγιστον.

ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. “Γινωσκετε. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. (51) ουτω διακειµεθα. αδελφοι. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. και αυτο απαρνη το ενδυµα. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. Εαν ταυτα λογιζη.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. τιµιε πατερ”. ουχι το “Ναι. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. κατεπαιροµενοι ου . οταν εκζητηση απο των µοναχων. και το “Ναι. Και νυν. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα.

Ει γαρ εζητουµεν αυτον. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. καταρωµενι. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. ως ορω. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. . Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. αντιλεγοντες. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. γογγυζοντες. αλλα και των προεστωτων ηµων.

και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. Ουτως ισθι βεβαιως. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . Αµην γαρ λεγω υµιν. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. Τι γαρ φησιν. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. ανθρωπε. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. Προς τουτοις. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. ω ανθρωπε. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. Και ταυτα τινες. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. Οι µοναχοι. Ου φριττεις.

εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται.”. ω αδελφοι. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. Ελθοντος γαρ του νοµου. µεταµελος γενηται. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας.µη πλανηθη. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. ουδεν ωφελησει. Μη πλανασθε. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς. Μη πλανασθε. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. ουτως .πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας. αδελφοι µου. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται.

ανανηψωµεν ποτε. ∆ιο. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. Ιησουν Χριστον.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. και αλληλους διεγειροντες. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. ως ζωην και ζωης προξενον. πολλου του φοβου. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. Πληροφορηθητε. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. πολλης της σπουδης. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. αδελφοι µου. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. δραµωµεν σπουδαιως. Ο γαρ τα . οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. τη παρακλησει του λογου. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. αδελφοι µου. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. παρακαλω. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον.

Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. Ενταυθα δε ουχ ουτως. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται. Μετα γαρ το . (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. εαν θελωµεν. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα.

εκλαυσα πικρως. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. ου τεθνηξοµεθα. ως υποµειδιωντες. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. Αµην. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. Λογος ∆΄. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. Επειδηπερ. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. πατερες και αδελφοι. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. θανατος ου κυριευσει ηµων.

καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ.απο ψυχης λογισαµενοι. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. “. ως φατε. Ει γαρ εαυτους εκρινον. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες.”. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. φησιν. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται.“Επειδη. ποθεν αυτοις. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. και προς κατανυξιν δυσκινητους. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι). το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. ειπατε ει επιστασθε. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. δια τι τουτο αδυνατον. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. του ρηµατος κατεγελασαν. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. ειπον α ειπον. προσεγενετο. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. Ει δ’ αγνοειτε. ω βελτιστοι αδελφοι. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. Οι ουν ουτως εχοντες. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. . “. πως δυνανται κλαιειν. βαβαι της αναλγησιας. φευ της αγνοιας αυτων.

ειπε µοι. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. πονηρων. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. ο δε πονηρων. ο µεν σκληρος. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. “Ποθεν ουν. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. ο δε ευκατανυκτος. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. Και εικοτως. ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. Ποθεν γαρ . σωσον σεαυτον και ηµας”. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. Ποθεν. φηµι. εν τη βασιλεια σου”. και σκληρων. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. ο δε φιλοθεων. η κατανυκτικος και ταπεινος. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. Κυριε. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. ασπλαχνων.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . εσθ’ οτε και αδελφων. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. συνηλικιωτων. Και ει δοκει. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. οτι ηµεις µεν δικαιως. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. αλλα φυσσει και αληθεια. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. φησιν. ο πρωτος σιγατω “.. οµογνωµονων. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. ο δε κατεκριθη. και ο µεν εδικαιωθη. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων. ο Εωσφορος εξεπεσεν.” Ακουσον. οµοτροπων. ο δε εκεινα εφθεγξατο. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. οµογενων. αλλα λιαν καλων. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. ο µεν ταυτα. .

υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. Ποτε γαρ. απλως ειπειν. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. Ουτως ουκ εκ φυσεως. ωσπερ τινες οιονται. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος.ωµοτατων. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. µητε ευχης. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. ειπε µοι. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. εν δεησεσιν. και ου µονον τα της . ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. παντα ποιων µετα γνωσεως. εν κατανυξει και δακρυσιν. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. εν σιωπη χειλεων. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. ζεσει πιστεως και προθεσεως. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη.

ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. τι εχετε ειπειν. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. φησι.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. αδυναµιαν προβαλλοµενος. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. (65) πως αρα. εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου. εν τη στασει της εκκλησιας. “ ο δε· “Λοιπον. “. εν τη καθεδρα της τραπεζης. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. δυνατος ων και σφριγων και νεος. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. Η γαρ κενοδοξια. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. δουλον .µονης.

Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. τιµιε πατερ.αυτον τη ακηδια εκδουσα. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. µαλλον ειπειν. φασι. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα. επιβλεψω. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. ουδε εις τας κραυγας ηµων. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. και ηµεις. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. αδελφοι. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. φησιν. (67) .

ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου.”. ως ειρηται. αδελφε. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. απερχοµενοι ιστανται. πατερ. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. φησι. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. φησιν. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. Ο δε· “Και τι. ει βουλει. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. αδελφε. ουτως σε αγαπω. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. Ει µεν ουν ευρεθη τις. αδελφε. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. φοβουµενος τον Θεον. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. οτι εαν µη ιδω σε. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. ουκ εχεις . την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”.∆οκιµασον.

Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. Οιδεν η αγαπη. και ου παυονται πορους επιζητουντες. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. σοφος. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. ει µεν των ευπορων εστιν. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. διορθουται τον αδελφον. αδελφε. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. ουδεν εχω αξιον σου. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. και αλλα τινα. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. προς παντας φιλαδελφος ων. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. ευλαβης. ποτε µεν αυτος αλλον. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω.συ των καλων. γνωστικος. και συνευφραινεσθαι σοι”. ω πατερ και αδελφε. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος.

τω διψει συνεχοµαι. ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. εαν ετερος ελθων παραβαλη. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. Και ουτως υπερτιθεµενου. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. Και τοτε µαλλον. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. συµπινων. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . ευκινητον εχων το σωµα. ως εξ εθους εχων. Καθως ουν προειποµεν. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. ως εθος αυτω εστι. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. φθανει η συναξις του ορθρου. Αλλα θερµον ευτρεπισας. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. αδελφοι. Εκεινος ουν. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. οµοιως την νυκτα παρελκει. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. υπνωσω ετι µικρον”. ευξη καλως”. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. ουκ εγειρεται. ταπεινε. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. Ινα δειξω υµιν.

αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. Ουδαµως. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. ειπε µοι. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου. ος εστιν η απαθεια. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. αι προσκυνησεις ωσαυτως. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. οσας αν και ειποις ποιειν. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. Πλανα εαυτον οστις αν η. ει δοκει. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. δυνησεται ποτε αρα. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν.

µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι. Και εικοτως. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. ∆ια τουτο ουν. τα προς σωτηριαν διδασκεται. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος. οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. οιον ο λογος εδηλωσε. ως εφθην ειπων. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. οταν µη εχη ανθρωπον. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. ταυτην προ παντων των καλων και .απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος.

ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. µαλλον δε δια των δακρυων. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. φθονον. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. φηµι δη πονηριαν. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. ως εφαµεν. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων.

Τι γαρ ωφελουσιν. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. διδασκοµενον. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. καν. Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . ως οιεται. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. προθυµοποιουµενον. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων.καρδια αυτου. δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. δοκη πασας µετερχεσθαι. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. ενισχυοµενον. κλαυθµω κταται αυτας”. Παντως ουδεν. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. αλειφοµενον. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. ειπε µοι.

ζητειτε και ευρησετε. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. αυτο δη το πενθος. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. επι κλινης στρωµνης µου. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. αυτα σοι λεγω. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. λεγω. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα. φησιν. Και ολως συ αγνοεις. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. Ποια ταυτα. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. ει δωσω υπνον . Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. αδελφοι. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν.

σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. αγρυπνων. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. διψων. Και τοτε γνωσεις. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. Ει ουν και συ ταυτα.

Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. ος εστι Χριστον Κυριος. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. δηλονοτι. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. ουδε µετα δακρυων. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. Ου γαρ εκεινος. Οντως ουδεποτε ουδαµως. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα.τινα. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. ουδε την καρδιαν αγνος. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. αδελφοι. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. πως ισχυσει ποτε. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. . καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε.

οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. Ου. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. οσον το επ’ αυτω. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. Τι ουν. ειπε µοι συ. φησιν. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. ει τολµηρον ειπειν. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. των µυστηριων µεταλαβειν. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. πως. Ο µη αγιος και αναξιος. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων. ουτος ουκ αξιος.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου.

ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. Τις. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει. ως ειποµεν. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. (83) πλην τουτο. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. φησι. “Εως ου ληψεσθε. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. λεγων. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. Η βασιλεια των ουρανων. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. Εως ποτε. δηλονοτι.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. πατερες και αδελφοι µου. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως.

∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. κατα την ευαγγελικην φωνην. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. η ποθεν η πως. ων γενοιτο παντας . τρεχειν µελλοµεν. ως ακουετε. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. ευθυς προς την απαντησιν. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. µελλουσαι. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. τυφλοι απελθοντες. οιµαι. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. Το δε αδηλον και αβεβαιον. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. ειπε µοι. εχωµεν τας ψυχας. εαν µη απο των ωδε. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. ως οι αγιοι. ως λαµπαδας προαναφθεισας. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. του ταυτην αναψαι µελλοντος.

Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. Αδελφοι και πατερες. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. Και περι της του Αδαµ εξοριας. ο Θεος ηµων. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. εφη. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. “Μετανοειτε. (86) Περι µετανοιας. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Λογος Ε΄. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. αδυνατον σωθηναι ηµας.ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. Και οτι ει µετενοησε παραβας. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα. Αµην. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. ω πρεπει πασα δοξα. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Και προς το τελος. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον.

Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. φησι. ως αρχην βαλοντες. παρακαλω. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . ειπε µοι. ∆ια τουτο. Αποβαλωµεθα. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. εφ’ ω και κατεληφθην”. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. προσεχετε. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. παρακαλω. και µη στωµεν µεχρι τουτου.δυνησοµεθα. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. αδελφοι µου. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. Τι το οφελος. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων.

δωσει ανθρωπος τω Θεω. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. Πας γαρ ανθρωπος. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. Ναι. αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. ινα ανταποδοθη αυτω. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι. αδελφοι. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας.” Αυτη κρισις ορθη. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω. οντως ουτως εστιν. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος.”Τι γαρ. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. φησιν ο αποστολος.

ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. µηδε εαυτον εκδικειν. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και .ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . µη τουτο µονον δυνασθαι. ∆υνατον ουν εστιν. ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι . αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. ου καταχρωµενοι δε. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον.µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. αδελφοι. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. ο αλιευς και αγραµµατος. Ισαακ. ουχ ως οικειοις.Μωσης και ∆αυιδ. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. βασιλεις. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως.

Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ .”. εβιωσε και απεθανε. “Αδαµ. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. φησι. Ποιον. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου. Τι ουν. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. που ει. εξωρισθη.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. ουδεις απεκαλυψε. που ει. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. αγαπητε. αλλα τι. εικοτως εξεβληθη. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . φρονησον.” Τι τουτο λεγων. ουκ απεστραφη ευθυς. οιας δοξης εστερησαι. που ει. ει µη απο του ξυλου. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Ορας. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. εµελλεν ευδοκιµειν. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας. αλλα και µειζονως. Ουµενουν ουδαµως. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται.εµον γαρ το παθος εστιν! -. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος . Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. ταπεινε. Κατανοησον σεαυτον. µακροθυµιαν Θεου. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. Εµε οιει κρυπτεσθαι. ναι. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. που ει. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. ουκ ωργισθη ο Θεος. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. ο του παντος Ποιητης. απ’ αυτου εφαγες.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. Αδαµ. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. Τι ουν ο Θεος. Κυριε. οιµαι.

Ει γαρ ειπε τουτο. εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι.”. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε .ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. παρεβην την εντολην σου. Ει δε µη.’. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. φησιν. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. ο και αυτη τη ωρα εγενετο. ως ειρηται. θανατω αποθανεισθε”. απ’αυτου εφαγες. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. “Τι λεγεις. ουδεν. οτι ῾Γυµνος ειµι’. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. ∆εσποτα. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. ει µη απο του ξυλου.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον.. εστιν . επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. του αθλιου. φησιν. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. ει µη απο του ξυλου. Ειπε. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. τεως ου µη εκβαλη µε. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν.”.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. απ’ αυτου εφαγες. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου . δηλονοτι τω ψυχικω. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει. ταπεινε· ῾Ναι. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αληθεια. ου καµπτεται. ου ταπεινουται. τεως ου µη εξοριση µε! “.

” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. εξ ης εληφθη. οτι γη ει και εις γην απελευση”. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου.“Ελεγον. ουκ αν .οια και νυν εγω πασχω. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. “Ο οφις εξηπατησε µε”. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. ∆εσποτα. Ελεησον µε! “. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. δια τουτο κατεκριθη. αυτη µε ηπατησεν”. ειπε µοι. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. (εφη γαρ· “Η γυνη. τουτο επραξα. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. αλλ’ “Ο δεινα µε. ην δεδωκας µοι. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. αυτη µε ηπατησεν”. µετανοησαι µη θελουσα. η ταπεινη και αθλια. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας. επταισας· η γυνη. φησι. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. εκβαλλονται της τρυφης. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. Τι δε. φησιν. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. ην δεδωκας µοι. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. λεγω. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας.

τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. εθρηνουν. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. Επει ησθοντο της εκπτωσεως. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. τας προς αυτους. αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. Πως. αλλ’ εν παση. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. πειναν δε ηρξαντο και διψαν. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. εκλαιον. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. εξ ης εληφθησαν. την κατα προσωπον. τη ζωη αυτων. παντοτε εκλαιον. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. ουκ αν κατεκριθησαν. µετεµελοντο. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες.εξεβληθησαν. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. παντοτε εθρηνουν. την τρυφην εκεινην την αφραστον. το προσωπον ετυπτον. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. ουκ αν εις την γην. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. πιστευσατε. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. . πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν.

και κατελθων εις τον αδην. αυτος εκεινος. ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. αδελφοι.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. ουτω δη και εποιησε. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. παθων δι’αυτους. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. ως αυτοι. του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. ως ειπον. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. αλλα και αποθανειν.απερ. ου µη επαθον. κατεδεξατο. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν.ως ιστε παντες -. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. ουχι εις τον . ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. Ο ουν τοσαυτα. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. ως οιµαι. εθλιβησαν . ουκ αν αυτους συνεπαθησε. εγενετο. κακειθεν αυτους ανεστησεν. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. τι ποιει. τουτο αν. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. Ναι οντως.

Τι ουν. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. την µετανοιαν. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . αδελφε. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. αποκατεστησε παλιν αυτους. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. (99) οθεν εξεπεσον. ειπε µοι. ειπεν ο αληθης Θεος.παραδεισον. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. τον θρηνον. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. τι λεγεις ποιησαι αυτον. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. εξεβληθησαν. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου.

∆ουλος εγενετο. µορφην αναλαβοµενος δουλου. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. νυν µεν µετριως. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. Καταρα εγενετο . του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. χωρις αµαρτιας. απο του παραβαντος παραβαται. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται. και ελυσε την αµαρτιαν.

των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. τι απολογησοµεθα ηµεις. εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον.” . ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. φησι. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας.

µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. ω αθλιοι. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. . . µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. Της γαρ γης τρεµουσης. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. Και συσκοτασει το φως. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. τι τοτε απολογησονται.“Ποσα γαρ υµας. ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. την ισχυν. την δυναµιν”. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. πεσουνται τα αστρα. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. το κρατος.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω.

εικοτως προς ηµας ειπη. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. οι µεν εγελατε. υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. υµεις . οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. δι’ αποστολων. Ουχι δε εµου λεγοντος. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. αρπαζοντες. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. δια προφητων. στρεψον αυτω και την αλλην”. πλεονεκτουντες. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. οτι γελασονται”. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε.

.” . υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. αι µεν πορναι τας πορνας. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται. ελεγετε. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. Ουχι υµεις ελεγετε. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”.“Αυτο των αποστολων εστιν. και παλιν· “Εκοπιασα . “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. της ασωτου ποτε”. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. ουκ αντειπεν. αι δε ασωτοι τας ασωτους. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. και· “Ξενης. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. της οντως ξενης και θαυµαστης. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”.Αθλιοι. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι.ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. ουκ ωργισθη. οτι εγω αγιος ειµι”. συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. της ποτε πορνης”.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. Ποιος γαρ. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. Προς . α και λαλουµεν”. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. Παντως ουδεν.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. νοησαι καλως δυναται. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. (136) ως ειπειν. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. ειπε µοι. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. λαβων εν εαυτω ολον. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. εξ υµων. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. τον Παρακλητον· και τοτε. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. Ω µακαριας φωνης. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι. µη οτι γε ειπω διεπραξατο.

πως νεκροι γενησοµεθα. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. ως ο αγιος ειπε Συµεων.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. ου µη ιδωσι την ζωην. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. Ουδαµως. ειπε. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. υπερ ηµων. πως. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. ως εκεινος επαθε δια σε. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. Εκαλουν γαρ αυτον. διαµονωντα. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. Ουδαµως. ου καταδεχη γενεσθαι. αδελφε. τω λαω υπο Πιλατου . φαγον και οινοποτην. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. αδελφοι. Πως. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. ο αγιος Συµεων. πλανον. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. µηδεις πλανατω υµας. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου. ως ακουεις. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”.

φραγγελοµενος. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. ραπιζοµενος. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. ωθουµενος. πυγµιζοµενος. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. λογχη νυττοµενον. ως εκεινος επαθεν. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. του εν τοις ουρανοις”. χολην ποτιζοµενον. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. αδελφε. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. Ειτα τι. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον. αντωθουµενος. εκδυοµενος. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. α υπεστη υπερ ηµων. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. εγγελωµενος. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου.παραδιδοµενον. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. τω κιονι προσδεσµουµενος. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. Ει δε τα παθηµατα αυτου. αναρτωµενον. “Οστις γαρ. φησιν. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. υπο ληστου βλασφηµουµενον. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου.

ο δε απιστησας κατακριθησεται”. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. ως ωφελον γε αει σιωπαν. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας. . οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. διο και δεδοικα. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.λογω µονω εσµεν. ο ταπεινος. Αδελφοι και πατερες. ∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. Αµην. Λογος Ζ΄. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. ουτως εχοντες. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων.

βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. αδελφοι. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. και την ευθειαν οδον. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. (143) Α καγω πρωτος. κατα καιρους απορριπτει. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. εστι δε και δια µιας ταυτης. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. ει δοκει. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. ποιει. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. ητις εστιν ο Χριστος. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. µαλλον δε τα του διαβολου. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. οιονει συµφορησας.(142) Αλλ’ ιδωµεν. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. ο ταλαιπωρος. αλλα καταφρονων µεν αυτων. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. της προς τους συγγενεις . ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης.

και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. Ο µεν γαρ προτερος. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. εκκλιναντες ηπατηθησαν. πνευµατικοις. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. τον ολεθρον τουτον. η και ως σχοινιω χρωµενος. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. φυγωµεν. παρακαλω. δυσανακλητοτερος ων. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν.λεγω προσπαθειας. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. αγαπητοι. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα.

και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. Αλλα µη αποκαµητε. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. ουχι δια την εµην αξιαν. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. ωφελιµος γαρ ο λογος. Ιδε ο αδελφος. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . αφεις αυτους υπεχωρησε. κατα τον ειρηκοτα σοφον. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. συνθρονος τε και οµοθρονος. ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. το σχοινιον. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. ιδε ο εχθρος. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. ιδε η εκπτωσις αυτης.

Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. οτι και υπερ αργου λογου . Αρα ουν. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. “Ο πιστευσας. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος.. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. φησι. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. ως οιδεν αυτος. και γενοµενος επι της γης. ως ειρηται. Ειτα τι. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. αγαπητοι αδελφοι. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . και βαπτισθεις σωθησεται. κατακριθη. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. κεραιας η ενος ιωτα. οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”.

(149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. αλλα και . ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. ετι δε και την εαυτου ψυχην. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων.

πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. Τι τουτο. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας.ηµας αυτους. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες.

οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. ηµιν επανιστανται. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα. ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις.

Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. ποσω µαλλον η προς αυτον. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. ως εικος. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. τι ποιει. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. και την µητερα. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. κατα τον θειον αποστολον. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. την πιστιν ηρνηται”. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. . φησιν η θεια Γραφη. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι. αγνοων ο δολιος. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη.

και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. φησιν. ∆ιο και ει θελεις. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. εµοι εποιησατε”. “Συ. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. φησιν. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. ως εικος. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. ους. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. τουτο ποιησω εις ξενον. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν.. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. Ουκ ορεξεις χειρα. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση.

Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. Αλλα τι. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. ην αυτος ζηµιωθησει. ινα εις γελωτας παντας κινηση. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. Οι δε ακουοντες. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. “. Τουτου ουν γενοµενου. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. περι τουτου αυτον. Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. Η και που εασεις αυτον απελθειν. ως ο κτησας”. ουδε οχλει. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. το γε νυν εχον. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. . αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. εαν καταλειψης παντως αυτον. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου.ετεροι.

τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. αφιησι. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. τινα καταπιη. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. και ου τουτο µονον. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες.

ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. των ισαγγελων λεγω. Τουτον ουν εκζητησωµεν. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. επαινετος και µακαριος. Λογος Η΄. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ινα και κατασχωµεν αυτον. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. Αδελφοι και πατερες. απαθης ων.αναστασις και η ζωη”. Αµην. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.

ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. αλλ’ οπως τον µεν λογω. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . ω ψυχης ουρανοφρονος. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. Ω δεσµος αγιος. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. µη γενοιτο. αισθησει και γνωσει και θεωρια. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται. ω δυναµις αφατος. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. τον δε δωροις. και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν.

Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. (163) ειπε. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. ο σωµατικως . χριστιανοι καθολου κληθωσιν. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. εννοων. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. το εικος. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. ιν’ ουτως ειπω. αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. Ουκ εισι γαρ ως χρη. Ω της συµφορας. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. Χρεων δε ειδεναι. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες.

ει µη λαθρα. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -.γεννηθεις και ανηρ γεγονως. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα.”. ∆ιο παρακαλω παντας υµας. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. Τι γαρ. Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα. ειπε µοι. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. αδελφοι και πατερες. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε.

Ανευ γαρ εργων. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. η προς τον πλησιον συµπαθεια. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. η ταπεινωσις. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. αφθαρτος. η πραοτης. ακαταληπτος. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. και οτι αθανατος. Τι γαρ αφρονεστερον.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. πως ου ποθησει αυτον. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. η καθαροτης της καρδιας. ως δι’ εκεινων και . ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. η υποµονη των πειρασµων. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. µη πλανασθε. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. αΐδιος. η αγνεια. ειπε µοι. των ισταµενων πλησιον αυτου. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. η ελεηµοσυνη. (165) ινα καταξιωθη. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. αφραστος. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται.

πατερες και αδελφοι. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. ω η δοξα εις τους αιωνας. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . (168) Περι ελεηµοσυνης. Αµην. Αλλα παρακαλω. Αδυνατον γαρ τουτο. Λογος Θ΄. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. Αδελφοι και πατερες.

∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. ουτω λογιζοµαι και . τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. εµοι εποιησατε”. Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας.και µη. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. αληθεστερον ειπειν. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. µικροι τε και µεγαλοι. ως τινες οιονται. οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. . αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. πιστοι τε και απιστοι. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε.

Τουτο δε. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. ατοπον ειναι δοξει τουτο. φησιν. ως µηδε ναυλον. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. Αλλ’ ουκ εστι τουτο.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. Πως ουν. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. ουκ εστι! . η µητε πλουτον καταλιπουσα. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. ειπε µοι.

Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. Πως ουν. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. ελεηµονες λογισθησονται. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. γενεσθαι χρεωστεις και συ. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο..ωσπερ Χριστος ο Θεος. πλουσιος ων. προσεχε ακριβως. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . (173) τροφη εκεινω και ποσις . αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. ο πιστευων εις αυτον. επτωχευσε δι’ ηµας. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. οµοιος εκεινω πτωχος. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. αλλ’ ως εγω φηµι. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε. Ουδαµως.

ενδυσουσιν. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. (174) τι ωφελησαν. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. ως ειποµεν. αλλα και µελη εσµεν αυτου. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. πελουσιν. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. ξενισης. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. εµοι εποιησας”. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. απερ ποιεις σεαυτω. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. θεραπευσης. Πως. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. αυχµωσαν. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. Ειτα παλιν.ταυτα λογιζεται. τους εν τω κοσµω. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν.

Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. αδελφε. Οιον τι λεγω. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος.κατελιπες. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. αλλα υµας ελεων. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. εκει και η καρδια υµων εσται”. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. φησι. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. φησιν. αλλα και υποδικος . εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. Αλλα γαρ µη δοκης. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. ουκ ελεηθηση”. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. ο θησαυρος υµων. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας.

Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. εκατονταπλασιονα τον µισθον. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. ωσπερ ειρηται. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. οσους θρεψαι ηδυνατο. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον.

φησι. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. ως ειρηται.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. δικαιος ων. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. . και τους πειρασµους αινιττοµενος. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα. τελειος ειναι. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα. Και ο Θεος. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. ποιηση αυτων το καταλυµα.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν.

ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. ην ενεδυσω δια Χριστον. δια της στενης πυλης εισελθειν”. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. φησι. εν Χριστω αδελφοι. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ωσπερ τους χιτωνας αρτι. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. Ταυτης δε χωρις . ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος.

οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. κατανυκτικην. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας. το βεβιασµενον της εγκρατειας. δια πολλων . ταπεινοφρονα τε ειναι.Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. Τουτο δε αλλως ου γινεται. την αναγκην της αγρυπνιας. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. πραειαν. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. συντετριµµενην. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. την απασαν κακοπαθειαν. αλλ’ ωσπερ τον εξω. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται.

ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. των µαρτυρων. αµηχανον. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. ως πολυχουν σιτον. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. Ουδεν γαρ το κωλυον. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. αδελφοι εν Χριστω. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . παρακαλω. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. ενθα των αποστολων Χριστου.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. ει µονον θελησοµεν. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. Σπουδασωµεν ουν.

και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. καν πασας κατωρθωσε. Αµην. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. Λογος Ι΄. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. ω η δοξα εις τους αιωνας. . ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. ου λεγω µετα θανατον µονον. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. Αδελφοι και πατερες. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες.των ουρανων. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. ποιος αρα νους ανθρωπου. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν.

τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. ειπεν ο Κυριος. Ο δε του Θεου µη µετασχων. πως µακαριος δοκει µοι. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. πως αν λεχθειη ηλιος. Εγω γαρ αγιος ειµι. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. οτι εγω αγιος ειµι”. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. Ο δε µη αγιος γεγονως. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. πως αν κληθειη αγιος. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. πως εσεται αγιος. . µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. “Γινεσθε γαρ. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. αγιοι. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. Ουδαµως.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι.

η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. Ου λεγω αµαρτιαν την . καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. ω πνευµατικε συ. φησι. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. ειπερ εµε. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες.

∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. κενοδοξια. ως πορνος κατακριθησεται. ζηλος. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. Ειτε γαρ φθονω. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. εριθεια. αδελφοι. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. οιησις. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. Αλλα µη γενοιτο ηµας. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. περιεργια. δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. υπερηφανια. δολος. µισος. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. αδελφοι. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. µνησικακια. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. ατινα εστι φθονος. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων.

Αδελφοι και πατερες. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. και ουδεις εστιν. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. πιστις. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. το οσον εφ’ εαυτω. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. πραοτης. Λογος ΙΑ΄. µαλλον ειπειν. µακροθυµια. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. ειρηνη. χαρα. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. . (191) Περι νηστειας. α εστιν αγαπη. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. (192) Επειδη γαρ.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. εγκρατευεται. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. εγκρατεια. Αµην. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. ως ειρηται. αει φθονων τα καλα πονηρος. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι.

. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. Νηστεια. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. εν ω ουκ ανατελλει. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. και καθεξης οµου τας λοιπας. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. αδελφοι. του δε τον υπνον αποδιωκειν. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. του µεν το προθυµον διεγειρειν. του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. παρακαλω. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. Ναι πατερες και αδελφοι µου. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων.

και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. . ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. αδελφοι µου. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. αδελφοι µου. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. ουκ εν µια ηµερα.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. µηδε παραχρηµα. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. απτωτα και ακαταλυτα. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. Ταυτα δε. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. καλως. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. ως δοκει. στωµεν. ει και µη ευθυς. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. ου µονον δε. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας.

αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. οτι εµοι µαθηται εστε. ως το πριν. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. αλλα την σιωπην. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. αδελφοι. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. αλλα την ευλαβειαν. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. ως εφην. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . η και αγγελων εργον εστι. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. επιµελως εκτελειτω. Ναι. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. µη ελιπητε. µη απο λαθροφαγιας µονον. ωφελειαν. εαν αγαπατε αλληλους”. ευχης τε και ψαλµωδιας. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. ποιησητε. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. τουτο ποιων. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. αλλα την κατηφειαν. Πιστευω δε οτι. ω αδελφοι. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν.

(197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. εχει ζωην αιωνιον. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. αλλ’ ινα .διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. ωσπερ εµψυχω νεκρω. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. µη παυσησθε. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. αλλ’ ως οικεια µελη. ει οιον τε. ειπε µοι. παιδαγωγειν. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. καθευδειν. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. ουχ ινα τουτους λυπησητε.

υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. Λογος ΙΒ΄. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. Αµην. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. ουδ’ ινα βλαψητε. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. Αδελφοι και πατερες. µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. Και περι σιωπης. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι.

Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. δεοµαι.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. µηδε ζηλουν τον αδελφον. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. αγαπητοι. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. αλλα ζηλουν το καλον. ως ορατε. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. εν τω µη περπερευεσθαι. πατερες και αδελφοι. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. (201) το συνολον. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. µη γογγυζειν. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. Ιδου γαρ. και εν ταις µετ’ αυτην. µη παιζειν. µηδε γελαν. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. πραγµατος.

αδελφοι µου. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. πολλης της σπουδης. φοβος και φοβων ο µεγιστος. αγωνισωµεθα. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. Ηµιν δε. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. δεησεως. τινων ισους . επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. παρακαλω. Οντως ουδεν. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. Οιδατε γαρ οτι. ευχων. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. Προς τουτοις. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων.

ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”.“Τα πετεινα. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. ειπε. επι δε τη του ολιγου στερησει . Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη. τι ποιησοµαι. πως ου σπειρει. ολιγοπιστοι. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. αδελφε. ουδε θεριζει. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον.”. οτι αυτοι χορτασθησονται”. βλεπετε του ουρανου. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. γογγυση δε. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. εν µια κατακειµενοι γωνια. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. Και ουτως υποµεινον. αδελφοι. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”. Πειθαρχησωµεν. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν.”. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα.

αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. µηδεποτε ο εις τω ετερω . αδελφοι µου. Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. αλλα σιωπην. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. οιαν ταπεινωσιν. Αλλα ταυτα λεγων. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. Ναι. δεοµαι. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. Ναι. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. αξιω. οιαν ευλαβειαν. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. νηψατε και καθως ειπον υµιν. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. αντι ευχαριστιας και κερδους. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. περι των αγιων ανδρων εκεινων. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. ουτω και πασαν. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. ουτως εκαστος υµων ποιων. οπως µη γενηται υµιν. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. αδελφοι. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. και εις υµετεραν υποµνησιν. Οµως εστωσαν. παρακαλω. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας.

γλωσσαν ακρατητον εχοντες. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. Η σαρξ. Θησοµεν δε. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. Και τι ποιησοµεν. ως φησιν. αδελφοι µου καλοι. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. ως οιοµαι. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. αδελφοι. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. Ποιον γαρ. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ει δοκει. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. ειπε µοι. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν.ενουµενος. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. ειπειν. και οσον δυναµεως εχοµεν. ου κρατησοµεν. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. της επιθυµιας και ηδονης. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. Και τι λεγω ηµερας. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. δραµωµεν. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων.

αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. Αµην. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. . ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. µη παριδητε µου την δεησιν. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. δεοµαι υµων. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. Ναι. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. ει και µη αξιως. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. την αγαπην υµων.της τραπεζης. αδελφοι µου. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αλλα γε το κατα δυναµιν. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην.

Αδελφοι και πατερες. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. και καλως εξετασωµεν. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. απονεµων. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. Αλλα γαρ ιδωµεν. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. η χαρµοσυνος ηµερα.Λογος ΙΓ ΄. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. . ει δοκει. συνανιστων και ηµας εαυτω. ως ελεηµων και φιλανθρωπος. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. ηδη το Πασχα. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. διηλθεν. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. ως ορατε.

Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. δοξα υπαρχει.Ο Χριστος και Θεος ηµων. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. Ο ουν προ της θεωριας . εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. καθαπερ ειρηται. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. ταυτα εαυτω επιγραφεται. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. θανατου γευσαµενος. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. τη οντως αιωνια ζωη. των κατω κειµενων. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. Οιον τι λεγω. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. καθα γεγραπται. ουτε ορασις διχα αισθησεως. α ποιειν εν ηµιν αυτος. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα.

ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. τω τας οψεις πηρω εοικεν. ως ειπειν. Απαγε. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. φησι. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν.ως αυτην ιδοντες. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. Οταν γαρ εν ηµιν δια . ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. αλλα τι. αλλα καθ’ ωραν. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. τον µονον αναµαρτητον”. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. ως αγιον και Κυριον. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται.

καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν. φασι. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. Απιστοι δε. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. τον αθανατον και ανωλεθρον. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. φησι. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. Η γαρ πιστις. Και εµελλον αν. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. Νεκρα δε πως. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. η εις Θεον. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη.του Πνευµατος γενηται. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. Οπερ ινα µη παθωµεν . ου µονον δε. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. ος εστι Χριστος ο Θεος. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. διχα των εργων νεκρα εστιν”. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. τον Υιον του Θεου”.

τηρησωµεν. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων. καγω αναπαυσω υµας”. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. επαπολαυσωµεν. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. εκεινος . και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. Λογος Ι∆΄. Αµην. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . αξιω. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω.ου µη εκβαλω εξω”.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον . ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. τας εντολας του Θεου οση δυναµις. προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”.και ηµεις. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αδελφοι και πατερες.

ως εφαµεν. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν. των συγγενων και ιδιων. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. των χρηµατων. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε.”. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων. και· “Ει υµεις. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. των πραγµατων του βιου. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. πονηροι ανθρωποι οντες. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . ζητειτε και ευρησετε. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. φησι.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος.

αλλα τελειως και καθαρως. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. µισαδελφιαν. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. οιον φιλοδοξιαν.βιωτικην. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. . µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. φιλαργυριαν. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. φθονον. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. µνησικακιαν. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. εριν. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. καταλαµπεται. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. πασαν αµελειαν. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. εξω των αισθητων ολος γινεται. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. ζηλον. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη.

ουτω προς τουτοις διακειται.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων. Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. Ακουει δε ουχ. ως αν τις ειπη. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. Αγαθα δε εκεινα λεγω. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Τουτον γαρ και µονον.. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. µαλλον δε και υπερ α θελει. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. λαµπρυνεται. αλλα µονου του ζωντος Λογου. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. ανθρωπου φωνης η φωνων. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. ωτα δε ωσαυτως καινα. του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου.

ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. “Τις ειµι εγω. αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων.”. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην.ενεστωτων. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. Κυριε. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως.

Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. Αµην. ∆ιο παρακαλω υµας. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. Και προς το τελος. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . Λογος ΙΕ΄. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. εν Χριστω αδελφοι.φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Αδελφοι και πατερες. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. τη πιστει η απιστια.

Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. Και ω της εσχατης αναισθησιας. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”.οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. καν προφητην Θεου. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. ενατενισαι ου βουλονται. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. καν σκοτος εν νυκτι. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. καν αποστολον.

Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. ουδε της ψυχης το σωµα. Ο Θεος φως εστι και. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. (227) Ω του θαυµατος. εν εµοι καγω εν σοι”. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. Πως ουν. Μηδεις ουν υµας πλανατω. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. εις θεσει Θεος. οιµαι. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. ουκ αν. φησιν. καθως συ Πατερ. προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. οις συναφθη. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. ηγουν ο νους. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. Πατερ. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. ειπε µοι.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν.

αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. Ευδηλον ουν οτι. τρεχετε. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. ως ειρηται. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. Ολως ενθεν επαπορω. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . αλλ’ η τυφλωσις. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. κρουετε. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. τρεχετε προς το φως. ως εν στηλη τω λογω. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν. Προς δε γε υµας. ζητειτε. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. τον Χριστον. Ω της φρικτης τολµης. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. Τρεχετε. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε.απεστειλας”. µηδεν οντας. τον τιµιωτατον λιθον.

καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. . Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. ποθεν εστε”. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος.” ∆ια τουτο τοινυν. πεινωντα την σωτηριαν υµων. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου.υµων κτησησθε. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. δια της εργασιας των εµων εντολων. πατερες και αδελφοι. εποτισατε. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. ουκ οιδα υµας. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. παρακαλω υµας. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. Λογος Ιστ΄. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. οτι εθρεψατε µε. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. ενεδυσατε. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. ουκ ηβουληθητε. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε.

µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως.εννοων.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. εν η και την κατοικησιν ειχε. και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. εθαυµαζον. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. εγω ουκ ησθιον. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. . Ελογιζοµην γαρ οτι. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. Ταυτα – φησιν -. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε.

απηλθον προς το κελλιον µου. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. εµοι ουδε εν προσεστιν. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. ωσπερ ειρηται. ας επιστασαι και αυτος”. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. µνησθεις τε των λογων του αγιου. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. αγιε του Θεου. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. ει µη πολλαι αµαρτιαι. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. δι’ ην ταυτα υπεµενον. επει εξ ων ειπας αγαθων. χαρισµατι. εφην. ει και αναξιος εγω. φησι· “Θαρρω τω Θεω. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. ουτε κοπω σωµατικω. ινα δια σου ευρω ελεος.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. τεκνον. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. οτι ουτε νηστεια. τεκνον. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. ουτε αγρυπνια. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και .

ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. και οστις υπηρχον και που.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. Ουτω γαρ ετονωσεν.. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. οιδεν αυτο το φως. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου.ελεγεν – ει δυνασαι συ. το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν. Λοιπον ουν παραστησον . ω θαυµατος φρικτου. εν ω ισταµην. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. . Ειτε γαρ εν σωµατι. Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. η κονων µου την γλωτταν. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι. ουκ οιδα – φησιν. πατερ. Ου µονον δε. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης.ο Θεος οιδεν. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. πατερ. ετι δε. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος.

εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. πατερ. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. εις υποµνηµα ταπεινωσεως. αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. εν Χριστω αδελφοι. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. Μαργαριτης εστι. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. εφην εγω. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . εξαφανιζει’. Ει δε και παρασφαλεις. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον.“Αλλ’ ειπε µοι συ. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. πατερες και αδελφοι. την ανεσιν και αργιαν. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. την ευπαθειαν του σωµατος.

αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. ω η δοξα εις τους αιωνας. Λογος ΙΖ΄. προς τα καλα συνωθουσα µε. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. . Αδελφοι και πατερες. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι.ρυπου της αµαρτιας. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. Αµην. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. υπο των παθων καλυπτοµενοι. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. ει και µη τελειως.

Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. την αγαπην σου βεβαιουσαν. Κυριε. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. ευρισκη ταυτης επανω. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι.”. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος. Ιδου υπο θανατον ων. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. Ο αχραντος.Εξ ων ελαβον καγω. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον.

τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων. οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω. διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. ω πεπιστευκα. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος .και εισακουοµαι.. οι και των κατω.ιν’ αφρονως ειπω . και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος.αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . Ταυτα τοιγαρουν. ω και ελπιζω. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . παραστηναι εγγυτερον. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . αδελφοι µου. Χαιρω οτι µοι Χριστος. ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε. της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. καθα και .αγροικοτερος. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι.

Αµην. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. Λογος ΙΗ΄. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. προς τον ποιµενα. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. ει µη τινα αλλον. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. Αδελφε. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. Και προς τω τελει. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. και σπουδασητε µιµησασθαι. θεοι αποκαθιστανται. τοις ανω ενουµενοι. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω.Μωσης ποτε.

εσπουδασας του γενεσθαι συ. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. φησι· “Αρτι. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. κατα την ιδιαν καταστασιν. η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση.και αρχουσι γνωριµον. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. ειτε και κατα φθονον . (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. “. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι.ως οτι ουκ ηθελες. Και ινα σοι. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. παντων τα ελαττωµατα. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . φησι. κατα το ιδιον θεληµα. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. κυρι ο δεινα. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης.

Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . Πιστευσον. και ει γενηται ηγουµενος. φησι.“Πιστευσον µοι. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. αδελφε. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. πατερ. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. σπουδασον γενεσθαι συ. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. ου χρηζω γενεσθαι. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. συ µεν. οιδα οτι µετριαζεις. την τρυφην. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων.

των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. και οµοιως συνταξοµαι”. και χειρων εσται η ατιµια. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει.σε. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. ει και πορνευοντα. Απελθων λαλησω κακεινω. ει τυπτεσαι και . του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. παρακαλω. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. ακουσον µετα προσοχης. πνευµατικε αδελφε. Συ ουν. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”. Τοιγαρουν και απελθων. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε.

χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. . Ει δε συµβη αυτω θανατος. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. πιστευσον. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. τω αγαθω και χρηστω. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. και τον µισθον. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. Και αν κελευης. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. (249) και καθως επιστασαι. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος.

ως Χριστου διακονος. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. χαιρω δε εις σε”. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. και γινεται το θεληµα του Θεου. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. και σπουδασον παντι τροπω. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν.

ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων. των σων µελων τα συντριµµατα. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. ανιστορησον κατα νουν. συµπαθησον. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. αδελφε. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα.και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. Ειπε µοι αγαπητε. ελεησον. ως αν προτιµησωνται σε. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις.

ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. αδελφε. Εαν δε. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. αδελφε. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. καθως ειρηται. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. Ει γαρ εγινωσκοµεν. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. Ουαι µοι. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα.

φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. . αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως.

Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. µαλλον δε πατερων και αδελφων. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. πατερ πνευµατικε. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. Σωµα γαρ. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. και η προς τους πειρασµους υποµονη. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. οιον ο πους εις το περιπατειν. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. ως ακουεις.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις.

Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. τον ποιµενα των προβατων Χριστου. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. Οιον τι λεγω. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. πασαν. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον.και εξ οικειων πονων συναγονται. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. Και παλιν. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Παλιν. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. ως ειρηται. Χρη ουν σε. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας.

επιπλησσων. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . απολαυσις ουδεµια. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. παρακαλει. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. αρετων πληρες. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. διχα πασης αισχροκερδιας. διδασκε. και τον µισθον εικοτως. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. τους δε νουθετει. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. ολον καρποφορον. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. ολους αγνους. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου.

ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. αοργητος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. υποµονητικος. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. σπουδαιος. µη κενοδοξος. αγρυπνος. ζηλωτης. ταπεινος. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. µη φιληδονος. ησυχος. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. ευκατανυκτος. προσηνης. πραος. µη φιλοϋλος. µη φιλοτραπεζος. µη φιλοδοξος. αφιλαργυρος. εγκρατης. ευτελης. µη υβριστης. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. µη θυµωδης. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. ευσταλης.ανωθεν αµοιβων. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. πιστος. µισοδοξος. απραγµων. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . µη φιλοινος. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. εµµεριµνος.

Τους ιερεις την ευλαβειαν. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων.ποιησουσι. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. ινα µη επι το . επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. την ησυχιαν. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. την συντριβην της καρδιας. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. το της ιεουρουργιας µυστηριον. την καθαροτητα της καρδιας. τα δακρυα. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. την κατανυξιν. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. την ταπεινωσιν. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. την µελετην των θειων Γραφων. την των δογµατων ορθοτητα. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων.

αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. Και µαρτυς Ιησους. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. Μονοις γαρ.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. ισθι. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων.

ευ ισθι. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. ω η δοξα εις τους αιωνας. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις.ορα τι σοι λεγεται . αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων. Ταυτα. Αδελφοι και πατερες και τεκνα. ως ειρηται. ω ποιµην των προβατων Χριστου. αλλα συσταληθι προς εαυτον.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. Πολλοι γαρ.αποκλεισεις αυτην. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. Λογος ΙΘ΄. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. και τουτων ετι πλειονα. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. Αµην. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. αλλ’ η µονοις. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων .

απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. τοτε µονον ισταµενος. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . και το παθος ο πεπονθα. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. ακουσατε και την αιτιαν. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. οµολογω. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος.προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω.

Αποδοτε. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. ου µονον δε. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. αλλα αποτυχω της ελπιδος. ει πιστευει µοι λεγοντι. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. αδελφοι. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. τας βουλας των καρδιων υµων. οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. αλλα ταις πραξεσιν. ει αληθως αγαπατε µε.(268) µαυτον. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. α γραφειν ου δικαιον. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. Ει δε µη βουλεσθε. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. Θεω δε µονω γνωστα. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. Φανερωσατε µοι. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. προς ον και γινονται. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα.

Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε. οµοιως γινεται. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. ανελθωσιν. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. εν ατελευτητω σκοτει. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται.καταβαρυνετε. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. και εργω τον λογον κυρωσατε. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. αδελφοι µου. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. φευ. Τουτων ουν ουτως εχοντων. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος.

(271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. Ει ουν πιστευεις. ουδε οµοιωθηναι δυναται. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. Αυτος φως το αρρητον. και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. παντων κριτης. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. ο ων µονος. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. το απροσιτον. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. Πως λεγεις. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. αποφευγοντες. ερωτησον. Ει δε απιστεις. . µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. ω ουδεις εξωµοιωται. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. Ει ειδας τα κρειττονα. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. προσφιλεστατε. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. αθλιοτητα. Ανθρωπε. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. καν τους δαιµονας αυτους. παντων βασιλευς. Ει γαρ βλεπεις. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. ειπε µοι.

και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. Λογος Κ΄. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον.Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος. εγραψα. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. ως παρεργα. Αµην. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. ως αγαπωντες λιαν υµας.

οση σοι δυναµις. ουκ εστι µου αξιος”. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. και απελθε προς ανθρωπον. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. . ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. αδελφε µου. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι.ακολουθησει µοι. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. επικρατουσων των αιρεσεων. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. Ποιησον ουν. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. αδελφε. οπως δειξη σοι ανθρωπον. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. και συ καθως ειποµεν. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. ην αν σοι δειξω”. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. ονπερ και τοις τοτε καιροις. δραµε. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”.

Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. ως εργω µεµαθηκα. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. ευγνωµονως αποδεξαι. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. ουτος δε τι. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. εστω εσχατος”. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. ει µεν πλησιον. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. και πλειονως σε φοβηθησονται. ευ οιδα. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν.

Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. ∆εσποτα. οτε παντα ποιησειεν. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. εξοµολογησαι· ει δε µη. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο.”. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. αλλα µετα παντων και αυτος. εχης συνειδησιν. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. µη κρυψης τον δολον. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. εαν. Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. αλλ’ ει συγγινωσκεις. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα.πραγµατευοµενον τα µειζονα. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”.

(280) Αψευδης. ποιει καταφρονειν τον . και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων. ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. αδελφε µου. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον.αιµατος. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. θλιβερων τε και χαροποιων. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. Ει γαρ και µη τριηµερος. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. Εαν αφεθη των δεσµων. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται.

εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. οσον εφικτον ανθρωποις. και οσα ηµεις παρελιποµεν.ανθρωπον. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. αυτον απεργαζεται. και αγαπην. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. και γαρ πολλα εισιν. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. αδελφε µου.

Λογος ΚΑ΄. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην.ου καυχωµενος λεγω. Αδελφοι και πατερες.τουτων φροντιει. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. τα µικρα . ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. επιταφιος προς αυτον. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”. την λεγουσαν· . αδελφε. αλλα ταυτην ως εκεινον. Και προς τω τελει. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. ου συγκαταθεσει λογισµων. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. ελπιζω.ως δοκω και παντελως . µετανοησας γνησιως. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. (284) ου πραξει τινι. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη . ωσπερ µοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. εφυλαξα. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου. φησιν. Αµην. (283) Περι µνηµης θανατου. Εσθιων δε και πινων. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν.

(285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. εις τον Θεον ελπιζω”. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι.“Οταν παντα ποιησητε. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν. πως ελαθον εµαυτον. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. αδελφε. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. τη εις αλληλους. εν προθυµια µεγαλη. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. αλλ’ εν αγαπη. Εν Χριστω καυχωµαι. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . και ταπεινωσει και πιστει. ουτως απεπτη προς ουρανον. οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”. Οταν γαρ ενθυµηθω. τη προς ηµας. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι.. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα.

του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. προς Θεον εξεδηµησεν. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. προς δε τον Θεον απελθοντες. τριποθητε αδελφε. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. αλλα και δις. ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω.εξειπων. γεγυµνωµενοις ουσιν. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. ουχ απαξ τουτο ειπων. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . την αυτου πιστιν. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. Ικετευσον ουν. την µετανοιαν. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. τους αγωνας αυτου. µιµησωµεθα. αξιουµεν. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. παρακαλω. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. την εξοµολογησιν. ενδυειν τους αδελφους.

υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. ως και εν τω παροντι βιω. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. ασµενως ηµας υποδεξαι. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. ως φιλαδελφος αδελφος. οιδα καλως. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. Και καθαπερ ηµεις. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. συναναστρεφοµενοι τω . Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. Βλεπεις γαρ αρτι. ει µη τολµηρον ειπειν. Θεοειδης γαρ γενοµενος. γλυκυτατε αδελφε. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. ινα συν σοι και µετα σου.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον.

εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. Λογος ΚΒ΄. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται. ουκ ενηστευσα. εν τη ανεκλαλητω χαρα. Γεωργιος τις τουνοµα. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν. αγιω τινι µοναχω. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. γνωριµος κατεσταθη.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. (289) Περι πιστεως. ουκ εχαµευνησα. την περι πνευµατικου νοµου . . τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. ουκ ηγρυπνησα. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. “Εγω ουν. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. ως ορατε. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. και η πιστις ευθεως ενηργησε. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. φησιν ο θειος ∆αβιδ. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. Αµην. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. Αδελφοι και πατερες.

δυνασαι γαρ”. ουτως απαντα επραττε. ελεησον’ . ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν.διδασκουσαν. Και εκ παντων ωφεληθεις. τρια µονα κεφαλαια. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. ουκετι υιον ∆αβιδ. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. Ουδεν δε ετερον επραξεν. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα. ελεησον µε’. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. προσεκυνησεν αυτω”. ιν’ ειπω. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ.

ως ελεγεν. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. Εφανη αυτω παραδοξως. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. ουδε τι των. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. ουδε κοσµου φροντις. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. Τελος. ο νεανιας γενοµενος. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον.

Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. . Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν .εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. ως ωµνυε.ω των κριµατων σου. ει ταυτα παλιν εζητησε. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. Κυριε .ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. Εγνωτε. ει µη απερ ηκουσατε. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. τοις εργοις βεβαιουµενη. αδελφοι µου. τι θαυµαστον. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. Ηκουσατε. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου. ουτως. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους .

Θεου τα θαυµασια. φησι. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. υπερ τον Λωτ εφανη.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. (296) Ταυτα αδελφοι µου. ελλαµψις. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. κρατητος και ακρατητος. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. Ωστε ταυτα ειπων. οι δε αναπολογητοι γενωνται. Ουτος ο νεος. πνευµατι δε. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. σοφιας φοβος Κυριου. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. αγρυπνησας µονον ολιγα. εντολων τηρησις. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. Ου γαρ φοβος. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. Και οι θελοντες . µητε ποτε χαµευνησας. µη κοµην αποκειραµενος. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων. Ου δε εντολων τηρησις. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. µη ενδυσαµενος τριχινα. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. σαρκος καθαρσις. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. Ου δε καθαρσις. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως.

Αλλ’ οιµοι. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. ει δει την αληθειαν ειπειν. αδελφοι µου. ειπε. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. Αλλα τι . Αψευδης γαρ εστιν. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες.εν µεσω θορυβων ειναι. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. αµαρτιας µονης εκτος. ει δυνασαι. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. ουτε περας. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. την εκ Πνευµατος. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση.

ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. εν πολεσιν. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. τοις δε εργοις αρνουµεθα. ουτως ηλεηθη. Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. εν κοινοβιοις και ορεσι. ως αληθως. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. τα εργα α εγω ποιω. και µυριασιν ενα. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. εδελφοι. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. “. αδυνατον. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. οπερ αδυνατον. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. και ερευνησον ακριβως. Ζητησον. Ει γαρ εκεινος. . ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. ει δοκει. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. εν κωµαις. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται.δει µε ειπειν. Ουχ ορατε. αδελφοι µου.

φησιν. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος.. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. Αλλα και τον αγιον εκεινον. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. απηρχοµην συχνοτερον. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. ουκ οιδ’ οπως ειπω. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. (300) Και γαρ. Νυνι δε. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. οτε εν τη πολει ετυγχανον. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. φησι. ως οιµαι. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. δι’ ην. λεγω σοι. εξ ωνπερ προειρηκα. ως φιλον οντα και συνανατροφον. . Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. Ταυτα δε. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. αδελφε. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον.

δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. τοιαυτην δε θεωριαν. εν Χριστω αδελφοι. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. οια τοτε εωρακα. Λογος ΚΓ΄. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. (301) α και. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.καθαπερ ορας. ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. Αµην. ου µονον δε. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. (302) . τον επ’ αληθειας αναξιον. κατηξιωσε. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι.

Περι µετανοιας και φοβου Θεου. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. οτι η ζωη αυτη θανατος. περιποιητοι µου. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. των εν τω σωµατι αυτου. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. Ποιος των ανθρωπων. Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. υιοι µου εσχατοι. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. ακουσατε µου. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. Οινον ηδεως ου πιεται. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. εµπεπλησται γαρ πικριας. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. εγω δε ουκ ηδειν “. Αρτον ηδεως ου φαγεται. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. αγαπητοι µου. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. Ακουσατε µου των λογων. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν.

Συ αγαθος. Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. τελος ουκ εχοντι. εγω δε σων χειρων εργον. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. . ως βδελυγµα ηγησαµενοι. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους. αλλ’ εξει τους παντας ισον. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης.αµαρτια γαρ θανατος. . νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. Κυριε. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. Παντως ουδεις.ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. “Ιδου ορας. κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει.

Φιλανθρωπος γαρ ων. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. βλεπεις. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. Κυριε. Και νυν βλεπεις. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. Και συ. το πολυ και αφατον ελεος αυτου. παντεποπτα Κυριε. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. Κυριε. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος . οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. αναξιος γαρ ειµι· συ δε. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. Ουτως . Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος.οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. ∆εσποτα Παντοκρατορ. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. βλεπεις. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου.

Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. του υπερανω των ουρανων. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. . οτι τελος ουκ οιδε. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. ουτε απο επαινου ανθρωπων. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. Και εσονται οι πλησιον αυτου. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. η δε χαρα. ουδε απο πολλου πλουτου. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν.

Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. αλλα απειρον και . καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω. ο αρχων του σκοτου.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι.

ω η δοξα εις τους αιωνας. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. τοτε η αγια ταπεινωσις. Αµην. κορον ουκ εχει. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. της εκ της υγειας προσγινοµενης. επιπεσων ανωθεν. Ουτως ουν εσται. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. Λογος Κ∆΄. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. την ταυτα γραψασαν. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. τεκνα ηγαπηµενα. (311) . οι ακουοντες µου τους λογους. περιποιητοι µου. υιοι µου. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων.

υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. Και πως. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. το οφελος. Τι σοι το οφελος. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται.Περι γνωσεως πνευµατικης. τον εν αυτω θησαυρον. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. ετι ζων. του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. αλλα περιφερεις µεν. ως ειποµεν. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. ειπε µοι. ακουσον. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. Ου θεαση ποτε. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις. Παντως ουδεν. Αδελφοι και πατερες. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. των µαργαριτων την λαµπροτητα. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει.

ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. ζωης αιωνιου. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. βασιλειας ουρανων.Γραφας. δοξης αϊδιου. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. Αλλως δε ουκ ενι. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. χρηµατισαι τε . Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. Αγαπης τελειας. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. µαλλον δε ου δια τουτων. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. µηδεις πλανασθω. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. αφθαρσιας. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης.

δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . της τουτων αθανατου ζωης. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. συγκληρονοµους δε Χριστου. ειπε . Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. την αναπλασιν. συνιστανειν θελοντες εαυτους. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. µηδεποτε γνωναι λεγοντες. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. την αλλοιωσιν. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. ποια γνωσει δυνηθωσιν. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν.κληρονοµους Θεου. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. την αναγεννησιν. Οι δ’ αλλοι. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. την ελλαµψιν. τον φωτισµον. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω.. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. την ανακαινισιν. την ενοικησιν της εις αυτους. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν.

ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. ως ειποµεν. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε.µοι. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. απροσιτον. ως εκεινοι. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. ακαταληπτον. ισχυσουσιν. Αλλως δε. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. αθανατον. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι.

Αλλα µη γενοιτο ηµας. Αδελφοι και πατερες. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. αδελφοι. Αµην. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. Ινα συναποθανη τω παθει. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι.φως προσαπολλυσιν. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. αλλα και τας αιτιας αυτων. των εκ στοιχειων. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. ισχυσεν αν. Τι τουτο. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. των εξ αερος. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. Ει γαρ ηβουληθη. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. Λογος ΚΕ΄. ω πρεπει πασα δοξα. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και .

ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. ποτε δε ορατικος. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται.βαρος σφοδρον. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. ποτε δε ποικιλος. ακουστικος τε αµα και συνετος. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. ουδεν ουδαµως . Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. ει και τουτο βιαζεται. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. Και ποτε µεν τυφλος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος.

αλλ’ ουχ ουτως εχει. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. Αλλα πως. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. ου το σωµα. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. τουτο και καταδικης εκτος. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. ακουε συνετως. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. οτι και συνθετον. συνουσιας µιξιν. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. γαστριµαργιαν. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. ηδονην. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. ως οι πολλοι νοµιζουσι. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. ως ουδε οτε νεκρον. . η ψυχη. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. λαιµαργιαν. πολυυπνιαν. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. το σωµα επιζητει. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. φηµι. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. ει χρη δε ειπειν και κινησεως.ωφελησαι δυναται. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. και τη ουσια ρευστον. ως ειρηται. αργιαν. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως.

(323) τοτε. Ουδαµως. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. Ιδωµεν ουν µηποτε. Ποιητη. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον. Ειτα τι. και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. πως. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. ως γεγραπται. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. Τοιγαρουν. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. ειπε. αγαπητε. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. ωσπερ ειρηται. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. χουν λαβων απο της γης”.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. ουτε ησχυνοντο.

τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. Ποιος δη ουτος εστιν. Αυτο το βαρος του σωµατος. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης.τους αγιους. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. εξ ων γινονται ρευµατα. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται.

ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. ωσαυτως και τω νοΐ. ως ειποµεν. ελευθερα ουσα. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. εχεις. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. ∆ια τουτο ειπον. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. η ψυχη και ο νους. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . εκαστος τουτων µερικως τι νοει. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες. (326) εκταρασσονται. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. εξ ων η ψυχη πασχει. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. ω πατερες και αδελφοι. Ου τα δυο δε παντοτε. γινωσκουσι.συντριµµον της ψυχης. Ποτε µεν γαρ. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. ου καταδεχεται δε. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα.” και παραµυθουµενου αυτην. φησιν. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. αλλ’ ουτινος εισιν. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι.

Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. Λογος Κστ΄. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. Αδελφοι και πατερες. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. αυτοις τε και . πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. Αµην. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας. ως εν τυπω. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. ω η δοξα εις τους αιωνας. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν.αλλοιωσεις ηµιν. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων.

δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. αοκνως. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. τρεφεται σου η ψυχη. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. ητοι τω εξαψαλµω. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. εις το εργον τουτο ποιειν. οσον το κατα δυναµιν. τη στιχολογια. γινη του καλου τουτου εν εξει και. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. και . καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. ω αδελφε. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν. ταις αναγνωσεσιν. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας.τοις µετ’ αυτους.

ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. τουτο και η φθορα. βαλων µετανοιαν παρελθε. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. . σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. κατα το γεγραµµενον. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. αγαπητε. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας. εργασια σωµατικη τις. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. ειτα και εν αισθησει. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. και δακρυων ηδεως. αλλ’ εστω σοι. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. ο µη θεµις ειπειν. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. Και απελθοντος σου. συντοµως υποστρεψον. οιον δ’ αν εστι. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. αλλ’ ως ειρηται. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον.

και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. ιδων µε αποστραφησεται. αδελφε. ο αγεννης και πτωχος. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. Και ει µεν διακονειν εταγης. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. εγω ο απερριµενος και ευτελης. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. και µη ακροις χειλεσιν. ολος βορβορος ων και µωρος. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων. αδελφε. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. µαλλον δε ως αυτω . µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. “. της χαριτος συνεργουσης σοι. φησιν. ινα εις κελλιον εισελθω τινος.

φευγων εν πασιν τον κορον. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως.εσθιειν των αδελφων σου. εκ ψυχης λεγω και σωµατος. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων. ωσπερ το σωµα. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. Ποιω προσωπω. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. και τουτο µετ’ εγκρατειας. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. ο ευτελης και αναξιος. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι.

ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. Μη πινοντος σου οινον. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. µητε λαβης απο τινος τι. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος.αχαριστος. οσον του µη χορταζεσθαι σε. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. λαβων φαγε αυτο”. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου.

αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. ο αθλιος. πεποιηκα. ταυτα φυλαξαι θελησον. Και αναγνους ολιγον. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου.τινα. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. ως ουκ ισασιν. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. Συ ουν. αγαπητε. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. µη φερων ο διαβολος οραν σε. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. οση σοι δυναµις. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. περιποθητε αδελφε. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν.

∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. ει δε του χειµωνος εισι. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. Προς . και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. σφιγξον σου τας χειρας. ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. Και τελεσθεντος του λυχνικου. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου.

αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. εξαγορευε. ει δυνατον. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. δικην ηλιου. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. και παλιν· “Ο . Λογος ΚΖ΄. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. Αδελφοι και πατερες. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. τεως εσπεραν µη παρελθης. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. τον νοµον ολον φυλαξη. πταιση δε εν ενι. Αµην. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. εξαγορευε· ει δε µη. και εως πρωτης φυλακης. (339) σεαυτον ανακρινων. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. γεγονε παντων ενοχος”. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. αγαπητε. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. µη σκανδαλισθης.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. φησι. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν.

αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων.αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. . αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. λεγονται. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. αδελφοι. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. τουτω και δεδουλωται”. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. Ωστε. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται.

αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. ανθρωπε. Μια γαρ εκαστη τουτων. εκ φοβου Θεου. οιον εκ πιστεως. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. εξ υπακοης µεχρι θανατου. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. Υπονοει µοι. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. η µεν χρυσουν. εκ της αενναου ευχης. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. εκ σιωπης της απο αργου λογου. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. εκ ταπεινωσεως. οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. αλλη χαλκουν. ετερα εκ λιθου τιµιου. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. η δε αργυρουν. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. ενουµεναι δια του Πνευµατος .

τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. ευχρηστον τι. ως ειρηται. φησι. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. Το δη θαυµαστον. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. Ειπε ουν µοι. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. . και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. αλλ’ εκ του Θεου”.

Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . ανοιξον ηµιν! “. Κυριε. ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. φησιν. τας δε καταλειψωµεν. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας. πασων ακριβους φυλακης. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. η Αγια Τριας. ωφελησει. ως ειρηται. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. εν Χριστω αδελφοι. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. το Πνευµα της αληθειας”-.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα.

η δε την ψυχην διαφθειρει. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. ποια αµαρτια εστιν. ακουσοµαι. Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. φησιν ο αποστολος. ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. φησιν. παιξαι τε και γελασαι. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. ανθρωποκτονος εστιν”. και επιφερει· “ου µεθυσοι. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. Ου µονον δε.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. οιδα. οποια αρα εστιν αµαρτια. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι.ως πιστους. Τι δε . ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. φησι. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε.”. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. Η µεν γαρ το σωµα. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. Ταυτα µεν ουν. πιστευειν. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. και αµεριµνως διαγοντες. αδελφοι. ου λοιδοροι. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. Τι γαρ οφελος. ουτε πορνοι. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. φησιν. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. ουτε αρσενοκοιται”. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”.

εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. φησι. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. µη προσουσης πραοτητος. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. Τι δε της πραοτητος οφελος. στρεψον αυτω και την αλλην”-. γαστριµαργια δουλουµενος. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων.της νηστειας οφελος. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. Τι δε. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. εν δε καιρω πειρασµου. φησι. ειπε µοι. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. εγω µεν σιωπω. φησι. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. Τι τη υπακοη θαρρεις. “Ω γαρ. “Ουδεις γαρ. µετα . εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. αδελφε.

δεξαι εµπτυσµατα. . ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. Ερραπισθη.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν. ανθρωπε. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. ουτω ταπεινωθητι. φησιν. ενεπτυσθη και εσταυρωθη. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. δεξαι ραπισµατα. κολαφισµατα. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες.

ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. Ει γαρ κακεινος. οσον το επι σοι. ανθρωποι. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. φησιν. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. µη υποµεινας αυτον. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. αθλιε. “Ναι”. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη. και τροµαξατε. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. Φριξατε. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε.

Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. µειζονα σεαυτον. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. . Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. ως εκεινος εκελευσε. ωσπερ υπελαβες.Ναι. Τι ουν ερουµεν. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη. τι µε δερεις. αδελφε.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. δεδωκε οµοιως και σοι. Ιδου επτωχευσας.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· . και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. τον υπερανω παντων των ουρανων. µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. ως ουκ οιδας. τον σταυρον αραι. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. φησιν.

αγαπητοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. βλεπετε πως ακουετε. καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. Αδελφοι και πατερες.Ινα τι φησιν. Αµην. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. Λογος ΚΗ΄. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. ωσπερ ειρηται. πατερες και αδελφοι. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. ητις εσται παντι τω λαω. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. Ιησους ο Χριστος. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. . τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν. µηδε καθορωντες αυτο. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.

και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. φησι. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. Ουτω τοιγαρουν. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. Και τι ταυτα. αλλα. ως εκ νεκρων αναστασα. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ.επιφεροµενοι. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. αδελφοι. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. . προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. εαυτην οµολογουµενως ορα. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. φησιν. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε.Τα µεν ρηµατα.

Νεκρα γαρ η σαρξ. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. φησι. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. της ευαγγελικης πολιτειας. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. διδασκαλοι εσεσθε. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. ως δια κλιµακος τινος. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. φησι. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. φησι. ωσπερ ειρηται. κατα τον θειον αποστολον. φησιν. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. αλλα πως. (358) Πνευµα Κυριου.Ου γαρ ο ουκ . ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. “Οπου γαρ. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. εκει ελευθερια”. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν.

διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. εγενετο αν εν φωτι. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. αµαρτια αυτω εστιν”. λαλουν. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. προς τους µη θελοντας νυν . καν αρχοντες καν αρχοµενοι. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον.οιδαµεν λαλουµεν. ατρεπτως. καν αρχιερεις καν ιερεις. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. αναλλοιωτως. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. υφισταµεθα. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. ασχηµατιστως. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. φησιν. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. καθως ειπε το φως. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. καν ασκηται καν ηγουµενοι. οτι εκεινος φως εστι. µονου δηλαδη Θεου . Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. καν πτωχοι καν πλουσιοι. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. ενεργουν.

Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. ως προειποµεν. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. Και τις αρα εσται η συγκρισις. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. καλη τε και κακη. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. ως ειρηται. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. ως ειρηται. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. και εν αυτω προοντες και φως οντες. ο εν τω σκοτει καθηµενος. ενδον. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. αφειδως αµαρτανει. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. κεκρυµµενος οικιας -. αδελφοι. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα. Οποιον δε τον βιον. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει.ελθειν προς το φως. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. αλλα µισουντας αυτο. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα.

Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι. πως ειπε µοι. ∆ιο σπουδασωµεν. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . Ναι. αδελφοι µου. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”. Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. παρακαλω.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων.

ω ουτος. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. το δη χαλεπωτερον. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. Η και συ. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. Ω της αναισχυντιας. ειπε µοι. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. Η γνωσις ουκ εστι το φως. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. αδελφοι. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. ηκουσας παρ’ αυτου. ειπειν αληθεστερον. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. οι αποστολοι.

αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. τις την τιµην λαµβανει. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. επισχεθησονται”.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. αγιαν. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. ευαρεστον. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. καθως ειπεν ο Κυριος· . ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων. φησι. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. καθως γεγραπται. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν.

Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. κλεπται εισι και λησται”. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. ουκ αζωος εστιν. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. επιγνωσεται. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. Ο . ααδελφοι. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. µαλλον ειπειν. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. ασυνθετος. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. ο εν τω κοσµω επιφανεις. Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος. ψυχας λογικας µονον. απλους. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος.”. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. “Και τις. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. δικαιοσυνη αγιασµος. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν.“Εγω ειµι η θυρα. τους τοιουτους. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . (367) Μη ουν πλανασθε. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. φησι. αληθεια.

Τουτο γαρ εγω λεγω. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. ει και µη κατ’ ουσιαν. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. ληστην και ποιµενα. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. οποια εστι και ποταπη. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. αλλα κατ’ ιδεαν. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. “Και τις γινωσκει. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. Ουκ οιδεν οτι. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . Τοινυν. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. Ει µη τυφλος εστιν. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως.

ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. του δε ου. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. επιγειος και ουρανιος. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. προσκαιρος και αθανατος. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. τον δε ου. βασιλευων . Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος.

Ετι δε κτηνος ων αλογον. µυστης της νοουµενης”. κατιδειν ηξιωθηµεν. αιµα µονον εστι και σαρξ.· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. βασιλευοµενος ανωθεν. η βους η χοιρος. . Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. Και περι δακρυων. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. ονος. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. µη επαναστραφεις. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.των επι γης. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. Αδελφοι και πατερες. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. (372) Περι του µη δειν λεγειν. εποπτης της ορωµενης κτισεως. Λογος ΚΘ΄.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. τυχον. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. ως εκεινοι. του Υιου του Θεου. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει.

Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον. Σιµων βαρ Ιωνας. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. τα υπο τον ουρανον. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. ουδε τοτε. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. αντι οστρακινων ποιησας.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα.

Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. αγνοουντες. “Ει ηµεν. πολλοι ψευδοχριστοι. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. ως εικος. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. πολλοι ψευδαποστολοι. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. πολλοι χριστοκαπηλοι. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. εζηλωσαµεν αν αυτους. εβλασφηµησε. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. φησιν. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις.και πανταπασιν απιστησας. ουκ αν τουτο εποιησεν. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. εξαπαντησαντες αυτους. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα.

Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. οτε ουκ ην” λεγοντας. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. . Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. ως εξ αυτου γεννηθεντα. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. (376) Οµως ουν. φησιν. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. πολλους λυκους. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. των ως σκοτος µεν φανεντων. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. Θεον ειναι λεγοντας. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. τον δε Υιον. αλλα αψυχον φλυαρουντας. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. ως ολον ανθρωπον. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας.

επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. οιµαι. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. Εις µατην. αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. αλλα πασας. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. µαλλον ειπειν. διακοπτουσιν. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. αδυνατον! “. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. . ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. ει οιον τε ειπειν. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. οι αντιθεοι ουτοι η. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται.

Ει ην αδυνατον. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. αδυνατον. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος. παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. ∆ιατι γαρ. ο δε τοδε”. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. ειπε µοι. παντες καθαρσιν. ο µεν τοδε. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . Αλλα.. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν. οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. ως και ηµεις. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι. Μη. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. ως υµεις φατε ασυνετως .µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. τοις δε ως αδυνατον. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας.

ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. τουτο ειπεν η εγραψεν. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. ουτε ετερος τις των αγιων. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει. καθως αποδεδεικται. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων. µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται.κλαυσαι. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. παρακαλω. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . εν ακακια ψυχης και απλοτητι. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον.. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. ινα µη δοξω βαρυς . επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. ουτε ο αγιος ουτος.

ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω .σωζοµενος. Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. γεγονεν. ουδεις οψεται τον Θεον. Αλλα θαρσειτε. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. ως οιοµαι. Που η των τραπεζων πολυτελεια. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. Αλλα γαρ δια κενης. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. ειπε µοι.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. Που των ασπασµων η προτιµησις. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . Που των αρχοντων η απαντη.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. πως ουχ αιρετικων παντων. Που οι λωροι. Που . Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. χειρων αυτη η αιρεσις. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. το καθ’ υµας. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. ως ορω.

εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. ευθυς του εργου αρχοµενος. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µηδεν οντων ηµων. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. αδελφοι µου αγαπητοι. µεγαλη αναγκη. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. Αµην. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος.αλλων περιφανεστεροι. που συζητητης του αιωνος τουτου. Που τοτε. Μακαριος δε εστιν. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. σοφος. Λογος Λ΄. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. Οντως. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. (385) . Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. που γραµµατευς. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. µαλλον δε νυν. Που των συγγενων η προσπαθεια. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. “Μετανοειτε! “. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. αδελφοι. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.

εκλεψα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. τω πλησιον εφθονησα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. υπνον εις κορον υπνωσα. ει ζησοµαι εως της αυριον. . Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. Εφαγον επι ετη πολλα. Τις ουν οιδεν. Αδελφοι µου αγαπητοι. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. ελοιδορησα. οινου και αδηφαγιας πολλης. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. εψευσαµην. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. πεπορνευκα. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν.

επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. Λοετρου ουχ αψοµαι. ως αυτος λεγει. “Ουτω γαρ ποιων. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. εγειροµενος µεσονυκτιον. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. Κυριε του ουρανου και της γης. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. αρα δε ζην ειµι αξιος. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. Τι γαρ.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. εαν και αποθανοιµι. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. φιλανθρωπε βασιλευ. αξιος. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου.

την ταλαιπωριαν. .αµαρτωλω µετανοουντι”. ουκ εγκαταλειψω σε. αγαθε”. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας.οπως ερχοµενου αυτου. Συ δε. και ουκ ωργισθη. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. Βοηθησον µοι. αδελφοι. . την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. ∆εσποτα. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος.. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. αγαπητε. και µη εγκαταλιπης µε. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι. ο Θεος µου. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. τον απο του παροντος δουλον σον. Προς γουν τοις ειρηµενοις. τροφην λεγω και ποσιν. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . Κυριε. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. προσπιπτω σοι.

οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. ων επραξα δι’ αυτων. θειον αξιωµα. Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. αβασανιστως καταφανη. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. της µετανοιας. Τις δε εστιν ο τροπος.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. Μετα γουν το προευτρεπισαι. τυγχανων εν τω Θεω. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. αδελφε. ωσπερ ειρηται. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. µνησθητι των φαυλων σου εργων. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. του θειου πατρος. τον οικον φηµι του Θεου. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι.

µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. ως επι θανατον αγοµενος.εκλειξει µε”. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. Ει . Οτε δε εξυπνος γενη. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. πεπραχας. Και ει µεν τουτο γενηται.”. µη στραφης επι το ετερον µερος. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. πονηρε και αθλιε. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. συρων αυτας. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. τιλλε τας τριχας σου. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. συντροµος. µη θλιβης. εως ου το ξυλον κρουσει. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου.

αγιοι του Θεου”. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. ως ειρηται. εγω του φιλανθρωπου. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. οφειλει . µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια.”. ευ ισθι. διορθωσαι σηµερον. ουτω διακεισο. εαν εγκαταλειψη σε. αλλα της βασιλειας των ουρανων. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης. του επι παντων Θεου. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου.δυνατον. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. Προσεχε. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. Τουτο µονον. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. εαν υπεριδη σε. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. ει και τολµηρον ειπειν. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. ει εσφαλης εν τινι. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν.

αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. προστεθησεται υµιν”. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. αγαπητε αδελφε. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. των µεγαλων πατερων. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. ισον αποκαθιστησι. Και ταυτα µεν. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. Των δε λοιπων. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. Σαβα και Ευθυµιου. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις.

αδελφε. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. Εγνως σταχυας φθασαντας. ειπε µοι. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. πεινωντας εθρεψα. εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. αφρονως τουτο ποιων. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. Εγνως αυξησαντα. Μη τοινυν απατα σεαυτον.οµως εστω εµων -. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. ευ ισθι. αλλα σπορος εισιν. εχω τοσους χρονους η τοσους”. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. οστις ει. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. Και χαιρε και αγαλλια. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων . ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. τι µοι το οφελος. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. παντα µου διεσκορπισα. διψωντας εποτισα. ετριβολησας. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. Ιδε ουν.εγνωκας. ως εν υποδειγµατι λεγω. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. αγαπητε. Ιδων δε τουτον. Ει ουν ταυτα οιδας. εψωχες (396) ταις χερσιν.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . εσπειρας. αφικοµην εις τοδε το ορος. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. τι ωφελησας.

” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. ω αδελφοι. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. Ουδεν οντως. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. ινα µη ταυτης εκπεσω. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν. Ο Χριστος. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. αδελφοι. κατηχησει ταµιευσοµεθα. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. Ναι οντως. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. Εν ετερα τουτο. Αυτος δε ο Θεος. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. ως ειρηκα. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. ω φιλοι και αδελφοι. η αληθινη Σοφια. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως.

ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι.των ψυχων ηµων. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. Αµην. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. εως αν παντα γενηται. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. πταιση δε εν ενι. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. εν ποιοις εστιν. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. διορθωσηται. Λογος ΛΑ΄. Αδελφοι και πατερες. . επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. εν τη προλαβουση κατηχησει. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. Τι ουν εστιν. Και εαν καλως µετανοη. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. γεγονεν παντων ενοχος”. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. Οιον τι λεγω. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. ως τηνικαυτα προειποµεν. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται.

και ουτω βλεπειν εις εαυτον. Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”.· ειθ’ ουτως. Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. . αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. υβρεως φηµι. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. ατιµιας και εξουδενωσεως. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. ει πραος οντως εστιν . Ει δε και µικρον κεντηθη. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. (401) λυπειται και κλαιει. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. Ο γουν πεινων αυτον και διψων. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου.

(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. ως δια βαθµιδος τινος. φησιν. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. “Θεος δε ο δικαιων. ουκ αγαπας. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. Ει δε µη ταυτα γενηται. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. πως δυνασι αγαπαν. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. ου! Αλλα τινες. ουτε των παθων καθαιρεται. ουτε διψα τον Θεον. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. Ει δε τον αδελφον σου συ. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. τον Θεον. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. ουτε αενναως πενθει. οι ειρηνοποιοι. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. τις ο κατακρινων. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. ον ουχ εωρακας. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. Αλλα . οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. ουτε πραεια τελειως γινεται.

Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. καθως φησιν ο αποστολος. Ουδαµως! ∆ιο ουν. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . δραµωµεν. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. αδελφοι. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. Χαιρετε και αγαλλιασθε. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. αλλα πασας. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. ως ειποµεν. εξ ολης ψυχης. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”.ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. εως . και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. πατερες και αδελφοι µου. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. ως αυτος ενετειλατο. παρακαλω. ει οιον τε. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως.

ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. Πως δε τις τουτο ποιει. Αδελφοι και πατερες. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. “πασα αµαρτια”. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. εν η. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. ως προειρηκαµεν ανωθεν. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. (406) Περι βλασφηµιας. Αµην. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. ευ οιδα. ουτε εν τω µελλοντι”. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. Λογος ΛΒ΄. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. καγω αναπαυσω υµας”. Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια.

ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. καν περι θεωριας και απαθειας. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. αρχοντι των δαιµονιων. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. ευθυς. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι. εκβαλλει τα δαιµονια”. και . εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις.

υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. Τουτο γαρ το Πνευµα. και εγκολπωσαµενος υµας. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε. εκ φθαρτων αφθαρτους. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. ως ορατε. αρρητως ολους εν εαυτω. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. ως εφην. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. καλου. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. και ου µονον αυτον.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. Τι γαρ. ∆ια τουτο τοιγαρουν. δια των αυτου δεησεων και ευχων. βοω προς υµας. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. Ουδαµως. κατελθον εφ’ υµας. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται.

Αδελφοι και πατερες. Ουκ εστι τουτο αδυνατον. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. Ωσπερ ουν η λυχνια. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. ουτω και η ψυχη. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. ουκ εστιν. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. Εαν δε τις περιπατη εν τη . Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. του δε πυρος ου µετεσχεν. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. ω πρεπει πασα δοξα. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. οτι το φως τουτο βλεπει. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. Αµην.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. Λογος ΛΓ΄. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. ου προσκοπτει.

Τι ουν οφελος. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. φησι. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. νουν Χριστου εχειν λεγεται. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. “Σκοπει” λεγων.. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. τελειως πεπληροφορηται. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. – “Εν εαυτω” δε ειπων. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. αλλ’ επι την λυχνιαν. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. δοκων εν εαυτω εχειν. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. ει οιον τε. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. Φως δε απλουν ο Χριστος. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. ουδε υπο τον µοδιον. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. προσκοπτει. ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα .νυκτι. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται.

οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας. ο θυρωρος ανοιγει” -.. η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος. πως. φησιν. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. ει µη δι’ εµου”. αδελφοι. φησι. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν.ηγουν των ψυχων -. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. η θυρα”-. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. ειπε µοι. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. εσται φωτεινον ολον. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. µερος τι µη εχον σκοτεινον. (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. κεκρατηνται”-. εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. τω συνδουλω πιστευσεις. . φησιν. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”.

το δε απροσιτον. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. ουκ ελευσεται προς υµας. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. Οταν δε ελθη εκεινος. και Χριστου Ιησου”. Ει γαρ ο οικος. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. εστιν απροσιτος. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες.ορας πως δια του Πνευµατος. ο Παρακλητος.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος. . και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. το Πνευµα της αληθειας. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη. ο µονος εχων αθανασιαν. δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. φησιν. ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. σωµατικον τι σχηµα . ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. φως οικων απροσιτον”. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. τας εντολας τας εµας τηρησετε. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. του ζωοποιουντος τα παντα. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. φησιν. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. .οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος.

τουτο και τα δυο. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. Πατερ. (417) ειγε δυνασθε. δια του Πνευµατος δηλονοτι. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. φησιν. ινα εν ωµεν”. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. οπερ το εν εστι. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. εν αυτοις και εµπεριπατησω. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. Πατερ εν σοι. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. οικια και ενοικος. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η .

ειπειν. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. Μαθετε ουν ταυτα. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . ο υιος της βροντης. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. ινα µη ακουσητε. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. Κτιστης των απαντων. Αλλα και Ιωαννης. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. αξιω. και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. Υιος και Αγιον Πνευµα”. τα τρια µια ζωη. οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. καθ’ εν. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης.

Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. Λογος Λ∆΄. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . Αµην. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. καν τινες απαρεσκωνται. τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. και συµβασιλευσωµεν Χριστω. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. εν Χριστω αδελφοι. Παρακαλω ουν παντας υµας.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”.

ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. οµολογουµεν την χαριν. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. Μη τι κατεκρινατε. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. οιτινες εστε υµεις. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. ως υπερογκα λελεχοτας. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. ινα λαβητε”. ουτω δη και ο ταπεινος εγω. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. του πατρος µου και πατρος υµων. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον.υπελαβετε. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. ει δε και διαπιστουσιν. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν.

σπευσατε ινα λαβητε. αδελφοι. ο δε Θεος ουχ ουτως. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον. και ου βοω µονον. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. ως αυτος ελαβε. Πως ουν. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι.χαριτος. λεγων. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. οσον το επ’ εµοι. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. ειπε µοι. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. “Προσελθετε”. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. δραµετε”. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. αλλα και περι . αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. αλλα τουναντιον απαν ποιει. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. θελω ινα οπου ειµι εγω. ους δεδωκας µοι. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. ∆ια τουτο ουν. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται.

” – “Ου”. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. Ουτος τοινυν ο τροπος. ως τινες οιονται. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι. µεγαλορρηµοσυνης. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. φησιν. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. καθως συ. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. αδελφοι. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. παντως ειποιτε. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. δουλος. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει. ως οταν λεγη· “Καθως συ. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. ελευθερος. καθως ηµεις εν εσµεν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. Σκυθης. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. . ινα ωσιν εν. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. ινα παντες εν ωσι. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. της εµης. ο Πατηρ τον Υιον. καθως εµε ηγαπησας”. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. Πατερ. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. εν εµοι καγω εν σοι. βαρβαρος.διατι. Πατερ. παρακαλω· “Τι ουν. αρα αθεοι εσµεν.

αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου.Πνευµατι. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. αδελφοι. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. ως λογια Θεου. ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. ει τις διακονει. ουκ εγω. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. πασης απολυσατε µεµψεως. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. αδελφοι. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. “Απολεις γαρ. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. φησι. Ει δε ψευδοµαι. Ει τις λαλει. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. παντας τους λαλουντας το ψευδος”. αδελφοι. αλλα την αγαπην ηµων . Τις δε ο λαλων. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”.

τι υµας αδικουµεν. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. φησι. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. καθως ειρηται”.”. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. προς αυτους αν ειποιµι. τουτο υπερηφανιας. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. οιους λαλεις συ. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. Και ορα µοι την κακιαν. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. Ποιας δη ταυτας.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. ω ανθρωπε. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. οπως εστι πολυµηχανος. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. Θεου γαρ εισι λογοι. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν.“Λεληθας σεαυτον.“Και πως ουδεις. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. Τις δε αυτη εστιν. περι εαυτου. Αρα υπερβολην κρινετε.

εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. τοιουτος τα νυν. ου του Θεου. “Οτι και θελοντα τινα. οτι εγω αγιος ειµι”. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. µηδε γινεσθαι”. Θεου βουλοµενου. τι. (430) πολλω µαλλον νυν. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. ∆ιατι ουκ εστιν. φησι. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. λαµπων ως φως επι γης. δυνασαι. Ει δε συ µη τοιουτος. “Ει δε µη εστι. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. αλλ’ ετεροι πλειστοι. και το “Γινεσθε αγιοι. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. ως και µη θελοντα. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας.λαλουντος Χριστου”. ους αυτος αγνοεις. ειτ’ ουν σωµασιν. ει οιον τε. οµου. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. και το “Ει θελετε. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος.”. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ειπε. ιν’ ειπω. του µη βουλοµενου το αιτιον. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. φησι. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον.

ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. λαλων Θεου χαριτι. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ο δε µη εαυτω κρυπτων. ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. οσον το επ’ αυτοις. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. διαστρεφοµενα παρα τινων. ει µη την εν αυτοις ουσαν. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. ανορθουµεν. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν.

αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. ο αχωρητος κατα φυσιν. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν.υπερανω παντων των ουρανων. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. Εγω ει µι η ζυµη. αφθονως τε µεταδιδωµι”. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. ει και ολος µενω ορωµενος. (433) υπο των πιστων. Εγω και ενταυθα. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος.συνεργον και λαβων. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. σκαπτειν. επιστας. ως οιοµαι. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη. εστι”. φησι. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. ον υµιν λεγω.

αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. αλλ’ η παντως. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν. Ει γαρ µη ην δυνατον. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. φησιν ο ∆αυιδ. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. Το δε ῾νυν’ ειπειν. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. . εν η ου µετα θανατον. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. ειπερ ολως εµβλεπουσι. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν.δουλοις παραδεισος γεγονως. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. εισακουσον µου.

λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι.Κυριε. ω πρεπει πασα δοξα. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. ολον εχων µε εν εαυτω. µη επιλαθησθε. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. Αµην. Και των τοσουτων λογων. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ευχαριστω σοι. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. Αλλα παρακαλω παντας υµας. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. Λογος ΛΕ΄. . Ει δ’ ουν. ω πατερες και αδελφοι. (437) Του αυτου. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. ων λελαληκα προς υµας. αυτο το Πνευµα το Αγιον.

τοιουτον προστατην. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. αγαθε. ∆εσποτα. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. πατερα και αδελφον και βασιλεα. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. Ποθεν δε ηδειν. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ποθεν που εγινωσκον. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. µηδεν ολως εχων. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. εδωρησω µοι αγαθα. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. (439) Οντως. ους αυτος επλασας. και δουλον σου γνησιον. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. αδυνατον ειναι . αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. τοιουτον ∆εσποτην. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. Ευχαριστω σοι. οτι τοιουτον εχω Θεον. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. ας οι αγιοι σου εξεθεντο. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. α ουκ ηλπιζον. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. Κυριε. αλλα και µυρια αλλα.

ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια. ως ανωθεν ειπον.και µακαριος γενηται. . Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. φιλανθρωπε βασιλευ. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. και ελεγον· “Κυριε µου.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. ως οιµαι. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. ∆εσποτα. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. καθως οιδας. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. Ταυτα ουτε ηδειν. εις πλειονα λυπην επιπτον. επεθυµησα. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν. ελεησον. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. ∆ια τουτο. παναγιε Βασιλευ. ∆εσποτα Χριστε. Εγω ειµι ο εκ του µη . εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται.”. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος.

Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. Μετα ταυτα ουν. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. ∆εσποτα. τον συν ηµιν. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων. ον συ διωκεις”. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. ειτα θειου . Συ δε. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. ∆εσποτα. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. ω του θαυµατος. ουκ ενδυµατι φαεινω. το απολωλος εγω προβατον. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. η· ο Θεος των πατερων σου”. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. ον εκεινος εδιωκεν -. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. η· ο Θεος Σαβαωθ. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. ουδε ουτω µε απεστραφης. ου στεφανω τινι. Τινα τροπον.

αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. εξυπνος γεγονα. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. Τεως εωρων . ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. οραται τινι. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. ∆εσποτα. ο απο πηλου πλασας µε. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. “το τροπαιον γεγονεν. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω.ω του θαυµατος. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. ινα γνωρισω σε. και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. οτι συ ης. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. “. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος.

ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον. το παχος ελεπτυνας. αορατως λαλει και ακουει και. το νεφος απηλασας. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. Εν µορφη τινι. ο αορατος. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. απιων και ερχοµενος. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος.συχνοτερον φως. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . ποτε µεν ενδον. καθ’ ωραν. λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. ιν’ ειπω. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. (444) ο αναφης. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. Αλλα πως. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. ο ακινητος. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. Ουτως ουν ο αφραστος συ. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι.

και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. υδωρ. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. ουκ ενδειξεως χαριν. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. (446) αδελφος και πατηρ.νυµφιος. ει και µη αξιως. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. πυρ. ζυµη. λογων θειας ζωης. µαργαριτης. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται. νυµφων.λαµπας. Οντως ουδαµως. φιλος. θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. . κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. ποµα ζωης. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται. τουτο γραφουσι. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. ω πατερες και αδελφοι. Και ποτε µεν. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. παστας. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. Επειδη ουκετι εαυτων. Τινα τροπον. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν. αρτος. κοκκος σιναπεως. τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. κλινη. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . . Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι.δυναµενον. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν.

κετελθων εξ υψους αγιου σου. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. διεξοδικωτερον διερχοµενος. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. στερηθεις ταυτης. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . ω πρεπει πασα δοξα. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. ειτα το φοβον. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. την πιστιν. την υποταγην. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. Ευχαριστω σοι. ο µονος παντοδυναµος. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. αυτος ο µονος αθανατος.διεξερχεται. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. καθως µοι ανωθεν ειρηται. Κυριε ουρανου και γης. Αµην. εν η εκελευσας παραχθηναι µε. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. Λογος Λστ΄. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. την ταπεινωσιν. ∆εσποτα. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. Ευχαριστω σοι. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. ειτα την υπακοην. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων .

ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. εις ουδεν παλιν θεµενος. καιτοι φιλαργυρου µου οντος. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. δοξαν και περιφανειαν βιου. και απο βασιλεων και αρχοντων. εξοµολογουµαι σοι. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. απερριψα. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. λαβειν µε ουκ ειασας. ου παρειδες µε. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. Επει δε ου βια ηµας. Αλλα ταυτα παντα. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. ουκ απεστραφης. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. εις κρηµνον εµαυτον. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. ουκ εµνησικακησας.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. ουκ απεστραφης µου την .

εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας.αγνωµονα γνωµην. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. αγνοω. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. ∆εσποτα. Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον. υπεχωρησας. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. Που ουν γεγονως ης. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. . κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. αλλ’ εσπλαχνισθης. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος. . παναγιε ∆εσποτα.

Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. Τι γαρ και ισχυει ολως. των οντως απατεωνων και πλανων. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. υποµειναι µε. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. ουδε φρονεις. υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. . Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. Αλλα τουτων µε παντων. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. Ουδε γαρ νυν δυνατον. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. υπαρχοµεν. µη απατω. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. Τι δαι. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. Ουαι σοι. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. αφρονως ποιων. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. αναβλεψις”. Οντως βλεποµεν απαντες. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. Η τυφλοι. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας.

ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. τους δε πλανους εκεινους. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. σε αυτον ιδειν η γνωναι. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. Και πως αν ηδυνηθην. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. ο ταυτα ποιων. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. ηγαπων απο ψυχης. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. τον δε συνεργον και βοηθον µου. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. οστις ποτε ης. Ευθυς δε αφιπτασο. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. βοηθει . Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. εσεβοµην. ετιµων. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. εν τη οδω προσυπηντησας. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. αυτος συ παλιν. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. ουκ εγινωσκον. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι.

η .αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. αυτος ο πασιν αορατος.µοι” αυτον εξαιτουµενος. συνανηγαγες. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. το προσωπον σου. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. µη ειδως αυτον σε οστις ει. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. ο και τουτο ποιησας. µη λαλησας µοι. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. ειτε εκτος του σωµατος. ολος εφριξα. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. εν η και ισταµην το προτερον. ανω εις ουρανους. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων. συ µονον οιδας. ουκ οιδα. ο αναφης και αληπτος. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. και µηδε σκιαν. εις ουρανους ανελθων. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. . ειτε εν σωµατι. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. διανοιχθεντων αυτων. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. Και οστις ποτε ης. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. Λαβοµενος γαρ µε. ως ηλιον αµορφον. δυναται παρα σοι. ον ουκ εγινωσκον. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. κατηξιωσας υποδειξαι µοι. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων.

∆εσποτα. ∆εσποτα. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. Ουτως ουν.. ορα. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. τον χαρακτηρα. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι. εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και . ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. ο ∆εσποτης παλιν συ. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι. τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος.”. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . ουτω και αυτος ωραθης. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας. φησιν. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος.σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. οιος εστιν. και ταλαιπωρος.” – “Εγω. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. “τις ποτε ης. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος.

Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. καθεζοµενος. φηµι δη της ταπεινωσεως. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. ουκ οιδα. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. τον Ποιητην των απαντων. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. ο Θεος. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος. ως εν µια ριζη δενδρου. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. ειπας. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. ποθεν νοµισας ελθειν. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. εσθιων. αυτος προ του αναστηναι µε. ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. Ειτα συ αυτος. ως φως αποτελεσας αυτην. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. πινων και προσευχοµενος. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. την ενυποστατον αγαπην. Πως γαρ και µη εχαιρον. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. τη ελπιδι µονη. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. αλλ’ εν εµοι σε. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. ωραθης µοι. το τελειον ου θεαση. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. (458) περιπατων. τοις τοιουτοις αρκουµενος. Η γαρ οντως αγαπη συ ει.

”. τιµωρουντες. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων . τι και ελπιζει. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. Μη υπο ανεµων σεισθη. Ει ουν εγω σε εχω. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. τη δυναµει σου στηριξον. και το φυτον της αγαπης σου. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. επειδηπερ. ης προς µε εκεκτητο. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. ωσπερ ειπον σοι. τι πλεον ελπισω. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. παναγιε Βασιλευ. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. ζην ολως ου δυναται . ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. ως ακουεις. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. Ει δε µη.οµιλουσαν µοι. Ναι οντως. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. καταξιωθηση και µετα θανατον. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. ουτω χαιρων διακειµαι. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη.

και συ µεν βλεπεις µε. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. κρατος. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. σον δε αποστολον. τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. καθως ειπας.ξηρανθη. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. τιµη και προσκυνησις. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. ∆εσποτα. . Αµην. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. νυν µεν ως εν εσοπτρω. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. και εν αινιγµατι. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. Συ γαρ οιδας. τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων.

Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. ειπωµεν ωδε. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. . λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. τις εδιδαξε.λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. Οτι δη. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. πρωτον και δευτερον. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. φησι. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. µειζων ο Πατηρ του Υιου . µειζον και ελαττον εν αυτη. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. ως εξ αυτου γεννηθεντος. Ει αδιαιρετος ην. φησι. ω ουτοι.

ινα µη λεγω βλασφηµιας. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. οτε ουκ ην Υιος. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. Ορας εις οσας ατοπιας. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. . (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. η τουτο σου λεγοντος. ωσπερ ειρηται. και θελων εγεννηθη η µη θελων. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. πρωτον δε ουδαµως. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. φηµι καγω. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. ουτε δευτερον. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. ο δε µητε προων. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. ως ασεβουντα. Ουτε γαρ πρωτον.

ουτε Πατηρ ο Θεος. φησιν. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. ειπε. και ο κοσµος σε ουκ εγνω. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. καινε θεολογε. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. καν το Πνευµα προταξης. µυσταγωγηθεις. Ιησου. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. δοξασον σου τον Υιον. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. Της βλασφηµιας! Πως. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. διδως και λεγης και αριθµης. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον.ουτε τριτον. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. αλλ᾿ ο Λογος. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. ουκ ελασσον. ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . και ουχ ο Πατηρ. “Πνευµα. ου µειζον. του Υιου και του Πατρος. ω συ. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. Συ δε. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν.

ουτε δευτερος ο Υιος. αµεριστος. καν αιτιος του Υιου. µια καλειται Τριας ο Θεος. Τι τουτο. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. Ηµεις δε. η των αµφοτερων του Πνευµατος. η του Πατρος αυτου του Υιου. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. ω ουτος. αφραστος. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν.εν εσµεν”. οι γη και σποδος. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. ακτιστος. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. αναρχος. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. Ειπε ουν µοι. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. ωσπερ ειρηται. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. ακαταληπτος. . Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. η του Υιου αυτου του Πατρος. αναρχος. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. καν εκ του Πατρος. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. ηνωται δε ασυγχυτως. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως.

ειτε ορατα. αορατος. και οτι ην αει ο αυτος. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. ειπε. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. ειτε αγνοουµενα. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. αναρχος. ακαταληπτος. ωσπερ και ην. µητε αρχην ηµερων. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. πω. και αει ων και προ παντων ων. Ουδαµως. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. Ει γαρ ακτιστος. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. ειτε ασωµατα. ανεξιχνιαστος. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. αλλα αει ων. µονος Θεος η Αγια Τριας. µητε λογω ρητος. Ναι. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. παντα δε. αναρχος. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. ωσπερ δη πνοην και ζωην. ειτε ενσωµατα. ειτε αορατα. οτε δε ηβουληθη. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. τα κτιστα τον ακτιστον. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. δια . ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. δι᾿ εσοπτρων. δι᾿ αινιγµατων. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω.ακτιστος. µητε νω καταληπτος. φησιν.

ωσπερ τους αποστολους. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. δια θειων αποκαλυψεων. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. . αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. ως αρρητος και ανεκφραστος. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. δι᾿ ων και ορωµεν.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. µιας ουσιας οντων και φυσεως. δια θεωριας των λογων της κτισεως. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. ουτως ουδε εν . Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. ηµεις δε. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. χουν λαβων απο της γης. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. παρ᾿ ων και πιστευοµεν.

ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. η που και ποθεν φεροµεθα. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. τρισυποστατος ων. ουδε εις ουρανον ατενισαι. πως ειδεναι δυναµεθα. Υιος και Αγιον Πνευµα. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. προϋποσταν των τριων εν. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. Πατηρ. οι φθαρτοι. Και ταυτα. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. µητε των αορατων. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. οι τυφλοι και αφωτιστοι. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. δια µονης δε .τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. οι αισθητοι. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. η ουσα κτιστις των ολων. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. αλλα τουτο µεν αφεντος. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. η Αγια Τριας. Ει δε ουκ ισµεν. και το εν ωσαυτως αει τρια. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. ωσπερ ουδε οιδαµεν. ο Θεος. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. Τι γαρ ακαθαρτοτερον. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν. µητε των ορωµενων. ειπε µοι.

καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. την υποταγην. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. . δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. κατα το οσιον λογιον. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. “και υστερουνται της δοξης του Θεου. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. το ασχηµατιστον. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. Ει δε. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. οπερ αδυνατον. Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν.

µωροι τω οντι γεγονασιν. ο παρεκλινων και εξω που. και τοσουτον. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. . Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. (24) φησιν. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. ως οραται. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. . κακως οιδεν. Μη θεασαµενος δε ταυτην. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. δεξια τυχον η αριστερα. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. εµοι και τοις εµοις”.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. οιµαι. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. και ουτοι. Παντα γαρ. Ταυτης ουν της οδου.ει τι γαρ και οιδε.

και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. ο δε ανθρωπος. αλλα διδασκειν επιχειρων. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . δικαιως απεστερηθη. αλλα και της αιωνιου ζωης. τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. ο µεν αγγελος ων. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. Αλλα γαρ ειπε µοι. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. κατεπαρθεντες του ποιητου. ουτως οιµοι και ουτος. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον.

ελλ᾿ ετι . αλλα τουτο ου ποιει. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. ποιου αρµατος επιβας. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον.γης. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα. Τι τουτο. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. υπερεβης αυτους. ωσπερ τον Ενωχ. ποια σε νεφελη υπελαβε. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους.

ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . εν η βεβαπτισµεθα. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. καν ειτε εσθιη. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. τιµη και προσκυνησις. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. η πρεπει πασα δοξα. καν ειτε πινη. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. εν παντι ευχαριστειν. ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης.

και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . τεκνον χρηµατιζων αυτου.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου.

τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε). οµουσιον ον τω Υιω. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. καλως διατιθεσθαι. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. αυτη δε τριµερης εστι. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. ω ουτοι. πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. εξ οµοουσιου Πατρος. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα.και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. µητε πεποιηκοτα εαυτον. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον).

ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. η του Πνευµατος προϋπεστη. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. η του Υιου. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. ασυγχυτως. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. Εγωγε ουν πιστευω οτι. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη. ης προς αυτου ηξιωθης. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. . Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα.

ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. ο λεγω. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου. την Αγιαν Τριαδα. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. Μεταβηθι τοιγαρουν. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. εαν τουτον ανελης. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. ει δοκει. ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις. Και ινα σαφεστερον. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. και εαν µη. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος .

ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. το της ψυχης θεληµα. ως κοινον αµφοτερων. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. ανθρωπε. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου. η ο Υιος του Πατρος.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ουδε η ψυχη του νοος. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . (35) Εννοει µοι. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. ισθι οτι. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια.

ο αφραστος. υπο Θεου κτισθεις. αει οντα και προοντα. Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. Ου γαρ ην χρονος ποτε.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι . αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. η ποση τω µεγεθει. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις. ως ειρηται. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. ο ανεκδιηγητος.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. ακτιστον. ανερµηνευτον. εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. ακαταληπτον. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. αυτον δε τον του παντος ποιητην. τα τε εν ουρανω. . τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. αναρχον. ο αορατος. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. η ποδαπη τη ιδεα. οτε ουκ ην ο Θεος. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. . οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. ανεξιχνιαστον. µενει των ιδιων ορων εντος. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. η που.

υπερφυης. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. παντεποπτης. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. ανενδεης. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. Θεος ο αει ων. ει και µη ορα. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. ο κατανοουµεν του ειπειν. παντοδυναµος. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. παντοκρατωρ. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . Εγωγε ουν οιµαι. (38) Ει δοκει δε. τρισυποστατος. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. φησι. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. καθορα. ουχ οιος δε εστι. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. την ποιοτητα. την ιδεαν. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. καλον το υδωρ. Παντως µικρον η ουδεν.

µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. τουτο και ο Υιος. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. εµοι και τοις εµοις”. πλειον η ελαττον. φησιν. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. Ουδεις αν ουδαµως. Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. τουτο και το Πνευµα το Αγιον.την διανοιαν. οµοουσιον και οµοθρονον. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. ει τι ο Πατηρ. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. η συντοµωτερον η βραδυτερον. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. . και ει τι ο Υιος. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. ισχυσει καν ολως ποτε. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων.

ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. η οµοουσιος Τριας. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. εις Θεος και εστι και λεγεται. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. η οµοθρονος. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. η οµοδοξος. η µια θεοτης.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος.

ο αναρχος εξ αναρχου. το ελεουν. το τρεφον οµου και ποτιζον. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. το εκ του φωτος φως. ο µονος εκ µονου. η εκ της ζωης ζωη. διωκτηριον ακηδιας. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον. γνωσεως. πραοτητος. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. συναναρχον. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. συναΐδιον. θεωριας των ανω. το φιλανθρωπον. το ενδοξον. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. µετανοιας θυρα. αρραβων ουρανων βασιλειας. ο εκ Θεου Θεος. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. Πνευµα θειον υποµονης. ο εξ αϊδιου αΐδιος. το φωτιζον. αµνησικακιας. ο αφραστος εξ αφραστου. . Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. ο εξ αιωνιου αιωνιος. διδασκαλιας κρατηρ. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. οµοουσιον. αυτοδυναµον. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. ευφροσυνης. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. το ηδυ. αµαρτιας αναιρετικον. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. το δυναµουν. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. οµοδυναµον. πιστεως. το σοφον. Πνευµα το αγαθον. εγκρατειας. σοφιας. σωφροσυνης.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. προφητειας πηγη. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. ειρηνης. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. αδιαιρετως. παντοδυναµον. Πνευµα αγαπης. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. αµελειας απελατηριον. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. Πνευµα ζωης και συνεσεως. αµεριµνιας των κατω. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. αυτοθελητον.

διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”.υπερουσιον. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . αυτου του Υιου. εις ων ταυτα Θεος. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. ητοι πηγης υδατος. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. φρονουµεν. Υιος και Αγιον Πνευµα. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. Ως γαρ εξ οφθαλµου. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. µηδεν ων. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. ονοµα δε αυτου Τριας. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν.

ωσπερ ειρηται.ο Πατηρ φως εστιν. ο δακτυλος. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. οµοθρονον. (45) ασυνθετον. οµοουσιον. η ειρηνη. “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. οµοτιµον και οµοδοξον. η του παραδεισου τρυφη. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. οι στεφανοι της ζωης. αχρονον.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. η αναστασις αυτου φως. η αθανασια φως. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. η αγαπη. αυτας δη τας υποστασεις. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). η πηγη της ζωης φως. η αληθεια. ειρηνται. ο Υιος φως εστι. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . συναΐδιον. το στοµα αυτου φως. εκδιδαχθης. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. η παστας. ο παραδεισος. η φωνη αυτου ως εκ . το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. η θυρα της βασιλειας των ουρανων. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. η γη των πραεων. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. ισοδυναµον. το υδωρ το ζων φως. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. τουτο δε και ο Υιος. οµοφυες.

αλλα καθαπερ . ο ασπασµος αυτου φως. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. η πιστις φως. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. (46) η χρηστοτης αυτου φως. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. το ελεος αυτου. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. η ζυµη. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. ο κοκκος του σιναπεως. ο Θεος. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. αλλα και ενεργει. η ραβδος. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. η ευσπλαγχνια. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. η αµπελος η αληθινη. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. Τι ουν. αρρευστος. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. η ελπις. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. Ουµενουν. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. Θεος αληθης. ουτω δη και η αληθεια. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. Ουδαµως. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. η αγαθοτης αυτου φως.φωτος φως. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον.

Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. β΄. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. α΄. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. στ΄. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. . Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. γ΄. παντος αγαθου. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται.ανωθεν ειρηται. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. ε΄. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. η΄. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (49) Κεφαλαια του λογου. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. ζ΄. δ΄. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται.

(51) ουτε αφθαρτον .θ΄. Παυλω τω θειω πειθοµενους. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. ι΄. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. ια΄. ως αν τινες οιονται. α΄. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. Αρξοµαι δε εντευθεν. ιβ΄. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον.

αφθαροτος µεν. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. ως ειρηται. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. ετεραν δε ουδαµως. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. και τα εν τη γη απαντα. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . ηµερα πεµπτη”. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. ως ενα παραδεισον. ει µη ταυτην εν η και νυν. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν.

οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. πασι λεγω”. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. ως ειρηται. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα. εχαρισατο. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. ει µη απεθανον. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν.ερπετω ερποντι επι της γης”. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ινα τα αυτα παλιν ειπω. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. ανακεφαλαιωσαµενος τον . ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης.

ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. την µεν σποριµην ειναι εα. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν. ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε.λογον. αβατος εσται. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. ει και µηδενα πτοειται. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. Επειδη ο Θεος. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. ως προειδως τα παντα. τον δε . κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. αλλα και φυλακας. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. αποκαθιστα.

Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. θανατω αποθανεισθε“. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. ου λεγω µονω τω παραδεισω. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. αρχην δε λαβειν λεγεται. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι. ητις εστιν η ογδοη. β΄. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. και εγενετο”. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν.

αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. την δε λοιπην απασαν γην. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. εξωθει και εκβαλλει. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι.”.θανατω αποθανεισθε. απ᾿ αυτου εφαγες. επει. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. παντα αυτοµατως προσφερουσα. που ει.”. τοτε αυτους. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. αυτου δη λεγω του παραδεισου. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. ως εφαµεν. φοβηθεις εκρυβην”. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων.

θεασαµενη. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. ουτως τον παραβατην εδεξατο. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. Τι ουν. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε.σου φαγη τον αρτον σου. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης. καταφρονησαντα αυτου. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. αφθαρτος και αθανατος γενηται. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. οτι γη ει και εις γην απελευση “. τοτε και αυτην . ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. Ου χαριν και διατι. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. τι ποιει. φθαρτω φθαρτη γεγονυια.

εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. αληθεστερον ειπειν.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. αλλαγησεσθαι µελλοντας. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. ταυτη ελατρευσαν. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. ει µη παρεβη την εντολην. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. ποσης αν αυτον εκεινον. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι.

γ΄. παρακαλω. τον αερα. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου.. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. κατα τον θειον Αποστολον. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. Αλλα προσεχετε. ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. αλλα το µερος. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν .καταµιαναντες την γην. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων.

ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. τοιουτοι και οι επουρανιοι”. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. επειτα οι του Χριστου”. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται.ενωσας ουσιωδως. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. οπερ ουκ ησαν. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. το δε αχραντον . και γινονται θεοι. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη. την ανθρωπινην τη εαυτου. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο.

την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. Τουτο δε γινοµενοι. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. θειον παντη και αϋλον. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. Το γαρ εσθιον και πινον. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. ει και εθεωσεν. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα.αυτου και θειον σωµα. τα θεια λεγω µυστηρια. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. ανακαινιζοµενοι και . οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. ηµεις. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. ειθ᾿ ουτως το σωµα. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. και αυτο το σωµα πνευµατικον. αλλα κατελθων εν τω αδη. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον. δηλονοτι παντες. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος.

ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. εν η ουρανοι πυρουµενοι .ανανεουµενοι την ψυχην. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος. αλλα φως ασχηµατιστον. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. υστερον. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. Τινος ουν ενεκεν και δια τι. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. επειτα ο ανθρωπος. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. Και οτι τουτο εστιν αληθες. οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται.

Και τουτο. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. ηγουν πασα η κτισις. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. φησιν. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. κατα τον θειον αποστολον. Ποθεν τουτο δηλον. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. δ΄. καν γαρ ο ουρανος. ουχ ως απολλυµενων τουτων. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. αλλαγησεται. φησιν. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”.

Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. αγαπητοι. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. τον αυτον τροπον και η κτισις. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. επιφερων φησι· . Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. παντα συγχεοντες. εν οις εστι δυσνοητα τινα. “ Λυθησονται δε αρα πως. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου.

αλλα δια τον υποταξαντα. ∆ια δη τουτο. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. φθαρτη και αυτη γενηται. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. τη ανθρωποτητι υπεταγη. υπεταξεν αυτω την κτισιν. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. η κτισις υπεταγη. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως. φησι. αλλα δια τον υποταξαντα. ε΄. επ᾿ ελπιδι”. ουχ εκουσα. ουκ αφ᾿ εαυτης. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. Οιον. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. οιον το . επ᾿ ελπιδι”. δεοµενον τροφης αισθητης. φησιν. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. ως το λογιον. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. ουχ εκουσα. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. καταρασαµενος ταυτην ινα. Μη γενοιτο! Αλλα. φηµι. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον.

κατα πολυ διαφερον εκεινου.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν.πως γαρ. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον. υλικα µεν ταυτα. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. υλικη τε και αισθητη. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. . . Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. ουκ αισθητην παντως. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι. Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. Ουδεις ουδαµως. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. µητε ολως κρατουµενον. αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα.

το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. Η γαρ απασα κτισις. ως ο λογος απεδειξε. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη .φυσιν. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. καθα και ο Κυριος ειρηκε. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. ανισταµενων απο νεκρων. φησι. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. αληπτοι και αορατοι. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. ει και µη τη φυσει. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. ουτε εκγαµιζονται. κακειθεν ακριβως µανθανετω. ουτε γαµουσιν. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. των δικαιων. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. ανακαινισθεισα. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. ως το λογιον. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. ως ειρηται µοι πολλακις. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. αλλα τη αξια εσοµεθα.

αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι. κατα το οσιον λογιον. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. κατοικει. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. Παντα δε υπερ λογον. καθα προσθεν ειρηκαµεν. εν οις δικαιοσυνη. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. ετι αυτων οντων εν σωµατι. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. η ορωµενη αυτη και αισθητη. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. εις αϋλον και αφθαρτον.πνευµατικη.

οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. ως δυνατον. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. ως ειρηται. στ΄. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. οια δη ανθρωπος εις. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. του στηθους. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. των ωµων. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. ωσπερ ουν και εστιν. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. ως µια τις ολη καθολου εστιν. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. Ειθ᾿ ουτως. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. υµας βεβαιωσωµεν. ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις.

“χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”. οπου ειµι εγω. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. κοιλιας. καγω εν σοι. σκελων και ποδων. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. ην δεδωκας µοι. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. ινα και αυτοι εν ωσι”. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. ινα παντες εν ωσι”. µηρων. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. δεδωκα αυτοις. ινα ωσιν εν. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. εν εµοι. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες.σοφιας και γνωσεως. αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. . Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. ους δεδωκας µοι θελω ινα. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. πατερ.

Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . ου βαρβαρος. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. ην ηγαπησας µε. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. επαγγελλεται. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. εαν θελωµεν. ει βουλοµεθα. ουχ Ελλην. Ω χαριτος ανυπερβλητου. Ειδες µυστηριων βαθος. ουκ Ιουδαιος. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. τη χαριτι. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. Και οτι ταυτα ουτως εχει. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. ου Σκυθης. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. ην δεδωκας µοι”. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. αδελφοι. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. Ω επαγγελιας φρικτης. Ω του θαυµατος. αλλα “Χριστος” εις. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι.

και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. επειτα δυναµεις. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. εν δε σωµα”. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. φησιν. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. ειτε δουλοι. γενη γλωσσων”. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. παρακαλω! “εαυτον. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. ως προειποµεν. . ειτε Ιουδαιοι. αντιληψεις. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. ειτα χαρισµατα ιαµατων. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. δευτερον προφητας. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. ειτε Ελληνες. ειτε ελευθεροι. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. και αυθις· “Οι ανδρες. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. τριτον διδασκαλους. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. κυβερνησεις. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα.

των υιων. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. ως προς µιαν γυναικα. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. καταλειψει αυτους. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια. αντι του Χριστου. ηγουν τη Εκκλησια. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. φηµι. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. φησι. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. ουτω και ο Χριστος.

ανδρα τελειον. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. αχθησονται εις ναον βασιλεως”. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη. Ουδαµως δη. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. πεποικιλµενη”. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. τι εστιν. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. φησι. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. ζ΄.

ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. Πως εν. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. εν εµοι. πατερ. ινα παντες εν ωσι”. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. Ποια δη ταυτα. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης.” . Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. εν εµοι. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. η΄. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. “Καθως συ. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”.διατρανοι. πατερ. τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες.

και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. Ους γαρ προεγνω. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. τοτε και ο ανω κοσµος. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. Ει ουν απογεγραµµενοι. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. πληρωθησεται. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. µηδενος µελους λειποµενον. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. ο εστι Χριστου του Θεου. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. ποσω γε µαλλον ηµεις. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. γενησεται. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. φησι. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται.

αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. Ποιαν δε ταυτην. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. πολυ γαρ τουτο εστιν. θ΄.” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι.προς απωλειαν εαυτων. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. εµωρανθησαν”. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. η ου.

(85) τον ακαταληπτον. Βουλεσθε µαθειν τινος. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. δια σε και την σην σωτηριαν. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. νυµφην ηγαγετο εαυτω. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. καν αρχοντων περιφανεστερος. συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. νυµφην ηγαγετο. οιον ειπειν µοιχου φονεως. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. τον ανεξιχνιαστον. τον αγιον των αγιων. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. ανθρωπον µεν. Ακουε νουνεχως. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι. τον αορατον. Τινα τροπον. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. .

Γαβριηλ. ι΄. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. θεοτητος. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”.Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος. Πως και τινα τροπον. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. ενα υιον. αλλα “γαµους”. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. τον αρχαγγελον. φηµι. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. λεγω. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. ως ειποµεν. ανθρωπος τελειος και Θεος . µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. κεχαριτωµενη. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. Ακουε συνετως. ∆ια τι. (86) και ανθρωποτητος. ο Κυριος µετα σου”. Τι ουν εστι τουτο.

ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. φησιν. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. ουτως . αλλα πνευµατικως µεν. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. αµην. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. καν Υιον ακουης Θεου. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. ευθυς. διδασκοµενοι την ευσεβειαν. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων.τελειος. ως η Παρθενος. ως ειρηται. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. συλλαµβανοµεν. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. ο Κυριος εστιν”. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. εν ταις καρδιαις ηµων. Ταυτα δε λεγει ινα.

(89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. εν ηµιν εχοµεν. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. τι ποιει. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. Ποιον αλλο. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια.

αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. φησι. σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται. ει βουλοιµεθα. και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου. καθαπερ εφθην ειπων. ο εκυησαµεν επι της γης” . εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα.

επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις. ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. Επρεπε και γαρ. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν. εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. ητοι την θεοτητα. ηγουν το πυρ της θεοτητος. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. του Πνευµατος. ουτω και ηµεις . Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι. γινεσθαι. ως ειρηται.αυτου. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας.

φησι. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. Οι προφηται. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. ια΄. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. καθο Μητηρ εστι του Θεου.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. (92) υιοι δε αυτης. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. (93) οι ταυροι µου . καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. Τινες οι κεκληµενοι.

ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”. Η των ουρανων βασιλεια. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. τους δε και απεκτειναν. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. Τι δε εστι το αριστον. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. Τους αποστολους αυτου. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. Ποιους λεγει δουλους. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. ους και κατεσφαξε. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. Ειδες παραβολης . ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. τοσουτον ων δυνατος. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. Οι δε αµελησαντες απηλθον. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην.

Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. “Και εξελθοντες. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. ουτε λοιδοροι”. Τοτε. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. . εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. ουτε µοιχοι. ουτε πλεονεκται. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. Και οτι τουτο εστιν αληθες. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ουτε αρσενοκοιται. φησιν. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ους και διακονους καλει. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. καν εισελθωσι. ουτε κλεπται. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους.ακριβειαν. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. ουτε µαλακοι. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. ουτε µεθυσοι. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. ποτε. “Τοτε” γαρ φησι. Ο δε εφιµωθη. ολιγοι δε εκλεκτοι”. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι.

Ερευνατε τας Γραφας. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. ο και κριναι µελλων. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. “Ερευνατε τας Γραφας”. και ταυτα. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη. Ου µονον δε.ιβ΄. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και.

Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. ω ουτος. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”.

τον δροµον τετελεκα. κρινοµενω σοι. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. ως εφαµεν. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. Ουδεν ουδαµως παντως. Τις ουτος ο γνοφος. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. εν ειρηνη συ αποκριθητι. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. Η σαρξ αυτη του Κυριου. υπο του συνειδοτος.ως απιστος ει. ουδεν θαυµαστον. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. Ειπε µοι. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. αλλ᾿ οποια και πως. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. Και αυθις· “Επεβη επι . Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. λογισµου κυριος ων. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος.

φησι. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην.. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. ινα µη αρδην απολωµεθα. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. ατελης ετι και αφωτιστος ων. πως. Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. Ινα γαρ µη υπολαβης.Χερουβιµ και επετασθη. φησιν. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . οικων απροσιτον “. ω ανοητοι. ως εν σκοτει καθηµενος. φειδοµενος δε ηµων. τι. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. αλλα τους αµαρτωλους. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. Μη υπολαβετε.

ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται.τοις αγαπωσιν αυτον”. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. Συ ουν. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. την δε πιστιν τεχνιτην. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. ο ταυτα αναγνους. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. ως αν ειποι τις. Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. εργαλεια ηµιν δεδωκως. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων.” Και . ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται. τας δε εντολας εργαλεια. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. ως ειναι ηµας µεν σκευη. τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως.

επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις . ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. ειτε αγαθα. καθως . πως ισχυσεις. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. υποκρισεως ενδυµα. φησι. ειδος ανθρωπαρεσκειας. Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. ειπε. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. απιστουσι. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. φησιν.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. µωρου οντος σου. παντα γνωρισεις τρανως. υποδειξει σοι. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”.η γαρ γνωσις. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. ειπε µοι. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. ταυτα θεασασθαι. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. φυσιοι -. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. Παντως ερεις· ουδαµως. πως. Παυλω πειθοµενος. καθα δη και Εβραιοι. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. αλλ᾿ απιστουντος. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. ειτε φαυλα. οντως αφρων εστιν.

και ειπειν· “Ναι. οιµαι. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. φησι. ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. οποτε γενησεται και οποση. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. ω ουτοι. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν. Ει γαρ τουτο ερουσιν. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. ου φοβεισθε. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. Θεος αληθινος. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. ποθεν τουτο µεµαθηκας. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. ∆εσποτα". συ. αλλα µονον εκεινον οραν. Εγω Θεος αψευδης. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. Ενδεξασθε µε εν υµιν. ο εν αγιοις εγκατοικων. Ειδετε µου το φως. ευδηλον οτι και οι αγιοι . συ. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. Θεος αγιος.

νυν τεκνα Θεου εσµεν. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. τοτε δε επιγνωσοµαι. εµοι ουκ εποιησατε. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. εαν φανερωθη. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. ει µη τι αλλο. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. αλλ᾿ αµελεια. καθως και επεγνωσθην”. Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. Ποθεν τουτο δηλον. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι.

οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. ουτε ποτε εθεασαντο. οτι ου µη ορωσιν. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. ων εκει. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. Τοιγαρουν οι λεγοντες. Οια εστι του Υιου του Θεου. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. ουτως ουδε οι αγιοι. εσεσθαι. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. µολις καν µικρα τινα καθορα. ινα ωσιν εν. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. ουτω και ο ετι εν τη . θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. καθως ηµεις εν εσµεν”. ως οιµαι. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων.προχειρισθεντες διδασκαλοι. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. ωσπερ και νυν. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. δοκουντες.

ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει.σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν.. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη. ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. Και ωσπερ παλιν. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . της πολλης εκπληξεως εξισταται. αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου.

λεγω δη . θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. ως ουκ οιδε. το απροσιτον. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται.και απαντας οµου καθορα. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. ολη εκπληττεται. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . ειπειν. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. διανοιγεται αυτω. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. αφθεγκτα και ανερµηνευτα. ουκ οιδα ο ουρανος. το µετανοειν. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. θαυµα καινον ορωσα. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. το πενθειν. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. το αφραστον. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας.. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον.

Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. (110) µαλλον µετα του φωτος. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. αφραστα οντα και αρρητα παντη. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . ιν᾿ ειπω. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. οιµαι. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. επιλειψει δε. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται.τουτου του σκηνους. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. και ως αει ποτε τουτω συνων. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. φωτιζον συµµετρως αυτον. εαυτοις µαλλον. Μαλλον δε. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. ειπερ εµοι πειθονται. Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. Ουτω δε παλιν χρονισας.

µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. Ουµενουν ουδαµως. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. Παρακαλω ουν υµας. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. Ποιος. Αργος γαρ λογος ουχ. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. Αλλ᾿ ω Κυριε. ειπε. αδελφοι. Ει δε και τουτο ποιησει. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. ο ανωφελης µονον εστιν. Ουδαµως δη. Ει βουλει δε. Ολως δε ουτως εχων. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. ως αν τις υπολαβοι. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης.

και περι Ισραηλ και της περιτοµης. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. (113) α΄. γ΄. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. στ΄. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. τινος δε η κιβωτος. ε΄. ΛΟΓΟΣ Β΄. κρατος. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. τινος η σταµνος. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. και τι εστι το ληµµα τουτο. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. δ΄. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. β΄. τινος ο νοµος. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. (114) ζ΄.ου δοξα. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ.

τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. τουτους και εδοξασε. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. α΄. Ουδαµως.”. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. φησιν. Ουδαµως. προεγνωκα γαρ υµας”. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. τουτους και προωρισε…. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. καγω αναπαυσω υµας”.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. ∆ευτε.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι.

οτι ο Θεος. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. φησιν. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. Ο δε· “Κυριε. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. Καν γαρ τελωνης. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. καν µοιχος. προεγνω και σε. καν οτιουν ετερον πελη τις. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως. και ευθεως ακουσει· “Θελω. τουτους . ευ οιδα. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. φιλειν τον Χριστον. ινα αναβλεψω”. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . αλλα ανθρωπον ουκ εχω. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. αναβλεψον”. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. τουτω προσελθειν.εκ παντος – και εκαλεσε”. η ως ο ασωτος υιος. η ως η πορνη. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. Κυριε. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. ειπων αυτω” “Τεκνον.προσδραµετε απαντες. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. καν φονευς. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. καν πορνος. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον.

δεεται µαλλον των υπο χειρα. η αυτος ο πλασας σε Θεος. ως ειρηται. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. Ο δε γε Θεος. ισχυρος ων και αηττητος. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. η αλλως η τουτων χαυνωσις. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. Ποιος ουν. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. αλλ᾿ αυτος εγω. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε.επισκεπτοµενος σε. ειπε µοι. Ουτω τοιγαρουν . µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. Προγινωσκει γαρ τα παντα. Οιµαι. η ηµεις εργαζοµεθα. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. η σπουδη δε των πυκτευοντων.

ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. Μη ουν λεγωµεν. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ους δηλονοτι προεγνω. συ. φησι. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. ους και προωρισε. τουτους και προωρισε”. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. τουτους και εδικαιωσεν”. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον. Οι µετανοησαι µελλοντες. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. προωρισµενοι εισιν. η αµελεια τε και η χαυνωσις. Ναι. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. της ηττης και απωλειας ηµων. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. ως δεδηλωται.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. η δε απιστια και η ραθυµια. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον .

Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Ποθεν ουν εµαθες. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. γνωµεν οτι. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. Ουχι. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. αλλα σωσαι τον κοσµον”. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. τις σοι τουτο ανηγγειλε. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. ορα οτι ουδεις ετερος. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. καθως γεγραπται. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν.ειναι. ειπε µοι. β΄. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. φησι. Ειπε µοι.

ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. Επειδη. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. ποια δη ταυτα. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. Τους Υιους αυτους του Αδαµ. τον παραδεισον κατοικων. µοναχοι τε και λαϊκοι. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε. τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. αλλα και παντες ουτοι. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. Ο δε λεγει τοιουτον εστι. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε. (121) ως προωρισµενοι. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. πως αυτους εθνη καλει. ενι .

αυτης δηλονοτι της γυναικος. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. ηγουν της µεριδος. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. διεβη. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. ηγουν του δεσποτικου σωµατος. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. ηγουν το γενος. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. Ινα. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. Τινα τροπον και δια τι. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα.

παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. Αθετησας γαρ και αυτος. υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. φηµι δη τα εθνη. του Αδαµ µη παροντος. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. ωσπερ εκεινη. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. της προς αυτον λατρειας αποστας. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. τον κληρον. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. αυτο το ληµµα. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του .

της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. Τουτο δε που γεγραπται. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. αυτων των εθνων. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. του Αδαµ. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. ουκ εστι. λογιζοµεθα οτι. ωσπερ ειρηται. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. ο και εις γυναικα εκτισθη. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. ει δοκει. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. επαγει· “του Ηλι.Αδαµ. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. του Θεου”. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. υστερον φησι· “του Ενως. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. Το ληµµα ουν. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. Ολον τον Αδαµ. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. του Σηθ. λαβων. η δε γυνη παρεβη πρωτη.

αυτων δη . και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. φησιν. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. εκ του παραδεισου τουτου. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ. αυτος ο Χριστος. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. Ισραηλ.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. ινα παλιν ειπω. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. ηγουν. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . τοτε εξ αυτης παλιν. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ.

Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. Ινα εκ του κοσµου τουτου. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν. ως ατε Θεος ων. επει. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. γ΄. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης.των Ιουδαιων φηµι. οια δη βασιλευς. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. Τινα τροπον και δια τι. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. ο δε απιστησας κατακριθησεται “. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης.

εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. απο των αιωνων δε ελαβε. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης. εκ δε των ηµερων ουδεν. τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. . παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. Τινα τροπον. εαθησαν. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. Ακουσον. Παντως ουδαµου. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. µετα την καταδικην. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. Πως. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. αι δε ηµεραι. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. που ειχεν αυτον εξωσαι.

ητις εστιν ο Θεος. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. . ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας.και εσται αφθαρτος µεν. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. αθανατος δε. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. αυτος δηλαδη ο παραδεισος. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. και της του ξυλου <της> ζωης. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. ου µετρητος υπο ηµερων. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. η µια και αδιαιρετος θεοτης. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. ος ην ο παραδεισος. ποσον προωρισε λαβειν. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. Η µεντοι µερις της γης. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει. εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν. αλλ᾿ εκ των αιωνων. ην. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. απο δε των αιωνων λαµβανει. εθετο την . Το δε. αλλ᾿ αιωνος.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον. ινα. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε.

Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. ητοι την πλευραν. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. δ΄.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης.

ηγουν τοις εθνεσι. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. εγενηθη “µερις Κυριου. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. λαος αυτου Ιακωβ. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. ως ειρηται.

. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. ε΄. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. ου µονον δε. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. Και συνελοντα ειπειν. Ειχε τον νοµον. φησιν. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω.

τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων.

του κοσµου γεγονε. οι µερις Κυριου κληθεντες. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. Τι τουτο. ως ειπον. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. φησι. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. ποσω µαλλον η σωτηρια . Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. Αλλα προσεχετε. Ουδαµως. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. ο κληρος αυτου. και εγενετο ανθρωπος. τα εν αυτη διηγουµενος.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται.

(137) Απο της διασπορας των εθνων. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. ως εφθην ειπων.” στ΄. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. δικαιοι τε και αδικοι. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. θεοσεβεις και ειδωλολατραι.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. Ουκ οικτειρησεις. υµιν δε ουδαµως δωσει”. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. (138) Τι ουν. αξιως ως αναξιους απωσω. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. Κυριε των αιωνων. Και ει τουτο γεγονεν. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. Ου . Ο γουν Ισραηλ ουτος. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. εµελλον απαντες. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. Ελθοντος ουν του Χριστου. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ.

ωσπερ ειποµεν. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου. προς εαυτον επεσπασατο. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. φιλανθρωπε.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. εκ του παραδεισου.προσδεξη. τουτους και προωρισε…. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. ει κακεινοι επιστευσαν. ζ΄. εξορισας αυτους. γενησεσθαι εµελλον. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι.”. Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. ποσω µαλλον.. (139) . Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην.

Τις ουτος. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. αφθαρτος εστι και αθανατος. επειτα οι του Χριστου”. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. λαου φθαρτου. ως πολλακις ειπον. αρχη κοσµου δευτερου. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. αυτην δη την πλευραν. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. καινον και παραδοξον. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. ως αν. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου.

εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. φησιν. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. Και ο µεν Αδαµ. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις.βαδισαντων ποδων. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. Αλλα που. φησιν. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. οπισω µου. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. χολης γευσαµενος και οξος πιων. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα . αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται.

οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. αναπλαττει τε και ανανεοι. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. ινα µη θανατω θανατωθησονται. Τινα τροπον και δια τι. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. Αλλα πως. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. και τοτε την κτισιν. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. Οντως ουκ εχεις ειπειν.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. του νεου Αδαµ. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. οικειν εµελλεν. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι.

Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. η δε ψυχη ουκετι. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. προανεπληρωθη γαρ. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. Λαβων . ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. ητοι την παναµωµον σαρκα. (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. ινα. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν.

αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. φησιν. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. . ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. τω νυµφιω Χριστω. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. Τινα τροπον. Και ουτως. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. φησιν. τουτου” – Ποιου. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. Της γυναικος δηλονοτι. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. φησι. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν.γαρ. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως.

Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. ως οιδεν αυτος. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. απ᾿ αυτου εφαγες. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. καθως και ετερωθι ειποµεν. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. Αλλα τι. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. Και θεα µοι εντευθεν. Ηγγικε. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. εις τον κοσµον εισηλθε. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. Τινος χαριν και δια τι.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν.

Προεγνω δε. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. χωλους τε και τυφλους. εισηνεχθης. ως πολλακις εφηµεν. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. Εβραιους λεγω και Ελληνας. εισαγαγετε ωδε”. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. ως πριν ο Αδαµ. χωλους τε και τυφλους. των Εβραιων. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι. ως Θεος. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. αδελφε. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. πτωχους δε και αναπηρους. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου.

(150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . ως ο Αδαµ του παραδεισου. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. και εδοξασε και δοξασει. εκπιπτουσι. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. την µετανοιαν.αγαθων. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ. καθως ποτε τω Αδαµ. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. και εδικαιωσε και δικαιωσει. των τοιουτων αγαθων. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται.

εως ου εζυµωθη ολον”. ταλανιζη δε τους γελωντας. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. φασι. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω .

εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. . πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. Ουδαµως.. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει. παραβολας καλει. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. ουδε υλη εµπιπραται. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. Ο γαρ θειος σπορος. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. Τουτο δε ολον ποιει. Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. ακουε.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου.

Και. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. ο δε Υιος ρηµα και λογος. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. φησι. Επειδη. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν. τα µεν συνεσκιασµενως. ει δοκει. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. ως ειρηται. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. ου µονον δε.

ακηκοεν. στοµα και ρηµα. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. σοφια και γνωσις. χαρα και αγαπη. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. ει µη δια της του στοµατος φθογγης. µη ξενισθης επι τουτω. πνευµα και λογος. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ως εφη. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. λεγοµεν ενταυθα. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. Εχει δε ουτως. ουτως ουδε το στοµα του Θεου. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. ου το Πνευµα δε. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. ουρανος ουρανων. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. ουτε γινωσκεται. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. ουδε βουλεται. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. και υπερ το παν ζητων. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. Ουχ ως τα .

ενθυµειται. αγαπα. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. επιθυµει. λογιζεται – λογικον γαρ -. βουλευεται. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. ως ουσας εν η και πλειστας. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. νους και λογος εν. προαιρειται. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . το εν τουτο ζων εστιν. βλεπουσα ουκ αυτη. Ψυχη. ου προαιρειται. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι. γνωριζον τε αυ και λαλουν. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. ως ειρηται. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. ωσπερ ειρηται. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ου θελει. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. νοει. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. γευοµενον τε και επαφωµενον. Τουτο δε το εν αισθανεται. επινοει. θελει. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. επιγινωσκον. ειπειν ακριβεστερον. γινωσκον. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη.

Και πως λεγει· “Κυριε. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. προς τον Κυριον. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”.εχουσα. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. καθα και εωρατο. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. γνωριζεται· λαλει και λαλειται. γινωσκει. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. ψηλαφαται. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. ως ορων αυτον. βλεπεται και ακουεται. ακηκοα την ακοην σου. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. Ουδαµως. εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. Κυριε. ως ουδε ορα. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. Ουχι γαρ .” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται.

τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. δεδοκται”. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. ακουσαι ειπεν. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. ινα µη επαιρωµαι. καθως ταυτα ορα και ακουει. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. δεσποτα. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . ειτε εκτος του σωµατος. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. ει µη καθως ειποµεν. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. καθα τη βασιλεια σου. Ει ουν ηκουσε προτερον. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. ηρπαγην”. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση.

Τινα δε τροπον ρηµατα. Ουτω παντα ηµιν ο . αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. µελλουσαν δε µετα ταυτα. “Ηκουσα. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. φησιν. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. εαν φανερωθη. εαν φανερωθη. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. η θεωρια και η επιγνωσις. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. εξεβοησεν.λιαν πνευµατικοις ακοη. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. ουτω και ο Παυλος. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. (160) Ποια δε αυτη. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι.

κλινη. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. τοις αγαπωσιν αυτον. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. Ο αυτος και στεφανος εσται. ποσις. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. ελλαµψις. επιγνωσις. ουκ εσται. καθαπερ ειρηται. γνωσις. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον. σοφια. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. ως ων παν ειδος τροφης. καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. ατρεπτως. θεωρια. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. φως. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. οµοιοτης. οπερ αδυνατον. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. χαρα και γλυκυτης.Χριστος γινοµενος. λογος. τραπεζα. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. τροφη. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη.

αγαπητε. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα. (163) Τινος χαριν. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου.” Μη δη τουτο ειπης. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. η του Πνευµατος διχα του Υιου. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα.ειπων· “Εταιρε. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. ο πατηρ”. ο πατηρ”. ουτως τον λογον υπεφηνε. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. πως εισηλθες ωδε. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . αποκαλυπτοµενου τινι. απαγε. Ουχ. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. µη εχων ενδυµα γαµου.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. ο πατηρ”. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι.

των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον.βουλει. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. φησι. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. ως ειρηται. ως οιµαι. Ποιον τουτον. Πιστευων δε. Τι τουτο. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. οτι και ακουσας ηπιστησας. Και γαρ. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. ει πιστευσεις βεβαιως. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. Ταυτα. Ποια δε ταυτα. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. µαλλον δε. και εαν θελησωµεν. ως ειρηται. το κωλυον ουδεν. επειδη. απιστηθη. . Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. Ινα µη παρα των ακουοντων. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου.

” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. αυτα δη τα αιωνια. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ου βαθει που κρυπτονται. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. ουχ υψει περιεχονται.”. ου τοπω περιοριζονται. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. Ποια δη ταυτα. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. φηµι. αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη.

φησι. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. ουτος εωρακε τον Πατερα”. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. Και οτι τουτο εστιν αληθες. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. ου βιαν τινα εδηλωσεν. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . φησι. Οιον· “Τι απιστειτε. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. Ελκυσµον δε ειπων. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. “Εστι γαρ.

Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. Τι τουτο. ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. φησι. Τοινυν. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. αλλα τον επιγειον µονον. ωφελων ουδεν. Τινας αρα ουκ ωφελει. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. ως αν µη. του Κυριου . και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Αλλα τι. Παλιν. και στερηθης της ζωης. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. Ορας τι φησι. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης. Ο καταβαινων. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. και παλιν. φησιν. φησι. ο καταβαινων. τον αληθινον”. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. αλλ᾿ εκ του ουρανου. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. ζωην ο διδους. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου.δια τον Πατερα. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. µεταλαµβανεις. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι.

οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. νεοι και γεροντες. πλουσιοι. πασα ηλικια και γενος απαν. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. ελευθεροι. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. πενητες. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. Πως γαρ. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. ακουσατε. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. αδυνατος δε. . µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. (170) Ουµενουν. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. ω αδελφοι. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. καθα φησιν ο Αποστολος. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. ως φησιν ο Αποστολος. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. Ω πατερες. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. δουλοι. Η ψευστης µεν ουκ εστιν.

τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. ακουσατε. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. ει µη θεσει θεοι. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. ει µη υιοι. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. την ελεηµοσυνην. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. Οι πατριαρχαι. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. την δικαιοσυνην. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. ει µη φιλοι εστε Θεου. ο αρχων αρα πως. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. Οντως ουδεις ουδαµως. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. ταδε λεγει. ουδεποτε αρχειν τινος . σωθηναι ποτε δυνησεται. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε.

Την εν τω υψει των ουρανων. Υµεις δε. Μαλλον δε τις . Βασιλευσει δε πως. και ου χριστιανοι αληθεις. Ουδαµως. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. ως που ποτε ουσαν µακραν. εν αισθησει γενοµενον. ως γεγραπται. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. φησι. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. επειδη εξ εθνων εσµεν. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. Ο Θεος. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει.

Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. (173) υποπτευσει. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. Αλλα δευτε παντες. ει οιον τε. ως αν εκαστος ηµων. συναχθεντες επι το αυτο. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. δαιµονας απελευνοντα. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. αγαπητε. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. θανατον αφανιζοντα. νοσους παραµυθουµενον. εν αισθησει παση ψυχης. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. λυπας και θλιψεις διωκοντα.

απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. ινα µη. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. ω πρεπει πασα ευχαριστια. ειτ᾿ ουν αισθησεις. ο επι παντων Θεος. ΛΟΓΟΣ ∆΄. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν.πνευµατικον σοι παρεχοντα.

Τουτο δε συµβαινει αυτοις. τουτω δεδουλωται”. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. φησι. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. οτι πολλοι µεν αγιοι. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. Αλλα µη γενοιτο ηµας. παραφρονουντες λαλουµεν. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”.

Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο.ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. οταν και εν αυτω τω των . το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. το φρονειν. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. το λογιζεσθαι. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν.

Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. το δε δευτερον. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. οι και µονοι. µη λανθανοντας δε.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. και ετερον η ξενιτεια. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. υπο της χαριτος βοηθουµενοι. απαθων και τελειων. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. εν τε συνεστιασεσι.

καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. Επειτα ως εν ερηµω. µαλλον δε εξω του κοσµου. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. ρυεται αυτον. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. (181) ως εκ κητους µεν. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. ου µονον απαρνησιν εαυτου. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου.

ος εστι Χριστος ο Θεος. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. Ου µονον δε. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. ου χωριζοµενη δε. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ελευθερωθεις. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται.απροθυµος. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων.

αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. Ηκουσας θαυµα φρικτον. καθαπερ ειρηται. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. πληθη αναριθµητα οικετων εχων.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. δια τιµην. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. υπονοει. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. τα δε δωσει. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. φηµι δη δια πλουτον. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. τα µεν εκ των θειων Γραφων.

οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. αυτον τον Χριστον και Θεον. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. κοπτονται. ως µη βουλεσθαι. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. . Επειτα επενδυονται το φως. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει.

Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. τοτε προς ολιγον. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. ελεεινοτεροι των µελλοντων. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. ελεεινοι των παροντων. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. .οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου.

τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. ως εφηµεν. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. οτι ηµαρτον αυτω “. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. εµωρανθησαν”. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. Σκελη και αστραγαλοι. “η αυτω ευχαριστησαν. κνηµαι και γονατα και µηροι. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. παιδεια και διηνεκει µετανοια. η ξενιτεια. η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. βασις στερρα και ακραδαντος. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. η ακτηµοσυνη. η γυµνοτης. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. η ηγαπησαν. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε.

το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις.παρακλησις. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. η πραοτης. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. Χαριν. και εν τω λογιστικω. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. ως τεκνα υπακοης”. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. η ανεξικακια. φησιν. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. νηφοντες τελειως. ως ειποµεν. ψυων τε και νευρων και πιµελης. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. η απλοτης. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. Νεφροι και οσφυς.

τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. υµιν εασω ζητειν. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. περι ποσεως. περι τροφης. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. το . κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. Στηθος τοιγαρουν και νωτον. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. ωµους. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. βραχιονας. Νωτον δε. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται.

Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. Ωσπερ γαρ το σωµα. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. Απερ.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. ως οιµαι. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. της δε κεφαλης εστερηµενον. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. Θεου βοηθεια και χαριτι. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. Ουκ εστι δε τουτο. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. ανδρος. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. ουκ εστιν. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. τους συντετριµµενους καταδεσµει. Ωµους δε και βραχιονας. και παλιν η κεφαλη διχα . δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. φησι. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. εχον παντα τα µελη. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι.

κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. ∆ια δη τουτο. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. απαγε. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. Τα µεν γαρ ειρηµενα. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. ας εφθην ειπων. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. εποικοδοµηθεισας. πιστις. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. ωστε ορη µεθιστανειν. και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. ελπις. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες.

εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. φηµι. εξ ολης . Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. αγαπην δε µη εχω. Ον γαρ ουκ ιδη τις. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. ουδεν ωφελουµαι”. πως αγαπαν αυτον δυναται. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. ον εωρακε. αυτην. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. ει µη την εις Χριστον πιστιν. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. φησιν. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. ως ειποµεν. Η δε αγαπη αυτη. µητε συναφθεις (194) αυτη. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω.

ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. οµοιοι τω Υιω του Θεου. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. ως νηπιος ελαλουν. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. Χριστον. ιδειν ου καταξιουται αυτον. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. εις Χριστον εβαπτισθητε. ως νηπιος εφρονουν. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. παρακαλω.καρδιας. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. ειπεν. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. αγαπησει αυτον προτερον. φησιν. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. ∆ια τουτο παντα στεγω. Και ου τουτο µονον. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. κατηργηκα τα του νηπιου”. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. “Οσοι γαρ. αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. Χριστον ενεδυσασθε”. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. την ζωην των απαντων εστερηµενον. “Ο αγαπων µε γαρ. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. προσεχε τω λογω. φησιν. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . Και τι τα πολλα θελω λεγειν. εαν φανερωθη.

ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . κατα το ηµιν εφικτον λεγω. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. “ινα επισκηνωση εν εµοι. αλλα τη προθεσει. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. εφ᾿ ω και κατεληφθην”.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. φησιν. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. ατελεστος δε. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. γινωσκετω δε τουτο. αλλα τη προαιρεσει. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. πατερ. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. η δυναµις του Χριστου”. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. µηδεις εαυτον απατατω. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. σταυρον και θανατον υποµεινας. φησι. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων.

προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. καθως συ. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. το αφθαρτον. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. εν εµοι καγω εν αυτοις”. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. το αναλλοιωτον. τον ουρανιον αρτον. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. Και ουτω ταυτα διδωσιν. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. Πατερ. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου. ινα εν ωσι. πατερ. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. το ατρεπτον. Και ινα συνελων ειπω. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. εξ ων . ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. ως ηκουσατε. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. το αΐδιον.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε.

δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα. νηπιω εοικεν απαλω. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. η διδασκων ετερους. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. προς τας εξουσιας. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. ου µονον δε. αλλα προς τας αρχας. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται.

και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. ως οιµαι. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ουδε οφθηναι. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. . οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν.

σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. ετι εν σωµατι οντες. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. διατηρει. µη γενοιτο. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται. Η δε αγια απαθεια. ουρανω. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω .Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. µη οτι γε αµαρτιας. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε. Των αγιων εοικασιν εκαστος. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη.

αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. Και ινα ταλλα παρησω οντα. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. καταπαυσω τον λογον.και ορωµενω. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. Ιστω πας ο ακουων οτι. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. ει µη τινα αλλον. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. και θεραποντα ηλιον. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες.”. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. συµφηµι καγω. παραγεται. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι.

Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. οια δη . το γε νυν εχον. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. εγω νενικηκα τον κοσµον”. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. Αει γαρ. Παρησω γαρ. Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. το καινοτερον. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται. τω εναντιω συνταττονται. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι.

ου τρυφης. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. τω εραστη επιδωσει. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. ουδε τη σκια των . Οιµαι. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. ου χρηµατων ουτοι εφιενται. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. Ου δοξης γαρ. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται.

ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. η σχετικως προσανεχουσι. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. Και . µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι. Τουτο ουν το µακαριον παθος. και ηµεις οι απερριµενοι. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν.

φησιν. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. πιστει δε µονη και λογισµω. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. Τι δαι. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. Το ουν ενδυµα τουτο. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. αλλ᾿ ως πιστοι. ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. ω ουτοι. Ναι. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. τι ειναι. παντως ειποιεν αν. Χριστον ενεδυσασθε. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. δηλον οτι. Εστι τι. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. φησιν ο Παυλος. καθως φησιν ο Αποστολος. Τι ουν. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . η ουδεν εστιν. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. αµαρτανει και βλασφηµει. ουχ ηµεις. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. Παντως. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. εις το Πνευµα του Θεου. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. ουκ αυτος. λεγετε· Χριστον. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. Ει ουν βεβαπτισµεθα. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι.

οπερ πρωην ουκ ην. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. Εστι τοινυν Χριστος. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. οπερ ουδεποτε γεγονεν. ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. “Η σαρξ γαρ. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. τι τουτο εστιν ο επενδυονται.. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. Θεος. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου. φησιν. Τι δε εστι. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο.

Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. Αλλ᾿ οιδα.” Απαγε. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. Τι δαι. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. τι ερεις. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. Τι ουν ερεις προς ταυτα. φησιν. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. φησιν. ω ουτοι. “Θεον. “Ο µονογενης. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. ουκ εστι. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. φησι. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. την λαµπαδα”. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι . ουδεις εωρακε πωποτε”. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. λεξον ηµιν. Και τουτο λεγοντες. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν.

και η θεωρια συνεπεται αυτη. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. Ει γαρ µη τουτο γενηται. Πως γαρ. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν.” Ουδαµως. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. ουτε πιστευειν. πιστις ελπις. Ευδηλον οτι ενταυθα. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. ∆ια τι η πως τουτο εσται.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. αγαπητε. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. των αιτιων της αγαπης µη οντων. τοτε δε προσωπον προς . και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. ο δε ελπιδος εκτος. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. δηλονοτι και πιστεως. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται.

ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. Οις ουχ ηµεις. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. ει βουλει. φησιν. των συγγενων µου κατα σαρκα”. Ουχι. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. Αλλ᾿ εκεινος. γενου δεκατος. οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . ινα συ σωθης. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. αδελφε. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. γενου τριτος. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. γενου ταις χιλιασιν. Και τις Παυλου ισος. Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. φησι. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. γενου τοιουτος τη πιστει και συ. Παυλος ην. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. καθως καγω Χριστου”. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε.

ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. συ δε µοι συνετως αποκριθητι. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. τα του Θεου. Ει ανθρωπου εισιν. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. φησιν. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. . αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων. δηλονοτι και τα νοηµατα. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. Ειπε συ. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. Ανθρωπου παντως. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται.

ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. αδελφοι. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. ποιαν δε φρονησιν. Επει. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. εαν µη προτερον ιδη. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. γινωσκειν και τα περι της πολεως. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. ειπε µοι. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. ου δυναται απο της ακοης µονης. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. ειτ᾿ ουν φωτος. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. κατα την κελευουσαν εντολην. Ποιαν. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως.οικου φερε ειπειν η πολεως. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. τι αν και οικοθεν ειποι. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ουδεις ειπειν δυναται. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως.

Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. οτε ιδης αυτον. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου.πως γαρ. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. Ην µοι δε χαρα η και . ω πατερ. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον.” – “Φως. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. . Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. πατερ. ειτα ορασις. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. . ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος. τεκνον. Και ως ουν τουτο λεγει. ως προεγνωκως τον Θεον. Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. πατερ. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. ειδες. γλυκυ. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. πατερ. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. ου δυνασαι. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. Και φησι· “Τι. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”.

Ει γαρ µη ιδη. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. εστι”. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. ως ορας”. αυτον. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. πολλω µαλλον επι Θεου.νυν συνουσα µοι αφραστος. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. ινα παλιν ειπω. . Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον. φησιν. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. και ποιησω θεον”. τεκνον. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. εαν φανερωθη. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. συ ει. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. ως ορας. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. καθα δη και νυν. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. ο Θεος.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. αγαπη τε και ποθος πολυς. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος.

Ει ουν ηκουσαν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα. Παντως γαρ. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. φησιν. Ει δε και ειπη. ποθεν. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν. η παρα τινος ακηκοασιν.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. Εκεινος εµε δοξασει. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. οιον φερε ειπειν. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. ου εδωκεν ηµιν. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. Εµαθες . Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. το Πνευµα της αληθειας.” “Εκ του Πνευµατος. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. ει οιδας. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. Επει ο ουκ ειδον. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. Φρασον ηµιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. πως εκεινοι ειρηκασιν.

αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. λεγεις τουτο Θεον.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. Συ ουν. υµεις δε γινωσκετε αυτο. ως ορας. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. Θεος. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”. δυνατον ειναι . και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν.

ο Πατηρ. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. ευσπλαγχνε. αδελφε. Εµφανισον µοι. Μορφωθηναι θελησον. Αγαθε. ως ειπας. αορατε. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. και εν εµοι. Τουτο ουν εστι.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. εντολας. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. ινα ιδω το φως του κοσµου. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. οικτιρµον. ∆εσποτα. ανθρωπε. αδελφε µου αγαπητε. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. ινα ιδω την δοξαν την σην. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. Κυριε. απο γεροντος νεον γινοµενον. και επ᾿ εµοι. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. Μεινον. Εδιδαχθης τοινυν. αµην”. πιστευσον. Υιε του Θεου. εν εµοι. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον.”. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. Ναι. οτι. την εικονα. ει θελεις. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. ευσπλαγχνε. και τον . της σης θεοτητος καταλειψης µε. ω Θεε του παντος. ως αναξιον. σε τον Θεον. Αλλα χρεων ειδεναι. Πεµψον τον παρακλητον. αγαπητε. προσπεσον. επουρανιε. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. ως τας θειας τηρησαντα σου. ωσπερ ποτε ο τυφλος. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. σεαυτον. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους.

και πνευµατικοι γινοµεθα. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. συ. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. ειπε. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. Ειπε. Νεκροι γαρ οντες. η η θαλασσα. τι νεκρων διαφεροµεν. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. Μη η γη. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. η οι αστερες. η γινεσθαι (224) µεν. Αλλα ο ηλιος. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. ως δεδηλωται. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. εν σωµατι οντες. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. µυστικως δε και ανεπαισθητως. ως πολλακις ειποµεν. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν.

προς µηδεν ετερον απονευοντες. (226) . κρουετε. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. νηστευετε. µηδενος των επιγειων. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τα ανω ζητουντες. επι ολιγα ης πιστος. διωκετε. φροντιζοντες. ω πρεπει πασα δοξα. πυκτευετε. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. εαυτοις. τω ενι τρισαγιω φωτι. ΛΟΓΟΣ στ΄. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. τα ανω επιποθουντες. ζητειτε. αιτεισθε. εως ακουσητε· “Ευ. κλαιετε. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. τα ανω φρονουντες. εως λαβητε. επι πολλων σε καταστησω”. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. Ναι. Αλλα προσεχετε. Τεως διδασκεσθε. παρακαλω. υποτασσεσθε. εως δραξησθε.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. τεως µετανοειτε. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. δουλε αγαθε και πιστε. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. προ του λαβειν εκεινα. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. εως καταλαβητε. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα.

περι εµπαθειας. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. φηµι. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. και απαθειας.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. αγνοουντες. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. οτι . Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. ως εικος.

κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. µη υπνωσαι. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. ωστε. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. µη επιχαρηναι πτωσει . µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. ει σπουδαιος εστιν. µη ωσαυτως ασπασασθαι. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. οιον µη βλεψαι εµπαθως. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. της καρδιας κινηµατος. τα δε εν τω κοσµω. φηµι. ου λεγω µονου του εξωθεν. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. οιον µη φαγειν. αλλα και του εσωθεν. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. µη προπετως τι διαπραξασθαι. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. µη κατακριναι τινα. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. µηδεν παραβλαπτεσθαι. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. µη µεµψασθαι αφανως. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. εν µεσω αυτων στρεφοµενων. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. µη πιειν. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. οιον απο πατρος και µητρος. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται.

το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. αλλ᾿ ολην.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . µη φθονησαι κακως. Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. Ου και κρυβεντος εξ . µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. Ω και εντυχων. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε.τινος. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει. µη ζηλωσαι εν πονηρια. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. η και του πωγωνος. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης.

αορατος. του µοσχου του σιτευτου. ως πιστευοµεν. τω ποθω καιεται. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. απαθης. του ποµατος της ζωης. του αµωµου αµνου. περιπατει συννους. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. ατελευτητος. ψυχη και Θεος. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. τρεχει σφοδροτερον. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. αρπαζεται εις παραδεισον. απροσιτος. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. τη µνηµη φλεγεται. εις τον παστον παραγινεται. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. τη αθανασια συµπλεκεται. ανεξιχνιαστος. απογευεται της ζωης.οφθαλµων αυτου. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . Θεος αναρχος. τω φωτι αναµιγνυται. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. αναφης. δραµειν µη δυναµενος. αλλα και παντελως καταπεση. (230) απορησας ουτος. του αρτου του ζωηρου. τα τρια ταυτα. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. ανεκδιηγητος. εις τον νυµφωνα εισερχεται. (231) ουτε σωµα. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. αρρητος. ως που τις εφη. ακουει αρρητα ρηµατα. αψηλαφητος. Σωµα. του µαννα του νοητου. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. τον νυµφιον ορα. ασφαλεστερον· ορα κατω. εντονωτερον. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. εις τριτον ανερχεται ουρανον. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. συναπτεται τοις αγγελοις. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. εν απολαυσει γινεται της τρυφης.

ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. µαλλον δε. Αποδεδεικται τοινυν οτι. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. Αλλα προσεχε. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις. µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. ει δοκει. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. πηλος. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. Θεος. καθως επλασθη. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. η ινα αισχυνθωσι. Πατηρ. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. γινοµαι. ψυχη και σωµα.ενδεικνυµενοις. ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. ως ο Λογος απεδειξε. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. αχωριστον ουσαν της ψυχης. Αλλα παλιν. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του .

βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. φησιν. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. ειπειν. µενει ασαλευτος. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. µηδεποτε εις ετερον τι . Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. αλλ᾿ ουδε. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. καν εν βορβορω σωµατων. απαθης εστιν. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. Θεος απαθης εστι. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν.

οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. επι θρονου καθηµενον. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν.µεταβληθηναι δυναµενος. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. ου µολυνεται. ουτω και η των αγιων διανοια. Ορα τινα δοξαζοµενον. (234) τον µαργαριτην. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. Βλεπει τον αργυρον. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν. ουτω διακειται. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας .

τον ογκον. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται.εµπαθους αλλοτριος. κατεχει. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. . πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. παρακαλει. του παθους την φλεγµονην. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. Οιµαι. ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. τεταραγµενος ολος τον νουν. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. κεκαρωµενος τω παθει.

σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. αλλα µεν τη γευσει. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. ως εφθην ειπων. το δε κρυπτοµενον. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. σοφος ων. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. ∆ια δη τουτο. τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. ο δε. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. ως επι καλοις.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους.

και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. ακαθαρσιαν. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. Ζω δε ουκετι εγω. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. α δε συ βλασφηµεις. η ηδονης υποστησεται κινησιν. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. ζη δε εν εµοι Χριστος”. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. παθος. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. πως. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. ειπε. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. ως . Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. πορνειαν. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις.

Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον.εφικτον ανθρωπω. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. και δεθεις. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. η δουναι λογον τω Θεω. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. επει ουδεν κερδησεις ετερον. Ει δε οµολογεις. Βλεπε. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. γινωσκε. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. εν τινι αλλω θαρρησας. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. Ειπε γαρ µοι. παρακαλω. καλον ποιων. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. αλλα και περι των προβατων. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους. χειρας αµα και ποδας. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. ουτως εχων. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης.

Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. καταδεξη. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. ζωντα δε µονω . τον επουρανιον βασιλεα. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. ανθρωπε. Ορα µη κριναι τον ετερον. αδελφε. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. Φριξον. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι.

εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. Και οτι. ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. ω πρεπει πασα δοξα. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. και . (243) Περι των δουλευοντων Θεω. καλον ποιησεις. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. Ουτω γαρ ποιων. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος.τω Θεω. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον.

τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. Οι µεν γαρ µετανοουντες. οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. Οι δε την ασκησιν . διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. εισεται. εισαγωγικοι τε. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. οτε. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. οιος ην ο τελωνης. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. λεγω. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. εκλαυσε πικρως. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν .δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. η πορνη. και οι εν ταυτη χρονισαντες. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. ο Πετρος αυτος.

αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. ουδε ο εκκλινας απο κακου. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. κλαιει. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. αλλα των µεν πονηρων µονων . χαµευνει. νηστευει. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. Τουτο δε λεγων. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. µη επερχοµενης δε. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. αγρυπνει. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”.

Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. . καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. αµαρτια αυτω εστιν”.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. Τι δαι. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται. (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω. αλλ᾿ εασαντα τουτους. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. εις κατακρισιν. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. αραντας παντα. λαθρα διαφυγειν. εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. η και µηδολως ποιων. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . Ουδαµως. οτι τω Θεω . επι πλειον κατακριθησεται. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. φησι. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. τω χαυνω και αµελει. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται.τω δοκειν απεχοµενος. ποιειν και µη ποιουντι. αλλα αργος καθεζοµενος. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται.

Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. και ταυτα. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. δουλοι και ελευθεροι. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. ιερεις. ει δοκει. αρχιερεις. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. Και πως τουτο εστι. η τους στρατηγους. µητε τον βασιλεα ιδοντες. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. πλουσιοι και πενητες. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. οι παντες εσµεν. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. οιον αν και εστιν. ∆ουλοι γαρ αυτου. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι. πιστοι τε και απιστοι. ουδε εαυτον. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. η εκεινους.

το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. προς τας εξουσιας. διηγοµεν. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. αλλα προς τας αρχας. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. Κλαιοµεν. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες.αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. Τεως δε. ∆ια τι. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. ει δοκει. σκοπησωµεν. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. Παντως ινα των . ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. εν η αιχµαλωτοι. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. παντα τω δοκειν αφεντες. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. εκουσιως αποφυγοντες. τι εργαζοµεθα. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα.

καν οτιουν πανθανωµεν. (250) ου µονον δε. και συνελασαν εις κρηµνον. Ταυτα δε ποιουντες.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . Ει δε µη τοις ορωσι. Παντως ουδεν. Νηστευοµεν. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. καν κολαφισµατα. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. Καθεζοµεθα εν κελλιω. καν εµπαιγµους.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. φευγοµεν εις τα ορη. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. ∆ια τι. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. ∆ια τι. καν λοιδοριας. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. καν ραπισµατα. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. καν εκπτυσµατα. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. Ιδου ουν. Ευχοµεθα σωµατικως. Ει ουν δωη ο Θεος . ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. Πενθουµεν.

ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. Πως δε. αλλα και τραυµατιαι. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. οι δε εκ συνηθειας κακης. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. οι προσαιτουντες πενητες. µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . . οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. ειπατε µοι. οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. ως ειρηται. τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν. Ουδαµως. φευγων δε αυτος ισχυρως. φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. Ου µονον δε. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. οι δε εκ προληψεως ηδονων.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. ουδε υµιν.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. οιµαι δε.. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. επειδη. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου.

Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. Τω ουν ηµας ελεουντι. Ουµενουν. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. κατα τον θειον Αποστολον. ιατρευσον σεαυτον”. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. ως ειπον. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. Παρακαλουµεν. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. (253) ως εφθην ειπων. εµοι εποιησατε”. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας. “ουδε εξ εργων τινων. Ουδαµως· αλλα τι. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. ινα µη τις καυχησηται”. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. αλλα και τουτο ποιησας και . και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων. ουτω διακειµενους ως λελεκται. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. σπουδαζοντες. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. ουδεν ωφελει.

προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα. καν αµαρτηση καν µη. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. ως οστα νεκρα. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. Ει µη εκεινον . φησιν. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. καν ασθενη καν µη. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. των αδυνατων εστιν.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. Τι ουν το οφελος. Ει ουν ηµεις νεκροι. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. ουτω και η ψυχη. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. η καν ολως ζην. φησι. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. φησιν. εαν αψυχον κειται και απνουν. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην.. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. “Εγω γαρ. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. ουδεν εσται παλιν οφελος. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω.

τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. Ερχοµενος δε αυτος. κλαυσον. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. προσπεσον. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. σκεπη και υδωρ. αυτο εκεινο. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. αρτος. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. δυσωπησον. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. θρηνησον. µακαριος ει. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. καλειται υγιεια.”.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. ει µη το φως παραγενηται. καλειται ιµατιον. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. τυψον σεαυτου τας οψεις. ω αδελφε. λεγεται φως. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. Ει ουν ετι διψας. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. λεγεται ζωη. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις.

Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο .των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν. Και οταν τουτου αξιωθης. µη τιµην. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. την αγαν ακτηµοσυνην. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση. µη δοξαν ζητουντα. την αποκεκρυµµενην”. µη αναπαυσιν. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. Μηδε.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω. αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. ον ουδεπω τεθεασαι. τι οτι και δοκεις ζην. υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις.. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. αλλα τον Χριστον ορων. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. τον αφιλαργυρον τροπον. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . φησιν. . ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. ∆εικνυε αυτω. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα.

αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. (258) ινα. Ουδαµως. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. το αληθινον φως. ουκ εγκαταλειψει σε. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. Μνησθητι ων ειπον. τεως εν εργασια και ουκ αργια. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. Τι ουν. το φως το αληθινον. ο αµαρτωλος”. εν σκοτει διαγοµεν. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. ερωτω πως αυτο. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. φησιν. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος.Γραφων. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. καταξιωσης. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. καθωσπερ εφθην ειπων. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα.. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. Ει νεκροι εσµεν. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν .

τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. Πως ουν ηµεις. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. ως προειρηται. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. ∆ια ποιων των εργων. (259) Ει δε συ µεν. Ειπε. ειπε. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Αλλα καθη. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. Πως ουν. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. συ δουλευειν λεγεις Θεω. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. εν τω κελλιω. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. ειποις. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. και ου διακονησατε µοι”. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. . και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει.

κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν .. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. του θειου και αρρητου φωτος. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. . τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. τινεται τροφη και ποσις. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. Ουδε αγνωστως. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. επαν δε σφοδρως εκκαη. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. ωσπερ ο κλιβανος. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. και αυτο. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. ως τινες οιονται των νεκρων. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. αλλα και πολλους αλλους. Εις ους δε αναφθη. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου.

τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται).δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες. Τι λεγων οψωνιον. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. . οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. επειδη. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. λαβειν· και τηνικαυτα. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. Το βασιλικον σιτηρεσιον. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων.

Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. εαν θελωµεν. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. ΛΟΓΟΣ Η΄. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. το κωλυον ουδεν. ειπε µοι. φησιν. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος.πως εις παραταξιν. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. Αλλα δευτε και διαναστωµεν. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. Ει δοκει. ετοιµη προαιρεσις. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου.

την του Συµεων υποδοχην. ειπε µοι. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. τα σπαργανα. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. φησιν. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. ου µονον δε. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. ου λαλεις. την φυγην την εις Αιγυπτον. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. την προδοσιαν του µαθητου. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως.κοσµον. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. την των γονεων υποταγην. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. το σπηλαιον αυτο. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. την εξ Αιγυπτου επανοδον. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. Και συν τουτοις. αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. πως. τον πειρασµον του διαβολου. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι.

συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος.). τους εµπαιγµους. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. ειτα τον φραγγελισµον. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. ωσπερ δροσος ουρανιος. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. αορατος και ανεξιχνιαστος. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. τον καλαµον. ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. τα ονειδη. τον ακανθινον στεφανον. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. την πορφυραν. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. ανεωγµενης εκεινης. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. αρα γε. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. τον σταυρον. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. και επι τουτοις. δικην αστραπης .

“Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. και ιδου τρια εν αυτω. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. πως. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. φησι. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. ασχηµατιστος. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. µη ειδεναι φαιης τινα. αεικινητος. Και ταυτα ιδων. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. αψηλαφητος. . καθως ειποµεν. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. ουκ αγγελων. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. Που οντας. Εν εµοι δε. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. απεριγραπτος. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. (267) ον ευρων ο εµπορος. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. αναφης. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. ακινητος.

των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. ως ανθρωπω εφικτον. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. ουκ εν σοι.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου.

κατα τον θειον Αποστολον. ου χρη τοις εργοις. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. παντες ουτω σωθησονται.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. ινα µη τις καυχησεται”. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν.”. ολως θαρρειν. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. ου µονον δε.

νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. κρατος. ΛΟΓΟΣ Θ΄. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος. τιµη. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. η πραοτης. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. η χρηστοτης. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. συν Αγιω Πνευµατι. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. ης πιστις. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. η αγαθωσυνη. η χαρα. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. η ειρηνη. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι .παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. ος εστιν η αγαπη.

Που γραµµατευς. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. αδελφοι. Ω της ευηθειας. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. διδοσθαι. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. του εµου γενους. τον οντως οντα Θεον. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι.ποιων χρηστοτητα. Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. ουκ εστιν. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. τω µεν φωτι ηνωµενους. Που συζητητης του αιωνος τουτου. ω της πωρωσεως. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. ουκ εστιν εως ενος”. φησι. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. Ουδεµια µενουν. ευδοκησεν ο Θεος. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων. ητοι τη ουσια.

ειπειν ολως ου δυναται. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. αυτον τον Θεον. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. Τουτων η γνωσις των θειων. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος.. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν.περιεργαζεται. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος. θειω κινουµενοι Πνευµατι. Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. α δια νοερας θεωριας. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν.

ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. καθως φησιν ο προφητης. του Πατρος και του Πνευµατος. Υιου και Πνευµατος διχα. Πατερα δε. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. Ει γαρ ενωσεις αυτους. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος.Πνευµατος. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. αλλα διηµαρτες της ενοτητος. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. αλλ᾿ ουδε Υιον. ουδαµως ευρησεις. ενωθησονται. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν.

και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. φησιν. οτι εαυτους ανακρινειν. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. ω ανθρωπε. απατατω κενοις λογοις. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε.εκπληρωσεως. ωσπερ επιλαθοµενοι. “Μηδεις υµας. Ουδαµως. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. η ουπω εις το υψος (278) . ως ορω. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες. Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. ω αδελφε. ω αδελφοι”. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. ως απειθειας και απωλειας υιοι. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. ενθεν ερω. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως.

η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. ως ειρηται. Και πως συ. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. ων ο βιος. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. ω αδελφε. . εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. Τον ουν φθονον ωδινων. τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι. Ει µεν ουν. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος. Ειπε. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι.τουτο ανηνεχθης των αρετων. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. αδελφε. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος.

περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι.ως γεγραπται . καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις. αυτος εστιν ος . ινα παραφρονων ειπω. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. Ει γαρ µη απαθης. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. οια δη κατηχουµενος. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. µηδε αγιος ει. του µεγαλου Θεου. κατηχουµενος ων. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. ως ειποµεν. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. Ηµιν δε. δια του Πνευµατος αυτου.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. Πως. ιστασαι. υπο σου βιαζοµενος. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος. “α . ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. ως ειδως τα θεια. γεγονας.

ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. ειρηνη. πραοτης. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. χρηστοτης. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. ασβεστον διατηρουµεν. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως. ει µη απειρως εχει. µακροθυµια. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. ενος εκαστου αυτων το ειδος. χαρα. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. ο αµορφος και ανιδεος. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. αµεθυσον και αλλους τινας. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. πιστις.εν Θεω θαρρων λεγω -. των ευτελων και αχρειων. τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. αγαθωσυνη. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. οιδεν. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. ως εκ λαµπαδος τινος. σαπφειρον. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . το µεγεθος. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. εγκρατεια”. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος.

το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. “Ο γαρ αγαθος. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. φησιν. Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας.. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”. “Παντα λογον αργον ον εαν . ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος.βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. Τι γαρ φησι. αδιαφορουµεν.

µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. . αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται.λαλησωσιν οι ανθρωποι. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος.

Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. ει δυνατον. οιµαι. πας αρα . ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. και των βουλοµενων εκαστος οψεται. πολλοι µεν ειδον και προτερον. ως αυτοι φατε. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. πλειους δε. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. ινα µη οµοιος γενη αυτω. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. λεγοντες. Εξ υµων µεν. “Παυσαι. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. ουδε προλαβων εδεξω αυτον. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. ω ουτοι. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. ορωσι και νυν.

Τι δαι. (286) φησι. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. Ουδαµως δη. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. οιµαι. ει βουλει µαθειν. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. Ει ουν και υµεις υπο . Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. ω αδελφε. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. Ουτως ουν και υµεις. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. σαρξ εστι. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. αυτος συ. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. Παντως ουδαµως. και µη βουλοµενος. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. οτι εκ Θεου εστε. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον. Οθεν. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. Ειεν. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. καθοµολογησεις.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. Συ δε. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος.

πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. τη . παχεις. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. ενδον µενει. ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. παρακαλω. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. λεγω. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. καθ᾿ οσον νοει. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. σπουδασωµεν. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. και παλιν. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. πατερες και αδελφοι µου. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. Αλλα. αυξανων τη πιστει. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. τας καρδιας.

Το δε πως. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. ω αδελφοι. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. µαλλον δε κατα φυσιν ον. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. ειπειν ουκ εχω. Και οτι .

Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. Πολυς ηµιν. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. ηγουν υποχωρησουσι. και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. τοις δε γε κατ᾿ εµε . πολλης της του νου καθαροτητος.η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. αγαπητοι. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». ινα γνωµεν. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. (291) και τινος ενεκεν. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος. πολλης της σπουδης. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. ατελευτητος.

εδουλωθηµεν. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. . οι εξ εκεινων τεχθεντες. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. ως φησιν η θεια Γραφη. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. εξεπεσον. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. ου δι᾿ ετερου. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. υστερον δε και ηµεις. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. ως αν. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. ως ειπειν. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον.

αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. θνητος εκ θνητου. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. ο αθανατος και αναµαρτητος ων. ο αφθαρτος. Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. αλλα φλεγουσα. Η γαρ θεοτης. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. αλλα σωσαι τον κοσµον. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. Τινος χαριν. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. φοβερα και φρικτη δεικνυται. και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ου φωτισθεις. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. ου φωτιζουσα. αλλα τιµωρουσα δεινως. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. ουχι αυγασθεις. ου ζωοποιουσα. το σκευος της εκλογης. και σκοτισθεις µαλλον. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως.

αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. ολος αµολυντος. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. «Εγω γαρ. Ει γαρ . (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. Ου µονον δε. οια εισι. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. και τα εργα αυτου. φησιν. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου». ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. παντα λεπτοµερως καθορα. ουτως παλιν ελευσεται». εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. Η γαρ ηµερα Κυριου. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. τα τε αισθητως πραχθεντα. φησιν. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω.

Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. µη ειπης εν τη καρδια οτι. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. οι απιστοι. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. και ου µη εκφυγωσιν. αδελφοι. ειτε καθευδοµεν. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . ινα ειτε γρηγορουµεν. παντως. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι. αποθανοντος µου. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. πως αυτον οι αµαρτωλοι. αγαπητε. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. ουδαµου φως θεασοµαι. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. Υµεις δε. ουκ εστε εν σκοτει. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. αµα συν αυτω ζησωµεν». δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι. αδελφοι. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται.µη τουτο εσται. ουτως. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. ειρηνη και ασφαλεια. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας.

αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. «εαν περιτεµνησθε. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε. ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. Ουδαµως. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. ενδικως κατακριθησονται. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . ουδεν υµας ωφελησει». Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». φησιν. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. αλλα και εν τω Πνευµατι. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. αδελφοι. Ο του φωτος χωριζοµενος. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν».επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». «Χριστος»γαρ. Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. πως υιος λογισθησεται. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. αδελφοι. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. οµοιωθησεται.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. Μηδεις υµας. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. ουχ ως αρνουµενοι µονον. Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. ει και λαµπει τρανως. αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. και ουτος κατακριθησεται.

προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. συµπαθη και φιλαγαθον. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. Ειτα . και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. αποδεξαµενος. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. καταλιπων µεν τον ανταρτην. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. Ον ευθυς. ποιησαι και φυλαξαι. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. ως ακουω. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν.

εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην.

και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». θλιψις. µαλλον δε αυτον εκεινον. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. Ει γαρ τουτο εγενετο. πιστευσατε. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. µαλλον δε µειζονως. Τοιγαρουν. αδελφοι µου αγαπητοι. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. αποδεξηται και τιµηση. οµοιως ηµας. αδελφοι. ουκ αν . εαυτους εκκαθαραντες. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. τους αρραβωνας λαβειν. παρακαλω. σπουδασωµεν κτησασθαι. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. και ουχι βασιλευς µονον. ην µοι αφορητος. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. ινα και αυτος.

Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. Ταυτα τοινυν ειπων. Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. πιστος ειναι οιοµενος. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. αυτον παλιν εχει τον Κυριον. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. Λογον τον Υιον. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. απιστος ευρεθησεται. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. τοις αδελφοις µου. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. Αλλα προσεχετε. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. Εν τη των ορωµενων κτισει. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. Ει ουν ο Χριστος Θεος. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». Θεον τον Πατερα λεγων. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. ινα. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. και εις το πυρ εµβληθησεται. αδελφοι.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. αντι του· . καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. καθως ειποµεν. εκθησοµαι. Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. Εν ποια αρα σκοτια. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον.

καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. . εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. φησιν. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. ουχ ως µη οντες. ινα σαφες αυτο απεργασηται. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. τον κοσµον ποιησας. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. Πως. νυν µεν µετριως. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. ου τοπω. αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. ελαβον αυτον. αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. Προσεχετε µετα ακριβειας. ουδ᾿ ηνωθη. «Οσοι γαρ. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». ουδε εγνω. Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. φησιν. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν. παρα τω Θεω εισιν. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. φησιν. εν τοις πασιν αριδηλως εστι. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. ουδε ευρεν. εν δε τη αναστασει τρανοτερον. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. φησιν. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». φησι. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. διεστη του κοσµου.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. Ειτα ποιησας τον κοσµον. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». ουδε αυτον εωρακεν.

ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν. καγω εν αυτω». της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». φησι. οτι εγω αγιος ειµι». οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ωστε µη µονον ειναι πιστους. εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι. αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. πληρης χαριτος και αληθειας». ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. Οσοι δε ελαβον αυτον. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν. ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον.

Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. ου µη διψηση πωποτε. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. Αψευδης γαρ ο Χριστος. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. κατ᾿ αυτην την ωραν. εαυτον θεασασθω. (307) Ει ουν εκεινος . ουκ ανθρωπος. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. αδελφοι. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. Τοιγαρουν εκαστος υµων. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. Γεννηθεντες. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. ου λογω µονω. οτε ταυτα εγενετο. αδελφοι. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. Εµµεινωµεν. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. φησιν. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. ει τεκνον Θεου εγενετο. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. µια δε των αµφοτερων η δοξα. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν.

ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. Ει ουν η πηγη βλυζει. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. αορατον. αχρονον. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. ατµητον. ουκ εστιν. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. ωσπερ αρτι. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. ετι οντες εν σωµατι. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. εν φως. Φως ο Πατηρ. κατα τους ουτω φρονουντας. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. οτι µη . Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. ασυγχυτον. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. αποσον. φως το Πνευµα το Αγιον. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. βλασφηµει. παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ολως αισθησιν λαβωµεν.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. ακτιστον. αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. ανενδεες. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. φως ο Υιος. αΐδιον. τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. ουκ εκτησαντο δε. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. Πολλοι γαρ ειδον µεν.

Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. κατακριθησεται. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . αλλα δια ραθυµιας απολεσας. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. Ενταυθα τοιγαρουν. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι.επολυπλασιασεν αυτο. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». εστιν η πανηγυρις. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. Και πως εσται τουτο. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. ει γε βουλεσθε. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. ενταυθα τα σκαµµατα. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». ουκ εν ηµερα µονον. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι.

ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. Ου γαρ εστιν. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. ινα παλιν ερω. (310) ει και µη τη ποσοτητι. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. επειτα και ηµων. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. αδελφοι. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. Ο γαρ Θεος. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. αδελφοι. αρα. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. φως εστι. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . το φως του κοσµου». Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. λεγων. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων.

οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. απρακτος ων συ και αργος. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. σε. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. πονηρε δουλε. ως συ λεγεις. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. και χρηµατισαι ηµερας υιος. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. αλλ᾿ ως εν βορβορω.εγενετο. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. ωσπερ ουν και φως. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. τη ση ρυπαρα καρδια. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. εν νυκτι διαγεις. οτι ελθοντα µε. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. ητοι φωτος. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. οστις αν ης ο τουτο λεγων. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. ως ουκ οιδας. περιγραπτον. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . τουτο γινωσκων αυτος. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως.

και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. καθως ο Παυλος φησι. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. εργατα της ανοµιας. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. ινα το φως ηµας καταλαβη. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. .». και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. τουτο τοις νοητοις Θεος». Ουδαµως. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. µεθ᾿ ηµων ων. πως. νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. και νυν ο Κυριος λεγει. Ταυτα τοιγαρουν ερει. και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. ελευσεται. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε.θεαθηναι. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι».

και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. αλλα φθαρτον αυτο. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. ενταυθα οντες. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. ανθρωποι τη φυσει. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. σωµατικως δε ουκετι. καθως φησιν ο . πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. θεοι τη χαριτι. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. εκει το παν ελπιζοντες. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. µενουσιν. περιφεροµεν. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -.

και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. εν τη εµη θεοτητι. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. τουτεστιν εν τη εµη δοξη. τις ηµων αθλιωτερος. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. τις αρα ηµων απιστοτερος. Και ουκ ειπεν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. τι νεκρου διαφεροµεν. «Εγω γαρ.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. Ει τοινυν αυτος φως εστι. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. αλλ᾿ εν εµοι. ηµεις δε τα κληµατα. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. εν τω εµω φωτι. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. εργων ερηµοι. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. φησιν. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. αλλα και ασυγχυτως. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. αρτον λοιπον µονον ψιλον. καγω εν αυτω». αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι.

Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. Και µη απιστει τουτο. η και µετα την εξοδον. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». Οντως ουδεις. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. ταυτην λαµβανουσιν. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. . οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων.

αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. οταν αποκαλυφθη. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. οµοιοι αυτω εσοµεθα». Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. οµως γενησονται. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. ουτοι δε εντυγχανουσιν. οτι. ει τολµηρον δε ειπειν. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. συγκραθεντες αυτω. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. οπερ απευχοµαι. µετριως µεν. . Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. οτι αυτοι. των αλλων απαντων καταφρονησαντες. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. φησιν. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. οτι. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες.

το του Χριστου στοµα. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. . αλλα ενδον. εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. Ουµενουν. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. αλλα µορφουται µεν. Ποιοι. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. ουδε ους ηκουσεν. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. µητηρ αυτου λογισθησεται. ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». Απαγε. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. οντα δε εν τω Θεω µονω. ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. εν τη καρδια ηµων. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. εν τω µετωπω. οταν εγγυος εστιν. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος.

αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. απαραλλακτως. . Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. ως επι µαρτυριον κληθεντες. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. εν ενι φωτι. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. µη τι γε µεριµνωντες. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. ω αδελφοι. ουτως ουδε.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. η οτι (321) γινεται µεν. οτι αδυνατον το πραγµα. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα. καθως ειποµεν. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. γινωσκοµενοι.

Και προς το τελος. Και παλιν· «Ως νεκροι. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων. αγαπητε. Ο ηδη νεκρος γεγονως.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». και ου δακρυον. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. παντων χρηζει. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. παντως εστερηται. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. ει και τουτο τις οιεται. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. και ιδου ζωµεν. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις.

φησιν. Και ιδου συ νεκρος. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. ειποι αν. Το µεν γαρ ιδειν. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. Θανε και ζηση. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. Και ωσπερ νησους τινας εν . αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. ωσπερ κριος. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. Ουδαµως. µη κτησασθαι δε. Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. Εν αληθεια γαρ. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. Ου βουλει. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. κυριος τουτων ενος πως γενηται. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. οι πτωχοι τω πνευµατι. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. Ο δε γε αναγινωσκων. ει µη προ των πυλων αυτης.οφειλει του κτησασθαι.

Ως γαρ ουκ . Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. επι τη γεφυρα περιπατων. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον.πελαγει θαλασσης. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. ερχεται. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη.

οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. Νυν ουν. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. Ηµεις εσµεν. Υποδειξον. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. µηδεις αυτους πλανατω. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος.». ηµεις οι αναξιοι. ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. ∆εσποτα. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. ο οδηγος των πεπλανηµενων. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. ∆εσποτα. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. οι πτωχοι. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. προς το ταυτης κρατησαι. Αλλ᾿ ω Κυριε. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. . σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου.

∆οξα σοι. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. και αυτον τον βασταζοντα. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. ανεκλαλητον. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. τις ιδων σε ου φριξει.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. ανιδεον. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. τω ουτως οικονοµησαντι. αποσον. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. ασχηµατιστον. των δουλων σου. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. Τις σε. αϋλον. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. Ο τα παντα συνεχων. ∆οξα σοι. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. Κυριε. αποιον. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. ∆οξα σοι. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. ∆εσποτα. ∆οξα σοι. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. ο φυσει φιλανθρωπος. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. τον τα παντα. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. αγνοουµενος παρα παντων των . ω αγαπης υπερβολη. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως.

µηδε προσοντων αυτω φυσικως. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. απανασταντος αυτου απο σου. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. Ποιου. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. Αλλα βλεπε. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. Χαραν γαρ ων. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. προ του ταυτα εννοησαι σε. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. µηδε προσπιπτε. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. και ωφελησεις οντως ουδεν. η ποσων ορωµενων κοσµων. ουκ εσεται πλουσιωτερος. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. συντριβων σεαυτον και µαστιζων. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». Ισθι ουν οτι. ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου.συνοντων αυτω. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. εξεις ενδον ουδεν. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος.

ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. αυταις δη. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. οντος ανενδεους. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. ωσπερ ειρηται. Εκεινου ουν. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. ∆ος ησυχιαν. Ει ουν. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. Ταυτα τοιγαρουν ειπων. ως ειποµεν. φησι. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. φηµι.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». Στηθι ουν. Εκπληττου. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις.

ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. Ει δε. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. ητις αυτος εστιν ο Θεος. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. Καγω τουτο σοι λεγω. εν κατασχεσει γενοµενος. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε.γραφησας θεολογιας καλως. Παντη που δηλον. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. Εαν δε συ. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. της βασιλειας λεγω των ουρανων. . ο τοιουτου πλουτου. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει.

διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. περι τα στασιωδη κατελθων. Μηδαµως Κυριε. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. Μη οργισθης µε. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. Εδει σε ουν. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. τον αθλιον και ταλαιπωρον. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. Μη. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. ιερεις. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. και δια τουτο εκει . τον υπερανω παντων των ουρανων. ∆εσποτα. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. ∆εσποτα. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι. τον δουλον σου. εαν υπ᾿ εκεινων παντων. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. αλλα και διαγων µετα Θεου. ειτα. αρχιερεις.

µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. Πως ου φευξη. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. συ µε και µεληδον. ∆εσποτα. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. µονον εκει µη εκπεµψης µε». και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. µη ηδονη απατηση µε.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. φιλανθρωπε. Απελθε. κατατεµε. τα εµα προβατα ποιµανον. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. µη µεριµνα συσκοτηση µε. τους αδελφους σου επιστρεψον». Πως καταδεξη. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . ο ευσπλαγχνος. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. τα σκωµµατα τουτων. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. αυθις εδει σε προσπεσειν. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. Κυριε. ∆εδοικα µη φειδωλια. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. ει κελευεις. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι.». α µαλλον επιστασαι συ η εγω. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου. τας λοιδοριας. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. Πως συνδιαξεις. ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. τρεπτη ουσα. Αλλα πως παντα εξειποιµι. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. συ µε ωδε τιµωρησον. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. ∆εσποτα.

«Ποιµανε. ω της εσχατης αγνοιας. ουκ αισθανοµενων. ω της σκοτωσεως. ου βλεποντων. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. Κυριε. αλλα ανοητων και εθνικων. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. αλλα µετα φοβου και τροµου. φησιν. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. φιλανθρωπε. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». κακεινου «Ναι. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. ω της τολµης. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη. ει φιλεις µε. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. ου ζωντων. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. Ελεησον ουν µε. Πολλοι γαρ. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. η µαλλον ειπειν νεκρων. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε».

φευ. µητε δυο χιτωνας». ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. µηδε αργυρον. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. µη πηραν. Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. ουδε νηθει». Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. µη ραβδον. φησι. και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. . τα προβατα µου». ει δοκει. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. Αλλ᾿ ιδωµεν. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια. Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». Ποθεν τουτο δηλον. και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου.

φερε δη . η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. Ειπον γαρ. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. Ουδαµως. ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. φησι. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις. και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην.

ου δοξης. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. ου τα µεν τηρειν. των δε καταφρονειν. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. φησι. στηριξον τους αδελφους σου». Εκ του εις σε. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. φησι. µαθητευσατε παντα τα εθνη. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . ουκ οικιας. του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. ποιµαινε τα προβατα µου». Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». ουκ ευθηνουσων τραπεζων. Καγω εδεηθην περι σου. υποδειγµατος. Τι γαρ χειρον. πλειον τουτων. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. ο δε απιστησας κατακριθησεται». Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. φησιν. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ου πραγµατειας. φησι. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. «Πορευθεντες γαρ. «Ποιµανε τα προβατα µου». ινα µη εκλειπη η πιστις σου».εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε.

ζωης φηµι και θανατου. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα.καταλιπων. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. του ενεστωτος και του µελλοντος. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. µη κλινην εχων. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. και δυο κοσµων. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. εξ ολης της διανοιας. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. µη στρωµνην επιφεροµενος. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. Αφετε και αφεθησεται. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας.

Αρχων δε του σκοτους λεγεται.απαγε της βλασφηµιας. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . φως ων ανεσπερον και απροσιτον. ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται. καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων. παρακαλω. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. τεκνα και πατερες και αδελφοι. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. αγαπητοι. ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. Μηδεις τοιγαρουν. µη. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν».

αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. και µη πραως φερης την ατιµιαν. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. οταν υπερ χρηµατων . κακοπραγων η και απορων. και δικαστηριω παριστασαι. ανιωµενος. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. λυπουµενος. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. ου µονον δε. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. αγων και συρων τον αδελφον.

και το ου. Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . παραβαινων την προσταξιν του Θεου. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. Αναγκη γαρ. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. Μη δη ουν. αµην. λυπουµενος. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας». ναι. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». ουχι προδηλως µαινη. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι.απολλυµενων δικαζη. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. καν αυτος αληθευη. και παλιν· «Αµην. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος. Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. αλλ᾿ εστω υµων το ναι. φησιν. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους.

κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. ειτα. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». ει γε και καλουµεθα ανωθεν. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. ω αδελφοι. ως βασιλειον ιεραυτεµα. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. παντα υποµενωµεν. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. ου µονον δε. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. αλλα παντα στεγωµεν. και ουτως. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. . µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως.

Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. σχολασωµεν. νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. τιµη και προσκυνησις. ως η των θειων Γραφων ερευνα. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται.κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. ω πρεπει πασα δοξα. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. και τουτο καλως καταµαθωµεν. παρακαλω.

και ου τουτο µονον. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. ως. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. η και µετα το ευρειν χρυσιον. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. ου µονον δε. αλλα µετα των . µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος.

εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. εζηµιωθη τον καιρον. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. φοβω τουτων βαλλοµενος. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. ο δε. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν».συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. οικειους τε και αλλοτριους. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. ει και συνην αυτοις. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις.

τα αιωνια µελλων κτησασθαι . ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. η και θανατον αυτον υποστη. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. Και καθαπερ εµπορος. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. του θανατου λεγω. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. ως δι᾿ οβολου ενος. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. αγρυπνουντες. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. Ει δοκει δε. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. ειτε εξ αορατων εχθρων. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων. ειτε εξ ορατων.

διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. εξαγορασωµεθα. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. τον παροντα καιρον. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας. παρακαλω. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. οι φιλοσαρκοι. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. οι φιλοδοξοι. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν.αγαθα. οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. ο αρεσαι Θεω ου δυναται.

Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος. κτησασθε τας ψυχας υµων». δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. το βαρος δηλαδη και . και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. τη δε ψυχη. εν πενθει. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. την της καρδιας ακαθαρσιαν. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. την των ανθρωπων καταγνωσιν. (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. εν ευχαις. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. εν ευχαις. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. φησι. επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. αυτην την αποστροφην του Θεου. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. εν αγρυπνιαις. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. εν χαµευνιαις.

τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τα φρονηµατα. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. Αλλ᾿ . προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. τα κατω λιπουσα του βιου. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν.

Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. Οιος ο χοϊκος. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. Τινα τροπον. ετεθη εν τω παραδεισω. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. Ινα. και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. αισθητως αναβλεψας.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. τοιουτοι και οι επουρανιοι». αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. του ξυλου εγευσατο και. (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. κωφευσας του . εξ ουρανου». και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου.

ακαταληπτου ακαταληπτον. ο πρωτος ανθρωπος. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». γυµνος. αναισθητος. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. ασωµατου ασωµατον. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. µη καταλιπων ολως αυτον. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. ο Κυριος εξ ουρανου. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις. τυφλος. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. εσεσθε ως θεοι. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. γινωσκοντες καλον και πονηρον. απροσιτου απροσιτον. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. Ουτος. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. µη χωρισθεις εξ αυτου. αχωρητου αχωρητον. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. ο εκ γης χοϊκος. (358) αθανατου αθανατον. αιωνιου αιωνιον. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. ινα συνελων ειπω. ινα τα αυτα παλιν ειπω. γυµνος τε . θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. Θεος εκ Θεου. Λογος Θεου και Θεος. αορατου αορατον. απο της παραβασεως γεγονε.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και.

της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. ατρεπτως. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει. η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως .. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. και ει τι τουτοις παροµοιον.απαγε της βλασφηµιας . σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. Πορνειαν. αλληλοφονιαν. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. εγενετο ανθρωπος. οιος ουτος ο χοϊκος. Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν. Οθεν. θνητοι. ως οιδε. ως θεους . Τινα ταυτα. γυµνοι και αναισθητοι. µη οτι γε πραττειν. . σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. ανδροµανιαν. αναλλοιωτως. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. τυφλοι. ατινα ουχ ο Θεος . αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. κωφοι. µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. φθαρτοι. Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. µοιχειαν.

Πως και τινα τροπον. µονος δυναστης. η πιστις η εις αυτον. ως εσται εις τους αιωνας. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. ηγουν απο της γυναικος αυτης. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. Θεου φηµι και ανθρωπων. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. ως εφαµεν. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. την κατα σαρκα συγγενειαν. µονος φιλανθρωπος. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου. Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. µονος αληθινος. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. µονος ην και εστιν αγιος. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. Προσεχε. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος. µονος δικαιος. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. ει µη µονην. ενεδυσατο και την αδελφοτητα».Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. ωσπερ ην. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. µονος αθανατος. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν.

οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. των αιωνιων αγαθων. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. αυτον δηλαδη τον Χριστον. ολοι ολως επουρανιοι. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. ως πιστευοµεν. και ου µονον ταυτα. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. Τινα εισι ταυτα. οντως πιστοι εσµεν. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. επουρανιου Θεου τεκνα. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου. αντι επουρανιων και αυτου του . Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας.

αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. ουδεις αν εσωθη ποτε. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. και ου τουτο µονον. ως ο Αδαµ τοτε. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. ει δ᾿ ουν. ∆ια δη τουτο. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον.

(364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. οποτε ουτως εχοντα ιδοι. φησιν ο Αποστολος. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. η αληθεια». το εαυτου συνειδος. ως ειποµεν. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. Θεον ψευσασθαι). αλλ᾿ εκαστος υµων. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. αλλα και λιαν εστι δυνατον. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. λεγων. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. ο φυσει αληθης και η αληθεια. εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. ερευνησας. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. ο αψευδης. αγαπητοι. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον».

Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. ει και τα παντα κατεχει. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. αλλα ξενον παντων των επιγειων. εγω νενικηκα τον κοσµον. εγκαλλωπισθησεται. η συναξει λαου. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. πως ουχι πενθησει. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. αποστολικως ειπειν. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. προτιµησει των ορωµενων αυτου. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. πως σωµατικως ευφρανθησεται. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. . η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους.

ει εστι σοι συνεσις. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. Οντως ουδεν. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. οτι δη τα µεν σβεσθησονται. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. τι µοι το οφελος. αλλα συµβολα εορτης. τα Θεοφανια. η την των φιλων συνελευσιν. ο λαµπραις αυτων εορταις. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. την Αναστασιν. την του Πνευµατος καθοδον». σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. αγαπητε. Ουδαµως ουν. αποκριθητι. παντων αποσβεσθεντων αυτων. ειπε µοι. κατα τον Σοφον.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας.. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. την Υπαπαντην. την Αναληψιν. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. Τι γαρ µοι οφελος. µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. και ετι προς τουτοις. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. . ειτα µετ᾿ ολιγον. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. και συνετως. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου.

Ειπε. ουτω και ο οικος της σης ψυχης. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. Ου τουτο λεγω. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. καθωσπερ ουτοι. Ακουε νουνεχως. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. Το δε νοητον σοι µυρον. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. Ποιον δη τουτο. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. Τις γαρ. φησι. τι µοι το κερδος. ουτος ο περικαλλης οικος. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων.καν αγης σιωπην. Ταυτα λεγεις. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. ινα. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. αυριον δε σκοτισθησοµαι. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Αλλα (368) πως. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. η σηµερον ευφρανθησοµαι. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. λεγει Κυριος. Καθαπερ γαρ ο ναος. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω.» φησιν. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. υπο του λογου αγχοµενος. Το γαρ νοητον σοι φως. Ουτω προστασσεις. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. ο τουδε του ναου τιµιωτερος.» φησιν.

ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. υπαινιττεται. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. Ο αινος δε και ο υµνος. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει.

φησιν. εορταζε. υπερ τας του ηλιου ακτινας . µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. τι σοι το οφελος εορταζοντι. βασιλεις. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. Πως γαρ. µοναστας. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. συγκαλει. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. λευΐτας. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. λαϊκους. ει οιον τε. αρχοντας. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. «Ου γαρ δεδοξασται. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. οση σοι δυναµις. ακουσης «Μεταστρεψω. Και πανυ µεν ουν. ως οι παλαι Ιουδαιοι. Τι ουν. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». «Εορταζε» φησι. αρχιερεις. Εστω σοι εορτη. προφητων. φησι. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. Ποιαν γαρ. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». ειπε µοι. και παντας. ∆εος µη και συ. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως.

ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. Αντι µυρων και αρωµατων. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. φως αφραστον. Ει εν αισθησει και γνωσει. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως. Αντι λυχνων πολλων. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. ου µη διψησης εις τον αιωνα. αρρητος γλυκασµος. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. µονον εν αισθησει ψυχης. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. οια δη φιλοι. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. Αντι πληθους λαου. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. νοουµενος δε αιµα Θεου. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. Ει εν θεωρια καθαρα . ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος.

η πηγην βλυστανουσαν. εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. πως οιει της ζωης κοινωνος . Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. πως. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. ειπε. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. Ει ουν. τρεφοντες µονον το σωµα. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. ου κολληθηση. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. αγαπητε.µετειληφας ου µετειληφας. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. ζωη. η πυρινον αυτον. η βλεπων το οιονουν φως. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. ει φωτοειδη τον αρτον. πυρ και υδωρ εστι ζων. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. ουδαµως ενωθηση Θεω.

ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. ω πρεπει πασα δοξα. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . Χριστω συµβασιλευοντες. Ο γαρ απροσιτος Λογος. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. µη εσθιων. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. ουχ ηψατο δε.γεγονεναι. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. θερµαινει δε σε το πυρ. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. δεοµαι υµων. η ζωη επεσκιασεν. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε. ουχ ηνωθη σοι δε. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. µενεις µη λαµβανων. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. και ουδε εορτη. ανοιξατε µοι τα ωτα. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. ου περιλαµβανεται αισθητως. Εαν ουτω µεν εορταζης. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. Χριστω συνοντες. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις.

ωστε. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. Γενεσθω. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. ει βουληται. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. ινα. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . Γενεσθω.των λεγοµενων. τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. σπευσητε. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. και ως πορνη. Γενεσθω και ως η παιδισκη. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. ζητησον και ευρησεις. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. Γενεσθω και ως νυµφη. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. φησιν. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα. ει δυναται. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης.

µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. αλλα. τη µια βασιλεια. αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. ει τοιουτος γενηται. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους.µου ο αγαπητος». τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. επειτα ελεησει. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. Η. ου τα οπισθια µονον ιδη. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. θεασαµενος.

ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. µη φοβου. Ει γουν η αργια κακον. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. παντως εξ αµφοτερων αργει. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. ει δυνασαι ειπειν. παρεστι γαρ. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. Πως. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. αλλα . ουτε µην εµποιησει σοι. εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. εαν εκ τουτων σχολαση. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. Ποσοι. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. Ειρηνη σοι εγω ειµι. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον.

αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας.δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. κατα τον θειον . και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. αλλα µετα του κοσµου . του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω». ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν.ω των κριµατων σου. του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια.

ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. αλλα ψευστης και πλανος. απο της ησυχιας επι τον λογον. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. ουχ εαυτοις. εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. µαλλον δε εξω της οδου.Αποστολον. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. οτι την αληθινην σοφιαν. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. ει και εαυτοις. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. . εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. ουκ εχει εν εαυτω. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. πορευοµενος. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον.

β΄. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. αορατος γαρ. και εστι και εσεται. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. γ’. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. ει και τη γη παρεισιν. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. ε΄. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. φησι. . Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. φοβος.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. δ΄. (383) α’. ει µη µονος ο Θεος εστι. ως ειρηται. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης.

Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. .στ΄. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. Τουτου δε γενοµενου. ζ΄. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. θ΄. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. η΄. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι.

και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. ια΄.ι΄. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. ιβ΄. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». ιδ΄. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. «Υποµενων γαρ. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. φησιν. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. ιγ΄. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων.

οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ιζ΄. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. ιστ΄. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. αλλ᾿ οτε κληθης. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος. ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . κ΄. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. ιε΄. ιθ΄. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. ιη΄. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. Ο φευγων τον κοσµον.

τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι.χρηµατα. κγ΄. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. προς εγκρατειαν ακροτατην. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. προς κακοπαθειαν. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. . µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. φησι. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. Τουτο γαρ φυλαττων. τουτο µη καταδεξη. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. αδελφε. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. κα΄. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. κβ΄. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. ινα. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. Ει φλογα ελαβες. Και πρωτον µεν. και εις ακηδιαν εµπεσητε.

ει και συµβη σε φλεγεσθαι. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. φησι.κδ΄. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. κη΄. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. του σκοπου µου απετυχον». ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον. . αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. βλεπων αυτον. κε΄. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. κστ΄. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται. κζ΄. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι.

αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. . λα΄. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. λ΄. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. λβ΄. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. ην και λεγοµενην ακουεις. µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει. οπως. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος.κθ΄. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται.

Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται».λγ΄. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. λζ΄. ανωθεν δε ειπων. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. ως ουποτε αυτην εθεασατο. . αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. λε΄. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. λστ΄. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. βαπτισµα εκεινο. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. λδ΄.

ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. λθ΄. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. µα΄. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. µβ΄. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. µγ΄. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. µ΄. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον. αλλα και την επιθυµιαν . ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο.λη΄.

αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. ως απο της γλωττης και του λαιµου. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. . δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. µστ΄. ανυψουται κακως. δι᾿ ης απατωµενοι. αντιλεγει σφοδρως. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. και ζωντος αυτου. µζ΄.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. µδ΄. µε΄. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν.

ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». νβ΄. να΄. νγ΄. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος.µη΄. ινα µη πλανηθης. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. νδ΄. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . ν΄. ουδεν των παντων ορα. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. µθ΄. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. Πολλοι γαρ. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. (396) ισθι. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. Πας ο µη βλεπων.

την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. ιστω. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. νζ΄. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. νε΄. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. ως απειθειας και απωλειας υιος . Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. νθ΄. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. νστ΄. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. νη΄. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται.

επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. θανατου δε σταυρου. ξβ΄. Κυριε. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. ∆εσποτα. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. ξα΄. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. Κυριε. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. Και δως. ξγ΄. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. ευθυς κατορθουσι. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». Οιδας γαρ. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. το εαυτους απαρνησασθαι. οτι θελω σωθηναι. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν.ξ΄.

πονον δε καρδιακον εµποιει. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. Σατανα. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. ξε’. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». ξστ΄. µοναχε. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. εν οις. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. και ινα τι συνταρασσεις µε.απο της ψυχης εξαφανιζει. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. Ακηδια και βαρος του σωµατος. του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. η ψυχη µου. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. ξδ΄. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια.

ο’.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. Μη θαυµασης. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. ξη΄. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. φυγαδευει τους δαιµονας. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. ηπερ αυτους εκεινος. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια. ξζ΄. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. ποτε µεν βαλλει αυτην. φευγοντας µαλλον αυτον. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. ξθ’. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου.

οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. και πενθους εκλειποντος. Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. Ο δε κραταιοτερος αυτου. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. Πολλη και πασιν. οβ’. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. ογ’. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. ως τον υπνον ενικησε. οα’. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. οιµαι. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα.

ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. ως δε Μανασσης. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. ως γε πειθοµαι µαλλον. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. και βραχυ κενον καταλειψασα. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. Ου και εισακουων ο Κυριος. ως δε ∆ανιηλ. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. οστ’. εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. ως µεν Ιωνας. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. ως δε οι τρεις παιδες. οδ’. βοα προς τον Θεον. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια.τοιουτων ισχυει. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. οε’. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις.

φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. υποσηµαινεται. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι. οζ’. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. µη γενοιτο. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. Επαν δε. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. οη’. ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον.

της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. εις την υπερ φυσιν επανοδον. καν επισκοπος καν ηγουµενος . π’. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. αµεριµνος οφειλει ειναι. ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. Ο δε απο τουτων ελευθερος. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. ουτε δι᾿ εαυτον. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι. εγκατοικησει. Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. πα’. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». οθ’. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν.

και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων. ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. πβ’. πγ’. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. την δε βεβαιων. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. πδ’. µηδεν . Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον.» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε.».καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. πε’. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. Ουτω την µεν αναιρων. τα δε διατρεφεται. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. και την σην καθαιρησης. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται.

οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. $α’. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. το . τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. το παντα νοειν. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. πζ’. πθ’. Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. $’. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. πστ’. ου πιστευει ποτε. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. το παντα φρονειν. πη’. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου.εχων.

εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. $ε’. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. Ουκ ει τι παντως αργια. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. $β’. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. των εις την γνωσιν του . τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. µη λανθανοντας δε. $δ’. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. $γ’. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν.

αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. Ου ταυτον αναχωρτησις. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. Πολλοι µεν. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. απαθων και τελειων. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. Η µεν γαρ. αλλ᾿ ετερον και ετερον. το δε δευτερον. κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. ρ’. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. $θ’. $στ’. . $ζ’. Η δε τριτη. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». $η’.

Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. . α’. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. και των αυτου εκδυς αναγκων. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. β’. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. ρα’. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. πως αισθησει υποβληθησονται. και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». ου µην αλλα και αυτου του Θεου. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται.

ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. µη πολυπραγµονησης τα κατω. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. στ’. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. και ουδε αυτων. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . µη επανακληθεις. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. ε’. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. αλλ᾿ εν τιµη ων. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. ζ’. παντων ακουει και ουδενος. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις.γ’. δ’. η’.

ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. αλλα µερος τι καθορα. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. θ’. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. ιβ’. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . ιδ’. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. εως µεν εξω των υδατων εστιν. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. ι’. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. ιγ’. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. ουχ οσον εστιν. ια’. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. ινα µη τι πλεον ειπω. µετα γνωσεως γινονται.

ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. ιζ’. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον.ορα. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. ιε’. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. ιστ’. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. Απλους ων ο νους. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. . ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. ιη’. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. απορρητως ανερχεται. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται.

εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. αλλα γινωσκετω. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. ιθ’. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. . οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. αγνωστως δε. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. αλλα γινωσκετω. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. ζων υπερ ζωην εν ζωη. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. κ’. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. κ’. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. αγνωστως δε.

ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. κβ’. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. µητε των αισθητων προς τα νοητα. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. εις αισθητος και εις νοητος. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. γνωστικον της νοουµενης. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. κγ’. εποπτικον της ορωµενης κτισεως. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. ορατον και αορατον. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος.κα’. αισθητον και νοουµενον. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. ορατον και αορατον. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. ωσπερ και δυο κοσµοι. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. ζωον θνητον και αθανατον. . αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. µητε των νοητων προς τα αισθητα . (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν.

µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. ωσπερ βαρβαρος.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. β’. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. κε’. ουκ Ιουδαιος. εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. ουχ Ελλην. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. κτηνη και ει τι ετερον. ου Σκυθης. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. Η Αγια Τριας. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. (421) α’. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. θηρια. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. κδ’. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. Απαρχη Χριστος. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. ανθρωπους.

γ’. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. ε’. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. ητις εστιν ο Θεος. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. τουτοις κολλωµενοι. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. η εξ εργων επιµωµος. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. δ’. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. αλλα παντας ως αγαθους οραν. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται. εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. . Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. επι πλειον σπλαγχνισθητι.

το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος.στ’. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. ζ’. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. η’. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν. ι’. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. θ’. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. ια’.

και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. γονεων. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. ιδ’. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . παντων. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. ιε’. ιστ’. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. ως µεν υδωρ. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας.καταφρονησαι ου δυνανται. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. ιβ’. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. και ληθην λαβων των τοιουτων. ιγ’. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. ου µεχρι ραφιδος µονον.

αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. ιζ’. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. αλλα . των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. ιθ’. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. κ’. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. ιη’. οπερ παντη αδυνατον. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. ουτως αει διατελει. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται.

ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». ταπεινην. Προ του πενθους και των δακρυων. καθαραν. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. µη φερων τουτο οραν. κβ’. ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. γινεται. Τουτου δε γεγονοτος. εις γην πρηνης πιπτει. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. υπερ λογον. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. νοητως δε γαληνην. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. κγ’.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. κα’. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον.

ος και ατιµαζοµενος χαιρει. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. λοιδορουµενος ευλογει. κε’. ουδε κατεγνωµεν εαυτων. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. εφ᾿ οις ηµαρτον. κδ’. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι.καρδιαις ηµων. . απογινωσκουσιν εαυτων. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις.

διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος.κστ’. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. κθ’. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. «Μακαριοι». πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. πασα καθαροτης και . Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. «οι καθαροι τη καρδια. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. φησιν ο Θεος. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. κη’. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. Ταυτης δε γενοµενης. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. Οπου βαθεια ταπεινωσις. κζ’. λ’.

λα’. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. λδ’. οτε βουλοµεθα. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». γινωµεθα υπερανω των ουρανων. λβ’. λε’. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. Τουτο καρδιας καθαρας . Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. λγ’. η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα. η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. και οραται τουτω Θεος. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων.». οτε αν βουληθη τις. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. φησιν. ως αν.

ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. λθ’. Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. εργω. λστ’. λζ’. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. µ’. µα’. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. λη’. δυναµει. πειρα και αληθεια. Προ θανατου θανατος. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. ητοι νενεκρωµενος. αφραστου ηδονης πληρουµενη. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες.

ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. φησιν. αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις». αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. «ουκ . φησι. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». µγ’. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. «κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. µβ’. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ».λεγοµενους θειους λογους αυτων. οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. ουτως. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. µωρια γαρ αυτοις εισιν. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος.

ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». µε’. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. σαρξ εστιν ετι και αιµα. φησι. µετα δε ταυτην. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. µζ’. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. µη απατασθω. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. µδ’. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. τον Θεον εχων. µστ’. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. η µυστικως . ου κληρονοµει.

ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. να’. µθ’.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. . ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. ν’. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. µη’. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες.

ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. ακρατητως κρατουµενος. και εχων ως µη εχων. εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και .νβ’. µη εχων αυτον ως εχων εστι. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. ακατανοητως κατανοουµενος. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. νγ’. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». καταστραφεισα. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. νδ’. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως. αορατως ορωµενος. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. νε’. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται.

Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας. ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. νστ’. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. νθ’. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. νη’. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. νζ’. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. φησιν ο Σοφος.

υπαρ και νοερως. τω φιληδονω και φιλοκοσµω. λυπηθησεται και θλιβησεται. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. ξβ’.Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. τω φιλαΰλω και φιλαρετω. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . ξ’. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. ξα’. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. γρηγορων και καθευδων.

γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. ξδ’. εµφιλοσοφει. σοφιας. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. ξε’. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. µεστη ελεους. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. ησυχος. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. καθαρα. ουκ εξαπατωµενη. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. Πολλοι µεν τον ερηµικον. κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. ξστ’. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. ουτως εστιν ιδειν και επι των . θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. (441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. ξγ’. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. απερισπαστος. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου.

ως φησιν ο ∆αβιδ. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. ο’. ξθ’. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. ξζ’. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. απο Θεου. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . εκπορνευει. ξη’. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. επαινετοι και µακαριοι. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα.πνευµατικων. ιν᾿ ειπω.

∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν. οβ’. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. ογ’. (444) µη αντιτεινωµεν. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. συνοντες αυτω εκεισε. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . οα’. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. αγνωστως και γνωστως. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. ουκ οιδα. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται.

επιτυχιαν. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. ως πιστοις και υπηκοοις. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. οστ’. οε’. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. τοτε ηµιν. Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. οζ’. Οταν παση ισχυϊ. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. οδ’. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι .

ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. συγκληρονοµοι δε Χριστου». οθ’. π’. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. ανθρωπε. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. . Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. και κληρονοµοι. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. οη’.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. Μη γαρ. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. κληρονοµοι µεν Θεου. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται.

ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. πγ’. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. πδ’. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. αι θλιψεις. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα. συν τη οιησει . βλεπων αει. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. κατα τον θειον αποστολον. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει.πα’. ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. πβ’.

αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. τοσουτον τα . πζ’. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. πστ’. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. µεστην εριθειας και φθονου. πε’. δαιµονιωδη. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. υπο τουτων χειραγωγουµενος. ψυχικην. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. ει αρα γε ακουσωσιν. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. κατα τον θειον αποστολον. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. ην εµωρανεν ο Θεος. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων.

αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω». η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. 90. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. πθ’. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. µη επιγινωσκοµενος δε. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. πη’. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο .µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας.

Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. 95. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. ποτισαι τε και θρεψαι. τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους.εκτισται µεθισταται φυσεως. εµοι εποιησατε». αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. ως ειρηται. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. 94. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. 92. 91. της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. απερ βουλεται. 93. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα .

αλλα και τους παροφθεντας. ποτισας. 98. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον.». 96. κριναντας τουτο. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. αρα οι παντες απεθανον». αλλ᾿ εκαστος. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. 99. 97. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. . της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται.

Ερωτ. ο τον κοσµον ποιησας. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου. πως ην εν τω κοσµω. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. Απαντ. Απαντ. Πως γαρ. 2. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. και προ του γενεσθαι. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. .ρ’. Οτι. Μηπω οντος του κοσµου. Ερωτ. Τελος των κεφαλαιων σκε’. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. Θεος. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας. (454) 1. και τα µηπω κτισθεντα. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται.

που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. πως αρα πορρωτερω . παρων. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. Ει ουν. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. Απαντ. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. Αρα διεστη του κοσµου. Πως. Ερωτ. ως λεγεις. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. 5. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. Ερωτ. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. 4. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. Απαντ. ως λεγεις. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. Ο δε τα παντα πληρων. ουδε οι αγγελοι. αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν.3. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. Απαντ. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. Ερωτ.

ως εν οντα. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. 6. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. ουδεις των απαντων γινωσκει. Ερωτ. (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. Ερωτ. ει µη ο Υιος. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. Απαντ. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. Και πως φησιν ο Χριστος. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. 7. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. Και παλιν. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. Απαντ. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. Ερωτ. Απαντ. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. 8. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. 9. και εκ µυριων ετερων αγιων.του αποστολου. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. Πως ουν < ου > πασιν οραται. Ερωτ. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. Απαντ. Του Κυριου λεγοντος.

(11) 1. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες.Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης . κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. οιµαι. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. 2. καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. Ιστεον ουν. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον.

4. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. 3. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. οια δη τηλαυγης την διανοιαν. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι.

ως σοφιαν. ως αγιασµον.προσωνοµαζε. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. πυρ. εγκοσµιον. ηλιον. ως αγαθον. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων. ως βασιλεα βασιλευοντων. ως λογον. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. ως καλον. ως δικαιοσυνην. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. αυτολιθον και πετραν. νεφελην. υπερκοσµιον. δροσον. αστερα. ως παλαιον ηµερων. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται. παντα τα οντα. (14) ως Κυριον κυριων. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . ως δυναστην. ως αρχης. πνευµα. ως αιωνιον. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. ως δυναµιν. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. 6. 5. περικοσµιον. µηδεν οντα των οντων. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. ως απολυτρωσιν. υπερουρανιον. ως Θεον θεων. ως γνωστην. ως αγιον αγιων. ως περατος εξηρτηµενα. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. υδωρ. ως αγαπητον. ως σοφον. υπερουσιον. ως νουν.

Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. ον εδεξατο εξ αυτου. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. 7. φησιν. κατα τον ειποντα. 8. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . κατα τον Σολοµωντα. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας.

(18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. 11. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. ειδον οι οφθαλµοι σου. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. φησιν. ως το λογιον. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. φησιν. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. ως ον κοινον παντων των οντων. Ειχε γαρ. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. φησι. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου.ου κατορυττει˙ αδολως τε. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. κατα το ειρηµενον. 10. 9. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος. την πατριον παλαι . λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος.

ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. 12. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . ενουµενοι νοες. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. 13. αυτο δε ουδεν. οια δη σοφος θεολογος. και πασαν. προς των θειων λογιων µεµυηται. ως ειπειν. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. ταυτα.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. ως εφικτον. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. ερευνων. υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. φησιν.

ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. 15. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. ων ο νους εις πολλας . αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. µαλλον δε αυτους εκεινους. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. φησιν. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. 14. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. και πολλην αυτοθεν. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. ταυτα και ηµεις. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. ευ οιδα. τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι.

οποση δυναµις. οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. 17. µετεχει πλουσιως. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. Ειεν. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι. οις ου διδονται ταυτα. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. 16.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. αθανατος ουσα και νοερα. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. ως το λογιον. των εξωθεν. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν.

αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. ως εφικτον. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια. και δοξασωσιν. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. 18. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις.

δ’. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. γ΄. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. ι’. ε’. β’. Τετραστιχα του αυτου. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. ιβ’. στ’. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. θ’. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. η’. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. ζ’. ια’. . Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο.

ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ιδ’. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. κγ’. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. ιθ’. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. κα’. ιε’. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. επινοια η πραγµατι.ιγ’. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. ιη’. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. κβ’. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. ιζ’. κ’. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. κδ’. ιστ’. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. Παυλον τον θειον . Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω.

Προς ενα των µαθητων. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. οι δ᾿ αλλοι. λ’. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. . οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. κστ’. κη’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. εν αις αν γενηται. λδ’. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. κζ’. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. κθ’.καν τουτω µιµουµενος. λα’. οις εµπαθης ο βιος. λγ’. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. κε’. λβ’. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται.

µγ’. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. µα’. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. µ’. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. λθ’. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. µδ’. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. µβ’. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. του τι δει ποιουντα τινα. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. λη’. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. λζ’. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. λστ’. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα.λε’. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. µε’. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. . Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες.

Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. µζ’. ν’. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. . νε’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. να’. µη’. νγ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. µθ’. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. νστ’. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. νβ’. νδ’.µστ’. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται.

ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ελθε ο δυνατος. Ελθε η αιωνιος χαρα. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. οπερ εις. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ελθε ο µονος προς µονον. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. νη’. ελθε των κειµενων η εγερσις.νζ’. οτι µονος ειµι. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. ελθε των νεκρων η αναστασις. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. ελθε το ανεσπερον φως. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. (33) Ελθε το φως το αληθινον. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. ελθε η αιωνιος ζωη. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. λαϊκους. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. ατρεπτως. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. ελθε το στεφος το αµαραντινον. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. ενδυµα . αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. αρχιερεις. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. µοναζοντας. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. η γνωσθηναι. ο υπερανω παντων των ουρανων. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. οποιος η ποταπος. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. ιερεις.

οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. ∆εσποτα. ως εµνησθης µου. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. Ευχαριστω σοι. και συµβασιλευσω σοι. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. ∆εσποτα. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. αγαθε. και µη εασης µε µονον. (35) Ναι. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. Νυν ουν ενσκηνωσον. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. Α’. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. ων η ση παρουσια. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. αγαθε. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . χαριζεται. αµην. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. προς ους παραγινη. ∆εσποτα. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. Η δια τι. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. βλεποντες σε. τον ισχυροτερον παντων. τω επι παντων Θεω! Μεινον.

φως ου λαµβανει. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος. (37) Τι το φρικτον µυστηριον. εκ του κτιστου. αµεριστον υπαρχον. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. . Εχει γαρ. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. ανεκλειπτον ως πρωην. ο εν εµοι τελειται. κακεινο µενει ατµητον. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. του οντος υπερ λογον. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. παντη ασυνθετα. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. Ουτε αρχην γαρ καθορα. απειρα τω µεγεθει. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. ανεκλαλητα πελουσι. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις. ανειδεα εις απαν. ειπε µοι. οπερ ελαβεν. ου τελος ολως βλεπει. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. Ανακεφαλαιουµενον ολον. πως εκεινος. Εκεινο δε πνευµατικον. αλλα τη µετουσια. 25 απλα. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. δοκω. εξ αρχης.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. ου φωτιζεται˙ φαινει. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ.

ειθε και εδυναµην. ως φως γαρ. µη λαµπεσθαι. Ουκ οιδα. µαθωσιν. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. α οφθαλµοι ουκ ειδον. καθως ειρηται. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. αγιους. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. γνωσωσι και µαθησωνται. το φως παντος του κοσµου. φωτοειδης. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. µη καθοραν αεναως σε. ο δειξας µοι θαυµασια. οσιους και δικαιους τε. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. αυτους ελεηθηναι. και ηθελον του σιωπαν. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων. τι ειπω περι τουτου. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. µη εν φωτι διαγειν. Σωτερ. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. και µη βλεπειν σε λεγοντες. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. Ο αραββων εντευθεν γαρ. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. η σφραγις παντως ωδε .

Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. ει αποθανοι. της βασιλειας εξωθεν. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . αιωνιος η λυπη.παρα σου. ∆εσποτα. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. παντως εκαστος. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. δεινη. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα . Σωτερ. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. Σωτερ. ∆εσποτα. ανυποµονητος. Αλλα κακως τεκµαιρονται. Τουτο φοβει µε. τουτο ποιει µε τρεµειν. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. των εις σε πιστευοντων. τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. ως εστιν επι γης τα νυν. αλλα και της γεεννης.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. Μηδεις ανθρωπων. Σωτηρ µου. και εσται. ως ευρεθη. Θεε µου. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου.

συ και χαρα και ανεσις. Θεε. Συ βασιλεια ουρανων. της πραξεως. συ και ζωης το υδωρ. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. συ χλοης ο παραδεισος. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. συ τρυφη τε και δοξα. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. συ γη. ουδε γαρ εσται τουτο. συ ο νυµφων ο θειος. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. Θεε µου. . Φευ της αυτων σκοτωσεως. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. φευ της αυτων αγνοιας. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. Χριστε. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. συ και ο κρατηρ του υδατος. συ η τραπεζα παντων. ο ετοιµασας ταυτα. εις αββυσον κολασεων . 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. 140 συ και η αγαλλιασις. συ ο παστος ο αρρητος.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. πραεων. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. συ καινοτατον ποµα. ελπιδος και αγαπης. ως αυτος συ εδιδαξας. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. συ και η ευφροσυνη.

ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. 160 Οι ουν. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. που ανωδυνον τοπον. Χριστε µου. Τουτο σκηναι διαφοροι. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. τα µετρα της αγαπης. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. µη βλεποντες το φως σου. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. Ω θαυµα. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. Που αν ευρωσιν ανεσιν. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. των αγαθων στερουνται. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. τον αναλλοιωτον Θεον. τον ατρεπτον τη φυσει. 150 της θεωριας τε της σης. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. µη παρα σου βλεποµενοι. τουτο πολλαι οικιαι. τα µετρα της λαµπροτητος. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. καθαπερ ειρηται. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον.

185 αβυσσος εσται προκοπης. στοχασθητι. που και στωσιν. ονπερ το παν καλουσι. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. . ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. ινα και κορεσθωσιν. Οι ουν αυτου µετεχοντες. ειπε µοι. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. εν αυτω τε οικουντες. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. θαυµα µεγαλης γεµον. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. και . τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. και οντως φρικης. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. εξ ισης ολον παντοθεν. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ. (44) πως ολον περιλαβωσιν. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. αδελφοι. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον.

ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Σωτερ. µελος αγιον οντως. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. το αχραντον και θειον. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. Ορω το καλλος. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. τον ασωτον. καν ολοι περιλαµπωνται. εξω φωτος τελουσιν. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. µη βλεποντες. µελος εκλαµπον. τον ακαθαρτον. τον πορνον. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη. Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. βλεπω την λαµπηδονα. Θεε µου. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. Σωµα γαρ το σον. οιδα. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα.

ιδιων. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. Σωτηρ µου. ω Θεε µου. τον πτωχον τε και ξενον. εντρεποµενος ολως. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. λογω προξενουσι˙ φευ. ουκ εκπληρω εξ εργου. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. Ουτω και νυν µε ελεησον. εις ποια εργα. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. οικτιρµον. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. οιµοι. µητρος. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. α λαλω. . ως σε αυτον. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. αδελφων. Σωτερ. και νυν πατρωας πασης. πατρος. ουτω µαλλον δε µειζονως. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. απερ λεγω. και ταλαιπωρον. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. µηδε πλανασθαι εασης µε.

ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. Κυριε. αγεννητον. οσον θελει. . ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. ως δεινον οντως. Τι γαρ αγγελων. Ευχαριστω σοι. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. καν ουρανιον ειπης. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. κυριοτητων. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. το σε γινωσκειν µονον Θεον. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. κτιστην τε και ποιητην απαντων. καν επιγειον. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα. αναρχον. γινωσκοµενον αγνωστως. και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. εν τω κοσµω τουτω τε. τι δε των αρχαγγελων. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. Χερουβιµ. µονον. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. ακτιστον.

χαρα. πλουτος. µια εφεσις και µια βασιλεια. στεφανος. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. αλλα νοουντες. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. νικος. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. καν ενσωµατον ειπης. ου καταλαµβανοντες. τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. Καν ασωµατον. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. . οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω.

Μοναχος. βλεπων βλεπεται. ∆’. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. Χριστου και των αγιων. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. Γ’. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. . ου γαρ βλεπεται ολως. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. ον ορω καθ᾿ εκαστην. και που ευρησως.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. Πως δε κρατησω. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. οπερ εχω πλουσιως.

επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. Τους δε ποδας σου. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. . ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. οση δυναµις. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. ναι δη. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. Κρατει προπετους. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω.

(53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. αυτος. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. απατωνται δε πλειστοι. ειπειν ουκ εχω. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. γνωριζει Θεον. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. ω της δεινης αγνοιας. ∆εσποτα. ω Θεε µου.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. τον ∆εσποτην των ολων. τι δε τα ορωµενα. οι δ᾿ αλλοι παντες. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. Αγνοω και γαρ. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. . αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων.

α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. των εµων οντως φιλων. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. Χριστε µου. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. . µαλλον ειπειν. δακρυα ποθου. οις αντι κακων δος αγαθα. Ε’. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. το φως του κοσµου. των δεσποτων µου. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. των εµων ευεργετων. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. το φως των εµων οφθαλµων. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας.ην φυσιωσις. ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν. δακρυα σωτηριας. τα αιωνια. τον οραν σε θελοντα. τα και πλουσια και θεια. του αθλιου. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας.

Σιωπην ασκει. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. ει ταυτα κατορθωσης. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. την φυλαττουσαν ταυτα. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. ξενος τε πτωχοτερος. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. . τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον.

µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’.ΣΤ’. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις. πως και υδωρ εις δροσιζον. πως φθοραν εξαφανιζεις. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως µε ολον µεταβαλλεις. πως αναγεις εκ του αδου. Πως ανεχη. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως και καιεις και γλυκαινεις. πως βασταζεις. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. πως καρδιαν περιλαµπεις. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. πως υιους Θεου εργαζη. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. πως το σκοτος φως εργαζη. πως εκκαιεις σου τω ποθω. πως την νυκτα περιδρασση. . Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. Πως θεους ποιεις ανθρωπους.

µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. Θεε µου. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. εµοι δε καθορασαι. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. πως εν εµοι κατανοω. ως ποθω. τη υλικη.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. κατα το θεληµα σου. Θεε µου. Κυριε. αΰλως. γινοµαι υιος Θεου. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. θειους και κεκρυµµενους. Συ µονος οιδας. . συγκοινωνος θεοτητος. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. ∆εσποτα µου. τη φυσει τε απροσιτος. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει. καινους οµου και παλαιους. ου τεµνονται δε ολως. ποιησει. ισως και µειζοντα αυτων. του παναγιου Συµεων. Εγω πονω. Χριστε µου. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. πως δε µακραν σε βλεπω. γενοιτο. Αµην. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. ως ειπας.

ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. Αλλ᾿ ουχι παντας. αµαρτωλοι. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα.ου προς αγγελους. προς ηµας δε. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. ανθρωπων τους επαινους. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. και γινωσκεις. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. βροτον οντα την φυσιν. ατρεπτως. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. πως εφορας τα παντα. ως γεγραπται. ορασαι παρ᾿ εκεινων. φως ουν καυτοι τελουσι. θεοι τε κατα χαριν. µοιχοι και ασωτοι. τελωναι. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. ηµας ορας δε παντας. ους ορας. Θεε µου. τεκνα Θεου. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. οσοι την δοξαν την κενην. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. Η’.

Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. Ουτοι δεησεσι συχναις. οτι ολιγον το δοθεν. πιστευσον. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. οτι πολυ εστι. ζωουµενοι τε αυθις. οπερ ορων επιθυµω. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. και δοκω µηδεν εχειν. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. ει και πολυ ηγουµαι. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. Οτι ορω τον ηλιον. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. Οιδα. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. Ακουσον. ο ταλας. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. υπακοη νεκρουµενοι. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. Εν αοριστω γαρ βυθω.

ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. τον ταπεινον. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. αλλα και πασαν εφεσιν. τον εξω γης. αιφνης. Ειπε. µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. των πραγµατων των θειων. πως αν ου φριξει. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. εξω των ορωµενων παντων. τον αθανατον µονον. πως µη ποθουσιν. ∆εσποτα. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. υπερ την δοξαν την εν γη. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. λαλουντα. ενεργουντα. δος και ηµιν πλουσιως . ναι δη και τα αορατα. ονπερ παντες ορωµεν. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. η αλλοιωσις ξενη. ης κορεσθηναι. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι.

(65) Αι. ινα µη λεγω. . παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. Θ’. αι. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. ων βλεπει. θαυµαστον. Κυριε. Θεε. αλλ᾿ απαθεια τις. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. Λεγε. Θεω µεµωραµενη. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. σοφια σοφων ηθετηµενη.

η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. δι᾿ ης κινειται. . εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. Ι’. Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. φυσιν αϋλον. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. την λιθου στερροτεραν. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη.

οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. αλλη πηγη ελεους. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. το εν εµοι γινοµενον. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. Πλην ην αυτος αποστολος. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. εν ουρανω τω πατρικω. ο ταλας. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. και κεκρυµµενος πελων.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. απερ καγω. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου. ξενος πλουτος χρηστοτητος. ως ηκουσαµεν. Νυν δε. Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος.

οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. ως ειρηται. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. πιστευσατε. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. ποιος καλαµος γραψει. και το φως εν τα τρια. εν εµοι εκτελειται. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. συνεχοµενος τροµω. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. αλλα τυφλος. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. Αυτα το φως παντως εισι. τον ασωτον εκ µητρας. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. Οπερ και νυν. ποια γλωσσα εξειποι. ποιος λογος εκφρασειε. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. ποια χειλη λαλησουσιν. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . α εωρα. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. υπηρχον και µη βλεπων. πως δε και λογω γραψω. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. φωτι τω τρισαγιω. Ποια χειρ λειτουργησειε. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων.

Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. Ζων δε νεκρος. και κλαιειν χρη τον ασωτον. Θεον αυτον.και. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων. ον µακροθεν εωρων. αυτον εκεινον ευρηκα. υπογειος. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. ως ειπεν ο προφητης. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. ο λεων. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. τον Χριστον και Θεον µου. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. τον την ζωην διδοντα. . ως φασιν. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. ολος εξαπορησας. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. εξ ονυχων το θηριον. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. ζων αυτος εν τω ταφω. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. ολος εκλυθεις.

φωτος. ευ οιδα. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. ενος εν τοις τρισι δε. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. Αµφοτερα και γαρ εν φως. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. λειπεται γαρ του πλειονος. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. ειπε µοι. και σου αποστερουµαι.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. (72) Πως. ειτε Υιου η Πνευµατος. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. δυναµεως. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. οιµοι. καταναγκαζονται. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. φωτος τρισσου εν τω ενι. και γαρ. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. ου πας εφιεται. επειτα κτισις πασα. . αχλυς επι την κεφαλην µου. Παθη θυµου τε κ αι οργης. Υιος και Πνευµα. δοξης. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. Θεου και Λογου. Πατηρ ουκετι εσται. Τα τρια γαρ οραται µοι. θεληµατος ωσαυτως. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. α ποτε ηφανισας. Θεε µου. απολειται πρωτος αυτος. ο εν κοσµω επραχθη. Πατηρ.

αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. ολιγον µεν. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. ουκ ιδεαν. . εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. η κενη και µαταια. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. ως εφαµεν. Εγω δε. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον. οτε φανειται ολος. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. ου φυσιν. ου µορφην. ως του ηλιου. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. οση υπο τον ηλιον. ο ταλαιπωρος. ου νυκτος παρουσια.

πως ανθρωποις αρεσω. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. ου θαυµαστον.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. προσαγορευση µε. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . ειπε. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. ηλθεν θηριων πληθος. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. οιησιν. πως παντα γραψω. Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. Πως γαρ. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. ηδονην τε και µεριµναν. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. µη που τις απελειφθη. πως ου πληρες ελεους. οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. αλλα και επαινουµενος. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. οιµοι. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως.

Χριστιανος απο Χριστου. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. αναισθητον. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. Αλλ᾿. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. οιον το καθευδησαι. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. πως καθωραθης ως εγω. ως ανθρωπος. εγνωσθης τοις εν σκοτει . απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. αλλα διπλους. Πλην ου τριπλους. ατµητε. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. οιον φαγειν τε και πιειν. τρισαγια. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. ωσπερ πηλος τυγχανει. αχωριστον. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. µηδε επεγνωκως σε. ουσια αναλλοιωτε. και µη εασης µε. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. µεσον τουτου πλανασθαι. αλλα νεκρον. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. ετερον δε του Πνευµατος. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. ολως ων εν τοις παθεσι. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. ουσια κεκρυµµενη. και αλλο της ψυχης µου. φως απλουν και ανειδεον. εν θεληµα ανθρωπου. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. ως αν ξηρια. ασωµατον. ασυνθετον εις απαν. Αλλ᾿. αληπτον παση φυσει. το παν ψυχης ειναι δοκω. Χριστε. ω φυσις αµολυντε. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. ω Θεε µου.

ποιος λογος εκφρασειεν. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. Οιδα. η γενοµενη δι᾿ ηµας. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. Φρικτον γαρ οντως. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. οτι οραται µοι το φως. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. εσθιω. ποια γλωσσα λαλησειε. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. ω βασιλευ. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. αγνωστω δε τοις αλλοις-. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. αµαρτωλους. επαθες ωςκακουργος σωµατικως. Λογε. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. εθνικους. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. Τουτο οικονοµια σου. ω και οµιλω . απιστους. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. Εγω δε παλιν. τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει.ειπειν δε τολµα – και φιλω. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. ∆εσποτα. ου γινωσκω. φιλει µε και εκεινος. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. τουτο η παρουσια.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. και οιδα. ο ο κοσµος ουκ εχει. ινα και χειρ µου γραψη. πιστους. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. παντας ανθρωπους. ποιος νους ερµηνευση. φρικτον και υπερ λογον. . και εδεσµευθης ως φονευς.

(81) Εγω.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. καν θελω. µεγαλωσυνη. ∆εσποτα. Ευχαριστω σοι. πως αν καλως νοησω. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. Οπως δε ταυτα γινονται. ∆εσποτα. ο Θεος µου. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. . και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. α εις εµε ειργασω. Ι∆’. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. ουκ ακηκοεν ους δε. ω πρεπει δοξα και τιµη. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. Θεε µου. ολος ων αµαρτια. λαλησαι ουκ ισχυω. και γαρ επιστασαι τα εµα. οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. κρατος. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. Βλεπω. οσα νοω και βλεπω. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ο ταλας. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. τον ποιητην του κοσµου. ω Θεε µου. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. καν ποσως. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. φυλαι και γλωσσαι.

(82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. ως οιδας µονος. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. µηδεν λαλειν. µηδε απτεσθαι τουτων. ο ταλας. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. του καλου ∆εσποτου. .Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. Σωτηρ µου. υποµονην παρειχον. αντι δε των κολασεων. φοβουµαι σου το κριµα. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. δουλος υπαρχων πονηρος σου. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. Βασιλευ µου. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. τα πληθη των κακων µου. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. ερχοµαι εις απογνωσιν. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. Παντα ουν ταλλα. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. οργης σου της δικαιας. ουκ οιδα. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι.µηδεν ποιειν. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. Κυριε. Χριστε.

πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα. ο ταπεινος. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. Τουτο ουν το απορρητον. οιµαι. εκει υπαρχεις συ αυτος. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. ενος ακουων λογους. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. Το δε κριµα των αδελφων. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. ους τεταγµαι ποιµαινειν. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. ποια ψυχη βαστασειε.Εγω δε πως. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. Λογε. ους εγωγε ποιµαινειν . και πως εγω. ο πορνος. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. ο Θεος µου και Λογος. και πως εγω. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. ο ασωτος. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. οπερ ποιειν εταχθην.

Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. απηµονας. οις κριµασι γινωσκεις. ελεηµων. ουκ εχων. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. ο. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. πληροφορηθητι. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. ∆εσποτα των απαντων. Και γαρ. ΙΕ’. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. ους δεδωκας µοι αδελφους. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. αγαθων εντρυφωµεν. ων επραξεν αυτος. Χριστε. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος.τι φρασσω. ωστε λογω. ποιµαινειν εν συνεσει. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. ευσπλαγχνε. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. ει τι χρηστον η φαυλον. φαιδρους των αρετων τω καλλει. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. Συ γαρ ει η απολαυσις. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. και τοις χοροις των εκλεκτων. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι.

τον κατηµεληµενον. και γαρ ειµι ακαθαρτος. ως εφικτον εστιν εµοι. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. Θεε µου. συναριθµησας σωσης. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. οπως εκεινοις µε. µη φερων σου τον χωρισµον. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. τω ταπεινω την φυσιν. του φιλανθρωπου µονου. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. Θεε και ποιητα των ολων. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. . µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. τον αθλιον. ∆εσποτα. Βασιλευ µου. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. βαβαι. τοις προεργασαµενοις. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. Θεε µου. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι.. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. Χριστε.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε.

αεικινητος πελων. δοξα τη δυναστεια. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. εργον σον γαρ κακειναι. ∆εσποτα. οµµασι νοεροις µου. ο απροσιτος. αορατος. αληπτος αναφης τε. οτι ατρεπτος. υπερ αρχην δε πασαν. υπερ ουσιαν απασαν. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. παντα δυνασαι. δοξα σοι. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις. ολος ων εξω παντων. τον ανω πριν φαινοµενον. υπερ αιωνας απαντας. Σωτηρ. συγκαταβασει. ως θελεις. υπερ τα παντα.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. απροσιτος. . ως οιδας. τον ποιητην του κοσµου. Ταυτα προς σε λεγοντος. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. υπερ φυσεως φυσιν. και πρωτον. υπερ ουσιας νοερας. ολος δ᾿ εν παση κτισει. κατα µικρον αυξανων. διδως ως και τοις πρωτοις. υπερ φως απαν. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. ολος τα συµπαντα πληροις. και τοις εσχατοις. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. οπτανοµενος. δοξα τη αµετρητω σου. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. φαιδροτερον δεικνυµενος. ∆εσποτα. παντα ποιεις. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. των πρωτων τοις εσχατοις. ω του θαυµατος. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. ολος εκτος της κτισεως. Αλλ᾿ οιδα. Σωτερ. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος.

Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. και ορατος ολος αυτος. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω .εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. . θεοι Θεον ορωντες. (88) αυτος εγενου και βροτος. θεοτητος της θειας. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. αληπτος αναφης τε. ους φωτιζεις. τω συµπαθει. ως ειρηται. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα. ο αληπτος εις απαν. τω προσινει. τις ουκ ακολουθησει σοι. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. απροσιτος. ως ασβεστον λαµπαδα. τω µονω φιλανθρωπω. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. εξω παντων υπαρχεις και. Επει δε συ. µονοι πιστοι και βλεπουσιν.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. το φως του κοσµου. ως ηλιον σε αδυτον. οπερ εσµεν.

οι παντες αµα. µελη Χριστος ηµων δε. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. τουτεστι παντες συγγενεις. Κινω την χειρα. (90) . ιδου. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. Και πως ου θαυµα φοβερον. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. τη προς σε συγγενεια. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. εις. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. υιος εκεινου. οτι βλασφηµω. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και. υπερ εκπληξιν παντα. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . και Χριστος η χειρ µου εστιν. και εν σοι ενοικουµεν. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. τουτο καταµανθανων. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. ηµεις θεοτητι σου. αδελφοι σου οι παντες. τη ιδιοτητι τη ση. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. Ποια φρικτα. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. α ειρηκαµεν. ο των απαντων κτιστης. εν πνευµατι τυγχανεις. µελος αυτου γενηση. και γαρ αυτος συ γεγονας. η πως ου φριξει πας τις. ο τουτο ολως εννοων. Σωτερ.

το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. επεβαλες ψυχη σου. η συ και επησχυνθης. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. πως ουκ ερυθριασεις. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. εν ιµατιω παλαιω. ολος Θεος γαρ. απερ λεγω.Κακως αρα υπελαβες. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. ενδεδυµενος ρυπαρα. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. καλυπτονται γαρ. και Χριστος ηµων µελη.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι.µελη Χριστου γενησονται. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη.

και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. ολος αυτος Χριστος ην. ολος µελεσιν ολοις. θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. και νυµφαι παντων αι ψυχαι. αβλαβης. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. αις ο κτιστης ενουται. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. Ευλαβης ο Στουδιτης. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. κακεινω παλιν αυται δε. εις ουτος. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα. Και γαρ νυµφιος γινεται .ακουεις. απαγε. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. υπερ α εγω ειπον. . α πεπονθε. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν.καθ᾿ εκαστην. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. Ου φθειρει ολως. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. ου µεµερισται. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. απαθης τε. (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. λαλων η και αυτος πανθανων.

αφθορα. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. του ∆αυιδ εισενεγκω. ω γυναικες. τα φρικτα πως σοι δειξω. ευθυς ποιει αφθαρτους. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. µη πλανασθε. ω παιδες συναχθητε. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. φθασατε. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. πατερες. πονηρων παντων πορρωθεν. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. αλλ᾿. Και µαργαριτην εκζητων. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . ολως συνουλωµενα. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. (93) πως εις τον οικον δε. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι.λαβοι και ταυταις ενωθη. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. υπερ αβυσσου βαθος. ψυχην ουκ απεδυσω. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. εγω σοι τι ποιησαιµι. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. Αλλ᾿. δευτε! Αλλ᾿. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. πριν η το τελος φθασει. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. ω πατερες. πως ευρειν εξισχυσει. ως ειποµεν. µαλλον δε σπερµα αγιον. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. οιµοι.

παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. ω πρεπει πασα δοξα. ο τινι ουχ οραται. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. ολος περιπλεκοµενος. Αµην. αυτος ευρισκεται εντος µου. . ως αορατος. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. και τι το φως το νοητον. (95) Λογιζοµενου µου. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. ουχ οραται ολως. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. ΙΣΤ’. εστι και επιθυµητος. ιδειν τον ποθητον µου. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. ολον καταφιλει µε. Εστι γαρ πασιν αληπτος. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. κακεινος. αχωρητος τω κοσµω. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. και τις ο πλουτος ο πολυς.εν τω Χριστω µου και Θεω.

Πως εις υψος ολως βλεψω. ουχι της γης και των της γης. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. ΙΖ’. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω. (96) Πως υµνησω. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. ποιους λογους δε εφευρω.Μεταλαµβανω του φωτος. πως τους οφθαλµους διαρω. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. Σωτερ. Σωτερ. ποια ρηµατα προσαξω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. τον παντων εχων κτιστην. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. των πολλων πληµµεληµατων. πως δοξασω. µετεχω και της δοξης. πως ανοιξω στοµα. πως τα χειλη µου κινησω. Πως λαλησαι δε τολµησω. πασαν φυσιν υπερεβην . Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην.

ο του σκοτους εργα πραξας. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. Φριττων ολος. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας. . ουχ αµαρτηµατων πληθος. πως σε βλεψω. ως ου µεγεθος πταισµατων.παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. Θεε µου. παντων ζωων εναλιων. ο ταλας. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν. (98) τουτο πεπεισµαι. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. τρεµων ολος. ουδε επραξε τας πραξεις. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. Αλλα τουτο παλιν οιδα. Σωτερ.

κοινωνους θεοτητος σου. ουτως δεξαι µε. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. Χριστε µου. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. υπερ νουν τε ελεος. µαλλον δε υπερ το µεγα. . εκ ψυχης µετανοουντα. οικτιρµον. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. υπερ λογον. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. πλυνον εν αυταις ψυχης µου. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. Ενθα δ᾿ εστι. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας.

οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις. οικτιρµον. Ω Χριστε µου. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. καθ᾿ οσον στερεουται. και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις. οτι πασα . µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. και εις υψος αναβαινει. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. τον σον. Χριστε µου. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. ξενον ανθος! Ξενον ειπον.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον.

οπερ φερει. αφραστον τω ειδει πελει. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. πασαν φυσιν υπεραιρον. ως πολλων πληγων αξιους. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. οπερ φυσεως ουκ εστιν.φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. Το γουν ανθος. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. αλλα τρεµοντας το περας. υπερ φυσεως δε φυσιν. αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . Θεε µου. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται.

ω Χριστε µου. Οντως θαυµα υπερ λογον. αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. υπερ εννοιαν δε πασαν.την εκεινου ολον νουν µου. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. α παρεχειν οιδε φοβον. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. µηδενος εων µεµνησθαι. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. . Πως καρπος του δενδρου διχα.

α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. . εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ειπε µοι.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. ον ο φοβος αποτικτει. ουδε ολως τι του κοσµου. ταυτα. ακτιστον κτιστων εν µεσω. ως ειπον. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. Πως. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. ο καρπος τε. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. ηθελον σαφως ειδεναι. εξωθεν του κοσµου εστιν. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. παντουργον φως και φωτιζον. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα. Αφραστα.

Νοει α σοι. ως εδοκουν. Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. τεκνον. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. κρατητον ακρατητον δε. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. . ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο.

ειπε µοι. Και τοσουτω µειζων πελει. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. . τι ποιησει. Απαγε. τας ενεργειας. και µαθηση. του ειδεναι πασαν γνωσιν. ωστε ορη µεθιστανειν. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου.ως Θεος παντα πληρων δε. πως αν αλλως γε κρυβειη. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. ει βουλει. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. που φανειται. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. βαθος τε των µυστηριων. του την πιστιν πασαν εχειν.

∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. την του κτιστου. . Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. εστι και αιγλη. ˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. Τουτο ην. εστι πυρ. ηλιος αποτελειται. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. γινεται φωτος νεφελη.

Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. ως ηβουληθη. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. εξηρευνα τον αερα. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω. . εξεζητει. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. ουρανους περιεπολει. απεδιωξε δειλιαν. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. (108) Ηλθεν ουν. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε. ως εδοκει. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην.

διχα της αγαπης λεγω. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. ω Χριστε µου. και ηνωθην τω ακτιστω. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις.ενεποιησεν ανδρειαν. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. τω αναρχω. οπως εγκρατεις αγαπης. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. τω αφθαρτω. . της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. διχα ταυτης ευρεθεντες. πως υπαρξει τουτο ολως. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης.

ο σος προπατωρ. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. βιον. πως απαλλαγωµεν λυπης. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. ειπεν η αγαπη. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. ποιαν αλλην σωτηριαν. Αφρων.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. Σωτερ. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν. οιµοι.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. οτι ος αν ευρεθειη . Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. πως φευξοµεθα το σκοτος. Βασιλειας εκπεσοντες. ουκ ακουεις. της σης θεας λεγω. οτε γενηται η κρισις. ηδονης αντιλαβοντες -ω . και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. Της χαρας ει στερηθωµεν. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. Ουτως νοει µοι και τοτε.

Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. ισταται γεγυµνωµενος. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. οπερ εστιν η αγαπη. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. ναι δη. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. Αρετων πασων δε πρωτη. Καν αµαρτηµα µη εχη. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. (112) πιστευσον Θεω τελειως. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. ισταται γεγυµνωµενος. ο µη εχων την αγαπην. . Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. αρετας καν πασας εχη. ελαβε ψυχην και σαρκα. εδωκε δε Πνευµα Θειον. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. εξω τε του παραδεισου.

Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. ακουσον του Λογου λογους. αυτη . των επι της εκκλησιας.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. υδατος του αειζωου. ει µη Πνευµατος την χαριν. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους.» Τι το υδωρ τουτο λεγων. ακουσον των διδασκαλων. ακουσον των Αποστολων. Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. «Ωµοιωθη. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. λεγων. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. τεκνον.

Που ουν τουτον ολως ευρε. Τι πλανασθε. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. ωσπερ συ υπολαµβανεις. διδαξεις. ον ουκ εσχεν επι χειρας. Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. αρτι λεξον. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. Τι και αλλοις απωλειας. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. πως κατειδε. Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. διδαξον µε. ει αορατος τυγχανει. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. ει ακρατητος υπαρχει. ον ουκ ειδεν. πως εφευρεν. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . ον ουχ ευρεν. Εµπορος ευρων δε τουτον.

Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. ην εντος σου. ουδε κτηµατα.τι κατεβαλου. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. και ακουων. εαν θελης. Συ γυµνος απο κοιλιας . ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. ου πλουτον. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν. ο ∆εσποτης ειπεν ειναι. και πτωχος αυτος γενηση. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις.

και ακουση˙ Ναι. ουδε λαβης βασιλειαν. Και ου ληψη µαργαριτην. Χριστε µου. Αφρων. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω.εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. ο δε ασωτος. του ποιησαντος τα παντα. τι δε ο ληστης παρεσχεν. . ∆εσποτα. ω Θεε µου. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. ποιον πλουτον σοι προσηξε. γυµνον µε. και ελεησον µε. ναι. οπερ δωσω εις τιµην σου. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. Λογε. Σωτερ. µονε ανεξικακε Θεε µου. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. Ταυτα λεξον. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. ολως ουκ αισθανη. Σα δε ποια λεγεις ειναι. προσεφερον µοι δωρα. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε.

. ως εκεινη παρεσχοµην. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. ο. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. Πιστει δε ληστης εσωθη. ει βουλει. και παρεξω σοι και δωρον. Εγω γαρ. κοµισον και ληψη παντως. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη.Ταυτα µοι και συ. ως η πορνη µοι προσηλθε. ους ο κοσµος.τι ολως κατεβαλου. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. ο πολλα κακα ποιησας. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. αξιον ουδεν λογιση. και δικαιως. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. εαν λαβη. παντως εχω µαργαριτας. οι αδοµενοι εν κοσµω. εαν προσελθης. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. παντως εχω εξουσιαν. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις.

Ου τω στοµατι δε µονον. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. Και ουκ ελαβον τον ποθον. . Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. οπερ εστιν η αγαπη. ον ιδων απεδεξαµην. αλλα και ψυχη ελαλει. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε.

(120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. Ει δε βουλει. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. µεριδα. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. . υποκρισει δε προσελθοι. Χριστου. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. Ουτως ουν.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. προσεχε. του σιναπεως τω κοκκω. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. Οµοια εστιν. κατεχοµενος επαρσει η φθονω. Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν.

Τι νοµιζεις ειναι τουτον. ον ειπεν. τις εστιν ο κοκκος ουτος. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης.» Λεγε τοινυν. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. µενεις ολως διχα σπορου. ο ακουων. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. ει µη βαλης σου εις κηπον. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. οπως φυη. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη. τον σιναπεως. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. ως µηδενα τουτο βλεπειν. οι θερµως ταυτης ερωντες.

ου βλαστησει. Μετα θανατον. Οντως ολος γεµεις πλανης. . τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. ει µη ενταυθα. ειπε µοι. γινοµαι σοι. ερωτω σε. µοι ειπης. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. αδελφε. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. ου καρπευσει. ωδε δεξαι την σφραγιδα. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. Ποτε δε. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. ωδε σοι ως υδωρ πελω. ειπεν ο ∆εσποτης. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. ινα φυη. αλλοτε τον σπορον λαβοις. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. πριν σκοταση. εαν βουλει. Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις.

. Σωτηρ µου. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. ∆εσποτα. (124) Τις εξισχυσει. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. περι σου διηγεισθαι. καθορωντα σε. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. Ω Χριστε µου και Θεε µου. Οτι µεν εις. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. µη µε κατακρινης τοτε. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. αµην. Θεε µου. αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. εις αιωνας αιωνιους. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. απαντες αγνοουµεν. και λαβειν σου Πνευµα Θειον. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. ΙΗ’.

Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. φως απροσιτον. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. χωρητον αχωρητως. ως ουκ αξιως του καλου. και αφιπταται απαν. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. απειρον. ανεκλαλητον. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. αβυσσος ευσπλαγχνιας. τι δε και ουχ υπαρχει. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. ουδε ρεµβεσθαι ολως. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. του υπερ πασαν κτισιν. µηδαµου χωρουµενην. ελεος αναριθµητον. αναφες αψηλαφητον. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. κρατητον εν νοΐ µου. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. αορατον βλεποµενον. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . ην ηµιν εδωρησω. συστελλεσθαι ποιε δε. πραοτης και ειρηνη. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. Τουτο εχων ου καθορω. φως ενεργουν τα παντα. Ω δωρου. φως ουσαν. Τουτο τερπνοτης και χαρα.

υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. ινα µη αποθανη. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. ερχεται εις βοηθειαν. ευτελειαν. απροσπαθειαν. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. Θροουµαι. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. αφιπταται συντοµως . Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. Εκτοτε ουν χειραγωγει. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. ταπεινωσιν. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι.και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. Οταν δε γνω ητις εστιν. χωρισµον των ιδιων. οσον ισχυος εχει. καταλιµπανουσα ταχυ. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. εν. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. ενισχυει. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες.

περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. µυστηρια διδασκει µε. ηνπερ εποθουν. παρηλθον γαρ και τουτον. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. Θλιψιν ουκ οιδα. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. ουδε φοβουµαι θανατον. α λαλειν ουκ ισχυω. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . και υπνωσαι ου βουλοµαι. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. ην και βλεπω. Κατα µικρον αναπτεται. καλλους αυτης κατατρυφω. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. φωνας δε ουκ ακουω. εν αρχη γαρ τυγχανει. φωτιζει µε. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. εν ουρανω υπαρχει. τι εστι. Εν τη καρδια µου εστιν. βλεπει µε. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. καταφιλω και προσκυνω. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. ζηµια γαρ µοι τουτο. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. φευγουσι παντα παθη.

συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. την µη εχουσαν τελος. και αν µη µεινω αφλεκτος.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. ειπον. (129) και η φλοξ διανηπτετο. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. Εξεστην. Κυριε. ινα µε βεβαιωσης. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. Φοβουµαι. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. ∆εσποτα. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. Αγγελος ην. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. τι δειλιας και τρεµεις. Πυρ. το κελευσθεν εποιουν. µειζονα τουτου οψει. Πως σοι εξειπω. Μεγα το θαυµα και φρικτον. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. αδελφε. Εν τεως τουτο λεξω σοι. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. οθεν ηµεραν ευρηκα. εφην. ον το πυρ εσεβασθη. τεκνον µου. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. ου γαρ δυναµαι παντα. εφη. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. και αυτος εστη µεσος. ειπε µοι. Εγγυτερον µε ηγαγεν. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα.

α εξειργασω δι᾿ εµε. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. παρην και η νεφελη. εκενωσαν τα βελη. ους υποσπονδους ειχεν. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. αλλα δουλους απεστειλεν. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . (130) Κυριε. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. ουδε γαρ ειχον οπλα. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. Ο Φαραω εκρατει µε. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. Κατεδραµον. διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. Φαραω µη φοβεισθαι. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. παντες εστραφησαν κενοι. Ο στυλος ηπτε του πυρος. τον ασωτον και πορνον. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. Επιστευσα. µεσον ληστων. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. ως ειπεν. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. ου πασι δ᾿ αυτος. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. ει µη ο ων αφραστος Θεος. ει αορατος. Και ουκ αν εγνως. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. ει αποκεκρυµµενος. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. . αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν. ει ονοµα ουκ εχει. ει µονος υπερ λογον.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. Ει ουν αφραστος. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. Ου γαρ την φυσιν. Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. ει απροσιτος. αλλ᾿ ετερου.

ειπε περι σου. καταµαθε σαυτον γε. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. ους ειπειν ουκ ισχυω. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. αρρητα λεγων ταυτα. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. και τις. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. Φριξον. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. ειπε. ειτε πραγµατι. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. λεγων. ω Θεε µου! . ανθρωπε. (157) απερ ηκουσεν.

. δευρο. ως µη πραξας α λεγεις. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. ουτος και αρχιτεκτων. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων.Ναι. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. πως αυτος εσωθης. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. των περι ηµας. Ουτος και ποιµην. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. Ει βουλει. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. του νεου λαου των λογικων προβατων. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. της οδου µη εκπεσης. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. της πετρας. επειτα λεξον και. πως ηµεις σωθωµεν.

τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. διαλογισµων. ω σοφιας σου. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων.και αλλα πολλα. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. διδαξον περι κρισεως θειας. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. ηλιον και τα αστρα. τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. και Θεος ανεχεται. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. βλεψον εις την γην. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. εκπλαγηθι. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. ο παντων κτιστης. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. ενθυµησεων αµα. α ορας καθ᾿ εκαστην. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. Ειπε. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. .

ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. ωσπερ καλον στρουθιον. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. και οσα βλεπεις. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. ει µη δυνασαι κυνα. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. ενθα φοβος ουκ εστιν. . τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. σεαυτον κατανοει. λυκους δε φυγης. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. µη στραφης εις τουπισω. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην.συναξον τον νουν. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα.

Κακον αλωπηξ. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. πως ολος εστιν εξω. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. Ερεις˙ Οιδα. σπουδασεις. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. ον λαλεις.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. προσποιησει γαρ θνησκει. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. . ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. Ει επινοιαν. φιλη ψυχη. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. ωσπερ πρωην. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. υποκρισει βιουσα.

ως ειρηται. τα απορρητα πασιν αγγελοις. . ειπε. (163) Νοειται και γαρ αληθως. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. αµεριστε τη φυσει. ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. µη συσταλεις. θεοτης απεριγραπτε. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν.ει δε πραγµα τι. οθεν ουκ εχωρισθη. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. ∆οξα σοι. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. Επινοια η πραγµατι. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. παντως ειπης και ποταπον. ου φραζεται δε ολως. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. ολος αυτου αχωριστως. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. αµην. πως ενδον της οικιας. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. τοις πασιν. εγω γαρ ου γινωσκω. ολος παλιν αναληφθεις. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. ατµητον ουν.

Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . µη οργισθης. οικτειρον τεθλιµµενον. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. Ελεησον λυπουµενον. ∆εσποτα των απαντων. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. ηδονων αµαρτιας. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. (164) Τι το καινον µυστηριον. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. υπαρχω µη διστασης. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος.ΚΒ’. ο εις εµε. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. Εγω το αστρον το γλυκυ. ο αχωρητος παντη. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. αλλα κεκαλυµµενον. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια.

Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. ωσαυτως. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. εξω του φωτος του αισθητου. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. απροσιτος. ηλιου τε και σκοτους. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. και α οιδας. οσα ορας. ο αναφης. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως.και φλεγεις υλην. Πως δε και ουκ αισθανη. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. αχωρητος υπαρχω. ολον θεοποιεις µε. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. ερωτων α γινωσκεις. ατρεπτος την ουσιαν. Ω τολµη. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. ηλιος. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. αψηλαφητος. . ω παρανοια. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. του ∆εσποτου. αορατος τοις πασιν. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. αναφης. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. ανενδεης. ινα εκει µε ευρης. εξω των ορωµενων. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν.

ων επραξας εν κοσµω. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. πως αυτην κατορθωσης. ειπε µοι. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. οπου το θρηνος. Πως απο γης. Πως ου φροντιζεις των κακων. η ση προµητωρ. οπου λακκος ο µεγας. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. Περι εµου θελεις λαλειν. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. και ο κακος διαβολος. πως αµεριµνεις. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . ο τουτους απατησας. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. ως ειρηται. µεριµνα τε και λυπη. ως ουδεις οιδεν αλλος. αλλα εµου του ουρανον. εν εξορια. το απαυστον τε πενθος. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. µαλλον δε ουδε ταυτα. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. οπου το σκοτος το βαθυ. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. οπου στενωσις απασα. ερευνας τα εν ουρανοις. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. πως αµελεις. απο πηλου. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. το ουαι. ει δυνατον. βρωσεως. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα.

Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. λεια βλεπων εν τουτοις. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. ενδοξους και αδοξους. πλουσιους. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. πενητας οµου. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. Τις ο δικασας απαθως. αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. συγγενεις τε και ξενους.

οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. απλουν ολον. ο το πυρ λογω κτισας. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. οση δυναµις. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. ποτε δε αστρον. (169) οπως δεικνυται ηλιος. ανεξερευνητον οµου. αµεριστον τη φυσει. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. . και γαρ καθαιρει. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. αιγλη και πυρ οραται. Πνευµατος του Αγιου. υιε ανθρωπου. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. µηδε τας ενεργειας µου. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. ασυνθετον. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. θαυµαζης η εξερευνας.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως.

Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. ΚΓ’. οπερ ζηλος καλειται. ως τα του κοσµου παντα. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος .τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. ανθρωποις τε απορρητα. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης. Ταπεινωσις δε λεγεται. (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. ανεκλαλητα παντη. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. αµην. ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις.

Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. η κτιστις παντων. αλλα ης αρχην µη εχων. Πως και εξω των κτισµατων. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. Θεε. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. (171) Ω Τριας.ουτε εκτος εστι του παντος. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. παντων ων κεχωρισµενος. ω καλων απαντων ανω. ακαταληπτε τη δοξη. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. ποιου δε. ειπε µοι. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. αναλλοιωτε ουσια. υπεραναρχε Θεε µου. ω Θεε µου µονω. ος ου γεγονας ουδεπω. ανερµηνευτε τοις εργοις. εξω. Ω ζωη. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ον εντος µου περιφερω. Ο προ παντων δε υπαρχων . των παντων. απεριγραπτε τη φυσει. ω αρχη αναρχου λογου.

πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. . Ου σωµατικως σοι λεγω. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. νου παντος εστερηµενη. ουδε εσω ουδε εξω. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου.και πληρων το παν ως πληρης. Ποιον τουτο λεγω ζωον. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας. οτι και προ παντων ηµην. αλλα νοητως µοι νοει.

Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. Πως ληπτως και πως αληπτως. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. πως δε και µικτως αµικτως. ει συ καµµυσης. αληπτον ευθυς υπαρχει. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. συνεστι δε τοις ορωσιν. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. Πως. καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. ειπε µοι. . Πως τα αφραστα σοι φρασω. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. τοις τυφλοις ου παραµενει. φρασον ταυτα. Το δ᾿ αυτο. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων.

Οτε δε δυνει. εν φωτι δε και τα παντα. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. Πως δε κατασχειν ισχυσεις. Εχεις ολως ου δοκεις τι. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. ειπε µοι. µερικως η και καθολου. Τα απλα απλως κρατουνται. οτι και βλεπεις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. πως τον αληπτον κρατησεις. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. . κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. οτι εχεις. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις.. εφαπλοις τας σας παλαµας. λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . πως δε τουτον ολον κτηση. πλην και ατµητον υπαρχει. κρατητως ου σφιγγονται δε.

Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. Απαθες δε µενει παντως. ουκ ασωµατος γαρ παντως. µοι ειπης. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. Πως ληπτος εστιν αληπτως. ολον µαλλον εκτυφλοι σε. Πιστει παντα παραδεχου! . πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. πως δε λογω παραστησαι. πως και µιγνηται αµικτως. ον ει και τρανως προσβλεψεις.Παντως ουδαµως. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. ασυγχυτως τουτων πελει. πως ειπειν µοι. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. πως εκφρασαι. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου.

παντα εστιν. πλην. αλιεων σοφωτερα. κατα φυσιν. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα. αιτιον δε ον των παντων. Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων .Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. λεγε. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. Η ου νηθει. ως λεγω. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. ο αυτος ου παρεισηξε. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. ιξευτων τε παντων πελει. πιστις ολως ου δισταζει.

Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. τις µοι δωσει. ο βλεπω. των παντων µεσον εστι. ψυχας φωτιζον. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. υποδειξει. ναι. ναι. ονπερ βλεπω. λεγω παλιν˙ που ευρησω . αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. αλλ᾿ οραται αορατως. ηλιος τυφλοι δε µαλλον. πως ουκ εστι µετα παντων. και ληπτος αυτοις τυγχανει. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. (178) Ναι. τον δε ηλιον ου βλεπω. Την ακτινα και γαρ βλεπω.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. Ολον τουτο δηλονοτι τις. Η ακτις µεν καθοραται. ως ακτις ηλιου µονη. ναι. αληπτως. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. και εξω παντων εστιν. και φως αυτος υπαρχει νοητον.

ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. τη ακτη των θαλασσιων. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. ονπερ εχω. αλλα το ολον εχω. Τουτον εχων λεγω εχειν. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. τι µοι λεγεις. θαυµαζω. και µη βλεπων ολον ολως. Προς τον ολον ποσον εχω. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. . µη λεγε˙ ου. ει και ολον παντως εχω. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει.την πηγην την των ακτινων. και διΐστανται αφραστως. Πως το ολον. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. ου χωριζονται δε ολως. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει .

λεξεις. Ουδαµως. οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. ποσον εχεις. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. και διψω. Πασας δε κρατεις παλαµη. καιτοι συνηµµενας εχεις. Προς ουν πασας. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. Ου. οσον βλεπεις. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. (181) οτε δε πενοµαι. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. ει οιον τε. αποκριθηση. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. Παντως. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. . Λεγεις˙ Ναι. αλλ᾿ ολιγον. πως γαρ ισχυω. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. Ως ρανιδα µιαν ειπης. λιµασσω. πως θεαση.Το γαρ ολον. πλουτω. Οτε χορτασθω. οτε πινω. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν.

Θαλασσα ουν τη σταγονι. βλυζον. η Θεος ολος υπαρχει. αληπτος παντη. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. περικλυζον. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. ατµητος υπαρχει ολη. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. ολως εχειν τι δοκησω. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. δυσθεωρητος εις απαν. Η σταγων δε παλιν αυτη. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. αναφης. παντοτε πτωχος υπαρχω. Οντως εχων ουδεν εχω. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. Οτε δε καλως εγγισω . µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω.

Ειτε φευγει. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . Ουτως τοινυν εχοντος µου. ουρανων τους ουρανους τε. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. του ηλιου και ακτινων. τεως τρεχω. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες.και δοκησω του προσψαυσαι. τεως φθασαι ουκ ισχυω. Τουτο εργον. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. ειτε ισταται. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. ως δοκω. ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης. ο ταλας. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. (183) ουρανους δε υπερβαινω. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. ου γινωσκω. Απο υψους ουν εκπιπτω. ουκ οιδα˙ τεως βαινω. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη.

και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω. Ει δε καταπλαγης ταυτα. τοτε τρεχει. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων.ανω κατω. Ατελης η τελειοτης. και ποσως κατανοουνται. Οταν πεση. ισταται δε. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. το δε τελος αρχη πελει. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. αµυδρως και γαρ ορωνται. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. Ολος κατω κεκλιµενος. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. οταν τρεχη.

ανενεργητος εις παντα. ο δε θνηξας εν αισθησει. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι.και τα εν αυτοις εις απαν. νοητον δε ουδαµως ηλιον. ηµιθνης τυγχανεις παντως. ους ει βλεπεις. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. ο ηµιθνης δε και νεκρος. Ο νεκρος αναισθητει γε. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . αισθητους και νεορους τε. Ναι. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. οσην εξει την οδυνην. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. αισθητου και νοητου τε.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

ΚΖ’. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. επιφανεις φωτισης. Αυτη απολογησεται. τον ταπεινον και ξενον. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. Χριστε. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. Χριστε. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. ει αληθως. Ουτως ουν µε πιστευοντα. Σωτερ. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. τα κατ᾿ αξιαν. µοναζων ειναι θελεις. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . ποµα το ζωηρον σου. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. πιστευω. οθεν ουκ εχωρισθης. ω Χριστε µου. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει. Και τοτε ου µοναζων ης. Θεε µου. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. ιδου. εις εµε. ∆εσποτα. ειρηκας. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. Ο γαρ πιστευων. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. αυτη µε δικαιωσει. ω µοναχε. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. ου µη στερησης µε. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω.και γεγονοτα ανθρωπον.

ενθα η αναριθµητος πληθυς. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. ει δε µη τουτον εγνω. ου γεγονε µοναχος. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. φωτι τω απροσιτω. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. ειπατε µοι. και πως µοναζων. ιεραρχων. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. ου ουδαµως χωριζεται. φωτι τω ανεσπερω τε. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. ολως. καν εν ερηµω καθηται. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. καν µοναζη. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ου µακρυνεται ολως. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. οιµοι. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. ουκ εν τροφη η ποσει. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. η των δικαιων. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. . αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. ουκ εν ηµερα η νυκτι.

µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. η συνηρµοσθη απαξ. η ως αστηρ εν ουρανω. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. εφ᾿ ω περιπατουσιν. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. ω κατοικουσιν αγγελοι. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. βλεπε. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. εν γυναικι ανηρ δε. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. λεγε µοι. Ο νοµοθεντης. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. ω παµβασιλευ. . το αδυτον και θειον. τον νοµον ου φυλαξει. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. εµπεπηγµενω εν φωτι. η πως ειπειν ουκ εχω. και το φως εστιν εν αυτοις. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. ωσπερ εν τοιχω βελος. η ο ανηρ της γυναικος. ει και τη γη κρατουνται. ηλιος δε εκεινοι. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω.

Και τουτο εστιν. οπως βαδιζη χαιρων. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. προς ον τον ποθον ειχε. οπως ελευθερος φανη. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. οιµοι. Εκεινον και ποθησωµεν. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. θεοι Θεω συνοντες. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. φιλοι. αδελφοι µου. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. ναι. οπως απελθη εν σπουδη. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. µη απολειφθητε. ναι. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. ναι. . και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. πασαν εκπληττει φρενα. ει και ολον ορωσιν. διαναστητε. ο αυτους ανια. Ω θαυµατος. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. Ναι. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι.

τι καταρραθυµειτε. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. την κενην και µαταιαν. τον φιλανθρωπον µονον. Ουκ εστιν ουτως. ου σωµατι. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. δευτε µετ᾿ εµου. φιλοι. µη πλανασθε. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. Μη λεγετε. . τον φιλοικτιρµονα Θεον. φιλοι. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. τιν ατιµον και αδοξον. ουκ εστι. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. ναι. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει.Μη λεγετε. µη λεγετε. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. Ιδετε. µη πλανασθε. αµαρτηµατων ρυπος. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. αδελφοι. µη λεγετε. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. συνεπαρθητε δη µοι. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. φιλοι.

ΚΗ’. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου. αποστητε. βλεπω αιτιαν παντων. εξ ης παρηχθη παντα. βλεπω αρχην την αναρχον. . Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. Θεου του ελεηµονος. βλεπω τον Βασιλεα. εκει δε ολον τον Χριστον. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. βλεπω πηγην παντος καλου. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. ουδε αυτον τον ηλιον. µη ποµα µοι κοµιση.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. µακρυνατε. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. µηδεις φωνην αφηση. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ολον το Θειον Πνευµα. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. Θεου του φιλανθρωπου. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου.

∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. . Αφετε µε. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. εξω φωτος και σκοτους. οτι το φως του κοσµου. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες. ου µονον θεωρειται. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. Νυνι δε. Οντως ουδεν. ειδως ως ου θανουµαι. του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. Χριστον λεγω. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. Θεον.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. (219) οτι ζωην την αληθη. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. Ου µονον καθοραται γαρ. ο ψυχην ου φωτιζει. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. ο και ζωη. παρακαλω. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. υπαρχει και αιτια του ειναι. ως ειρηται. το αισθητον και σκοτεινον.

τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. ανερευνων χιτωνας. ου ληστης τε αρπασαι. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. κειται και εν παλαµη. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. . το αναισθητον τουτο. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. ονοµα γαρ ουκ εχει. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. ου ψηλαφαται ολως. των δ᾿ αναξιων απαγε. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. Τι προς τας υλας βλεποµεν. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. τι προς το φως κεχηναµεν. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. τας φθειροµενας ταυτας. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. ω θαυµα. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. το τι. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. καν την κοιλιαν τεµνειε. Εστι και γαρ αορατος. τι πλανωµεθα παντες. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. το ου τι.

τοσαυτης σου χρηστοτητος. γνωµη. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. ελεησον. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. κρατος και βασιλεια. πως ινα µη λυπωµαι. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. Υιε και Πνευµα. εις οιον τε. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. το δε πυρ αυθις θερµην.Κρεισσον θανειν. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. και µονον τουτον κτησασθαι. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. ω δοξα µια και αρχη. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. τον µικρον λεγω κοκκον. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. Πατερ. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. . και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. ω φως ως εν και θεληµα. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. βουλη. Χριστε µου. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. ισχυς τε. πηγη των δακρυων. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. πολλακις. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. πιστευσατε.

εις φλογα µετεποιει. ω του θαυµατος. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. ως ου σβεννυται ολως. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. ω Χριστε. πλην κορεσθεις. λυτρωτα µου! . ην µετ᾿ εµου εποιησας. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. Πως µενων αναλλοιωτος. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. καλως και γαρ εκκαιεται. ουχι το φως δε χορτος. κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. ο Θεος µου. ειπον. και µενων χορτος εστι φως. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. αλλ᾿ ολην.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. οθεν ερρυσθην. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου.εν τω νοΐ µου προτερον. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. Ω θειου δυναµις πυρος. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. ο εγκαρδιος ποθος. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις.

ναι. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. . Ναι. εν εµοι παλιν λαµψον. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. οπως εµφορηθω σου. τουτο δος µοι. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. ω Θεε µου. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. αστραπτων και στρεφοµενος. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. ολος δεδοξασµενος.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. το φως του σου προσωπου. ∆εσποτα. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. πλην πρωτον. τουτο χαρισαι µοι. ω παµβασιλευ.

αµην. Χριστε µου. (225) Ποθεν ερχη. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. υπεν νουν τε. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. Οντως ουδεν. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. Χριστε. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα.ατρεµας ολος. πως εισερχη. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. α επηγγειλω τοις εις σε. Θεε µου. Σωτερ. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. των µη επεγνωκοτων σε. Οιδα. και προς σε εγγισω και προσπεσω. ΚΘ’. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. πεπιστευκοσι. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. τουτο ανουν. και εξισταµαι και εξω . Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. αφωνον µε απεργαζεται.

πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν. µοναχοι και κοσµικοι τε. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. πλουσιοι τε πενητες τε. και κακιας ειργασαµην. και υπηκουσα ευθεως. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. βασιλεων και αρχοντων. Πλην εκαλεσε µε. και ευθεως τω καλουντι . παντα λογον υπερβαινον. πασαν κτισιν. οτι βλεπω θαυµα ξενον. οιδα. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. Οµως αρτι πασι λεξω. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. οτι κεκληκε µε µαλλον. πασαν φυσιν. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις.γινοµαι φρενων και λογων. ινα συνελων σοι ειπω. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον.

ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. και αφιπτατο. εγγιστα µου πλησιασας. ετρεχον εγω ευτονως. εφευγεν εκεινος ταχος. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. ιστατο µικρον εκεινος. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. κρυπτοµενου. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. αλλα παση µοι ισχυϊ. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. ουκ ενεδωκα του τρεχειν. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. Τουτον βλεπων ανεπηδων. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. τας οδους περιεσκοπουν . Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. ερχοµενου. εχαιρον εγω µεγαλως.

ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. συν αυτω τω κοσµω λεγω.και φραγµους. αλλα παντα τα εν κοσµω. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. τους ποτε αυτον ιδοντας. ονπερ βλεπων . αλλα προφητας. αποστολους και πατερας. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. οτι ηρωτων. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . Ουµενουν. τους σοφους εν αληθεια. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον.

Υιος ωσαυτως. απεριγραπτος Θεος µου. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. τη ουσια και τη φυσει. ουτε εγνω που υπαρχει. Πως γαρ εµελλον ειδεναι. Πως Θεος των παντων εξω. που κοιταζει. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. ου οιδα. εις Πατηρ. πως ελθων. συν τω Πνευµατι τω Θειω. που ποιµαινει.τη τοιαυτη διαθεσει. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. . ποθεν ηλθεν. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. Ουτος ουν. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. ολος ολω µοι ωραθη. Ολως γαρ ου καθοραται. ακουσατε µου. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. ολως ου κατανοειται.

Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. επειτα και πασαν κτισιν. Ουµενουν. Θειον ον. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει.τη δυναµει και τη δοξη. Ταυτα παντα νους. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. πως δε λαµπει εν καρδια. πως και ενδον ταυτης εστι. Ωσπερ γαρ τυφλος. ουκ αγγελος σοι. εργω σοι τα παντα λεγω. ει βλεψει. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. ειπε µοι. πανταχου δε πως και εν πασι. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. ουκ αρχαγγελος εξειποι. τη σαρκινη και παχεια. (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα.

ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. οσα βουλεται και θελει. οσα. ος και δεικνυσι τα παντα. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. φυλακης των εντολων δε.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. Θεον τε παντως. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. την ποσοτητα αποσων. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. φως Θεου. Αναλογως της αγαπης. Ανειδεων γαρ το ειδος. µαλλον δε οσα κελευει. ποταπα τε. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. πλην ου παντα. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. καλλος ακατανοητων . αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα.

ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. Παντως ουδαµως.τις νοησει. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. ∆ιο µη λογοις. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. µη ερευνα. πως µετρησει. αλλα και λοιπων κτισµατων . Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. Ω φρικτης οικονοµιας. ερεις µοι. πως ειπειν ολως ισχυσει. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον.

ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. ως εισιν. ως ουκ οιδε.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. και ευρησουσιν. οπως εξω κοσµου γενωνται. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. ινα τουτων µη εκπεσω. την γνωµην. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. . η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. ως ειρηται µοι. ην ενδεικνυται. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. πειραται. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. (235) απαντα απαραλειπτως. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. ως ειπον. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. την διαθεσιν.

ως θελω. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. µηδε οσον παντως θελω. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. οσον θελω. και βιαζω µου την φυσιν. ου δοκει τι ολως εχειν.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. οτι µη τα παντα εχει. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. . οσον θελω. Ουκ ερω γαρ. Ηκουσας ποτε τοιουτον. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. οτι µη ποθω. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. καν πολυ χρυσιον εχη. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. ου δοκω ποθειν καν ολως. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι.

Τουτο µονον δε σοι φρασω. Λ’. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. Απορω παραδειγµατων. ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην. Προς ενα των µαθητων. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. . τους τα γηϊνα φρονουντας.Πως σοι ειπω. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. οτι θαλλει.

Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. Ακουσον και γνωθι. ασβεστον. κατ᾿ ουσιαν. (238) ακτιστον. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. εξω παντων των κτισµατων. ειπε µοι. απεριληπτον παντη. αναρχον τε και αϋλον. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. ασωµατων και ενσαρκων. ναι δη. αναλλοιωτον εις απαν. των ενυλων και αΰλων. και κατ᾿ εξουσιαν. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. απεριγραπτον ωσαυτως. ο ο κοσµος ου κατειδεν . αθανατον. ορατων και αορατων. αορατον γε. επιγειων. τεκνον. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν.

οταν τω πυρι προσψαυση. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. πως προσψαυσει. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. Θεα µοι και αλλο µειζον. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. και το ελαιον εκλειψη. Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. Οντως ουδαµως.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). πως αναψει. Πριν βληθη δε. οπερ θρυαλλις καλειται. ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. ου σβεσθησεται ο λυχνος. οτι το στυπειον ολον. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. Πριν προσψαυση. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. ελαιον τας αρετας δε. αφθονια τε στυπειου. .

ως ειπον. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. η το ελαιον εκλειξη. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα. το των αρετων σοι λεγω. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. Ω αγνοιας. ει συµβη αποσβεσθηναι. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. . ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη.

τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον. Εστι γαρ. ου κρατειται. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη .η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. καθαπερ ειπον. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει. ου συνεχεται καν ολως. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. ει βουλει. Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. εξω των κτισµατων παντων. Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω.

εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. εκπυροι τε και φωτιζει και. Μη διστασης. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. . τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. το πως ειπειν ουκ εχω. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου. νους απας. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. Εγνω βαθος µυστηριου.σου τον οικον της ψυχης σου. Νοει. γινονται εις εν τα δυο. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. βλεπε. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. σκια και κονις. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι.

Τοτε βλεπει. πως ενεγκη πυρ αγαπης. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. απερ εν αυτω τελουνται. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη. πως δε ταυτα αριθµησει. ενθα λαµπει. η ψυχη εκεινη λεγω. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. ολον βορβορον τον τοπον. οστις εξει. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. ενθα εστι καθειργµενη. πως τα θαυµατα εξειπει. το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. και νοει. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . Οµως βλεπει. ενθα κειται. πως υποισει ποθου φλογα.νοερων και αισθητων τε. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας.

ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. ως ειπον. πιπτουσι τα τραυµατα δε. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. και τω λαµψαντι προσπιπτων . Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. . πως ου κλαυσει. σκωληκες απονεκρουνται.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. και του σωµατος µου. γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. Θαυµα ξενον γε. (245) Ταυτα ουν ποιων. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. ναι δη. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου. λυονται δεσµα ευθεως. η σαρξ µου. της ψυχης λεγω ουσιαν.

Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. διδωσι µοι χειρα θειαν. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται.Οιµοι. Οµως ουτως µου ποιουντος. χειρα την αυτου ∆εσποτης. επιπιπτει τω τραχηλω . πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. ανιστα µε του βορβορου. Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. ω προεφην τροπω. ολος περιπλεκεται µε. δοξης τε τυχειν ωσαυτως. πως χαραξω ταυτα. αιρει µε επι των ωµων . Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος. και καταφιλει συχνως µε. πως υποισω ταυτα. καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν. οιας ειπον.Φευ µοι.δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων. . (246) µαλλον δε και θερµοτερως.ω αγαπη. και βλεπω ταυτα. ο καλος.

(247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. και αορατον οµοιως. ως γε δοκω. σοι λεγω. ω θαυµα. αψηλαφητον. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. Τουτο οιδα. τα εν τω φωτι. απαντα ξενα των ωδε. Εποιησε µε αναφη. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε.ολως εξειπειν ουκ εχω. µαλλον τα εκ του φωτος δε. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. συνηµµενον αορατοις.

Εντειλαµενος απηλθεν. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. ων ειπον. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. Εγκαταλειφθεις ουν µονος. ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. τουτων. ουκ ηρκεσθην.και κατησφαλισατο µε. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. εν τω πρωην σκοτει λεγω. ου ηρασθην. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. Εξεζητουν γαρ εκεινον. (249) εκλαιον. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. . εκεινον ονπερ εποθουν. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. εις επιγνωσιν τε αγειν. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. και εδοκουν εστερησθαι. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην.

οσον εφικτον ανθρωπω. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. ολος ενεπυριζοµην. ουτω και δακρυοντα µε. που υπαρχει. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. Αισθητως καλω γαρ σκοτος. ποταπος δε η οποιος. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. ποσος εστι. εφοβηθην και εχαρην. της κραυγης µου επακουσας. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. εκαιοµην. ουρανου και γης σοι λεγω. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως. εξεστην. Και κατανοων το θαυµα. . Ουτως ουν διαγοντα µε.εφλεγοµην. µη γινωσκων. και εθαυµασα. ον και βλεπω.

πως εισηλθε. Φριττω και φοβουµαι µηπως. εαν ειπω. τινα εµαυτον καλεσω. πως ηνωθη. και ουκ οιδα. γεγονοτες. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. . και εκεινο εγενοµην. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. και θρηνων. Ο Θεος διπλους την φυσιν. αδελφε µου. Οµως εν εγω κακεινος. ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. πως µε βλεπει. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. ενωθεντα τε αφραστως. ον βλεπω. Ενωθεις δε. ω ηνωθην. ουδε νυν γινωσκω παντως.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. τινι δε καγω ηνωθην. πως. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε.

Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. ου ουσιωδως µετεσχον.την υποστασιν εις ων. διπλουν µε ειργασατο. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Θεος δε τη χαριτι. παρεσχε µοι. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει. ως ορας. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. . ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας.

Ει τοιουτος ουν οραται. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. Ειδες θαυµα. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. ως σπινθηρα θειον σπορον. Ακουσον. Λεγε ουν µοι˙ . ει µη δραξωνται και υλης. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. (253) Πως ζητησεις. σπουδη τε πραξον. τους εν τη οικια οντας. ουκ αναπτονται δε οµως. ο σοι λεγω. πυρ κληθειη. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα. ουχ οραται δε καν ολως.

πως το σκοτος εκδιωξει. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . δακρυων οµβρους και πενθος. Πριν αναψει. απαυστον θανατου µνηµην.Τι σοι λεγω.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. πως του βλεπειν σοι παρασχει. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. Αγρυπνιαν και νηστειαν. θερµην τε µετανοιαν. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. δυνατον ποτε γενεσθαι. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. πως φωτισει. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. οτι ληψη. Ουδαµως. µοι παντως ειπης. Ακουσον εµπονως. θειας φυσεως σπινθηρα. αδιαλειπτον ευχην τε .

οτι ουπω ελεπτυνθη. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . καθαρθηση. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. Πως δε. ειπε µοι.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. πως. πριν ποιησης. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. Προ του καθαρθηναι δε σε. ινα και συντοµως αψη. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. λεγε µοι. Ουδαµως ποτε. αλλα σβεννυται συντοµως. µοι φησεις. πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. Α σοι ειπον.

Αποσος εν ποσοτητι. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. Υιε και Πνευµα. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. ο Θεος ηµων. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. οις βουλει. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. ον ουδεις ποτε ειδε. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. τουτο ουσιαν λεγοµεν. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ενυποστατον λεγοµεν. οσα και συµφερει του µαθειν σε. επει αυτον ωνοµασας Θεον. (257) Κυριε. παγκαλης δε τη θεα. ουσια υπερουσιος. Πατερ. ο Κυριος. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. τον τρισυποστατον Θεον. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. αρχην αναρχον µιαν. . συ τη µορφη ανειδεος. το Πνευµα σου υπαρχεις. ΛΑ’. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. τον οντως οντα. ορωµενος.η γεννησεσθαι µελλοντων.

Πως ειπη. Οι δ᾿ αλλοι . πως δε φθεγξοιτο. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. εν πως δε τα τρια. Θεου και Λογου. ου τον τροπον επεγνω.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. µονος γινωσκων σευτον. . ωνπερ ειπον. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. το εν δε τρια προσειπειν. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. ειδος και µορφην. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. ∆ια τουτο ουν. υποστασιν ωσαυτως. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. εκ σου γαρ και πηγαζει. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον.ου ταυτα εθεασατο. ουτω τας λαµπηδονας. παντα γινωσκον και πληρουν. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. µονος Τριας Θεος ει. εξ ων ειπας πιστευει. οποιος. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. ∆εσποτα. οτι πεφυκας ακτιστος. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι.

πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. αεικινητος τε πως. ουχ ιστασαι. καθως ειπεν. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. ολος εν ολω κοσµω. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. αϋλος. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. ευσπλαγχνως. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. ως ειρηται. Το παν. ασχηµατιστος παντη. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. ο Πατηρ. ουτε κινη. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. απαξ παντως γεννησας. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. αει κινεισαι ολος. Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. υπερ το παν ανελλιπης. τω νοητω. και γαρ ακτιστος πελεις. Ουδεις αγγελων ειδε σου. απλους πληρων τα συµπαντα. τω ορατω. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. ζαωοποιει. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. προσθηκην µη δεχοµενος. εχεις και γαρ αεναον. ουτε καθησαι παλιν.Συ ει πηγη των αγαθων. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. . εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. Ουτως ακινητος τε ων. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. Μενεις γαρ υπερπληρης. απεριγραπτος. πως παλιν ιστασθαι σε. και εξω αυθις τουτων.

πριν ελλαµφθη. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. πως χειλεα. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. ουτε Μωσης ο µεγας.ποιοις δε στυλοις αιρεται. λεγε µοι. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. πως κρεας. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. πριν φωτισθη. . ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. οπου και πως κρατουνται. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. τις ολως εννοησει. πως οφθαλµοι. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. πως τριχες. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. πως δερµατις. πως δε νευρα. πως ωτα δε. µαθειν η ολως διδαχθηναι. πως εξ αρχης µε πλαττει. πως δε φλεβες µοι. οδοντως τε στερροτης. αθανατον υπαρχοντα. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. Τις γαρ και ερµηνευσειε. Απο πηλου δε. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. οτι παντα αφραστα. πως οστα. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες. Ηµεις δε οι παναθλιοι. πως οργανα φωνητικα. Απο ξηρας δε και υγρας. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. ακτιστον. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. ουτε Ηλιας προτερον. οι τεθαµµενοι παθεσιν. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. πως γλωσσα. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. Θεον µονον.

Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. αναλλοιωτα. οιµοι. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . η κρισις εσεται ουτως. προσυπαντωσης. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. ου συνταξις. ασυγχυτως. ως ειπε. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. ασυγχυτα εις απαν. ου δοξα. ου πλουτος εκ του κοσµου. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. Λοιπον. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. ουκ αξιωµα. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. καθως και ειπον. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. αδελφοι. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. οµου τε και της εντολης. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε.

ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. ως υπεσχου. εξ εργων. . Σωτερ. Εγω. το Αγιον λαβειν µε. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. ω Θεε. ∆εσποτα. οτι το Πνευµα λεγοιµι. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. καν λεγωσι πλανασθαι µε. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. µη πειθαρχησαντες εµοι. Λογε. ∆εσποτα. ∆ος µοι ειπειν. Αλλα µη δωης. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. σον δουλον. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. Χριστε. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. δωρεαν. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. (264) Υπο πιστων µε. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. και εαυτους. µικροι τε και µεγαλοι. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. ΛΒ’. ελεησον και χαρισαι λογον.ανελεηµονες οµου. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. γνωσιν σοφιαν. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. ης εν κοσµω απηλαυσαν. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. ως ειρηκας. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. τον Θεον µου. οιµοι. κατακρινουσιν. δος καµοι.

πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. ως γραφη πασα λεγει. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. δρασσονται. δοξαν τε ως ιµατιον. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. οδηγουµενος θ᾿ αµα. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. Οι εµπαθεις. επιπηδωσι. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. ως εφην δε. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. οι πλουσιοι. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . Τις δε. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. οι σοβαροι τοις πασιν. την δε εγκατοικουντες. εν νοΐ νοερως δε. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. οι ενδοξοι. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου. ους η γραφη γε λεγει. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. οι βεποντες ου βλεπουσιν.

ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. ω υµεις φιλοθεοι. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. Λοιπον. εν αισθησει αναισθητοι. µετανοειτε. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. ως εχεις. Ει µη δοξαν απωσεσθε. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. ει µη ριψετε πλουτον. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. λοιπον. ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. θρηνειτε εαυτους. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. λεγε µοι ερωτωντι. Αλλ᾿. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. . λοιπον. ζωης νεκροι εν µεσω. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. ουκ αν δακρυων οχετους. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας.

εν αι τρεις υποστασεις˙ . εις ειµι της Τριαδος. αµεριστα υποστασει. ου φυσει. ου κεχωρισµενον. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. ου δοξη. ου τη µορφη. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. ΛΓ’. διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. Βλεπε τι λεγεις. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. φως ο Υιος. διπλαις ταις ενεργειαις. φως το Αγιον Πνευµα. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. σαρξ. Θεος οµου και ανθρωπος. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. οις εµπαθης ο βιος. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. οι δ᾿ αλλοι. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. τελειος ανθρωπος τε. (268) Φως ο Πατηρ. Εν τουτοις εν τα προσωπα. εις ουν Θεος εγω ειµι. ολοτελης. διπλους ωσαυτως φυσεσι. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. ου τη ιδεα.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. ψυχη. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. ολοκληρος. αδελφε. εν.

Ακουσον. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. τα τρια µια φυσις γε. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. καταπατει τον δρακοντα. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. απαγε. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. κοσµον ηµεις καλουµεν. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. παντων λεγω. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. (269) οτι κοσµειται αρεταις. τω σκοτει. κοπω. Ει και δοκει ανθιστασθαι. δαµαζεται. ουσια και θεοτης. τα τρια µια δοξα. οθεν εκεινος πεπτωκε. αρχει των επιγειων. εν τα τρια δε µαλλον. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. ο φωτιζει τον κοσµον. Φως δε ακουων. ει και δοκει µη πιπτειν. τον µεγαν. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. τα τρια µια δυναµις. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω.τα τρια γαρ εν τω ενι. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. Αυτα και φως το εν εισιν. τον αρχαιον. ουχι τον κοσµον. τιτρωσκεται. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω.

ουδε σεληνης φαος.Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. ου γνωσιν. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. ου της ηµερας. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. . δεινως µαστιζοµενους. ακτηµοσυνην ουδαµως. ου των αστερων των πολλων. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. απαγε. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. αγνοων που υπαρχει. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. Νοησον τοινυν ακριβως. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. ου λυχνιαιον ολως. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. ουπερ σοι λεγω. Παντες ουν. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. ου σοφιαν. τα νοητα ου µεντοι. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται.

διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. εργα ακτινος διχα. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. ωσπερ προειπον. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. . και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι. ινα φανω νηστευων.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. ακουσον. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. ει µη µε κατακρινης.

ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. το σκοτος του φωτος τε. εν αις αν γενηται. Χριστε. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. ουκ εργα ουδε πραξεις. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. οσον οραν ισχυσει.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ουτως ου πιστις απασα. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. ου γαρ εισι τω οντι. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. . και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. Λ∆’. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται.

ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. και ζην και βλεπειν οιονται. Επειδη και τα κτισµατα. ως λεγεις. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. Θεος εστιν αορατος. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. οτε Θεος κατηλθε. πατερες. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται.και µιξις τουτων γεγονε. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. ω µανιας εσχατης. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. ουκ ειδεν εν αισθησει. . ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας.

Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. ως ειπον. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. οντως εν τουτων εσεται. µη πλανασθε. οι εν σκοτει ηµεις δε. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. η αληθεστερον ειπειν. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. α το πριν ουκ εβλεπες. χαριζεται οραν σοι. Ει δε τουτο αδυνατον. φευγει ευθυς το σκοτος. ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. το εργον δοκιµασει τε. οταν αναφθη. . καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. Το φως γαρ. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. ο ουκ ηµην. Το φως υπαρχει ο Θεος. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. οποιον το εκαστου.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν.

Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. τοιουτοι τε γενοµενοι. οις προσεσται. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. λαµψον.Τι δοκει ουν σοι. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. οστις υπαρχει. . οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. ω τεκνον. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. ωσπερ φως. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. λαµψον εις αυτους. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. και οις ενουσαι. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. οµοιους σοι εργαζη. τουτων εµπροσθεν στηκω. Ναι. κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. οντως ουτως γινεται. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. ω φως. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. ω πλανης. καγω συµπεριστρεφοµαι. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. ει και δοκουσιν ετι ζην. ως ειποµεν. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. αλλα ιδειν ου βουλονται. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. ουτως επιτελειται. ω µανιας! Αλλ᾿. Ουδεις πωποτε. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον.

και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. µη θελοντας σωθηναι. ος Θεον γνωστως κατειδεν. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. εισελθε και νυν εντος µου. ΛΕ’. Θεε µου. Λαλησον. περι ων τινες λαλουσιν. καθαπερ παλαι. αλλα αγνωστον τοις πασιν. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. οτι νυν ουδεις υπαρχει. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. και τουτο θλιψις δοξειε. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. δια ρυπαρας µου γλωσσης. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. ανοιξον τον νουν µου µαλλον. αθεωρητον ωσαυτως . οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. (278) Βλεψον ανωθεν. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι.

δογµατιζουσιν υπαρχειν. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. Ηµην υπερ νουν και λογον. ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον. και ουδεν των ορωµενων. απερ λεγω. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. ωρων και χρονων. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . οιοσπερ τυγχανω. Ναι. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. λεξον ταχος. ειπεν. Χριστε µου. Γραφε. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. γραφε και µη κατοκνησης. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων.

ου φθονων δε τουτοις παντως. ου δυναµεων αγιων. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη. ουκ ανθρωπων. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. ουκ αγγελων. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. οπως µη µε καθορωσιν. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι.

αµην. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. ΛΣΤ’. οια παντως και θελησει. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. ως δεσποτης. ευχαριστω σοι. µονος εχων δυναστειαν. (283) Ευχαριστω σοι. µονε . αει και εις αιωνας των αιωνων. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. ω η δοξα και το κρατος νυν. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. οσα βουλεται και θελει. ειπε µοι. Κυριε. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα.

παντοδυναµε Λογε. και ενεπαιχθης. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. Σωτερ. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. Χριστε µου. βασιλευ. πανοικτιρµον. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. υπ᾿ Εβραιων. ην εξηνεγκε κατα σου. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. βασιλευ. Ενεπτυσθης το προσωπον. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. Θεε µου. οπερ ουκ ης. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. βασιλευ δικαιε. Λογε. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. πανοικτιρµον. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. η σιωπη δε. οιµοι. κατεδεξω. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. Χειρας ηλωθης ποδας τε. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. αναρχε. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα.καρδιογνωστα. Συ τον σταυρον εβαστασας. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. (284) και κρισιν. Χαιρε! ακουσας παικτικως. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων.

∆εσποτα. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. Μεγα µοι οντως. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. ει ταυτα καγω παθω. Συ ουν ανεστης. η πειρασµους η θλιψεις. Θεε µου. ∆εσποτα. ∆εσποτα. εις καθαρσιν αµετρων µου. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. της πιστεως. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. η µιµησις των εργων. πληµµεληµατων. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. Χριστε. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. πασχων µαλλον αδικως. ινα τον κοσµον σωσης. ∆εσποτα. ει δε δικαιως. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. Ευχαριστω σοι. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. εν εργοις τε και λογοις. . Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. Χριστε. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων. οικτιρµον.

η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. Θεος τε και ∆εσποτης. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. σε. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. αγνοων τον Θεον µου. σκοτους των παθων. σε. ∆εσποτα.αµην. δυναµις η µεγαλη. ω πλαστα. Χειρ σου. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. ∆εσποτα ψυχοσωστα. των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων. . τον κτιστην µου. ΛΖ’. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. τον καλον ∆εσποτην. ω δηµιουργε µου. Λογε. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα.

µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. . τον καλον ∆εσποτην. ω ∆εσποτα µου. παντως ορφανον. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. οιµοι. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. ορω τα µελλοντα. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. Επιχεε µοι. αρτι δεοµαι.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. Αλλα και βλεπων σε. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. το µεγα. και ποιµνης. οις οιδας. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. οιµοι. οιδας την εµην ασθενειαν. και κατελιπας µονον. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. Χριστε µου. ην ως ανθρωπος εχω. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. προ οφθαλµων µου βλεπω. προστατην και ποιµενα. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. ελεγον. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. βασιλευ και Θεε µου. ω φιλανθρωπε. εξαιτουµια. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. παντως µεµονωµενον. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. και την αγνοιαν. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. ους ουκ ηκουσε. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. το ελεος σου. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν.

Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. Ορος εις ποιον αναβω. τον παµπαν απεριγραπτον. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. το αϋλον εν υλικοις. (289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. αφηλαφητον ολον. Λογε. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. Ποιαν ανελθω κλιµακα. ο τυγχανων εν κοσµω. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. φθαρτος ολος υπαρχων. αµεµπτον µε σον δουλον. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. Σωτερ. ειπε µοι. ΛΗ’. προ του γην παραχθηναι .ινα τα εµα υστερηµατα. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. τον κτιστην εν τη κτισει. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. πως τω αΰλω συναφθω. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. ο ταλας. Εις ποιον αδην καταβω. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. πως ευρησω. ποιαν εκκλινω τριβον. ακατακριτον. ο συνηµµενος υλη. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. αµην. Πως τω αφθαρτω συµπλακω.

αρχας και εξουσιας. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. αγαθωτατος αγαν. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. Ενυλος γαρ. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. ατελευτητος. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. Ουκ ην αηρ. µονος. φυσει δε ευρεθη και ουσια. φωτοειδες εις απαν. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. ως ειρηται. βαθει και πλατει. των αΰλων εξω. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . Και εµεινεν. φως ακτιστον. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. Εποιησεν αγγελους δε. υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. ου τοπω παντως. οµως Θεος αθανατος. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. υλικον και ορωµενον. η Τριας.Θεος υπηρχεν. ουκ αιθηρ. ως ειδε µονος. αΐδιος. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . αµετρητον υψει. φως αναρχον. ων. µονος µεµονωµενος. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. ενδον το φως το αϋλον µη εχων. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. ου φως. ουχ υδωρ. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. φως αφραστον εις απαν. καθαπερ νυν. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. αιωνιος. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. καθως ειπον. κυριοτητας.

υπερλαµπρος. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. οπερ ειπον. . υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. καθως ειρηται. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. προς παθη. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. οικος καθαπερ µεγας. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. ουτως. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. υπερφωτος. οτι ην Θεος υπεραναρχως. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας. απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα.

το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. συν τοις επουρανιοις. αµην. ασυγκριτον το ειδος. Λογε. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. Σωτερ. η ωραιοτης αφατος. συ και τα γηϊνα. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. ΛΘ’. ινα και συν αυτοις Χριστω. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. Θεε. (293) Αµηχανον το καλλος σου.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. Θεε µου. Σωτερ. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. . Θεω. το ηθος. ∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. ∆εσποτα Χριστε. υπερ λογον η δοξα. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη.

ουκ ηλλοιωθη νουν. ως εχων εξουσιαν των ουρανιων.ως παντων παντως ποιητης. . το αστεκτον και ασβεστον πυρ. Θεε µου. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. Λογε. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. το της γεεννης. Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. οιµοι. Αλλ᾿. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. ψυχην και τας φρενας. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. ∆εσποτα. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. ∆εσποτα. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. Και µελη οντες. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. εκ φωτος σου του θειου. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας.

ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. παλιν οραται µονον. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας.Σωτερ. ω πρεπει πασα δοξα. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. υβρις. αποχωριζει. παλιν ανοιγει ουρανους. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. κατηξιωται πανεξαισιως. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. παλιν παραγει απαντα. του τι δει ποιουντα τινα. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. των αισθητων ωσαυτως δε. αµην. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. και τα Θεου και θεια. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. εξουδενωσις και ατιµια. . παλιν τρανως οραται. η Τριας. βαβαι. Μ’. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. παλιν τεµνει την νυκτα. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι.

αλλα τα παντα δουλα σα. τεθνηκας. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. µηδεν εµον εν βιω. ινα ευαρεστησω. ενθα φως εστι µονον. µη διανοιγων ουρανους. του αθλιου. ων εις εµε ειργασω. µειζονως οδυνωµαι. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. µειζονως. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. τι δει ποιησαι. µη διατεµνων νυκτα. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. σηµερον απεταξω. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. απλουν. ενδοθεν του κελλιου µου. Ουκ οιδα ει και σωµατι. Σωτερ. ινα και θεραπευσω σε. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. Σωτερ. εργα παντα χειρων σου. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. Χριστε µου. το τι ανταποδωσω σοι. Ταυτα σου τα παραδοξα. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. µειζονως καταισχυνοµαι. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. αναριθµητων δωρεων. δυσωπω µαθειν. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. Σηµερον. δοξον. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. συγγενεις. των θαυµατων. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι.

∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . και δοξα κοσµου γεγονε. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. απεθανον θανατον των κακουργων. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. ον ουδεις ποτε ειδεν. καθαπερ υπεσχοµην. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. ωσπερ στεφανον δοξης. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. ζωη τε και λαµπροτης. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας.περιχαρως καταδεξαι. απερ ενετειλαµην. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. Ταυτα και τουτων πλειονα. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. πραξον και αλλους διδαξον. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. τοτε σκιρτησον. και ποιον τουτου µειζον. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε.

ιδε συντετριµµενην. ∆εσποτα. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. Σωτερ. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. ΜΑ’. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. καθως υπεσχου. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. επιστασαι την µονωσιν. Λογε. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. οσον και επεγνωσθην. ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. Ων της µεριδος ρυσαι µε. Θεε µου. . δος Πνευµα σου το Θειον. τις αυτους µη θρηνησει. αµην. ∆ος τον Παρακλητον. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. οπως . Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. ∆εσποτα των απαντων. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. πεµψον. οιδας την ορφανιαν. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. Ιδε καρδιαν ταπεινην.ως ειρηκας.

Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. πλην αυτος ου παρειδες µε. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. Χριστε µου. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. και µη εγκαταλιπης. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. εξαπορω. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. υµνω την ευσπλαγχνιαν. ως ειρηται. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. πως ολον µε ταραττει. οικτιρµον. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. οικτιρµον. Θεε µου. αγαθε. ευσπλαγχνε. µη παριδης. Θεε. καταλιµπανεις. ∆εσποτα.Μη ουν βραδυνης. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. Κηρυττω σου τον ελεον. κρατουµενος τω ποθω σου. . αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. ασωτοις και τελωναις. Θεε µου. ως δοκω. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. ολος δεδουλωµενος. πως λυπη επεισερχεται. Χριστε. εβαστασας. και νυν υπαρχων. (301) Ουκ εκαµον. δεδεµενος αγαπη.

Νυν ουν ουχι ενηλικος. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. ως ειπον. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. ανεθρεψεν αξιως. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. Λαµβανων κρουε αφειδως. δαιµονων παραταξεις.. ανερµηνευτα παντη . αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. πως βουλει. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. πιπτων παλιν εγειρου.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. νηπιον η παιδιον τυγχανεις. ωσπερ νηπιος. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. Προσηβος ηδη γεγονας. οχυραν κεκτησαι µε˙ . πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. (303) Μη γαρ.Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. νυν αγκαλοφορεισθαι. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. πορρω της σης οικιας. ειπε µοι. µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει.

τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. ειδεναι και κατανοειν. Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. ως εµε µονον βλεπειν. ονπερ εγω παρεχω. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. γραφε συντοµως. µειζων υπαρχει επι γης. ποια δοξα. οιος ο αρτος της ζωης. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. Ποια τρυφη. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. αγαπη θεραπευων.και λυπει σε των εν γη. ποια χαρα. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων. ειπε µοι. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. ποιον τουτων. το σωµα και το αιµα µου. ακαµατι δουλευων µοι. ατιµητος εις απαν. ως εγω. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . ειπε µοι. οιον Πνευµα το Θειον.

εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. ως ειπον. ουκ απολεσεις σου µισθον. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. απερ και παλιν γραφε. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. ου στερηθηση τουτου. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. . ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα. Λοιπον µη παυση νουθετων. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω. ου µη σταθη εκ δεξιων. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. λοιπον µη παυση κλαιων. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. ειπον. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. εξεις αυτους ως αδελφους.

ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις. ως τον σον του ∆εσποτου. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. ει µη καυτος σωθειη.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. ανυποπτος η ψηφος. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. . υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. απροσπαθως γαρ εκρινας. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. αλλ᾿ απολεσει. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν. ουκ εκ της θυρας µονης. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. Τις ουν υπαρχει. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. οικτιρµον.

αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. αλλα αφιεις ορφανα. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. ασπλαγχνε. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. µη σαρκα προτιµησαι. ει δυνατον. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. τουτων απολυθηναι. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. (307) µη προστεθηναι αιµατι. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. συνδεσµος φυσικος τε. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. η απαρνησει σου. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. γυναικος σου χηρειαν. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. λιµω τε και τω διψει. ∆εσποτα των απαντων. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. ξενα. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. οπερ εστι συγγενεια. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. πτωχα. Χριστε. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. και χηραν την σην γυναικα. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . επι τας πρωην πραξεις. γυναικας τε και παιδας. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω.

ουτοι και φιλοι γνησιοι..διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. βασιλευ. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. αλλα Θεω. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. φιλους. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. πανοικτιρµον. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. . ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. Σωτερ. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν. δοξα σοι. συγγενεις οµου παντας. (309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. ουτοι συγκληρονοµοι. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν. ειπον.

µη µε εγκαταλιπης. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. και που αυθις αφιξοµαι. απο σωµατος σωµα. Σωτερ. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. Το οθεν ηκω. ο πανοικτιρµων Κυριος. το που ειµι. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. Σωτερ. µονε. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. εις προπυλα θανατου. Γεννωµαι γη απο της γης. µοι λεγοντι. γραφητω. νυν σπλαγχνιθητι. ουκ οιδα. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. πως δε διαφυγειν µου . Θεε. Νυν ουν επιβλεψον. εξελιπεν ισχυς µου. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. νυν µε ελεησον! Ιδου. εις γηρας. αγνοω. απο φθαρτου παντως φθαρτος. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. ο ταλας. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. πανοικτιρµον. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. ο φιλανθρωπος µονος.χωρις ξεσµων. ηγγισα. ΜΒ’. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. ου γινωσκω. αναρτισµων. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες.

προσεδραµον ελεει θαρρησας. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. πανοικτιρµον. ∆εσποτα. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. οτι˙ Ιδου. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. ουκ εγκρατευη. οτι σωσεις µε δωρεαν. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. ιδου. το Ηµαρτον! ειποντα. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω.ελπιζεις χειρας. οιους παλαι απηρξω. Χριστε µου. ολος τρεµω ο ταλας. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. φιλανθρωπε. ευχην ουκ κεκτησαι. Ουτω πιστευσας εδραµον. δηµιουργε µου και κριτα. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. τη δε εγκαταλειψει . τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. ουτω θαρρησας ηλθον. ου ποιεις προσκυνησεις. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. ουκ αγρυπνεις. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. ιδου. Εγω ουν. οιδας. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον. Ταυτα ακουων. που σου ο αντιληπτωρ. του σου δουλου. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. αλλα τω σω. φριττω και ολος δεδοικα. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. ∆εσποτα. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. ο ασθενης εις απαν. ουτως ελπισας.

οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. µη Βασιλευ. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. και αφαντος ευθυς αποτελειται. ουτως παρακαλω σου . ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. οσος υπαρχεις. του εχθρου. τον Θεον µου. Θεε µου. Οτι δε ου πλατυνεσαι. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. ιδε. αλλ᾿ εµφυσω. ηστοχησας ελπιδων. ∆εσποτα. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. Ουτως αιτουµαι. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. Σωτερ. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. οιος. µη Κυριε. εκπεπτωκας. πως εγκατελιπε σε. εις ον προςηλθες. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. εγκαταλειψης. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. εις τας εµας τε. αιφνης εµισησε σε. Θεε µου. εις ον εθαρρησας. και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. ιδε. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. ασυγκριτος η δοξα σου. ουκ αξιω. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. αµιµητον το ειδος. καθαπερ µαργαριτην. και εν τω κολπω φερω σε. σε. ον οιου σε φιλειν. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου.

Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. Χριστε. Σωτηρ µου. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. σκεπουσαν. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. ηµεις κτιστοι δε παντες. αναρχος αληπτος τε. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. Εστι Θεος γαρ ακτιστος. ει µη αυτην ενδεδυται. µελλοντας επιτρεχειν. εκεινος παντων ποιητης. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως.την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. . οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. εκεινος πελει αφθαρτος. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. εχοντι χαριν σου. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. του δουλου σου. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. συνουσαν µοι την θειαν. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. ηµεις φθαρτοι και κονις. εκεινος πνευµα πεφυκεν.

Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. ο ποιητης των παντων. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. . αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. κεφαλη ο Χριστος δε. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. Ουκ εστι τουτο. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. ωσπερ και εστι. ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. εις ποιαν βασιλειαν. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. αδελφοι. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. ελπιζουσι σκηνωσαι. που αρα απελευσονται. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. ασπιλον. ηνωθη τε ανθρωποις. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. λεγε. φρασον µοι. Παντως γαρ και παραδεισος. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. εις ποιον τοπον. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. αµωµον οµου.

αδελφοι. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. οτι πασιν. απο θανατου µεν ζωην. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. ων ουδεις ποτε ειδε. οιµαι. απο δε σκοτους φαος. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. ου τοπος ανευ λυπης. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. τουτο στολη και δοξα. οις ενωθη. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. σωτηριαν παρεχει. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. τουτο πηγη των αγαθων. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. οµοια γε του πρωτου. Τριας Αγια. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. ουχι ηµεις εξ εαυτων. ου στεναγµου. Υιος και Αγιον Πνευµα. Ταυτα δ᾿ εισιν. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. τω ποιητη των παντων. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. τουτο τρυφη και ανεσις. τουτο ζωη των οντων. Πατηρ. ουκ εσται ανεσις. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. Σπουδασωµεν ουν.

αµην. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. καν µεγιστανες. ω Θεε µου. η γνωσις του παντος. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. η παντα προγινωσκουσα. Χριστε. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. (318) Ειπε. Τι κρεισσον εστι παρα σου. οιαν οι δουλοι του Χριστου. καν αρχοντες εισι. και θειων προσταγµατων. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. Ειπε και µη παριδης µε. ην ουδεις ποτε γνωσεται. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. ω πρεπει δοξα και τιµη. φρασον µοι. καν βασιλεις. ειπε. ειπε. . ειπε. το φως του κοσµου. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. τω δουλω σου. Σωτηρ. σοφια.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. ου µαθη. ΜΓ’. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. αφραστον ουσαν παντη. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. λογε. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. µη κρυψης.

διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. γραψον απερ ακουεις. Ορα. Εγω Θεος προαναρχος. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. εµε κατονειδιζοντες. εγω ∆εσποτης φυσει. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. αυτεξουσιον θελω δε. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . και σεαυτον ει σωσειας. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. ποιον εστι συµφερον. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. ειπε µοι. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. Ναι δη. µη κρυψης απ᾿ εµου. ασυµπαθη καλουσιν. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. Εξελθε. ω Θεε µου και πλαστα.

Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. ειπε. Πως ποιµανεις ως προβατα. προς πυρ αυτοµολουντας. Τουτους. ουτοι του Λαµεχ χειρους. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. πως τουτων προηγηση. ου µην δε πελω βασιλευς. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. ουτοι Σαουλ. αγχονης κληρονοµοι. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. οµοτροποι. ειπε µοι. εκ του θανατου προς ζωην. Ειπε. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. δουλοι και σκευη. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. εις ουρανους εξ αδου.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. των εντολων µου προς νοµας. ει δυνατον. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. . καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. καµοι ακολουθησαι. λεγε µοι. πως ποιµανεις. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. καθ᾿ ωραν. πως εισαξεις. δοξης µου της αρρητου. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. πως οδηγησεις.

κατεβαλου τοις πασι. τι κερδανεις τε. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. και συ µενεις ανευθυνος. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. ενθα αν συ θελησης. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. βλεπε που καταντησεις. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. Τουτο εµοι αποδεκτον. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. τι δε συµβησεται σοι. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. οταν ελθω του κριναι. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. στασιν. Ου γαρ επιστραφησονται. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. Ακουσον. ακατακριτος παντη. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων.

ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. Ουτως ποιησω. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. Μ∆’. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. αλλα την σην βοηθειαν. ως βουλεσθε. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. καθως προσεταξας µοι. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. γενησεται. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. ∆εσποτα. ω Θεε µου. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. υπαγετε. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. ει θελει. αµην. ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. µονοις . ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται.

εκεινοις γνωριζοµενος. ηλιον. θεληµα τε εν ωσαυτως. υµνος. ειπε µοι. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων. διδαξον µε. ∆εδωκε. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. . µια δυναµις υπαρχει. του αληπτου. µια δοξα. του ακτιστου. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου. αινος. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. του Θεου µου. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. . ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε. (324) ∆οξα. σεληνην λεγω. γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα.Ακουσον αυτου του Λογου˙ .Πως. Αυτη µονη κτισις παντων. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. µια φυσις. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. εν Τριαδι υποστασεων. τους αστερας ουρανον τε.

µαλλον δε εν τη ψυχη µου.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. ουτως εκ Πατρος το πνευµα. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. οµοουσια ωσαυτως. ει και σαρκα ενεδυθη. πνευµα. αλλα και διηρηµενως. . συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. ψυχη και λογος. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. αλογος. εν τα τρια ηνωµενως. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. Εν εκ τουτων ει καθελης. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. ωσπερ νους. και Υιος ο τουτου. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι.

ουτω νοει τον Πατερα. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. ου χωριζεται δε τουτου. Ταυτην ακριβη εικονα. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. ουδ᾿ ου µη κατανοησης.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. οτι ετεκε τον Λογον. καθυπεδειξεν ο λογος. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ην ουδεποτε θεαση. οτι τικτει αεναως. ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. ει µη προτερον καθαρης. και Υιος εν τουτω µενει. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. το πρωτοτυπον ουκ οψη. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου. αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . ει και αµυδρα τυγχανει. αποσµηξης τε τελειως. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει.

εν φωτι λαµψαν αρρητω. ως γνησιους ευεργετας. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. ει οιον τε. τεκνον. οσον εφικτον ανθρωπω. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. . οσον δυνασαι και βλεπειν. υπερ σωτηριας λεγω. και του ενα που σωθηναι η και παντας. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. αλλα και φιλανθρωπιας. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. σωφροσυνης και ανδρειας.

αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . αγνωστον και τοις ραθυµοις. αγνωστον και γαστριµαργοις.οιαν εσχες. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. το εκ του Θεου σοι λεγω. αγνωστον τοις αισχρολογοις. αγνωστον υποκριταις γε. τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. ω θαυµα. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον τοις φιλαργυροις. αλλα Πνευµα. αγνωστον τοις φθονεροις τε. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον οντως οργιλοις. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. αγνωστον και µνησικακοις. αγνωστον υπερηφανοις.

αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. µηδεν δε ουσιν. αλλα και περιπατουντας. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. οτι ζην δοκει νεκρος ων. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. αγνωστον τοις καυχωµενοις. αγνωστον ιδιορρυθµοις. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον.αγνωστον ανυποτακτοις. µη λαβων νεκρος υπαρχει. αγνωστον τοις αντιλογοις. ζωντας τους νενεκρωµενους. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. µη αιτων ουδε λαµβανει. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα.

επουρανιοι και παντες . ινα και ζωσι γε. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. Πως. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας.και ακουουσιν ως κτηνη. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. ειπε µοι. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως. εν ζωη νενεκρωµενη. ειπε µοι. Οι τοιουτοι δε. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. πως Χριστιανοι κληθωσιν. τυφλοι και νεκροι γε. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται.

Ηκουσας. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. . ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. ο πρωτος. ζωην και αφθαρσιαν. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. οτι χοϊκος εκτισθη.οι αυτω πεπιστευκοτες. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. εκ των ουρανων κατηλθε. των απαντων ο ∆εσποτης. ως φησι το θειον στοµα. ανωθεν δε γεννηθεντες. Εκ της γης. ο δευτερος ανθρωπος δε. Ηκουσας Θεου τους λογους. φησιν.

Αθανατοι γαρ. (334) πως Χριστιανος κληθηση. οσοι κατα σακρα ζωσιν. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. Ουτος εστι και ο αρτος. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. ουτω πιστευε. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. ουτως εχε. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. ο εκειθεν καταβαινων. οσοι κοσµικα φρονουσι. . αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται. Ουτω φρονει. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις.

Ποια παντα. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. . Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. καθως πολλακις ειποµεν. ∆ος µοι λογον. αλλα και τα νυν εξειπω. εξανακαινιζει τουτους. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. καινουργει τε παραδοξως. Α πολλακις υµιν ειπον. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. αναπλαττει τουτους ολως. των Αδαµ υιων σοι λεγω. ους εντος αυτου αν λαβη. ους εφευροι ενδοθεν. Θεος ον το Θειον Πνευµα. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. και πως εξειπω. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. επιγειων.

Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. οιους εδειξεν ο λογος. και ζωην αυτοις παρεχει. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. οιος και εκεινος.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. επουρανιοι και θειοι. ινα γενησθε τοιουτοι. καθως ειπε. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. πως δε εν αυτω µενουµεν. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον. Ως Χριστου οµοφυες τε. . (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι.

ποιητα µου. τω ∆εσποτη των απαντων. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. µη οργισθης. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. ο Θεος µου. µη εγκαταλιπης. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. ΜΕ’.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. Ναι. τυγχανεις. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. αµην. ναι. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. ως ειπον. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν.

σκηνη και θειος οικος. η πανδαισια. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. τουτο το εν τον ηλιον. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. αναστασις. υδωρ. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. µεταληφθεν. οµοδυναµους ολως.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. λαµψαν και καταυγασαν. αρτος και οινος. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. ζωη. ουσιωσε. εν η Τριας γαρ πελει. ου τρια. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. σεληνην και τα αστρα . προσκυνει. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. πυρ. εν τω ενι τα τρια δε. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. οµοουσιους. τροφη και ποσις. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. συνεστησεν αρρητως. ποταµος. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. µια δυναµις. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. εν τοις τρισι το εν δε. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. µια τε βασιλεια. ενδυµα. αναπαυσις λουτρον τε. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. πηγη ζωης και ρειθρον. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. ανατολη. περιβολαιον. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. η καινη των πιστων καρυκεια. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. µια θεοτης.

το φως του κοσµου. Τουτο το εν τετραποδα. το φως της θειας δοξης. ο ταλας. το κατιδειν σου. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. ∆εσποτα. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. και βλεπειν ολως λεγων. θαυµα καινον και ξενον. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. ∆εσποτα. µη θελων γνωναι εµαυτον. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. µη θελων κοπιασαι τε.θεληµατι πεποιηκε. λεγω. αχαριστος εδειχθην. µη θελων αναβλεψαι. καγω µονος. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. Και τουτο λεγων. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. Σωτερ. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. Ο γαρ το φως σου µη ορων. αποστολων. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. ο αθλιος. καθως ορωνται παντα. οτι τυφλος τυγχανω. . Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. και˙ Ιδε. λεγω. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος.

παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. Μη στερηθω σου. ως ευδοκησας. ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. Σωτηρ. λεγω. ο παγεις τας χειρας σου. πηγαζεις αγαθοτητα. ναι. Ναι. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. ναι. ει και µη ισως κλαιω. αλλα και ζωσι. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. ευσπλαγχνε. τας εντολας σου. απερ αυτος τυγχανεις. ∆εσποτα. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. ∆εσποτα. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. Χριστε. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. κτιστα. οντως. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. ου θελησει µου ξενος. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. δι᾿ ων ελεησον µε. Ιησου. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. µη στερηθω σου. ουχι τυφλοι εις απαν. ει µη στεναζω και θρηνω. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. ως εφυλαξεν. αλλα το βλεπειν µονον. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. ευσπλαγχνε. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. ο παγεις τους ποδας . Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. Ναι. τοις καλοις. µη στερηθω σου. Χριστε µου. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε.τους σους τε λογους. και την οικονοµιαν. ∆εσποτα.

τραυµατα µου. ω Θεε µου. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. Θεε µου. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. ιατρευσον µωλωπας. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. ΜΣΤ’. τω καλω ∆εσποτη. ου κηλις. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. (343) Εµακρυνα. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. αµην. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. Σωτερ. και τας πληγας µου αλειψον. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. εξαλειψον τα ελκη. ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. ειρηνη και πραοτης. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. Σωτερ. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. αλλα γαληνη και χαρα. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. πανοικτιρµον. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. φιλανθρωπε. ερρεεν αεναως .

ευλογητος ει. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. εκτος κακιας πασης. υπερευλογηµενε. ο ταλας. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. (345) Ευλογητος ει. ευσπλαγχνε. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. µονε. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. ∆εσποτα. Κυριε. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. φιλανθρωπε. εκπυρωθεις τη ηδονη. παθους παντος ανωτερος. και φως εγενοµην. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων.και ρειθρον ην µελισταγες. ως εµαυτον θαρρησας. ευλογητος ει. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. Οθεν υγιεια απασα. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου. . Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. εν αισθητοις µεν νοητον. ενωσεως ενθεου. ΜΖ’. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. ναι. αµην. νοητον δ᾿ εν αισθησει. Τοιουτος ουν γενοµενος. οθεν η καθαροτης. ευφροσυνης τε ποµα. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων.

και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. αλλα και τη ουσια. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. ω Θεε µου. τη ενεργεια µονη. πενθος. τουτο. ουδε δυναµει µονη σου. Σωτερ. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. αναφης. αθανατε. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. αψηλαφητος. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. φυλαττειν. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. ακατανοητος τε. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. πως σε προσονοµασωµεν. Σωτερ. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. τω θεληµατι µονω. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. απροσιτος. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. αληπτος ολως. ω Θεε µου. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. αορατος. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. (346) ανους εγω.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. πραοτης και συµπαθεια. Επαν δε συ µη βουληθης.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

∆εσποτα. ελευθερουµαι των κακων. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. ουτως αποσκεπαζον µε. ορων φρικτα µυστηρια. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. Θεε µου. Σωτερ. τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. επει σε παροργιζω. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. αφατου θυµηδιας. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. οτε ολον σκεπασης µε.διαφυλαττεις ατρωτον. ω Θεε µου. Επει δε πταιω παµπολλα. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. επει δε κατεπαιροµαι. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. ευθυς του βιου σκοτος µε. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. σκεπων µε τω φωτι σου. επαν κατελεησης. ορων θαυµατα ξενα. ολον µε περιλαβης. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. ως το πριν. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. το φως σου. Χριστε µου. Χριστε µου. . και καταπληττοµαι σφοδρως. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. περικυκλωσης.

ου δακρυον. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. τυφλων ηνοιξε κορας. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. και εδειξας ακαµατον. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. ου στεναγµος. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. εκτισεν αυτη παντα. Θεος τα τρια. εν ετερω δε τοπω. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. ποιοις πτεροις πετασας. την δυσβατον ανθρωποις η. ανθρωπος οµοιος µοι. αβατον πασιν ουσαν. Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. ενθα ουκ εστι λυπη. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. ουκ οφις δακνων πτερναν. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. πλην οµως µετετεθη. το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. ειπε µοι. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. την στενην. αληθεστερον ειπειν.

και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. ων οφθαλµοι ουκ ειδον. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. Το µαννα γαρ. απωλετο. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. ο λεγεται αρτος. οις συναφθη αθροον. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. Θεου δε κληρονοµους. συγκληρονοµους µεν Χριστου. εξελιπεν. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. δεσµιους µεν µονη σαρκι. Τι ουν το αρµα του πυρος. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε. το Ηλιαν αρπασαν. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον. Εγω δοκω. το µαννα του Σωτηρος -. θεοποιει τε δι᾿ αυτου.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. τροφη αγγελων. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. αδελφους του Σωτηρος.η θαλασσα βαπτισµατος. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. . Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν.

πως ου ποθουµεν την ζωην. εις φως τε απο σκοτους. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. . ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. Αλλ᾿. Θεω τε και ∆εσποτη. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. κα΄των απαντων ποιητη. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. τον αφθαρτον. πως ουκ επιθυµουµεν. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. την ζωην πιστων παντων. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. ω Χριστε µου. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. ΝΒ’. πως ουκ ακολουθουµεν. αµην. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. (376) . Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι.

Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. αλλα ουσια θεια. Τις µε χωρισει αισθητων. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. ολον αφθεγκτον πελει. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. . και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. µεταληπτη και αληπτος. τουτου το πλειον ουπω. και πως µεταληπτον µοι. µεταληπτον. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. ωσαυτως και ληπτη τε. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. ενυποστατος ποθος. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. οποσον δε καταληπτον. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. υπερ ουσιαν πασαν. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. Ει δ᾿ απιστεις. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον.

ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. ειπε. Ουτω πιστευεις. ουδε αναισθησια. τουτο µεθεξις θεια. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . ο χιτων του Κυριου. ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. τουτο Θεου το εργον. λεγω σοι. τουτο σφραγις Χριστιανων. τουτο η βασιλεια. ος ελαµψεν εντος µου. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. ως πιστευεις. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. ει µη φιλονεικοιης. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. τουτο το ενδυµα εστιν. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. τουτο υπαρχει η ζωη. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. Τουτο πιστις η αληθης. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. λεγε µοι. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. νοησαι. ουχι αγνοια. και παντως ου δισταζεις. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω.

τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. οιµοι. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. θεσει Θεον. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. καθως σοι ειπον. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. η σφραγις αλλου πελει. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα. φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. ως ακριβως ειδοτες.εκλαµποντα. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. ω αδελφε µου. θειας τε θεωριας. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. . τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. επ᾿ ορους θειας γνωσεως.

αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. και θελουσιν. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. αλλα τεκνα προσειπε. τεκνα. ω τολµης. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. οιµοι. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. οτι µη πατερας εκαλεσεν. ως επαθεν εκεινος. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. ως επαθεν εκεινος. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας.

την ζωην την αιωνιαν. Αλλ᾿. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. Θεε µου. τι µε καιεις. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. τι µε τεµνεις και συντριβεις. την τρυφην την των αγγελων. οτι αγαπω σε . ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. Οιδας. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. φως του κοσµου. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. ω Χριστε µου. Τι χωριζη µου. ιδε µου την αθυµιαν. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. την χαραν. ΝΓ’. (382) Ιδε µου. Αµην. την θλιψιν. την ευφροσυνην. Τι µε φευγεις. ιδε µου και την πτωχειαν. Χριστε.

ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. αϋλοι δε αγγελοι γε. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. ζωον ανθρωπος. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. ενυποστατος ζωη τε. δουλα ως ορατα παντα .και απο ψυχης ζητω σε. απερ βλεπεις. Αποκαλυψον. ως ειπας. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. Σωτερ. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. Μεσον τουτων ουν. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. ∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. εν αΰλοις αισθητον δε. σοι λεγω. Οιδα γαρ αληθινον σε. και εµφανισον σαυτον µοι. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. Πατρος σου.

τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. λεγε. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. Τι δε και κατηλθον ολως. τι και εν σαρκι εφανην. απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. Μη αγνοει µου τας πραξεις. συνες. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. Συ δε νυν λογιζη χειρον. καθως ειπον. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου.αυτω µονω υποταξας. αφρονεστερον εκεινου. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. Βλεπε. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν. Τι δε και ωραθην πασι. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν.

Σωµα µεν. οπερ επαθον. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. ει τυφλωθειη. ην δεδωκας µοι. Ουδαµως. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. Ζην δε πως ολως ισχυσει. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον . οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. χωρισθεις εκ των αΰλων. ως ειπον.ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει.

και ηνωθην τουτοις θελων. Οντως λαµπω. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. καθως και ειπον. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. ουχ υπεφερον. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. Βλεπεις. ουσπερ εκτισα χερσι µου. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. ∆ια τουτο ουν ενδικως . ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. αισθητος τοις αισθητοις γε. αλλ᾿ ου βλεπεις. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. Επειδη δε ετυφλωθη. ο Λογος. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι.και ψυχην ανελαβοµην.

Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. . πως ουκ ην θανατου χειρον. χωρισµου ψυχης.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. σωµατος τε και ψυχης. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη. Ο θανων ψυχη. µαλλον δε ευεργεσια. ειπε µοι. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. ∆υο ουν εισι θανατοι. παλιν τε. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. σοι λεγω. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον.

(392) βλεπε τας ευεργεσιας. πως χειρων. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. Ει γαρ ουτως εις αιωνας. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. ειναι εκληρωσατο. πως ακινητοι εις απαν. βλεπε τας οικονοµιας. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. Εφανερωσα τω κοσµω . αλλ᾿ οικονοµια θεια. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. µανθανε τας δωρεας µου. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. ινα παλιν ειπω. σοι λεγω. µαλλον δε ου τιµωρια.

αξινη. ου ραπτειν τη αξινη. ου σκαπτειν µετα πριονος. φασγανον τε και τοξον. δρεπανον. ουχ ωσπερ αυτος θελει. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. ουδε φασγανω σφενδονειν. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. Ν∆’. µαχαιρα τε και πριων. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. ην ελαβε. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. αµην. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. α ποιησαι εδει. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. προς οπερ αν εθελοι. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. και γαρ σκαπανη. και τοις εργοις. λογχη τε. Την γνωσιν γαρ. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. ραβδος. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. ουδε δρεπανω τεκτονειν. παντως απαιτηθειη. εξ ηµων δε γε παντως. εδειξα και νυν δεικνυω παντα.

οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. καθαπερ ειπον. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. Ιδου γαρ. ουδε τεκτων γενεσθαι. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. τους δε παντως µανθανειν. οις δε γνωσιν και λογον. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. το προφητευειν αλλοις δε. αλλα προς οιαν εκτισται. ενεργησει. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. ο των απαντων κτιστης. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. προς ο. Πνευµατικα δε ταυτα. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. ως οιδε µονος ο Θεος. ου ναυτης ουδε γεωργος. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. αλλους του αρχειν των πολλων. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ .εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. ουδε κρατησαι δικελλαν. επιτηδειως εχει.

οιον ηθελε παντως. Πως ουν. αχρηστον εργαλειον. χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων.- . Ιδου γαρ. και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου. δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. Ο νουν µοι χαρισαµενος. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. .ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. ο ταλας.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. απερ θελει. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. ειπε. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως.

. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. ο ταλαιπωρος. ως ουκ ισασιν. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. τεκνον. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. Ταυτα γαρ. προς θανατους αδικους. εργαζεσθαι τας αρετας. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. προς λοιδοριας. προς οργας. ενεργουντα µε ευρε. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. προς φθονους τε. ινα σοι ειπω συνελων. ειπον µοι. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. ο κρατων τουτω χραται. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως. προς παν ειδος κακιας. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. αναγονται προς δοξαν. εις εµπελωνα τον αυτου. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι.πασης κακιας οργανον.

προς εργα σωτηριας. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω.καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. παν καλον ενεργουντα. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. . ως εργαλεια αψυχα. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε.

µονον. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. Θεε µου. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. µη νυν. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. Αλλα µε ταυτης. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. αµην. ΝΕ’. ∆εσποτα. µη εν τω µελλοντι αιωνι. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. (399) Συ µε γινωσκεις. ουσπερ βλεπεις. Θελω ουν θλιβεσθαι. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. και θλιβοµαι. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. Χριστε. ω Χριστε. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. µηδεποτε στερησης. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . Βασιλευ µου.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. πασης παρανοµιας εργατην. και θλιψις ου κολλα µοι.

εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει. βεβαιον και αληθες γινωσκων. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. ω ∆εσποτα. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν. Σωτερ. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει. λουτρον τουτο το θειον. ως ειπας. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. ως δοκω.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. . ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. ως ο Αδαµ. ως τινες αυ νοουσιν.

ο αγιος καν ποσως καταδεξη. µη µοι γενοιτο. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. ποσα εκλαυσας. ως αφρων επλανηθης. τεκνον! Οιδας γαρ. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. φωνης τε κατηξιωσα. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. φλεγων το παχος της σαρκος. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. εκπιπτει και του αλλου. της κεφαλης τον ζοφον. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. Αρα γε. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. εν νοερα αισθησει. ποσα δε συνετριβης. αρχηθεν µονω τω νοΐ. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. Απαγε. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. επειτα και ακτινος. . µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. Χριστε. ως οιδας. ειπεν ο Θεος. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. Σωτηρ µου. και οιδας. ως βεβαπτισαι και συ. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην.

της ευχης. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. αλλα κεκαθαρµενον. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. ουχ οραται. εν τη τροφη. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. ο ειδως Θεον παντα. οµιχλην τε και σκοτος. Τουτο ουν. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. εν τω ποτω δε µαλλον. ωσπερ οιδας. οσην τοτε υπεµεινας. συ παντως επελαθου. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. ου σαρκικας. ου µονον δε χωρητικον. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. πασης κακοπαθειας. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. την πιστιν. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. . ως ηλιος εισδυσας. ζοφον ως παχυν. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. ουχ υλικας. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια.

τεκνον. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. Ουκ εστι. αλλα και τω βαπτισµατι. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . ιδου. ως βλεπετε. ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα. ουκ ονοµατι µονω. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. των απαντων ο κτιστης. καθως ειπεν ο Παυλος.

.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. ουχι δε και απιστων. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. καθως ειπας. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. η αληπτον. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. εσκοτισµενοι οντες. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. εν σκοτει και καθεζονται. Θεε µου. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. ως πιστοις δουλοις σου. δος χειρα φοβου θειου. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. Οις βραβευσον φως γνωσεως. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. Ουδαµως. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. φως θειον ουχ ορωντες. Σωτηρ µου. ως ειπας. Αλλα πιστων συ ει Θεος.

Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. ∆ος ελεος. ως εξ αδου µυχων µε . τον ορφανον εν κοσµω. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. απο γης της γενεσεως. και εποιησας. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. Λογε. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. δος ελεος δεοµενοις σου. ουδε κοσµος χωρησαι. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. ευσπλαγχνε.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. ο Θεος µου. ω Τριας. γλωσσα λαλειν ου δυναται. συγγενων τε και φιλων. καθως αυτος επιστασαι. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. Κυριε.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. (406) Κυριε. οτι εδιδαξας µε. Σωτερ. Αµην. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. Κυριε. δος µοι γνωσιν. οιδας. οδος ουκ εστιν αλλη δε. ω Θεε µου. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. ∆εσποτα. ξενον υπαρχοντα εν γη. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. Χριστε µου. Θεε µου. ΝΣΤ’. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. . Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. αλλα συ τη οικεια σου. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. δος µοι συνεσιν. ως ειπας. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. και σοι δια του Πνευµατος. τω ευτελει σου δουλω. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον.

σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. µαινεται. ως ευδοκησας. (409) Ω Χριστε. αποδιωκει. συν σοι. ∆εσποτα. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. . κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. µισει ηµας ο κοσµος. Κοσµος θανατος. ΝΗ’. ην απαντες ποθουσιν. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. παρασχου µοι λογους σοφιας. λαϊκους. Ποιαν ουν ελπις. ω ∆εσποτα. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. ιερεις. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. Ηµεις. τι γαρ αρρεστον εχει. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. εν πενια πλουτουµεν. ΝΖ’. µοναζοντας. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. αρχιερεις. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις.∆ια τουτο ουν. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. φθονει. ως υπεσχου. Αυτη τι εστι. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. λοιδορει. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. Ζωη. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. Λοιπον. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα.

αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . ο πλουτος µου. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. συ η καταφυγη µου. βασιλευ των παντων. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. επισκοποι. ιερεις.Συ ει η ελπις µου. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. λαλησαι µυσταις. δος ισχυν. αρχουσι τε και λατραις. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. µονασται και µιγαδες. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. ο απροσιτος. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. ο µονος παντοκρατωρ. συ η αντιληψις µου. βασιλεις και δυνασται. συ το καυχηµα. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. τον αναξιον. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. παντος αλογου ζωου. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. συ η σκεπη µου. Λογε. η δοξα. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. Ανθρωποι παντες. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. τον υµων βασιλεα. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου.

ο και σαρκωθεις. Των επισκοπων οι προεδροι. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. πρωτον δε παντων. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. Παντα γαρ καλα. ος αµεριστος. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. ταις φυσεσιν ωσαυτως. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. συνετε. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. Θεος ων κατα φυσιν. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. ταις θελησεσι. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις.

ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. της χαριτος µου. . αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. Εισερχονται δε. ην ελαβον ουδεπω. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. ως φιλω µοι λαλουσιν. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης. (413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω.

οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. ων ιερεις ποιουµεν.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. ουκ αν τουτο εποιουν. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων. οι της ιερωσυνης. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. οι του βηµατος. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . ην ει εβλεπον. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων.

φιλων. . ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. Τουτο γαρ των µετριων. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. της των ανθρωπων λεγω. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον.

αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν.µηδεις πλανασθω. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. ειπε µοι. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. Ποιος αγγελος. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . τουτων ουτως εχοντων. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου. Πως ουν. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει.

Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου. η αγιοτης. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. φονεως χειρον. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω. εξ ου η απαθεια. διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. την κεφαλην που κλινω. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. εγω δ᾿ ουκ εχω. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. . ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις.

ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. αλλ᾿ οικους. βαλανεια. . ουαι. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. προικιζοντες. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω. πυργους κτιζοντες. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. µοναστηρια. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως. τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν.

το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. ους εποθησεν ουτος. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. ουαι ηµιν. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. επισκοπους και λατραις. ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. ως εφην . Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. µοναχοις. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις.Αλλ᾿. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω. του εβδοµου αιωνος θυταις. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων.

τυλων πληθος γονατων. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. εννοιων και µελετης δολιας. Καλα γε ταυτα. µυδωντες πληρεις εσω. Εξωθεν λαµπροι. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. πονους. σιδηρων καθηλωσεις. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. ξηροκοιτιαν. νηστειαν λεγω. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν.ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. σκληραγωγιαν. ∆ευρο. κοµην αυχµηραν. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. λογων. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. παθων. ταχα λεπροις προσεοικατε. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. τριχινον εσθος.

Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. αµην εις τους αιωνας. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως. ερωτηµατικως ειπειν σοι. πατερ και αδελφε. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. Επεταξας τη ευτελεια ηµων. αγαθων αιωνιων. και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. (422) λιπων τα κατω. (423) 1. Περι εξοµολογησεως. ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». ως βροτος και φθαρτος ει. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. ανω δευρο. Γνωθι γαρ σαυτον. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας».

βασιλεις οµου και πτωχοι. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. 2. την εκ της καταδικης ελευθεριαν. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. παρισταµεθα. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα. φησιν. τον εκ του µιασµου αγιασµον. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. 3. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. Τουτο γαρ αµεινον. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν.

περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως. . οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. τα εν τω αερι δηλονοτι. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου.και τι πολλα λεγω. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται.το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. προς τας εξουσιας. 4. Οντως ουδαµου. . υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει. ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος.

(427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. ηδη τεθνηκεν». ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων». ως ο Παυλος φησιν. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. αυτη κεντρον του θανατου εστιν. εως αν το οφληµα αποδω. του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. ει και µη παντοθεν διατρηθη. απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου».Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. τουτω και δεδουλωται». ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. υπο των ληστων εαθεις κειµενος. 5. τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται.

Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται. και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω . τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι.«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους». αλλα µη εγχρονισωµεν. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. 6. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. τι διαπραξεται. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα.

ει βουλει. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. 7. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω.υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. µηδε απειρον ιατρον. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. το δεινοτατον. ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. ου µη εξελωνται». ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. Θεου διδοντος ακουσατε. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. Μεσιτην. Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας. Μεσιτην δε Θεου και .

∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. φησιν ο Χριστος. αδελφοι και πατερες µου. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. φησιν. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. ωσπερ και «πολλοι. «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. θεραπευσον σεαυτον». στησαι αυτον». «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». ουκ οιδα υµας. δια του πιστου δουλου αυτου. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται. ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. Και αυθις˙ «ιατρε. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. και παλιν˙ «υποκριτα. 8. εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». 9. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον. Κυριε. εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου». αδελφοι. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι. απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας».ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι.

Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. τεκνον. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. 11. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. 10. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. παρακαλω. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες.αναδεχεσθαι λογισµους. οπερ. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. Μη. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι. µαθειν επεζητησας.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. πατερες και αδελφοι.

αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. ουτως τον παραλυτικον. λεγω δη τους µοναχους. ινα δε ειδητε. 12. µηκετι αµαρτανε. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. µετηχθη. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. ινα µη χειρον τι σοι γενηται. λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. ου σοι µονον. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. ου παρα ιερεων. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. (433) ως ο Παυλος φησι.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. ουτως την πορνην. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. ως ειρηται. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. ου παρα προφητων. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. Ουτως τον Ζακχαιον. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. . και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος.

Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται.Τουτο δε ειπων εδειξεν. κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. κεκρατηνται». ∆ιο και παντα τα αλλα. αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. ου νηστειας. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. αν τινων αφητε τας αµαρτιας. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. 13. Ως ουν ειρηται. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. ου χαµευνιας. τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. αφιενται αυτοις. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. αν τινων κρατητε.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. αφεµενοι. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος.

ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. χειρων δε αυτων ο λαος. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. ως ορας. ως ο Κυριος εφη. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται.προετιµησαντο. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. αλλα µονοις εκεινοις. . Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας. Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων.απαγε! . Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου. κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο.

∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους».οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. οφεις αρουσι. φιλαδελφια. ου µη αυτους βλαψη». ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται. πιστις. πασαν δε πραξιν των . µακροθυµια. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. λογος γνωσεως. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. Ποιων καρπων. ειρηνη. Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. πραοτης. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. καν θανασιµον τι πιωσιν.εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. Εαν πασαν µεν αρετην. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. χαρα. οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην. µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια.14. χρηστοτης.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι.

το οντως φως. και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και . Τοις τοιουτοις οιδα. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. τεκνον. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. 16. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου. ως οιδε µονος αυτος. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. την αλλοιωσιν. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. αδελφοι και πατερες. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. ει βουλει. 17. γνωσεται. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. αυτον τον Θεον. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. Ο δε Χριστος.

. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. µη αποκνησης ποιησασθαι. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. αλυπον διατηρει και απηµαντον. Ερρωσο». οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. Αµην. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. τω ενδοξοτατω συγκελλω. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. Ιδου. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. ουτω καµε. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. ω πρεπει πασα δοξα. πανιερε δεσποτα. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. καθαπερ εκεινος. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. ακουσας τας του Χριστου. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας.

Ερρωσο. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. Ηυξησας µοι το φως. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. πνευµατικον ηµων τεκνον. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. ινα τα . Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. και εις τουτο ελυπηθην. ουκ απεδεξαµεθα δε. την χαραν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. την ηδυτητα. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. εδεξαµεθα µεν. (442) «Το πιττακιον σου. οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα.ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. επει εις σε. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. Προς Νικητα Σταθατον. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως.

αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. Αµην. πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος.σχεδη παντα σοι καταλειψω. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. αδιαιρετος.com . ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι. τεκνον. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. η και σε. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου.