Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. Τις γαρ. αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. και φρονουντες τα γηϊνα. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. φευ της ζηµιας. µηδε τα εν κοσµω”.

ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. αδελφοι. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. ιµατιον και σκεπην. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. αρτον και υδωρ. αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. ολως απορει και λογων και νοηµατων. Ψυχη γαρ αφωτιστος. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. Οντως κρειττον ουδεν. ο . µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. επειδη και αυτο τουτο. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. νοσουσιν ανιατα.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. Και εικοτως. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . ου µην αλλα και. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. εθισµον τινα ποιει του .µη ευκολως δυνασθαι. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω.

τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. δοξαν φηµι την κενην. Εν γαρ . ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. τα αστρα. ∆ραµωµεν. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. τον δολον. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. Ο ηλιος. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. τον γογγυσµον. καθαρον την καρδιαν. (42) φτωχειαν πνευµατικην. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. την εις αλληλους εριν. αγαπητοι αδελφοι. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. τον φθονον. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. διωξωµεν. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω.

ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. δοτε τω πλειον εχοντι”. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. ως αν και το θειον φως. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. απολαµβανει παρα Θεου. µηδεν εχοντες. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. Ναι παρακαλω. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. θανατος ου κυριευσει ηµων. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. ων προς Θεον συνεθεµεθα. δια ταυτα τον κοσµον. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. αυτον τον Χριστον. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον. . (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. Αµην. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. οπερ απευχοµαι. ουκ αποθανουµεθα. αξιω. Τοιγαρουν φυγωµεν. Λογος Γ΄. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω.

α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. φροντισατε. ως ακηκοατε. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. τω αναξιω. Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται.Αδελφοι και πατερες. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. εµον το ατυχηµα. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. ειπε µοι. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . Πιστευσατε µοι. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. παρακαλω. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος.

Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. γονευσι. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. ειπειν. και αδελφοις και φιλοις. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. φυσικως. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. ο ταπεινος. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. Πασι τοις εν τω κοσµω. λεγω. ερωτω σε. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. αδελφε. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. Ειπε µοι. ηλθοµεν αποταξασθαι. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. ως ηδη κατακρινοµενος. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν.δακνοµαι. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι .

Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες.πολλων µαρτυρων εληλυθας. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. και τας αυτου εντολας. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. παρακαλω. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. οιει σεαυτον ωφελειν. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. συ δε δια τουτο αποκειρη. Ω της αγαν σκοτωσεως και . η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. ο και µεγιστον. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. Πρωτον µεν. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. φυλασσε. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι.

τιµιε πατερ”. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. ουχι το “Ναι. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. οταν εκζητηση απο των µοναχων. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. “Γινωσκετε. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. Και νυν. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. αδελφοι. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. (51) ουτω διακειµεθα. και αυτο απαρνη το ενδυµα. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. κατεπαιροµενοι ου . “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. Εαν ταυτα λογιζη. και το “Ναι. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων.

Ει γαρ εζητουµεν αυτον. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. αντιλεγοντες. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. ως ορω. καταρωµενι.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. γογγυζοντες. Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. . Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. αλλα και των προεστωτων ηµων. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν.

ω ανθρωπε. Και ταυτα τινες. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. Τι γαρ φησιν. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. Ουτως ισθι βεβαιως. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. Προς τουτοις. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. Οι µοναχοι. ανθρωπε. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . Ου φριττεις. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. Αµην γαρ λεγω υµιν. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι.

ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι.”. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας. αδελφοι µου. ουτως . Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. ουδεν ωφελησει. Μη πλανασθε. Μη πλανασθε. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. Ελθοντος γαρ του νοµου.µη πλανηθη. ω αδελφοι. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. µεταµελος γενηται. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν.

οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. και αλληλους διεγειροντες. Ο γαρ τα . και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. αδελφοι µου. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. δραµωµεν σπουδαιως. τη παρακλησει του λογου. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. Πληροφορηθητε. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. αδελφοι µου. παρακαλω. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. πολλου του φοβου. ∆ιο. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. Ιησουν Χριστον. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. ανανηψωµεν ποτε. ως ζωην και ζωης προξενον. πολλης της σπουδης. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι.

Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. Ενταυθα δε ουχ ουτως. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. Μετα γαρ το . επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. εαν θελωµεν. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται.

µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. εκλαυσα πικρως. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. Επειδηπερ. καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. πατερες και αδελφοι. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. ως υποµειδιωντες. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. θανατος ου κυριευσει ηµων. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. ου τεθνηξοµεθα. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον. Αµην. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. Λογος ∆΄.

ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. προσεγενετο. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. φησιν. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. ειπον α ειπον. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. δια τι τουτο αδυνατον. ειπατε ει επιστασθε. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι). διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. Ει γαρ εαυτους εκρινον. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. Οι ουν ουτως εχοντες. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος.“Επειδη. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. ω βελτιστοι αδελφοι. “. “. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. Ει δ’ αγνοειτε. πως δυνανται κλαιειν. ποθεν αυτοις. φευ της αγνοιας αυτων. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου.”. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. . το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. ως φατε. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους.απο ψυχης λογισαµενοι. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. του ρηµατος κατεγελασαν. µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. βαβαι της αναλγησιας. και προς κατανυξιν δυσκινητους.

ο δε κατεκριθη. ο Εωσφορος εξεπεσεν. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. και σκληρων. η κατανυκτικος και ταπεινος. πονηρων. . οµογενων. ο δε εκεινα εφθεγξατο. φησιν. σωσον σεαυτον και ηµας”. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. ο πρωτος σιγατω “. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. οµοτροπων. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. ο δε ευκατανυκτος. “Ποθεν ουν. φηµι.. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. ο µεν σκληρος. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. και ο µεν εδικαιωθη. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. αλλα φυσσει και αληθεια. συνηλικιωτων. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. Ποθεν. ασπλαχνων. αλλα λιαν καλων. οµογνωµονων. ο δε πονηρων. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. Και εικοτως. ειπε µοι. ο δε φιλοθεων. εσθ’ οτε και αδελφων. οτι ηµεις µεν δικαιως. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. ο µεν ταυτα. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. εν τη βασιλεια σου”. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. Και ει δοκει. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν.” Ακουσον. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. Ποθεν γαρ . ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . Κυριε. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης.

ειπε µοι. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. εν σιωπη χειλεων. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. παντα ποιων µετα γνωσεως. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι.ωµοτατων. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. εν κατανυξει και δακρυσιν. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. Ποτε γαρ. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. εν δεησεσιν. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. ωσπερ τινες οιονται. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. ζεσει πιστεως και προθεσεως. απλως ειπειν. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. και ου µονον τα της . αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. Ουτως ουκ εκ φυσεως. µητε ευχης. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων.

Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. δουλον . εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. εν τη στασει της εκκλησιας. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. αδυναµιαν προβαλλοµενος. εν τη καθεδρα της τραπεζης. δυνατος ων και σφριγων και νεος. φησι. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. “ ο δε· “Λοιπον. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου.µονης. (65) πως αρα. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. “. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. Η γαρ κενοδοξια. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. τι εχετε ειπειν. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται.

τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα.αυτον τη ακηδια εκδουσα. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. αδελφοι. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. ουδε εις τας κραυγας ηµων. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. µαλλον ειπειν. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. τιµιε πατερ. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. (67) . µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. φασι. και ηµεις. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. φησιν. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. επιβλεψω. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η.

∆οκιµασον. απερχοµενοι ιστανται. Ει µεν ουν ευρεθη τις. πατερ. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου. αδελφε. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. Ο δε· “Και τι. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. φησι. αδελφε. ουτως σε αγαπω. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”.”. οτι εαν µη ιδω σε. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. αδελφε. ει βουλει. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. ως ειρηται. ουκ εχεις . φησιν. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. φοβουµενος τον Θεον. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”.

ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. ω πατερ και αδελφε. και αλλα τινα. Οιδεν η αγαπη. γνωστικος. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. ευλαβης. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. και συνευφραινεσθαι σοι”. ει µεν των ευπορων εστιν. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω. προς παντας φιλαδελφος ων. διορθουται τον αδελφον.συ των καλων. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. ποτε µεν αυτος αλλον. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. και ου παυονται πορους επιζητουντες. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. σοφος. ουδεν εχω αξιον σου. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . αδελφε.

Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. Εκεινος ουν. συµπινων. Ινα δειξω υµιν. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. ως εθος αυτω εστι.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. οµοιως την νυκτα παρελκει. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. ευκινητον εχων το σωµα. φθανει η συναξις του ορθρου. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. Και τοτε µαλλον. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. υπνωσω ετι µικρον”. ευξη καλως”. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. ταπεινε. ως εξ εθους εχων. Και ουτως υπερτιθεµενου. ουκ εγειρεται. εαν ετερος ελθων παραβαλη. τω διψει συνεχοµαι. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. Καθως ουν προειποµεν. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . αδελφοι. Αλλα θερµον ευτρεπισας.

µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ος εστιν η απαθεια. αι προσκυνησεις ωσαυτως. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. Ουδαµως. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. οσας αν και ειποις ποιειν. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. Πλανα εαυτον οστις αν η. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. ει δοκει. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. ειπε µοι. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. δυνησεται ποτε αρα.

Και εικοτως. ως εφθην ειπων.απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. οταν µη εχη ανθρωπον. ταυτην προ παντων των καλων και . οιον ο λογος εδηλωσε. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι. οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. τα προς σωτηριαν διδασκεται. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει. δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. ∆ια τουτο ουν. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας.

Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων. φθονον. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. µαλλον δε δια των δακρυων. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. φηµι δη πονηριαν. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. ως εφαµεν. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται.

κλαυθµω κταται αυτας”. προθυµοποιουµενον. ειπε µοι. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. Τι γαρ ωφελουσιν. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. καν. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. ως οιεται. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον. Παντως ουδεν. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. δοκη πασας µετερχεσθαι. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. ενισχυοµενον. δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. διδασκοµενον. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων. αλειφοµενον. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος.καρδια αυτου.

Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. λεγω. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. αδελφοι.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. επι κλινης στρωµνης µου. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. ει δωσω υπνον . το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. αυτο δη το πενθος. ζητειτε και ευρησετε. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. Και ολως συ αγνοεις. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. φησιν. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. αυτα σοι λεγω. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. Ποια ταυτα. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα.

(79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. Ει ουν και συ ταυτα. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. διψων. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. Και τοτε γνωσεις. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. αγρυπνων.

Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. ος εστι Χριστον Κυριος. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. . ο Σωτηρ και Θεος ηµων. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε. ουδε την καρδιαν αγνος. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. Ου γαρ εκεινος. ουδε µετα δακρυων. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. αδελφοι.τινα. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. δηλονοτι. Οντως ουδεποτε ουδαµως. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. πως ισχυσει ποτε. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων.

ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. οσον το επ’ αυτω. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. Ο µη αγιος και αναξιος. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. φησιν. ουτος ουκ αξιος. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. πως. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. ειπε µοι συ. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. των µυστηριων µεταλαβειν. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. Ου. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. Τι ουν. ει τολµηρον ειπειν.

Τις. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. Η βασιλεια των ουρανων. “Εως ου ληψεσθε. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. πατερες και αδελφοι µου. (83) πλην τουτο. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. Εως ποτε. ως ειποµεν. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . λεγων. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. φησι. δηλονοτι. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις.

Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. η ποθεν η πως. εαν µη απο των ωδε. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. του ταυτην αναψαι µελλοντος.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. τρεχειν µελλοµεν. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. ως ακουετε. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. ευθυς προς την απαντησιν. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. τυφλοι απελθοντες. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. εχωµεν τας ψυχας. Το δε αδηλον και αβεβαιον. ως λαµπαδας προαναφθεισας. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. ειπε µοι. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. οιµαι. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει. κατα την ευαγγελικην φωνην. ως οι αγιοι. ων γενοιτο παντας . ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. µελλουσαι.

Και περι της του Αδαµ εξοριας. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. Αµην. αδυνατον σωθηναι ηµας. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. (86) Περι µετανοιας. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. “Μετανοειτε. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης. Αδελφοι και πατερες. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας. ο Θεος ηµων. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. Λογος Ε΄. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. ω πρεπει πασα δοξα. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. Και οτι ει µετενοησε παραβας. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. Και προς το τελος. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. εφη. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων.ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα.

∆ια τουτο. ειπε µοι. παρακαλω. προσεχετε. Τι το οφελος. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. παρακαλω. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. ως αρχην βαλοντες. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. Αποβαλωµεθα.δυνησοµεθα. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . φησι. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. αδελφοι µου. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. και µη στωµεν µεχρι τουτου. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. εφ’ ω και κατεληφθην”. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος.

αδελφοι. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”.” Αυτη κρισις ορθη.”Τι γαρ. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι. φησιν ο αποστολος. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. Πας γαρ ανθρωπος. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. Ναι. δωσει ανθρωπος τω Θεω. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. οντως ουτως εστιν. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. ινα ανταποδοθη αυτω. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις.

ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι.µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν. Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. βασιλεις. ουχ ως οικειοις. ου καταχρωµενοι δε. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως. αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. αδελφοι. µη τουτο µονον δυνασθαι. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον. ο αλιευς και αγραµµατος. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι . ∆υνατον ουν εστιν.ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι.Μωσης και ∆αυιδ. µηδε εαυτον εκδικειν. Ισαακ. τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου.

ουδεις απεκαλυψε. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. που ει. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”.εµον γαρ το παθος εστιν! -. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. φρονησον. Τι ουν ο Θεος. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος . Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. ταπεινε. που ει. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται. Ουµενουν ουδαµως. Κυριε. αγαπητε.” Τι τουτο λεγων.”. “Αδαµ. φησι. οιας δοξης εστερησαι. Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. αλλα και µειζονως. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. Κατανοησον σεαυτον. ουκ απεστραφη ευθυς. Εµε οιει κρυπτεσθαι. εικοτως εξεβληθη. ει µη απο του ξυλου. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . Ορας. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. απ’ αυτου εφαγες. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. αλλα τι. Αδαµ. ουκ ωργισθη ο Θεος. εµελλεν ευδοκιµειν. που ει. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. οιµαι. µακροθυµιαν Θεου. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. ο του παντος Ποιητης.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. Ποιον. Τι ουν. ναι. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. που ει. εξωρισθη. εβιωσε και απεθανε. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης.

ο και αυτη τη ωρα εγενετο. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. απ’αυτου εφαγες. τεως ου µη εξοριση µε! “. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει.’. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. εστιν . Ει δε µη. ουδεν.. φησιν. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. οτι ῾Γυµνος ειµι’. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης. ου καµπτεται. ει µη απο του ξυλου. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. θανατω αποθανεισθε”. τεως ου µη εκβαλη µε. Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. φησιν. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. ως ειρηται. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. ου ταπεινουται. ταπεινε· ῾Ναι. απ’ αυτου εφαγες.”. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. αληθεια. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου . “Τι λεγεις.”. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. Ειπε. παρεβην την εντολην σου. ει µη απο του ξυλου.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. ∆εσποτα. του αθλιου. Ει γαρ ειπε τουτο. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. δηλονοτι τω ψυχικω. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος.

εξ ης εληφθη. “Ο οφις εξηπατησε µε”. η ταπεινη και αθλια. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. µετανοησαι µη θελουσα. οτι γη ει και εις γην απελευση”. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. αλλ’ “Ο δεινα µε. αυτη µε ηπατησεν”. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι.οια και νυν εγω πασχω. λεγω. φησιν. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. επταισας· η γυνη. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. τουτο επραξα. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. αυτη µε ηπατησεν”.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. δια τουτο κατεκριθη. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. φησι. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. ην δεδωκας µοι. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. ουκ αν . κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. Τι δε.“Ελεγον. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. εκβαλλονται της τρυφης. ∆εσποτα. ειπε µοι. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. (εφη γαρ· “Η γυνη. ην δεδωκας µοι. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. Ελεησον µε! “. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. Τουτο δε δηλον εκ των εξης.

ουκ αν κατεκριθησαν. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. εξ ης εληφθησαν. την τρυφην εκεινην την αφραστον. πειναν δε ηρξαντο και διψαν. τας προς αυτους. το προσωπον ετυπτον. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. Πως. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. µετεµελοντο. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. ουκ αν εις την γην. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. Επει ησθοντο της εκπτωσεως. την κατα προσωπον. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. τη ζωη αυτων. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας.εξεβληθησαν. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. . αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. πιστευσατε. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. εθρηνουν. παντοτε εθρηνουν. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. εκλαιον. αλλ’ εν παση. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. παντοτε εκλαιον. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες.

βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. ουτω δη και εποιησε. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. ως οιµαι. Ναι οντως. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. κακειθεν αυτους ανεστησεν. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. αλλα και αποθανειν. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν.ως ιστε παντες -. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων .Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. κατεδεξατο. τουτο αν. ουχι εις τον . και κατελθων εις τον αδην. παθων δι’αυτους. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. αυτος εκεινος. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. Ο ουν τοσαυτα. εγενετο. ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. εθλιβησαν . ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. αδελφοι. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν.απερ. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. ως αυτοι. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. ου µη επαθον. ως ειπον. τι ποιει.

τον θρηνον. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. (99) οθεν εξεπεσον. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. αποκατεστησε παλιν αυτους. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος.παραδεισον. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. την µετανοιαν. ειπεν ο αληθης Θεος. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. τι λεγεις ποιησαι αυτον. ειπε µοι. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. Τι ουν. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. εξεβληθησαν. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου. αδελφε.

τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. µορφην αναλαβοµενος δουλου. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. Καταρα εγενετο . αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. χωρις αµαρτιας. και ελυσε την αµαρτιαν. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. ∆ουλος εγενετο. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. απο του παραβαντος παραβαται. ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. νυν µεν µετριως. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου.

δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν.” . εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. φησι. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. τι απολογησοµεθα ηµεις. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου.

και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. την ισχυν. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. το κρατος. ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. . εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. πεσουνται τα αστρα. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. την δυναµιν”. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. τι τοτε απολογησονται. . ως λαγωου εν ωρα σφαγης. ω αθλιοι. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην.“Ποσα γαρ υµας. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. Της γαρ γης τρεµουσης.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. Και συσκοτασει το φως. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα.

πλεονεκτουντες. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. υµεις . ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. δι’ αποστολων. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. στρεψον αυτω και την αλλην”. αρπαζοντες. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε.εικοτως προς ηµας ειπη. οτι γελασονται”. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. Ουχι δε εµου λεγοντος. υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. οι µεν εγελατε. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”. δια προφητων.

Αθλιοι. συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. ουκ αντειπεν. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. οτι εγω αγιος ειµι”.“Αυτο των αποστολων εστιν. της ποτε πορνης”. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων.” .ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. ελεγετε. και παλιν· “Εκοπιασα . Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. αι µεν πορναι τας πορνας. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”. . αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται. της ασωτου ποτε”. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. Ουχι υµεις ελεγετε. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. της οντως ξενης και θαυµαστης. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. ουκ ωργισθη. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι. και· “Ξενης. αι δε ασωτοι τας ασωτους. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

εξ υµων. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. Προς . “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. α και λαλουµεν”. τον Παρακλητον· και τοτε. (136) ως ειπειν. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ειπε µοι. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. λαβων εν εαυτω ολον. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. Ποιος γαρ. µη οτι γε ειπω διεπραξατο. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. νοησαι καλως δυναται. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. Παντως ουδεν. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. Ω µακαριας φωνης. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι.

ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. αδελφε. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου. ου καταδεχη γενεσθαι. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. Εκαλουν γαρ αυτον. ου µη ιδωσι την ζωην.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. ως ακουεις. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. υπερ ηµων. Ουδαµως. ειπε. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. ο αγιος Συµεων. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. Ουδαµως. πως νεκροι γενησοµεθα. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. Πως. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. αδελφοι. ως εκεινος επαθε δια σε. φαγον και οινοποτην. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. µηδεις πλανατω υµας. πλανον. διαµονωντα. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. τω λαω υπο Πιλατου . Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. πως. ως ο αγιος ειπε Συµεων.

και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. ωθουµενος. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. φησιν. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. ραπιζοµενος. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. ως εκεινος επαθεν. εκδυοµενος. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. α υπεστη υπερ ηµων. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. υπο ληστου βλασφηµουµενον. χολην ποτιζοµενον. λογχη νυττοµενον. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. αδελφε. εγγελωµενος. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. “Οστις γαρ. αντωθουµενος. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. τω κιονι προσδεσµουµενος. φραγγελοµενος. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. αναρτωµενον. του εν τοις ουρανοις”. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. πυγµιζοµενος.παραδιδοµενον. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. Ει δε τα παθηµατα αυτου. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. Ειτα τι.

∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. ουτως εχοντες. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας. ως ωφελον γε αει σιωπαν. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Αµην. . Αδελφοι και πατερες. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. ο ταπεινος. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. διο και δεδοικα. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω.λογω µονω εσµεν. Λογος Ζ΄. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου.

κατα καιρους απορριπτει. εστι δε και δια µιας ταυτης. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. και την ευθειαν οδον. βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. αδελφοι. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. (143) Α καγω πρωτος.(142) Αλλ’ ιδωµεν. ο ταλαιπωρος. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. ποιει. οιονει συµφορησας. ητις εστιν ο Χριστος. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. αλλα καταφρονων µεν αυτων. ει δοκει. µαλλον δε τα του διαβολου. της προς τους συγγενεις . οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων.

Ο µεν γαρ προτερος. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. αγαπητοι. τον ολεθρον τουτον. δυσανακλητοτερος ων. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. παρακαλω. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος.λεγω προσπαθειας. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. πνευµατικοις. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. η και ως σχοινιω χρωµενος. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. εκκλιναντες ηπατηθησαν. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. φυγωµεν. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις.

εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. ιδε η εκπτωσις αυτης. ωφελιµος γαρ ο λογος. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. κατα τον ειρηκοτα σοφον. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. Αλλα µη αποκαµητε. ιδε ο εχθρος. το σχοινιον. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. ουχι δια την εµην αξιαν. συνθρονος τε και οµοθρονος. εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. Ιδε ο αδελφος. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. αφεις αυτους υπεχωρησε. προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε.

ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. “Ο πιστευσας. κατακριθη. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. οτι και υπερ αργου λογου . και γενοµενος επι της γης. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. αγαπητοι αδελφοι. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. Αρα ουν.. ως ειρηται. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . ο δε απιστησας κατακριθησεται”. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”. και βαπτισθεις σωθησεται. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. ως οιδεν αυτος. Ειτα τι. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. κεραιας η ενος ιωτα. φησι. οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται.

ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. αλλα και . αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. ετι δε και την εαυτου ψυχην. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην.

Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν.ηµας αυτους. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . Τι τουτο. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις.

Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. ηµιν επανιστανται. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα .

µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. ως εικος. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. αγνοων ο δολιος. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. την πιστιν ηρνηται”. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. φησιν η θεια Γραφη. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. . µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. τι ποιει. κατα τον θειον αποστολον. οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. και την µητερα. ποσω µαλλον η προς αυτον. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην.

Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις. ∆ιο και ει θελεις. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν.. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. φησιν. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. ως εικος. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση. φησιν. “Συ. εµοι εποιησατε”. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. Ουκ ορεξεις χειρα. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . ους. τουτο ποιησω εις ξενον.

Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. . αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. “. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως.ετεροι. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. ως ο κτησας”. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. το γε νυν εχον. περι τουτου αυτον. εαν καταλειψης παντως αυτον. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. Τουτου ουν γενοµενου. Αλλα τι. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. ουδε οχλει. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. ινα εις γελωτας παντας κινηση. Η και που εασεις αυτον απελθειν. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. ην αυτος ζηµιωθησει. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. Οι δε ακουοντες. Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι.

ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. αφιησι. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. και ου τουτο µονον. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν. τινα καταπιη. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι.

Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. ινα και κατασχωµεν αυτον. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. Τουτον ουν εκζητησωµεν. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. Αµην. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. απαθης ων. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. των ισαγγελων λεγω. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. Αδελφοι και πατερες. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. επαινετος και µακαριος. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. Λογος Η΄. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.αναστασις και η ζωη”. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι.

Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. αισθησει και γνωσει και θεωρια. αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. τον δε δωροις. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. Ω δεσµος αγιος. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. µη γενοιτο. αλλ’ οπως τον µεν λογω. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. ω ψυχης ουρανοφρονος. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται. και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. ω δυναµις αφατος. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι.

Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. Ω της συµφορας. αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. ο σωµατικως . οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. το εικος. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. εννοων. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. Χρεων δε ειδεναι. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. Ουκ εισι γαρ ως χρη. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. ιν’ ουτως ειπω. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. (163) ειπε. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες.

επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. Τι γαρ. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. ∆ιο παρακαλω παντας υµας. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης .γεννηθεις και ανηρ γεγονως. σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα.”. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. ει µη λαθρα. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. αδελφοι και πατερες. ειπε µοι. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος.

και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. (165) ινα καταξιωθη. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. η αγνεια. αφραστος. η υποµονη των πειρασµων. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. η προς τον πλησιον συµπαθεια. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. των ισταµενων πλησιον αυτου. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. η ελεηµοσυνη. ακαταληπτος. πως ου ποθησει αυτον. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. αφθαρτος. η πραοτης. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. ως δι’ εκεινων και . ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. αΐδιος. η ταπεινωσις. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. η καθαροτης της καρδιας. ειπε µοι. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. µη πλανασθε. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. και οτι αθανατος. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. Τι γαρ αφρονεστερον. Ανευ γαρ εργων. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους.

Λογος Θ΄. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. Αµην. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. (168) Περι ελεηµοσυνης. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. Αδελφοι και πατερες. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. πατερες και αδελφοι. Αλλα παρακαλω. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. ω η δοξα εις τους αιωνας. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. Αδυνατον γαρ τουτο.

και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. ουτω λογιζοµαι και . οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. εµοι εποιησατε”. πιστοι τε και απιστοι.και µη. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας. ως τινες οιονται. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. . ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων. µικροι τε και µεγαλοι. Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. αληθεστερον ειπειν. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα.

τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. ουκ εστι! . Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. Τουτο δε. ως µηδε ναυλον. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. ατοπον ειναι δοξει τουτο. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. φησιν. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. ειπε µοι. η µητε πλουτον καταλιπουσα. σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. Πως ουν. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. Αλλ’ ουκ εστι τουτο.

κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. Ουδαµως. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. προσεχε ακριβως.ωσπερ Χριστος ο Θεος. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. επτωχευσε δι’ ηµας. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. ο πιστευων εις αυτον. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . Πως ουν. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε. γενεσθαι χρεωστεις και συ. αλλ’ ως εγω φηµι. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. (173) τροφη εκεινω και ποσις . ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. οµοιος εκεινω πτωχος. ελεηµονες λογισθησονται. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο.. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. πλουσιος ων. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος.

ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. ως ειποµεν. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. αυχµωσαν. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. αλλα και µελη εσµεν αυτου. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . ενδυσουσιν. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. ξενισης. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. εµοι εποιησας”. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε.ταυτα λογιζεται. θεραπευσης. Ειτα παλιν. απερ ποιεις σεαυτω. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. τους εν τω κοσµω. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. πελουσιν. Πως. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. (174) τι ωφελησαν. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες.

Οιον τι λεγω. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. ουκ ελεηθηση”. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην. Αλλα γαρ µη δοκης.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. αδελφε. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. αλλα και υποδικος . Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. εκει και η καρδια υµων εσται”. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον.κατελιπες. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. φησιν. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. αλλα υµας ελεων. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. φησι. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. ο θησαυρος υµων. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις.

εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . εκατονταπλασιονα τον µισθον. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. οσους θρεψαι ηδυνατο. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. ωσπερ ειρηται. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν.

ως ειρηται. δικαιος ων. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. φησι. εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. και τους πειρασµους αινιττοµενος. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. . πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. Και ο Θεος. ποιηση αυτων το καταλυµα. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. τελειος ειναι.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”.

την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. ην ενεδυσω δια Χριστον. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ωσπερ τους χιτωνας αρτι. φησι. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. εν Χριστω αδελφοι. δια της στενης πυλης εισελθειν”. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. Ταυτης δε χωρις .

το βεβιασµενον της εγκρατειας. κατανυκτικην. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. την απασαν κακοπαθειαν. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος. συντετριµµενην. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. Τουτο δε αλλως ου γινεται. δια πολλων . την αναγκην της αγρυπνιας. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. αλλ’ ωσπερ τον εξω. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. ταπεινοφρονα τε ειναι. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας.Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. πραειαν. πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας.

Ουδεν γαρ το κωλυον. Σπουδασωµεν ουν. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. ως πολυχουν σιτον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. ενθα των αποστολων Χριστου. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. ει µονον θελησοµεν. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια .καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. των µαρτυρων. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. αµηχανον. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. παρακαλω. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. αδελφοι εν Χριστω. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως.

καν πασας κατωρθωσε. ου λεγω µετα θανατον µονον. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. Αδελφοι και πατερες. . Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. Αµην. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται.των ουρανων. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. Λογος Ι΄. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. ω η δοξα εις τους αιωνας. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. ποιος αρα νους ανθρωπου. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα.

ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. πως αν κληθειη αγιος. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. αγιοι. Ο δε του Θεου µη µετασχων. “Γινεσθε γαρ. οτι εγω αγιος ειµι”. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. πως µακαριος δοκει µοι. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. Ο δε µη αγιος γεγονως. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. ειπεν ο Κυριος. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. πως αν λεχθειη ηλιος. πως εσεται αγιος. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. Ουδαµως. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. Εγω γαρ αγιος ειµι. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. . και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων.

Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. φησι.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. Ου λεγω αµαρτιαν την . ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. ω πνευµατικε συ. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. ειπερ εµε. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως.

οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. δολος. οιησις. περιεργια. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. εριθεια. Αλλα µη γενοιτο ηµας. µισος. ατινα εστι φθονος. κενοδοξια. δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. αδελφοι. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. ζηλος. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. µνησικακια. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. ως πορνος κατακριθησεται. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. Ειτε γαρ φθονω. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. αδελφοι. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. υπερηφανια.

τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. . παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. χαρα. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. (191) Περι νηστειας. µακροθυµια. πραοτης. εγκρατευεται. α εστιν αγαπη. και ουδεις εστιν. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. αει φθονων τα καλα πονηρος. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. ως ειρηται. (192) Επειδη γαρ. Αµην. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. το οσον εφ’ εαυτω. εγκρατεια. πιστις. µαλλον ειπειν. Αδελφοι και πατερες. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. ειρηνη. Λογος ΙΑ΄. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι.

του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. και καθεξης οµου τας λοιπας. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. εν ω ουκ ανατελλει. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. Ναι πατερες και αδελφοι µου. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. παρακαλω. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. αδελφοι. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. Νηστεια. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. του µεν το προθυµον διεγειρειν. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων. του δε τον υπνον αποδιωκειν. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. . αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι.

καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. . αδελφοι µου. ουκ εν µια ηµερα. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. ου µονον δε. αδελφοι µου. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. µηδε παραχρηµα. απτωτα και ακαταλυτα. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. στωµεν. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. ει και µη ευθυς. ως δοκει. καλως. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. Ταυτα δε.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως.

ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. οτι εµοι µαθηται εστε. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. αλλα την σιωπην. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. Ναι. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. τουτο ποιων. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. ως το πριν. αλλα την ευλαβειαν. ευχης τε και ψαλµωδιας. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. ποιησητε. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον. αλλα την κατηφειαν. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. η και αγγελων εργον εστι. ως εφην. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. αδελφοι. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. µη ελιπητε. ω αδελφοι. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. µη απο λαθροφαγιας µονον. ωφελειαν. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν.αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. επιµελως εκτελειτω. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. Πιστευω δε οτι. εαν αγαπατε αλληλους”.

µη παυσησθε. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. καθευδειν. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. ει οιον τε. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. εχει ζωην αιωνιον. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. αλλ’ ως οικεια µελη. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος. αλλ’ ινα . Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. ουχ ινα τουτους λυπησητε. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. (197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. ειπε µοι. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. ωσπερ εµψυχω νεκρω. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. παιδαγωγειν.

ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. Αδελφοι και πατερες. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. ουδ’ ινα βλαψητε. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. Αµην. Και περι σιωπης. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος ΙΒ΄. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος.

εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. µη γογγυζειν. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. (201) το συνολον. εν τω µη περπερευεσθαι. µη παιζειν.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ως ορατε. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. αλλα ζηλουν το καλον. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. µηδε ζηλουν τον αδελφον. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. πατερες και αδελφοι. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. αγαπητοι. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. µηδε γελαν. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. πραγµατος. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. και εν ταις µετ’ αυτην. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. δεοµαι. Ιδου γαρ.

Προς τουτοις. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. Οιδατε γαρ οτι. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. Ηµιν δε. αδελφοι µου. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. Οντως ουδεν. ευχων. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. δεησεως. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. παρακαλω. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. τινων ισους . πολλης της σπουδης. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. φοβος και φοβων ο µεγιστος. αγωνισωµεθα.

και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. Και ουτως υποµεινον. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. αδελφε. πως ου σπειρει. βλεπετε του ουρανου. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη. ουδε θεριζει. οτι αυτοι χορτασθησονται”. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος.”. αδελφοι. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. επι δε τη του ολιγου στερησει . και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. τι ποιησοµαι. εν µια κατακειµενοι γωνια. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. γογγυση δε.”. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση. ειπε. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. ολιγοπιστοι. Πειθαρχησωµεν. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν.“Τα πετεινα.

δεοµαι. οπως µη γενηται υµιν.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. αλλα σιωπην. µηδεποτε ο εις τω ετερω . Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. ουτως εκαστος υµων ποιων. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. αδελφοι. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. και εις υµετεραν υποµνησιν. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. Ναι. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. Οµως εστωσαν. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. παρακαλω. περι των αγιων ανδρων εκεινων. Ναι. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. οιαν ταπεινωσιν. Αλλα ταυτα λεγων. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. νηψατε και καθως ειπον υµιν. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. ουτω και πασαν. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. αδελφοι µου. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. αξιω. οιαν ευλαβειαν. αντι ευχαριστιας και κερδους. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται.

ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. αδελφοι µου καλοι. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. Και τι λεγω ηµερας. Και τι ποιησοµεν. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο.ενουµενος. ως οιοµαι. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. ειπειν. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. και οσον δυναµεως εχοµεν. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. δραµωµεν. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. Θησοµεν δε. της επιθυµιας και ηδονης. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. Ποιον γαρ. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. ου κρατησοµεν. ως φησιν. Η σαρξ. ει δοκει. ειπε µοι. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. αδελφοι. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν.

Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. δεοµαι υµων. αλλα γε το κατα δυναµιν. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον.της τραπεζης. Ναι. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. ει και µη αξιως. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. την αγαπην υµων. µη παριδητε µου την δεησιν. αδελφοι µου. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. Αµην. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. . εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων.

η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. η χαρµοσυνος ηµερα. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. . και καλως εξετασωµεν. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. διηλθεν. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. απονεµων. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. Αδελφοι και πατερες. ως ορατε. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. ει δοκει. ως ελεηµων και φιλανθρωπος.Λογος ΙΓ ΄. συνανιστων και ηµας εαυτω. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. Αλλα γαρ ιδωµεν. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. ηδη το Πασχα. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω.

και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. θανατου γευσαµενος. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. Ο ουν προ της θεωριας . Οιον τι λεγω. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. καθαπερ ειρηται.Ο Χριστος και Θεος ηµων. των κατω κειµενων. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. α ποιειν εν ηµιν αυτος. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας. τη οντως αιωνια ζωη. ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. καθα γεγραπται. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. ταυτα εαυτω επιγραφεται. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. ουτε ορασις διχα αισθησεως. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. δοξα υπαρχει.

“Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. αλλα καθ’ ωραν. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται. φησι. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον.ως αυτην ιδοντες. Απαγε. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. Οταν γαρ εν ηµιν δια . αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. τω τας οψεις πηρω εοικεν. τον µονον αναµαρτητον”. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. ως αγιον και Κυριον. αλλα τι. ως ειπειν. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν.

τον Υιον του Θεου”. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. Οπερ ινα µη παθωµεν . τον αθανατον και ανωλεθρον. φασι. Νεκρα δε πως. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν.του Πνευµατος γενηται. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. η εις Θεον. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. Η γαρ πιστις. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. Απιστοι δε. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. Και εµελλον αν. διχα των εργων νεκρα εστιν”. φησι. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. ου µονον δε. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. ος εστι Χριστος ο Θεος. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη.

ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον . και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. καγω αναπαυσω υµας”. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. Λογος Ι∆΄. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. Αδελφοι και πατερες. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. Αµην.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. εκεινος . ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. τας εντολας του Θεου οση δυναµις.ου µη εκβαλω εξω”.και ηµεις. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. ω η δοξα εις τους αιωνας. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. αξιω. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. επαπολαυσωµεν. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. τηρησωµεν. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται.

των πραγµατων του βιου. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. ως εφαµεν. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν .”. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. των συγγενων και ιδιων. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. ζητειτε και ευρησετε. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. και· “Ει υµεις. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. φησι. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. πονηροι ανθρωποι οντες. των χρηµατων.

φθονον. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. . µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. ζηλον. εξω των αισθητων ολος γινεται. οιον φιλοδοξιαν. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. εριν. πασαν αµελειαν. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. φιλαργυριαν. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. καταλαµπεται. µισαδελφιαν. αλλα τελειως και καθαρως. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. µνησικακιαν.βιωτικην. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν.

Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και .. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. Αγαθα δε εκεινα λεγω. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων. Τουτον γαρ και µονον. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. αλλα µονου του ζωντος Λογου. λαµπρυνεται. ουτω προς τουτοις διακειται. Ακουει δε ουχ. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. ανθρωπου φωνης η φωνων. ωτα δε ωσαυτως καινα. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. µαλλον δε και υπερ α θελει. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. ως αν τις ειπη. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως.

Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον. Κυριε. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων.”. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. “Τις ειµι εγω.ενεστωτων. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται.

Αµην. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. ∆ιο παρακαλω υµας. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . Αδελφοι και πατερες. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων.φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. εν Χριστω αδελφοι. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. Λογος ΙΕ΄. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. Και προς το τελος. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. τη πιστει η απιστια. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν.

οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. καν αποστολον. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. καν προφητην Θεου. Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. καν σκοτος εν νυκτι. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ενατενισαι ου βουλονται. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. Και ω της εσχατης αναισθησιας.

ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. εις θεσει Θεος. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. Μηδεις ουν υµας πλανατω. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. (227) Ω του θαυµατος. Ο Θεος φως εστι και. εν εµοι καγω εν σοι”. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. ηγουν ο νους. καθως συ Πατερ. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. ουδε της ψυχης το σωµα. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. ειπε µοι. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. Πως ουν. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. Πατερ. φησιν. οιµαι. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. οις συναφθη. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. ουκ αν. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου.

µηδεν οντας. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. ως ειρηται. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. τον Χριστον. Ευδηλον ουν οτι. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. ως εν στηλη τω λογω. τον τιµιωτατον λιθον. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. ζητειτε. αλλ’ η τυφλωσις. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. Ω της φρικτης τολµης. τρεχετε προς το φως. τρεχετε. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. Τρεχετε. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. κρουετε. Προς δε γε υµας. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται.απεστειλας”. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. Ολως ενθεν επαπορω. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν.

πεινωντα την σωτηριαν υµων. . “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. ποθεν εστε”. ουκ οιδα υµας. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου.υµων κτησησθε. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. ενεδυσατε. εποτισατε. Αµην. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. παρακαλω υµας. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε.” ∆ια τουτο τοινυν. πατερες και αδελφοι. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων. δια της εργασιας των εµων εντολων. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. οτι εθρεψατε µε. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. ω η δοξα εις τους αιωνας. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. Λογος Ιστ΄. ουκ ηβουληθητε.

αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. . εθαυµαζον. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. Ταυτα – φησιν -. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. εν η και την κατοικησιν ειχε. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. εγω ουκ ησθιον. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. Ελογιζοµην γαρ οτι. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν.εννοων. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας.

Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. ει µη πολλαι αµαρτιαι. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. ουτε αγρυπνια. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. επει εξ ων ειπας αγαθων. ινα δια σου ευρω ελεος. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. ει και αναξιος εγω. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. τεκνον. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. απηλθον προς το κελλιον µου. ωσπερ ειρηται. εφην. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. δι’ ην ταυτα υπεµενον.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. ας επιστασαι και αυτος”. τεκνον. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος. ουτε κοπω σωµατικω. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. αγιε του Θεου. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. οτι ουτε νηστεια. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. µνησθεις τε των λογων του αγιου. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. εµοι ουδε εν προσεστιν. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. χαρισµατι. φησι· “Θαρρω τω Θεω. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται.

Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. και οστις υπηρχον και που. ουκ οιδα – φησιν.. Ου µονον δε. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. πατερ. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. Ειτε γαρ εν σωµατι. Λοιπον ουν παραστησον . ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι. οιδεν αυτο το φως.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”. ω θαυµατος φρικτου. . το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν.ελεγεν – ει δυνασαι συ. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. πατερ. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. ετι δε. εν ω ισταµην. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. Ουτω γαρ ετονωσεν. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης. η κονων µου την γλωτταν.ο Θεος οιδεν. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος.

αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. πατερ. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. εξαφανιζει’.“Αλλ’ ειπε µοι συ. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. Ει δε και παρασφαλεις. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. την ευπαθειαν του σωµατος. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. εφην εγω. εν Χριστω αδελφοι. πατερες και αδελφοι. την ανεσιν και αργιαν. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. Μαργαριτης εστι. εις υποµνηµα ταπεινωσεως.

. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. Λογος ΙΖ΄. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. Αµην. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. ω η δοξα εις τους αιωνας. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. υπο των παθων καλυπτοµενοι. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. ει και µη τελειως. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. Αδελφοι και πατερες. προς τα καλα συνωθουσα µε. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις.ρυπου της αµαρτιας. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι.

Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. ευρισκη ταυτης επανω. Ο αχραντος. Ιδου υπο θανατον ων. Κυριε. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη.”. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. την αγαπην σου βεβαιουσαν. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις.Εξ ων ελαβον καγω. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι.

µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . Ταυτα τοιγαρουν.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. παραστηναι εγγυτερον. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος. καθα και . γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος . οι και των κατω. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι. αδελφοι µου. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. Χαιρω οτι µοι Χριστος.ιν’ αφρονως ειπω . ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε..και εισακουοµαι.αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα. οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω.αγροικοτερος. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . ω και ελπιζω. ω πεπιστευκα. τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων.

θεοι αποκαθιστανται. τοις ανω ενουµενοι. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. Αδελφε. Και προς τω τελει. ει µη τινα αλλον. και σπουδασητε µιµησασθαι. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. Λογος ΙΗ΄. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι.Μωσης ποτε. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα. προς τον ποιµενα. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. Αµην. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν.

“. Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος.ως οτι ουκ ηθελες. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. φησι.εσπουδασας του γενεσθαι συ. κατα το ιδιον θεληµα. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι.και αρχουσι γνωριµον. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω. κατα την ιδιαν καταστασιν. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. Και ινα σοι. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. φησι· “Αρτι. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. ειτε και κατα φθονον . παντων τα ελαττωµατα. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. κυρι ο δεινα.

την τρυφην. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. σπουδασον γενεσθαι συ. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος.“Πιστευσον µοι. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. πατερ. αδελφε. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. συ µεν. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. και ει γενηται ηγουµενος. ου χρηζω γενεσθαι. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. φησι. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. Πιστευσον. οιδα οτι µετριαζεις. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”.

Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι. Απελθων λαλησω κακεινω. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. ακουσον µετα προσοχης. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. ει και πορνευοντα. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. πνευµατικε αδελφε. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”. Τοιγαρουν και απελθων. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. παρακαλω. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. ει τυπτεσαι και . Συ ουν. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω.σε. και οµοιως συνταξοµαι”. και χειρων εσται η ατιµια. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε.

ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. (249) και καθως επιστασαι. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. πιστευσον. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. και τον µισθον. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. . λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. Και αν κελευης. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. Ει δε συµβη αυτω θανατος. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. τω αγαθω και χρηστω. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον.

αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. ως Χριστου διακονος. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. χαιρω δε εις σε”. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. και σπουδασον παντι τροπω. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. και γινεται το θεληµα του Θεου. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο.

και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. ανιστορησον κατα νουν. Ειπε µοι αγαπητε. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. αδελφε. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. των σων µελων τα συντριµµατα. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων. ελεησον. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. ως αν προτιµησωνται σε. συµπαθησον. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. του ολου σωµατος την καταπτωσιν.

ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. αδελφε. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. Ει γαρ εγινωσκοµεν. αδελφε. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. Εαν δε. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. Ουαι µοι. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. καθως ειρηται. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα.

τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. . φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις.

και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. ως ακουεις. µαλλον δε πατερων και αδελφων. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. Σωµα γαρ. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. οιον ο πους εις το περιπατειν. πατερ πνευµατικε. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. και η προς τους πειρασµους υποµονη. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -.

ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . τον ποιµενα των προβατων Χριστου. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος. Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. Χρη ουν σε. Και παλιν. Οιον τι λεγω. Παλιν.και εξ οικειων πονων συναγονται. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. πασαν. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. ως ειρηται.

αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. διχα πασης αισχροκερδιας. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. ολους αγνους. και τον µισθον εικοτως. απολαυσις ουδεµια. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. επιπλησσων. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. τους δε νουθετει. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. διδασκε. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. παρακαλει. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. ολον καρποφορον. αρετων πληρες. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον.

ευτελης.ανωθεν αµοιβων. ταπεινος. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. σπουδαιος. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. µη φιληδονος. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. αφιλαργυρος. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. µη φιλοδοξος. µη φιλοϋλος. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . ευσταλης. αγρυπνος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. υποµονητικος. µη κενοδοξος. µη φιλοινος. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. πιστος. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. απραγµων. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. αοργητος. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. µη φιλοτραπεζος. ζηλωτης. προσηνης. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. πραος. µισοδοξος. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. µη υβριστης. ευκατανυκτος. εγκρατης. εµµεριµνος. µη θυµωδης. ησυχος. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος.

την µελετην των θειων Γραφων. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. τα δακρυα. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. την συντριβην της καρδιας. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. την των δογµατων ορθοτητα. Τους ιερεις την ευλαβειαν. την ταπεινωσιν. την καθαροτητα της καρδιας. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. την ησυχιαν.ποιησουσι. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. ινα µη επι το . το της ιεουρουργιας µυστηριον. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. την κατανυξιν.

και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. Μονοις γαρ. επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. ισθι. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. Και µαρτυς Ιησους. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις.

ορα τι σοι λεγεται . ως ειρηται. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων . τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων.αποκλεισεις αυτην. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. Αδελφοι και πατερες και τεκνα. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. Ταυτα. ευ ισθι. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. Πολλοι γαρ. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. ω η δοξα εις τους αιωνας. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. αλλα συσταληθι προς εαυτον. ω ποιµην των προβατων Χριστου. και τουτων ετι πλειονα. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν. αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων. Αµην. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. αλλ’ η µονοις. Λογος ΙΘ΄.

αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι.προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. οµολογω. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . τοτε µονον ισταµενος. απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. και το παθος ο πεπονθα. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. ακουσατε και την αιτιαν. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι.

Ει δε µη βουλεσθε. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. αλλα ταις πραξεσιν. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. ει πιστευει µοι λεγοντι. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. ου µονον δε. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. τας βουλας των καρδιων υµων. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. αδελφοι. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. Αποδοτε. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. Θεω δε µονω γνωστα. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. ει αληθως αγαπατε µε. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. α γραφειν ου δικαιον. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. αλλα αποτυχω της ελπιδος. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. Φανερωσατε µοι. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι.(268) µαυτον. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. προς ον και γινονται. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα.

Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε.καταβαρυνετε. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. ανελθωσιν. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . εν ατελευτητω σκοτει. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. αδελφοι µου. φευ. Τουτων ουν ουτως εχοντων. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. και εργω τον λογον κυρωσατε. οµοιως γινεται. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε.

ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. καν τους δαιµονας αυτους. και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. αποφευγοντες. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. Αυτος φως το αρρητον. µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. ειπε µοι. Ει γαρ βλεπεις. αθλιοτητα. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. παντων κριτης. προσφιλεστατε. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. . ω ουδεις εξωµοιωται.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. ο ων µονος. Πως λεγεις. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. Ει ουν πιστευεις. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. ουδε οµοιωθηναι δυναται. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. το απροσιτον. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. ερωτησον. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. παντων βασιλευς. Ανθρωπε. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. Ει δε απιστεις. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. Ει ειδας τα κρειττονα. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις.

Λογος Κ΄. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. ως αγαπωντες λιαν υµας. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). Αµην. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. εγραψα. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και .Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. ως παρεργα. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος.

ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. οπως δειξη σοι ανθρωπον. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. ην αν σοι δειξω”. δραµε. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. . µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι.ακολουθησει µοι. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. αδελφε µου. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. ονπερ και τοις τοτε καιροις. Ποιησον ουν. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. επικρατουσων των αιρεσεων. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. αδελφε. ουκ εστι µου αξιος”. και συ καθως ειποµεν. οση σοι δυναµις. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. και απελθε προς ανθρωπον. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι.

και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. ευ οιδα. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. ει µεν πλησιον. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. ως εργω µεµαθηκα. ουτος δε τι. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. και πλειονως σε φοβηθησονται.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. ευγνωµονως αποδεξαι. εστω εσχατος”. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου.

αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. αλλα µετα παντων και αυτος. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη.”. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. µη κρυψης τον δολον. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. ∆εσποτα. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. οτε παντα ποιησειεν. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου .πραγµατευοµενον τα µειζονα. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. εχης συνειδησιν. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. εξοµολογησαι· ει δε µη. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον. αλλ’ ει συγγινωσκεις. Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. εαν. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας.

ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. (280) Αψευδης. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. θλιβερων τε και χαροποιων. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. Εαν αφεθη των δεσµων. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. Ει γαρ και µη τριηµερος. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. αδελφε µου. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται.αιµατος. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. ποιει καταφρονειν τον . µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται.

αδελφε µου. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. και γαρ πολλα εισιν. εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. αυτον απεργαζεται. και αγαπην. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον.ανθρωπον. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. και οσα ηµεις παρελιποµεν. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. οσον εφικτον ανθρωποις. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε.

(284) ου πραξει τινι. Αδελφοι και πατερες. αλλα ταυτην ως εκεινον. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. ου συγκαταθεσει λογισµων. ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο. ελπιζω. (283) Περι µνηµης θανατου. επιταφιος προς αυτον. Λογος ΚΑ΄. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. ωσπερ µοι. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου.ως δοκω και παντελως . πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν. Και προς τω τελει. τα µικρα . φησιν. Εσθιων δε και πινων. Αµην. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη .τουτων φροντιει.ου καυχωµενος λεγω. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. την λεγουσαν· . καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. αδελφε. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. µετανοησας γνησιως. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. εφυλαξα. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. ω η δοξα εις τους αιωνας.

και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. εν προθυµια µεγαλη. αδελφε. εις τον Θεον ελπιζω”. Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. και ταπεινωσει και πιστει. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. τη προς ηµας. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν.. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . πως ελαθον εµαυτον. Εν Χριστω καυχωµαι. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. ουτως απεπτη προς ουρανον. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”.“Οταν παντα ποιησητε. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. τη εις αλληλους. οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. αλλ’ εν αγαπη. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. Οταν γαρ ενθυµηθω.

γεγυµνωµενοις ουσιν. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. ουχ απαξ τουτο ειπων. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. τριποθητε αδελφε. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. την αυτου πιστιν. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. αξιουµεν. την εξοµολογησιν. παρακαλω. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες.εξειπων. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. προς Θεον εξεδηµησεν. αλλα και δις. ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. τους αγωνας αυτου. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. προς δε τον Θεον απελθοντες. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. µιµησωµεθα. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. ενδυειν τους αδελφους. την µετανοιαν. Ικετευσον ουν. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται.

καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. ασµενως ηµας υποδεξαι. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. Θεοειδης γαρ γενοµενος. γλυκυτατε αδελφε. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. Βλεπεις γαρ αρτι. ινα συν σοι και µετα σου. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. συναναστρεφοµενοι τω . Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. ως φιλαδελφος αδελφος. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. ως και εν τω παροντι βιω. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. οιδα καλως. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. Και καθαπερ ηµεις. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. ει µη τολµηρον ειπειν.

οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. αγιω τινι µοναχω. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. (289) Περι πιστεως. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. ουκ ηγρυπνησα. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. εν τη ανεκλαλητω χαρα. . φησιν ο θειος ∆αβιδ. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. Αδελφοι και πατερες. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. ουκ εχαµευνησα. ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. “Εγω ουν. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. γνωριµος κατεσταθη. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. Λογος ΚΒ΄. ως ορατε. ουκ ενηστευσα. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. την περι πνευµατικου νοµου . και η πιστις ευθεως ενηργησε. Αµην. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. Γεωργιος τις τουνοµα. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου.

Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. ουκετι υιον ∆αβιδ. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. δυνασαι γαρ”. ιν’ ειπω. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. ελεησον’ . Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. ουτως απαντα επραττε. Ουδεν δε ετερον επραξεν. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο. τρια µονα κεφαλαια. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. Και εκ παντων ωφεληθεις. προσεκυνησεν αυτω”. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα.διδασκουσαν. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. ελεησον µε’. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”.

ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. ο νεανιας γενοµενος. ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. ως ελεγεν. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. Τελος. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. ουδε τι των. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. Εφανη αυτω παραδοξως. ουδε κοσµου φροντις. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και.

ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. Ηκουσατε. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. τι θαυµαστον. ει µη απερ ηκουσατε. ει ταυτα παλιν εζητησε. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον.ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. αδελφοι µου. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες. Κυριε . Εγνωτε. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι.εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. ουτως. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. . τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. τοις εργοις βεβαιουµενη. ως ωµνυε. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν .ω των κριµατων σου. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους . µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος.

α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. Ωστε ταυτα ειπων. και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. σοφιας φοβος Κυριου. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. οι δε αναπολογητοι γενωνται. Ου δε καθαρσις. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. αγρυπνησας µονον ολιγα. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. σαρκος καθαρσις. µη κοµην αποκειραµενος. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. µη ενδυσαµενος τριχινα. κρατητος και ακρατητος. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. Ου δε εντολων τηρησις. µητε ποτε χαµευνησας. Θεου τα θαυµασια. φησι. Ουτος ο νεος. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. (296) Ταυτα αδελφοι µου. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων. Ου γαρ φοβος. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. εντολων τηρησις. ελλαµψις. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. υπερ τον Λωτ εφανη. Και οι θελοντες . πνευµατι δε. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν.

και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. Αψευδης γαρ εστιν. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. Αλλα τι . ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. αδελφοι µου. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην.εν µεσω θορυβων ειναι. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. ουτε περας. ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. Αλλ’ οιµοι. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. ειπε. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. την εκ Πνευµατος. ει δει την αληθειαν ειπειν. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις. ει δυνασαι. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. αµαρτιας µονης εκτος.

την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. εν κοινοβιοις και ορεσι. εν πολεσιν. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. Ουχ ορατε. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. και ερευνησον ακριβως. ει δοκει. ουτως ηλεηθη. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. ως αληθως. εδελφοι. και µυριασιν ενα. Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. εν κωµαις. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. οπερ αδυνατον. αδελφοι µου. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. “. αδυνατον. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. τοις δε εργοις αρνουµεθα.δει µε ειπειν. τα εργα α εγω ποιω. Ει γαρ εκεινος. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. . Ζητησον. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε.

ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. . οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. φησιν.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον.. ουκ οιδ’ οπως ειπω. Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. Αλλα και τον αγιον εκεινον. απηρχοµην συχνοτερον. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. φησι. Ταυτα δε. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. ως φιλον οντα και συνανατροφον. εξ ωνπερ προειρηκα. αδελφε. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. Νυνι δε. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. λεγω σοι. οτε εν τη πολει ετυγχανον. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. ως οιµαι. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. (300) Και γαρ. δι’ ην.

και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. εν Χριστω αδελφοι. τον επ’ αληθειας αναξιον. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. Λογος ΚΓ΄. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. οια τοτε εωρακα. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. (302) . µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. ου µονον δε. τοιαυτην δε θεωριαν. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”.καθαπερ ορας. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. (301) α και. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. κατηξιωσε. Αµην.

Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. αγαπητοι µου. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. περιποιητοι µου. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. των εν τω σωµατι αυτου. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. Αρτον ηδεως ου φαγεται. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. Ποιος των ανθρωπων. εγω δε ουκ ηδειν “. εµπεπλησται γαρ πικριας. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. ακουσατε µου. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. Ακουσατε µου των λογων. οτι η ζωη αυτη θανατος. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. υιοι µου εσχατοι. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον.Περι µετανοιας και φοβου Θεου. Οινον ηδεως ου πιεται.

εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. . και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. Κυριε. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ.ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην.αµαρτια γαρ θανατος. εγω δε σων χειρων εργον. “Ιδου ορας. κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους. Συ αγαθος. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. αλλ’ εξει τους παντας ισον. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. Παντως ουδεις. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. τελος ουκ εχοντι. . εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “.

Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. βλεπεις. Και συ. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. Κυριε. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. παντεποπτα Κυριε. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. Κυριε. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος .οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου. Και νυν βλεπεις. βλεπεις. αναξιος γαρ ειµι· συ δε. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. Φιλανθρωπος γαρ ων. Ουτως . µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. ∆εσποτα Παντοκρατορ. το πολυ και αφατον ελεος αυτου. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης.

αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. Και εσονται οι πλησιον αυτου. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. του υπερανω των ουρανων. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. ουτε απο επαινου ανθρωπων. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. . οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. η δε χαρα. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. ουδε απο πολλου πλουτου. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. οτι τελος ουκ οιδε. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου.

η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. ο αρχων του σκοτου. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. αλλα απειρον και . καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε.

Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. Λογος Κ∆΄. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. Αµην. τεκνα ηγαπηµενα. κορον ουκ εχει. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. την ταυτα γραψασαν. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. τοτε η αγια ταπεινωσις. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. Ουτως ουν εσται. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. οι ακουοντες µου τους λογους. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. ω η δοξα εις τους αιωνας. επιπεσων ανωθεν. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. περιποιητοι µου. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. της εκ της υγειας προσγινοµενης. υιοι µου. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. (311) . την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων.

την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. ετι ζων. Τι σοι το οφελος. τον εν αυτω θησαυρον. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. Αδελφοι και πατερες. Ου θεαση ποτε. ως ειποµεν. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. ειπε µοι. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. των µαργαριτων την λαµπροτητα. ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. αλλα περιφερεις µεν. το οφελος. Και πως. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω.Περι γνωσεως πνευµατικης. του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. Παντως ουδεν. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. ακουσον.

υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. χρηµατισαι τε . δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. δοξης αϊδιου. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. µαλλον δε ου δια τουτων. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. αφθαρσιας. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. Αλλως δε ουκ ενι. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον.Γραφας. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. βασιλειας ουρανων. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. ζωης αιωνιου. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. µηδεις πλανασθω. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. Αγαπης τελειας.

τον φωτισµον. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη.. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. την αναγεννησιν. ειπε . µηδεποτε γνωναι λεγοντες. συγκληρονοµους δε Χριστου. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. συνιστανειν θελοντες εαυτους.κληρονοµους Θεου. την αναπλασιν. την ενοικησιν της εις αυτους. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. την ανακαινισιν. την αλλοιωσιν. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. ποια γνωσει δυνηθωσιν. την ελλαµψιν. Οι δ’ αλλοι. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. της τουτων αθανατου ζωης.

αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι. ακαταληπτον. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. αθανατον. απροσιτον. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας.µοι. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. ως ειποµεν. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. ισχυσουσιν. ως εκεινοι. Αλλως δε. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι.

αλλα και τας αιτιας αυτων. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. των εξ αερος. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. αδελφοι. Αλλα µη γενοιτο ηµας. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. Λογος ΚΕ΄. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Αµην. Αδελφοι και πατερες. Τι τουτο. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται.φως προσαπολλυσιν. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. Ει γαρ ηβουληθη. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. ω πρεπει πασα δοξα. των εκ στοιχειων. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. Ινα συναποθανη τω παθει. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. ισχυσεν αν.

ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. ει και τουτο βιαζεται. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. ουδεν ουδαµως . ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος.βαρος σφοδρον. ποτε δε ποικιλος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. ακουστικος τε αµα και συνετος. Και ποτε µεν τυφλος. Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. ποτε δε ορατικος. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος.

τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. το σωµα επιζητει.ωφελησαι δυναται. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. αλλ’ ουχ ουτως εχει. και τη ουσια ρευστον. ως οι πολλοι νοµιζουσι. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. τουτο και καταδικης εκτος. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. ως ειρηται. γαστριµαργιαν. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. ως ουδε οτε νεκρον. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. φηµι. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. ηδονην. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. Αλλα πως. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. λαιµαργιαν. οτι και συνθετον. αργιαν. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. η ψυχη. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. συνουσιας µιξιν. πολυυπνιαν. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. ου το σωµα. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. ακουε συνετως. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. .

Ιδωµεν ουν µηποτε. αγαπητε. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον. Ειτα τι. Τοιγαρουν. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. χουν λαβων απο της γης”. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. ειπε.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. (323) τοτε. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. ως γεγραπται. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. Ποιητη. ουτε ησχυνοντο. ωσπερ ειρηται. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. Ουδαµως. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. πως. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν.

τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και .τους αγιους. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. Ποιος δη ουτος εστιν. Αυτο το βαρος του σωµατος. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. εξ ων γινονται ρευµατα. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται.

ωσαυτως και τω νοΐ. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. ως ειποµεν. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. φησιν.” και παραµυθουµενου αυτην. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. εχεις. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. η ψυχη και ο νους.συντριµµον της ψυχης. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. Ποτε µεν γαρ. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν. αλλ’ ουτινος εισιν. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. εξ ων η ψυχη πασχει. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. γινωσκουσι. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. ω πατερες και αδελφοι. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. ου καταδεχεται δε. ∆ια τουτο ειπον. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. ελευθερα ουσα. Ου τα δυο δε παντοτε. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. (326) εκταρασσονται.

και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. Αδελφοι και πατερες. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας. Λογος Κστ΄. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον.αλλοιωσεις ηµιν. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. ω η δοξα εις τους αιωνας. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. Αµην. ως εν τυπω. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. αυτοις τε και . Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν.

τη στιχολογια. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. ταις αναγνωσεσιν. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. γινη του καλου τουτου εν εξει και. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. αοκνως. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. και . τρεφεται σου η ψυχη. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος.τοις µετ’ αυτους. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. εις το εργον τουτο ποιειν. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. ητοι τω εξαψαλµω. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. ω αδελφε. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. οσον το κατα δυναµιν.

µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. κατα το γεγραµµενον. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. τουτο και η φθορα. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. ειτα και εν αισθησει. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. βαλων µετανοιαν παρελθε. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. . και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. οιον δ’ αν εστι. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. ο µη θεµις ειπειν. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. εργασια σωµατικη τις. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. αγαπητε. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. και δακρυων ηδεως. αλλ’ εστω σοι. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. αλλ’ ως ειρηται. συντοµως υποστρεψον. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. Και απελθοντος σου. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας.

µη χωριζοµενος των σων αδελφων. Μονον ακουσον µου του ταπεινου.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. ο αγεννης και πτωχος. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. αδελφε. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. “. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. της χαριτος συνεργουσης σοι. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. ολος βορβορος ων και µωρος. µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. αδελφε. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. φησιν. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο. ινα εις κελλιον εισελθω τινος. εγω ο απερριµενος και ευτελης. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. Και ει µεν διακονειν εταγης. και µη ακροις χειλεσιν. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. ιδων µε αποστραφησεται. µαλλον δε ως αυτω .

προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων.εσθιειν των αδελφων σου. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. ωσπερ το σωµα. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. φευγων εν πασιν τον κορον. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. Ποιω προσωπω. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. ο ευτελης και αναξιος. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. και τουτο µετ’ εγκρατειας. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. εκ ψυχης λεγω και σωµατος.

µηδεν ετερον αποκριθης τινι. µητε λαβης απο τινος τι. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. Μη πινοντος σου οινον. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. λαβων φαγε αυτο”. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. οσον του µη χορταζεσθαι σε. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”.αχαριστος. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν.

αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου. Συ ουν. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. ταυτα φυλαξαι θελησον. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. Και αναγνους ολιγον. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. ως ουκ ισασιν. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. αγαπητε. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι.τινα. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. µη φερων ο διαβολος οραν σε. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. πεποιηκα. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. περιποθητε αδελφε. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. οση σοι δυναµις. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. ο αθλιος. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις.

Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. Και τελεσθεντος του λυχνικου. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. σφιγξον σου τας χειρας. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. Προς . ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. ει δε του χειµωνος εισι. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου.

Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. ει δυνατον. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. εξαγορευε. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. εξαγορευε· ει δε µη. δικην ηλιου. µη σκανδαλισθης. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. τον νοµον ολον φυλαξη.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. και παλιν· “Ο . καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. πταιση δε εν ενι. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. και εως πρωτης φυλακης. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. Λογος ΚΖ΄. τεως εσπεραν µη παρελθης. γεγονε παντων ενοχος”. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. Αδελφοι και πατερες. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. φησι. αγαπητε. (339) σεαυτον ανακρινων. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. Αµην. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον.

αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. λεγονται. . ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. Ωστε. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. τουτω και δεδουλωται”. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. αδελφοι. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται.

εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. αλλη χαλκουν. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. εκ σιωπης της απο αργου λογου. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. εκ φοβου Θεου. εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. ανθρωπε. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. Μια γαρ εκαστη τουτων. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. εκ της αενναου ευχης. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. εκ ταπεινωσεως. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. οιον εκ πιστεως. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. ετερα εκ λιθου τιµιου. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. εξ υπακοης µεχρι θανατου. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. Υπονοει µοι. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. η µεν χρυσουν. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. η δε αργυρουν. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. ενουµεναι δια του Πνευµατος .

αλλ’ εκ του Θεου”. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. . και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. ευχρηστον τι. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. φησι. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. Το δη θαυµαστον. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. Ειπε ουν µοι. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. ως ειρηται. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα.

συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον. του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. τας δε καταλειψωµεν. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. το Πνευµα της αληθειας”-. εν Χριστω αδελφοι. φησιν. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. ωφελησει. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. Κυριε. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. πασων ακριβους φυλακης. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. η Αγια Τριας. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. ανοιξον ηµιν! “. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . ως ειρηται.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν.

ουτε αρσενοκοιται”. ανθρωποκτονος εστιν”. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. παιξαι τε και γελασαι. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. οποια αρα εστιν αµαρτια. ποια αµαρτια εστιν. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”. ου λοιδοροι. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι. οιδα. ουτε πορνοι. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. φησιν. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. φησι. Τι γαρ οφελος. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. η δε την ψυχην διαφθειρει. και επιφερει· “ου µεθυσοι. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου.”. Ου µονον δε.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. Η µεν γαρ το σωµα. Ταυτα µεν ουν. Τι δε .ως πιστους. φησιν.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. φησιν ο αποστολος. και αµεριµνως διαγοντες. ακουσοµαι. αδελφοι. πιστευειν. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων.

Τι τη υπακοη θαρρεις. η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. “Ω γαρ. “Ουδεις γαρ. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. εγω µεν σιωπω. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. Τι δε. Τι δε της πραοτητος οφελος. γαστριµαργια δουλουµενος. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. µη προσουσης πραοτητος. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. µετα .της νηστειας οφελος. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. εν δε καιρω πειρασµου. αδελφε. φησι. στρεψον αυτω και την αλλην”-. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. ειπε µοι. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. φησι. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. φησι. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται.

εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. ουτω ταπεινωθητι. . υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. ανθρωπε. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. δεξαι ραπισµατα. Ερραπισθη. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. ενεπτυσθη και εσταυρωθη. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. δεξαι εµπτυσµατα. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. φησιν. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. κολαφισµατα. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν.

ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. ανθρωποι. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. “Ναι”. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. και τροµαξατε. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη. Φριξατε. οσον το επι σοι. µη υποµεινας αυτον. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. φησιν. αθλιε. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. Ει γαρ κακεινος.

µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. ως ουκ οιδας. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. φησιν. . Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. µειζονα σεαυτον. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. ως εκεινος εκελευσε. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. τον υπερανω παντων των ουρανων. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. τι µε δερεις. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· . τον σταυρον αραι. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. Τι ουν ερουµεν. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. δεδωκε οµοιως και σοι. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. Ιδου επτωχευσας. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. αδελφε. ωσπερ υπελαβες. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος.Ναι.

αγαπητοι. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. ω η δοξα εις τους αιωνας. καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. Ιησους ο Χριστος. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. Αµην. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. .Ινα τι φησιν. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. Αδελφοι και πατερες. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”. Λογος ΚΗ΄. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. µηδε καθορωντες αυτο. πατερες και αδελφοι. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. ητις εσται παντι τω λαω. βλεπετε πως ακουετε. ωσπερ ειρηται. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον .

φησιν. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. αλλα. φησι. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. εαυτην οµολογουµενως ορα.Τα µεν ρηµατα. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν .επιφεροµενοι. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. Και τι ταυτα. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. . ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. ως εκ νεκρων αναστασα. Ουτω τοιγαρουν. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. αδελφοι.

“Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. Νεκρα γαρ η σαρξ. φησι. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. “Οπου γαρ. φησι. την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. της ευαγγελικης πολιτειας. αλλα πως. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. φησιν. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. εκει ελευθερια”. κατα τον θειον αποστολον. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. ως δια κλιµακος τινος. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. φησι. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. ωσπερ ειρηται. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. διδασκαλοι εσεσθε. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. (358) Πνευµα Κυριου. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου.Ου γαρ ο ουκ .

οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. αµαρτια αυτω εστιν”. καν αρχοντες καν αρχοµενοι. καν ασκηται καν ηγουµενοι. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. λαλουν. καν αρχιερεις καν ιερεις. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. µονου δηλαδη Θεου . και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. καθως ειπε το φως. αναλλοιωτως. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. υφισταµεθα. εγενετο αν εν φωτι. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. καν πτωχοι καν πλουσιοι. και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα.οιδαµεν λαλουµεν. ατρεπτως. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. ασχηµατιστως. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. οτι εκεινος φως εστι. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. ενεργουν. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. προς τους µη θελοντας νυν .και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως. φησιν. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει.

µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. αλλα µισουντας αυτο. Και τις αρα εσται η συγκρισις. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. ως ειρηται. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. Οποιον δε τον βιον. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. ως προειποµεν. ο εν τω σκοτει καθηµενος. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει. τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. αφειδως αµαρτανει. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. ως ειρηται. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. ενδον. αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα.ελθειν προς το φως. αδελφοι. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. και εν αυτω προοντες και φως οντες. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. καλη τε και κακη. κεκρυµµενος οικιας -.

Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. αδελφοι µου. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες. Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. πως ειπε µοι. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. παρακαλω. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. ∆ιο σπουδασωµεν. Ναι.

αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. αδελφοι. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. Η και συ. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. οι αποστολοι. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. ειπε µοι. (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . το δη χαλεπωτερον. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. ειπειν αληθεστερον. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. ηκουσας παρ’ αυτου. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. Ω της αναισχυντιας. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. Η γνωσις ουκ εστι το φως. ω ουτος. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν.

τις την τιµην λαµβανει. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. καθως ειπεν ο Κυριος· . ευαρεστον. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. φησι. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. επισχεθησονται”. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. καθως γεγραπται. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. αγιαν. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν.

τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. αληθεια.“Εγω ειµι η θυρα.”. ο εν τω κοσµω επιφανεις. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. ασυνθετος. φησι. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. Ο . ααδελφοι. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. δικαιοσυνη αγιασµος. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. (367) Μη ουν πλανασθε. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. “Και τις. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. κλεπται εισι και λησται”. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. απλους. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. τους τοιουτους. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. επιγνωσεται. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. µαλλον ειπειν. τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. ουκ αζωος εστιν. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. ψυχας λογικας µονον. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες.

πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. Ει µη τυφλος εστιν. “Και τις γινωσκει. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. Τουτο γαρ εγω λεγω. Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. Τοινυν. ληστην και ποιµενα. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. ει και µη κατ’ ουσιαν. Ουκ οιδεν οτι. αλλα κατ’ ιδεαν.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. οποια εστι και ποταπη. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην.

ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. επιγειος και ουρανιος. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. του δε ου. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. τον δε ου. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. προσκαιρος και αθανατος. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. βασιλευων . Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος.

η βους η χοιρος. ονος.των επι γης. ως εκεινοι. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου.· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. (372) Περι του µη δειν λεγειν. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. τυχον. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. Ετι δε κτηνος ων αλογον. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. αιµα µονον εστι και σαρξ. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Και περι δακρυων. Αδελφοι και πατερες. του Υιου του Θεου. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . . πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. εποπτης της ορωµενης κτισεως. Αµην. µυστης της νοουµενης”. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. βασιλευοµενος ανωθεν. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι. Λογος ΚΘ΄.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . µη επαναστραφεις. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. κατιδειν ηξιωθηµεν.

τα υπο τον ουρανον. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. αντι οστρακινων ποιησας. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. ουδε τοτε. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον. Σιµων βαρ Ιωνας. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται.

Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. πολλοι χριστοκαπηλοι. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. αγνοουντες. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. ως εικος. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα. εξαπαντησαντες αυτους. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. εβλασφηµησε. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . εζηλωσαµεν αν αυτους. πολλοι ψευδαποστολοι. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. “Ει ηµεν. ουκ αν τουτο εποιησεν. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. πολλοι ψευδοχριστοι. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. φησιν. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι.και πανταπασιν απιστησας. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε.

φησιν. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. οτε ουκ ην” λεγοντας. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. τον δε Υιον. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. πολλους λυκους. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. ως εξ αυτου γεννηθεντα. . κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. των ως σκοτος µεν φανεντων. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα. ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου. ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. αλλα αψυχον φλυαρουντας. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. Θεον ειναι λεγοντας. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. (376) Οµως ουν. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. ως ολον ανθρωπον.

οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. Εις µατην. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. οιµαι. αλλα πασας. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. διακοπτουσιν. αδυνατον! “. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται. αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. . ει οιον τε ειπειν. µαλλον ειπειν. οι αντιθεοι ουτοι η. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας.

και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. τοις δε ως αδυνατον. αδυνατον. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι. Αλλα. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. ∆ιατι γαρ. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. ειπε µοι. παντες καθαρσιν. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος. ο µεν τοδε. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη.. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . Μη. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. ο δε τοδε”. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. Ει ην αδυνατον. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. ως και ηµεις. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. ως υµεις φατε ασυνετως . οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον.

µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . ασυλον εν τη εαυτου καρδια. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν.. εν ακακια ψυχης και απλοτητι. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. παρακαλω. ινα µη δοξω βαρυς . φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. ουτε ο αγιος ουτος. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. ουτε ετερος τις των αγιων. τουτο ειπεν η εγραψεν. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον.κλαυσαι. καθως αποδεδεικται. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης.

Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. πως ουχ αιρετικων παντων. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. ειπε µοι. ουδεις οψεται τον Θεον. Που οι λωροι.σωζοµενος. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. ως οιοµαι. Που των αρχοντων η απαντη. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. χειρων αυτη η αιρεσις. Αλλα γαρ δια κενης. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. Που η των τραπεζων πολυτελεια. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. γεγονεν. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. Που των ασπασµων η προτιµησις. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. Που . Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. Αλλα θαρσειτε. ως ορω. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. το καθ’ υµας.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως.

Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. µαλλον δε νυν. αδελφοι. Που τοτε. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. µηδεν οντων ηµων. “Μετανοειτε! “. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. σοφος. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . Μακαριος δε εστιν. Οντως. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. ευθυς του εργου αρχοµενος. (385) . που γραµµατευς. Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µεγαλη αναγκη. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω.αλλων περιφανεστεροι. Που των συγγενων η προσπαθεια. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. Αµην. ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. αδελφοι µου αγαπητοι. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. που συζητητης του αιωνος τουτου. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. Λογος Λ΄.

τω πλησιον εφθονησα. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. . εκλεψα. υπνον εις κορον υπνωσα. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. Εφαγον επι ετη πολλα. ελοιδορησα. οινου και αδηφαγιας πολλης. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. Τις ουν οιδεν. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην. Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. εψευσαµην. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. ει ζησοµαι εως της αυριον. πεπορνευκα. Αδελφοι µου αγαπητοι.

τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. αξιος. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. ως αυτος λεγει. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. εαν και αποθανοιµι. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. Κυριε του ουρανου και της γης. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. εγειροµενος µεσονυκτιον.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. Τι γαρ. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. “Ουτω γαρ ποιων. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. φιλανθρωπε βασιλευ. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. αρα δε ζην ειµι αξιος. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. Λοετρου ουχ αψοµαι. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι.

ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος.. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. ∆εσποτα. και µη εγκαταλιπης µε. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. τροφην λεγω και ποσιν. Βοηθησον µοι. ουκ εγκαταλειψω σε. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. Συ δε. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. και ουκ ωργισθη. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος.οπως ερχοµενου αυτου. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. αγαπητε. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι.αµαρτωλω µετανοουντι”. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. την ταλαιπωριαν. τον απο του παροντος δουλον σον. Προς γουν τοις ειρηµενοις. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. Κυριε. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . . Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. αγαθε”. αδελφοι. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. προσπιπτω σοι. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. ο Θεος µου. . ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε.

Τις δε εστιν ο τροπος. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. αδελφε. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. αβασανιστως καταφανη. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και .αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. τυγχανων εν τω Θεω. θειον αξιωµα. µνησθητι των φαυλων σου εργων. οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι. Μετα γουν το προευτρεπισαι. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. της µετανοιας. οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. τον οικον φηµι του Θεου. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. του θειου πατρος. ωσπερ ειρηται. ων επραξα δι’ αυτων. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος.

Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. µη στραφης επι το ετερον µερος. Και ει µεν τουτο γενηται.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως.”. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει.εκλειξει µε”. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. πεπραχας. Οτε δε εξυπνος γενη. εως ου το ξυλον κρουσει. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. ως επι θανατον αγοµενος. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. Ει . συντροµος. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. συρων αυτας. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου. µη θλιβης. πονηρε και αθλιε. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. τιλλε τας τριχας σου. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον.

αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. αλλα της βασιλειας των ουρανων. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια. διορθωσαι σηµερον. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης.δυνατον. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης.”. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. ει και τολµηρον ειπειν. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. οφειλει . Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. εγω του φιλανθρωπου. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. εαν υπεριδη σε. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. ει εσφαλης εν τινι. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. του επι παντων Θεου. Τουτο µονον. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. ευ ισθι. αγιοι του Θεου”. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. εαν εγκαταλειψη σε. ουτω διακεισο. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. ως ειρηται. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. Προσεχε.

προστεθησεται υµιν”. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. Των δε λοιπων. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. αγαπητε αδελφε. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. ισον αποκαθιστησι. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. Σαβα και Ευθυµιου. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. των µεγαλων πατερων. τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. Και ταυτα µεν. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις.

Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης.εγνωκας. ειπε µοι. αλλα σπορος εισιν. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. Και χαιρε και αγαλλια. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους. εσπειρας. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων .εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. Ει ουν ταυτα οιδας. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. ευ ισθι. αδελφε. εχω τοσους χρονους η τοσους”. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. αφικοµην εις τοδε το ορος. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. τι ωφελησας. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. Εγνως αυξησαντα. Ιδε ουν. αγαπητε. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. πεινωντας εθρεψα. Ιδων δε τουτον. Μη τοινυν απατα σεαυτον. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. Εγνως σταχυας φθασαντας. ως εν υποδειγµατι λεγω. ετριβολησας. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . οστις ει. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . παντα µου διεσκορπισα. αφρονως τουτο ποιων. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας. τι µοι το οφελος.οµως εστω εµων -. διψωντας εποτισα. εψωχες (396) ταις χερσιν.

ινα µη ταυτης εκπεσω. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν. η αληθινη Σοφια. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. Ναι οντως. ω φιλοι και αδελφοι. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. ως ειρηκα. ω αδελφοι. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω. Εν ετερα τουτο. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. αδελφοι. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. Ουδεν οντως. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. κατηχησει ταµιευσοµεθα. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. Αυτος δε ο Θεος. Ο Χριστος. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος.

Αµην. πταιση δε εν ενι. ως τηνικαυτα προειποµεν. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. Οιον τι λεγω. εν ποιοις εστιν. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. εως αν παντα γενηται. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. . οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. διορθωσηται. Αδελφοι και πατερες. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. Λογος ΛΑ΄. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. γεγονεν παντων ενοχος”. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. Και εαν καλως µετανοη. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην.των ψυχων ηµων. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. εν τη προλαβουση κατηχησει. Τι ουν εστιν. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι.

µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. και ουτω βλεπειν εις εαυτον. Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. . Ει δε και µικρον κεντηθη. ατιµιας και εξουδενωσεως. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. υβρεως φηµι. ει πραος οντως εστιν . εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου.· ειθ’ ουτως. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. (401) λυπειται και κλαιει. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. Ο γουν πεινων αυτον και διψων. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει .

φησιν. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. οι ειρηνοποιοι. ου! Αλλα τινες. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι. Ει δε µη ταυτα γενηται. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. τον Θεον. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. ως δια βαθµιδος τινος. ουκ αγαπας. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. ον ουχ εωρακας. “Θεος δε ο δικαιων. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. ουτε διψα τον Θεον. ουτε πραεια τελειως γινεται. πως δυνασι αγαπαν. ουτε αενναως πενθει. τις ο κατακρινων. Αλλα . οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. ουτε των παθων καθαιρεται. Ει δε τον αδελφον σου συ.

Ουδαµως! ∆ιο ουν. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. Χαιρετε και αγαλλιασθε. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον.ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. πατερες και αδελφοι µου. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. ως ειποµεν. δραµωµεν. ως αυτος ενετειλατο. αδελφοι. εως . (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . εξ ολης ψυχης. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. παρακαλω. καθως φησιν ο αποστολος. ει οιον τε. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. αλλα πασας.

Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. ουτε εν τω µελλοντι”. ευ οιδα. Λογος ΛΒ΄. Αδελφοι και πατερες. εν η. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. “πασα αµαρτια”. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. (406) Περι βλασφηµιας. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . ως προειρηκαµεν ανωθεν. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. Πως δε τις τουτο ποιει. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. καγω αναπαυσω υµας”. Αµην. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων.

παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. ευθυς. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. εκβαλλει τα δαιµονια”. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. και . ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. αρχοντι των δαιµονιων. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. καν περι θεωριας και απαθειας. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι.

καλου. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. εκ φθαρτων αφθαρτους. βοω προς υµας. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. ∆ια τουτο τοιγαρουν. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. δια των αυτου δεησεων και ευχων. αρρητως ολους εν εαυτω. Τουτο γαρ το Πνευµα. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. Τι γαρ. ως ορατε. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . ως εφην. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. και ου µονον αυτον. και εγκολπωσαµενος υµας. Ουδαµως. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. κατελθον εφ’ υµας. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε.

ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. Αµην. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. του δε πυρος ου µετεσχεν. Ωσπερ ουν η λυχνια. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. Αδελφοι και πατερες. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. ουτω και η ψυχη. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. ου προσκοπτει. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. Ουκ εστι τουτο αδυνατον. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. Εαν δε τις περιπατη εν τη . οτι το φως τουτο βλεπει. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. ουκ εστιν. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. Λογος ΛΓ΄. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. ω πρεπει πασα δοξα. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος.

µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει.. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. Τι ουν οφελος. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. τελειως πεπληροφορηται. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. δοκων εν εαυτω εχειν. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. Φως δε απλουν ο Χριστος. “Σκοπει” λεγων. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. – “Εν εαυτω” δε ειπων.νυκτι. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. ουδε υπο τον µοδιον. νουν Χριστου εχειν λεγεται. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. προσκοπτει. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. αλλ’ επι την λυχνιαν. φησι. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. ει οιον τε. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν.

η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. πως. ει µη δι’ εµου”. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. αδελφοι. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. τω συνδουλω πιστευσεις. . τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. φησιν. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. φησι. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. εσται φωτεινον ολον. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν.. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. η θυρα”-. (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον.ηγουν των ψυχων -. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας. εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. ο θυρωρος ανοιγει” -. ειπε µοι. κεκρατηνται”-. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. µερος τι µη εχον σκοτεινον. φησιν. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως.

οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα .Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. τας εντολας τας εµας τηρησετε. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. ουκ ελευσεται προς υµας. του ζωοποιουντος τα παντα. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. φως οικων απροσιτον”. φησιν. το δε απροσιτον. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. ο Παρακλητος. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. το Πνευµα της αληθειας. σωµατικον τι σχηµα . µαλλον δε εν τω Πνευµατι. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. εστιν απροσιτος. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη.ορας πως δια του Πνευµατος. ο µονος εχων αθανασιαν. ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος. και Χριστου Ιησου”. . Ει γαρ ο οικος. Οταν δε ελθη εκεινος. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. φησιν. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. .

ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. Πατερ εν σοι. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. Πατερ. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. (417) ειγε δυνασθε. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. φησιν. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. εν αυτοις και εµπεριπατησω. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. τουτο και τα δυο. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. ινα εν ωµεν”. οπερ το εν εστι. δια του Πνευµατος δηλονοτι. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. οικια και ενοικος.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται.

οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . Υιος και Αγιον Πνευµα”. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. τα τρια µια ζωη. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. ινα µη ακουσητε. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. καθ’ εν. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. Κτιστης των απαντων. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. Αλλα και Ιωαννης. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. Μαθετε ουν ταυτα. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου.ειπειν. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. ο υιος της βροντης. ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. αξιω. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι.

καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. καν τινες απαρεσκωνται. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. Αµην.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. Λογος Λ∆΄. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. εν Χριστω αδελφοι. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. Παρακαλω ουν παντας υµας. και συµβασιλευσωµεν Χριστω. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε.

εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. ινα λαβητε”. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. Μη τι κατεκρινατε. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. ουτω δη και ο ταπεινος εγω. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. οιτινες εστε υµεις. οµολογουµεν την χαριν. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. ως υπερογκα λελεχοτας. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης .υπελαβετε. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. του πατρος µου και πατρος υµων. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. ει δε και διαπιστουσιν. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον.

“Προσελθετε”. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. και ου βοω µονον. ειπε µοι. αλλα και περι . ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. λεγων. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. ο δε Θεος ουχ ουτως.χαριτος. ους δεδωκας µοι. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. σπευσατε ινα λαβητε. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. ως αυτος ελαβε. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. οσον το επ’ εµοι. θελω ινα οπου ειµι εγω. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. αδελφοι. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. αλλα τουναντιον απαν ποιει. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. ∆ια τουτο ουν. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. Πως ουν. δραµετε”. τον του Χριστου Πατερα θεασηται.

ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. αρα αθεοι εσµεν. καθως εµε ηγαπησας”. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. ως οταν λεγη· “Καθως συ. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. ινα παντες εν ωσι. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. Σκυθης. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. Ουτος τοινυν ο τροπος. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι. ο Πατηρ τον Υιον. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. παντως ειποιτε. καθως συ. ως τινες οιονται. Πατερ. εν εµοι καγω εν σοι. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι. µεγαλορρηµοσυνης. δουλος. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. Πατερ. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. βαρβαρος. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. ελευθερος. φησιν. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει.διατι. αδελφοι. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”.” – “Ου”. παρακαλω· “Τι ουν. . ινα ωσιν εν. καθως ηµεις εν εσµεν. της εµης.

Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. Ει δε ψευδοµαι. “Απολεις γαρ. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. Τις δε ο λαλων. αλλα την αγαπην ηµων . ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. ει τις διακονει. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. ως λογια Θεου. πασης απολυσατε µεµψεως. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. αδελφοι. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. αδελφοι. αδελφοι. παντας τους λαλουντας το ψευδος”. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. ουκ εγω. Ει τις λαλει.Πνευµατι. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. φησι. αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον.

εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. καθως ειρηται”. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα. τουτο υπερηφανιας.“Λεληθας σεαυτον. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”.“Και πως ουδεις. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν.”. Αρα υπερβολην κρινετε. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. Και ορα µοι την κακιαν. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. Θεου γαρ εισι λογοι. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. ω ανθρωπε. οπως εστι πολυµηχανος. τι υµας αδικουµεν. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. προς αυτους αν ειποιµι. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . Τις δε αυτη εστιν. φησι. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. οιους λαλεις συ. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο. Ποιας δη ταυτας. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. περι εαυτου.

Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. φησι. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. και το “Γινεσθε αγιοι. ειτ’ ουν σωµασιν. Θεου βουλοµενου. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. ιν’ ειπω. “Οτι και θελοντα τινα. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα.λαλουντος Χριστου”. ει οιον τε. οτι εγω αγιος ειµι”. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. λαµπων ως φως επι γης. ∆ιατι ουκ εστιν. δυνασαι. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. τοιουτος τα νυν. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. Ει δε συ µη τοιουτος. “Ει δε µη εστι. (430) πολλω µαλλον νυν. µηδε γινεσθαι”. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. ους αυτος αγνοεις.”. και το “Ει θελετε. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. αλλ’ ετεροι πλειστοι. τι. ειπε. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος. ου του Θεου. του µη βουλοµενου το αιτιον. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. ως και µη θελοντα. φησι. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. οµου. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι.

ει µη την εν αυτοις ουσαν. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ανορθουµεν. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. οσον το επ’ αυτοις. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. λαλων Θεου χαριτι. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. ο δε µη εαυτω κρυπτων. ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος. διαστρεφοµενα παρα τινων. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν.

Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. σκαπτειν. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος.συνεργον και λαβων. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. φησι. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . ο αχωρητος κατα φυσιν. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. αφθονως τε µεταδιδωµι”. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. Εγω ει µι η ζυµη. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. (433) υπο των πιστων. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. ει και ολος µενω ορωµενος. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον.υπερανω παντων των ουρανων. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. Εγω και ενταυθα. εστι”. ως οιοµαι. επιστας. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . ον υµιν λεγω. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”.

καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν.δουλοις παραδεισος γεγονως. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. Ει γαρ µη ην δυνατον. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. . Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. εισακουσον µου. φησιν ο ∆αυιδ. αλλ’ η παντως. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. ειπερ ολως εµβλεπουσι. Το δε ῾νυν’ ειπειν. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. εν η ου µετα θανατον. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”.

αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. Αλλα παρακαλω παντας υµας. Λογος ΛΕ΄. ολον εχων µε εν εαυτω. αυτο το Πνευµα το Αγιον. ω πατερες και αδελφοι. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. Ευχαριστω σοι. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. µη επιλαθησθε. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες.Κυριε. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. . επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. ων λελαληκα προς υµας. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. (437) Του αυτου. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. Και των τοσουτων λογων. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. Ει δ’ ουν. Αµην. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. ω πρεπει πασα δοξα. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας.

Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. µηδεν ολως εχων. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. Κυριε. πατερα και αδελφον και βασιλεα. Ποθεν δε ηδειν. ους αυτος επλασας. και δουλον σου γνησιον. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. α ουκ ηλπιζον. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. εδωρησω µοι αγαθα. ας οι αγιοι σου εξεθεντο.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. οτι τοιουτον εχω Θεον. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. ∆εσποτα. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. Ποθεν που εγινωσκον. αγαθε. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. (439) Οντως. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. τοιουτον ∆εσποτην. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. αδυνατον ειναι . τοιουτον προστατην. αλλα και µυρια αλλα. Ευχαριστω σοι.

ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. εις πλειονα λυπην επιπτον. ελεησον. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον.”. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν. ∆εσποτα. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. ως οιµαι. ∆εσποτα Χριστε. επεθυµησα. παναγιε Βασιλευ. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην.και µακαριος γενηται. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. και ελεγον· “Κυριε µου. Ταυτα ουτε ηδειν. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. ως ανωθεν ειπον. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος. καθως οιδας. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. . Εγω ειµι ο εκ του µη . Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. φιλανθρωπε βασιλευ. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. ∆ια τουτο.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα.

ον εκεινος εδιωκεν -. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. ον συ διωκεις”. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. ουδε ουτω µε απεστραφης. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. Μετα ταυτα ουν. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. τον συν ηµιν. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. το απολωλος εγω προβατον. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. ουκ ενδυµατι φαεινω. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. η· ο Θεος των πατερων σου”. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. ∆εσποτα. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. ειτα θειου . Τινα τροπον. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. Συ δε. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. η· ο Θεος Σαβαωθ. ου στεφανω τινι. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ω του θαυµατος. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. ∆εσποτα. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων.

ω του θαυµατος. και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. “το τροπαιον γεγονεν. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. Τεως εωρων . ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. οραται τινι. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. ινα γνωρισω σε. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. ∆εσποτα. “. οτι συ ης. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. εξυπνος γεγονα. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ο απο πηλου πλασας µε. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον.

και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. απιων και ερχοµενος. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας.συχνοτερον φως. λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. καθ’ ωραν. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. Αλλα πως. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. Ουτως ουν ο αφραστος συ. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. αορατως λαλει και ακουει και. ποτε µεν ενδον. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. το παχος ελεπτυνας. το νεφος απηλασας. ο αορατος. (444) ο αναφης. ιν’ ειπω. Εν µορφη τινι. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. ο ακινητος.

Επειδη ουκετι εαυτων. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. Τινα τροπον. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. πυρ. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. αρτος. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι.νυµφιος. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. ζυµη. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται. κοκκος σιναπεως. νυµφων. τουτο γραφουσι. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. κλινη. ω πατερες και αδελφοι. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. µαργαριτης. ει και µη αξιως. πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. ποµα ζωης. παστας. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν.λαµπας. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. . (446) αδελφος και πατηρ.δυναµενον. λογων θειας ζωης. ουκ ενδειξεως χαριν. αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. . Και ποτε µεν. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. Οντως ουδαµως. φιλος. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. υδωρ.

ω πρεπει πασα δοξα. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. Ευχαριστω σοι. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.διεξερχεται. Λογος Λστ΄. ∆εσποτα. διεξοδικωτερον διερχοµενος. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. Αµην. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. Ευχαριστω σοι. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . ειτα την υπακοην. στερηθεις ταυτης. Κυριε ουρανου και γης. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. την υποταγην. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. κετελθων εξ υψους αγιου σου. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. ο µονος παντοδυναµος. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. την πιστιν. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. αυτος ο µονος αθανατος. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. την ταπεινωσιν. ειτα το φοβον. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. καθως µοι ανωθεν ειρηται. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. εν η εκελευσας παραχθηναι µε.

ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. εις κρηµνον εµαυτον. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. εις ουδεν παλιν θεµενος. δοξαν και περιφανειαν βιου. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. Επει δε ου βια ηµας. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. εξοµολογουµαι σοι. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. ουκ απεστραφης. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. καιτοι φιλαργυρου µου οντος. λαβειν µε ουκ ειασας. ου παρειδες µε. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. Αλλα ταυτα παντα. ουκ εµνησικακησας. απερριψα. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. ουκ απεστραφης µου την . αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. και απο βασιλεων και αρχοντων.

κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. παναγιε ∆εσποτα. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. . υπεχωρησας. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. . αλλ’ εσπλαχνισθης. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος.αγνωµονα γνωµην. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. Που ουν γεγονως ης. (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. αγνοω. ∆εσποτα. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω.

υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. υπαρχοµεν. των οντως απατεωνων και πλανων. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας. Αλλα τουτων µε παντων. µη απατω. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. Τι γαρ και ισχυει ολως. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. ουδε φρονεις. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. . Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. αφρονως ποιων. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. Ουδε γαρ νυν δυνατον. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. υποµειναι µε. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. αναβλεψις”. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. Ουαι σοι. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. Οντως βλεποµεν απαντες. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. Η τυφλοι. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. Τι δαι. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε.

ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. ο ταυτα ποιων. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. αυτος συ παλιν. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. σε αυτον ιδειν η γνωναι. ηγαπων απο ψυχης. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. οστις ποτε ης. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. Και πως αν ηδυνηθην. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. ετιµων. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. τους δε πλανους εκεινους. εσεβοµην. βοηθει . ουκ εγινωσκον. εν τη οδω προσυπηντησας. τον δε συνεργον και βοηθον µου. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. Ευθυς δε αφιπτασο. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα.

και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. η . Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. ο και τουτο ποιησας. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. µη ειδως αυτον σε οστις ει. κατηξιωσας υποδειξαι µοι. ουκ οιδα. ως ηλιον αµορφον. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. ανω εις ουρανους. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων. ειτε εν σωµατι. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. . και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. Λαβοµενος γαρ µε. ο αναφης και αληπτος. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. διανοιχθεντων αυτων. αυτος ο πασιν αορατος. και µηδε σκιαν. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. εν η και ισταµην το προτερον. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. δυναται παρα σοι. εις ουρανους ανελθων. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. µη λαλησας µοι. συ µονον οιδας. το προσωπον σου. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. ον ουκ εγινωσκον. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. ολος εφριξα. ειτε εκτος του σωµατος. συνανηγαγες. Και οστις ποτε ης.µοι” αυτον εξαιτουµενος.

τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος. Ουτως ουν.” – “Εγω. φησιν. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. ο ∆εσποτης παλιν συ. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος.σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος. ουτω και αυτος ωραθης. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. ορα. και ταλαιπωρος. εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης. ∆εσποτα. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. τον χαρακτηρα. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. οιος εστιν. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. ∆εσποτα. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και . τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι.”. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος.. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας. “τις ποτε ης. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης.

ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. ο Θεος. πινων και προσευχοµενος. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. Ειτα συ αυτος. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. τον Ποιητην των απαντων. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. την ενυποστατον αγαπην. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. το τελειον ου θεαση. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. Η γαρ οντως αγαπη συ ει. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. τοις τοιουτοις αρκουµενος. ποθεν νοµισας ελθειν. τη ελπιδι µονη. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. ουκ οιδα. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. ως φως αποτελεσας αυτην. ειπας. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. αλλ’ εν εµοι σε. φηµι δη της ταπεινωσεως. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. ωραθης µοι. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. καθεζοµενος. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. ως εν µια ριζη δενδρου. εσθιων. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. αυτος προ του αναστηναι µε. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. Πως γαρ και µη εχαιρον. (458) περιπατων.

ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων . καταξιωθηση και µετα θανατον. καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. παναγιε Βασιλευ. ουτω χαιρων διακειµαι. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. τι πλεον ελπισω. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι.οµιλουσαν µοι. Ναι οντως. ζην ολως ου δυναται . µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. τι και ελπιζει. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. επειδηπερ. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. ης προς µε εκεκτητο. ωσπερ ειπον σοι. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. ως ακουεις. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. Ει ουν εγω σε εχω. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας.”. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. τιµωρουντες. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. Μη υπο ανεµων σεισθη. τη δυναµει σου στηριξον. και το φυτον της αγαπης σου. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη. Ει δε µη.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -.

τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. Συ γαρ οιδας. τιµη και προσκυνησις. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. σον δε αποστολον. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. Αµην.ξηρανθη. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. κρατος. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. ∆εσποτα. και συ µεν βλεπεις µε. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. νυν µεν ως εν εσοπτρω. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. καθως ειπας. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. . τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. και εν αινιγµατι.

Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. ειπωµεν ωδε. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. Ει αδιαιρετος ην. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. µειζον και ελαττον εν αυτη. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. πρωτον και δευτερον. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. φησι. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. µειζων ο Πατηρ του Υιου .λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. . Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. τις εδιδαξε. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. Οτι δη. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. φησι. ω ουτοι. ως εξ αυτου γεννηθεντος. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο.

η τουτο σου λεγοντος. ωσπερ ειρηται. ινα µη λεγω βλασφηµιας. Ουτε γαρ πρωτον. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. ο δε µητε προων. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. και θελων εγεννηθη η µη θελων. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. ουτε δευτερον. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. φηµι καγω. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. . Ορας εις οσας ατοπιας. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει. ως ασεβουντα. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. πρωτον δε ουδαµως. οτε ουκ ην Υιος. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως.

του Υιου και του Πατρος. φησιν. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. καινε θεολογε. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. µυσταγωγηθεις. ουκ ελασσον. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. και ουχ ο Πατηρ. καν το Πνευµα προταξης. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. δοξασον σου τον Υιον. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. ειπε. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. αλλ᾿ ο Λογος. Ιησου. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. διδως και λεγης και αριθµης. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . ου µειζον. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. “Πνευµα. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. ω συ. Συ δε. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. και ο κοσµος σε ουκ εγνω.ουτε τριτον. Της βλασφηµιας! Πως. ουτε Πατηρ ο Θεος.

Ηµεις δε. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. αφραστος. ω ουτος. ακαταληπτος. Τι τουτο. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. ουτε δευτερος ο Υιος. αναρχος. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. η του Πατρος αυτου του Υιου. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. καν εκ του Πατρος. καν αιτιος του Υιου.εν εσµεν”. Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. οι γη και σποδος. ηνωται δε ασυγχυτως. η των αµφοτερων του Πνευµατος. αναρχος. . η του Υιου αυτου του Πατρος. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. µια καλειται Τριας ο Θεος. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. ακτιστος. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. αµεριστος. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. ωσπερ ειρηται. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. Ειπε ουν µοι. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη.

µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως.ακτιστος. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. και οτι ην αει ο αυτος. µητε αρχην ηµερων. δι᾿ εσοπτρων. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. ωσπερ και ην. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. αναρχος. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. αναρχος. αορατος. ειτε ασωµατα. ανεξιχνιαστος. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. ειπε. παντα δε. ειτε ενσωµατα. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. µητε λογω ρητος. µονος Θεος η Αγια Τριας. Ουδαµως. Ει γαρ ακτιστος. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. πω. ακαταληπτος. ειτε αορατα. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. ειτε αγνοουµενα. ωσπερ δη πνοην και ζωην. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. δια . ειτε ορατα. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. και αει ων και προ παντων ων. φησιν. τα κτιστα τον ακτιστον. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. δι᾿ αινιγµατων. οτε δε ηβουληθη. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. αλλα αει ων. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. µητε νω καταληπτος. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. Ναι. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος.

ωσπερ τους αποστολους. ηµεις δε. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. .µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. µιας ουσιας οντων και φυσεως. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. παρ᾿ ων και πιστευοµεν. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. δι᾿ ων και ορωµεν. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. ουτως ουδε εν . δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. ως αρρητος και ανεκφραστος. δια θειων αποκαλυψεων. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. χουν λαβων απο της γης. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. δια θεωριας των λογων της κτισεως.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον.

Ει δε ουκ ισµεν. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. οι φθαρτοι. ωσπερ ουδε οιδαµεν. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. Πατηρ. πως ειδεναι δυναµεθα. η Αγια Τριας. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. ο Θεος. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. αλλα τουτο µεν αφεντος. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. δια µονης δε . Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. η που και ποθεν φεροµεθα. µητε των αορατων. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. οι τυφλοι και αφωτιστοι. Υιος και Αγιον Πνευµα. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν. τρισυποστατος ων. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. ειπε µοι. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. η ουσα κτιστις των ολων. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. και το εν ωσαυτως αει τρια. Και ταυτα. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. οι αισθητοι.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. ουδε εις ουρανον ατενισαι. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. µητε των ορωµενων. προϋποσταν των τριων εν. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. Τι γαρ ακαθαρτοτερον.

επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. “και υστερουνται της δοξης του Θεου. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. κατα το οσιον λογιον. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. το ασχηµατιστον. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. την υποταγην. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. οπερ αδυνατον. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. . το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. Ει δε. καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον.

ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων.ει τι γαρ και οιδε. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. και ουτοι. Παντα γαρ. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. µωροι τω οντι γεγονασιν. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. ο παρεκλινων και εξω που. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. και τοσουτον. κακως οιδεν. . οιµαι. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. Ταυτης ουν της οδου. (24) φησιν. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. . εµοι και τοις εµοις”. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. Μη θεασαµενος δε ταυτην. δεξια τυχον η αριστερα. ως οραται. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι.

θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. κατεπαρθεντες του ποιητου. Αλλα γαρ ειπε µοι. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. αλλα διδασκειν επιχειρων. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. ο µεν αγγελος ων. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. αλλα και της αιωνιου ζωης. ουτως οιµοι και ουτος. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. δικαιως απεστερηθη. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. ο δε ανθρωπος.

ποια σε νεφελη υπελαβε. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. Τι τουτο. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον.γης. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. ωσπερ τον Ενωχ. υπερεβης αυτους. ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. αλλα τουτο ου ποιει. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους. ποιου αρµατος επιβας. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. ελλ᾿ ετι . ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα.

ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. η πρεπει πασα δοξα. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης. τιµη και προσκυνησις. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. καν ειτε πινη. εν η βεβαπτισµεθα. εν παντι ευχαριστειν. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. καν ειτε εσθιη. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν.

οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. τεκνον χρηµατιζων αυτου. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου.

τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε). Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. εξ οµοουσιου Πατρος.και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. ω ουτοι. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. µητε πεποιηκοτα εαυτον. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. καλως διατιθεσθαι. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. οµουσιον ον τω Υιω. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. αυτη δε τριµερης εστι. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος.

ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. η του Υιου. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. . (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. η του Πνευµατος προϋπεστη.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. ης προς αυτου ηξιωθης. ασυγχυτως. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. Εγωγε ουν πιστευω οτι. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα.

ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. εαν τουτον ανελης. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. ο λεγω. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. Και ινα σαφεστερον. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον. την Αγιαν Τριαδα. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. ει δοκει. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. και εαν µη. Μεταβηθι τοιγαρουν. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις.

ουδε η ψυχη του νοος. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. η ο Υιος του Πατρος. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. ως κοινον αµφοτερων. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. ισθι οτι. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου. ανθρωπε. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. το της ψυχης θεληµα. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. (35) Εννοει µοι.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων.

οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. Ου γαρ ην χρονος ποτε. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας .γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. η ποδαπη τη ιδεα. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. αει οντα και προοντα. η ποση τω µεγεθει. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. . παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. υπο Θεου κτισθεις. ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι . αναρχον. αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. . εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. ακτιστον. ο ανεκδιηγητος. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. αυτον δε τον του παντος ποιητην. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. ανεξιχνιαστον. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. η που. µενει των ιδιων ορων εντος. ο αορατος. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. ακαταληπτον. ως ειρηται. τα τε εν ουρανω. τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. οτε ουκ ην ο Θεος. Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. ο αφραστος.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. ανερµηνευτον. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται.

αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. ουχ οιος δε εστι. ο κατανοουµεν του ειπειν. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. Θεος ο αει ων. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. την ποιοτητα. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. υπερφυης. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. την ιδεαν. καλον το υδωρ. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. φησι. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. παντοδυναµος. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. ανενδεης. παντεποπτης. ει και µη ορα. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. παντοκρατωρ. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. Παντως µικρον η ουδεν. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. Εγωγε ουν οιµαι. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. (38) Ει δοκει δε. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. τρισυποστατος. καθορα.

αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως.την διανοιαν. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. Ουδεις αν ουδαµως. . ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. ει τι ο Πατηρ. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. η συντοµωτερον η βραδυτερον. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. και ει τι ο Υιος. πλειον η ελαττον. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. οµοουσιον και οµοθρονον. φησιν. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. ισχυσει καν ολως ποτε. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. εµοι και τοις εµοις”. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. τουτο και ο Υιος.

η οµοουσιος Τριας. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. εις Θεος και εστι και λεγεται. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. η οµοδοξος. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. η µια θεοτης. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. η οµοθρονος. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται.

Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. Πνευµα ζωης και συνεσεως. αδιαιρετως. το ελεουν. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. ο εξ αϊδιου αΐδιος. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. η εκ της ζωης ζωη. οµοουσιον. ο εξ αιωνιου αιωνιος. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. παντοδυναµον. συναΐδιον. το δυναµουν. θεωριας των ανω. το τρεφον οµου και ποτιζον. ο αφραστος εξ αφραστου. σωφροσυνης. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. το εκ του φωτος φως. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. Πνευµα αγαπης. το ενδοξον. Πνευµα θειον υποµονης.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. το φιλανθρωπον. Πνευµα το αγαθον. αρραβων ουρανων βασιλειας. ειρηνης. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. αµελειας απελατηριον. σοφιας. το ηδυ. αµαρτιας αναιρετικον. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. αυτοδυναµον. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. το φωτιζον. µετανοιας θυρα. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. ο εκ Θεου Θεος. αµνησικακιας. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. το σοφον. . ευφροσυνης. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. διωκτηριον ακηδιας. προφητειας πηγη. συναναρχον. ο αναρχος εξ αναρχου. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. διδασκαλιας κρατηρ. γνωσεως. αµεριµνιας των κατω. πιστεως. οµοδυναµον. ο µονος εκ µονου. εγκρατειας. αυτοθελητον. πραοτητος. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου.

Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. Ως γαρ εξ οφθαλµου. Υιος και Αγιον Πνευµα.υπερουσιον. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. µηδεν ων. ονοµα δε αυτου Τριας. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. εις ων ταυτα Θεος. και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. αυτου του Υιου. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν. φρονουµεν. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. ητοι πηγης υδατος. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον.

η του παραδεισου τρυφη. η αθανασια φως. αχρονον. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. εκδιδαχθης. ειρηνται. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. τουτο δε και ο Υιος. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. ισοδυναµον. η φωνη αυτου ως εκ . η αληθεια. η αγαπη. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. ωσπερ ειρηται. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. η θυρα της βασιλειας των ουρανων. οµοφυες. η παστας. οµοτιµον και οµοδοξον. οµοουσιον. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). η αναστασις αυτου φως. συναΐδιον. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν.ο Πατηρ φως εστιν.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και .ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. οµοθρονον. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. το στοµα αυτου φως. ο Υιος φως εστι. (45) ασυνθετον. ο δακτυλος. η γη των πραεων. ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. η πηγη της ζωης φως. η ειρηνη. “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. ο παραδεισος. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. αυτας δη τας υποστασεις. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. το υδωρ το ζων φως. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. οι στεφανοι της ζωης.

η ελπις. Ουδαµως. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. (46) η χρηστοτης αυτου φως. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. Ουµενουν. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. η ζυµη. Θεος αληθης. ο ασπασµος αυτου φως. αλλα καθαπερ . ο Θεος. η πιστις φως. η ραβδος. ο κοκκος του σιναπεως. αλλα και ενεργει. η αµπελος η αληθινη. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. ουτω δη και η αληθεια. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται.φωτος φως. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. Τι ουν. ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. αρρευστος. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. η ευσπλαγχνια. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. η αγαθοτης αυτου φως. το ελεος αυτου. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην.

(49) Κεφαλαια του λογου. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ε΄. . Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. παντος αγαθου. στ΄. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. β΄. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. η΄. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. ζ΄. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. α΄.ανωθεν ειρηται. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. γ΄. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. δ΄. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι.

τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον.θ΄. α΄. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. Αρξοµαι δε εντευθεν. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. ως αν τινες οιονται. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. ι΄. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. ιβ΄. ια΄. Παυλω τω θειω πειθοµενους. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. (51) ουτε αφθαρτον . τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας.

Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. ηµερα πεµπτη”. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. ως ειρηται. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. ει µη ταυτην εν η και νυν. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. αφθαροτος µεν. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. ως ενα παραδεισον. ετεραν δε ουδαµως.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. και τα εν τη γη απαντα. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων.

καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. ει µη απεθανον. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. ανακεφαλαιωσαµενος τον . ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. εχαρισατο. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. ως ειρηται. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. πασι λεγω”. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο.ερπετω ερποντι επι της γης”. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. ινα τα αυτα παλιν ειπω. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης.

ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε. ει και µηδενα πτοειται. τον δε . “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. αλλα και φυλακας. Επειδη ο Θεος. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι. αποκαθιστα. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν.λογον. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. αβατος εσται. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. ως προειδως τα παντα. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. την µεν σποριµην ειναι εα. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”.

αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. ου λεγω µονω τω παραδεισω. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. αρχην δε λαβειν λεγεται. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου. ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. β΄. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. ητις εστιν η ογδοη. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. και εγενετο”. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. θανατω αποθανεισθε“. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι.

επει. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην.”. παντα αυτοµατως προσφερουσα. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. τοτε αυτους. φοβηθεις εκρυβην”. ως εφαµεν. ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος.”. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. εξωθει και εκβαλλει. αυτου δη λεγω του παραδεισου. απ᾿ αυτου εφαγες. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. που ει. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. την δε λοιπην απασαν γην. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν.θανατω αποθανεισθε.

τι ποιει. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. Ου χαριν και διατι. αφθαρτος και αθανατος γενηται. τοτε και αυτην . παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. οτι γη ει και εις γην απελευση “. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. θεασαµενη. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. ουτως τον παραβατην εδεξατο. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. φθαρτω φθαρτη γεγονυια. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης.σου φαγη τον αρτον σου. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. Τι ουν. καταφρονησαντα αυτου.

του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. ταυτη ελατρευσαν. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. αλλαγησεσθαι µελλοντας. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. αληθεστερον ειπειν. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . ει µη παρεβη την εντολην. Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. ποσης αν αυτον εκεινον. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι.

κατα τον θειον Αποστολον. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν . ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι.καταµιαναντες την γην. τον αερα. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν.. εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. γ΄. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. Αλλα προσεχετε. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. παρακαλω. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. αλλα το µερος.

διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. το δε αχραντον . τοιουτοι και οι επουρανιοι”. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. επειτα οι του Χριστου”. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο. καθα προσθεν ειρηκαµεν. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος.ενωσας ουσιωδως. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. και γινονται θεοι. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. την ανθρωπινην τη εαυτου. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. οπερ ουκ ησαν. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη.

συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. ειθ᾿ ουτως το σωµα. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα. και αυτο το σωµα πνευµατικον. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. ανακαινιζοµενοι και . φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον. τα θεια λεγω µυστηρια. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. θειον παντη και αϋλον. Τουτο δε γινοµενοι. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. δηλονοτι παντες. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται.αυτου και θειον σωµα. αλλα κατελθων εν τω αδη. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. ηµεις. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. ει και εθεωσεν. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. Το γαρ εσθιον και πινον. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν.

και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. Και οτι τουτο εστιν αληθες. επειτα ο ανθρωπος. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος.ανανεουµενοι την ψυχην. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. εν η ουρανοι πυρουµενοι . ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. αλλα φως ασχηµατιστον. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. υστερον. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. Τινος ουν ενεκεν και δια τι. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται.

Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται. φησιν. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. ηγουν πασα η κτισις. Και τουτο. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. καν γαρ ο ουρανος. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . αλλαγησεται. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. δ΄. Ποθεν τουτο δηλον. ουχ ως απολλυµενων τουτων. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου. φησιν. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. κατα τον θειον αποστολον. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”.

παντα συγχεοντες. εν οις εστι δυσνοητα τινα. “ Λυθησονται δε αρα πως. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. τον αυτον τροπον και η κτισις. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. επιφερων φησι· . την σφοδραν επιθυµιαν φησιν. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται. αγαπητοι. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον.

επ᾿ ελπιδι”. ουκ αφ᾿ εαυτης. φησιν. η κτισις υπεταγη. οιον το . καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. δεοµενον τροφης αισθητης. αλλα δια τον υποταξαντα. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. Μη γενοιτο! Αλλα. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. υπεταξεν αυτω την κτισιν. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. ε΄. φηµι. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. καταρασαµενος ταυτην ινα. τη ανθρωποτητι υπεταγη. αλλα δια τον υποταξαντα. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. επ᾿ ελπιδι”. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. φθαρτη και αυτη γενηται. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. Οιον. ουχ εκουσα. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. ∆ια δη τουτο. φησι. ως το λογιον. ουχ εκουσα. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον.

Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα.πως γαρ. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. ουκ αισθητην παντως. µητε ολως κρατουµενον. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. υλικη τε και αισθητη. κατα πολυ διαφερον εκεινου. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. . Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. . Ουδεις ουδαµως. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει. υλικα µεν ταυτα. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος.

αισθητης ολως γαιας και κατοικιας.φυσιν. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. αλλα τη αξια εσοµεθα. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. ως ο λογος απεδειξε. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. καθα και ο Κυριος ειρηκε. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. Η γαρ απασα κτισις. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. ανακαινισθεισα. κακειθεν ακριβως µανθανετω. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. φησι. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη . ως το λογιον. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. αληπτοι και αορατοι. ουτε γαµουσιν. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. ανισταµενων απο νεκρων. ουτε εκγαµιζονται. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. ως ειρηται µοι πολλακις. των δικαιων. ει και µη τη φυσει. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι.

οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων.πνευµατικη. εις αϋλον και αφθαρτον. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη. εν οις δικαιοσυνη. κατα το οσιον λογιον. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. ετι αυτων οντων εν σωµατι. η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. κατοικει. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. καθα προσθεν ειρηκαµεν. η ορωµενη αυτη και αισθητη. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. Παντα δε υπερ λογον. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται.

Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. ως δυνατον.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. Ειθ᾿ ουτως. ως ειρηται. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. στ΄. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. ωσπερ ουν και εστιν. των ωµων. υµας βεβαιωσωµεν. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. του στηθους. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. οια δη ανθρωπος εις. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. ως µια τις ολη καθολου εστιν. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε.

το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. οπου ειµι εγω. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. ους δεδωκας µοι θελω ινα.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. “χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”. εν εµοι. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. . ινα και αυτοι εν ωσι”. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. ινα παντες εν ωσι”. µηρων. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. σκελων και ποδων. πατερ. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. καγω εν σοι. κοιλιας. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. δεδωκα αυτοις. ινα ωσιν εν. Σαφεστερον δε τουτο ποιων.σοφιας και γνωσεως. ην δεδωκας µοι. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον.

ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. εαν θελωµεν. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. τη χαριτι. Ειδες µυστηριων βαθος. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . ει βουλοµεθα. Και οτι ταυτα ουτως εχει. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. αδελφοι. επαγγελλεται. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. αλλα “Χριστος” εις. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. ην ηγαπησας µε. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. Ω του θαυµατος. Ω επαγγελιας φρικτης. ουκ Ιουδαιος. ου Σκυθης. ουχ Ελλην. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. ου βαρβαρος. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. Ω χαριτος ανυπερβλητου. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. ην δεδωκας µοι”. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. ως εκ µελων πολλων σωµα εν.

ειτε ελευθεροι. και αυθις· “Οι ανδρες. ειτε Ελληνες. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. επειτα δυναµεις. δευτερον προφητας. τριτον διδασκαλους. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. . ειτε Ιουδαιοι. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. κυβερνησεις. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. φησιν. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. ως προειποµεν. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. γενη γλωσσων”. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. παρακαλω! “εαυτον. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. αντιληψεις. εν δε σωµα”. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. ειτε δουλοι. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. ειτα χαρισµατα ιαµατων. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος.

ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. φηµι. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. ηγουν τη Εκκλησια. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. φησι. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. ως προς µιαν γυναικα. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. καταλειψει αυτους. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. των υιων. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. ουτω και ο Χριστος. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. αντι του Χριστου.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια.

οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. ζ΄. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. πεποικιλµενη”. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. τι εστιν. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. φησι. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . Ουδαµως δη. Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου.ανδρα τελειον. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. αχθησονται εις ναον βασιλεως”. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται.

πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. εν εµοι. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. εν εµοι. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. Ποια δη ταυτα. “Καθως συ. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες.” . αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. πατερ. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν.διατρανοι. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. Πως εν. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. η΄. ινα παντες εν ωσι”. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . πατερ.

Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. ποσω γε µαλλον ηµεις. Ει ουν απογεγραµµενοι. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. µηδενος µελους λειποµενον. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . Ους γαρ προεγνω. πληρωθησεται. αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. ο εστι Χριστου του Θεου. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. φησι. γενησεται. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. τοτε και ο ανω κοσµος. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους.

Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν.” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. θ΄. η ου. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν.προς απωλειαν εαυτων. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Ποιαν δε ταυτην. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. πολυ γαρ τουτο εστιν. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. εµωρανθησαν”. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν.

την υπεραγνον και αγνην παρθενον. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι. δια σε και την σην σωτηριαν. Τινα τροπον. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. καν αρχοντων περιφανεστερος. οιον ειπειν µοιχου φονεως. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. Βουλεσθε µαθειν τινος. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. . ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. (85) τον ακαταληπτον. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. νυµφην ηγαγετο. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. τον αορατον. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. τον αγιον των αγιων. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. Ακουε νουνεχως. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. ανθρωπον µεν. νυµφην ηγαγετο εαυτω. τον ανεξιχνιαστον. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν.

Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. ι΄. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. κεχαριτωµενη. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. ανθρωπος τελειος και Θεος . ο Κυριος µετα σου”. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. Τι ουν εστι τουτο. αλλα “γαµους”. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. Πως και τινα τροπον. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος. φηµι. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. Γαβριηλ. ως ειποµεν. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. τον αρχαγγελον. θεοτητος. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. λεγω. Ακουε συνετως. ενα υιον. ∆ια τι. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. (86) και ανθρωποτητος. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου.

Ταυτα δε λεγει ινα. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. ως η Παρθενος. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. καν Υιον ακουης Θεου. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. αλλα πνευµατικως µεν. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. συλλαµβανοµεν. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. ως ειρηται. αµην. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. ουτως . επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. φησιν. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ευθυς. ο Κυριος εστιν”. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. εν ταις καρδιαις ηµων. διδασκοµενοι την ευσεβειαν.τελειος. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος.

Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. εν ηµιν εχοµεν. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. Ποιον αλλο. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. τι ποιει. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα.

ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται. σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. ο εκυησαµεν επι της γης” . Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. ει βουλοιµεθα. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. φησι.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. καθαπερ εφθην ειπων.

εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος. ητοι την θεοτητα. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. ως ειρηται. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις. ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. ηγουν το πυρ της θεοτητος. την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν.αυτου. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. γινεσθαι. Επρεπε και γαρ. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . του Πνευµατος. ουτω και ηµεις .ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι.

ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. Οι προφηται. Τινες οι κεκληµενοι. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. (92) υιοι δε αυτης. φησι. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. καθο Μητηρ εστι του Θεου.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. (93) οι ταυροι µου . ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν. ια΄. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον.

δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. Η των ουρανων βασιλεια. Τους αποστολους αυτου. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. Ειδες παραβολης . Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. Τι δε εστι το αριστον. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. Ποιους λεγει δουλους. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. τοσουτον ων δυνατος. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. Οι δε αµελησαντες απηλθον. ους και κατεσφαξε. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. τους δε και απεκτειναν.

“Και εξελθοντες. Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Τοτε. ουτε αρσενοκοιται. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. καν εισελθωσι. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. ουτε µεθυσοι. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. ουτε µαλακοι. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. Ο δε εφιµωθη. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. ους και διακονους καλει. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. ουτε µοιχοι. φησιν. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. “Τοτε” γαρ φησι. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. ουτε λοιδοροι”. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ουτε πλεονεκται. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. ολιγοι δε εκλεκτοι”. ουτε κλεπται. ποτε. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. . Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι.ακριβειαν.

ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. ο και κριναι µελλων. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. Ερευνατε τας Γραφας.ιβ΄. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. Ου µονον δε. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . “Ερευνατε τας Γραφας”. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. και ταυτα. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη.

στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. ω ουτος. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος.

οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. Τις ουτος ο γνοφος. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. Ειπε µοι. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. τον δροµον τετελεκα. Ουδεν ουδαµως παντως. αλλ᾿ οποια και πως. κρινοµενω σοι. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. Η σαρξ αυτη του Κυριου. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. ουδεν θαυµαστον. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. υπο του συνειδοτος. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. Και αυθις· “Επεβη επι . Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. λογισµου κυριος ων. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. εν ειρηνη συ αποκριθητι. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. ως εφαµεν. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος.ως απιστος ει. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”.

Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. Ινα γαρ µη υπολαβης. ατελης ετι και αφωτιστος ων. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. φησιν. πως. τι. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων.Χερουβιµ και επετασθη. οικων απροσιτον “. ως εν σκοτει καθηµενος. ινα µη αρδην απολωµεθα. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. φησι. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. Μη υπολαβετε. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον.. αλλα τους αµαρτωλους. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. φειδοµενος δε ηµων. ω ανοητοι. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι.

τας δε εντολας εργαλεια. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. εργαλεια ηµιν δεδωκως. τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. ο ταυτα αναγνους. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται.τοις αγαπωσιν αυτον”. ως αν ειποι τις. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. την δε πιστιν τεχνιτην.” Και . Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων. Συ ουν. ως ειναι ηµας µεν σκευη. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται.

ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. ειτε αγαθα. Παυλω πειθοµενος. µωρου οντος σου. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. καθως . ειτε φαυλα. φησιν. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. οντως αφρων εστιν. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. φησι. ειδος ανθρωπαρεσκειας. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων.η γαρ γνωσις. υποκρισεως ενδυµα. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. αλλ᾿ απιστουντος. παντα γνωρισεις τρανως. πως. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. απιστουσι. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. ειπε µοι. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. υποδειξει σοι. καθα δη και Εβραιοι. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. Παντως ερεις· ουδαµως. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις . Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. φυσιοι -. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. ταυτα θεασασθαι. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. πως ισχυσεις. ειπε.

Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. συ. αλλα µονον εκεινον οραν. οποτε γενησεται και οποση. συ. ποθεν τουτο µεµαθηκας. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ω ουτοι. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. οιµαι. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. ο εν αγιοις εγκατοικων. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. ευδηλον οτι και οι αγιοι . τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. Θεος αληθινος. ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. ∆εσποτα". ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. Θεος αγιος.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. Εγω Θεος αψευδης. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι. φησι. Ειδετε µου το φως. Ενδεξασθε µε εν υµιν. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. ου φοβεισθε. και ειπειν· “Ναι. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. Ει γαρ τουτο ερουσιν. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον.

∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. εαν φανερωθη. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. Ποθεν τουτο δηλον. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. τοτε δε επιγνωσοµαι. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. καθως και επεγνωσθην”. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. νυν τεκνα Θεου εσµεν. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. ει µη τι αλλο. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. εµοι ουκ εποιησατε. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. αλλ᾿ αµελεια.

εσεσθαι. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων.προχειρισθεντες διδασκαλοι. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. Οια εστι του Υιου του Θεου. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. ωσπερ και νυν. ουτως ουδε οι αγιοι. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. ινα ωσιν εν. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. Τοιγαρουν οι λεγοντες. οτι ου µη ορωσιν. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. καθως ηµεις εν εσµεν”. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. ως οιµαι. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. ουτε ποτε εθεασαντο. Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. µολις καν µικρα τινα καθορα. ων εκει. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. ουτω και ο ετι εν τη . δοκουντες. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι.

εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. της πολλης εκπληξεως εξισταται. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα.. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. Και ωσπερ παλιν. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν.σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως.

τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. το πενθειν. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. το απροσιτον.και απαντας οµου καθορα. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. ολη εκπληττεται. το αφραστον. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. ειπειν. αφθεγκτα και ανερµηνευτα. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. ουκ οιδα ο ουρανος. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται.. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. διανοιγεται αυτω. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. θαυµα καινον ορωσα. ως ουκ οιδε. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. λεγω δη . ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. το µετανοειν.

Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. επιλειψει δε. φωτιζον συµµετρως αυτον. Ουτω δε παλιν χρονισας. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. και ως αει ποτε τουτω συνων.τουτου του σκηνους. οιµαι. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. Μαλλον δε. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. αφραστα οντα και αρρητα παντη. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. ιν᾿ ειπω. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. εαυτοις µαλλον. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. (110) µαλλον µετα του φωτος. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. ειπερ εµοι πειθονται.

ο ανωφελης µονον εστιν. Αλλ᾿ ω Κυριε. Ει δε και τουτο ποιησει. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. Αργος γαρ λογος ουχ. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι. µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. Παρακαλω ουν υµας. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. Ουδαµως δη. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. Ουµενουν ουδαµως. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. Ολως δε ουτως εχων. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. αδελφοι. ειπε. ως αν τις υπολαβοι. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. Ποιος. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. Ει βουλει δε. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ .

τινος η σταµνος. στ΄. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. ΛΟΓΟΣ Β΄. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. δ΄. γ΄. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. κρατος. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . και περι Ισραηλ και της περιτοµης. και τι εστι το ληµµα τουτο. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ.ου δοξα. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. β΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. ε΄. (113) α΄. (114) ζ΄. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. τινος δε η κιβωτος. τινος ο νοµος. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος.

τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. τουτους και προωρισε…. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. τουτους και εδοξασε. προεγνωκα γαρ υµας”. τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. Ουδαµως.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. α΄. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”.”.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. ∆ευτε. Ουδαµως. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. καγω αναπαυσω υµας”. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . φησιν. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε.

” ειπατω συντοµως· “Κυριε. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. η ως η πορνη. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. Ο δε· “Κυριε. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. ινα αναβλεψω”. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. φιλειν τον Χριστον. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. αναβλεψον”. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. ειπων αυτω” “Τεκνον. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”.εκ παντος – και εκαλεσε”. ευ οιδα. οτι ο Θεος. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. αλλα ανθρωπον ουκ εχω. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. τουτους .προσδραµετε απαντες. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. καν οτιουν ετερον πελη τις. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. καν φονευς. Κυριε. τουτω προσελθειν. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . καν µοιχος. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. και ευθεως ακουσει· “Θελω. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. φησιν. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. καν πορνος. Καν γαρ τελωνης. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. η ως ο ασωτος υιος. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. προεγνω και σε. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον.

ποτε µεν δι᾿ εαυτου. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. η σπουδη δε των πυκτευοντων. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια.επισκεπτοµενος σε. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. Ουτω τοιγαρουν . αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. δεεται µαλλον των υπο χειρα. Οιµαι. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. Ποιος ουν. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. ισχυρος ων και αηττητος. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. Προγινωσκει γαρ τα παντα. αλλ᾿ αυτος εγω. ειπε µοι. Ο δε γε Θεος. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. η αυτος ο πλασας σε Θεος. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. η αλλως η τουτων χαυνωσις. η ηµεις εργαζοµεθα. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. ως ειρηται. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος.

επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. ους και προωρισε. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . φησι. συ. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. η δε απιστια και η ραθυµια. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. ους δηλονοτι προεγνω. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. Ναι. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. η αµελεια τε και η χαυνωσις.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. τουτους και εδικαιωσεν”. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. τουτους και προωρισε”. Οι µετανοησαι µελλοντες. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. Μη ουν λεγωµεν. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. ως δεδηλωται. της ηττης και απωλειας ηµων. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. προωρισµενοι εισιν. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον.

(120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. Ποθεν ουν εµαθες. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. ειπε µοι. Ειπε µοι. φησι. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. τις σοι τουτο ανηγγειλε. β΄. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. αλλα σωσαι τον κοσµον”. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. καθως γεγραπται. Ουχι. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. ορα οτι ουδεις ετερος. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν.ειναι. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. γνωµεν οτι. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους.

των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. µοναχοι τε και λαϊκοι. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. (121) ως προωρισµενοι. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. Ο δε λεγει τοιουτον εστι. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. τον παραδεισον κατοικων. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε. τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. πως αυτους εθνη καλει. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. ποια δη ταυτα. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη. ενι . αλλα και παντες ουτοι. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. Τους Υιους αυτους του Αδαµ. Επειδη. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε.

ηγουν του δεσποτικου σωµατος. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. Τινα τροπον και δια τι. αυτης δηλονοτι της γυναικος. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. Ινα. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. διεβη. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. ηγουν το γενος. ηγουν της µεριδος. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν.

την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. αυτο το ληµµα. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. Αθετησας γαρ και αυτος.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. της προς αυτον λατρειας αποστας. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. φηµι δη τα εθνη. ωσπερ εκεινη. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. του Αδαµ µη παροντος. τον κληρον.

του Σηθ. Τουτο δε που γεγραπται. αυτων των εθνων. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. του Θεου”. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. ο και εις γυναικα εκτισθη. επαγει· “του Ηλι. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. Το ληµµα ουν. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. του Αδαµ. Ολον τον Αδαµ.Αδαµ. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. λαβων. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. υστερον φησι· “του Ενως. η δε γυνη παρεβη πρωτη. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. ει δοκει. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. ωσπερ ειρηται. λογιζοµεθα οτι. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. ουκ εστι. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων.

φησιν. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. ινα παλιν ειπω. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. αυτων δη . Ισραηλ. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. αυτος ο Χριστος. ηγουν. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. εκ του παραδεισου τουτου. τοτε εξ αυτης παλιν. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ.

οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. επει. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν.των Ιουδαιων φηµι. ο δε απιστησας κατακριθησεται “. οια δη βασιλευς. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. ως ατε Θεος ων. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. Τινα τροπον και δια τι. Ινα εκ του κοσµου τουτου. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. γ΄. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις.

καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. µετα την καταδικην. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. . µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. Παντως ουδαµου. αι δε ηµεραι. εκ δε των ηµερων ουδεν. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. εαθησαν. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. Τινα τροπον. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. που ειχεν αυτον εξωσαι. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. Ακουσον. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης. απο των αιωνων δε ελαβε. Πως.

αυτος δηλαδη ο παραδεισος. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. ποσον προωρισε λαβειν. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. Η µεντοι µερις της γης. ην. εθετο την . εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. αλλ᾿ αιωνος. ου µετρητος υπο ηµερων. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. η µια και αδιαιρετος θεοτης. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. Το δε. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. ος ην ο παραδεισος. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. και της του ξυλου <της> ζωης. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον. ητις εστιν ο Θεος. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. αθανατος δε. αλλ᾿ εκ των αιωνων. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη.και εσται αφθαρτος µεν. ινα. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. . απο δε των αιωνων λαµβανει. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων.

αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο. ητοι την πλευραν. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. δ΄. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας.

Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. ηγουν τοις εθνεσι. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. λαος αυτου Ιακωβ. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. εγενηθη “µερις Κυριου. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. ως ειρηται. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι.

εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. . περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. Και συνελοντα ειπειν. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. Ειχε τον νοµον. φησιν. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. ε΄. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. ου µονον δε. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος.

αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων.

τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. ο κληρος αυτου. και εγενετο ανθρωπος. τα εν αυτη διηγουµενος. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. φησι. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. ως ειπον. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. του κοσµου γεγονε. ποσω µαλλον η σωτηρια . Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. Αλλα προσεχετε. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. οι µερις Κυριου κληθεντες. Ουδαµως. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. Τι τουτο. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε.

(137) Απο της διασπορας των εθνων. υµιν δε ουδαµως δωσει”. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. Ο γουν Ισραηλ ουτος. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. Ουκ οικτειρησεις. θεοσεβεις και ειδωλολατραι. (138) Τι ουν. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. εµελλον απαντες. δικαιοι τε και αδικοι. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν.” στ΄. αξιως ως αναξιους απωσω.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. Ελθοντος ουν του Χριστου. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. Ου . η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. Κυριε των αιωνων. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. Και ει τουτο γεγονεν. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. ως εφθην ειπων.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν.

”. ποσω µαλλον. φιλανθρωπε. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. ζ΄. (139) . διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. εκ του παραδεισου. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην. ει κακεινοι επιστευσαν. γενησεσθαι εµελλον. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην..προσδεξη. ωσπερ ειποµεν. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. προς εαυτον επεσπασατο. τουτους και προωρισε….” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. εξορισας αυτους. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου.

αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. επειτα οι του Χριστου”. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. καινον και παραδοξον. λαου φθαρτου. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. αφθαρτος εστι και αθανατος. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. αρχη κοσµου δευτερου. Τις ουτος. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. αυτην δη την πλευραν. ως αν.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. ως πολλακις ειπον.

προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. φησιν.βαδισαντων ποδων. φησιν. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. Αλλα που. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. χολης γευσαµενος και οξος πιων. Και ο µεν Αδαµ. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. οπισω µου. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα .

οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. οικειν εµελλεν. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. του νεου Αδαµ. Αλλα πως. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . αναπλαττει τε και ανανεοι. και τοτε την κτισιν. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. Οντως ουκ εχεις ειπειν. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. ινα µη θανατω θανατωθησονται. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι. Τινα τροπον και δια τι.

Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. ητοι την παναµωµον σαρκα. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. ινα. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. η δε ψυχη ουκετι. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. Λαβων . Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. προανεπληρωθη γαρ. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν.

ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. φησιν. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. τω νυµφιω Χριστω. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. φησι. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. Της γυναικος δηλονοτι. . φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. φησιν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. Και ουτως. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν.γαρ. τουτου” – Ποιου. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. Τινα τροπον. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο.

απ᾿ αυτου εφαγες. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. καθως και ετερωθι ειποµεν. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . Αλλα τι. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. Και θεα µοι εντευθεν. ως οιδεν αυτος. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. εις τον κοσµον εισηλθε. Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. Ηγγικε. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Τινος χαριν και δια τι.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν.

διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . ως πριν ο Αδαµ. ως πολλακις εφηµεν. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. πτωχους δε και αναπηρους. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. Προεγνω δε. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. εισηνεχθης. Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. χωλους τε και τυφλους. αδελφε. των Εβραιων. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. εισαγαγετε ωδε”. ως Θεος. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. Εβραιους λεγω και Ελληνας. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. χωλους τε και τυφλους.

και εδοξασε και δοξασει. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. την µετανοιαν. και εδικαιωσε και δικαιωσει. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. (150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . των τοιουτων αγαθων. εκπιπτουσι.αγαθων. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. ως ο Αδαµ του παραδεισου. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. καθως ποτε τω Αδαµ. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν.

Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. φασι. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. εως ου εζυµωθη ολον”. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. ταλανιζη δε τους γελωντας. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”.

ακουε. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . ουδε υλη εµπιπραται. µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. Ο γαρ θειος σπορος. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. Ουδαµως. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν.. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. παραβολας καλει. Τουτο δε ολον ποιει. . Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει.

φησι. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. ο δε Υιος ρηµα και λογος. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. ως ειρηται. τα µεν συνεσκιασµενως. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. Επειδη. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. Και. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. ει δοκει. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. ου µονον δε. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ.

ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. ουτως ουδε το στοµα του Θεου. ουτε γινωσκεται. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. Ουχ ως τα . ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. Εχει δε ουτως. ει µη δια της του στοµατος φθογγης. χαρα και αγαπη. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. πνευµα και λογος. ου το Πνευµα δε. ουδε βουλεται. ουρανος ουρανων. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. στοµα και ρηµα. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. και υπερ το παν ζητων. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. σοφια και γνωσις. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ως εφη. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. µη ξενισθης επι τουτω. ακηκοεν. λεγοµεν ενταυθα. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται.

γευοµενον τε και επαφωµενον. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. γνωριζον τε αυ και λαλουν. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. νοει. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. το εν τουτο ζων εστιν. νους και λογος εν. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. ως ουσας εν η και πλειστας. ειπειν ακριβεστερον. ως ειρηται. Ψυχη. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. βουλευεται. ου προαιρειται. επιγινωσκον. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. γινωσκον. ενθυµειται. προαιρειται. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. επιθυµει. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ου θελει. επινοει. ωσπερ ειρηται. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι. αγαπα. Τουτο δε το εν αισθανεται. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. βλεπουσα ουκ αυτη. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. θελει. λογιζεται – λογικον γαρ -. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον.

Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. Κυριε. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. βλεπεται και ακουεται. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. Και πως λεγει· “Κυριε. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. ακηκοα την ακοην σου. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. Ουχι γαρ . και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. γνωριζεται· λαλει και λαλειται.εχουσα. ως ορων αυτον. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. Ουδαµως. ως ουδε ορα. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. γινωσκει. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. καθα και εωρατο. προς τον Κυριον. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. ψηλαφαται.

Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. ει µη καθως ειποµεν. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. καθα τη βασιλεια σου. δεδοκται”. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. ηρπαγην”. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. ακουσαι ειπεν. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. καθως ταυτα ορα και ακουει. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. δεσποτα. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. Ει ουν ηκουσε προτερον. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. ειτε εκτος του σωµατος. ινα µη επαιρωµαι. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε.

ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη.λιαν πνευµατικοις ακοη. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι. εξεβοησεν. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. εαν φανερωθη. η θεωρια και η επιγνωσις. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. “Ηκουσα. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. (160) Ποια δε αυτη. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. φησιν. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Τινα δε τροπον ρηµατα. µελλουσαν δε µετα ταυτα. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. εαν φανερωθη. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. Ουτω παντα ηµιν ο . Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. ουτω και ο Παυλος.

αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος.Χριστος γινοµενος. επιγνωσις. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. θεωρια. χαρα και γλυκυτης. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . κλινη. λογος. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. ατρεπτως. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. ποσις. ως ων παν ειδος τροφης. καθαπερ ειρηται. τροφη. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. οπερ αδυνατον. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. τραπεζα. ελλαµψις. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. σοφια. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. ουκ εσται. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. Ο αυτος και στεφανος εσται. οµοιοτης. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. γνωσις. φως. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. τοις αγαπωσιν αυτον. καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται.

αποκαλυπτοµενου τινι. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. ο πατηρ”. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. ο πατηρ”. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. η του Πνευµατος διχα του Υιου. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. απαγε. πως εισηλθες ωδε. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος.ειπων· “Εταιρε. µη εχων ενδυµα γαµου. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. Ουχ. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”. αγαπητε. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. (163) Τινος χαριν. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. ο πατηρ”. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα. ουτως τον λογον υπεφηνε. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα.” Μη δη τουτο ειπης. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα.

ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. και εαν θελησωµεν. το κωλυον ουδεν. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. απιστηθη. ως ειρηται. φησι. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. Και γαρ. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται. Ποια δε ταυτα. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. Πιστευων δε. µαλλον δε. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. ως ειρηται. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. Ινα µη παρα των ακουοντων. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. επειδη. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. Τι τουτο. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. Ταυτα. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. . και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”.βουλει. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. ει πιστευσεις βεβαιως. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. ως οιµαι. οτι και ακουσας ηπιστησας. Ποιον τουτον. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις.

Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ου βαθει που κρυπτονται. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. φηµι. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. ου τοπω περιοριζονται. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι.”. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε.” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. αυτα δη τα αιωνια. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. ουχ υψει περιεχονται. Ποια δη ταυτα.

ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. φησι. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. Ελκυσµον δε ειπων. Οιον· “Τι απιστειτε. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος. φησι. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. ουτος εωρακε τον Πατερα”. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. “Εστι γαρ. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . Και οτι τουτο εστιν αληθες. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. ου βιαν τινα εδηλωσεν.

φησιν. Τι τουτο. ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. ο καταβαινων. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. αλλ᾿ εκ του ουρανου. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου. µεταλαµβανεις. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. φησι. ζωην ο διδους. τον αληθινον”. φησι. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. και στερηθης της ζωης. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι.δια τον Πατερα. Τινας αρα ουκ ωφελει. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. αλλα τον επιγειον µονον. ως αν µη. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. και παλιν. Ορας τι φησι. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. Τοινυν. Παλιν. Αλλα τι. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. ωφελων ουδεν. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. του Κυριου . Ο καταβαινων. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης.

“κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. Ω πατερες. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. πλουσιοι. . µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. νεοι και γεροντες. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. αδυνατος δε. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. (170) Ουµενουν. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. ακουσατε. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. ω αδελφοι. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. Η ψευστης µεν ουκ εστιν. δουλοι. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. πασα ηλικια και γενος απαν. Πως γαρ. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. καθα φησιν ο Αποστολος. πενητες. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. ως φησιν ο Αποστολος. ελευθεροι.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες.

των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. ει µη θεσει θεοι. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. την ελεηµοσυνην. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. ο αρχων αρα πως. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. ταδε λεγει. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. Οι πατριαρχαι. την δικαιοσυνην. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. σωθηναι ποτε δυνησεται. ει µη φιλοι εστε Θεου. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. Οντως ουδεις ουδαµως. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. ει µη υιοι. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. ουδεποτε αρχειν τινος . τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. ακουσατε.

την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. Ουδαµως. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. και ου χριστιανοι αληθεις. επειδη εξ εθνων εσµεν. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. Μαλλον δε τις . υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. Υµεις δε. ως γεγραπται. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. Βασιλευσει δε πως. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. Την εν τω υψει των ουρανων. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. εν αισθησει γενοµενον. φησι. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. ως που ποτε ουσαν µακραν. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. Ο Θεος.

Αλλα δευτε παντες. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. ει οιον τε. (173) υποπτευσει. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. ως αν εκαστος ηµων.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. αγαπητε. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. δαιµονας απελευνοντα. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. θανατον αφανιζοντα. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. λυπας και θλιψεις διωκοντα. συναχθεντες επι το αυτο. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. εν αισθησει παση ψυχης. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. νοσους παραµυθουµενον. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος.

µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν.πνευµατικον σοι παρεχοντα. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. ειτ᾿ ουν αισθησεις. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. ο επι παντων Θεος. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. ω πρεπει πασα ευχαριστια. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. ΛΟΓΟΣ ∆΄. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. ινα µη. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω.

ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. τουτω δεδουλωται”. µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. Αλλα µη γενοιτο ηµας. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. φησι. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. οτι πολλοι µεν αγιοι. επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. παραφρονουντες λαλουµεν. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. Τουτο δε συµβαινει αυτοις. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους.

ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. οταν και εν αυτω τω των .ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. το φρονειν. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. το λογιζεσθαι. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν.

(180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. υπο της χαριτος βοηθουµενοι. µη λανθανοντας δε. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. το δε δευτερον. εν τε συνεστιασεσι.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. οι και µονοι. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. και ετερον η ξενιτεια. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. απαθων και τελειων. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων.

των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. Επειτα ως εν ερηµω.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. ου µονον απαρνησιν εαυτου. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. µαλλον δε εξω του κοσµου. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. ρυεται αυτον. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. (181) ως εκ κητους µεν. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους.

Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων. ελευθερωθεις.απροθυµος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. ος εστι Χριστος ο Θεος. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. Ου µονον δε. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. ου χωριζοµενη δε. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν.

εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . Ηκουσας θαυµα φρικτον. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. τα µεν εκ των θειων Γραφων. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. δια τιµην. τα δε δωσει. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. φηµι δη δια πλουτον. καθαπερ ειρηται. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. υπονοει. ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου.

ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει. Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. ως µη βουλεσθαι. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. Επειτα επενδυονται το φως. . οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. κοπτονται. αυτον τον Χριστον και Θεον. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι.

ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. τοτε προς ολιγον. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. ελεεινοτεροι των µελλοντων. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου. .οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. ελεεινοι των παροντων. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες.

και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. η γυµνοτης. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. Σκελη και αστραγαλοι. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. βασις στερρα και ακραδαντος. η ακτηµοσυνη. οτι ηµαρτον αυτω “. κνηµαι και γονατα και µηροι. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων. παιδεια και διηνεκει µετανοια. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. η ξενιτεια. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. ως εφηµεν. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. η ηγαπησαν. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. “η αυτω ευχαριστησαν. εµωρανθησαν”.

κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. η πραοτης. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. Νεφροι και οσφυς. ψυων τε και νευρων και πιµελης. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. ως τεκνα υπακοης”. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. και εν τω λογιστικω.παρακλησις. εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. η απλοτης. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. η ανεξικακια. ως ειποµεν. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. νηφοντες τελειως. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. φησιν. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. Χαριν.

χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. υµιν εασω ζητειν. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Στηθος τοιγαρουν και νωτον. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. ωµους. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. το . περι ποσεως. βραχιονας. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. περι τροφης. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. Νωτον δε.

τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. Απερ. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. Ουκ εστι δε τουτο. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. και παλιν η κεφαλη διχα . οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. Ωµους δε και βραχιονας. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. Ωσπερ γαρ το σωµα. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Θεου βοηθεια και χαριτι. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. τους συντετριµµενους καταδεσµει. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. της δε κεφαλης εστερηµενον. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. ουκ εστιν. φησι. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. ως οιµαι. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. ανδρος. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. εχον παντα τα µελη.

∆ια δη τουτο. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. πιστις. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. ας εφθην ειπων. κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. Τα µεν γαρ ειρηµενα. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. ωστε ορη µεθιστανειν. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. απαγε. εποικοδοµηθεισας. ελπις.

ει µη την εις Χριστον πιστιν. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. ουδεν ωφελουµαι”. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. αγαπην δε µη εχω. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. ον εωρακε. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. εξ ολης . Ον γαρ ουκ ιδη τις. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. αυτην. πως αγαπαν αυτον δυναται. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. φηµι. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. Η δε αγαπη αυτη. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης.εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. φησιν. µητε συναφθεις (194) αυτη. ως ειποµεν. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων.

κατηργηκα τα του νηπιου”. αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. “Ο αγαπων µε γαρ. Και ου τουτο µονον. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. ως νηπιος εφρονουν. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. προσεχε τω λογω. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και .καρδιας. εαν φανερωθη. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. ιδειν ου καταξιουται αυτον. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. “Οσοι γαρ. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. Χριστον. εις Χριστον εβαπτισθητε. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. φησιν. οµοιοι τω Υιω του Θεου. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. αγαπησει αυτον προτερον. της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. ∆ια τουτο παντα στεγω. την ζωην των απαντων εστερηµενον. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. παρακαλω. ειπεν. Χριστον ενεδυσασθε”. φησιν. ως νηπιος ελαλουν. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν.

καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. “ινα επισκηνωση εν εµοι. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. φησιν. φησι. ατελεστος δε. αλλα τη προαιρεσει. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. εφ᾿ ω και κατεληφθην”. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. µηδεις εαυτον απατατω. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. γινωσκετω δε τουτο. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. πατερ. αλλα τη προθεσει. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. η δυναµις του Χριστου”. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. σταυρον και θανατον υποµεινας.

και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. το αΐδιον. Πατερ. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. Και ουτω ταυτα διδωσιν. ως ηκουσατε. εξ ων . ινα εν ωσι. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. τον ουρανιον αρτον. το αναλλοιωτον. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. εν εµοι καγω εν αυτοις”. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. το ατρεπτον. καθως συ. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. το αφθαρτον. Και ινα συνελων ειπω. πατερ. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου.

η διδασκων ετερους. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. αλλα προς τας αρχας. νηπιω εοικεν απαλω. προς τας εξουσιας. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. ου µονον δε. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται.

ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν. . ουδε οφθηναι. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. ως οιµαι. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι.

και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. ετι εν σωµατι οντες. µη γενοιτο. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. διατηρει. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. Των αγιων εοικασιν εκαστος. ουρανω. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. Η δε αγια απαθεια. µη οτι γε αµαρτιας. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται.Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη.

Ιστω πας ο ακουων οτι. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. Και ινα ταλλα παρησω οντα. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. καταπαυσω τον λογον. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. παραγεται. ει µη τινα αλλον. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . συµφηµι καγω. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι.και ορωµενω. και θεραποντα ηλιον. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες.”. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι.

Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. Αει γαρ. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. το γε νυν εχον. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. Παρησω γαρ. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. τω εναντιω συνταττονται. το καινοτερον. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. οια δη . εγω νενικηκα τον κοσµον”. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι.

επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. Οιµαι. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. ουδε τη σκια των . συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. ου χρηµατων ουτοι εφιενται. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. ου τρυφης. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. τω εραστη επιδωσει. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. Ου δοξης γαρ.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι.

Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. και ηµεις οι απερριµενοι. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. η σχετικως προσανεχουσι. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Τουτο ουν το µακαριον παθος. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. Και . συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι.

Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. πιστει δε µονη και λογισµω. τι ειναι. η ουδεν εστιν. Χριστον ενεδυσασθε. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. ω ουτοι. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι. Εστι τι. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. Τι δαι. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. καθως φησιν ο Αποστολος. λεγετε· Χριστον. Ει ουν βεβαπτισµεθα. ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. παντως ειποιεν αν. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. φησιν ο Παυλος. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. Τι ουν. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. αµαρτανει και βλασφηµει. Ναι. ουκ αυτος. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι. Παντως. αλλ᾿ ως πιστοι. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. δηλον οτι. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. φησιν. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. ουχ ηµεις. εις το Πνευµα του Θεου. Το ουν ενδυµα τουτο.

Θεος. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν.. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. Τι δε εστι. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. Εστι τοινυν Χριστος. ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. φησιν. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . οπερ ουδεποτε γεγονεν. οπερ πρωην ουκ ην. “Η σαρξ γαρ.

ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. “Ο µονογενης. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. Τι ουν ερεις προς ταυτα. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε. Τι δαι. φησιν. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. φησιν. ουκ εστι. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. φησι. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι .ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. ουδεις εωρακε πωποτε”. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. Αλλ᾿ οιδα. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. ω ουτοι. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα.” Απαγε. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται. “Θεον. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. Και τουτο λεγοντες. την λαµπαδα”. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. λεξον ηµιν. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. τι ερεις. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος.

Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. ο δε ελπιδος εκτος. αγαπητε. πιστις ελπις. ουτε πιστευειν. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. τοτε δε προσωπον προς . παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. δηλονοτι και πιστεως. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. Ευδηλον οτι ενταυθα. των αιτιων της αγαπης µη οντων. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. και η θεωρια συνεπεται αυτη. Ει γαρ µη τουτο γενηται. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι.” Ουδαµως. Πως γαρ. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. ∆ια τι η πως τουτο εσται.

Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. φησιν. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. ινα συ σωθης. γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. Παυλος ην. Ουχι. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. καθως καγω Χριστου”.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. φησι. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. Αλλ᾿ εκεινος. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. γενου ταις χιλιασιν. των συγγενων µου κατα σαρκα”. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. γενου τριτος. αδελφε. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. Οις ουχ ηµεις. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. γενου δεκατος. γενου τοιουτος τη πιστει και συ.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. ει βουλει. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. Και τις Παυλου ισος.

συ δε µοι συνετως αποκριθητι. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. τα του Θεου. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. Ανθρωπου παντως.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. φησιν. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. Ειπε συ. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. δηλονοτι και τα νοηµατα. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. Ει ανθρωπου εισιν. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. . και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων.

Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. Ποιαν. αδελφοι. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. τι αν και οικοθεν ειποι. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως.οικου φερε ειπειν η πολεως. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. ειπε µοι. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. ειτ᾿ ουν φωτος. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. εαν µη προτερον ιδη. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. ποιαν δε φρονησιν. κατα την κελευουσαν εντολην. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. Επει. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. ου δυναται απο της ακοης µονης. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. γινωσκειν και τα περι της πολεως. ουδεις ειπειν δυναται. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος.

. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. ως προεγνωκως τον Θεον. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. τεκνον. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου.πως γαρ. Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο. . Ην µοι δε χαρα η και . Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. ω πατερ. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. πατερ. πατερ. πατερ. ειδες.” – “Φως. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. Και ως ουν τουτο λεγει. ειτα ορασις. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. ου δυνασαι. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. οτε ιδης αυτον. Και φησι· “Τι. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. γλυκυ. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες.

Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. ινα παλιν ειπω. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. πολλω µαλλον επι Θεου. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. . εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. ως ορας. εαν φανερωθη. φησιν. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν.νυν συνουσα µοι αφραστος. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. και ποιησω θεον”. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. αυτον. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. καθα δη και νυν. ως ορας”. Ει γαρ µη ιδη. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. αγαπη τε και ποθος πολυς. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. τεκνον. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. συ ει. ο Θεος.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. εστι”. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα.

Φρασον ηµιν. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Ει ουν ηκουσαν. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”.” “Εκ του Πνευµατος. ει οιδας. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. φησιν. Ει δε και ειπη. Εµαθες . πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. η παρα τινος ακηκοασιν. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. ποθεν. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. Επει ο ουκ ειδον. πως εκεινοι ειρηκασιν. Εκεινος εµε δοξασει. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. Παντως γαρ. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. οιον φερε ειπειν. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. ου εδωκεν ηµιν. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. το Πνευµα της αληθειας.

Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. ως ορας. Συ ουν. λεγεις τουτο Θεον. υµεις δε γινωσκετε αυτο. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. δυνατον ειναι . ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. Θεος. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”.

Πεµψον τον παρακλητον. αγαπητε. ωσπερ ποτε ο τυφλος. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. ο Πατηρ. οικτιρµον. σε τον Θεον. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. ει θελεις. οτι. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας.”. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. Ναι. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. ευσπλαγχνε. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. αδελφε. ανθρωπε. Τουτο ουν εστι. ευσπλαγχνε. Μορφωθηναι θελησον. εντολας. Αγαθε. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. Μεινον. αδελφε µου αγαπητε. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. απο γεροντος νεον γινοµενον. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. την εικονα. ∆εσποτα. ινα ιδω το φως του κοσµου. Υιε του Θεου. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. ινα ιδω την δοξαν την σην. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. Εδιδαχθης τοινυν. ω Θεε του παντος. προσπεσον. ως αναξιον. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. και εν εµοι. αµην”. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. και τον . σεαυτον. ως ειπας. επουρανιε. Εµφανισον µοι. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. αορατε. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. και επ᾿ εµοι. Κυριε. Αλλα χρεων ειδεναι. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. εν εµοι. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. ως τας θειας τηρησαντα σου. της σης θεοτητος καταλειψης µε. πιστευσον. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου.

τι νεκρων διαφεροµεν. συ. η οι αστερες. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. ειπε. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. η η θαλασσα. ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. η γινεσθαι (224) µεν. Μη η γη. ως πολλακις ειποµεν. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. Αλλα ο ηλιος. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. εν σωµατι οντες. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. ως δεδηλωται. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. Νεκροι γαρ οντες. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. µυστικως δε και ανεπαισθητως. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. και πνευµατικοι γινοµεθα. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. Ειπε. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις.

απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα. παρακαλω. εως λαβητε.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. Ναι. δουλε αγαθε και πιστε. κρουετε. προ του λαβειν εκεινα. νηστευετε. κλαιετε. υποτασσεσθε. ω πρεπει πασα δοξα. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. εως ακουσητε· “Ευ. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. µηδενος των επιγειων. φροντιζοντες. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. εαυτοις. εως δραξησθε. εως καταλαβητε. Τεως διδασκεσθε. διωκετε. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. τω ενι τρισαγιω φωτι. τεως µετανοειτε. Αλλα προσεχετε. (226) . εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. επι πολλων σε καταστησω”. τα ανω φρονουντες. προς µηδεν ετερον απονευοντες. τα ανω επιποθουντες. επι ολιγα ης πιστος. ζητειτε. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. ΛΟΓΟΣ στ΄. πυκτευετε. τα ανω ζητουντες. αιτεισθε. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”.

περι εµπαθειας. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. και απαθειας. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. ως εικος.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. οτι . Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. αγνοουντες. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. φηµι.

µη επιχαρηναι πτωσει . τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. ωστε. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. µη προπετως τι διαπραξασθαι. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. µηδεν παραβλαπτεσθαι. τα δε εν τω κοσµω. µη µεµψασθαι αφανως. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. µη ωσαυτως ασπασασθαι. µη κατακριναι τινα. φηµι. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. οιον µη φαγειν. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. ου λεγω µονου του εξωθεν. της καρδιας κινηµατος. µη πιειν. αλλα και του εσωθεν. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. οιον µη βλεψαι εµπαθως. ει σπουδαιος εστιν. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. οιον απο πατρος και µητρος. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. εν µεσω αυτων στρεφοµενων. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. µη υπνωσαι. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. αδελφων τε και συγγενων και φιλων.

ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. Ου και κρυβεντος εξ . αλλ᾿ ολην. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . µη ζηλωσαι εν πονηρια. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. Ω και εντυχων. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν.τινος. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. η και του πωγωνος. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. µη φθονησαι κακως.

οφθαλµων αυτου. αρπαζεται εις παραδεισον. τη αθανασια συµπλεκεται. τρεχει σφοδροτερον. ατελευτητος. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. (231) ουτε σωµα. του µοσχου του σιτευτου. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. εις τον νυµφωνα εισερχεται. του µαννα του νοητου. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. αλλα και παντελως καταπεση. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. του αµωµου αµνου. τω φωτι αναµιγνυται. απαθης. του ποµατος της ζωης. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. αρρητος. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. (230) απορησας ουτος. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. ανεξιχνιαστος. ως που τις εφη. τη µνηµη φλεγεται. αψηλαφητος. τω ποθω καιεται. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. δραµειν µη δυναµενος. αορατος. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. τα τρια ταυτα. ως πιστευοµεν. εις τριτον ανερχεται ουρανον. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. συναπτεται τοις αγγελοις. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. περιπατει συννους. απογευεται της ζωης. εν απολαυσει γινεται της τρυφης. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. εις τον παστον παραγινεται. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. Σωµα. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . ψυχη και Θεος. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. τον νυµφιον ορα. Θεος αναρχος. απροσιτος. ανεκδιηγητος. αναφης. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. ακουει αρρητα ρηµατα. του αρτου του ζωηρου. εντονωτερον. ασφαλεστερον· ορα κατω.

µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. γινοµαι. ως ο Λογος απεδειξε. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. αχωριστον ουσαν της ψυχης. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. πηλος. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. µαλλον δε. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. καθως επλασθη. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. Αλλα προσεχε. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . Θεος. Πατηρ. Αλλα παλιν. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. Αποδεδεικται τοινυν οτι. ψυχη και σωµα.ενδεικνυµενοις. ει δοκει. η ινα αισχυνθωσι. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις.

Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. αλλ᾿ ουδε. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. µηδεποτε εις ετερον τι . οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. φησιν. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. καν εν βορβορω σωµατων. µενει ασαλευτος. ειπειν. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. απαθης εστιν. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. Θεος απαθης εστι. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”.

ου µολυνεται. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. επι θρονου καθηµενον. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. ουτω και η των αγιων διανοια. Ορα τινα δοξαζοµενον. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. (234) τον µαργαριτην.µεταβληθηναι δυναµενος. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. ουτω διακειται. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. Βλεπει τον αργυρον. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων.

Ανετεµον γαρ τους νεκρους. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. κεκαρωµενος τω παθει. ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. Οιµαι. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται.εµπαθους αλλοτριος. τον ογκον. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. παρακαλει. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. του παθους την φλεγµονην. ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. κατεχει. τεταραγµενος ολος τον νουν. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. . Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος.

τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. ο δε. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. ως εφθην ειπων. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. ως επι καλοις. και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. σοφος ων. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. αλλα µεν τη γευσει. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. το δε κρυπτοµενον. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. ∆ια δη τουτο.

Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. ειπε. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. η ηδονης υποστησεται κινησιν. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. ζη δε εν εµοι Χριστος”. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. Ζω δε ουκετι εγω. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. ακαθαρσιαν. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. παθος. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. πορνειαν. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. πως. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν. ως . Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. α δε συ βλασφηµεις. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν.

εφικτον ανθρωπω. Ειπε γαρ µοι. χειρας αµα και ποδας. τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. επει ουδεν κερδησεις ετερον. εν τινι αλλω θαρρησας. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. γινωσκε. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. ουτως εχων. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . καλον ποιων. Ει δε οµολογεις. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. Βλεπε. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. παρακαλω. η δουναι λογον τω Θεω. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. και δεθεις. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. αλλα και περι των προβατων. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους.

Φριξον. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. τον επουρανιον βασιλεα. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. Ορα µη κριναι τον ετερον. ζωντα δε µονω . και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. αδελφε. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. καταδεξη. ανθρωπε. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος.

Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. Και οτι. ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. ω πρεπει πασα δοξα. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. καλον ποιησεις. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. (243) Περι των δουλευοντων Θεω. και . Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. Ουτω γαρ ποιων.τω Θεω. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. ΛΟΓΟΣ Ζ΄.

Οι δε την ασκησιν . εισεται. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου.δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. η πορνη. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . ο Πετρος αυτος. οιος ην ο τελωνης. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. οτε. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. εκλαυσε πικρως. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. και οι εν ταυτη χρονισαντες. εισαγωγικοι τε. Οι µεν γαρ µετανοουντες. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. λεγω. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον.

δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. ουδε ο εκκλινας απο κακου. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. χαµευνει. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. αλλα των µεν πονηρων µονων . διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. αγρυπνει. νηστευει. κλαιει. Τουτο δε λεγων. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. µη επερχοµενης δε.

αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. ποιειν και µη ποιουντι. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. αλλ᾿ εασαντα τουτους. επι πλειον κατακριθησεται. Τι δαι. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. οτι τω Θεω . Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. αµαρτια αυτω εστιν”. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει.τω δοκειν απεχοµενος. . Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. αλλα αργος καθεζοµενος. φησι. εις κατακρισιν. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. η και µηδολως ποιων. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. λαθρα διαφυγειν. Ουδαµως. τω χαυνω και αµελει.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. αραντας παντα. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος.

ιερεις. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. δουλοι και ελευθεροι. αρχιερεις. η εκεινους. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι. και ταυτα. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. ουδε εαυτον. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. Και πως τουτο εστι. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. πιστοι τε και απιστοι. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. πλουσιοι και πενητες. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. οιον αν και εστιν. ει δοκει. µητε τον βασιλεα ιδοντες. η τους στρατηγους. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. οι παντες εσµεν. ∆ουλοι γαρ αυτου. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις.

αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. σκοπησωµεν. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. Παντως ινα των . ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. Τεως δε. διηγοµεν. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. ∆ια τι. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. Κλαιοµεν. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. παντα τω δοκειν αφεντες. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. εν η αιχµαλωτοι. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. προς τας εξουσιας. ει δοκει. το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. τι εργαζοµεθα. εκουσιως αποφυγοντες. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. αλλα προς τας αρχας. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα.

Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. καν ραπισµατα. Ευχοµεθα σωµατικως. Πενθουµεν. Καθεζοµεθα εν κελλιω. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου. καν κολαφισµατα. Παντως ουδεν. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. καν οτιουν πανθανωµεν. Ιδου ουν. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. ∆ια τι. καν λοιδοριας. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. και συνελασαν εις κρηµνον. ∆ια τι. καν εκπτυσµατα. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. Ει δε µη τοις ορωσι. (250) ου µονον δε. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. Ταυτα δε ποιουντες. των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. φευγοµεν εις τα ορη. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. Νηστευοµεν. Ει ουν δωη ο Θεος . καν εµπαιγµους.

οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν.. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. οι δε εκ συνηθειας κακης. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. Ου µονον δε. τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. φευγων δε αυτος ισχυρως. αλλα και τραυµατιαι. Ουδαµως. τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. οι δε εκ προληψεως ηδονων. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. . δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. οιµαι δε. ως ειρηται. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. οι προσαιτουντες πενητες. Πως δε. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. ειπατε µοι. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. επειδη. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. ουδε υµιν. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης.

πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. Ουδαµως· αλλα τι. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. εµοι εποιησατε”. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. ιατρευσον σεαυτον”. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. ινα µη τις καυχησηται”. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. ουτω διακειµενους ως λελεκται. σπουδαζοντες. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων. (253) ως εφθην ειπων. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. ουδεν ωφελει. ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. ως ειπον. Τω ουν ηµας ελεουντι. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. αλλα και τουτο ποιησας και . τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. Παρακαλουµεν. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. Ουµενουν. “ουδε εξ εργων τινων. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. κατα τον θειον Αποστολον.

Τι ουν το οφελος. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. εαν αψυχον κειται και απνουν. ουδεν εσται παλιν οφελος. καν αµαρτηση καν µη. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. φησιν. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. ως οστα νεκρα. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. φησιν. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. “Εγω γαρ.. (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. καν ασθενη καν µη. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. Ει ουν ηµεις νεκροι. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. φησι.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . Ει µη εκεινον . η καν ολως ζην. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. των αδυνατων εστιν. ουτω και η ψυχη. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο.

οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. Ερχοµενος δε αυτος. Ει ουν ετι διψας. καλειται ιµατιον. τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. λεγεται φως. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. σκεπη και υδωρ. αρτος. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. καλειται υγιεια. ω αδελφε. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. τυψον σεαυτου τας οψεις. κλαυσον. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. λεγεται ζωη. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. αυτο εκεινο. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου.”. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. ει µη το φως παραγενηται. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. δυσωπησον. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. µακαριος ει. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. θρηνησον. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. προσπεσον.

µηδε ερευνα τους βιους αυτων. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. τον αφιλαργυρον τροπον. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. µη αναπαυσιν. αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. αλλα τον Χριστον ορων. ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. τι οτι και δοκεις ζην. µη τιµην. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω.. Μηδε. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. φησιν. ∆εικνυε αυτω. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. ον ουδεπω τεθεασαι. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. την αγαν ακτηµοσυνην. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. . υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. µη δοξαν ζητουντα. Και οταν τουτου αξιωθης. την αποκεκρυµµενην”.

οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. καταξιωσης. Τι ουν. ο αµαρτωλος”.Γραφων.. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. Ει νεκροι εσµεν. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. (258) ινα. Ουδαµως. ερωτω πως αυτο. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. εν σκοτει διαγοµεν. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. το αληθινον φως. Μνησθητι ων ειπον. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. ουκ εγκαταλειψει σε. καθωσπερ εφθην ειπων. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . τεως εν εργασια και ουκ αργια. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. φησιν. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. το φως το αληθινον. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον.

τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. ειποις. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. Ειπε. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. Πως ουν ηµεις. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. ειπε. (259) Ει δε συ µεν. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. ως προειρηται. Αλλα καθη. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. ∆ια ποιων των εργων. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. και ου διακονησατε µοι”. Πως ουν. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. εν τω κελλιω. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. . καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. συ δουλευειν λεγεις Θεω. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν.

ωσπερ ο κλιβανος. του θειου και αρρητου φωτος. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. ως τινες οιονται των νεκρων. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. Ουδε αγνωστως. αλλα και πολλους αλλους.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. επαν δε σφοδρως εκκαη. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν.. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. Εις ους δε αναφθη. και αυτο. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. τινεται τροφη και ποσις. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. . και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν . πυρ κατα µεθεξιν γινεται. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει.

ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. λαβειν· και τηνικαυτα. Τι λεγων οψωνιον. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. επειδη. . αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες. Το βασιλικον σιτηρεσιον.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος.

ΛΟΓΟΣ Η΄. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν. το κωλυον ουδεν. ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης.πως εις παραταξιν. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. Αλλα δευτε και διαναστωµεν. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. ετοιµη προαιρεσις. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. φησιν. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. εαν θελωµεν. ειπε µοι. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Ει δοκει. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος.

Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. το σπηλαιον αυτο. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. πως. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. Και συν τουτοις. ου λαλεις. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. την προδοσιαν του µαθητου. φησιν. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον.κοσµον. τον πειρασµον του διαβολου. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. την των γονεων υποταγην. ειπε µοι. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. την εξ Αιγυπτου επανοδον. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. την του Συµεων υποδοχην. τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. την φυγην την εις Αιγυπτον. τα σπαργανα. ου µονον δε. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον.

). την πορφυραν. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. τους εµπαιγµους. δικην αστραπης . εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. ειτα τον φραγγελισµον. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. τον καλαµον. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. τον σταυρον. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. ανεωγµενης εκεινης. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. τον ακανθινον στεφανον. ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. ωσπερ δροσος ουρανιος. αρα γε. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. και επι τουτοις. αορατος και ανεξιχνιαστος. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. τα ονειδη. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου.

Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. Που οντας. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. ουκ αγγελων. αεικινητος. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. . καθως ειποµεν. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. ασχηµατιστος. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. Εν εµοι δε. µη ειδεναι φαιης τινα. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. και ιδου τρια εν αυτω. Και ταυτα ιδων. απεριγραπτος. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον. φησι. αψηλαφητος. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. αναφης. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. ακινητος. πως. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. (267) ον ευρων ο εµπορος. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. ως εν περιγραφη πελω και τοπω.

εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. ως ανθρωπω εφικτον. των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. ουκ εν σοι. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως.

δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου.”. παντες ουτω σωθησονται. ου χρη τοις εργοις. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. ου µονον δε. ολως θαρρειν. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. ινα µη τις καυχησεται”. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. κατα τον θειον Αποστολον.

η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι . η χρηστοτης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. ΛΟΓΟΣ Θ΄. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. η αγαθωσυνη. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. η ειρηνη. ης πιστις. συν Αγιω Πνευµατι. ος εστιν η αγαπη. η πραοτης. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε. τιµη. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. κρατος. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. η χαρα. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος.

Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. διδοσθαι. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. τω µεν φωτι ηνωµενους. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. αδελφοι. Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. ουκ εστιν εως ενος”. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος.ποιων χρηστοτητα. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. ευδοκησεν ο Θεος. ουκ εστιν. του εµου γενους. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. φησι. Ω της ευηθειας. ω της πωρωσεως. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. ητοι τη ουσια. Ουδεµια µενουν. Που συζητητης του αιωνος τουτου. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων. Που γραµµατευς. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. τον οντως οντα Θεον. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν .

Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. α δια νοερας θεωριας.. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη. Τουτων η γνωσις των θειων. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου.περιεργαζεται. τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. αυτον τον Θεον. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ειπειν ολως ου δυναται. θειω κινουµενοι Πνευµατι. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως.

ουδαµως ευρησεις. Πατερα δε. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. Ει γαρ ενωσεις αυτους. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. καθως φησιν ο προφητης. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. αλλα διηµαρτες της ενοτητος. ενωθησονται. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. αλλ᾿ ουδε Υιον.Πνευµατος. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. Υιου και Πνευµατος διχα. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. του Πατρος και του Πνευµατος. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον.

Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. ωσπερ επιλαθοµενοι. απατατω κενοις λογοις. ω αδελφε. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. οτι εαυτους ανακρινειν. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. ω αδελφοι”. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. “Μηδεις υµας. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. ως ορω. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. ει αρα και εισιν εν τη πιστει.εκπληρωσεως. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. Ουδαµως. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. ως απειθειας και απωλειας υιοι. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. η ουπω εις το υψος (278) . τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. ενθεν ερω. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες. φησιν. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. ω ανθρωπε. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε.

ως ειρηται. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν.τουτο ανηνεχθης των αρετων. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. Τον ουν φθονον ωδινων. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. Ειπε. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. ω αδελφε. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. αδελφε. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. Και πως συ. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος. . ων ο βιος. Ει µεν ουν. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων.

Ηµιν δε. Πως. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις. Ει γαρ µη απαθης. του µεγαλου Θεου. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. µηδε αγιος ει. ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη.ως γεγραπται . αυτος εστιν ος . περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. οια δη κατηχουµενος. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. ως ειποµεν. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. κατηχουµενος ων. γεγονας. ινα παραφρονων ειπω.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. ιστασαι. υπο σου βιαζοµενος. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. δια του Πνευµατος αυτου. “α . ως ειδως τα θεια. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν.

ει µη απειρως εχει. αµεθυσον και αλλους τινας. πραοτης. εγκρατεια”. οιδεν. αγαθωσυνη. ενος εκαστου αυτων το ειδος. τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος.εν Θεω θαρρων λεγω -. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. σαπφειρον. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. χρηστοτης. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως. ο αµορφος και ανιδεος. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. πιστις. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. το µεγεθος. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. ασβεστον διατηρουµεν. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . µακροθυµια. ως εκ λαµπαδος τινος. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. χαρα. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. των ευτελων και αχρειων. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. ειρηνη. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι.

βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. φησιν. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα.. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. αδιαφορουµεν. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. “Ο γαρ αγαθος. “Παντα λογον αργον ον εαν . ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Τι γαρ φησι. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”. ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν.

Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”.λαλησωσιν οι ανθρωποι. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. . υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις.

ορωσι και νυν. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. πολλοι µεν ειδον και προτερον. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. και των βουλοµενων εκαστος οψεται. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. Εξ υµων µεν. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης. οιµαι. ει δυνατον. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. ινα µη οµοιος γενη αυτω. πλειους δε. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. ως αυτοι φατε. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. “Παυσαι. λεγοντες. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. πας αρα . ω ουτοι. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ουδε προλαβων εδεξω αυτον. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου.

καθοµολογησεις. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. Παντως ουδαµως. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. ει βουλει µαθειν.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. Ει ουν και υµεις υπο . και µη βουλοµενος. (286) φησι. Οθεν. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. Τι δαι. Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. οτι εκ Θεου εστε. Ειεν. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. Ουδαµως δη. οιµαι. αυτος συ. σαρξ εστι. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. Συ δε. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. ω αδελφε. Ουτως ουν και υµεις.

σπουδασωµεν. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. και παλιν. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. παρακαλω. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. λεγω. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. τη . ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. ενδον µενει. αυξανων τη πιστει. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. πατερες και αδελφοι µου. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. καθ᾿ οσον νοει. παχεις. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. τας καρδιας.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. Αλλα.

ΛΟΓΟΣ Ι ΄. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. µαλλον δε κατα φυσιν ον. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. ειπειν ουκ εχω. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. ω αδελφοι. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. Και οτι . Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. Το δε πως. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν.

και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. αγαπητοι. πολλης της του νου καθαροτητος. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. (291) και τινος ενεκεν. πολλης της σπουδης. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. ηγουν υποχωρησουσι. αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. τοις δε γε κατ᾿ εµε . και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος).η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. ινα γνωµεν. ατελευτητος. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. Πολυς ηµιν. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα.

και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. . οι εξ εκεινων τεχθεντες. ως ειπειν. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. εδουλωθηµεν. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. εξεπεσον. ως φησιν η θεια Γραφη.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. υστερον δε και ηµεις. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. ου δι᾿ ετερου. ως αν. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι.

αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. αλλα τιµωρουσα δεινως. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. αλλα σωσαι τον κοσµον. φοβερα και φρικτη δεικνυται. Τινος χαριν. Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. ο αθανατος και αναµαρτητος ων. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. Η γαρ θεοτης. και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . ο αφθαρτος. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος.αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. και σκοτισθεις µαλλον. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. το σκευος της εκλογης. Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. ουχι αυγασθεις. ου ζωοποιουσα. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ου φωτιζουσα. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. θνητος εκ θνητου. ου φωτισθεις. αλλα φλεγουσα. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων.

και τα εργα αυτου. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. φησιν. Ει γαρ . Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. τα τε αισθητως πραχθεντα. τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. φησιν. Η γαρ ηµερα Κυριου. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. ουτως παλιν ελευσεται». και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. «Εγω γαρ. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. Ου µονον δε. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. οια εισι. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. ολος αµολυντος. παντα λεπτοµερως καθορα. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου».

ειρηνη και ασφαλεια. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. ουτως. αδελφοι. Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. αγαπητε. ινα ειτε γρηγορουµεν. αδελφοι. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. και ου µη εκφυγωσιν. ουδαµου φως θεασοµαι. δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι. οι απιστοι. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. πως αυτον οι αµαρτωλοι. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. ουκ εστε εν σκοτει. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. µη ειπης εν τη καρδια οτι. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. αµα συν αυτω ζησωµεν». ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. αποθανοντος µου. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι.µη τουτο εσται. ειτε καθευδοµεν. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. Υµεις δε. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. παντως. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας.

αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. οµοιωθησεται. Ουδαµως. αλλα και εν τω Πνευµατι. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». «Χριστος»γαρ.επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. ει και λαµπει τρανως. αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. Ο του φωτος χωριζοµενος. ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. «εαν περιτεµνησθε. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». φησιν. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. πως υιος λογισθησεται. ενδικως κατακριθησονται. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. αδελφοι. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». αδελφοι. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. ουχ ως αρνουµενοι µονον. αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. Μηδεις υµας. Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». ουδεν υµας ωφελησει». αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε. και ουτος κατακριθησεται.

Ειτα . εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. ως ακουω. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. αποδεξαµενος. συµπαθη και φιλαγαθον. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. καταλιπων µεν τον ανταρτην. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. Ον ευθυς. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. ποιησαι και φυλαξαι. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο.

και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου.

ινα και αυτος. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». αδελφοι. εαυτους εκκαθαραντες. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. οµοιως ηµας. αποδεξηται και τιµηση. θλιψις. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. σπουδασωµεν κτησασθαι. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. ην µοι αφορητος. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. µαλλον δε αυτον εκεινον. απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. και ουχι βασιλευς µονον. πιστευσατε. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. µαλλον δε µειζονως. αδελφοι µου αγαπητοι. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. παρακαλω. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. τους αρραβωνας λαβειν.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. Τοιγαρουν. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. ουκ αν . Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. Ει γαρ τουτο εγενετο.

αυτον παλιν εχει τον Κυριον. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». εκθησοµαι. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. απιστος ευρεθησεται. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. ινα. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. Εν ποια αρα σκοτια. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. και εις το πυρ εµβληθησεται. αντι του· .µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. Ει ουν ο Χριστος Θεος. αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. αδελφοι. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. Αλλα προσεχετε. Ταυτα τοινυν ειπων. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. πιστος ειναι οιοµενος. Εν τη των ορωµενων κτισει. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. καθως ειποµεν. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. τοις αδελφοις µου. Λογον τον Υιον. εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. Θεον τον Πατερα λεγων. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν.

αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. ελαβον αυτον. ουχ ως µη οντες. αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. ουδ᾿ ηνωθη. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». ου τοπω. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. τον κοσµον ποιησας. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. «Οσοι γαρ. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν. εν τοις πασιν αριδηλως εστι. Προσεχετε µετα ακριβειας. φησιν. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. ουδε ευρεν. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. παρα τω Θεω εισιν. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. ουδε εγνω. ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. ινα σαφες αυτο απεργασηται. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. φησι. νυν µεν µετριως. εν δε τη αναστασει τρανοτερον. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. ουδε αυτον εωρακεν. . επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». διεστη του κοσµου. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. Πως. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. φησιν. φησιν. φησιν. αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. Ειτα ποιησας τον κοσµον. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν.

ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». φησι. Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. οτι εγω αγιος ειµι». και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». ωστε µη µονον ειναι πιστους. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. πληρης χαριτος και αληθειας». Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. καγω εν αυτω». ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. Οσοι δε ελαβον αυτον. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν.

ου λογω µονω. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. ει τεκνον Θεου εγενετο. εαυτον θεασασθω. Αψευδης γαρ ο Χριστος. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. Τοιγαρουν εκαστος υµων. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». οτε ταυτα εγενετο. φησιν. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. αδελφοι. µια δε των αµφοτερων η δοξα. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. κατ᾿ αυτην την ωραν. Γεννηθεντες. ου µη διψηση πωποτε. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. Εµµεινωµεν. αδελφοι. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. (307) Ει ουν εκεινος . οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. ουκ ανθρωπος. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν.

Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. φως το Πνευµα το Αγιον. τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. αορατον. ουκ εκτησαντο δε. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. οτι µη . οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. Ει ουν η πηγη βλυζει. ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. Πολλοι γαρ ειδον µεν. αχρονον. κατα τους ουτω φρονουντας. Φως ο Πατηρ. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. ολως αισθησιν λαβωµεν. ανενδεες. αποσον. αΐδιον. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. ουκ εστιν. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. βλασφηµει. ετι οντες εν σωµατι. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. ωσπερ αρτι. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». φως ο Υιος. εν φως. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. ασυγχυτον. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. ατµητον. ακτιστον. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης.

Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. αλλα δια ραθυµιας απολεσας. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. κατακριθησεται. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν.επολυπλασιασεν αυτο. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». Και πως εσται τουτο. εστιν η πανηγυρις. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. ουκ εν ηµερα µονον. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. Ενταυθα τοιγαρουν. Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. ει γε βουλεσθε. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. ενταυθα τα σκαµµατα.

αδελφοι. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. Ου γαρ εστιν. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. αδελφοι. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. λεγων. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. ινα παλιν ερω. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. το φως του κοσµου». ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. φως εστι. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. Ο γαρ Θεος. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. επειτα και ηµων. αρα. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. (310) ει και µη τη ποσοτητι. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι.

πονηρε δουλε. αλλ᾿ ως εν βορβορω. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. τη ση ρυπαρα καρδια. σε. περιγραπτον. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. ητοι φωτος. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. και χρηµατισαι ηµερας υιος. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. οτι ελθοντα µε. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. τουτο γινωσκων αυτος. εν νυκτι διαγεις. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι.εγενετο. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. απρακτος ων συ και αργος. ως ουκ οιδας. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. ως συ λεγεις. ωσπερ ουν και φως. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. οστις αν ης ο τουτο λεγων. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . Ει φως του κοσµου ο Χριστος.

Ταυτα τοιγαρουν ερει. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. µεθ᾿ ηµων ων. αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. καθως ο Παυλος φησι.». οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. και νυν ο Κυριος λεγει. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». τουτο τοις νοητοις Θεος». και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων. Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου.θεαθηναι. πως. ελευσεται. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. Ουδαµως. εργατα της ανοµιας. και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. ινα το φως ηµας καταλαβη. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι». ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». . Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος.

καθως φησιν ο . τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. θεοι τη χαριτι. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. µενουσιν. σωµατικως δε ουκετι. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. περιφεροµεν. αλλα φθαρτον αυτο. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. ανθρωποι τη φυσει. πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. ενταυθα οντες. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. εκει το παν ελπιζοντες. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν.

τις αρα ηµων απιστοτερος. αρτον λοιπον µονον ψιλον. Και ουκ ειπεν. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. καγω εν αυτω». εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. εν τω εµω φωτι. Ει τοινυν αυτος φως εστι. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. τις ηµων αθλιωτερος. εργων ερηµοι. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. εν τη εµη θεοτητι. αλλ᾿ εν εµοι. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. «Εγω γαρ. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. φησιν. τουτεστιν εν τη εµη δοξη. τι νεκρου διαφεροµεν. ηµεις δε τα κληµατα. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. αλλα και ασυγχυτως. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως.

οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. ταυτην λαµβανουσιν. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. . Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. Και µη απιστει τουτο. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. Οντως ουδεις. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν. η και µετα την εξοδον. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες.

οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. φησιν. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. οπερ απευχοµαι. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. οµοιοι αυτω εσοµεθα». αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. συγκραθεντες αυτω. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. οτι. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. οτι. µετριως µεν. οταν αποκαλυφθη. ουτοι δε εντυγχανουσιν. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. ει τολµηρον δε ειπειν. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. οτι αυτοι. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. . Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες. οµως γενησονται. των αλλων απαντων καταφρονησαντες.

αλλα µορφουται µεν. Ποιοι. αλλα ενδον. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». ουδε ους ηκουσεν. οταν εγγυος εστιν. . ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. εν τη καρδια ηµων. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. Ουµενουν. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. οντα δε εν τω Θεω µονω. εν τω µετωπω. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. µητηρ αυτου λογισθησεται. το του Χριστου στοµα. Απαγε. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται.

ως επι µαρτυριον κληθεντες. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. καθως ειποµεν. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. απαραλλακτως. ουτως ουδε. ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. εν ενι φωτι. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. . γινωσκοµενοι. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. ω αδελφοι. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. µη τι γε µεριµνωντες. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. η οτι (321) γινεται µεν.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. οτι αδυνατον το πραγµα. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν.

αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. Ο ηδη νεκρος γεγονως. Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. Και παλιν· «Ως νεκροι. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. αγαπητε. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. παντως εστερηται. τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις. και ου δακρυον. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. παντων χρηζει. και ιδου ζωµεν. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . ει και τουτο τις οιεται. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. Και προς το τελος. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις.

αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. οι πτωχοι τω πνευµατι. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. Ου βουλει. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. Θανε και ζηση. Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. Ο δε γε αναγινωσκων. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. Και ιδου συ νεκρος. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. Ουδαµως. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. Το µεν γαρ ιδειν. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. ωσπερ κριος. κυριος τουτων ενος πως γενηται. φησιν. ειποι αν. Εν αληθεια γαρ. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου.οφειλει του κτησασθαι. ει µη προ των πυλων αυτης. Και ωσπερ νησους τινας εν . Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. µη κτησασθαι δε. η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν.

η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. Ως γαρ ουκ . ερχεται. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας.πελαγει θαλασσης.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. επι τη γεφυρα περιπατων. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει.

αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. Υποδειξον. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. µηδεις αυτους πλανατω. Ηµεις εσµεν. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. ∆εσποτα. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. . και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. Αλλ᾿ ω Κυριε. ηµεις οι αναξιοι. προς το ταυτης κρατησαι. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. οι πτωχοι.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. ο οδηγος των πεπλανηµενων. αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. ∆εσποτα. εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. Νυν ουν. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν.».

τον τα παντα. ∆οξα σοι. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. ∆οξα σοι.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. ασχηµατιστον. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. ανιδεον. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. αϋλον. Ο τα παντα συνεχων. ∆οξα σοι. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. Τις σε. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. Κυριε. ανεκλαλητον. ο φυσει φιλανθρωπος. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. τις ιδων σε ου φριξει. τω ουτως οικονοµησαντι. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. αποιον. ω αγαπης υπερβολη. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. των δουλων σου. αγνοουµενος παρα παντων των . εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. ∆οξα σοι. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. και αυτον τον βασταζοντα. αποσον. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. ∆εσποτα.

απανασταντος αυτου απο σου. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. προ του ταυτα εννοησαι σε. Αλλα βλεπε. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. Ισθι ουν οτι.συνοντων αυτω. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. και ωφελησεις οντως ουδεν. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. ουκ εσεται πλουσιωτερος. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. µηδε προσοντων αυτω φυσικως. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. συντριβων σεαυτον και µαστιζων. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . η ποσων ορωµενων κοσµων. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. εξεις ενδον ουδεν. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. µηδε προσπιπτε. Χαραν γαρ ων. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. Ποιου.

χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. ∆ος ησυχιαν. Εκπληττου. Ει ουν. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. φηµι. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. ως ειποµεν. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». Ταυτα τοιγαρουν ειπων. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. ωσπερ ειρηται. Εκεινου ουν.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. αυταις δη. Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. Στηθι ουν. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. φησι. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. οντος ανενδεους. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης.

Καγω τουτο σοι λεγω. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. Παντη που δηλον. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. της βασιλειας λεγω των ουρανων. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. Εαν δε συ. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. ητις αυτος εστιν ο Θεος. ο τοιουτου πλουτου. . εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. εν κατασχεσει γενοµενος. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη.γραφησας θεολογιας καλως. Ει δε. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον.

Μη. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. ιερεις. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. ∆εσποτα. τον δουλον σου. Εδει σε ουν. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. αλλα και διαγων µετα Θεου. Μηδαµως Κυριε. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. ∆εσποτα. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. τον αθλιον και ταλαιπωρον. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. ειτα. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. περι τα στασιωδη κατελθων. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. αρχιερεις. τον υπερανω παντων των ουρανων. και δια τουτο εκει . µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα. Μη οργισθης µε. εαν υπ᾿ εκεινων παντων. (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου.

αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. Πως συνδιαξεις. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. Πως καταδεξη. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω. τα σκωµµατα τουτων. ∆εδοικα µη φειδωλια. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. Αλλα πως παντα εξειποιµι. Κυριε. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. τρεπτη ουσα. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. µη ηδονη απατηση µε. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. ∆εσποτα. ∆εσποτα. ει κελευεις. τους αδελφους σου επιστρεψον». µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. συ µε και µεληδον. ο ευσπλαγχνος. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. Πως ου φευξη.». η αδικουντων αυτων σιωπωντα. τας λοιδοριας. µη µεριµνα συσκοτηση µε. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. Απελθε. αυθις εδει σε προσπεσειν. τα εµα προβατα ποιµανον. φιλανθρωπε. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. κατατεµε. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. συ µε ωδε τιµωρησον. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. µονον εκει µη εκπεµψης µε». και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. α µαλλον επιστασαι συ η εγω.

Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. φησιν. ουκ αισθανοµενων.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». ω της τολµης. φιλανθρωπε. Ελεησον ουν µε. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. ω της σκοτωσεως. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. Πολλοι γαρ. ου ζωντων. «Ποιµανε. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. αλλα ανοητων και εθνικων. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. αλλα µετα φοβου και τροµου. ω της εσχατης αγνοιας. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. κακεινου «Ναι. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. η µαλλον ειπειν νεκρων. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. Κυριε. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. ει φιλεις µε. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . ου βλεποντων. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη.

και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». µητε δυο χιτωνας». Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. φευ. ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. µηδε αργυρον. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου. Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. ει δοκει. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. µη πηραν. φησι. µη ραβδον. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. τα προβατα µου». Αλλ᾿ ιδωµεν. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. . και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια. Ποθεν τουτο δηλον. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». ουδε νηθει». περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε.

η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι. Ειπον γαρ. και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. φερε δη . στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». Ουδαµως. προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. φησι. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις.

µαθητευσατε παντα τα εθνη. ο δε απιστησας κατακριθησεται». στηριξον τους αδελφους σου». αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . ινα µη εκλειπη η πιστις σου».εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. φησι. Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. «Πορευθεντες γαρ. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις. φησι. πλειον τουτων. φησιν. ου πραγµατειας. Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. Τι γαρ χειρον. υποδειγµατος. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. ου τα µεν τηρειν. ουκ οικιας. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». «Ποιµανε τα προβατα µου». των δε καταφρονειν. φησι. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. ποιµαινε τα προβατα µου». Καγω εδεηθην περι σου. αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. ου δοξης. Εκ του εις σε.

∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. µη στρωµνην επιφεροµενος. µη κλινην εχων. του ενεστωτος και του µελλοντος. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. εξ ολης της διανοιας.καταλιπων. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. και δυο κοσµων. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. ζωης φηµι και θανατου. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Αφετε και αφεθησεται. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται.

Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται.απαγε της βλασφηµιας. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. παρακαλω. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. Μηδεις τοιγαρουν. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται. καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». αγαπητοι. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. τεκνα και πατερες και αδελφοι. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . Αρχων δε του σκοτους λεγεται. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. µη. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη.

αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. αγων και συρων τον αδελφον. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. οταν υπερ χρηµατων . Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. και δικαστηριω παριστασαι. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. ανιωµενος. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. και µη πραως φερης την ατιµιαν. ου µονον δε. λυπουµενος.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. κακοπραγων η και απορων. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον.

εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. λυπουµενος. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. καν αυτος αληθευη. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. ναι. φησιν. και το ου. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. παραβαινων την προσταξιν του Θεου.απολλυµενων δικαζη. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. Μη δη ουν. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως. Αναγκη γαρ. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος. ουχι προδηλως µαινη. και παλιν· «Αµην. αµην. Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. αλλ᾿ εστω υµων το ναι. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας». η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις.

Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. ω αδελφοι. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. αλλα παντα στεγωµεν. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. ειτα.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. . το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. παντα υποµενωµεν. ου µονον δε. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. και ουτως. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. ως βασιλειον ιεραυτεµα. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις.

νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. ω πρεπει πασα δοξα. Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι».κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. ως η των θειων Γραφων ερευνα. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. παρακαλω. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. τιµη και προσκυνησις. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. και τουτο καλως καταµαθωµεν. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. σχολασωµεν. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου.

Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. και ου τουτο µονον. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. η και µετα το ευρειν χρυσιον. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. ου µονον δε. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. ως. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. αλλα µετα των . εκεινος δε απωλεσεν αυτον. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους.

ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. ο δε.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. εζηµιωθη τον καιρον. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. φοβω τουτων βαλλοµενος. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. ει και συνην αυτοις. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . οικειους τε και αλλοτριους. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται.

µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. Και καθαπερ εµπορος. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. η και θανατον αυτον υποστη. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. αγρυπνουντες. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. του θανατου λεγω. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. Ει δοκει δε. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. ειτε εξ αορατων εχθρων. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . ως δι᾿ οβολου ενος. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. ειτε εξ ορατων.

εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν. ο αρεσαι Θεω ου δυναται. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. εξαγορασωµεθα. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. οι φιλοδοξοι. τον παροντα καιρον. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. παρακαλω. οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον.αγαθα. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . οι φιλοσαρκοι.

επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. την των ανθρωπων καταγνωσιν. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. αυτην την αποστροφην του Θεου. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. εν χαµευνιαις. (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. εν ευχαις. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. εν αγρυπνιαις. εν ευχαις. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. το βαρος δηλαδη και . την της καρδιας ακαθαρσιαν. τη δε ψυχη. εν πενθει. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. φησι. κτησασθε τας ψυχας υµων».

πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. τα φρονηµατα. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. Αλλ᾿ . πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. τα κατω λιπουσα του βιου. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες.

η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. του ξυλου εγευσατο και.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. αισθητως αναβλεψας. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. εξ ουρανου». Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. κωφευσας του . Ινα. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. ετεθη εν τω παραδεισω. Οιος ο χοϊκος. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. τοιουτοι και οι επουρανιοι». θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου. Τινα τροπον.

απο της παραβασεως γεγονε. αχωρητου αχωρητον. αιωνιου αιωνιον. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. ασωµατου ασωµατον. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. γυµνος τε . (358) αθανατου αθανατον. ο Κυριος εξ ουρανου. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. εσεσθε ως θεοι. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. ο εκ γης χοϊκος. τυφλος. ο πρωτος ανθρωπος. γυµνος. Ουτος. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. µη χωρισθεις εξ αυτου. αορατου αορατον. απροσιτου απροσιτον. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. αναισθητος. γινωσκοντες καλον και πονηρον. µη καταλιπων ολως αυτον. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ακαταληπτου ακαταληπτον. Λογος Θεου και Θεος. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. ινα συνελων ειπω. Θεος εκ Θεου. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν.

ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν.. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. . ατρεπτως. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. αλληλοφονιαν. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν. ως θεους . Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. Πορνειαν.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι. θνητοι. η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες. Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. τυφλοι. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως . εγενετο ανθρωπος. ως οιδε. καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». γυµνοι και αναισθητοι. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. και ει τι τουτοις παροµοιον.απαγε της βλασφηµιας . µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. φθαρτοι. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. Τινα ταυτα. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. µοιχειαν. οιος ουτος ο χοϊκος. ατινα ουχ ο Θεος . τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. µη οτι γε πραττειν.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει. ανδροµανιαν. κωφοι. Οθεν. αναλλοιωτως. Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες.

Προσεχε. µονος φιλανθρωπος. µονος δυναστης. µονος αληθινος. µονος αθανατος. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». ουτω και ενταυθα πεποιηκε.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. Πως και τινα τροπον. ως εσται εις τους αιωνας. ωσπερ ην. Θεου φηµι και ανθρωπων. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. ηγουν απο της γυναικος αυτης. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. η πιστις η εις αυτον. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. ει µη µονην. την κατα σαρκα συγγενειαν. µονος ην και εστιν αγιος. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. ως εφαµεν. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. µονος δικαιος. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων.

και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. οντως πιστοι εσµεν. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. Τινα εισι ταυτα. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. αυτον δηλαδη τον Χριστον. επουρανιου Θεου τεκνα. των αιωνιων αγαθων.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. ολοι ολως επουρανιοι. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. ως πιστευοµεν. αντι επουρανιων και αυτου του . ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. και ου µονον ταυτα.

αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. ουδεις αν εσωθη ποτε. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. ως ο Αδαµ τοτε. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. ∆ια δη τουτο. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. και ου τουτο µονον. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. ει δ᾿ ουν. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο.

αλλ᾿ εκαστος υµων. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. ως ειποµεν. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. αλλα και λιαν εστι δυνατον. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. η αληθεια». οποτε ουτως εχοντα ιδοι. η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. ο αψευδης. λεγων. ο φυσει αληθης και η αληθεια. το εαυτου συνειδος. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. φησιν ο Αποστολος. αγαπητοι. ερευνησας. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. Θεον ψευσασθαι). Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων.

η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. πως ουχι πενθησει. η συναξει λαου. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. ει και τα παντα κατεχει. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. αποστολικως ειπειν. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. εγκαλλωπισθησεται. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος. αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. πως σωµατικως ευφρανθησεται. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». προτιµησει των ορωµενων αυτου. εγω νενικηκα τον κοσµον. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. . αλλα ξενον παντων των επιγειων. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει.

την του Πνευµατος καθοδον». Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. παντων αποσβεσθεντων αυτων. τα Θεοφανια. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. την Αναληψιν. και ετι προς τουτοις. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. αλλα συµβολα εορτης. την Αναστασιν. Ουδαµως ουν. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. Τι γαρ µοι οφελος. . µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. ειπε µοι. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. ει εστι σοι συνεσις. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. ειτα µετ᾿ ολιγον. Οντως ουδεν. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. αποκριθητι. την Υπαπαντην. ο λαµπραις αυτων εορταις. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. η την των φιλων συνελευσιν. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. αγαπητε. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. τι µοι το οφελος. κατα τον Σοφον. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει.. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. οτι δη τα µεν σβεσθησονται. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. και συνετως. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα.

ουτω και ο οικος της σης ψυχης. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. Ακουε νουνεχως. Ταυτα λεγεις. ουτος ο περικαλλης οικος. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. Αλλα (368) πως. Το γαρ νοητον σοι φως. Ποιον δη τουτο. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Ειπε. Τις γαρ. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το .καν αγης σιωπην. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. φησι. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. ο τουδε του ναου τιµιωτερος. υπο του λογου αγχοµενος. τι µοι το κερδος. Καθαπερ γαρ ο ναος. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. Ου τουτο λεγω. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. Ουτω προστασσεις. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. λεγει Κυριος. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν.» φησιν. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. η σηµερον ευφρανθησοµαι. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. καθωσπερ ουτοι. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. Το δε νοητον σοι µυρον.» φησιν. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. ινα. αυριον δε σκοτισθησοµαι. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι.

αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει. υπαινιττεται. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. Ο αινος δε και ο υµνος.

Πως γαρ. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. ει οιον τε. υπερ τας του ηλιου ακτινας . σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. αρχοντας.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. οση σοι δυναµις. τι σοι το οφελος εορταζοντι. αρχιερεις. «Ου γαρ δεδοξασται. ∆εος µη και συ. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. λαϊκους. ακουσης «Μεταστρεψω. ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. Εστω σοι εορτη. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. «Εορταζε» φησι. µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. Και πανυ µεν ουν. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. λευΐτας. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. µοναστας. ειπε µοι. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. βασιλεις. Τι ουν. συγκαλει. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. φησι. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. προφητων. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. ως οι παλαι Ιουδαιοι. φησιν. και παντας. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. Ποιαν γαρ. εορταζε.

ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. ου µη διψησης εις τον αιωνα. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. αρρητος γλυκασµος. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». οια δη φιλοι. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. Ει εν θεωρια καθαρα . (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. Αντι λυχνων πολλων. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. νοουµενος δε αιµα Θεου. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. Ει εν αισθησει και γνωσει. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. Αντι πληθους λαου.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. Αντι µυρων και αρωµατων. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. µονον εν αισθησει ψυχης. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως. φως αφραστον. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου.

(374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. ει φωτοειδη τον αρτον. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. ουδαµως ενωθηση Θεω. ζωη. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. η πυρινον αυτον. Ει ουν. πως. η βλεπων το οιονουν φως. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. ου κολληθηση. η πηγην βλυστανουσαν. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. πως οιει της ζωης κοινωνος . νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. πυρ και υδωρ εστι ζων. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι.µετειληφας ου µετειληφας. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. αγαπητε. ειπε. τρεφοντες µονον το σωµα.

Ο γαρ απροσιτος Λογος. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε.γεγονεναι. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. θερµαινει δε σε το πυρ. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. η ζωη επεσκιασεν. µη εσθιων. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. ουχ ηνωθη σοι δε. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. δεοµαι υµων. Χριστω συµβασιλευοντες. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. και ουδε εορτη. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. ανοιξατε µοι τα ωτα. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. ου περιλαµβανεται αισθητως. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. Χριστω συνοντες. µενεις µη λαµβανων. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. ουχ ηψατο δε. ω πρεπει πασα δοξα. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. Εαν ουτω µεν εορταζης.

υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. σπευσητε. φησιν. Γενεσθω και ως νυµφη. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. Γενεσθω. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. ει δυναται. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. ει βουληται. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . Γενεσθω. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. ωστε. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα.των λεγοµενων. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. ινα. Γενεσθω και ως η παιδισκη. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. και ως πορνη. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. ζητησον και ευρησεις.

τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. ει τοιουτος γενηται. τη µια βασιλεια. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. επειτα ελεησει. η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. θεασαµενος. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. αλλα. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. ου τα οπισθια µονον ιδη. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. Η. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι.µου ο αγαπητος». εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν.

ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον. ει δυνασαι ειπειν.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ουτε µην εµποιησει σοι. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. παντως εξ αµφοτερων αργει. παρεστι γαρ. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. Ποσοι. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. Ει γουν η αργια κακον. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. αλλα . εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. Πως. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. µη φοβου. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. εαν εκ τουτων σχολαση. Ειρηνη σοι εγω ειµι.

του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω». και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες.δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν. κατα τον θειον . και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. αλλα µετα του κοσµου . Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται.ω των κριµατων σου. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις».

. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. αλλα ψευστης και πλανος. οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. µαλλον δε εξω της οδου.Αποστολον. ουχ εαυτοις. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». ουκ εχει εν εαυτω. εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων. ει και εαυτοις. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. απο της ησυχιας επι τον λογον. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. πορευοµενος. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. οτι την αληθινην σοφιαν.

αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. ως ειρηται. φοβος.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. ει µη µονος ο Θεος εστι. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. ε΄. δ΄. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. (383) α’. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. ει και τη γη παρεισιν. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. αορατος γαρ. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. γ’. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. . φησι. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. β΄. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. και εστι και εσεται.

αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. . προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. η΄. ζ΄. αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. θ΄. Τουτου δε γενοµενου. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον.στ΄. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει.

η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος.ι΄. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. «Υποµενων γαρ. ια΄. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. ιβ΄. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. φησιν. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. ιδ΄. ιγ΄.

χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. ιστ΄. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. ιζ΄. ιε΄. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ιθ΄. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. κ΄. Ο φευγων τον κοσµον. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. αλλ᾿ οτε κληθης. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. ιη΄. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος.

τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. κβ΄. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. Ει φλογα ελαβες. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. κγ΄. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. τουτο µη καταδεξη. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. αδελφε. και εις ακηδιαν εµπεσητε. προς κακοπαθειαν. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. Και πρωτον µεν. φησι. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. Τουτο γαρ φυλαττων. προς εγκρατειαν ακροτατην. κα΄. τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν.χρηµατα. Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. ινα. . αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται.

ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. κζ΄. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. βλεπων αυτον. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. του σκοπου µου απετυχον». κε΄. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. φησι. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. κστ΄. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. . ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. κη΄. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι.κδ΄. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον.

εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. λ΄. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει.κθ΄. λβ΄. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. λα΄. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. οπως. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. ην και λεγοµενην ακουεις. . εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον.

Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. ανωθεν δε ειπων. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. ως ουποτε αυτην εθεασατο. λστ΄. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν.λγ΄. εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». βαπτισµα εκεινο. ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. λδ΄. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. . δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». λε΄. λζ΄. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν.

ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. αλλα και την επιθυµιαν . ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. λθ΄. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως.λη΄. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. µγ΄. µα΄. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. µ΄. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. µβ΄. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται.

την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. µδ΄. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. δι᾿ ης απατωµενοι. µε΄. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. µζ΄. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. ως απο της γλωττης και του λαιµου. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. µστ΄. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. και ζωντος αυτου. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. . ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. αντιλεγει σφοδρως. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. ανυψουται κακως. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται.

Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. (396) ισθι. πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. Πολλοι γαρ. νβ΄. ν΄. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι.µη΄. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. ουδεν των παντων ορα. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. ινα µη πλανηθης. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. νγ΄. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. νδ΄. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. Πας ο µη βλεπων. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. να΄. µθ΄.

ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. νθ΄. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. ως απειθειας και απωλειας υιος . τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. νζ΄. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. νστ΄. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. ιστω. Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. νη΄. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. νε΄.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος.

ξ΄. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. θανατου δε σταυρου. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. Οιδας γαρ. Και δως. ξα΄. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. το εαυτους απαρνησασθαι. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. Κυριε. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. ξβ΄. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. ∆εσποτα. Κυριε. ευθυς κατορθουσι. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. οτι θελω σωθηναι. ξγ΄. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον.

εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. ξστ΄. Ακηδια και βαρος του σωµατος. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. και ινα τι συνταρασσεις µε. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. Σατανα. µοναχε. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. πονον δε καρδιακον εµποιει. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. η ψυχη µου.απο της ψυχης εξαφανιζει. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. ξε’. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». εν οις. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. ξδ΄.

Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . ξη΄. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου. ποτε µεν βαλλει αυτην. φευγοντας µαλλον αυτον. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. φυγαδευει τους δαιµονας. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. ξθ’. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. ηπερ αυτους εκεινος. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. Μη θαυµασης. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. ξζ΄. ο’. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια.

Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. οβ’. και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. οα’. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. Ο δε κραταιοτερος αυτου. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. Πολλη και πασιν. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. ογ’. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. ως τον υπνον ενικησε. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. και πενθους εκλειποντος. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. οιµαι. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν.

οστ’. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. ως γε πειθοµαι µαλλον. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. ως δε Μανασσης. Ου και εισακουων ο Κυριος. ως δε οι τρεις παιδες. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. οε’. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. ως µεν Ιωνας. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. ως δε ∆ανιηλ. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι.τοιουτων ισχυει. οδ’. και βραχυ κενον καταλειψασα. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. βοα προς τον Θεον.

οη’. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. µη γενοιτο. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος. υποσηµαινεται. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. Επαν δε. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». οζ’. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον.

ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. καν επισκοπος καν ηγουµενος . Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. αµεριµνος οφειλει ειναι. οθ’. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. εις την υπερ φυσιν επανοδον. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. εγκατοικησει. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. ουτε δι᾿ εαυτον. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. π’.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. Ο δε απο τουτων ελευθερος. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. πα’.

αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. Ουτω την µεν αναιρων. µηδεν . αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο.». ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. πβ’. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. πε’. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων.» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. την δε βεβαιων. τα δε διατρεφεται. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. πδ’. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην.καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. πγ’. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται. και την σην καθαιρησης. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει.

το παντα φρονειν. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. $α’. πθ’. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν.εχων. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. το παντα νοειν. ου πιστευει ποτε. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. το . επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. πστ’. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. πζ’. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. $’. πη’.

Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. µη λανθανοντας δε. των εις την γνωσιν του . και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. $δ’. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. $γ’. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. $ε’. τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε. $β’. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. Ουκ ει τι παντως αργια.

ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. Ου ταυτον αναχωρτησις. $η’. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. το δε δευτερον. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. αλλ᾿ ετερον και ετερον. Πολλοι µεν. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. Η µεν γαρ. $στ’. ρ’. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. απαθων και τελειων. $ζ’. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». . κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. $θ’. Η δε τριτη. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια.

α’. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. ρα’. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. και των αυτου εκδυς αναγκων. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. . β’. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. πως αισθησει υποβληθησονται. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται.

αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. δ’. µη επανακληθεις. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. η’. ε’. ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην.γ’. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. µη πολυπραγµονησης τα κατω. στ’. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. αλλ᾿ εν τιµη ων. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. παντων ακουει και ουδενος. ζ’. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. και ουδε αυτων.

ιβ’. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν».βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . ινα µη τι πλεον ειπω. ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. θ’. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. ουχ οσον εστιν. ι’. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. ια’. αλλα µερος τι καθορα. µετα γνωσεως γινονται. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. ιδ’. ιγ’. εως µεν εξω των υδατων εστιν. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι.

(417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. απορρητως ανερχεται. Απλους ων ο νους. . εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων.ορα. ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. ιζ’. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ιστ’. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. ιε’. ιη’. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη.

πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. αλλα γινωσκετω. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ιθ’. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. κ’. . οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. κ’. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ζων υπερ ζωην εν ζωη. αγνωστως δε. αγνωστως δε. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. αλλα γινωσκετω. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον.

σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. αισθητον και νοουµενον. ορατον και αορατον. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. εις αισθητος και εις νοητος. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. ορατον και αορατον. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. εποπτικον της ορωµενης κτισεως. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. κγ’. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. ωσπερ και δυο κοσµοι. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. . ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. γνωστικον της νοουµενης.κα’. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. κβ’. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. ζωον θνητον και αθανατον. οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. µητε των αισθητων προς τα νοητα. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. µητε των νοητων προς τα αισθητα . Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου.

ωσπερ βαρβαρος. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. ανθρωπους. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. ου Σκυθης. (421) α’. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. ουκ Ιουδαιος. θηρια. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. κτηνη και ει τι ετερον. µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. κε’. κδ’. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. ουχ Ελλην. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. Η Αγια Τριας. β’. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. Απαρχη Χριστος. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου.

την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. . εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. ητις εστιν ο Θεος. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. αλλα παντας ως αγαθους οραν. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. τουτοις κολλωµενοι. η εξ εργων επιµωµος. δ’. γ’. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. ε’. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. επι πλειον σπλαγχνισθητι.

Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. ι’. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. η’. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν.στ’. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. ζ’. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. θ’. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. ια’. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων.

Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. ιε’. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . και ληθην λαβων των τοιουτων. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. ιγ’. παντων. Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. ου µεχρι ραφιδος µονον. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. ιβ’. ιστ’. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και.καταφρονησαι ου δυνανται. ως µεν υδωρ. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. ιδ’. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. γονεων.

αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. ιη’. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. ιθ’. κ’. ιζ’. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. ουτως αει διατελει. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. αλλα . των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. οπερ παντη αδυνατον.

νοητως δε γαληνην. καθαραν. κα’. εις γην πρηνης πιπτει. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. γινεται. Προ του πενθους και των δακρυων. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. Τουτου δε γεγονοτος. υπερ λογον. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. µη φερων τουτο οραν. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. ταπεινην. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. κβ’. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. κγ’. κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος.

παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. κε’. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. κδ’. εφ᾿ οις ηµαρτον. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις.καρδιαις ηµων. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. ουδε κατεγνωµεν εαυτων. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. . ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. λοιδορουµενος ευλογει. ος και ατιµαζοµενος χαιρει. απογινωσκουσιν εαυτων.

εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. Οπου βαθεια ταπεινωσις. φησιν ο Θεος. πασα καθαροτης και . Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. κθ’. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. «Μακαριοι». τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται.κστ’. κη’. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. Ταυτης δε γενοµενης. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. λ’. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. κζ’. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. «οι καθαροι τη καρδια. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης.

ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. λα’. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. οτε βουλοµεθα. ως αν. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. Τουτο καρδιας καθαρας . η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. οτε αν βουληθη τις. φησιν. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. λδ’. λγ’. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως.». γινωµεθα υπερανω των ουρανων. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. και οραται τουτω Θεος. λε’.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα. λβ’. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα.

η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. δυναµει. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. µα’. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. λζ’. λη’. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. εργω. πειρα και αληθεια. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. ητοι νενεκρωµενος. Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. Προ θανατου θανατος. µ’. λστ’. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. λθ’. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν. αφραστου ηδονης πληρουµενη. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα.

«κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες. µγ’. «ουκ . εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν.λεγοµενους θειους λογους αυτων. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. µωρια γαρ αυτοις εισιν. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις». (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. ουτως. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. φησιν. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. φησι. µβ’.

Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. η µυστικως . ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. σαρξ εστιν ετι και αιµα. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. µδ’. µη απατασθω. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. τον Θεον εχων. ου κληρονοµει. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. µστ’. ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. µετα δε ταυτην. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. φησι. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. µζ’. µε’.

ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι. µη’. να’. .» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες. ν’. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. µθ’.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι.

∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. και εχων ως µη εχων. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. ακατανοητως κατανοουµενος. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. νε’. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. µη εχων αυτον ως εχων εστι. ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. αορατως ορωµενος. νγ’. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. καταστραφεισα. νδ’. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται.νβ’. ακρατητως κρατουµενος. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος.

«τα δε ιµατια ου κατακαυσει. Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. νη’. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος .φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. φησιν ο Σοφος. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. νθ’. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. νστ’. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. νζ’.

τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. τω φιληδονω και φιλοκοσµω. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. υπαρ και νοερως. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. λυπηθησεται και θλιβησεται. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. ξα’. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. γρηγορων και καθευδων. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. ξ’. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων .Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. ξβ’. τω φιλαΰλω και φιλαρετω.

κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. σοφιας. (441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. ησυχος. µεστη ελεους. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. ξστ’. Πολλοι µεν τον ερηµικον. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. ξγ’. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. ουτως εστιν ιδειν και επι των . ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. ξδ’. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. καθαρα. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. απερισπαστος. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. εµφιλοσοφει. ουκ εξαπατωµενη. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. ξε’.

Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. απο Θεου. ο’. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. ξθ’. ξζ’. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. ξη’. εκπορνευει. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. ιν᾿ ειπω. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. επαινετοι και µακαριοι.πνευµατικων. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. ως φησιν ο ∆αβιδ. κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται.

οα’. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. ογ’. ∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. (444) µη αντιτεινωµεν. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. ουκ οιδα. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. συνοντες αυτω εκεισε. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . οβ’. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. αγνωστως και γνωστως. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει.

ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι . Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. ως πιστοις και υπηκοοις. οζ’. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. τοτε ηµιν. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. οστ’. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα. οδ’. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν.επιτυχιαν. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. Οταν παση ισχυϊ. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. οε’. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα.

αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. π’. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. . αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. και κληρονοµοι. Μη γαρ. ανθρωπε. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. συγκληρονοµοι δε Χριστου». ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. οη’. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. κληρονοµοι µεν Θεου. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. οθ’. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες.

βλεπων αει. πγ’. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται.πα’. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. πδ’. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. κατα τον θειον αποστολον. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. συν τη οιησει . ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. αι θλιψεις. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. πβ’.

επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. ει αρα γε ακουσωσιν. πζ’. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. δαιµονιωδη. κατα τον θειον αποστολον.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. τοσουτον τα . ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. ην εµωρανεν ο Θεος. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. ψυχικην. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. µεστην εριθειας και φθονου. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. πε’. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται. αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. υπο τουτων χειραγωγουµενος. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. πστ’.

πη’. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. πθ’. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. 90. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. µη επιγινωσκοµενος δε. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω».µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο .

της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. 94. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. ποτισαι τε και θρεψαι. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα . Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». εµοι εποιησατε». Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. ως ειρηται.εκτισται µεθισταται φυσεως. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». απερ βουλεται. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. 92. ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. 91. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. 93. 95. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν.

ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. . ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται. 97.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. κριναντας τουτο. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. αλλ᾿ εκαστος. 96. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. 98. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. αρα οι παντες απεθανον». της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος.». εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. 99. αλλα και τους παροφθεντας. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. ποτισας. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται.

. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου. Τελος των κεφαλαιων σκε’.ρ’. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. Οτι. Πως γαρ. (454) 1. Ερωτ. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. ο τον κοσµον ποιησας. Απαντ. και προ του γενεσθαι. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. Απαντ. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. 2. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. και τα µηπω κτισθεντα. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. Μηπω οντος του κοσµου. Θεος. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. πως ην εν τω κοσµω. Ερωτ. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας.

που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. παρων. αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. Ερωτ. Ερωτ. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. 4. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. Πως. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. Απαντ. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. ως λεγεις. ουδε οι αγγελοι. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. πως αρα πορρωτερω . ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. Αρα διεστη του κοσµου. Ερωτ. Ει ουν. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. Ο δε τα παντα πληρων.3. Απαντ. 5. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. Απαντ. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. ως λεγεις.

ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. ουδεις των απαντων γινωσκει. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. Ερωτ. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια. «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. 7. Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. Και παλιν. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». Απαντ. «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. Απαντ. 6. ως εν οντα. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. ει µη ο Υιος. τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. Και πως φησιν ο Χριστος.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. Ερωτ. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι».

Πως ουν < ου > πασιν οραται. Απαντ. 8. Του Κυριου λεγοντος. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. Ερωτ. Απαντ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ .του αποστολου. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. 9. επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. και εκ µυριων ετερων αγιων. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. Ερωτ.

αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης .Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. Ιστεον ουν. καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. 2. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. οιµαι. (11) 1. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω.

δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. 4. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι. οια δη τηλαυγης την διανοιαν.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω. ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. 3. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως.

∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. παντα τα οντα. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. ως σοφιαν. νεφελην. ως σοφον. δροσον. ως Θεον θεων. ως λογον. ως αγιον αγιων. (14) ως Κυριον κυριων. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται. περικοσµιον. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. εγκοσµιον. υπερουρανιον. ως απολυτρωσιν. ως αιωνιον. πυρ. ηλιον. αστερα. αυτολιθον και πετραν. ως αγαθον. 5. ως βασιλεα βασιλευοντων. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων. ως αρχης. ως παλαιον ηµερων. ως καλον. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. υδωρ. ως δυναστην. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. υπερουσιον. 6. ως δυναµιν. µηδεν οντα των οντων. ως νουν. πνευµα. ως δικαιοσυνην. ως περατος εξηρτηµενα.προσωνοµαζε. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . ως αγαπητον. ως γνωστην. ως αγιασµον. υπερκοσµιον. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις.

δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. φησιν. 7. ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. κατα τον ειποντα.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. 8. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. ον εδεξατο εξ αυτου. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. κατα τον Σολοµωντα. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης.

και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. κατα το ειρηµενον. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. φησι. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. 9. (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. 11. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας.ου κατορυττει˙ αδολως τε. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος. την πατριον παλαι . ειδον οι οφθαλµοι σου. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. ως ον κοινον παντων των οντων. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. Ειχε γαρ. 10. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. φησιν. ως το λογιον. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. φησιν.

οια δη σοφος θεολογος. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. ως ειπειν. και πασαν. ταυτα. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. προς των θειων λογιων µεµυηται. ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. αυτο δε ουδεν. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. φησιν. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. 12. ως εφικτον. 13. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. ερευνων. ενουµενοι νοες. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον.

τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. ευ οιδα. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. µαλλον δε αυτους εκεινους. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. φησιν. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα. 14. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. ων ο νους εις πολλας . οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. 15. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. και πολλην αυτοθεν. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. ταυτα και ηµεις. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις.

οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . οποση δυναµις. οις ου διδονται ταυτα. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. αθανατος ουσα και νοερα. µετεχει πλουσιως. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν. ως το λογιον. των εξωθεν. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. Ειεν. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. 17. 16.

ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. και δοξασωσιν. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ .αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. ως εφικτον. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. 18. Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις.

Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. ια’. θ’. στ’. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. ε’. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. ζ’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. . ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. β’. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. ιβ’. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. Τετραστιχα του αυτου. ι’. δ’. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. γ΄. η’. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα.

Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην.ιγ’. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. Παυλον τον θειον . αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. κδ’. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. ιε’. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. ιστ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. κβ’. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. κα’. ιδ’. επινοια η πραγµατι. κ’. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. ιζ’. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. κγ’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. ιη’. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. ιθ’. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα.

καν τουτω µιµουµενος. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. εν αις αν γενηται. κζ’. λ’. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. κη’. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. οι δ᾿ αλλοι. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. κθ’. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Προς ενα των µαθητων. λδ’. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. . Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. λβ’. οις εµπαθης ο βιος. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. κε’. λα’. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. λγ’. κστ’. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει.

λθ’. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. µα’. µε’. Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. . λη’. µγ’. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. του τι δει ποιουντα τινα. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. µ’. µβ’. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. µδ’. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. λζ’. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. λστ’. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας.λε’. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων.

νε’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. ν’. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. . αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. νστ’. νγ’. να’. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. µζ’. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. νδ’. µη’. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. µθ’. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. νβ’. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον.µστ’. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω.

οποιος η ποταπος. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. ελθε των νεκρων η αναστασις. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. ελθε η αιωνιος ζωη. οτι µονος ειµι. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. ελθε το ανεσπερον φως. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. η γνωσθηναι. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ο υπερανω παντων των ουρανων. ελθε το στεφος το αµαραντινον. λαϊκους.νζ’. ελθε ο δυνατος. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. (33) Ελθε το φως το αληθινον. µοναζοντας. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. νη’. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ελθε ο µονος προς µονον. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. ατρεπτως. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. οπερ εις. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. ιερεις. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. ελθε των κειµενων η εγερσις. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. Ελθε η αιωνιος χαρα. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. ενδυµα . Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. αρχιερεις.

καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. τω επι παντων Θεω! Μεινον. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. και µη εασης µε µονον. ∆εσποτα. βλεποντες σε.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. αγαθε. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. τον ισχυροτερον παντων. ∆εσποτα. οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. προς ους παραγινη. Α’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. ων η ση παρουσια. ∆εσποτα. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. και συµβασιλευσω σοι. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. αµην. χαριζεται. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. (35) Ναι. Ευχαριστω σοι. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. ως εµνησθης µου. Νυν ουν ενσκηνωσον. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. Η δια τι. αγαθε.

35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. ο εν εµοι τελειται. ου φωτιζεται˙ φαινει. παντη ασυνθετα. εξ αρχης. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις. Ανακεφαλαιουµενον ολον. Εκεινο δε πνευµατικον. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. απειρα τω µεγεθει. ανειδεα εις απαν. Εχει γαρ. Ουτε αρχην γαρ καθορα. δοκω. αλλα τη µετουσια. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. οπερ ελαβεν. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. ου τελος ολως βλεπει. αµεριστον υπαρχον. 25 απλα. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος. ανεκλειπτον ως πρωην. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. κακεινο µενει ατµητον. πως εκεινος. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. εκ του κτιστου. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. . ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. φως ου λαµβανει. ανεκλαλητα πελουσι.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. του οντος υπερ λογον. ειπε µοι. (37) Τι το φρικτον µυστηριον. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης.

και µη βλεπειν σε λεγοντες. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. Ουκ οιδα. µη καθοραν αεναως σε. Σωτερ. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. η σφραγις παντως ωδε . α οφθαλµοι ουκ ειδον. αυτους ελεηθηναι. φωτοειδης. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. το φως παντος του κοσµου. οσιους και δικαιους τε. καθως ειρηται. µαθωσιν. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. µη εν φωτι διαγειν. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. µη λαµπεσθαι. ειθε και εδυναµην. ως φως γαρ. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. γνωσωσι και µαθησωνται. τι ειπω περι τουτου. αγιους. ο δειξας µοι θαυµασια. και ηθελον του σιωπαν. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. Ο αραββων εντευθεν γαρ. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων.

95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. Σωτερ. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. Μηδεις ανθρωπων. Τουτο φοβει µε. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. και εσται. ει αποθανοι. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. ως ευρεθη. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. τουτο ποιει µε τρεµειν.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. αλλα και της γεεννης. των εις σε πιστευοντων. Σωτηρ µου. ∆εσποτα. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. δεινη. ως εστιν επι γης τα νυν. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. ∆εσποτα. παντως εκαστος. τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. ανυποµονητος. της βασιλειας εξωθεν. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. Σωτερ. Αλλα κακως τεκµαιρονται. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα .παρα σου. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. αιωνιος η λυπη. Θεε µου.

140 συ και η αγαλλιασις. συ και ο κρατηρ του υδατος. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. πραεων. ως αυτος συ εδιδαξας. συ και η ευφροσυνη. Θεε µου. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. συ καινοτατον ποµα. Χριστε. συ ο παστος ο αρρητος. ουδε γαρ εσται τουτο. συ η τραπεζα παντων. συ γη. εις αββυσον κολασεων . (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. συ χλοης ο παραδεισος. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. φευ της αυτων αγνοιας. συ και χαρα και ανεσις. Θεε. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. . συ και ζωης το υδωρ. συ τρυφη τε και δοξα. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. συ ο νυµφων ο θειος. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. Συ βασιλεια ουρανων. Φευ της αυτων σκοτωσεως. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. ο ετοιµασας ταυτα. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. της πραξεως. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. ελπιδος και αγαπης. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου.

αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. τα µετρα της λαµπροτητος. τουτο πολλαι οικιαι. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. µη βλεποντες το φως σου. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. 160 Οι ουν. Τουτο σκηναι διαφοροι. τα µετρα της αγαπης. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. που ανωδυνον τοπον. Ω θαυµα. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. Που αν ευρωσιν ανεσιν. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. τον αναλλοιωτον Θεον.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. τον ατρεπτον τη φυσει. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. καθαπερ ειρηται. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. 150 της θεωριας τε της σης. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. των αγαθων στερουνται. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. µη παρα σου βλεποµενοι. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. Χριστε µου.

και οντως φρικης. ινα και κορεσθωσιν. ειπε µοι.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. αδελφοι. ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. ονπερ το παν καλουσι. Οι ουν αυτου µετεχοντες. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον.185 αβυσσος εσται προκοπης. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ. τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. εξ ισης ολον παντοθεν. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. εν αυτω τε οικουντες. στοχασθητι. . και . Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. (44) πως ολον περιλαβωσιν. που και στωσιν. θαυµα µεγαλης γεµον. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους.

Σωτερ. τον ασωτον. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. τον ακαθαρτον. µελος αγιον οντως. τον πορνον. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. Θεε µου. καν ολοι περιλαµπωνται. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. µη βλεποντες. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. βλεπω την λαµπηδονα. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . εξω φωτος τελουσιν.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Ορω το καλλος. το αχραντον και θειον. Σωµα γαρ το σον. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. οιδα. Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. µελος εκλαµπον.

µηδε πλανασθαι εασης µε. αδελφων. Σωτερ. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. ουκ εκπληρω εξ εργου. ω Θεε µου. ως σε αυτον. . ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. µητρος. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. α λαλω. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. και νυν πατρωας πασης. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. οικτιρµον. και ταλαιπωρον. Ουτω και νυν µε ελεησον. τον πτωχον τε και ξενον. απερ λεγω. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. πατρος. εις ποια εργα. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. οιµοι. Σωτηρ µου. λογω προξενουσι˙ φευ. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. εντρεποµενος ολως. ουτω µαλλον δε µειζονως. ιδιων.

αναρχον. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. καν επιγειον. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. ακτιστον. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. Χερουβιµ. Τι γαρ αγγελων. το σε γινωσκειν µονον Θεον. . και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. γινωσκοµενον αγνωστως. ως δεινον οντως. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. Ευχαριστω σοι. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. κτιστην τε και ποιητην απαντων.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. αγεννητον. µονον. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. οσον θελει. Κυριε. εν τω κοσµω τουτω τε. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. τι δε των αρχαγγελων. κυριοτητων. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. καν ουρανιον ειπης. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα.

προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. καν ενσωµατον ειπης. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. µια εφεσις και µια βασιλεια. αλλα νοουντες. πλουτος. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. ου καταλαµβανοντες. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει. χαρα.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. στεφανος. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. . η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. Καν ασωµατον. οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. νικος. τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα.

∆’. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. βλεπων βλεπεται. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. ου γαρ βλεπεται ολως. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. . ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. Μοναχος. οπερ εχω πλουσιως. και που ευρησως. Χριστου και των αγιων. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. Πως δε κρατησω. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. ον ορω καθ᾿ εκαστην. Γ’. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου.

ναι δη. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. Κρατει προπετους. Τους δε ποδας σου. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. . µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. οση δυναµις.

Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. απατωνται δε πλειστοι. τον ∆εσποτην των ολων. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. ∆εσποτα. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. τι δε τα ορωµενα. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. αυτος. ειπειν ουκ εχω.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. οι δ᾿ αλλοι παντες. ω Θεε µου. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. Αγνοω και γαρ. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. γνωριζει Θεον. ω της δεινης αγνοιας. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. . ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε.

δακρυα σωτηριας. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας. µαλλον ειπειν. τα και πλουσια και θεια. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. του αθλιου. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. . Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. τα αιωνια. των εµων οντως φιλων.ην φυσιωσις. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν. Χριστε µου. το φως του κοσµου. οις αντι κακων δος αγαθα. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. δακρυα ποθου. των εµων ευεργετων. των δεσποτων µου. ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. Ε’. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. τον οραν σε θελοντα. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. το φως των εµων οφθαλµων.

τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. . ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. ξενος τε πτωχοτερος. τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. την φυλαττουσαν ταυτα. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον. Σιωπην ασκει. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. ει ταυτα κατορθωσης.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον.

Πως ενουσαι τοις ανθρωποις. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. πως και υδωρ εις δροσιζον. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως καρδιαν περιλαµπεις. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως την νυκτα περιδρασση. πως υιους Θεου εργαζη.ΣΤ’. πως µε ολον µεταβαλλεις. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. πως εκκαιεις σου τω ποθω. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. Πως θεους ποιεις ανθρωπους. πως το σκοτος φως εργαζη. . µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. πως αναγεις εκ του αδου. Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. πως φθοραν εξαφανιζεις. πως βασταζεις. πως και καιεις και γλυκαινεις. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. Πως ανεχη.

µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. ∆εσποτα µου. Θεε µου. πως δε µακραν σε βλεπω. Κυριε. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. θειους και κεκρυµµενους. πως εν εµοι κατανοω. Συ µονος οιδας. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ως ποθω. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει. εµοι δε καθορασαι. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. Χριστε µου. γινοµαι υιος Θεου. ισως και µειζοντα αυτων. τη φυσει τε απροσιτος. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι. συγκοινωνος θεοτητος. του παναγιου Συµεων. ως ειπας. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. Αµην. καινους οµου και παλαιους. . και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. Εγω πονω. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. ου τεµνονται δε ολως. κατα το θεληµα σου. γενοιτο. τη υλικη. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. ποιησει. αΰλως. Θεε µου.

Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. θεοι τε κατα χαριν. ανθρωπων τους επαινους. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. προς ηµας δε. οσοι την δοξαν την κενην. ως γεγραπται. ατρεπτως. ους ορας. πως εφορας τα παντα. τεκνα Θεου. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. και γινωσκεις. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. µοιχοι και ασωτοι. βροτον οντα την φυσιν. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. ηµας ορας δε παντας. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. αµαρτωλοι. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . τελωναι. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. Αλλ᾿ ουχι παντας.ου προς αγγελους. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. Θεε µου. φως ουν καυτοι τελουσι. Η’. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. ορασαι παρ᾿ εκεινων. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια.

οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. Εν αοριστω γαρ βυθω. Ουτοι δεησεσι συχναις. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. Ακουσον. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. ζωουµενοι τε αυθις. και δοκω µηδεν εχειν. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. ο ταλας. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. οτι ολιγον το δοθεν. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . υπακοη νεκρουµενοι. Οτι ορω τον ηλιον. πιστευσον. οπερ ορων επιθυµω. ει και πολυ ηγουµαι. οτι πολυ εστι. Οιδα. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει.

τον ταπεινον. υπερ την δοξαν την εν γη. η αλλοιωσις ξενη. Ειπε. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. των πραγµατων των θειων. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. δος και ηµιν πλουσιως . τον εξω γης. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. αλλα και πασαν εφεσιν. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. τον αθανατον µονον. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. ναι δη και τα αορατα.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. ενεργουντα. αιφνης. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. ∆εσποτα. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. εξω των ορωµενων παντων. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. λαλουντα. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. ης κορεσθηναι. πως µη ποθουσιν. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. πως αν ου φριξει. ονπερ παντες ορωµεν.

µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. Λεγε. ινα µη λεγω. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. Κυριε. αλλ᾿ απαθεια τις. Θ’. (65) Αι. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. ων βλεπει. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. θαυµαστον. . Θεω µεµωραµενη. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. αι. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. Θεε. σοφια σοφων ηθετηµενη. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος.

δι᾿ ης κινειται. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. Ι’. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. φυσιν αϋλον. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. την λιθου στερροτεραν. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους. .νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην.

Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . και κεκρυµµενος πελων. Πλην ην αυτος αποστολος. το εν εµοι γινοµενον. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. ως ηκουσαµεν. ο ταλας. το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. εν ουρανω τω πατρικω. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. Νυν δε. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. αλλη πηγη ελεους. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. ξενος πλουτος χρηστοτητος. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. απερ καγω.

Οπερ και νυν. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. αλλα τυφλος. ποιος καλαµος γραψει. α εωρα. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. τον ασωτον εκ µητρας. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. και το φως εν τα τρια. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . συνεχοµενος τροµω. ποια γλωσσα εξειποι. ποια χειλη λαλησουσιν. πως δε και λογω γραψω. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. ως ειρηται. πιστευσατε. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. εν εµοι εκτελειται.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. φωτι τω τρισαγιω. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. Αυτα το φως παντως εισι. Ποια χειρ λειτουργησειε. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. ποιος λογος εκφρασειε. υπηρχον και µη βλεπων. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων.

εξ ονυχων το θηριον. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. Θεον αυτον. Ζων δε νεκρος.και. ολος εκλυθεις. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. ο λεων. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων. τον την ζωην διδοντα. ολος εξαπορησας. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. ζων αυτος εν τω ταφω. ως φασιν. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. ον µακροθεν εωρων. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. ως ειπεν ο προφητης. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. αυτον εκεινον ευρηκα. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. και κλαιειν χρη τον ασωτον. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. τον Χριστον και Θεον µου. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. υπογειος. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. . Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως.

δοξης. και γαρ. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. επειτα κτισις πασα. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. α ποτε ηφανισας. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. φωτος. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. καταναγκαζονται. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. και σου αποστερουµαι. Πατηρ ουκετι εσται. ο εν κοσµω επραχθη. δυναµεως. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. Παθη θυµου τε κ αι οργης. ευ οιδα. Αµφοτερα και γαρ εν φως. οιµοι. ου πας εφιεται. ενος εν τοις τρισι δε. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. ειτε Υιου η Πνευµατος. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. ειπε µοι. απολειται πρωτος αυτος. θεληµατος ωσαυτως. φωτος τρισσου εν τω ενι. . Θεε µου. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. αχλυς επι την κεφαλην µου. Θεου και Λογου. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. Πατηρ. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. (72) Πως. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. λειπεται γαρ του πλειονος. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. Τα τρια γαρ οραται µοι. Υιος και Πνευµα.

ου µορφην. ως του ηλιου. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. οση υπο τον ηλιον. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. Εγω δε. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. ου φυσιν. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. . εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. ολιγον µεν. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. ου νυκτος παρουσια. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. ως εφαµεν. οτε φανειται ολος. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. ουκ ιδεαν. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. η κενη και µαταια. ο ταλαιπωρος.

δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. πως ου πληρες ελεους. ειπε. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. οιησιν. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. µη που τις απελειφθη. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. αλλα και επαινουµενος.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. Πως γαρ. οιµοι. ηδονην τε και µεριµναν. ηλθεν θηριων πληθος. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. προσαγορευση µε. Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. ου θαυµαστον. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. πως ανθρωποις αρεσω. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. πως παντα γραψω. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως.

πως καθωραθης ως εγω. ουσια αναλλοιωτε. αληπτον παση φυσει. ουσια κεκρυµµενη. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. ωσπερ πηλος τυγχανει. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. ασωµατον. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. ασυνθετον εις απαν.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. εγνωσθης τοις εν σκοτει . Αλλ᾿. αλλα νεκρον. αχωριστον. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. και µη εασης µε. οιον το καθευδησαι. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. οιον φαγειν τε και πιειν. ω Θεε µου. Χριστιανος απο Χριστου. ω φυσις αµολυντε. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. ολως ων εν τοις παθεσι. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. ως ανθρωπος. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. ετερον δε του Πνευµατος. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. ως αν ξηρια. εν θεληµα ανθρωπου. Χριστε. µεσον τουτου πλανασθαι. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. αλλα διπλους. και αλλο της ψυχης µου. τρισαγια. αναισθητον. το παν ψυχης ειναι δοκω. µηδε επεγνωκως σε. Αλλ᾿. φως απλουν και ανειδεον. Πλην ου τριπλους. ατµητε. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον.

επαθες ωςκακουργος σωµατικως. ω και οµιλω . ο ο κοσµος ουκ εχει. αγνωστω δε τοις αλλοις-.ειπειν δε τολµα – και φιλω. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. Εγω δε παλιν. τουτο η παρουσια. ποια γλωσσα λαλησειε. αµαρτωλους. ου γινωσκω. εσθιω. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. Φρικτον γαρ οντως. και εδεσµευθης ως φονευς. ∆εσποτα. ω βασιλευ. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. ποιος νους ερµηνευση. παντας ανθρωπους. η γενοµενη δι᾿ ηµας. . Οιδα. και οιδα. φιλει µε και εκεινος. τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. ινα και χειρ µου γραψη. φρικτον και υπερ λογον. απιστους. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. Τουτο οικονοµια σου. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. εθνικους. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. οτι οραται µοι το φως. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. πιστους. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. Λογε. ποιος λογος εκφρασειεν. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν.

ω Θεε µου. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. α εις εµε ειργασω. Βλεπω. κρατος. οσα νοω και βλεπω. . ουκ ακηκοεν ους δε. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. τον ποιητην του κοσµου.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. φυλαι και γλωσσαι. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. καν ποσως. ο ταλας. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. Οπως δε ταυτα γινονται. Ι∆’. πως αν καλως νοησω. Ευχαριστω σοι. ω πρεπει δοξα και τιµη. λαλησαι ουκ ισχυω. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. Θεε µου. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. ∆εσποτα. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. καν θελω. και γαρ επιστασαι τα εµα. και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. ∆εσποτα. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. (81) Εγω. οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ο Θεος µου. ολος ων αµαρτια. µεγαλωσυνη. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην.

τα πληθη των κακων µου.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. του καλου ∆εσποτου. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. δουλος υπαρχων πονηρος σου. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. ο ταλας. αντι δε των κολασεων. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. Χριστε. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. υποµονην παρειχον. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας. µηδε απτεσθαι τουτων. Παντα ουν ταλλα. ουκ οιδα. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. µηδεν λαλειν. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. ερχοµαι εις απογνωσιν.µηδεν ποιειν. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. οργης σου της δικαιας. Βασιλευ µου. φοβουµαι σου το κριµα. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. Κυριε. Σωτηρ µου. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. ως οιδας µονος. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. .

ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. ους εγωγε ποιµαινειν . ο ασωτος. Λογε. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. οιµαι. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. οπερ ποιειν εταχθην. ο ταπεινος. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους. εκει υπαρχεις συ αυτος. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. ους τεταγµαι ποιµαινειν. ο πορνος. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα.Εγω δε πως. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. ποια ψυχη βαστασειε. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. Το δε κριµα των αδελφων. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. και πως εγω. γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. Τουτο ουν το απορρητον. και πως εγω. ενος ακουων λογους. ο Θεος µου και Λογος.

συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. ο. ∆εσποτα των απαντων. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου. ΙΕ’. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. Συ γαρ ει η απολαυσις. ουκ εχων. ποιµαινειν εν συνεσει.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. οις κριµασι γινωσκεις. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. ευσπλαγχνε. και τοις χοροις των εκλεκτων. ων επραξεν αυτος. ελεηµων. φαιδρους των αρετων τω καλλει. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. Και γαρ. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. ωστε λογω. Χριστε.τι φρασσω. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. ους δεδωκας µοι αδελφους. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. αγαθων εντρυφωµεν. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. απηµονας. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. πληροφορηθητι. ει τι χρηστον η φαυλον. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην.

και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. ∆εσποτα. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. Χριστε. µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. ως εφικτον εστιν εµοι. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. µη φερων σου τον χωρισµον. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. Θεε και ποιητα των ολων. τοις προεργασαµενοις. τω ταπεινω την φυσιν. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. και γαρ ειµι ακαθαρτος. οπως εκεινοις µε. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. του φιλανθρωπου µονου. βαβαι. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. συναριθµησας σωσης. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα.. . τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. Βασιλευ µου. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Θεε µου. τον κατηµεληµενον. Θεε µου. τον αθλιον.

οτι ατρεπτος. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. ∆εσποτα. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. παντα δυνασαι. Σωτερ. δοξα σοι. παντα ποιεις. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. και τοις εσχατοις. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. ολος εκτος της κτισεως. υπερ φως απαν. υπερ ουσιας νοερας. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. δοξα τη δυναστεια. ω του θαυµατος. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. ολος δ᾿ εν παση κτισει. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. ως οιδας. τον ανω πριν φαινοµενον. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. τον ποιητην του κοσµου. διδως ως και τοις πρωτοις. οπτανοµενος. υπερ φυσεως φυσιν. εργον σον γαρ κακειναι. συγκαταβασει. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. αορατος. κατα µικρον αυξανων. δοξα τη αµετρητω σου. και πρωτον. . των πρωτων τοις εσχατοις. υπερ ουσιαν απασαν. ολος ων εξω παντων. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. Σωτηρ. οµµασι νοεροις µου. ολος τα συµπαντα πληροις. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. φαιδροτερον δεικνυµενος. αεικινητος πελων. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. υπερ αιωνας απαντας. ως θελεις. Αλλ᾿ οιδα. υπερ αρχην δε πασαν. υπερ τα παντα. απροσιτος. αληπτος αναφης τε. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. Ταυτα προς σε λεγοντος. ο απροσιτος. ∆εσποτα. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις.

ως ασβεστον λαµπαδα. θεοι Θεον ορωντες. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα.εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. ως ηλιον σε αδυτον. ο αληπτος εις απαν. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. τω µονω φιλανθρωπω. (88) αυτος εγενου και βροτος. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. µονοι πιστοι και βλεπουσιν. Επει δε συ. Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. . θεοτητος της θειας. εξω παντων υπαρχεις και. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. και ορατος ολος αυτος. ως ειρηται.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. τω συµπαθει. αληπτος αναφης τε. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. οπερ εσµεν. απροσιτος. ους φωτιζεις. το φως του κοσµου. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. τις ουκ ακολουθησει σοι. τω προσινει.

και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. και εν σοι ενοικουµεν. οι παντες αµα. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. Σωτερ. (90) . και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. ο των απαντων κτιστης. η πως ου φριξει πας τις. τη ιδιοτητι τη ση. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. εν πνευµατι τυγχανεις. υιος εκεινου. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. αδελφοι σου οι παντες. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. τουτο καταµανθανων. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. και γαρ αυτος συ γεγονας. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. ιδου. Ποια φρικτα. Και πως ου θαυµα φοβερον. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. τουτεστι παντες συγγενεις.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. τη προς σε συγγενεια. α ειρηκαµεν. και Χριστος η χειρ µου εστιν. ηµεις θεοτητι σου. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. ο τουτο ολως εννοων. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. µελος αυτου γενηση. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. εις. υπερ εκπληξιν παντα. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. Κινω την χειρα. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. οτι βλασφηµω. µελη Χριστος ηµων δε.

συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. πως ουκ ερυθριασεις.Κακως αρα υπελαβες. ολος Θεος γαρ. το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. επεβαλες ψυχη σου. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . ενδεδυµενος ρυπαρα. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. εν ιµατιω παλαιω. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι.µελη Χριστου γενησονται. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. η συ και επησχυνθης. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. απερ λεγω. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. και Χριστος ηµων µελη. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. καλυπτονται γαρ. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη.

(92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . και νυµφαι παντων αι ψυχαι. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. ολος αυτος Χριστος ην. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. εις ουτος. . ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. λαλων η και αυτος πανθανων. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. κακεινω παλιν αυται δε.καθ᾿ εκαστην. α πεπονθε. Και γαρ νυµφιος γινεται . Ου φθειρει ολως. αβλαβης. θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. απαγε. ολος µελεσιν ολοις. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. υπερ α εγω ειπον. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις. Ευλαβης ο Στουδιτης. απαθης τε. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. αις ο κτιστης ενουται.ακουεις. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. ου µεµερισται.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα.

πριν η το τελος φθασει. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. πως ευρειν εξισχυσει. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. (93) πως εις τον οικον δε. ω πατερες. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. του ∆αυιδ εισενεγκω. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. εγω σοι τι ποιησαιµι. οιµοι. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. µαλλον δε σπερµα αγιον. ολως συνουλωµενα. υπερ αβυσσου βαθος. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. πονηρων παντων πορρωθεν. τα φρικτα πως σοι δειξω. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες.λαβοι και ταυταις ενωθη. αφθορα. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι. µη πλανασθε. Και µαργαριτην εκζητων. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. πατερες. ω γυναικες. αλλ᾿. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. ως ειποµεν. ω παιδες συναχθητε. ευθυς ποιει αφθαρτους. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. ψυχην ουκ απεδυσω. Αλλ᾿. δευτε! Αλλ᾿. φθασατε. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν.

τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. ουχ οραται ολως. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. αυτος ευρισκεται εντος µου. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων.εν τω Χριστω µου και Θεω. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. και τις ο πλουτος ο πολυς. Εστι γαρ πασιν αληπτος. εστι και επιθυµητος. (95) Λογιζοµενου µου. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. κακεινος. και τι το φως το νοητον. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. ω πρεπει πασα δοξα. αχωρητος τω κοσµω. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. ολον καταφιλει µε. ΙΣΤ’. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. Αµην. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. ως αορατος. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. . και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. ολος περιπλεκοµενος. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. ιδειν τον ποθητον µου. ο τινι ουχ οραται.

µετεχω και της δοξης. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. ποια ρηµατα προσαξω. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. των πολλων πληµµεληµατων. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. (96) Πως υµνησω. Πως εις υψος ολως βλεψω. πως δοξασω. Σωτερ. πως τους οφθαλµους διαρω. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. ποιους λογους δε εφευρω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. ΙΖ’. πασαν φυσιν υπερεβην . ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. Πως λαλησαι δε τολµησω. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. τον παντων εχων κτιστην.Μεταλαµβανω του φωτος. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω. ουχι της γης και των της γης. Σωτερ. πως ανοιξω στοµα. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. πως τα χειλη µου κινησω.

ασπερ επραξα εγω ο ταλας. τρεµων ολος. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. . και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. πως σε βλεψω.παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. ουδε επραξε τας πραξεις. ο του σκοτους εργα πραξας. Θεε µου. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. ο ταλας. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. παντων ζωων εναλιων. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν. ως ου µεγεθος πταισµατων. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. Σωτερ. Αλλα τουτο παλιν οιδα. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. ουχ αµαρτηµατων πληθος. (98) τουτο πεπεισµαι. Φριττων ολος. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας.

οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. πλυνον εν αυταις ψυχης µου. µαλλον δε υπερ το µεγα. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. εκ ψυχης µετανοουντα. υπερ λογον. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας. Ενθα δ᾿ εστι. . και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. ουτως δεξαι µε. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. Χριστε µου. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. οικτιρµον.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. κοινωνους θεοτητος σου. υπερ νουν τε ελεος. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους.

Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις. και εις υψος αναβαινει. Ω Χριστε µου. οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. Χριστε µου. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. οτι πασα . και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις. ξενον ανθος! Ξενον ειπον.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται. καθ᾿ οσον στερεουται. τον σον. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. οικτιρµον. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και.

φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. ως πολλων πληγων αξιους. οπερ φερει. υπερ φυσεως δε φυσιν. αλλα τρεµοντας το περας. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. Το γουν ανθος. πασαν φυσιν υπεραιρον. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. Θεε µου. αφραστον τω ειδει πελει. οπερ φυσεως ουκ εστιν. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας.

Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. . τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. ω Χριστε µου. Πως καρπος του δενδρου διχα.την εκεινου ολον νουν µου. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. α παρεχειν οιδε φοβον. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. Οντως θαυµα υπερ λογον. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. υπερ εννοιαν δε πασαν. µηδενος εων µεµνησθαι.

ως ειπον. Αφραστα. ηθελον σαφως ειδεναι. ταυτα. ον ο φοβος αποτικτει. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. παντουργον φως και φωτιζον. εξωθεν του κοσµου εστιν.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. ο καρπος τε. Πως. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. ακτιστον κτιστων εν µεσω. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. ειπε µοι. . (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. ουδε ολως τι του κοσµου. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα.

Νοει α σοι. . Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. κρατητον ακρατητον δε. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. τεκνον. ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. ως εδοκουν. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι.

ωστε ορη µεθιστανειν. ει βουλει. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. Και τοσουτω µειζων πελει. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. που φανειται. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. του την πιστιν πασαν εχειν. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. του ειδεναι πασαν γνωσιν. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. ειπε µοι.ως Θεος παντα πληρων δε. τι ποιησει. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. τας ενεργειας. βαθος τε των µυστηριων. και µαθηση. πως αν αλλως γε κρυβειη. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. Απαγε. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. .

ηλιος αποτελειται. την του κτιστου. Τουτο ην. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. εστι πυρ. εστι και αιγλη. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. . συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. γινεται φωτος νεφελη. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. ˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου.

ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. εξηρευνα τον αερα. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. . εξεζητει. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. ως ηβουληθη. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω. (108) Ηλθεν ουν. ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. ουρανους περιεπολει. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. ως εδοκει. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε. απεδιωξε δειλιαν.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα.

διχα της αγαπης λεγω. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. πως υπαρξει τουτο ολως. ω Χριστε µου. της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης.ενεποιησεν ανδρειαν. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. οπως εγκρατεις αγαπης. τω αναρχω. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. και ηνωθην τω ακτιστω. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. . τω αφθαρτω. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. διχα ταυτης ευρεθεντες. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν.

ποιαν αλλην σωτηριαν. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. οιµοι. ουκ ακουεις. Σωτερ. βιον. πως φευξοµεθα το σκοτος. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν. Της χαρας ει στερηθωµεν. Αφρων.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. της σης θεας λεγω. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. ηδονης αντιλαβοντες -ω . πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. πως απαλλαγωµεν λυπης. οτι ος αν ευρεθειη . οτε γενηται η κρισις. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. ειπεν η αγαπη. Ουτως νοει µοι και τοτε. ο σος προπατωρ. Βασιλειας εκπεσοντες.

αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. ισταται γεγυµνωµενος. Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. ισταται γεγυµνωµενος. . Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. εδωκε δε Πνευµα Θειον. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. αρετας καν πασας εχη. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. ελαβε ψυχην και σαρκα. Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα. Αρετων πασων δε πρωτη. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. οπερ εστιν η αγαπη. (112) πιστευσον Θεω τελειως. Καν αµαρτηµα µη εχη. ο µη εχων την αγαπην. ναι δη.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. εξω τε του παραδεισου.

λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. αυτη . µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. ει µη Πνευµατος την χαριν. των επι της εκκλησιας. υδατος του αειζωου.» Τι το υδωρ τουτο λεγων. λεγων. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. «Ωµοιωθη. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. ακουσον των διδασκαλων. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. τεκνον. ακουσον των Αποστολων. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. ακουσον του Λογου λογους. Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει.

ωσπερ συ υπολαµβανεις. ον ουκ εσχεν επι χειρας. διδαξον µε. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. ον ουχ ευρεν. αρτι λεξον. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. Που ουν τουτον ολως ευρε. ον ουκ ειδεν. ει ακρατητος υπαρχει. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον .µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. πως εφευρεν. διδαξεις. Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. πως κατειδε. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. ει αορατος τυγχανει. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. Εµπορος ευρων δε τουτον. Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. Τι πλανασθε. Τι και αλλοις απωλειας.

τι κατεβαλου. ην εντος σου. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. και πτωχος αυτος γενηση. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο. και ακουων. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. ου πλουτον. ουδε κτηµατα. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. ο ∆εσποτης ειπεν ειναι. ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. Συ γυµνος απο κοιλιας . εαν θελης.

∆εσποτα. προσεφερον µοι δωρα. τι δε ο ληστης παρεσχεν. ω Θεε µου. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. ποιον πλουτον σοι προσηξε. ουδε λαβης βασιλειαν. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. µονε ανεξικακε Θεε µου. του ποιησαντος τα παντα. Σα δε ποια λεγεις ειναι. ναι. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. Αφρων. και ακουση˙ Ναι. Ταυτα λεξον. Λογε. γυµνον µε. ολως ουκ αισθανη. Και ου ληψη µαργαριτην. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. οπερ δωσω εις τιµην σου. . και ελεησον µε. Χριστε µου. ο δε ασωτος.εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. Σωτερ. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου.

παντως εχω µαργαριτας.τι ολως κατεβαλου. ο. ο πολλα κακα ποιησας. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. ους ο κοσµος. κοµισον και ληψη παντως. ως η πορνη µοι προσηλθε. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. ως εκεινη παρεσχοµην.Ταυτα µοι και συ. . Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. και δικαιως. και παρεξω σοι και δωρον. ει βουλει. Εγω γαρ. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. παντως εχω εξουσιαν. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. εαν λαβη. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. αξιον ουδεν λογιση. Πιστει δε ληστης εσωθη. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. οι αδοµενοι εν κοσµω. εαν προσελθης. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη.

αλλα και ψυχη ελαλει. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. Ου τω στοµατι δε µονον. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. ον ιδων απεδεξαµην. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. οπερ εστιν η αγαπη. Και ουκ ελαβον τον ποθον. . αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν.

. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. υποκρισει δε προσελθοι. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. Ει δε βουλει. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. Οµοια εστιν. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν. Χριστου. κατεχοµενος επαρσει η φθονω. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. προσεχε.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. του σιναπεως τω κοκκω. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. Ουτως ουν. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. µεριδα.

» Λεγε τοινυν. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. ει µη βαλης σου εις κηπον. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. οπως φυη. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. ως µηδενα τουτο βλεπειν. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . µενεις ολως διχα σπορου. ον ειπεν. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. οι θερµως ταυτης ερωντες. Τι νοµιζεις ειναι τουτον. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. τις εστιν ο κοκκος ουτος. ο ακουων. τον σιναπεως. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη.

Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. Ποτε δε. ειπεν ο ∆εσποτης. ειπε µοι. ει µη ενταυθα. Μετα θανατον. ου καρπευσει. πριν σκοταση.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. Οντως ολος γεµεις πλανης. γινοµαι σοι. . ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. µοι ειπης. ου βλαστησει. αδελφε. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. ινα φυη. ωδε σοι ως υδωρ πελω. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. ωδε δεξαι την σφραγιδα. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. ερωτω σε. εαν βουλει. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. αλλοτε τον σπορον λαβοις.

οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. καθορωντα σε.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. και λαβειν σου Πνευµα Θειον. αµην. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. απαντες αγνοουµεν. Ω Χριστε µου και Θεε µου. ∆εσποτα. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. ΙΗ’. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. Σωτηρ µου. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. . περι σου διηγεισθαι. (124) Τις εξισχυσει. Θεε µου. Οτι µεν εις. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. µη µε κατακρινης τοτε. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. εις αιωνας αιωνιους.

Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται. κρατητον εν νοΐ µου. αναφες αψηλαφητον. αβυσσος ευσπλαγχνιας. ελεος αναριθµητον. ουδε ρεµβεσθαι ολως. µηδαµου χωρουµενην. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. Τουτο εχων ου καθορω. ως ουκ αξιως του καλου. φως απροσιτον. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. ην ηµιν εδωρησω. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. Τουτο τερπνοτης και χαρα. φως ουσαν. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. απειρον. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. και αφιπταται απαν. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. αορατον βλεποµενον. πραοτης και ειρηνη. ανεκλαλητον. χωρητον αχωρητως. του υπερ πασαν κτισιν. τι δε και ουχ υπαρχει. φως ενεργουν τα παντα. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται. συστελλεσθαι ποιε δε. Ω δωρου.

και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. απροσπαθειαν. Θροουµαι. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. ερχεται εις βοηθειαν. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. ενισχυει. καταλιµπανουσα ταχυ. εν. ταπεινωσιν. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. αφιπταται συντοµως . Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. Εκτοτε ουν χειραγωγει. οσον ισχυος εχει. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. χωρισµον των ιδιων. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. Οταν δε γνω ητις εστιν. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. ευτελειαν. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες. ινα µη αποθανη. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα.

ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. βλεπει µε. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. τι εστι. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. φωτιζει µε. Κατα µικρον αναπτεται. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. φωνας δε ουκ ακουω. φευγουσι παντα παθη. Θλιψιν ουκ οιδα. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. ηνπερ εποθουν. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . ουδε φοβουµαι θανατον. εν ουρανω υπαρχει. εν αρχη γαρ τυγχανει. α λαλειν ουκ ισχυω. Εν τη καρδια µου εστιν. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. µυστηρια διδασκει µε. ζηµια γαρ µοι τουτο. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. ην και βλεπω. παρηλθον γαρ και τουτον. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. καταφιλω και προσκυνω. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. καλλους αυτης κατατρυφω. περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων. και υπνωσαι ου βουλοµαι.

ου γαρ δυναµαι παντα. την µη εχουσαν τελος. Πυρ. Φοβουµαι. Πως σοι εξειπω. Αγγελος ην. Μεγα το θαυµα και φρικτον. Εξεστην.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. και αν µη µεινω αφλεκτος. εφην. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. το κελευσθεν εποιουν. µειζονα τουτου οψει. ∆εσποτα. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. ειπον. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. Κυριε. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. τι δειλιας και τρεµεις. οθεν ηµεραν ευρηκα. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. Εν τεως τουτο λεξω σοι. ον το πυρ εσεβασθη. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. αδελφε. (129) και η φλοξ διανηπτετο. ειπε µοι. εφη. Εγγυτερον µε ηγαγεν. ινα µε βεβαιωσης. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. και αυτος εστη µεσος. τεκνον µου. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου.

Ο Φαραω εκρατει µε. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. παντες εστραφησαν κενοι. (130) Κυριε. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. τον ασωτον και πορνον. Κατεδραµον.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. Φαραω µη φοβεισθαι. α εξειργασω δι᾿ εµε. αλλα δουλους απεστειλεν. ους υποσπονδους ειχεν. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. µεσον ληστων. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. Ο στυλος ηπτε του πυρος. παρην και η νεφελη. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. εκενωσαν τα βελη. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. Επιστευσα. ουδε γαρ ειχον οπλα. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

Και ουκ αν εγνως. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. ει µονος υπερ λογον. ως ειπεν. ει ονοµα ουκ εχει. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. ου πασι δ᾿ αυτος. ει µη ο ων αφραστος Θεος. ει αποκεκρυµµενος. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. Ου γαρ την φυσιν. ει απροσιτος. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. Ει ουν αφραστος. Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. ει αορατος. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. αλλ᾿ ετερου. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. . οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων.

(157) απερ ηκουσεν. ειπε. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. Φριξον. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. ειτε πραγµατι. ανθρωπε. αρρητα λεγων ταυτα. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. ω Θεε µου! . οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. ους ειπειν ουκ ισχυω. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. λεγων. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. και τις. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. ειπε περι σου. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. καταµαθε σαυτον γε. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου.

εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. ουτος και αρχιτεκτων. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. πως ηµεις σωθωµεν. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. δευρο. Ει βουλει. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. του νεου λαου των λογικων προβατων. πως αυτος εσωθης. των περι ηµας. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. Ουτος και ποιµην. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. της οδου µη εκπεσης. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους.Ναι. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. επειτα λεξον και. της πετρας. . ως µη πραξας α λεγεις. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το.

ενθυµησεων αµα. και Θεος ανεχεται.και αλλα πολλα. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. Ειπε. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. βλεψον εις την γην. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. ηλιον και τα αστρα. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. α ορας καθ᾿ εκαστην. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. ο παντων κτιστης. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. διαλογισµων. ω σοφιας σου. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. . διδαξον περι κρισεως θειας. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. εκπλαγηθι. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω.

µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. ωσπερ καλον στρουθιον. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν. µη στραφης εις τουπισω. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. ει µη δυνασαι κυνα. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. λυκους δε φυγης. και οσα βλεπεις. ενθα φοβος ουκ εστιν. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε.συναξον τον νουν. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. . ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. σεαυτον κατανοει. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι.

Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. ωσπερ πρωην. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. Ερεις˙ Οιδα. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. . Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. υποκρισει βιουσα. φιλη ψυχη. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. σπουδασεις. πως ολος εστιν εξω. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. Ει επινοιαν. ον λαλεις. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. προσποιησει γαρ θνησκει. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. Κακον αλωπηξ. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι.

οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. ου φραζεται δε ολως. . ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. πως ενδον της οικιας. παντως ειπης και ποταπον. ∆οξα σοι.ει δε πραγµα τι. εγω γαρ ου γινωσκω. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. µη συσταλεις. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. θεοτης απεριγραπτε. αµεριστε τη φυσει. τοις πασιν. ολος παλιν αναληφθεις. ατµητον ουν. Επινοια η πραγµατι. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. (163) Νοειται και γαρ αληθως. ως ειρηται. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. τα απορρητα πασιν αγγελοις. ολος αυτου αχωριστως. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. ειπε. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. αµην. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. οθεν ουκ εχωρισθη.

ο αχωρητος παντη. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. Εγω το αστρον το γλυκυ. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. οικτειρον τεθλιµµενον. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . υπαρχω µη διστασης. µη οργισθης. ∆εσποτα των απαντων.ΚΒ’. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. (164) Τι το καινον µυστηριον. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. ηδονων αµαρτιας. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. αλλα κεκαλυµµενον. Ελεησον λυπουµενον. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. ο εις εµε. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται.

αχωρητος υπαρχω. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. ο αναφης. ατρεπτος την ουσιαν. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. ερωτων α γινωσκεις. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. ωσαυτως. του ∆εσποτου. ηλιου τε και σκοτους. και α οιδας. .και φλεγεις υλην. ανενδεης. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. ω παρανοια. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν. ινα εκει µε ευρης. ολον θεοποιεις µε. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. αναφης.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. εξω των ορωµενων. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. αορατος τοις πασιν. Ω τολµη. Πως δε και ουκ αισθανη. οσα ορας. εξω του φωτος του αισθητου. αψηλαφητος. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. απροσιτος. ηλιος. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος.

αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. η ση προµητωρ. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. ει δυνατον. µαλλον δε ουδε ταυτα. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. απο πηλου. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. οπου το σκοτος το βαθυ. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. ειπε µοι. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. πως αµελεις. µεριµνα τε και λυπη. εν εξορια.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. ερευνας τα εν ουρανοις. Πως απο γης. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. Περι εµου θελεις λαλειν. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. οπου στενωσις απασα. πως αµεριµνεις. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. ως ουδεις οιδεν αλλος. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. ο τουτους απατησας. Πως ου φροντιζεις των κακων. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. ως ειρηται. το ουαι. και ο κακος διαβολος. πως αυτην κατορθωσης. οπου το θρηνος. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. ων επραξας εν κοσµω. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. αλλα εµου του ουρανον. βρωσεως. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . οπου λακκος ο µεγας. το απαυστον τε πενθος. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει.

µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. λεια βλεπων εν τουτοις. πενητας οµου. ενδοξους και αδοξους. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. Τις ο δικασας απαθως. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα. Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. πλουσιους. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. συγγενεις τε και ξενους. Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι.

Πνευµατος του Αγιου. ανεξερευνητον οµου. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. απλουν ολον. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. αµεριστον τη φυσει. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. και γαρ καθαιρει. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. αιγλη και πυρ οραται. θαυµαζης η εξερευνας. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. ασυνθετον. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. ο το πυρ λογω κτισας. µηδε τας ενεργειας µου. . οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. υιε ανθρωπου. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. οση δυναµις. (169) οπως δεικνυται ηλιος. ποτε δε αστρον.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον.

Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. ως τα του κοσµου παντα. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. αµην. ανθρωποις τε απορρητα. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. οπερ ζηλος καλειται.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. Ταπεινωσις δε λεγεται. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . ΚΓ’. ανεκλαλητα παντη. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια.

(172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. (171) Ω Τριας. απεριγραπτε τη φυσει. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. Ω ζωη. η κτιστις παντων. Θεε. παντων ων κεχωρισµενος. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. αλλα ης αρχην µη εχων. ω Θεε µου µονω. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ον εντος µου περιφερω. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. ανερµηνευτε τοις εργοις. Πως και εξω των κτισµατων. ειπε µοι. ω καλων απαντων ανω. υπεραναρχε Θεε µου. Ο προ παντων δε υπαρχων . ω αρχη αναρχου λογου. εξω. ποιου δε. ακαταληπτε τη δοξη. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. ος ου γεγονας ουδεπω. αναλλοιωτε ουσια.ουτε εκτος εστι του παντος. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. των παντων.

ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας. νου παντος εστερηµενη. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. Ποιον τουτο λεγω ζωον. . Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. οτι και προ παντων ηµην. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει. αλλα νοητως µοι νοει. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι.και πληρων το παν ως πληρης. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. ουδε εσω ουδε εξω. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. Ου σωµατικως σοι λεγω. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο.

συνεστι δε τοις ορωσιν. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. Πως τα αφραστα σοι φρασω. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. ειπε µοι. τοις τυφλοις ου παραµενει. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον. φρασον ταυτα. ει συ καµµυσης. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου. Πως ληπτως και πως αληπτως. αληπτον ευθυς υπαρχει. (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. Το δ᾿ αυτο. πως δε και µικτως αµικτως. Πως. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. . καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως.

κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου.. λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. µερικως η και καθολου. ειπε µοι. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. πλην και ατµητον υπαρχει. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. οτι εχεις. πως τον αληπτον κρατησεις. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. . του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. Εχεις ολως ου δοκεις τι. Πως δε κατασχειν ισχυσεις. οτι και βλεπεις. Τα απλα απλως κρατουνται. πως δε τουτον ολον κτηση. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. εφαπλοις τας σας παλαµας. εν φωτι δε και τα παντα.Οτε δε δυνει. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . κρατητως ου σφιγγονται δε. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην.

δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. ασυγχυτως τουτων πελει.Παντως ουδαµως. πως και µιγνηται αµικτως. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. Απαθες δε µενει παντως. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. µοι ειπης. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. πως ειπειν µοι. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. Πιστει παντα παραδεχου! . ολον µαλλον εκτυφλοι σε. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. ουκ ασωµατος γαρ παντως. πως δε λογω παραστησαι. Πως ληπτος εστιν αληπτως. ον ει και τρανως προσβλεψεις. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. πως εκφρασαι.

Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. ως λεγω. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. κατα φυσιν. πλην. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων . παντα εστιν. αλιεων σοφωτερα. ιξευτων τε παντων πελει. λεγε. πιστις ολως ου δισταζει. Η ου νηθει. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει.Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. αιτιον δε ον των παντων. ο αυτος ου παρεισηξε. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα.

ναι. λεγω παλιν˙ που ευρησω . και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. ναι.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. Η ακτις µεν καθοραται. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. και φως αυτος υπαρχει νοητον. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. και ληπτος αυτοις τυγχανει. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. Ολον τουτο δηλονοτι τις. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. ως ακτις ηλιου µονη. αλλ᾿ οραται αορατως. ψυχας φωτιζον. τον δε ηλιον ου βλεπω. τις µοι δωσει. Την ακτινα και γαρ βλεπω. των παντων µεσον εστι. ο βλεπω. ναι. ονπερ βλεπω. πως ουκ εστι µετα παντων. αληπτως. (178) Ναι. και εξω παντων εστιν. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. υποδειξει. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. ηλιος τυφλοι δε µαλλον.

τη ακτη των θαλασσιων. τι µοι λεγεις. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. . ει και ολον παντως εχω. ονπερ εχω. µη λεγε˙ ου. Προς τον ολον ποσον εχω. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει . ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. αλλα το ολον εχω. και διΐστανται αφραστως.την πηγην την των ακτινων. Τουτον εχων λεγω εχειν. και µη βλεπων ολον ολως. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. ου χωριζονται δε ολως. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. Πως το ολον. θαυµαζω.

Οτε χορτασθω. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. καιτοι συνηµµενας εχεις. Παντως. οτε πινω. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. Ουδαµως. ποσον εχεις. Ως ρανιδα µιαν ειπης. ει οιον τε. λιµασσω. αποκριθηση. Προς ουν πασας. αλλ᾿ ολιγον. Ου. πως γαρ ισχυω. και διψω. οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. πως θεαση. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. οσον βλεπεις. . και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν. Πασας δε κρατεις παλαµη. Λεγεις˙ Ναι. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου.Το γαρ ολον. πλουτω. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. (181) οτε δε πενοµαι. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. λεξεις.

αναφης. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. η Θεος ολος υπαρχει. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. Οντως εχων ουδεν εχω. βλυζον. Θαλασσα ουν τη σταγονι. µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. παντοτε πτωχος υπαρχω. περικλυζον. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. ατµητος υπαρχει ολη. δυσθεωρητος εις απαν. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. Οτε δε καλως εγγισω . Η σταγων δε παλιν αυτη. ολως εχειν τι δοκησω. αληπτος παντη.

ειτε ισταται. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης. ου γινωσκω. ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. (183) ουρανους δε υπερβαινω. Απο υψους ουν εκπιπτω. ουρανων τους ουρανους τε. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. του ηλιου και ακτινων. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. Τουτο εργον. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . ουκ οιδα˙ τεως βαινω. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. ο ταλας. τεως τρεχω. τεως φθασαι ουκ ισχυω. ως δοκω.και δοκησω του προσψαυσαι. Ειτε φευγει. Ουτως τοινυν εχοντος µου. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι.

αµυδρως και γαρ ορωνται. Ατελης η τελειοτης. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. Ει δε καταπλαγης ταυτα. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. Ολος κατω κεκλιµενος. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων. το δε τελος αρχη πελει. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. τοτε τρεχει. Οταν πεση.ανω κατω. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. ισταται δε. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. οταν τρεχη. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω. και ποσως κατανοουνται.

ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. ους ει βλεπεις. οσην εξει την οδυνην. νοητον δε ουδαµως ηλιον. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι. αισθητους και νεορους τε. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. Ναι. ηµιθνης τυγχανεις παντως. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. ο δε θνηξας εν αισθησει. αισθητου και νοητου τε. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. ανενεργητος εις παντα.και τα εν αυτοις εις απαν. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. Ο νεκρος αναισθητει γε. ο ηµιθνης δε και νεκρος.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. ∆εσποτα. Ουτως ουν µε πιστευοντα. σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. Χριστε. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . Και τοτε ου µοναζων ης. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. εις εµε. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. οθεν ουκ εχωρισθης. ποµα το ζωηρον σου. Ο γαρ πιστευων. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. Θεε µου. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. τα κατ᾿ αξιαν. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει. πιστευω. αυτη µε δικαιωσει. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. τον ταπεινον και ξενον. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. ειρηκας. Αυτη απολογησεται. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. ιδου. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. επιφανεις φωτισης. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. ΚΖ’. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. Χριστε. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. µοναζων ειναι θελεις. ω µοναχε. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον.και γεγονοτα ανθρωπον. ει αληθως. ω Χριστε µου. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. ου µη στερησης µε. Σωτερ.

Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. ολως. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. ιεραρχων. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. φωτι τω ανεσπερω τε. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. καν εν ερηµω καθηται. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. φωτι τω απροσιτω. οιµοι. καν µοναζη. ουκ εν ηµερα η νυκτι. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. . και πως µοναζων. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. ειπατε µοι. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. η των δικαιων. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. ενθα η αναριθµητος πληθυς. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. ου γεγονε µοναχος. ει δε µη τουτον εγνω.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. ου ουδαµως χωριζεται. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ουκ εν τροφη η ποσει. ου µακρυνεται ολως. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων.

το αδυτον και θειον. . γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. λεγε µοι. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. εφ᾿ ω περιπατουσιν. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. Ο νοµοθεντης. ωσπερ εν τοιχω βελος. ει και τη γη κρατουνται. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. η πως ειπειν ουκ εχω. βλεπε. ω κατοικουσιν αγγελοι. και το φως εστιν εν αυτοις. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. εµπεπηγµενω εν φωτι. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. η ως αστηρ εν ουρανω. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. η ο ανηρ της γυναικος. τον νοµον ου φυλαξει. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. ηλιος δε εκεινοι. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. ω παµβασιλευ. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. εν γυναικι ανηρ δε.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. η συνηρµοσθη απαξ.

. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. αδελφοι µου. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. ει και ολον ορωσιν. οπως βαδιζη χαιρων. Εκεινον και ποθησωµεν. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. µη απολειφθητε. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. προς ον τον ποθον ειχε. οπως ελευθερος φανη. διαναστητε. οπως απελθη εν σπουδη. Και τουτο εστιν.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. ναι. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. ναι. Ναι. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. ο αυτους ανια. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. ναι. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. φιλοι. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. οιµοι. Ω θαυµατος. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες. θεοι Θεω συνοντες. πασαν εκπληττει φρενα.

πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. µη λεγετε. αδελφοι. τον φιλανθρωπον µονον. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες.Μη λεγετε. φιλοι. φιλοι. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. ουκ εστι. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. ναι. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. δευτε µετ᾿ εµου. αµαρτηµατων ρυπος. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. Μη λεγετε. Ουκ εστιν ουτως. µη πλανασθε. τιν ατιµον και αδοξον. . τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. µη πλανασθε. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. τον φιλοικτιρµονα Θεον. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. τι καταρραθυµειτε. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. ου σωµατι. συνεπαρθητε δη µοι. Ιδετε. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. µη λεγετε. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. την κενην και µαταιαν. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. φιλοι. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα.

βλεπω τον Βασιλεα. µακρυνατε. βλεπω πηγην παντος καλου. βλεπω αιτιαν παντων. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. εξ ης παρηχθη παντα. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. ουδε αυτον τον ηλιον. ολον το Θειον Πνευµα. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. εκει δε ολον τον Χριστον. ΚΗ’. µη ποµα µοι κοµιση. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. Θεου του ελεηµονος. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. βλεπω αρχην την αναρχον. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. . νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. αποστητε. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Θεου του φιλανθρωπου. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. µηδεις φωνην αφηση. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου.

ως ειρηται. Θεον. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. ο και ζωη. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. Οντως ουδεν. ο ψυχην ου φωτιζει. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. . θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. παρακαλω. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. Χριστον λεγω. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. ειδως ως ου θανουµαι.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. οτι το φως του κοσµου. του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. το αισθητον και σκοτεινον. εξω φωτος και σκοτους. (219) οτι ζωην την αληθη. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. ου µονον θεωρειται. Ου µονον καθοραται γαρ. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. υπαρχει και αιτια του ειναι. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. Αφετε µε. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. Νυνι δε.

Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. το αναισθητον τουτο. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. ου ψηλαφαται ολως. ου ληστης τε αρπασαι. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. ω θαυµα. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. Τι προς τας υλας βλεποµεν. αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. Εστι και γαρ αορατος. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. τι πλανωµεθα παντες. τι προς το φως κεχηναµεν. ανερευνων χιτωνας. ονοµα γαρ ουκ εχει. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. το τι. των δ᾿ αναξιων απαγε.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. το ου τι. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. κειται και εν παλαµη. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. τας φθειροµενας ταυτας. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. καν την κοιλιαν τεµνειε. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. .

(221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. και µονον τουτον κτησασθαι. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. πως ινα µη λυπωµαι. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. εις οιον τε. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. ισχυς τε. βουλη. τον µικρον λεγω κοκκον. πηγη των δακρυων. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. τοσαυτης σου χρηστοτητος. ελεησον. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. Υιε και Πνευµα. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον.Κρεισσον θανειν. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. ω φως ως εν και θεληµα. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. πολλακις. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. Πατερ. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. Χριστε µου. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. το δε πυρ αυθις θερµην. κρατος και βασιλεια. . πιστευσατε. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. γνωµη. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. ω δοξα µια και αρχη.

Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. αλλ᾿ ολην.εν τω νοΐ µου προτερον. ως ου σβεννυται ολως. κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . ω Χριστε. ω του θαυµατος. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. και µενων χορτος εστι φως. ειπον. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. εις φλογα µετεποιει. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. Πως µενων αναλλοιωτος.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. Ω θειου δυναµις πυρος. ην µετ᾿ εµου εποιησας. καλως και γαρ εκκαιεται. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. ουχι το φως δε χορτος. ο Θεος µου. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. λυτρωτα µου! . ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. πλην κορεσθεις. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. ο εγκαρδιος ποθος. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. οθεν ερρυσθην.

ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. τουτο χαρισαι µοι. ω παµβασιλευ. οπως εµφορηθω σου. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. ∆εσποτα.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. αστραπτων και στρεφοµενος. ναι. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. ω Θεε µου. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. εν εµοι παλιν λαµψον. το φως του σου προσωπου. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. Ναι. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. πλην πρωτον. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. . και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. τουτο δος µοι. ολος δεδοξασµενος.

τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. α επηγγειλω τοις εις σε. των µη επεγνωκοτων σε. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. τουτο ανουν.ατρεµας ολος. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. πεπιστευκοσι. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. Χριστε. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. αµην. Χριστε µου. (225) Ποθεν ερχη. αφωνον µε απεργαζεται. και προς σε εγγισω και προσπεσω. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. Οντως ουδεν. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. ΚΘ’. και εξισταµαι και εξω . Σωτερ. υπεν νουν τε. πως εισερχη. Οιδα. Θεε µου. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης.

και κακιας ειργασαµην. οιδα. βασιλεων και αρχοντων. πλουσιοι τε πενητες τε. και υπηκουσα ευθεως. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. πασαν κτισιν. οτι κεκληκε µε µαλλον. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. ινα συνελων σοι ειπω. παντα λογον υπερβαινον. µοναχοι και κοσµικοι τε. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις. Πλην εκαλεσε µε. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. και ευθεως τω καλουντι . Οµως αρτι πασι λεξω. οτι βλεπω θαυµα ξενον. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. πασαν φυσιν.γινοµαι φρενων και λογων. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων.

ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. εχαιρον εγω µεγαλως. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. και αφιπτατο. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. τας οδους περιεσκοπουν . φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. ιστατο µικρον εκεινος. εγγιστα µου πλησιασας. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. ετρεχον εγω ευτονως. ερχοµενου. εφευγεν εκεινος ταχος. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. αλλα παση µοι ισχυϊ. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. Τουτον βλεπων ανεπηδων. ουκ ενεδωκα του τρεχειν. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. κρυπτοµενου. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν.ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον.

αποστολους και πατερας. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει.και φραγµους. αλλα προφητας.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. οτι ηρωτων. ονπερ βλεπων . τους ποτε αυτον ιδοντας. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. τους σοφους εν αληθεια. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. συν αυτω τω κοσµω λεγω. ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως. Ουµενουν. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. αλλα παντα τα εν κοσµω. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα .

ακουσατε µου. απεριγραπτος Θεος µου. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. Ουτος ουν. ουτε εγνω που υπαρχει. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. Ολως γαρ ου καθοραται. ολος ολω µοι ωραθη. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. ου οιδα. τη ουσια και τη φυσει. ολως ου κατανοειται. Υιος ωσαυτως.τη τοιαυτη διαθεσει. Πως Θεος των παντων εξω. συν τω Πνευµατι τω Θειω. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. . ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. που ποιµαινει. πως ελθων. εις Πατηρ. που κοιταζει. ποθεν ηλθεν. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. Πως γαρ εµελλον ειδεναι.

Ωσπερ γαρ τυφλος. ει βλεψει. τη σαρκινη και παχεια. εργω σοι τα παντα λεγω. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. πανταχου δε πως και εν πασι. (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . Θειον ον. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα. Ταυτα παντα νους. πως και ενδον ταυτης εστι. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. ουκ αγγελος σοι. επειτα και πασαν κτισιν. Ουµενουν. ειπε µοι. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. πως δε λαµπει εν καρδια. ουκ αρχαγγελος εξειποι.τη δυναµει και τη δοξη. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα.

ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. την ποσοτητα αποσων. Αναλογως της αγαπης. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. ος και δεικνυσι τα παντα. αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. Ανειδεων γαρ το ειδος. οσα βουλεται και θελει. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. µαλλον δε οσα κελευει. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. καλλος ακατανοητων . Θεον τε παντως. φως Θεου. οσα. ποταπα τε. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. φυλακης των εντολων δε. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. πλην ου παντα.

µη ερευνα. Παντως ουδαµως. ερεις µοι. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. πως ειπειν ολως ισχυσει. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες.τις νοησει. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. Ω φρικτης οικονοµιας. πως µετρησει. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. ∆ιο µη λογοις. αλλα και λοιπων κτισµατων .

ως ειπον. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. και ευρησουσιν. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. ως ειρηται µοι. πειραται. ην ενδεικνυται. την γνωµην. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. (235) απαντα απαραλειπτως. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. οπως εξω κοσµου γενωνται. ως εισιν. την διαθεσιν. η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. ως ουκ οιδε. ινα τουτων µη εκπεσω. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. . αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας.

Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. ου δοκει τι ολως εχειν. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. και βιαζω µου την φυσιν. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. οτι µη ποθω. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι. . ως θελω. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. οτι µη τα παντα εχει. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. ου δοκω ποθειν καν ολως. µηδε οσον παντως θελω. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. οσον θελω. οσον θελω. καν πολυ χρυσιον εχη. Ηκουσας ποτε τοιουτον. Ουκ ερω γαρ.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω.

∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. Προς ενα των µαθητων. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην. οτι θαλλει. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. τους τα γηϊνα φρονουντας. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. Τουτο µονον δε σοι φρασω. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. Απορω παραδειγµατων.Πως σοι ειπω. . Λ’. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης.

απεριληπτον παντη. κατ᾿ ουσιαν. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. ασωµατων και ενσαρκων. απεριγραπτον ωσαυτως. αθανατον. ναι δη. εξω παντων των κτισµατων. και κατ᾿ εξουσιαν. ασβεστον. ορατων και αορατων. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. ο ο κοσµος ου κατειδεν . Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν. (238) ακτιστον.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. αορατον γε. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. αναρχον τε και αϋλον. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. επιγειων. ειπε µοι. Ακουσον και γνωθι. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. των ενυλων και αΰλων. αναλλοιωτον εις απαν. τεκνον.

ελαιον τας αρετας δε. οπερ θρυαλλις καλειται. Οντως ουδαµως. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. . πως αναψει.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. οτι το στυπειον ολον. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. Πριν βληθη δε. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. οταν τω πυρι προσψαυση. ου σβεσθησεται ο λυχνος. Πριν προσψαυση. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. αφθονια τε στυπειου. και το ελαιον εκλειψη. πως προσψαυσει. Θεα µοι και αλλο µειζον. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια.

ως ειπον. . και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. η το ελαιον εκλειξη. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. το των αρετων σοι λεγω. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. ει συµβη αποσβεσθηναι. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. Ω αγνοιας.

καθαπερ ειπον. ου συνεχεται καν ολως. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. Εστι γαρ. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον.η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. εξω των κτισµατων παντων. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη . ου κρατειται. Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. ει βουλει. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει.

. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. Μη διστασης.σου τον οικον της ψυχης σου. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. εκπυροι τε και φωτιζει και. το πως ειπειν ουκ εχω. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. γινονται εις εν τα δυο. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. Εγνω βαθος µυστηριου. νους απας. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. σκια και κονις. βλεπε. Νοει. τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως.

πως υποισει ποθου φλογα. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . ενθα κειται. το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. οστις εξει. πως τα θαυµατα εξειπει. η ψυχη εκεινη λεγω. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. Οµως βλεπει. πως δε ταυτα αριθµησει. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. πως ενεγκη πυρ αγαπης. ενθα λαµπει. ενθα εστι καθειργµενη. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. ολον βορβορον τον τοπον. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. και νοει. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη.νοερων και αισθητων τε. Τοτε βλεπει. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον. απερ εν αυτω τελουνται.

και αυχµωσαν και ρυπωσαν. σκωληκες απονεκρουνται. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. και τω λαµψαντι προσπιπτων . πιπτουσι τα τραυµατα δε. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου. λυονται δεσµα ευθεως. Θαυµα ξενον γε. ναι δη. η σαρξ µου. . απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. πως ου κλαυσει. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. και του σωµατος µου. ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. (245) Ταυτα ουν ποιων. της ψυχης λεγω ουσιαν. ως ειπον.

δοξης τε τυχειν ωσαυτως. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα. Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος.ω αγαπη. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται. ανιστα µε του βορβορου. πως χαραξω ταυτα. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων.Φευ µοι. και καταφιλει συχνως µε. χειρα την αυτου ∆εσποτης. οιας ειπον. . ω προεφην τροπω. Οµως ουτως µου ποιουντος. Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. αιρει µε επι των ωµων . ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. (246) µαλλον δε και θερµοτερως. διδωσι µοι χειρα θειαν.δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. ο καλος. και βλεπω ταυτα. πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . πως υποισω ταυτα. επιπιπτει τω τραχηλω . καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν. ολος περιπλεκεται µε.Οιµοι.

ως γε δοκω. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη. αψηλαφητον. απαντα ξενα των ωδε. συνηµµενον αορατοις. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. ω θαυµα. τα εν τω φωτι. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. και αορατον οµοιως. Εποιησε µε αναφη. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. µαλλον τα εκ του φωτος δε. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. Τουτο οιδα. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως.ολως εξειπειν ουκ εχω. σοι λεγω. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη .

Εντειλαµενος απηλθεν. εκεινον ονπερ εποθουν. ου ηρασθην.και κατησφαλισατο µε. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. . εις επιγνωσιν τε αγειν. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. Εγκαταλειφθεις ουν µονος. και εδοκουν εστερησθαι. ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. ουκ ηρκεσθην. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. ων ειπον. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. τουτων. (249) εκλαιον. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. Εξεζητουν γαρ εκεινον. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. εν τω πρωην σκοτει λεγω.

Ουτως ουν διαγοντα µε. οσον εφικτον ανθρωπω. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. εκαιοµην. ον και βλεπω. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. µη γινωσκων. . Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. ουρανου και γης σοι λεγω. της κραυγης µου επακουσας. Και κατανοων το θαυµα. εφοβηθην και εχαρην. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. ποταπος δε η οποιος. ποσος εστι. Αισθητως καλω γαρ σκοτος. ουτω και δακρυοντα µε. ολος ενεπυριζοµην. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. που υπαρχει. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως.εφλεγοµην. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. εξεστην. και εθαυµασα.

και εκεινο εγενοµην. πως µε βλεπει. πως ηνωθη. Φριττω και φοβουµαι µηπως. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. ω ηνωθην. ουδε νυν γινωσκω παντως. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. τινα εµαυτον καλεσω. Ενωθεις δε. Οµως εν εγω κακεινος. εαν ειπω. πως εισηλθε. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. και θρηνων. πως. Ο Θεος διπλους την φυσιν.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. τινι δε καγω ηνωθην. . ενωθεντα τε αφραστως. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. και ουκ οιδα. αδελφε µου. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. ον βλεπω. γεγονοτες. ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα.

Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. ου ουσιωδως µετεσχον. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει. Θεος δε τη χαριτι. ως ορας. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. διπλουν µε ειργασατο. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. . εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας.την υποστασιν εις ων. παρεσχε µοι.

ως σπινθηρα θειον σπορον. Ειδες θαυµα. Ει τοιουτος ουν οραται. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. τους εν τη οικια οντας. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. σπουδη τε πραξον. Ακουσον. ει µη δραξωνται και υλης. ο σοι λεγω. πυρ κληθειη. ουκ αναπτονται δε οµως. ουχ οραται δε καν ολως. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. Λεγε ουν µοι˙ . (253) Πως ζητησεις. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται.

θερµην τε µετανοιαν. Ακουσον εµπονως.Τι σοι λεγω. πως το σκοτος εκδιωξει. πως του βλεπειν σοι παρασχει. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. Αγρυπνιαν και νηστειαν. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. µοι παντως ειπης. δακρυων οµβρους και πενθος. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. πως φωτισει. θειας φυσεως σπινθηρα. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. Ουδαµως. αδιαλειπτον ευχην τε . οτι ληψη. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. απαυστον θανατου µνηµην. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. Πριν αναψει.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. δυνατον ποτε γενεσθαι.

πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. λεγε µοι. Ουδαµως ποτε. ειπε µοι. πως. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. Α σοι ειπον. Προ του καθαρθηναι δε σε. ινα και συντοµως αψη. Πως δε.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . πριν ποιησης. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. οτι ουπω ελεπτυνθη. µοι φησεις. αλλα σβεννυται συντοµως. καθαρθηση.

ΛΑ’. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. το Πνευµα σου υπαρχεις. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. ουσια υπερουσιος. . ενυποστατον λεγοµεν. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. αρχην αναρχον µιαν. Υιε και Πνευµα. οσα και συµφερει του µαθειν σε. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. τον τρισυποστατον Θεον. ον ουδεις ποτε ειδε. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. οις βουλει. το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. τουτο ουσιαν λεγοµεν. συ τη µορφη ανειδεος. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. Αποσος εν ποσοτητι. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. ο Κυριος. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. παγκαλης δε τη θεα.η γεννησεσθαι µελλοντων. τον οντως οντα. ορωµενος. ο Θεος ηµων. επει αυτον ωνοµασας Θεον. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. Πατερ. (257) Κυριε.

αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. πως δε φθεγξοιτο. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. το εν δε τρια προσειπειν. οτι πεφυκας ακτιστος. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. Θεου και Λογου. εν πως δε τα τρια.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. Πως ειπη. Οι δ᾿ αλλοι . ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. ∆εσποτα. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. ειδος και µορφην. εκ σου γαρ και πηγαζει. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. . ουτω τας λαµπηδονας. υποστασιν ωσαυτως. ∆ια τουτο ουν. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. παντα γινωσκον και πληρουν.ου ταυτα εθεασατο. οποιος. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. µονος γινωσκων σευτον. ωνπερ ειπον. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. µονος Τριας Θεος ει. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. εξ ων ειπας πιστευει. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. ου τον τροπον επεγνω.

ουτε καθησαι παλιν. ευσπλαγχνως. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. . πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. Ουδεις αγγελων ειδε σου. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. και γαρ ακτιστος πελεις. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. ουχ ιστασαι. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. ως ειρηται. ασχηµατιστος παντη. ζαωοποιει. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. απλους πληρων τα συµπαντα. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. πως παλιν ιστασθαι σε. ολος εν ολω κοσµω. απαξ παντως γεννησας. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. αει κινεισαι ολος. Ουτως ακινητος τε ων. αεικινητος τε πως. και εξω αυθις τουτων. εχεις και γαρ αεναον. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. καθως ειπεν. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. τω ορατω. προσθηκην µη δεχοµενος. ουτε κινη. Μενεις γαρ υπερπληρης. υπερ το παν ανελλιπης. Το παν. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. τω νοητω. αϋλος.Συ ει πηγη των αγαθων. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. απεριγραπτος. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. ο Πατηρ. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει.

πως τριχες. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. Τις γαρ και ερµηνευσειε. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. πως χειλεα. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. πως δε φλεβες µοι.ποιοις δε στυλοις αιρεται. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. λεγε µοι. ακτιστον. πως εξ αρχης µε πλαττει. πως οργανα φωνητικα. πως ωτα δε. οτι παντα αφραστα. Απο πηλου δε. πως οστα. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. µαθειν η ολως διδαχθηναι. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. ουτε Μωσης ο µεγας. πως δερµατις. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. πως κρεας. οι τεθαµµενοι παθεσιν. πριν φωτισθη. . πως γλωσσα. πως δε νευρα. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. τις ολως εννοησει. Θεον µονον. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. οπου και πως κρατουνται. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. Απο ξηρας δε και υγρας. Ηµεις δε οι παναθλιοι. οδοντως τε στερροτης. αθανατον υπαρχοντα. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. πως οφθαλµοι. πριν ελλαµφθη. ουτε Ηλιας προτερον. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες.

ασυγχυτα εις απαν. Λοιπον. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. καθως και ειπον. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. προσυπαντωσης. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. ασυγχυτως. ουκ αξιωµα. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. αδελφοι. η κρισις εσεται ουτως. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. ου πλουτος εκ του κοσµου. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. ως ειπε. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. οιµοι. ου δοξα. αναλλοιωτα. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. οµου τε και της εντολης. ου συνταξις.

καν λεγωσι πλανασθαι µε. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. ης εν κοσµω απηλαυσαν. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. ως υπεσχου. τον Θεον µου. δωρεαν. µη πειθαρχησαντες εµοι. εξ εργων. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. Σωτερ. ∆εσποτα. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. οτι το Πνευµα λεγοιµι. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. Αλλα µη δωης. ω Θεε. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. το Αγιον λαβειν µε. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. σον δουλον. Λογε. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. ως ειρηκας. κατακρινουσιν. ΛΒ’. ελεησον και χαρισαι λογον. µικροι τε και µεγαλοι. (264) Υπο πιστων µε. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων.ανελεηµονες οµου. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. Χριστε. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. οιµοι. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. . Εγω. ∆ος µοι ειπειν. δος καµοι. ∆εσποτα. και εαυτους. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. γνωσιν σοφιαν.

Τις δε. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. Οι εµπαθεις. οι ενδοξοι. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. την δε εγκατοικουντες. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. οδηγουµενος θ᾿ αµα. οι σοβαροι τοις πασιν. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. εν νοΐ νοερως δε. επιπηδωσι. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου. οι βεποντες ου βλεπουσιν. οι πλουσιοι. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . ους η γραφη γε λεγει. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. δρασσονται.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. ως γραφη πασα λεγει. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. ως εφην δε. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. δοξαν τε ως ιµατιον. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι.

Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. λοιπον. εν αισθησει αναισθητοι. . ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. Αλλ᾿. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. θρηνειτε εαυτους. ζωης νεκροι εν µεσω. Λοιπον. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. µετανοειτε. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. ουκ αν δακρυων οχετους. ως εχεις. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. ω υµεις φιλοθεοι. λεγε µοι ερωτωντι. ει µη ριψετε πλουτον. λοιπον.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. Ει µη δοξαν απωσεσθε. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως.

Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. ολοτελης. ΛΓ’. ου τη ιδεα. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. εν αι τρεις υποστασεις˙ . διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. Βλεπε τι λεγεις. οι δ᾿ αλλοι. ου δοξη. ου κεχωρισµενον. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ου φυσει. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. φως το Αγιον Πνευµα. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. αδελφε. Εν τουτοις εν τα προσωπα. διπλαις ταις ενεργειαις. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. εν. οις εµπαθης ο βιος. (268) Φως ο Πατηρ. Θεος οµου και ανθρωπος. φως ο Υιος. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. τελειος ανθρωπος τε. εις ουν Θεος εγω ειµι. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. αµεριστα υποστασει. ολοκληρος. σαρξ. εις ειµι της Τριαδος. ου τη µορφη. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. ψυχη. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. διπλους ωσαυτως φυσεσι.

ουσια και θεοτης. εν τα τρια δε µαλλον. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. Ει και δοκει ανθιστασθαι. Αυτα και φως το εν εισιν. Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. τα τρια µια δυναµις. ουχι τον κοσµον. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. τω σκοτει. αρχει των επιγειων. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. τον µεγαν. καταπατει τον δρακοντα. τον αρχαιον. Ακουσον. παντων λεγω. οθεν εκεινος πεπτωκε. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. τα τρια µια δοξα. απαγε. δαµαζεται. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. ο φωτιζει τον κοσµον. τα τρια µια φυσις γε. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω.τα τρια γαρ εν τω ενι. Φως δε ακουων. ει και δοκει µη πιπτειν. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . τιτρωσκεται. κοσµον ηµεις καλουµεν. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. κοπω. (269) οτι κοσµειται αρεταις. προσεχε οποιον φως σοι λεγω.

Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. ου γνωσιν. ακτηµοσυνην ουδαµως. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. ουπερ σοι λεγω. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. ου της ηµερας. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. Νοησον τοινυν ακριβως. ου λυχνιαιον ολως. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. ου σοφιαν. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις. τα νοητα ου µεντοι. αγνοων που υπαρχει. δεινως µαστιζοµενους. Παντες ουν. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. ου των αστερων των πολλων. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. απαγε. . ουδε σεληνης φαος. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει.

ωσπερ προειπον. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. ακουσον. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. εργα ακτινος διχα. ει µη µε κατακρινης. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. ινα φανω νηστευων. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. .

Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. Χριστε. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. . αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. εν αις αν γενηται. οσον οραν ισχυσει.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. ου γαρ εισι τω οντι. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. ουκ εργα ουδε πραξεις. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. ουτως ου πιστις απασα. Λ∆’. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. το σκοτος του φωτος τε. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει.

ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. πατερες. . Ει δε µη τουτο δωσοµεν. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. Θεος εστιν αορατος. και ζην και βλεπειν οιονται. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. ω µανιας εσχατης. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. Επειδη και τα κτισµατα. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι.και µιξις τουτων γεγονε. αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. ουκ ειδεν εν αισθησει. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. ως λεγεις. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. οτε Θεος κατηλθε. Κτισµατων κτιστης ο Θεος.

ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. ως ειπον. οταν αναφθη. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. οντως εν τουτων εσεται. οποιον το εκαστου.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. οι εν σκοτει ηµεις δε. Το φως υπαρχει ο Θεος. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. το εργον δοκιµασει τε. φευγει ευθυς το σκοτος. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. Ει δε τουτο αδυνατον. χαριζεται οραν σοι. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. . εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. ο ουκ ηµην. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. µη πλανασθε. η αληθεστερον ειπειν. Το φως γαρ. α το πριν ουκ εβλεπες. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον.

ω φως.Τι δοκει ουν σοι. λαµψον. . λαµψον εις αυτους. κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. ως ειποµεν. ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. Ουδεις πωποτε. ω πλανης. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. ω τεκνον. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. οµοιους σοι εργαζη. τοιουτοι τε γενοµενοι. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. ει και δοκουσιν ετι ζην. οις προσεσται. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. τουτων εµπροσθεν στηκω. αλλα ιδειν ου βουλονται. ωσπερ φως. και οις ενουσαι. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. οντως ουτως γινεται. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. ουτως επιτελειται. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. Ναι. ω µανιας! Αλλ᾿. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. οστις υπαρχει. καγω συµπεριστρεφοµαι.

δια ρυπαρας µου γλωσσης. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. καθαπερ παλαι. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. αθεωρητον ωσαυτως . Θεε µου. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. µη θελοντας σωθηναι. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. εισελθε και νυν εντος µου. περι ων τινες λαλουσιν. οτι νυν ουδεις υπαρχει. ΛΕ’. (278) Βλεψον ανωθεν. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. και τουτο θλιψις δοξειε. ος Θεον γνωστως κατειδεν. Λαλησον. αλλα αγνωστον τοις πασιν. ανοιξον τον νουν µου µαλλον.

Ηµην υπερ νουν και λογον. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. ωρων και χρονων. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. Χριστε µου. Ναι. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. ειπεν. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. απερ λεγω. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. λεξον ταχος.δογµατιζουσιν υπαρχειν. Γραφε. γραφε και µη κατοκνησης. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. οιοσπερ τυγχανω. και ουδεν των ορωµενων. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον.

Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. ουκ ανθρωπων. ου δυναµεων αγιων. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . ου φθονων δε τουτοις παντως. οπως µη µε καθορωσιν. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. ουκ αγγελων. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη.

(283) Ευχαριστω σοι. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. αει και εις αιωνας των αιωνων. οσα βουλεται και θελει. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. ειπε µοι. οια παντως και θελησει. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. ευχαριστω σοι. ως δεσποτης. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. Κυριε. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. µονος εχων δυναστειαν. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. µονε . ΛΣΤ’. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. ω η δοξα και το κρατος νυν. αµην.

βασιλευ δικαιε. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. Ενεπτυσθης το προσωπον. πανοικτιρµον. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. κατεδεξω. Θεε µου. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. Συ τον σταυρον εβαστασας. βασιλευ. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. Χειρας ηλωθης ποδας τε. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. αναρχε. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. παντοδυναµε Λογε. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. Χριστε µου. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . οπερ ουκ ης. (284) και κρισιν. πανοικτιρµον. Λογε. ην εξηνεγκε κατα σου. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. Χαιρε! ακουσας παικτικως. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. βασιλευ. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. υπ᾿ Εβραιων. η σιωπη δε. Σωτερ. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. οιµοι.καρδιογνωστα. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. και ενεπαιχθης. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας.

απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. η πειρασµους η θλιψεις.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. Ευχαριστω σοι. Χριστε. Θεε µου. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. εις καθαρσιν αµετρων µου. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. οικτιρµον. πληµµεληµατων. ∆εσποτα. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. η µιµησις των εργων. ∆εσποτα. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. ∆εσποτα. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. ∆εσποτα. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. Συ ουν ανεστης. πασχων µαλλον αδικως. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. Μεγα µοι οντως. ει δε δικαιως. . τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. ινα τον κοσµον σωσης. της πιστεως. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. ει ταυτα καγω παθω. Χριστε. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. εν εργοις τε και λογοις. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων.

ω δηµιουργε µου. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. τον κτιστην µου. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει.αµην. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. ω πλαστα. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. δυναµις η µεγαλη. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. τον καλον ∆εσποτην. ∆εσποτα. ΛΖ’. Χειρ σου. . οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. Θεος τε και ∆εσποτης. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα. σε. ∆εσποτα ψυχοσωστα. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. σκοτους των παθων. των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. Λογε. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. σε. αγνοων τον Θεον µου. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων.

µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. το µεγα. παντως µεµονωµενον. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. και κατελιπας µονον. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. το ελεος σου. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. αρτι δεοµαι. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. ους ουκ ηκουσε. Επιχεε µοι. ην ως ανθρωπος εχω. προστατην και ποιµενα. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. και την αγνοιαν. οις οιδας. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. ω φιλανθρωπε. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. . οιδας την εµην ασθενειαν. προ οφθαλµων µου βλεπω. οιµοι. βασιλευ και Θεε µου. εξαιτουµια. Αλλα και βλεπων σε. τον καλον ∆εσποτην. Χριστε µου. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. παντως ορφανον. και ποιµνης. οιµοι.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. ορω τα µελλοντα. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. ελεγον. ω ∆εσποτα µου.

(289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. ο τυγχανων εν κοσµω. αφηλαφητον ολον. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. αµεµπτον µε σον δουλον. Ορος εις ποιον αναβω. τον παµπαν απεριγραπτον. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. ο ταλας. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. Σωτερ. ποιαν εκκλινω τριβον.ινα τα εµα υστερηµατα. ο συνηµµενος υλη. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. Ποιαν ανελθω κλιµακα. φθαρτος ολος υπαρχων. το αϋλον εν υλικοις. πως τω αΰλω συναφθω. ακατακριτον. τον κτιστην εν τη κτισει. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. Εις ποιον αδην καταβω. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. ειπε µοι. προ του γην παραχθηναι . Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. Λογε. ΛΗ’. αµην. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. πως ευρησω.

αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. ουχ υδωρ. φως αφραστον εις απαν. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. βαθει και πλατει. Ουκ ην αηρ. Εποιησεν αγγελους δε. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. Και εµεινεν. ου τοπω παντως. αγαθωτατος αγαν. φως ακτιστον. Ενυλος γαρ. φως αναρχον. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. των αΰλων εξω. ενδον το φως το αϋλον µη εχων.Θεος υπηρχεν. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. καθως ειπον. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. ατελευτητος. φυσει δε ευρεθη και ουσια. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. µονος. φωτοειδες εις απαν. υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. η Τριας. µονος µεµονωµενος. αιωνιος. υλικον και ορωµενον. ως ειδε µονος. ων. ουκ αιθηρ. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. αµετρητον υψει. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. αΐδιος. ως ειρηται. κυριοτητας. αρχας και εξουσιας. οµως Θεος αθανατος. ου φως. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. καθαπερ νυν. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν.

απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. ουτως. . ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. υπερφωτος. Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. οτι ην Θεος υπεραναρχως. οικος καθαπερ µεγας. προς παθη. υπερλαµπρος. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. καθως ειρηται. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. οπερ ειπον.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη.

∆εσποτα Χριστε. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. υπερ λογον η δοξα. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. Θεε µου. συν τοις επουρανιοις. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. ΛΘ’. Θεε. ινα και συν αυτοις Χριστω. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. Λογε. ασυγκριτον το ειδος. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. Σωτερ. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. αµην. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. . το ηθος. η ωραιοτης αφατος. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. (293) Αµηχανον το καλλος σου. Θεω. Σωτερ. ∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. συ και τα γηϊνα.

ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. ψυχην και τας φρενας. οιµοι.ως παντων παντως ποιητης. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. το της γεεννης. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. Θεε µου. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. ∆εσποτα. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. Και µελη οντες. Λογε. . ουκ ηλλοιωθη νουν. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. εκ φωτος σου του θειου. Αλλ᾿. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. ∆εσποτα. Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι.

παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. αµην. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. αποχωριζει. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. και τα Θεου και θεια. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι.Σωτερ. βαβαι. παλιν τεµνει την νυκτα. παλιν οραται µονον. ω πρεπει πασα δοξα. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. η Τριας. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. των αισθητων ωσαυτως δε. παλιν τρανως οραται. Μ’. υβρις. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. του τι δει ποιουντα τινα. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. εξουδενωσις και ατιµια. . παλιν ανοιγει ουρανους. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. κατηξιωται πανεξαισιως. παλιν παραγει απαντα.

Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . τοσαυτης ευσπλαγχνιας. Χριστε µου. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. του αθλιου. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. απλουν. µηδεν εµον εν βιω. ενθα φως εστι µονον. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. το τι ανταποδωσω σοι. αλλα τα παντα δουλα σα. µειζονως καταισχυνοµαι. συγγενεις. τεθνηκας. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. µη διανοιγων ουρανους. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. ινα και θεραπευσω σε. ενδοθεν του κελλιου µου. σηµερον απεταξω. αναριθµητων δωρεων. µη διατεµνων νυκτα. εργα παντα χειρων σου. Σηµερον. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. Σωτερ. ων εις εµε ειργασω. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. δυσωπω µαθειν. ινα ευαρεστησω. µειζονως οδυνωµαι. δοξον. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. Σωτερ. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. τι δει ποιησαι. µειζονως. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. των θαυµατων.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. Ταυτα σου τα παραδοξα. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. Ουκ οιδα ει και σωµατι. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα.

απεθανον θανατον των κακουργων. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. καθαπερ υπεσχοµην. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. πραξον και αλλους διδαξον.περιχαρως καταδεξαι. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. και δοξα κοσµου γεγονε. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. Ταυτα και τουτων πλειονα. ον ουδεις ποτε ειδεν. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. και ποιον τουτου µειζον. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. τοτε σκιρτησον. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. ωσπερ στεφανον δοξης. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. απερ ενετειλαµην. ζωη τε και λαµπροτης.

επιστασαι την µονωσιν. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. δος Πνευµα σου το Θειον.ως ειρηκας. οσον και επεγνωσθην. ∆ος τον Παρακλητον. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου. οιδας την ορφανιαν. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. οπως . ΜΑ’. Ιδε καρδιαν ταπεινην. αµην. . Σωτερ.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. καθως υπεσχου. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. ∆εσποτα. πεµψον. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. Θεε µου. ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. Λογε. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. τις αυτους µη θρηνησει. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. ιδε συντετριµµενην. Ων της µεριδος ρυσαι µε. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. ∆εσποτα των απαντων. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω.

Θεε. Χριστε µου. Θεε µου. και µη εγκαταλιπης. µη παριδης. ευσπλαγχνε. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. ∆εσποτα. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. οικτιρµον. Κηρυττω σου τον ελεον. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. ολος δεδουλωµενος. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. αγαθε. πως ολον µε ταραττει. κρατουµενος τω ποθω σου. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. ασωτοις και τελωναις. εξαπορω. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. . πλην αυτος ου παρειδες µε. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. ως ειρηται. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω.Μη ουν βραδυνης. Θεε µου. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. (301) Ουκ εκαµον. και νυν υπαρχων. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. υµνω την ευσπλαγχνιαν. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. ως δοκω. οικτιρµον. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. εβαστασας. καταλιµπανεις. δεδεµενος αγαπη. Χριστε. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. πως λυπη επεισερχεται. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος.

Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. νυν αγκαλοφορεισθαι. Προσηβος ηδη γεγονας. ανερµηνευτα παντη . ανεθρεψεν αξιως. πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. ως ειπον. Λαµβανων κρουε αφειδως. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. ειπε µοι.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. νηπιον η παιδιον τυγχανεις. πιπτων παλιν εγειρου. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. (303) Μη γαρ. οχυραν κεκτησαι µε˙ . Νυν ουν ουχι ενηλικος. οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. δαιµονων παραταξεις. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη.. ωσπερ νηπιος. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. πορρω της σης οικιας. πως βουλει. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους.

εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. µειζων υπαρχει επι γης. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως.και λυπει σε των εν γη. οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. ακαµατι δουλευων µοι. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. οιον Πνευµα το Θειον. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων. γραφε συντοµως. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. ποια χαρα. Ποια τρυφη. ποιον τουτων. ονπερ εγω παρεχω. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. το σωµα και το αιµα µου. αγαπη θεραπευων. οιος ο αρτος της ζωης. ειπε µοι. ως εµε µονον βλεπειν. ειπε µοι. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. ποια δοξα. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. ειδεναι και κατανοειν. ως εγω. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . ατιµητος εις απαν.

µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. ου µη σταθη εκ δεξιων. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. ουκ απολεσεις σου µισθον. λοιπον µη παυση κλαιων. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες. ειπον. ου στερηθηση τουτου. εξεις αυτους ως αδελφους. ως ειπον. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. Λοιπον µη παυση νουθετων. . απερ και παλιν γραφε. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα.

ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. ως τον σον του ∆εσποτου. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις. απροσπαθως γαρ εκρινας. οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. . Τις ουν υπαρχει. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. αλλ᾿ απολεσει. ουκ εκ της θυρας µονης. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. ει µη καυτος σωθειη. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. ανυποπτος η ψηφος. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. οικτιρµον.

το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. πτωχα. λιµω τε και τω διψει. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. και χηραν την σην γυναικα. µη σαρκα προτιµησαι. ασπλαγχνε. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . οπερ εστι συγγενεια. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. ει δυνατον. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. (307) µη προστεθηναι αιµατι. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. ∆εσποτα των απαντων. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. συνδεσµος φυσικος τε. Χριστε. επι τας πρωην πραξεις. ξενα. αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. τουτων απολυθηναι. (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. αλλα αφιεις ορφανα. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. γυναικος σου χηρειαν. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. η απαρνησει σου. γυναικας τε και παιδας. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον.

(309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. βασιλευ. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. ειπον. πανοικτιρµον. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. Σωτερ.. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. φιλους. ουτοι συγκληρονοµοι. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν. ουτοι και φιλοι γνησιοι. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. συγγενεις οµου παντας. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. δοξα σοι. αλλα Θεω. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. .διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν.

ουκ οιδα. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. Γεννωµαι γη απο της γης. απο φθαρτου παντως φθαρτος. µοι λεγοντι. ο πανοικτιρµων Κυριος. Σωτερ. ο ταλας. ο φιλανθρωπος µονος. νυν σπλαγχνιθητι. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. αγνοω. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. το που ειµι. αναρτισµων. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. ου γινωσκω. γραφητω. απο σωµατος σωµα. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. Νυν ουν επιβλεψον. εις γηρας. πανοικτιρµον. Θεε. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. εις προπυλα θανατου. και που αυθις αφιξοµαι. νυν µε ελεησον! Ιδου. µονε. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. ΜΒ’. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. πως δε διαφυγειν µου . Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. Σωτερ. µη µε εγκαταλιπης. Το οθεν ηκω. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. εξελιπεν ισχυς µου.χωρις ξεσµων. ηγγισα.

ελπιζεις χειρας. ο ασθενης εις απαν. τη δε εγκαταλειψει . Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. ιδου. Ουτω πιστευσας εδραµον. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. ουτως ελπισας. φιλανθρωπε. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. ιδου. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. ουτω θαρρησας ηλθον. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. οτι˙ Ιδου. ου ποιεις προσκυνησεις. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. οτι σωσεις µε δωρεαν. ουκ εγκρατευη. δηµιουργε µου και κριτα. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. πανοικτιρµον. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. που σου ο αντιληπτωρ. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. Εγω ουν. του σου δουλου. ∆εσποτα. προσεδραµον ελεει θαρρησας. Ταυτα ακουων. Χριστε µου. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ευχην ουκ κεκτησαι. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. ουκ αγρυπνεις. ολος τρεµω ο ταλας. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. οιους παλαι απηρξω. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. οιδας. το Ηµαρτον! ειποντα. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. αλλα τω σω. φριττω και ολος δεδοικα. ∆εσποτα.

αλλ᾿ εµφυσω. Οτι δε ου πλατυνεσαι. και εν τω κολπω φερω σε. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. εις τας εµας τε. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. οσος υπαρχεις. εγκαταλειψης. Θεε µου. καθαπερ µαργαριτην. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. ασυγκριτος η δοξα σου. ηστοχησας ελπιδων. ουτως παρακαλω σου . και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. και αφαντος ευθυς αποτελειται. Ουτως αιτουµαι. ον οιου σε φιλειν. Θεε µου. αµιµητον το ειδος. ∆εσποτα. ουκ αξιω. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. µη Βασιλευ. οιος. αιφνης εµισησε σε. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. ιδε. εις ον εθαρρησας. εις ον προςηλθες. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. µη Κυριε. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. πως εγκατελιπε σε. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. εκπεπτωκας. τον Θεον µου. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. σε. του εχθρου. Σωτερ. ιδε.

Χριστε. αναρχος αληπτος τε. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. µελλοντας επιτρεχειν. του δουλου σου. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. . συνουσαν µοι την θειαν. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. εκεινος παντων ποιητης. εκεινος πελει αφθαρτος. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. εκεινος πνευµα πεφυκεν. ηµεις φθαρτοι και κονις. σκεπουσαν. Σωτηρ µου. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν.την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. Εστι Θεος γαρ ακτιστος. εχοντι χαριν σου. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. ηµεις κτιστοι δε παντες. ει µη αυτην ενδεδυται. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον.

αδελφοι. ηνωθη τε ανθρωποις. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. ωσπερ και εστι. εις ποιον τοπον. λεγε. ο ποιητης των παντων. Ουκ εστι τουτο. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. αµωµον οµου. . καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. Παντως γαρ και παραδεισος. που αρα απελευσονται. εις ποιαν βασιλειαν. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. κεφαλη ο Χριστος δε. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. ελπιζουσι σκηνωσαι. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. ασπιλον. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. φρασον µοι. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω.

τουτο πηγη των αγαθων. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. οµοια γε του πρωτου. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. ων ουδεις ποτε ειδε. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. τω ποιητη των παντων. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. Υιος και Αγιον Πνευµα. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. ου τοπος ανευ λυπης. ουκ εσται ανεσις. απο θανατου µεν ζωην. τουτο ζωη των οντων. οις ενωθη. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. ουχι ηµεις εξ εαυτων. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. τουτο τρυφη και ανεσις. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. Τριας Αγια. Ταυτα δ᾿ εισιν. Πατηρ. απο δε σκοτους φαος. αδελφοι. τουτο στολη και δοξα. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. οιµαι. οτι πασιν. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. σωτηριαν παρεχει. Σπουδασωµεν ουν. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . ου στεναγµου.

εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. . Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. η παντα προγινωσκουσα. φρασον µοι. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. Χριστε. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. µη κρυψης. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. σοφια. η γνωσις του παντος. Ειπε και µη παριδης µε. οιαν οι δουλοι του Χριστου. ω πρεπει δοξα και τιµη. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. Τι κρεισσον εστι παρα σου. το φως του κοσµου. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. λογε. καν µεγιστανες. καν βασιλεις. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. αµην. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. ην ουδεις ποτε γνωσεται. ειπε. Σωτηρ. καν αρχοντες εισι. τω δουλω σου. ΜΓ’. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. (318) Ειπε. ω Θεε µου. και θειων προσταγµατων. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. ου µαθη. ειπε.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. αφραστον ουσαν παντη. ειπε. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως.

εγω ∆εσποτης φυσει. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. Εξελθε. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. Ορα. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. ποιον εστι συµφερον. εµε κατονειδιζοντες. αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . ω Θεε µου και πλαστα. ασυµπαθη καλουσιν. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. γραψον απερ ακουεις. ειπε µοι. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. µη κρυψης απ᾿ εµου. αυτεξουσιον θελω δε. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. Ναι δη. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. Εγω Θεος προαναρχος.διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. και σεαυτον ει σωσειας. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. σεαυτον δ᾿ απολεσεις.

Ειπε. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. πως τουτων προηγηση. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. πως εισαξεις. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. ουτοι του Λαµεχ χειρους. οµοτροποι. ουτοι Σαουλ. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. εις ουρανους εξ αδου. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. Τουτους. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. δοξης µου της αρρητου. προς πυρ αυτοµολουντας. αγχονης κληρονοµοι. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. των εντολων µου προς νοµας. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. καµοι ακολουθησαι. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. ου µην δε πελω βασιλευς. ει δυνατον. ειπε µοι. εκ του θανατου προς ζωην. ειπε. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. πως ποιµανεις. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. καθ᾿ ωραν. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. λεγε µοι. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. . ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. Πως ποιµανεις ως προβατα. δουλοι και σκευη. πως οδηγησεις.

τι δε συµβησεται σοι. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους. στασιν. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. κατεβαλου τοις πασι. ακατακριτος παντη. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. Ακουσον. Τουτο εµοι αποδεκτον. βλεπε που καταντησεις. Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. ενθα αν συ θελησης. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. και συ µενεις ανευθυνος. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. Ου γαρ επιστραφησονται. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. οταν ελθω του κριναι. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . τι κερδανεις τε. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν.

ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. ∆εσποτα. ως βουλεσθε. αλλα την σην βοηθειαν. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. Ουτως ποιησω. ει θελει. αµην. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται. Μ∆’. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. µονοις . ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. γενησεται. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. ω Θεε µου. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. υπαγετε. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. καθως προσεταξας µοι.

γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. ηλιον. Αυτη µονη κτισις παντων. διδαξον µε. θεληµα τε εν ωσαυτως. του αληπτου. ειπε µοι. (324) ∆οξα. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε. ∆εδωκε. . υµνος. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων.εκεινοις γνωριζοµενος. του Θεου µου. εν Τριαδι υποστασεων. µια φυσις. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. τους αστερας ουρανον τε.Ακουσον αυτου του Λογου˙ . του ακτιστου. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. µια δοξα. µια δυναµις υπαρχει. . σεληνην λεγω.Πως. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. αινος. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου.

αλλα και διηρηµενως. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. Εν εκ τουτων ει καθελης. οµοουσια ωσαυτως. ωσπερ νους. ουτως εκ Πατρος το πνευµα. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. ει και σαρκα ενεδυθη. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. . ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. και Υιος ο τουτου. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. ψυχη και λογος. πνευµα. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. αλογος. εν τα τρια ηνωµενως. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους.

οτι ετεκε τον Λογον. αποσµηξης τε τελειως. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου. το πρωτοτυπον ουκ οψη. ει και αµυδρα τυγχανει. καθυπεδειξεν ο λογος. ην ουδεποτε θεαση. ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης. Ταυτην ακριβη εικονα. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. και Υιος εν τουτω µενει. ου χωριζεται δε τουτου.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. ουτω νοει τον Πατερα. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. οτι τικτει αεναως. ει µη προτερον καθαρης. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα.

. και του ενα που σωθηναι η και παντας. αλλα και φιλανθρωπιας. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. ως γνησιους ευεργετας. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. ει οιον τε. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. οσον δυνασαι και βλεπειν. οσον εφικτον ανθρωπω. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. τεκνον. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες. υπερ σωτηριας λεγω. σωφροσυνης και ανδρειας. και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας.εν φωτι λαµψαν αρρητω.

Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. ω θαυµα. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. αγνωστον και µνησικακοις. αλλα Πνευµα. αγνωστον υποκριταις γε. αγνωστον τοις φιλαργυροις. αγνωστον τοις φθονεροις τε. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. αγνωστον υπερηφανοις. αγνωστον οντως οργιλοις. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. το εκ του Θεου σοι λεγω. αγνωστον τοις αισχρολογοις.οιαν εσχες. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . αγνωστον και γαστριµαργοις. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον και τοις ραθυµοις.

Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. ζωντας τους νενεκρωµενους. µη λαβων νεκρος υπαρχει. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. οτι ζην δοκει νεκρος ων.αγνωστον ανυποτακτοις. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. αλλα και περιπατουντας. αγνωστον ιδιορρυθµοις. µηδεν δε ουσιν. αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. µη αιτων ουδε λαµβανει. αγνωστον τοις καυχωµενοις. αγνωστον τοις αντιλογοις.

τυφλοι και νεκροι γε. εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. εν ζωη νενεκρωµενη. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. ειπε µοι. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. ειπε µοι. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. πως Χριστιανοι κληθωσιν.και ακουουσιν ως κτηνη. Οι τοιουτοι δε. επουρανιοι και παντες . Πως. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. ινα και ζωσι γε. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως.

ο πρωτος. Ηκουσας. ο δευτερος ανθρωπος δε. εκ των ουρανων κατηλθε. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων.οι αυτω πεπιστευκοτες. ζωην και αφθαρσιαν. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. των απαντων ο ∆εσποτης. . ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες. Ηκουσας Θεου τους λογους. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. ως φησι το θειον στοµα. ανωθεν δε γεννηθεντες. Εκ της γης. οτι χοϊκος εκτισθη. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. φησιν. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει.

οσοι κατα σακρα ζωσιν. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες. Αθανατοι γαρ. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. Ουτω φρονει. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. . αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. οσοι κοσµικα φρονουσι. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. (334) πως Χριστιανος κληθηση. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. ουτως εχε.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. Ουτος εστι και ο αρτος. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. ουτω πιστευε. ο εκειθεν καταβαινων. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες.

αλλα και τα νυν εξειπω. . ∆ος µοι λογον. εξανακαινιζει τουτους. Ποια παντα. Θεος ον το Θειον Πνευµα. Α πολλακις υµιν ειπον. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. επιγειων. ους εντος αυτου αν λαβη. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. και πως εξειπω. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. καινουργει τε παραδοξως. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. καθως πολλακις ειποµεν. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. αναπλαττει τουτους ολως. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. ους εφευροι ενδοθεν. των Αδαµ υιων σοι λεγω.

Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι. Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. επουρανιοι και θειοι. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. . ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. καθως ειπε. πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. οιους εδειξεν ο λογος. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. οιος και εκεινος. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. Ως Χριστου οµοφυες τε. ινα γενησθε τοιουτοι. και ζωην αυτοις παρεχει. πως δε εν αυτω µενουµεν.

Ναι. ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. ο Θεος µου. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. ως ειπον. τυγχανεις. τω ∆εσποτη των απαντων. ΜΕ’. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ναι. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . µη εγκαταλιπης. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. µη οργισθης. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. αµην. ποιητα µου. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν.

τροφη και ποσις. ποταµος. η καινη των πιστων καρυκεια. εν η Τριας γαρ πελει. συνεστησεν αρρητως. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. ου τρια. εν τοις τρισι το εν δε. σεληνην και τα αστρα . λαµψαν και καταυγασαν. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει. υδωρ. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. µεταληφθεν. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. αρτος και οινος. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. µια δυναµις. ζωη. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. περιβολαιον. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. ουσιωσε. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. τουτο το εν τον ηλιον. σκηνη και θειος οικος. αναστασις. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. οµοδυναµους ολως. πηγη ζωης και ρειθρον. ανατολη. ενδυµα. µια τε βασιλεια. προσκυνει. εν τω ενι τα τρια δε. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. η πανδαισια.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. αναπαυσις λουτρον τε. πυρ. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. οµοουσιους. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. µια θεοτης.

ο αθλιος. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. Τουτο το εν τετραποδα. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. αποστολων. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. Σωτερ. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. µη θελων αναβλεψαι. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. το φως της θειας δοξης. καθως ορωνται παντα. Ο γαρ το φως σου µη ορων. το φως του κοσµου. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. λεγω. ο ταλας. µη θελων κοπιασαι τε. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι.θεληµατι πεποιηκε. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. Και τουτο λεγων. . και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος. ∆εσποτα. θαυµα καινον και ξενον. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. το κατιδειν σου. καγω µονος. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. και βλεπειν ολως λεγων. οτι τυφλος τυγχανω. µη θελων γνωναι εµαυτον. λεγω. και˙ Ιδε. ∆εσποτα. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. αχαριστος εδειχθην.

ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. ως εφυλαξεν. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. µη στερηθω σου. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. δι᾿ ων ελεησον µε. ουχι τυφλοι εις απαν. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. κτιστα. αλλα και ζωσι. ως ευδοκησας. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. ∆εσποτα. αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. πηγαζεις αγαθοτητα. αλλα το βλεπειν µονον. Ναι. Μη στερηθω σου. λεγω. ο παγεις τους ποδας . οντως. ευσπλαγχνε. Σωτηρ. ου θελησει µου ξενος. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. ει µη στεναζω και θρηνω. ναι. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. τας εντολας σου. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. µη στερηθω σου. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. τοις καλοις. ναι. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. ∆εσποτα. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. ∆εσποτα. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. Ιησου. απερ αυτος τυγχανεις. ευσπλαγχνε. ο παγεις τας χειρας σου. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. και την οικονοµιαν. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις.τους σους τε λογους. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. Χριστε. ει και µη ισως κλαιω. Χριστε µου. Ναι. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα.

πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. τω καλω ∆εσποτη. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. αµην.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. ειρηνη και πραοτης. ου κηλις. ερρεεν αεναως . οτε ουκ ην µοι µωλωψ. (343) Εµακρυνα. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. Σωτερ. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. φιλανθρωπε. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. αλλα γαληνη και χαρα. ω Θεε µου. Θεε µου. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. ιατρευσον µωλωπας. πανοικτιρµον. Σωτερ. τραυµατα µου. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. και τας πληγας µου αλειψον. ΜΣΤ’. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. εξαλειψον τα ελκη.

παθους παντος ανωτερος. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. οθεν η καθαροτης. (345) Ευλογητος ει. νοητον δ᾿ εν αισθησει. Οθεν υγιεια απασα. ενωσεως ενθεου. φιλανθρωπε. ευσπλαγχνε. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. και φως εγενοµην. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. ναι. ο ταλας. ως εµαυτον θαρρησας. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. Τοιουτος ουν γενοµενος. ευλογητος ει. υπερευλογηµενε. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. ∆εσποτα. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. ΜΖ’. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. εκπυρωθεις τη ηδονη. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. αµην. εκτος κακιας πασης. ευλογητος ει.και ρειθρον ην µελισταγες. . εν αισθητοις µεν νοητον. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. Κυριε. µονε. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων. ευφροσυνης τε ποµα. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου.

τουτο. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. τω θεληµατι µονω. ακατανοητος τε. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. Σωτερ. ουδε δυναµει µονη σου. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. Επαν δε συ µη βουληθης. Σωτερ. αορατος. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. αψηλαφητος. αναφης. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. απροσιτος. φυλαττειν. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. αθανατε. αλλα και τη ουσια. ω Θεε µου. αληπτος ολως. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. τη ενεργεια µονη. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. πενθος. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. πραοτης και συµπαθεια. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. ω Θεε µου. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. πως σε προσονοµασωµεν. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. (346) ανους εγω. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

και καταπληττοµαι σφοδρως. Επει δε πταιω παµπολλα. σκεπων µε τω φωτι σου. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. επει δε κατεπαιροµαι. ∆εσποτα. ευθυς του βιου σκοτος µε. επαν κατελεησης.διαφυλαττεις ατρωτον. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. το φως σου. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. ελευθερουµαι των κακων. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. αφατου θυµηδιας. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. περικυκλωσης. Χριστε µου. ορων θαυµατα ξενα. ουτως αποσκεπαζον µε. ορων φρικτα µυστηρια. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. ω Θεε µου. ως το πριν. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. Σωτερ. επει σε παροργιζω. ολον µε περιλαβης. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. . εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. οτε ολον σκεπασης µε. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. Θεε µου. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. Χριστε µου.

το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. ποιοις πτεροις πετασας. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. ανθρωπος οµοιος µοι. την στενην. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . Θεος τα τρια. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. ουκ οφις δακνων πτερναν. ου στεναγµος. ενθα ουκ εστι λυπη. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. εν ετερω δε τοπω. πλην οµως µετετεθη. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. τυφλων ηνοιξε κορας. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. ου δακρυον.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. αληθεστερον ειπειν. ειπε µοι. και εδειξας ακαµατον. την δυσβατον ανθρωποις η. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. αβατον πασιν ουσαν. Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. εκτισεν αυτη παντα. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου.

ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. το µαννα του Σωτηρος -. Το µαννα γαρ. οις συναφθη αθροον. Θεου δε κληρονοµους. τροφη αγγελων. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον .η θαλασσα βαπτισµατος. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. το Ηλιαν αρπασαν. Τι ουν το αρµα του πυρος. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. δεσµιους µεν µονη σαρκι. ο λεγεται αρτος. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. απωλετο. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. Εγω δοκω. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. εξελιπεν. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον. συγκληρονοµους µεν Χριστου. ων οφθαλµοι ουκ ειδον. θεοποιει τε δι᾿ αυτου. αδελφους του Σωτηρος. . (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου.

πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. πως ουκ ακολουθουµεν. εις φως τε απο σκοτους. Αλλ᾿. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. (376) . Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. Θεω τε και ∆εσποτη. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. κα΄των απαντων ποιητη. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. πως ουκ επιθυµουµεν. . (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. ω Χριστε µου. ΝΒ’. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. τον αφθαρτον. πως ου ποθουµεν την ζωην. την ζωην πιστων παντων. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. αµην. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου.

τουτου το πλειον ουπω. µεταληπτον. Τις µε χωρισει αισθητων. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. αλλα ουσια θεια. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. ωσαυτως και ληπτη τε. Ει δ᾿ απιστεις. εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. ολον αφθεγκτον πελει. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. . υπερ ουσιαν πασαν. Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. µεταληπτη και αληπτος. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. και πως µεταληπτον µοι. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. οποσον δε καταληπτον. ενυποστατος ποθος.

αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. τουτο το ενδυµα εστιν. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. ουχι αγνοια. ως πιστευεις. ο χιτων του Κυριου. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω. Τουτο πιστις η αληθης. νοησαι. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. λεγω σοι. τουτο µεθεξις θεια. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . ειπε. τουτο σφραγις Χριστιανων. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. ος ελαµψεν εντος µου. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. λεγε µοι. ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. Ουτω πιστευεις. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. ουδε αναισθησια. τουτο υπαρχει η ζωη. ει µη φιλονεικοιης. τουτο Θεου το εργον. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. και παντως ου δισταζεις. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. τουτο η βασιλεια.

καθως σοι ειπον. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. ως ακριβως ειδοτες. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. η σφραγις αλλου πελει. . επ᾿ ορους θειας γνωσεως. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου. οιµοι. θεσει Θεον. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. θειας τε θεωριας. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. ω αδελφε µου. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα.εκλαµποντα. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα.

ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. ως επαθεν εκεινος. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. τεκνα. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. ως επαθεν εκεινος. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. οιµοι. αλλα τεκνα προσειπε. ω τολµης. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. οτι µη πατερας εκαλεσεν. και θελουσιν. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν.

(382) Ιδε µου. ΝΓ’. ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. την θλιψιν. τι µε καιεις. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. ιδε µου και την πτωχειαν. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. ιδε µου την αθυµιαν. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. την χαραν. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. Θεε µου. τι µε τεµνεις και συντριβεις. οτι αγαπω σε . την ζωην την αιωνιαν. Τι µε φευγεις. Αµην. ω Χριστε µου. φως του κοσµου.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα. Αλλ᾿. Οιδας. την ευφροσυνην. Τι χωριζη µου. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. την τρυφην την των αγγελων. Χριστε.

µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. Σωτερ. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. ως ειπας. δουλα ως ορατα παντα . ζωον ανθρωπος. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. απερ βλεπεις. Πατρος σου. ενυποστατος ζωη τε. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. Αποκαλυψον. και εµφανισον σαυτον µοι. αϋλοι δε αγγελοι γε. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. εν αΰλοις αισθητον δε. Μεσον τουτων ουν. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. σοι λεγω. Οιδα γαρ αληθινον σε. ∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις.και απο ψυχης ζητω σε.

συνες. Συ δε νυν λογιζη χειρον. καθως ειπον. Μη αγνοει µου τας πραξεις. Βλεπε. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . λεγε. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. τι και εν σαρκι εφανην. αφρονεστερον εκεινου. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν. Τι δε και ωραθην πασι. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. Τι δε και κατηλθον ολως. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν.αυτω µονω υποταξας. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν.

Ουδαµως. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. ως ειπον. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. Ζην δε πως ολως ισχυσει. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. ει τυφλωθειη. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. χωρισθεις εκ των αΰλων. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν.ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. Σωµα µεν. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. ην δεδωκας µοι. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον . οπερ επαθον. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων.

ουσπερ εκτισα χερσι µου. αλλ᾿ ου βλεπεις. Οντως λαµπω. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. ουχ υπεφερον. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. Βλεπεις. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. καθως και ειπον. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ.και ψυχην ανελαβοµην. αισθητος τοις αισθητοις γε. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. ο Λογος. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. και ηνωθην τουτοις θελων. Επειδη δε ετυφλωθη. ∆ια τουτο ουν ενδικως .

χωρισµου ψυχης. σοι λεγω. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. µαλλον δε ευεργεσια. . πως ουκ ην θανατου χειρον. ειπε µοι. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. ∆υο ουν εισι θανατοι. σωµατος τε και ψυχης. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. παλιν τε. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. Ο θανων ψυχη. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε.

µαλλον δε ου τιµωρια.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. σοι λεγω. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. αλλ᾿ οικονοµια θεια. (392) βλεπε τας ευεργεσιας. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. µανθανε τας δωρεας µου. πως χειρων. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. ινα παλιν ειπω. πως ακινητοι εις απαν. ειναι εκληρωσατο. Εφανερωσα τω κοσµω . ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. βλεπε τας οικονοµιας. Ει γαρ ουτως εις αιωνας.

Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι .εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. α ποιησαι εδει. αξινη. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. ην ελαβε. δρεπανον. και τοις εργοις. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. ραβδος. Την γνωσιν γαρ. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. ουχ ωσπερ αυτος θελει. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. µαχαιρα τε και πριων. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. αµην. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. προς οπερ αν εθελοι. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. Ν∆’. ουδε φασγανω σφενδονειν. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. και γαρ σκαπανη. εξ ηµων δε γε παντως. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. παντως απαιτηθειη. ου σκαπτειν µετα πριονος. φασγανον τε και τοξον. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. ου ραπτειν τη αξινη. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. λογχη τε. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. ουδε δρεπανω τεκτονειν. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως.

επιτηδειως εχει. ο των απαντων κτιστης. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. ενεργησει.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. ουδε κρατησαι δικελλαν. Ιδου γαρ. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. προς ο. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. αλλους του αρχειν των πολλων. αλλα προς οιαν εκτισται. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. καθαπερ ειπον. το προφητευειν αλλοις δε. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. Πνευµατικα δε ταυτα. ου ναυτης ουδε γεωργος. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ . Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. ως οιδε µονος ο Θεος. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. οις δε γνωσιν και λογον. τους δε παντως µανθανειν. ουδε τεκτων γενεσθαι.

δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. ο ταλας.- . αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. Ο νουν µοι χαρισαµενος. ειπε. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. . ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. Πως ουν. οιον ηθελε παντως. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. αχρηστον εργαλειον. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. απερ θελει. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. Ιδου γαρ. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων.

ο κρατων τουτω χραται. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. εργαζεσθαι τας αρετας. ειπον µοι. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. Ταυτα γαρ. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. ο ταλαιπωρος. ινα σοι ειπω συνελων. . αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. προς παν ειδος κακιας. προς λοιδοριας. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. προς φθονους τε. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. προς θανατους αδικους. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. αναγονται προς δοξαν. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. ως ουκ ισασιν. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. εις εµπελωνα τον αυτου. προς οργας. τεκνον. απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι.πασης κακιας οργανον. ενεργουντα µε ευρε.

σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου. . την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν.καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. προς εργα σωτηριας. ως εργαλεια αψυχα. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. παν καλον ενεργουντα. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω.

Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. µονον. Χριστε. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . και θλιψις ου κολλα µοι. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. και θλιβοµαι. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. Αλλα µε ταυτης. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. µη νυν. Θελω ουν θλιβεσθαι. ω Χριστε. Θεε µου. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. µη εν τω µελλοντι αιωνι. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. ουσπερ βλεπεις. (399) Συ µε γινωσκεις. αµην. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. πασης παρανοµιας εργατην. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. µηδεποτε στερησης. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. ΝΕ’. ∆εσποτα. Βασιλευ µου. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης.

ως ειπας. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. λουτρον τουτο το θειον. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. Σωτερ. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. βεβαιον και αληθες γινωσκων. . ως τινες αυ νοουσιν. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει. ως ο Αδαµ. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. ως δοκω. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. ω ∆εσποτα. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν.

ως βεβαπτισαι και συ. ποσα δε συνετριβης. Απαγε. ως αφρων επλανηθης. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. ειπεν ο Θεος. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. µη µοι γενοιτο. µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. αρχηθεν µονω τω νοΐ. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. Σωτηρ µου. επειτα και ακτινος. φλεγων το παχος της σαρκος. εκπιπτει και του αλλου. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. Αρα γε. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. και οιδας. τεκνον! Οιδας γαρ. ποσα εκλαυσας.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. φωνης τε κατηξιωσα. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. ως οιδας. της κεφαλης τον ζοφον. και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. εν νοερα αισθησει. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. Χριστε. .

συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. ο ειδως Θεον παντα. . Τουτο ουν. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. ουχ υλικας. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. ως ηλιος εισδυσας. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. εν τη τροφη. ου σαρκικας. ωσπερ οιδας. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. ου µονον δε χωρητικον. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. ουχ οραται. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. πασης κακοπαθειας. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. αλλα κεκαθαρµενον. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. της ευχης. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. την πιστιν. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. οσην τοτε υπεµεινας. συ παντως επελαθου. εν τω ποτω δε µαλλον. οµιχλην τε και σκοτος. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. ζοφον ως παχυν.

σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. αλλα και τω βαπτισµατι. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα. ως βλεπετε. των απαντων ο κτιστης. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. τεκνον. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. Ουκ εστι. ιδου. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. ουκ ονοµατι µονω. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. καθως ειπεν ο Παυλος. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. µη φοβεισθε! Ιδου εγω.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας.

φως θειον ουχ ορωντες. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. ως ειπας. ως πιστοις δουλοις σου. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. καθως ειπας. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. δος χειρα φοβου θειου. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. ουχι δε και απιστων. Ουδαµως. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. η αληπτον. εν σκοτει και καθεζονται. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. . Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. Θεε µου. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. Οις βραβευσον φως γνωσεως. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. εσκοτισµενοι οντες. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. Αλλα πιστων συ ει Θεος. Σωτηρ µου. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας.

διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. και σοι δια του Πνευµατος. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. τον ορφανον εν κοσµω. Κυριε. ο Θεος µου. γλωσσα λαλειν ου δυναται. . Λογε. καθως αυτος επιστασαι. οδος ουκ εστιν αλλη δε. απο γης της γενεσεως. Κυριε. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. ευσπλαγχνε. ως ειπας. ω Θεε µου. αλλα συ τη οικεια σου. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. ως εξ αδου µυχων µε . οιδας. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. ΝΣΤ’. δος µοι συνεσιν. τω ευτελει σου δουλω. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. δος ελεος δεοµενοις σου. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. (406) Κυριε. ξενον υπαρχοντα εν γη. ∆εσποτα.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. ω Τριας. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. συγγενων τε και φιλων. Θεε µου. Αµην. δος µοι γνωσιν. Σωτερ. Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. ουδε κοσµος χωρησαι. οτι εδιδαξας µε. ∆ος ελεος. και εποιησας. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. Χριστε µου.

οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. µοναζοντας. µισει ηµας ο κοσµος. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. . υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. ω ∆εσποτα. λαϊκους. ΝΗ’. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. εν πενια πλουτουµεν. παρασχου µοι λογους σοφιας. Ηµεις. λοιδορει. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. Κοσµος θανατος. Αυτη τι εστι. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. συν σοι. αποδιωκει. Ποιαν ουν ελπις. ∆εσποτα. ως ευδοκησας. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω. µαινεται. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. φθονει. ΝΖ’. ιερεις. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. Ζωη. Λοιπον. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. ως υπεσχου.∆ια τουτο ουν. τι γαρ αρρεστον εχει. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. (409) Ω Χριστε. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. ην απαντες ποθουσιν. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. αρχιερεις.

τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. τον αναξιον. συ η αντιληψις µου. ο µονος παντοκρατωρ. ο πλουτος µου. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . αρχουσι τε και λατραις. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. συ η καταφυγη µου. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. συ το καυχηµα. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. µονασται και µιγαδες. τον υµων βασιλεα. η δοξα. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. βασιλευ των παντων. Ανθρωποι παντες. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. συ η σκεπη µου.Συ ει η ελπις µου. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. βασιλεις και δυνασται. επισκοποι. ιερεις. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. Λογε. δος ισχυν. λαλησαι µυσταις. παντος αλογου ζωου. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. ο απροσιτος.

οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα. Παντα γαρ καλα. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις. πρωτον δε παντων. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. συνετε. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. Των επισκοπων οι προεδροι. ο και σαρκωθεις. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. Θεος ων κατα φυσιν. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ταις θελησεσι. ος αµεριστος. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. ταις φυσεσιν ωσαυτως. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια.

. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. Εισερχονται δε. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. της χαριτος µου. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. ην ελαβον ουδεπω. ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου. ως φιλω µοι λαλουσιν. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. (413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης.

οι της ιερωσυνης. οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. ουκ αν τουτο εποιουν. οι του βηµατος. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. ων ιερεις ποιουµεν. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων. ην ει εβλεπον. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου.

. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Τουτο γαρ των µετριων. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. φιλων. Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. της των ανθρωπων λεγω.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης.

ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . ειπε µοι. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. τουτων ουτως εχοντων. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν. Πως ουν. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. Ποιος αγγελος.µηδεις πλανασθω.

ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου. διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. την κεφαλην που κλινω. ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. εξ ου η απαθεια. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. . Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. η αγιοτης. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. φονεως χειρον. εγω δ᾿ ουκ εχω.

(419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. ουαι. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. βαλανεια. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. αλλ᾿ οικους. . οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως. πυργους κτιζοντες. προικιζοντες. µοναστηρια.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν.

ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. ως εφην . δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. ους εποθησεν ουτος. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. του εβδοµου αιωνος θυταις. το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται.Αλλ᾿. καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. επισκοπους και λατραις. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. ουαι ηµιν. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. µοναχοις. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις.

Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. Εξωθεν λαµπροι. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως.ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. τριχινον εσθος. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. κοµην αυχµηραν. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. ξηροκοιτιαν. τυλων πληθος γονατων. σιδηρων καθηλωσεις. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. σκληραγωγιαν. νηστειαν λεγω. λογων. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. Καλα γε ταυτα. πονους. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. εννοιων και µελετης δολιας. µυδωντες πληρεις εσω. ταχα λεπροις προσεοικατε. ∆ευρο. παθων. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως.

ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. Περι εξοµολογησεως. (423) 1. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. Γνωθι γαρ σαυτον. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’. αγαθων αιωνιων. ως βροτος και φθαρτος ει. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . πατερ και αδελφε. ανω δευρο. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. Επεταξας τη ευτελεια ηµων. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. αµην εις τους αιωνας. (422) λιπων τα κατω. ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. ερωτηµατικως ειπειν σοι. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας».

την εκ της καταδικης ελευθεριαν. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». 3. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. βασιλεις οµου και πτωχοι. φησιν. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. τον εκ του µιασµου αγιασµον. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. Τουτο γαρ αµεινον. Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. παρισταµεθα. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. 2. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα.

Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως. Οντως ουδαµου. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. . υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας. Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει.και τι πολλα λεγω. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». τα εν τω αερι δηλονοτι. . Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται. ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος.το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. 4. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. προς τας εξουσιας.

Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν. ως ο Παυλος φησιν. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων».Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. (427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. ηδη τεθνηκεν». εως αν το οφληµα αποδω. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. ει και µη παντοθεν διατρηθη. και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. υπο των ληστων εαθεις κειµενος. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. τουτω και δεδουλωται». Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . 5. τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. αυτη κεντρον του θανατου εστιν.

καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. αλλα µη εγχρονισωµεν.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι. 6. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους».«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . τι διαπραξεται. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη. (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω .

καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. ει βουλει. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. µηδε απειρον ιατρον. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος. Μεσιτην δε Θεου και . 7. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. το δεινοτατον. τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. ου µη εξελωνται».υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. Μεσιτην. Θεου διδοντος ακουσατε. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ».

αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον. ουκ οιδα υµας. εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». φησιν ο Χριστος. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. αδελφοι. ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. δια του πιστου δουλου αυτου. στησαι αυτον». τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. ωσπερ και «πολλοι. ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται.ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. Και αυθις˙ «ιατρε. αδελφοι και πατερες µου. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. και παλιν˙ «υποκριτα. 8. εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. 9. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. θεραπευσον σεαυτον». ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι. «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. φησιν. Κυριε. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου».

Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. µαθειν επεζητησας. 10. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . οπερ. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν.αναδεχεσθαι λογισµους. Μη. τεκνον. πατερες και αδελφοι. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. 11. παρακαλω.

ινα δε ειδητε. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. . του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. ως ειρηται. ου παρα προφητων. Ουτως τον Ζακχαιον. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. λεγω δη τους µοναχους. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. (433) ως ο Παυλος φησι. δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. ινα µη χειρον τι σοι γενηται.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. µετηχθη. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. ουτως την πορνην. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. 12. µηκετι αµαρτανε. ουτως τον παραλυτικον. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. ου σοι µονον. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. ου παρα ιερεων.

κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου. αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . αν τινων κρατητε.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. ου χαµευνιας. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. κεκρατηνται». τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. αν τινων αφητε τας αµαρτιας. Ως ουν ειρηται. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. αφιενται αυτοις. ∆ιο και παντα τα αλλα. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. ου νηστειας. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν.Τουτο δε ειπων εδειξεν. 13. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. αφεµενοι.

οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. ως ορας. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται .απαγε! . Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας.προετιµησαντο. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. αλλα µονοις εκεινοις. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. χειρων δε αυτων ο λαος.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται. . εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. ως ο Κυριος εφη. κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον.

εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην. καν θανασιµον τι πιωσιν. Ποιων καρπων.14. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ειρηνη. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. λογος γνωσεως. φιλαδελφια. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους». ου µη αυτους βλαψη». Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. µακροθυµια. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. χαρα. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. πιστις.εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. χρηστοτης. πασαν δε πραξιν των . Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . Εαν πασαν µεν αρετην. ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. οφεις αρουσι. οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. πραοτης. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη.

Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου. αυτον τον Θεον. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. Ο δε Χριστος. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. ως οιδε µονος αυτος. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. γνωσεται. Τοις τοιουτοις οιδα. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. αδελφοι και πατερες. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. ει βουλει. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. το οντως φως. τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. 17. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. 16. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. τεκνον. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. την αλλοιωσιν. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και .

ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. Αµην. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. Ερρωσο». κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. ακουσας τας του Χριστου. τω ενδοξοτατω συγκελλω. . γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. Υπερ ων και ευχαριστω σοι.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. καθαπερ εκεινος. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. ουτω καµε. πανιερε δεσποτα. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. ω πρεπει πασα δοξα. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. αλυπον διατηρει και απηµαντον. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. µη αποκνησης ποιησασθαι. Ιδου. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον.

την χαραν. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. Ηυξησας µοι το φως. πνευµατικον ηµων τεκνον. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. ουκ απεδεξαµεθα δε. Προς Νικητα Σταθατον. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. εδεξαµεθα µεν. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος».ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. την ηδυτητα. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. Ερρωσο. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. και εις τουτο ελυπηθην. ινα τα . επει εις σε. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. (442) «Το πιττακιον σου. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως.

οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.σχεδη παντα σοι καταλειψω. Αµην. αδιαιρετος. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. η και σε. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον.com . τεκνον.