Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. φευ της ζηµιας. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. Τις γαρ. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω. ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . µηδε τα εν κοσµω”. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. και φρονουντες τα γηϊνα.

αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα. εθισµον τινα ποιει του . Και εικοτως. Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. Ψυχη γαρ αφωτιστος. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. νοσουσιν ανιατα. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. ου µην αλλα και. αδελφοι. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και.εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. ο . και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου. αρτον και υδωρ. ολως απορει και λογων και νοηµατων. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. ιµατιον και σκεπην. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν.ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα.µη ευκολως δυνασθαι. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. επειδη και αυτο τουτο. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. Οντως κρειττον ουδεν. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου.

Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. Εν γαρ . (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. ∆ραµωµεν. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. τον δολον. τα αστρα. δοξαν φηµι την κενην. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. καθαρον την καρδιαν. πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου. τον φθονον. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. αγαπητοι αδελφοι. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. διωξωµεν. (42) φτωχειαν πνευµατικην. την εις αλληλους εριν. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. τον γογγυσµον. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. Ο ηλιος. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος.

αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. µηδεν εχοντες. ων προς Θεον συνεθεµεθα. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω. Τοιγαρουν φυγωµεν. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. Ναι παρακαλω. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. δοτε τω πλειον εχοντι”. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. αυτον τον Χριστον. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. ως αν και το θειον φως. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. θανατος ου κυριευσει ηµων. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. Λογος Γ΄. ουκ αποθανουµεθα. Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. αξιω. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. απολαµβανει παρα Θεου. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. οπερ απευχοµαι. δια ταυτα τον κοσµον. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. . και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον.

οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. παρακαλω. Πιστευσατε µοι. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες. ως ακηκοατε. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. εµον το ατυχηµα. αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. ειπε µοι. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. τω αναξιω. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. φροντισατε. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως.Αδελφοι και πατερες. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου.

Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. αδελφε. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. και αδελφοις και φιλοις.δακνοµαι. Ειπε µοι. ως ηδη κατακρινοµενος. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. λεγω. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. ερωτω σε. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. Πασι τοις εν τω κοσµω. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. φυσικως. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. ηλθοµεν αποταξασθαι. ειπειν. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. γονευσι. ο ταπεινος. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι.

ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. Ω της αγαν σκοτωσεως και .πολλων µαρτυρων εληλυθας. ο και µεγιστον. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. και τας αυτου εντολας. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης. Πρωτον µεν. η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. φυλασσε. και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. οιει σεαυτον ωφελειν. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. παρακαλω. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. συ δε δια τουτο αποκειρη. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον.

Εαν ταυτα λογιζη. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. (51) ουτω διακειµεθα. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας. τιµιε πατερ”. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. Και νυν. και το “Ναι. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. “Γινωσκετε. Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. ουχι το “Ναι. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. κατεπαιροµενοι ου . “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. και αυτο απαρνη το ενδυµα. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. αδελφοι. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. οταν εκζητηση απο των µοναχων. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι.

ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. καταρωµενι. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. γογγυζοντες. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. . ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. αλλα και των προεστωτων ηµων. ραθυµουντες και παντα ποιουντες.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. αντιλεγοντες. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. Ει γαρ εζητουµεν αυτον. ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. ως ορω. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα.

ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. ανθρωπε. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται. ω ανθρωπε. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. Προς τουτοις. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. Οι µοναχοι. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. Και ταυτα τινες. Ου φριττεις. Ουτως ισθι βεβαιως. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. Αµην γαρ λεγω υµιν. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. Τι γαρ φησιν. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”.

ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. Μη πλανασθε. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. ω αδελφοι. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα.”. ουτως . αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. µεταµελος γενηται. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. Ελθοντος γαρ του νοµου. ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας. ουδεν ωφελησει. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. Μη πλανασθε. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος.µη πλανηθη. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. αδελφοι µου. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας.

προς ζηλον και µιµησιν του καλου. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. δραµωµεν σπουδαιως. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. αδελφοι µου. Πληροφορηθητε. παρακαλω. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. Ιησουν Χριστον. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. ως ζωην και ζωης προξενον. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. πολλης της σπουδης. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. τη παρακλησει του λογου. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. αδελφοι µου. και αλληλους διεγειροντες. ανανηψωµεν ποτε. Ο γαρ τα . και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. ∆ιο. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. πολλου του φοβου. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης.

εαν θελωµεν. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. Μετα γαρ το . Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. Ενταυθα δε ουχ ουτως. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται.

εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Λογος ∆΄. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. πατερες και αδελφοι. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. θανατος ου κυριευσει ηµων. ως υποµειδιωντες. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον.Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. Επειδηπερ. εκλαυσα πικρως. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. Αµην. µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. ου τεθνηξοµεθα.

∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. “. Ει δ’ αγνοειτε. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. ειπατε ει επιστασθε. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. φευ της αγνοιας αυτων. δια τι τουτο αδυνατον. ως φατε. πως δυνανται κλαιειν. ω βελτιστοι αδελφοι. ειπον α ειπον. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. . Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται.”. το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες.“Επειδη. Οι ουν ουτως εχοντες. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο. “. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. του ρηµατος κατεγελασαν.απο ψυχης λογισαµενοι. βαβαι της αναλγησιας. ποθεν αυτοις.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. Ει γαρ εαυτους εκρινον. φησιν. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος. και προς κατανυξιν δυσκινητους. προσεγενετο. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι).

φησιν. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. ο δε φιλοθεων. Και εικοτως. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. “Ποθεν ουν. και σκληρων. αλλα λιαν καλων. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. οµογενων.” Ακουσον. ο δε πονηρων. η κατανυκτικος και ταπεινος. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. σωσον σεαυτον και ηµας”. Και ει δοκει. ασπλαχνων. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος.. Κυριε. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. Ποθεν γαρ . και ο µεν εδικαιωθη. εσθ’ οτε και αδελφων. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. ο πρωτος σιγατω “. ο µεν σκληρος. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. φηµι. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. οτι ηµεις µεν δικαιως. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. Ποθεν. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. ο δε κατεκριθη. ειπε µοι. ο µεν ταυτα. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. αλλα φυσσει και αληθεια. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. συνηλικιωτων. ο Εωσφορος εξεπεσεν.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . πονηρων. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. ο δε εκεινα εφθεγξατο. ο δε ευκατανυκτος. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. εν τη βασιλεια σου”.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι. οµογνωµονων. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων. οµοτροπων. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. .

ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. ζεσει πιστεως και προθεσεως. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. παντα ποιων µετα γνωσεως. ωσπερ τινες οιονται.ωµοτατων. Ποτε γαρ. µητε ευχης. εν δεησεσιν. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. Ουτως ουκ εκ φυσεως. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. και ου µονον τα της . µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. ειπε µοι. εν κατανυξει και δακρυσιν. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. εν σιωπη χειλεων. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. απλως ειπειν. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας.

(65) πως αρα. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. φησι. δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. “ ο δε· “Λοιπον. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. δουλον . οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. Η γαρ κενοδοξια. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. δυνατος ων και σφριγων και νεος. αδυναµιαν προβαλλοµενος. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. “και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. τι εχετε ειπειν. εν τη στασει της εκκλησιας.µονης. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. εν τη καθεδρα της τραπεζης. εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. “.

φασι. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. ουδε εις τας κραυγας ηµων. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. φησιν. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. µαλλον ειπειν. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. (67) . αδελφοι. ανωφελως εκειθεν εξερχεται. και ηµεις.αυτον τη ακηδια εκδουσα. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η. τιµιε πατερ. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. επιβλεψω. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω.

αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον.”.∆οκιµασον. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. ουκ εχεις . ως ειρηται. Ο δε· “Και τι. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. φοβουµενος τον Θεον. φησι. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. προσποιειται κοσµιαν καταστολην. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. αδελφε. ουτως σε αγαπω. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου. εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. αδελφε. Ει µεν ουν ευρεθη τις. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. απερχοµενοι ιστανται. οτι εαν µη ιδω σε. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. αδελφε. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. ει βουλει. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. φησιν. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. πατερ. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης.

γνωστικος. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. και αλλα τινα. ω πατερ και αδελφε. τους εις αερα µεν διαλυοµενους. Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. και ου παυονται πορους επιζητουντες. σοφος. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. Οιδεν η αγαπη. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. αδελφε. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. διορθουται τον αδελφον. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. ει µεν των ευπορων εστιν. απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. και συνευφραινεσθαι σοι”. ποτε µεν αυτος αλλον. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. ουδεν εχω αξιον σου. ευλαβης. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης.συ των καλων. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. προς παντας φιλαδελφος ων. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα.

Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. Αλλα θερµον ευτρεπισας. αδελφοι. ως εξ εθους εχων. φθανει η συναξις του ορθρου. ευξη καλως”. ταπεινε. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. συµπινων. ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. ως εθος αυτω εστι. Εκεινος ουν. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. εαν ετερος ελθων παραβαλη. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. οµοιως την νυκτα παρελκει. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. τω διψει συνεχοµαι. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. ευκινητον εχων το σωµα. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. Ινα δειξω υµιν. υπνωσω ετι µικρον”. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. Και τοτε µαλλον. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. ουκ εγειρεται. Και ουτως υπερτιθεµενου. Καθως ουν προειποµεν.

δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου. οσας αν και ειποις ποιειν. ει δοκει. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . δυνησεται ποτε αρα.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. Πλανα εαυτον οστις αν η. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων. Ουδαµως. ειπε µοι. αι προσκυνησεις ωσαυτως. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν. ος εστιν η απαθεια. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι.

τα προς σωτηριαν διδασκεται. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει. ∆ια τουτο ουν. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. οιον ο λογος εδηλωσε. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος.απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. Και εικοτως. οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος. οταν µη εχη ανθρωπον. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. ταυτην προ παντων των καλων και . γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. ως εφθην ειπων. δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι.

ως εφαµεν. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. µαλλον δε δια των δακρυων. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον.µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. φθονον. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. φηµι δη πονηριαν. κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν.

κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. καν. Τι γαρ ωφελουσιν. Παντως ουδεν. αλειφοµενον.καρδια αυτου. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. ειπε µοι. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. κλαυθµω κταται αυτας”. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων. ως οιεται. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. προθυµοποιουµενον. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. ενισχυοµενον. διδασκοµενον. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. δοκη πασας µετερχεσθαι. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη.

τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. ει δωσω υπνον . πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. επι κλινης στρωµνης µου. αδελφοι. λεγω. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. Ποια ταυτα. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. φησιν. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. αυτα σοι λεγω. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. Και ολως συ αγνοεις. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. ζητειτε και ευρησετε. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. αυτο δη το πενθος. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι.

αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω. αγρυπνων. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. Και τοτε γνωσεις. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. διψων. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. Ει ουν και συ ταυτα. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται.

ουδε αξιως και ως δει κοινωνων.τινα. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. δηλονοτι. αδελφοι. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. πως ισχυσει ποτε. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. Ου γαρ εκεινος. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. ουδε την καρδιαν αγνος. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. Οντως ουδεποτε ουδαµως. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. . ος εστι Χριστον Κυριος. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. ουδε µετα δακρυων. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος.

εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . των µυστηριων µεταλαβειν. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. Ο µη αγιος και αναξιος. ει τολµηρον ειπειν. Ου. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. ειπε µοι συ. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-. πως. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. οσον το επ’ αυτω. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. φησιν. αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. ουτος ουκ αξιος. Τι ουν. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος.

και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. (83) πλην τουτο. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. πατερες και αδελφοι µου. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. φησι. “Εως ου ληψεσθε. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. Η βασιλεια των ουρανων. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε. λεγων. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. δηλονοτι. ως ειποµεν. Τις. εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. Εως ποτε. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον.

κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. ειπε µοι. εχωµεν τας ψυχας. µελλουσαι. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. ων γενοιτο παντας . οιµαι. τυφλοι απελθοντες. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. ως οι αγιοι. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. ως ακουετε. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. ευθυς προς την απαντησιν. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. η ποθεν η πως. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. του ταυτην αναψαι µελλοντος. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. εαν µη απο των ωδε. Το δε αδηλον και αβεβαιον. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν. τρεχειν µελλοµεν. κατα την ευαγγελικην φωνην. ως λαµπαδας προαναφθεισας. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα.

ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. ω πρεπει πασα δοξα. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης.οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. εφη. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Και οτι ει µετενοησε παραβας. Αµην. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. αδυνατον σωθηναι ηµας. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν . Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. “Μετανοειτε. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. Λογος Ε΄. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. Αδελφοι και πατερες. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. (86) Περι µετανοιας. ο Θεος ηµων. Και περι της του Αδαµ εξοριας. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας. Και προς το τελος. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον.

ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. ειπε µοι. παρακαλω. και µη στωµεν µεχρι τουτου. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν.δυνησοµεθα. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. προσεχετε. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. Αποβαλωµεθα. ως αρχην βαλοντες. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. Τι το οφελος. εφ’ ω και κατεληφθην”. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. αδελφοι µου. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. παρακαλω. φησι. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. ∆ια τουτο.

αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων.” Αυτη κρισις ορθη. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. Ναι. δωσει ανθρωπος τω Θεω. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι. Πας γαρ ανθρωπος. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. οντως ουτως εστιν. ινα ανταποδοθη αυτω.”Τι γαρ. αδελφοι. φησιν ο αποστολος. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω.

ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. αδελφοι. µη τουτο µονον δυνασθαι. βασιλεις. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι. Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν. µηδε εαυτον εκδικειν. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. ου καταχρωµενοι δε. Ισαακ. Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . ο αλιευς και αγραµµατος. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. ουχ ως οικειοις. ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. ∆υνατον ουν εστιν. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι .µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον.ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι.Μωσης και ∆αυιδ. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας. ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος.

ουκ ωργισθη ο Θεος. οιµαι. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . ουδεις απεκαλυψε. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. αγαπητε. φησι. Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. αλλα τι. εµελλεν ευδοκιµειν. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. Κυριε.”. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. “Αδαµ. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . οιας δοξης εστερησαι. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος . αλλα και µειζονως. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. εξωρισθη. ναι. Αδαµ.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. Κατανοησον σεαυτον. απ’ αυτου εφαγες. Εµε οιει κρυπτεσθαι. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. µακροθυµιαν Θεου. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. Ορας. εβιωσε και απεθανε. Ποιον. Ουµενουν ουδαµως. ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. που ει. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. Τι ουν ο Θεος. ταπεινε. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ. ουκ απεστραφη ευθυς. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας.εµον γαρ το παθος εστιν! -.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. που ει. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται. που ει. ει µη απο του ξυλου. εικοτως εξεβληθη. φρονησον. ο του παντος Ποιητης. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. Τι ουν.” Τι τουτο λεγων. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. που ει. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”.

Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. θανατω αποθανεισθε”. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν.’. δηλονοτι τω ψυχικω. εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος. του αθλιου. ως ειρηται. ο και αυτη τη ωρα εγενετο. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. εστιν . ου καµπτεται.”. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω. φησιν. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. “Τι λεγεις. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. Ει δε µη. παρεβην την εντολην σου. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’. φησιν. απ’ αυτου εφαγες. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. αληθεια.. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. ου ταπεινουται. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. ∆εσποτα. τεως ου µη εκβαλη µε. τεως ου µη εξοριση µε! “.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Ειπε. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. απ’αυτου εφαγες.”. ουδεν. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης. ει µη απο του ξυλου. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -. Ει γαρ ειπε τουτο. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου . Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. οτι ῾Γυµνος ειµι’. ει µη απο του ξυλου. ταπεινε· ῾Ναι. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην.

και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην.“Ελεγον. αυτη µε ηπατησεν”. ειπε µοι. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”. φησιν. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. Τι δε. και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. τουτο επραξα. (εφη γαρ· “Η γυνη. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. η ταπεινη και αθλια. ην δεδωκας µοι. αλλ’ “Ο δεινα µε. “Ο οφις εξηπατησε µε”. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν. αυτη µε ηπατησεν”. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. φησι. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. ην δεδωκας µοι. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας.οια και νυν εγω πασχω. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου. λεγω. επταισας· η γυνη. εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. εκβαλλονται της τρυφης.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. εξ ης εληφθη. Ελεησον µε! “. δια τουτο κατεκριθη. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. ουκ αν . οτι γη ει και εις γην απελευση”. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. ∆εσποτα. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. µετανοησαι µη θελουσα.

τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. αλλ’ εν παση. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. πιστευσατε. . εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. Επει ησθοντο της εκπτωσεως. παντοτε εθρηνουν. το προσωπον ετυπτον. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. τη ζωη αυτων. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. πειναν δε ηρξαντο και διψαν. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. εθρηνουν. αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. εξ ης εληφθησαν. ουκ αν κατεκριθησαν.εξεβληθησαν. παντοτε εκλαιον. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. εκλαιον. µετεµελοντο. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους. τας προς αυτους. την τρυφην εκεινην την αφραστον. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. Πως. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. την κατα προσωπον. ουκ αν εις την γην.

του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. παθων δι’αυτους. εγενετο.απερ. ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. ως ειπον. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι.ως ιστε παντες -. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -. Ναι οντως. και κατελθων εις τον αδην. ουτω δη και εποιησε. τι ποιει. αδελφοι. αλλα και αποθανειν. προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. ως αυτοι. αυτος εκεινος. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. ου µη επαθον. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε. Ο ουν τοσαυτα. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. κακειθεν αυτους ανεστησεν. ως οιµαι. ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. τουτο αν. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. ουχι εις τον . µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. εθλιβησαν . κατεδεξατο. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν.

και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. εξεβληθησαν. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην. τον θρηνον. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. ειπεν ο αληθης Θεος. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. (99) οθεν εξεπεσον. αποκατεστησε παλιν αυτους. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. Τι ουν. ειπε µοι.παραδεισον. την µετανοιαν. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου. Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. αδελφε. τι λεγεις ποιησαι αυτον. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε.

Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. ∆ουλος εγενετο. Καταρα εγενετο . το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. χωρις αµαρτιας. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. απο του παραβαντος παραβαται. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. µορφην αναλαβοµενος δουλου. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. νυν µεν µετριως. ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. και ελυσε την αµαρτιαν. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος.

Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. φησι. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος.” . Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες. τι απολογησοµεθα ηµεις. εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ.

ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι.“Ποσα γαρ υµας. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. την ισχυν. Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. Και συσκοτασει το φως. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. . µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. . Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. το κρατος.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. την δυναµιν”. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. πεσουνται τα αστρα. Της γαρ γης τρεµουσης. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια. ω αθλιοι. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. τι τοτε απολογησονται.

οτι γελασονται”. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. δι’ αποστολων. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. αρπαζοντες. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. Ουχι δε εµου λεγοντος. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. υµεις . δια προφητων. πλεονεκτουντες. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. στρεψον αυτω και την αλλην”. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”.εικοτως προς ηµας ειπη. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. οι µεν εγελατε. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. υπαγε µετ’ αυτου δυο”. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε.

Ουχι υµεις ελεγετε. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. και παλιν· “Εκοπιασα . συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. αι µεν πορναι τας πορνας. της ασωτου ποτε”. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται.ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος.“Αυτο των αποστολων εστιν. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”. αι δε ασωτοι τας ασωτους. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι.” . Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. οτι εγω αγιος ειµι”. ελεγετε.Αθλιοι. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. . αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων. αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. της οντως ξενης και θαυµαστης. της ποτε πορνης”. ουκ ωργισθη. και· “Ξενης. ουκ αντειπεν. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. Ποιος γαρ. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. (136) ως ειπειν. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. Ω µακαριας φωνης. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. τον Παρακλητον· και τοτε. Παντως ουδεν. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. α και λαλουµεν”. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. εξ υµων. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. Προς . ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. ειπε µοι. λαβων εν εαυτω ολον. µη οτι γε ειπω διεπραξατο. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. νοησαι καλως δυναται. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι.

ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. ως εκεινος επαθε δια σε. ως ακουεις. Πως. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. πως νεκροι γενησοµεθα. τω λαω υπο Πιλατου . ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. µηδεις πλανατω υµας. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. ως ο αγιος ειπε Συµεων. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. διαµονωντα.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. ου καταδεχη γενεσθαι. ο αγιος Συµεων. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. υπερ ηµων. ου µη ιδωσι την ζωην. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. ειπε. Ουδαµως. Εκαλουν γαρ αυτον. φαγον και οινοποτην. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. αδελφε. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. πλανον. αδελφοι. Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. Ουδαµως. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. πως. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”.

αντωθουµενος. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. ραπιζοµενος. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. φραγγελοµενος. Ειτα τι. λογχη νυττοµενον. του εν τοις ουρανοις”. χολην ποτιζοµενον. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. ως εκεινος επαθεν. και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. εγγελωµενος. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα .”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου.παραδιδοµενον. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. Ει δε τα παθηµατα αυτου. πυγµιζοµενος. α υπεστη υπερ ηµων. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. υπο ληστου βλασφηµουµενον. τω κιονι προσδεσµουµενος. φησιν. αναρτωµενον. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον. αδελφε. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. “Οστις γαρ. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. εκδυοµενος. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. ωθουµενος.

διο και δεδοικα. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. ο ταπεινος. ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. Αδελφοι και πατερες. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. Αµην. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. . Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. ∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος Ζ΄. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. ως ωφελον γε αει σιωπαν. ουτως εχοντες. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. ο δε απιστησας κατακριθησεται”.λογω µονω εσµεν. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων.

αλλα καταφρονων µεν αυτων. της προς τους συγγενεις . Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον.(142) Αλλ’ ιδωµεν. και την ευθειαν οδον. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. ποιει. βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. ητις εστιν ο Χριστος. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. οιονει συµφορησας. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. ο ταλαιπωρος. εστι δε και δια µιας ταυτης. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. αδελφοι. κατα καιρους απορριπτει. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. ει δοκει. µαλλον δε τα του διαβολου. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. (143) Α καγω πρωτος.

παρακαλω.λεγω προσπαθειας. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. Ο µεν γαρ προτερος. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος. πνευµατικοις. τον ολεθρον τουτον. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. η και ως σχοινιω χρωµενος. αγαπητοι. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. εκκλιναντες ηπατηθησαν. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. φυγωµεν. καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. δυσανακλητοτερος ων. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας.

προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. αφεις αυτους υπεχωρησε. ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. Ιδε ο αδελφος. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. ιδε η εκπτωσις αυτης. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. ωφελιµος γαρ ο λογος. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. ιδε ο εχθρος. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας. κατα τον ειρηκοτα σοφον. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. Αλλα µη αποκαµητε. ουχι δια την εµην αξιαν. συνθρονος τε και οµοθρονος. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . το σχοινιον. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν.

Ειτα τι. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. οτι και υπερ αργου λογου . κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας . οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν. ως ειρηται. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. “Ο πιστευσας. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. φησι. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. και γενοµενος επι της γης. κεραιας η ενος ιωτα. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε.. Αρα ουν. ως οιδεν αυτος. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. και βαπτισθεις σωθησεται.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. κατακριθη. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”. αγαπητοι αδελφοι. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη.

λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει. µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. ετι δε και την εαυτου ψυχην. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. αλλα και . ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται. ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι.

∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν.ηµας αυτους. ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . Τι τουτο. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο.

αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν. ηµιν επανιστανται. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα.

επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι. επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. κατα τον θειον αποστολον. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. αγνοων ο δολιος.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. και την µητερα. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. την πιστιν ηρνηται”. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. . οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. φησιν η θεια Γραφη. τι ποιει. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. ως εικος. Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. ποσω µαλλον η προς αυτον. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει.

και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. ως εικος. ους. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. φησιν. εµοι εποιησατε”.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. Ουκ ορεξεις χειρα. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. “Συ. απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. τουτο ποιησω εις ξενον. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. φησιν.. ∆ιο και ει θελεις.

Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. Η και που εασεις αυτον απελθειν. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. ην αυτος ζηµιωθησει. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. ως ο κτησας”. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου. εαν καταλειψης παντως αυτον. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. Αλλα τι. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. “. Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται.ετεροι. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. ουδε οχλει. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. . περι τουτου αυτον. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι. το γε νυν εχον. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. ινα εις γελωτας παντας κινηση. Οι δε ακουοντες. Τουτου ουν γενοµενου.

οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. αφιησι. Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. τινα καταπιη. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. και ου τουτο µονον.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται.

ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων. Αδελφοι και πατερες. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν. ινα και κατασχωµεν αυτον. απαθης ων. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι. Λογος Η΄.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται.αναστασις και η ζωη”. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Αµην. επαινετος και µακαριος. των ισαγγελων λεγω. Τουτον ουν εκζητησωµεν. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης.

ω δυναµις αφατος. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. τον δε δωροις. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται. ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. αλλ’ οπως τον µεν λογω.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. ω ψυχης ουρανοφρονος. µη γενοιτο. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. Ω δεσµος αγιος. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι. αισθησει και γνωσει και θεωρια.

ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. Ω της συµφορας. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. ιν’ ουτως ειπω. αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος. Χρεων δε ειδεναι. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. το εικος. (163) ειπε. Ουκ εισι γαρ ως χρη. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. ο σωµατικως . ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. εννοων.

Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . ∆ιο παρακαλω παντας υµας.”. ει µη λαθρα. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν. µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. αδελφοι και πατερες.γεννηθεις και ανηρ γεγονως. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. ειπε µοι. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Τι γαρ. και τουτων µεν απαντων καταφρονησας.

παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. αφραστος. η υποµονη των πειρασµων. η προς τον πλησιον συµπαθεια. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. και οτι αθανατος. του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. η καθαροτης της καρδιας. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. ειπε µοι. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. αφθαρτος. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. (165) ινα καταξιωθη. των ισταµενων πλησιον αυτου. ακαταληπτος. µη πλανασθε. η ταπεινωσις. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. Τι γαρ αφρονεστερον. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. η αγνεια. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. η ελεηµοσυνη. η πραοτης. Ανευ γαρ εργων. ως δι’ εκεινων και . πως ου ποθησει αυτον. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. αΐδιος.

(168) Περι ελεηµοσυνης.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. Αλλα παρακαλω. πατερες και αδελφοι. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. Αδυνατον γαρ τουτο. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις. αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. Λογος Θ΄. Αµην. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αδελφοι και πατερες.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων.

µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε. ουτω λογιζοµαι και . (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. εµοι εποιησατε”. τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων.και µη. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα. . την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν. λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. αληθεστερον ειπειν. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. µικροι τε και µεγαλοι. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. ως τινες οιονται. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. πιστοι τε και απιστοι. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος.

Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. ουκ εστι! . χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. φησιν. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. Πως ουν. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. ειπε µοι. ως µηδε ναυλον. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. Αλλ’ ουκ εστι τουτο. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. Τουτο δε. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. ατοπον ειναι δοξει τουτο. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. η µητε πλουτον καταλιπουσα. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι.

προσεχε ακριβως. Ουδαµως. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. πλουσιος ων. οµοιος εκεινω πτωχος. γενεσθαι χρεωστεις και συ. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων. (173) τροφη εκεινω και ποσις . η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο. αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. Πως ουν. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε. αλλ’ ως εγω φηµι.. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . επτωχευσε δι’ ηµας.ωσπερ Χριστος ο Θεος. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. ελεηµονες λογισθησονται. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. ο πιστευων εις αυτον.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου.

πελουσιν. ξενισης. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. Ειτα παλιν. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. θεραπευσης. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. (174) τι ωφελησαν. αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι.ταυτα λογιζεται. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. Πως. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. ενδυσουσιν. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . εµοι εποιησας”. τους εν τω κοσµω. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. αλλα και µελη εσµεν αυτου. απερ ποιεις σεαυτω. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν. ως ειποµεν. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. αυχµωσαν.

οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. φησιν. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην.κατελιπες. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. φησι. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος. Οιον τι λεγω. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. Αλλα γαρ µη δοκης. ο θησαυρος υµων. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. αδελφε. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. εκει και η καρδια υµων εσται”. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. αλλα υµας ελεων.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. αλλα και υποδικος . τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη. ουκ ελεηθηση”. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε.

ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν. προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. εκατονταπλασιονα τον µισθον. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . µη εκ λυπης η εξ αναγκης. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. οσους θρεψαι ηδυνατο. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. ωσπερ ειρηται.

Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. ποιηση αυτων το καταλυµα. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. . Και ο Θεος. τελειος ειναι. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. φησι.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. ως ειρηται. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν. και τους πειρασµους αινιττοµενος. δικαιος ων. Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω.

Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. δια της στενης πυλης εισελθειν”. ην ενεδυσω δια Χριστον. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . φησι. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. Ταυτης δε χωρις .Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου. ωσπερ τους χιτωνας αρτι. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. εν Χριστω αδελφοι. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι.

∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. αλλ’ ωσπερ τον εξω. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. την αναγκην της αγρυπνιας. πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων. δια πολλων .Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων. κατανυκτικην. Τουτο δε αλλως ου γινεται. το βεβιασµενον της εγκρατειας. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. συντετριµµενην. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. ταπεινοφρονα τε ειναι. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων. την απασαν κακοπαθειαν. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. πραειαν. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας.

Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. ενθα των αποστολων Χριστου. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. ει µονον θελησοµεν. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. αµηχανον. Ουδεν γαρ το κωλυον. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . αδελφοι εν Χριστω. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. των µαρτυρων. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα. ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. ως πολυχουν σιτον. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. Σπουδασωµεν ουν. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. παρακαλω. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης.

καν πασας κατωρθωσε. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν. ω η δοξα εις τους αιωνας.των ουρανων. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. Αµην. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. Λογος Ι΄. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. Αδελφοι και πατερες. ου λεγω µετα θανατον µονον. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. ποιος αρα νους ανθρωπου. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν. παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. .

Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. πως αν κληθειη αγιος. . πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων. αγιοι. Εγω γαρ αγιος ειµι. µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. ο δε µη πνευµατικος γεγονως. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. πως µακαριος δοκει µοι. ειπεν ο Κυριος. οτι εγω αγιος ειµι”. Ο δε µη αγιος γεγονως. πως εσεται αγιος. Ο δε του Θεου µη µετασχων. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. Ουδαµως. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. “Γινεσθε γαρ. πως αν λεχθειη ηλιος.

η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα. ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται. Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. φησι. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. ω πνευµατικε συ. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. ειπερ εµε. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. Ου λεγω αµαρτιαν την .

µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. Ειτε γαρ φθονω. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. κενοδοξια. δολος. ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν. αδελφοι. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. ατινα εστι φθονος. εριθεια. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. µνησικακια. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. µισος. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. ως πορνος κατακριθησεται. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. οιησις. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. Αλλα µη γενοιτο ηµας. υπερηφανια. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. αδελφοι. περιεργια. ζηλος. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε.

(192) Επειδη γαρ. ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. χαρα. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. (191) Περι νηστειας. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. αει φθονων τα καλα πονηρος. πραοτης. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. Αδελφοι και πατερες. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. µαλλον ειπειν. το οσον εφ’ εαυτω.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. και ουδεις εστιν. α εστιν αγαπη. ως ειρηται. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. ειρηνη. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. Αµην. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον. Λογος ΙΑ΄. εγκρατευεται. . επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. πιστις. εγκρατεια. µακροθυµια. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον.

Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. Νηστεια. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. . αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. αδελφοι. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. εν ω ουκ ανατελλει. παρακαλω. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. Ναι πατερες και αδελφοι µου. του δε τον υπνον αποδιωκειν. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. και καθεξης οµου τας λοιπας.απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων. του µεν το προθυµον διεγειρειν. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν.

µηδε παραχρηµα. ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. Ταυτα δε. ει και µη ευθυς. καλως. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. ουκ εν µια ηµερα. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. ου µονον δε. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. . αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. αδελφοι µου. ως δοκει. στωµεν. απτωτα και ακαταλυτα. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. αδελφοι µου. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη. Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος.

και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον. Ναι. ως το πριν. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. ποιησητε. επιµελως εκτελειτω. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. αλλα την κατηφειαν. ωφελειαν. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. αδελφοι. τουτο ποιων. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. ως εφην. Πιστευω δε οτι. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. ευχης τε και ψαλµωδιας. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. η και αγγελων εργον εστι. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. οτι εµοι µαθηται εστε. αλλα την σιωπην.αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. µη ελιπητε. ω αδελφοι. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. µη απο λαθροφαγιας µονον. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. αλλα την ευλαβειαν. εαν αγαπατε αλληλους”. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας.

παιδαγωγειν. Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. ειπε µοι. αλλ’ ως οικεια µελη. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. αλλ’ ινα . διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. µη παυσησθε. εχει ζωην αιωνιον. ει οιον τε. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. ουχ ινα τουτους λυπησητε. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. ωσπερ εµψυχω νεκρω. (197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. καθευδειν. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα.

Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. Λογος ΙΒ΄. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. Και περι σιωπης. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. ουδ’ ινα βλαψητε. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. Αδελφοι και πατερες. Αµην. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι.

και εν ταις µετ’ αυτην. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. µη παιζειν. αγαπητοι. (201) το συνολον. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. µη γογγυζειν. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. πατερες και αδελφοι. εν τω µη περπερευεσθαι. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . δεοµαι. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. Ιδου γαρ. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. αλλα ζηλουν το καλον. πραγµατος. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. µηδε ζηλουν τον αδελφον. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. µηδε γελαν. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. ως ορατε. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε.

αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. Προς τουτοις. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. Ηµιν δε. Οιδατε γαρ οτι. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. αγωνισωµεθα. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι. παρακαλω. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. ευχων. ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. δεησεως. τινων ισους . Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. πολλης της σπουδης. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. Οντως ουδεν. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. αδελφοι µου. φοβος και φοβων ο µεγιστος.

”. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”. πως ου σπειρει. τι ποιησοµαι. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. βλεπετε του ουρανου. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. ουδε θεριζει. ολιγοπιστοι. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη. Και ουτως υποµεινον. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. αδελφε. εν µια κατακειµενοι γωνια. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη. αδελφοι. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. γογγυση δε.”. ειπε. επι δε τη του ολιγου στερησει . ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. Πειθαρχησωµεν. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. οτι αυτοι χορτασθησονται”.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα.“Τα πετεινα.

ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. αδελφοι µου. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. µηδεποτε ο εις τω ετερω . Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. Ναι. αξιω. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. οιαν ευλαβειαν. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. νηψατε και καθως ειπον υµιν. εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. δεοµαι. οπως µη γενηται υµιν. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. περι των αγιων ανδρων εκεινων. και εις υµετεραν υποµνησιν. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. αδελφοι. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. Ναι. παρακαλω.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. Αλλα ταυτα λεγων. Οµως εστωσαν. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. αλλα σιωπην. οιαν ταπεινωσιν. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. ουτως εκαστος υµων ποιων. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. αντι ευχαριστιας και κερδους. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. ουτω και πασαν. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν.

εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. ει δοκει. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. Και τι λεγω ηµερας. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων. ου κρατησοµεν. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. ως φησιν. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. και οσον δυναµεως εχοµεν. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. δραµωµεν. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. αδελφοι µου καλοι. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ως οιοµαι. Ποιον γαρ. Θησοµεν δε. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. ειπειν. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. αδελφοι. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν.ενουµενος. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις. Η σαρξ. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. Και τι ποιησοµεν. ειπε µοι. της επιθυµιας και ηδονης.

εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος.της τραπεζης. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. µη παριδητε µου την δεησιν. πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. την αγαπην υµων. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. Ναι. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον. Αµην. . µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. αλλα γε το κατα δυναµιν. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. δεοµαι υµων. αδελφοι µου. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων. και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. ει και µη αξιως. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος.

της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. απονεµων. Αδελφοι και πατερες. ηδη το Πασχα. ει δοκει. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος.Λογος ΙΓ ΄. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. και καλως εξετασωµεν. συνανιστων και ηµας εαυτω. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. . η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως. ως ελεηµων και φιλανθρωπος. διηλθεν. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. η χαρµοσυνος ηµερα. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. Αλλα γαρ ιδωµεν. οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. ως ορατε.

θανατου γευσαµενος. δοξα υπαρχει. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. καθα γεγραπται. Οιον τι λεγω. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. καθαπερ ειρηται. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. Ο ουν προ της θεωριας . Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. α ποιειν εν ηµιν αυτος. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. των κατω κειµενων. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας.Ο Χριστος και Θεος ηµων. εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). ουτε ορασις διχα αισθησεως. ταυτα εαυτω επιγραφεται. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. τη οντως αιωνια ζωη.

Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. φησι. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται. τω τας οψεις πηρω εοικεν. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. τον µονον αναµαρτητον”. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. αλλα καθ’ ωραν.ως αυτην ιδοντες. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. ως ειπειν. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. Απαγε. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. Οταν γαρ εν ηµιν δια . αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν. ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. αλλα τι. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. ως αγιον και Κυριον.

µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. η εις Θεον. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. Οπερ ινα µη παθωµεν . ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. Νεκρα δε πως. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. ος εστι Χριστος ο Θεος. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. Απιστοι δε. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. Και εµελλον αν. Η γαρ πιστις. τον αθανατον και ανωλεθρον. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. ου µονον δε.του Πνευµατος γενηται. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. τον Υιον του Θεου”. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. φησι. διχα των εργων νεκρα εστιν”. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. φασι. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν.

Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον . αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”. και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . τηρησωµεν. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. αξιω. και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. Αδελφοι και πατερες. ω η δοξα εις τους αιωνας. επαπολαυσωµεν. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται. και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . Λογος Ι∆΄.ου µη εκβαλω εξω”. και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. Αµην.και ηµεις. και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. τας εντολας του Θεου οση δυναµις. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. καγω αναπαυσω υµας”. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. εκεινος . και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων.

ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται.”. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. των χρηµατων. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. και· “Ει υµεις. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. πονηροι ανθρωποι οντες. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος.εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος. ως εφαµεν. φησι. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν. των πραγµατων του βιου. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. ζητειτε και ευρησετε. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. των συγγενων και ιδιων. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων.

αλλα τελειως και καθαρως. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. πασαν αµελειαν. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. ζηλον. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. φθονον. µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν.βιωτικην. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. φιλαργυριαν. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. . ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. εξω των αισθητων ολος γινεται. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. εριν. (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. µισαδελφιαν. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. οιον φιλοδοξιαν. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. µνησικακιαν. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. καταλαµπεται.

τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. Ακουει δε ουχ. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη.. δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. αλλα µονου του ζωντος Λογου. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. λαµπρυνεται. ωτα δε ωσαυτως καινα. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. ανθρωπου φωνης η φωνων. Τουτον γαρ και µονον. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. ως αν τις ειπη. ∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. ουτω προς τουτοις διακειται. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. µαλλον δε και υπερ α θελει. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”. Αγαθα δε εκεινα λεγω. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους.

ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι.ενεστωτων. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον. “Τις ειµι εγω.”. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. Κυριε. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος.

εν Χριστω αδελφοι. Και προς το τελος.φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. τη πιστει η απιστια. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. Αδελφοι και πατερες. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. Αµην. ∆ιο παρακαλω υµας. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . Λογος ΙΕ΄.

καν προφητην Θεου. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. ενατενισαι ου βουλονται. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. καν σκοτος εν νυκτι. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον.οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. Και ω της εσχατης αναισθησιας. Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. καν αποστολον. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ.

πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. ουδε της ψυχης το σωµα. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. Ο Θεος φως εστι και. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. εν εµοι καγω εν σοι”. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. ειπε µοι. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. ουκ αν. Πατερ. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. (227) Ω του θαυµατος. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. Πως ουν. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. ηγουν ο νους. οιµαι. οις συναφθη. εις θεσει Θεος. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. φησιν. καθως συ Πατερ. Μηδεις ουν υµας πλανατω. αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος.

Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. µηδεν οντας. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . τρεχετε προς το φως. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. Ολως ενθεν επαπορω. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. Προς δε γε υµας.απεστειλας”. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν. τρεχετε. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. τον τιµιωτατον λιθον. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. κρουετε. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. αλλ’ η τυφλωσις. Ευδηλον ουν οτι. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. ως εν στηλη τω λογω. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. Τρεχετε. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. τον Χριστον. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. Ω της φρικτης τολµης. ως ειρηται. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. ζητειτε. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι.

Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. δια της εργασιας των εµων εντολων. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. ενεδυσατε. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. εποτισατε. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται.” ∆ια τουτο τοινυν. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. πεινωντα την σωτηριαν υµων. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. ουκ ηβουληθητε. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –.υµων κτησησθε. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. Αµην. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου. ω η δοξα εις τους αιωνας. οτι εθρεψατε µε. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. . αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. πατερες και αδελφοι. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. Λογος Ιστ΄. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων. ποθεν εστε”. παρακαλω υµας. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε. ουκ οιδα υµας.

και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. εγω ουκ ησθιον. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. εν η και την κατοικησιν ειχε. Ταυτα – φησιν -. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου.εννοων. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. . εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. εθαυµαζον. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --. Ελογιζοµην γαρ οτι. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου.

Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. απηλθον προς το κελλιον µου. οτι ουτε νηστεια. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . αγιε του Θεου. εµοι ουδε εν προσεστιν. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. ει και αναξιος εγω. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. ουτε αγρυπνια. µνησθεις τε των λογων του αγιου. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. δι’ ην ταυτα υπεµενον. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. τεκνον. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. επει εξ ων ειπας αγαθων. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. ει µη πολλαι αµαρτιαι. ουτε κοπω σωµατικω. εφην. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. φησι· “Θαρρω τω Θεω. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον. τεκνον. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. χαρισµατι. ωσπερ ειρηται. ινα δια σου ευρω ελεος. ας επιστασαι και αυτος”. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι.

Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. οιδεν αυτο το φως. ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε. πατερ. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. ουκ οιδα – φησιν. εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος. ετι δε. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. και οστις υπηρχον και που. . το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν. Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. εν ω ισταµην.. ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. Λοιπον ουν παραστησον . πατερ. ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην.ο Θεος οιδεν. η κονων µου την γλωτταν. Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”. ω θαυµατος φρικτου. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. Ου µονον δε. Ειτε γαρ εν σωµατι.ελεγεν – ει δυνασαι συ. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. Ουτω γαρ ετονωσεν.

Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. εφην εγω. πατερες και αδελφοι. φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. εις υποµνηµα ταπεινωσεως. εν Χριστω αδελφοι. την ευπαθειαν του σωµατος.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. εξαφανιζει’. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. πατερ. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. Ει δε και παρασφαλεις. Μαργαριτης εστι. αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. την ανεσιν και αργιαν. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν.“Αλλ’ ειπε µοι συ. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι.

καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι.ρυπου της αµαρτιας. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. προς τα καλα συνωθουσα µε. Αδελφοι και πατερες. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις. Λογος ΙΖ΄. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. ει και µη τελειως. ω η δοξα εις τους αιωνας. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. υπο των παθων καλυπτοµενοι. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. . Αµην. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος.

Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. ευρισκη ταυτης επανω. Ο αχραντος. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. την αγαπην σου βεβαιουσαν. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι. το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. Ιδου υπο θανατον ων. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ.Εξ ων ελαβον καγω.”. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Κυριε. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι.

. Χαιρω οτι µοι Χριστος.ιν’ αφρονως ειπω . διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων. ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος . της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις. καθα και . Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα. παραστηναι εγγυτερον. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε.αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . αδελφοι µου. οι και των κατω. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι. ω πεπιστευκα. Ταυτα τοιγαρουν.αγροικοτερος. και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω. ω και ελπιζω.και εισακουοµαι.

οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. τοις ανω ενουµενοι. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι.Μωσης ποτε. Λογος ΙΗ΄. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. προς τον ποιµενα. η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . Αµην. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. ει µη τινα αλλον. και σπουδασητε µιµησασθαι. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. θεοι αποκαθιστανται. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφε. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. Και προς τω τελει.

και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος. παντων τα ελαττωµατα. ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται.και αρχουσι γνωριµον.ως οτι ουκ ηθελες. “. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. Και ινα σοι. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. ειτε και κατα φθονον . υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου.εσπουδασας του γενεσθαι συ. Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι. φησι· “Αρτι. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. φησι. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . κατα την ιδιαν καταστασιν. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. κατα το ιδιον θεληµα. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. κυρι ο δεινα.

εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. συ µεν. φησι. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. ου χρηζω γενεσθαι. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. αδελφε. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. Πιστευσον.“Πιστευσον µοι. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. και ει γενηται ηγουµενος. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. πατερ. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. οιδα οτι µετριαζεις. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. την τρυφην. σπουδασον γενεσθαι συ. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται.

(247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. ακουσον µετα προσοχης. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. ει τυπτεσαι και . Απελθων λαλησω κακεινω. και οµοιως συνταξοµαι”. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε. παρακαλω. του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. και χειρων εσται η ατιµια. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. ει και πορνευοντα. ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. Συ ουν. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. Τοιγαρουν και απελθων. Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”.σε. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. πνευµατικε αδελφε. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω.

και τον µισθον. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. πιστευσον. Ει δε συµβη αυτω θανατος. (249) και καθως επιστασαι. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. . και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. Και αν κελευης. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. τω αγαθω και χρηστω. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος.

Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα . Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. χαιρω δε εις σε”. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. και γινεται το θεληµα του Θεου. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. και σπουδασον παντι τροπω. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης.Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. ως Χριστου διακονος. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας.

και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. ως αν προτιµησωνται σε. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . αδελφε. ελεησον. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. ανιστορησον κατα νουν. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον. ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. των σων µελων τα συντριµµατα. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. Ειπε µοι αγαπητε. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα. συµπαθησον.

Εαν δε. αδελφε. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. Ει γαρ εγινωσκοµεν. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. Ουαι µοι. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα. καθως ειρηται. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. αδελφε. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε.

εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. . ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι.

δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. οιον ο πους εις το περιπατειν. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. πατερ πνευµατικε. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. Σωµα γαρ. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256).και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. και η προς τους πειρασµους υποµονη. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. ως ακουεις. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας. µαλλον δε πατερων και αδελφων. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν. αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι.

ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. πασαν. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . Και παλιν. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος.και εξ οικειων πονων συναγονται. τον ποιµενα των προβατων Χριστου. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Χρη ουν σε. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. Παλιν. ως ειρηται. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. Οιον τι λεγω. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα.

αρετων πληρες. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. διδασκε. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες. επιπλησσων. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. απολαυσις ουδεµια. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. διχα πασης αισχροκερδιας. ολον καρποφορον. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. και τον µισθον εικοτως. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων. ολους αγνους. τους δε νουθετει. παρακαλει. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα.

αγρυπνος. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. πραος. εµµεριµνος. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. µη φιληδονος. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. απραγµων. ευσταλης. µη φιλοδοξος. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. αοργητος. ευτελης. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν. µη φιλοινος. µη κενοδοξος. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. µη φιλοϋλος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. ευκατανυκτος. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης.ανωθεν αµοιβων. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. σπουδαιος. µη θυµωδης. µη φιλοτραπεζος. πιστος. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. ταπεινος. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. εγκρατης. προσηνης. αφιλαργυρος. υποµονητικος. ησυχος. µη υβριστης. ζηλωτης. µισοδοξος.

την µελετην των θειων Γραφων. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. την ταπεινωσιν. την καθαροτητα της καρδιας. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν.ποιησουσι. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων. Τους ιερεις την ευλαβειαν. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. τα δακρυα. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων. το της ιεουρουργιας µυστηριον. την ησυχιαν. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. ινα µη επι το . Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. την συντριβην της καρδιας. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. την των δογµατων ορθοτητα. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. την κατανυξιν. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου.

Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων. Και µαρτυς Ιησους. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια. και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. Μονοις γαρ. ισθι. αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις.

και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου.ορα τι σοι λεγεται . ως ειρηται. και τουτων ετι πλειονα. ευ ισθι. Ταυτα. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων . αλλ’ η µονοις. αλλα συσταληθι προς εαυτον. ω η δοξα εις τους αιωνας. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. Λογος ΙΘ΄. Αδελφοι και πατερες και τεκνα. ω ποιµην των προβατων Χριστου. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων.αποκλεισεις αυτην. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν. Αµην. Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. Πολλοι γαρ.

προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. οµολογω. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. τοτε µονον ισταµενος. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως . απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. ακουσατε και την αιτιαν. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. και το παθος ο πεπονθα. απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω.

Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. Φανερωσατε µοι. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. αλλα αποτυχω της ελπιδος. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. Ει δε µη βουλεσθε. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. ει πιστευει µοι λεγοντι. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. τας βουλας των καρδιων υµων. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. αλλα ταις πραξεσιν. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. Αποδοτε. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -.(268) µαυτον. οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Θεω δε µονω γνωστα. τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . ει αληθως αγαπατε µε. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. αδελφοι. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. α γραφειν ου δικαιον. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. ου µονον δε. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. προς ον και γινονται.

Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. και εργω τον λογον κυρωσατε. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι.καταβαρυνετε. οµοιως γινεται. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. αδελφοι µου. Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. Τουτων ουν ουτως εχοντων. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. εν ατελευτητω σκοτει. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. φευ. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. ανελθωσιν.

και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. Αυτος φως το αρρητον. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. Πως λεγεις. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. ω ουδεις εξωµοιωται. Ει ουν πιστευεις. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. Ει γαρ βλεπεις. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. προσφιλεστατε. καν τους δαιµονας αυτους. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. Ει ειδας τα κρειττονα. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. αποφευγοντες. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. το απροσιτον. παντων βασιλευς. Ει δε απιστεις. Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. ο ων µονος. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. . Ανθρωπε. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. αθλιοτητα. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. ουδε οµοιωθηναι δυναται. ειπε µοι. ερωτησον. παντων κριτης.

Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. εγραψα. συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. ως παρεργα. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι).Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. Αµην. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. ως αγαπωντες λιαν υµας. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. Λογος Κ΄. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.

ακολουθησει µοι. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. επικρατουσων των αιρεσεων. µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. δραµε. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. ονπερ και τοις τοτε καιροις. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. και συ καθως ειποµεν. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. οση σοι δυναµις. οπως δειξη σοι ανθρωπον. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. αδελφε µου. ουκ εστι µου αξιος”. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. . ην αν σοι δειξω”. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. αδελφε. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. και απελθε προς ανθρωπον. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα. Ποιησον ουν. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι.

µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. ως εργω µεµαθηκα. Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. και πλειονως σε φοβηθησονται. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. ευ οιδα. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου.προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. ευγνωµονως αποδεξαι. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. εστω εσχατος”. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. ει µεν πλησιον. ουτος δε τι.

ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. εαν. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας.πραγµατευοµενον τα µειζονα. µη κρυψης τον δολον. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. εχης συνειδησιν. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. ∆εσποτα. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. αλλα µετα παντων και αυτος. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα.”. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. οτε παντα ποιησειεν. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. αλλ’ ει συγγινωσκεις. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. εξοµολογησαι· ει δε µη. Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων.

Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. Ει γαρ και µη τριηµερος. θλιβερων τε και χαροποιων. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. (280) Αψευδης.αιµατος. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. αδελφε µου. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. ποιει καταφρονειν τον . Εαν αφεθη των δεσµων. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων.

ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. και αγαπην. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης. ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. αυτον απεργαζεται. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. και γαρ πολλα εισιν. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. αδελφε µου. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη.ανθρωπον. και οσα ηµεις παρελιποµεν. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. οσον εφικτον ανθρωποις. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι.

οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα.ου καυχωµενος λεγω. επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου. Και προς τω τελει.ως δοκω και παντελως . την λεγουσαν· . πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. ω η δοξα εις τους αιωνας. (283) Περι µνηµης θανατου. αλλα ταυτην ως εκεινον. επιταφιος προς αυτον. καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο.τουτων φροντιει. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. τα µικρα .αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν. φησιν. ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. εφυλαξα. ου συγκαταθεσει λογισµων. Εσθιων δε και πινων. ωσπερ µοι. ελπιζω. (284) ου πραξει τινι. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην. αδελφε. µετανοησας γνησιως. και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”. Αµην. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. Λογος ΚΑ΄. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. Αδελφοι και πατερες. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη .

εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. και ταπεινωσει και πιστει. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος. εν προθυµια µεγαλη. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. τη εις αλληλους. Οταν γαρ ενθυµηθω. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. πως ελαθον εµαυτον. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν.“Οταν παντα ποιησητε. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. αδελφε. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. αλλ’ εν αγαπη. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. τη προς ηµας. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. εις τον Θεον ελπιζω”. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. Εν Χριστω καυχωµαι. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. ουτως απεπτη προς ουρανον.. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι.

την εξοµολογησιν. αξιουµεν.εξειπων. ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. ουχ απαξ τουτο ειπων. ενδυειν τους αδελφους. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. τους αγωνας αυτου. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. προς Θεον εξεδηµησεν. την µετανοιαν. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. µιµησωµεθα. Ικετευσον ουν. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. την αυτου πιστιν. τριποθητε αδελφε. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. γεγυµνωµενοις ουσιν. αλλα και δις. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. παρακαλω. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . προς δε τον Θεον απελθοντες. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε.

αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. Βλεπεις γαρ αρτι. Θεοειδης γαρ γενοµενος. ως και εν τω παροντι βιω. ασµενως ηµας υποδεξαι. ει µη τολµηρον ειπειν.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας. οιδα καλως. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. γλυκυτατε αδελφε. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. ινα συν σοι και µετα σου. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. ως φιλαδελφος αδελφος. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. συναναστρεφοµενοι τω . Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. Και καθαπερ ηµεις. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας.

τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν. γνωριµος κατεσταθη. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. Λογος ΚΒ΄. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. “Εγω ουν. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. ουκ εχαµευνησα. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. Αµην. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. και η πιστις ευθεως ενηργησε. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. αγιω τινι µοναχω. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. Γεωργιος τις τουνοµα. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. ως ορατε. (289) Περι πιστεως. ουκ ηγρυπνησα. . Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. ουκ ενηστευσα. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας. εν τη ανεκλαλητω χαρα. την περι πνευµατικου νοµου . οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. φησιν ο θειος ∆αβιδ. Αδελφοι και πατερες. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται.

εν τη αυτου καρδια ενεπηξε. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . ουκετι υιον ∆αβιδ. Ουδεν δε ετερον επραξεν. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. ουτως απαντα επραττε. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. Και εκ παντων ωφεληθεις. Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. προσεκυνησεν αυτω”. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. τρια µονα κεφαλαια. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. ιν’ ειπω.διδασκουσαν. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. δυνασαι γαρ”. ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. ελεησον’ . ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. ελεησον µε’.

κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . τω λογισµω τοτε προσεβαλλον. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου. ως ελεγεν. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. ο νεανιας γενοµενος. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. Εφανη αυτω παραδοξως. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. ουδε κοσµου φροντις. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. ουδε τι των. Τελος. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν.

εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. τοις εργοις βεβαιουµενη. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον. ει ταυτα παλιν εζητησε. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου. ως ωµνυε. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους .ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. Εγνωτε. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες. ει µη απερ ηκουσατε. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου.ω των κριµατων σου. εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. Κυριε . . αδελφοι µου. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν . τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. Ηκουσατε. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. ουτως. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. τι θαυµαστον. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου.

Και οι θελοντες . και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων. υπερ τον Λωτ εφανη. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. Ου δε εντολων τηρησις. Θεου τα θαυµασια. ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. πνευµατι δε. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. (296) Ταυτα αδελφοι µου. αγρυπνησας µονον ολιγα. σοφιας φοβος Κυριου.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. εντολων τηρησις. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. ελλαµψις. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. σαρκος καθαρσις. Ωστε ταυτα ειπων. προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. Ου δε καθαρσις. µη κοµην αποκειραµενος. Ου γαρ φοβος. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. Ουτος ο νεος. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος. µητε ποτε χαµευνησας. κρατητος και ακρατητος. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. φησι. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον. µη ενδυσαµενος τριχινα. οι δε αναπολογητοι γενωνται.

ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. ει δει την αληθειαν ειπειν. ει δυνασαι. οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. ειπε. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην. οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. αδελφοι µου. Αψευδης γαρ εστιν. την εκ Πνευµατος. Αλλα τι . ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. Αλλ’ οιµοι. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –. ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω.εν µεσω θορυβων ειναι. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. ουτε περας. αµαρτιας µονης εκτος.

ως αληθως. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. αδελφοι µου. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. τοις δε εργοις αρνουµεθα. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. εν κωµαις. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. Ζητησον. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. Ουχ ορατε. οπερ αδυνατον. . επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. εν κοινοβιοις και ορεσι. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. “. και ερευνησον ακριβως. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. εδελφοι. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. και µυριασιν ενα. τα εργα α εγω ποιω. εν πολεσιν. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. αδυνατον. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. Ει γαρ εκεινος. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. ει δοκει. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. ουτως ηλεηθη. ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος.δει µε ειπειν.

υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον. φησιν. (300) Και γαρ. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. φησι. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. οτε εν τη πολει ετυγχανον. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος. δι’ ην. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. Ταυτα δε. ουκ οιδ’ οπως ειπω. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. εξ ωνπερ προειρηκα. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. αδελφε. λεγω σοι. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι. Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι.. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. Αλλα και τον αγιον εκεινον. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε.(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. Νυνι δε. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. απηρχοµην συχνοτερον. ως φιλον οντα και συνανατροφον. ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. . ως οιµαι.

ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. κατηξιωσε. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. (301) α και.καθαπερ ορας. τον επ’ αληθειας αναξιον. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. τοιαυτην δε θεωριαν. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. (302) . τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. ου µονον δε. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. οια τοτε εωρακα. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. Λογος ΚΓ΄. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου. εν Χριστω αδελφοι. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως.

γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. Οινον ηδεως ου πιεται. εµπεπλησται γαρ πικριας. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα . Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. Ακουσατε µου των λογων.Περι µετανοιας και φοβου Θεου. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. περιποιητοι µου. Ποιος των ανθρωπων. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. ακουσατε µου. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. Αρτον ηδεως ου φαγεται. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. αγαπητοι µου. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. οτι η ζωη αυτη θανατος. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. υιοι µου εσχατοι. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. εγω δε ουκ ηδειν “. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. των εν τω σωµατι αυτου. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου.

και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. . εγω δε ουκ εγινωσκον σε. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. εγω δε σων χειρων εργον. “Ιδου ορας. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. Συ αγαθος. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. αλλ’ εξει τους παντας ισον. . Παντως ουδεις. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος.αµαρτια γαρ θανατος. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει.ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα. τελος ουκ εχοντι. Κυριε. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις.

Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. Κυριε. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. βλεπεις. ∆εσποτα Παντοκρατορ. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. αναξιος γαρ ειµι· συ δε. Φιλανθρωπος γαρ ων. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. Και νυν βλεπεις. παντεποπτα Κυριε. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. Κυριε. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου. Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. το πολυ και αφατον ελεος αυτου.οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος . ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. Και συ. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. Ουτως . (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. βλεπεις.

Και εσονται οι πλησιον αυτου. ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. η δε χαρα. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. . επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. ουτε απο επαινου ανθρωπων. ουδε απο πολλου πλουτου. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. του υπερανω των ουρανων. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. οτι τελος ουκ οιδε. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου.

πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. αλλα απειρον και . Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. ο αρχων του σκοτου. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι. καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει.

τοτε η αγια ταπεινωσις. Λογος Κ∆΄. επιπεσων ανωθεν. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. την ταυτα γραψασαν. (310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. κορον ουκ εχει. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. περιποιητοι µου. ω η δοξα εις τους αιωνας. υιοι µου. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. οι ακουοντες µου τους λογους. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. της εκ της υγειας προσγινοµενης. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων. τεκνα ηγαπηµενα. Ουτως ουν εσται. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. (311) . Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. Αµην. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι.

ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. Και πως. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. αλλα περιφερεις µεν. ακουσον. Παντως ουδεν.Περι γνωσεως πνευµατικης. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . το οφελος. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. ετι ζων. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. ειπε µοι. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. των µαργαριτων την λαµπροτητα. τον εν αυτω θησαυρον. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. ως ειποµεν. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. Αδελφοι και πατερες. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. Ου θεαση ποτε. Τι σοι το οφελος. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις.

Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. βασιλειας ουρανων. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. µηδεις πλανασθω. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον. Αλλως δε ουκ ενι. χρηµατισαι τε .Γραφας. δοξης αϊδιου. εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. µαλλον δε ου δια τουτων. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. ζωης αιωνιου. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. Αγαπης τελειας. αφθαρσιας.

διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. την ενοικησιν της εις αυτους. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. την αναπλασιν. ειπε . συγκληρονοµους δε Χριστου. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. την ανακαινισιν. µηδεποτε γνωναι λεγοντες.κληρονοµους Θεου. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι. την αναγεννησιν. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων.. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας. οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. της τουτων αθανατου ζωης. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. την αλλοιωσιν. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. τον φωτισµον. Οι δ’ αλλοι. ποια γνωσει δυνηθωσιν. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. συνιστανειν θελοντες εαυτους. την ελλαµψιν. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν.

διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. απροσιτον. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. Αλλως δε. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. ισχυσουσιν. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. ακαταληπτον. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. ως ειποµεν. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. αθανατον. ως εκεινοι.µοι.

ισχυσεν αν. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. Αµην.φως προσαπολλυσιν. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. Ινα συναποθανη τω παθει. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. ω πρεπει πασα δοξα. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. Λογος ΚΕ΄. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. Αλλα µη γενοιτο ηµας. των εκ στοιχειων. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. Αδελφοι και πατερες. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. αδελφοι. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. Ει γαρ ηβουληθη. αλλα και τας αιτιας αυτων. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. των εξ αερος. Τι τουτο.

Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. ουδεν ουδαµως . ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος.βαρος σφοδρον. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. ει και τουτο βιαζεται. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. ακουστικος τε αµα και συνετος. Και ποτε µεν τυφλος. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. ποτε δε ορατικος. ποτε δε ποικιλος. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν.

ου το σωµα. λαιµαργιαν. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. ακουε συνετως. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. το σωµα επιζητει. Αλλα πως. και τη ουσια ρευστον. αλλ’ ουχ ουτως εχει. και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. ως οι πολλοι νοµιζουσι. συνουσιας µιξιν.ωφελησαι δυναται. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται. τουτο και καταδικης εκτος. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. πολυυπνιαν. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. φηµι. ηδονην. οτι και συνθετον. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. γαστριµαργιαν. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. η ψυχη. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. ως ειρηται. ως ουδε οτε νεκρον. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. αργιαν. . Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο.

και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. ωσπερ ειρηται. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. αγαπητε. χουν λαβων απο της γης”. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον. ως γεγραπται. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. ειπε. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. ουτε ησχυνοντο. πως. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. Ειτα τι. Ουδαµως. Ιδωµεν ουν µηποτε. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. Ποιητη. Τοιγαρουν.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . (323) τοτε. “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην.

µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται.τους αγιους. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. εξ ων γινονται ρευµατα. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. Αυτο το βαρος του σωµατος. Ποιος δη ουτος εστιν. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. Ψυχρου γαρ οντος αυτου.

και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. ωσαυτως και τω νοΐ. ως ειποµεν. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. (326) εκταρασσονται.συντριµµον της ψυχης. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων. ου καταδεχεται δε. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες.” και παραµυθουµενου αυτην. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. ελευθερα ουσα. εχεις. η ψυχη και ο νους. Ποτε µεν γαρ. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. ω πατερες και αδελφοι. φησιν. ∆ια τουτο ειπον. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας . συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. γινωσκουσι. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. Ου τα δυο δε παντοτε. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. εξ ων η ψυχη πασχει. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. αλλ’ ουτινος εισιν. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον.

οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. αυτοις τε και . Λογος Κστ΄. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. Αδελφοι και πατερες. Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. ω η δοξα εις τους αιωνας. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. Αµην. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. ως εν τυπω. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας.αλλοιωσεις ηµιν.

ταις αναγνωσεσιν. αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι.τοις µετ’ αυτους. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. ητοι τω εξαψαλµω. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. οσον το κατα δυναµιν. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. γινη του καλου τουτου εν εξει και. τη στιχολογια. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. αοκνως. και . πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. εις το εργον τουτο ποιειν. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. ω αδελφε. τρεφεται σου η ψυχη.

. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. και δακρυων ηδεως. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. συντοµως υποστρεψον. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. αλλ’ εστω σοι. τουτο και η φθορα. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. εργασια σωµατικη τις. Και απελθοντος σου.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. ο µη θεµις ειπειν. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. κατα το γεγραµµενον. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. αλλ’ ως ειρηται. ειτα και εν αισθησει. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. βαλων µετανοιαν παρελθε. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. οιον δ’ αν εστι. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. αγαπητε. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”.

ο αγεννης και πτωχος. της χαριτος συνεργουσης σοι. Και ει µεν διακονειν εταγης. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. φησιν.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. και µη ακροις χειλεσιν. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. “. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. ινα εις κελλιον εισελθω τινος. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. αδελφε. ιδων µε αποστραφησεται. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. εγω ο απερριµενος και ευτελης. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. µαλλον δε ως αυτω . ολος βορβορος ων και µωρος. αδελφε. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους .

αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. φευγων εν πασιν τον κορον. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης.εσθιειν των αδελφων σου.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. εκ ψυχης λεγω και σωµατος. προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. και τουτο µετ’ εγκρατειας. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. ωσπερ το σωµα. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. Ποιω προσωπω. ο ευτελης και αναξιος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος.

και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω. λαβων φαγε αυτο”. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν . µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. οσον του µη χορταζεσθαι σε. µητε λαβης απο τινος τι. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. Μη πινοντος σου οινον. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν.αχαριστος. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην.

ο αθλιος. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. πεποιηκα. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. αγαπητε. Συ ουν. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. (337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. ως ουκ ισασιν. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. ταυτα φυλαξαι θελησον. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. και ο φυλασσων τους λογους ηµων.τινα. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. µη φερων ο διαβολος οραν σε. αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. Και αναγνους ολιγον. παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. περιποθητε αδελφε. οση σοι δυναµις.

ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. σφιγξον σου τας χειρας. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος. Και τελεσθεντος του λυχνικου.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. Προς . ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην. ει δε του χειµωνος εισι.

µη σκανδαλισθης. Λογος ΚΖ΄. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. Αδελφοι και πατερες. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. εξαγορευε· ει δε µη. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. Αµην. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. δικην ηλιου. και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. και παλιν· “Ο . εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. εξαγορευε. τεως εσπεραν µη παρελθης. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. και εως πρωτης φυλακης. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. τον νοµον ολον φυλαξη. (339) σεαυτον ανακρινων. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. πταιση δε εν ενι. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. ει δυνατον. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. αγαπητε. γεγονε παντων ενοχος”. φησι. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου.

εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. . Ωστε. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. τουτω και δεδουλωται”. Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση.αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. αδελφοι. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. λεγονται. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται.

εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. εκ της αενναου ευχης. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. Μια γαρ εκαστη τουτων.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. αλλη χαλκουν. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες. εκ φοβου Θεου. η δε αργυρουν. ανθρωπε. Υπονοει µοι. εκ ταπεινωσεως. ετερα εκ λιθου τιµιου. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. εκ σιωπης της απο αργου λογου. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. η µεν χρυσουν. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. ενουµεναι δια του Πνευµατος . εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. οιον εκ πιστεως. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. εξ υπακοης µεχρι θανατου.

∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. αλλ’ εκ του Θεου”. δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. Το δη θαυµαστον. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. ως ειρηται. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. Ειπε ουν µοι. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. φησι. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. ευχρηστον τι. . Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται.

συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον. πασων ακριβους φυλακης. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . η Αγια Τριας. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. ως ειρηται. εν Χριστω αδελφοι. το Πνευµα της αληθειας”-. ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. τας δε καταλειψωµεν. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. φησιν. του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. Κυριε. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ανοιξον ηµιν! “. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. ωφελησει.

Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. ακουσοµαι. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου.ως πιστους. οποια αρα εστιν αµαρτια. ου λοιδοροι. αδελφοι. και επιφερει· “ου µεθυσοι. οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. οιδα. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. φησι. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. φησιν ο αποστολος. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι. πιστευειν. ανθρωποκτονος εστιν”.”. και αµεριµνως διαγοντες. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. Η µεν γαρ το σωµα. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν. ουτε αρσενοκοιται”. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. ποια αµαρτια εστιν. ουτε πορνοι. φησιν. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. Τι δε . ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. φησιν. Ου µονον δε. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. Ταυτα µεν ουν. η δε την ψυχην διαφθειρει. Τι γαρ οφελος. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. παιξαι τε και γελασαι.

η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. εγω µεν σιωπω. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”. στρεψον αυτω και την αλλην”-. φησι. Τι τη υπακοη θαρρεις. φησι. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. φησι.της νηστειας οφελος. µη προσουσης πραοτητος. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. “Ουδεις γαρ. εν δε καιρω πειρασµου. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. Τι δε. “Ω γαρ. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. γαστριµαργια δουλουµενος. µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. Τι δε της πραοτητος οφελος. µετα . αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. ειπε µοι. αδελφε. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον.

φησιν. ουτω ταπεινωθητι. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. ανθρωπε. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. δεξαι εµπτυσµατα. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν. ενεπτυσθη και εσταυρωθη. κολαφισµατα. υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. Ερραπισθη. . ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. δεξαι ραπισµατα. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος.

Φριξατε. “Ναι”. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. µη υποµεινας αυτον. ανθρωποι. αθλιε. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. φησιν. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος. Ει γαρ κακεινος. και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. και τροµαξατε. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. οσον το επι σοι. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον .

και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. µειζονα σεαυτον. Τι ουν ερουµεν. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται. τον υπερανω παντων των ουρανων. τι µε δερεις. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. τον σταυρον αραι.Ναι. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. . Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. αδελφε.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. φησιν. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. δεδωκε οµοιως και σοι. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· . Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. Ιδου επτωχευσας. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος. ωσπερ υπελαβες. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. ως ουκ οιδας. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. ως εκεινος εκελευσε.

Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. ωσπερ ειρηται. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. . Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες.Ινα τι φησιν. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. Αµην. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. αγαπητοι. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. µηδε καθορωντες αυτο. Αδελφοι και πατερες.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. ητις εσται παντι τω λαω. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. Λογος ΚΗ΄. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. Ιησους ο Χριστος. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. βλεπετε πως ακουετε. πατερες και αδελφοι. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. ω η δοξα εις τους αιωνας. Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι.

αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. Και τι ταυτα. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. αδελφοι. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου.Τα µεν ρηµατα. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. φησι. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. . Ουτω τοιγαρουν. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. εαυτην οµολογουµενως ορα. ως εκ νεκρων αναστασα. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει.επιφεροµενοι. αλλα. προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. φησιν. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται.

την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. “Οπου γαρ. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. ως δια κλιµακος τινος. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. εκει ελευθερια”. Νεκρα γαρ η σαρξ. φησι. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. διδασκαλοι εσεσθε. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”. (358) Πνευµα Κυριου. φησι. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. της ευαγγελικης πολιτειας. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. ωσπερ ειρηται. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. φησι. αλλα πως.Ου γαρ ο ουκ . Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. φησιν. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. κατα τον θειον αποστολον.

και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. οτι εκεινος φως εστι. καθως ειπε το φως. φησιν. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. καν αρχιερεις καν ιερεις. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. ενεργουν. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως. αναλλοιωτως. ατρεπτως.οιδαµεν λαλουµεν. Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. καν πτωχοι καν πλουσιοι. καν ασκηται καν ηγουµενοι. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. εγενετο αν εν φωτι. ασχηµατιστως. µονου δηλαδη Θεου . Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. προς τους µη θελοντας νυν . αµαρτια αυτω εστιν”. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. καν αρχοντες καν αρχοµενοι. υφισταµεθα. λαλουν.

σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. και εν αυτω προοντες και φως οντες. καλη τε και κακη. ο εν τω σκοτει καθηµενος. Οποιον δε τον βιον. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. Και τις αρα εσται η συγκρισις. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. ως ειρηται. ως προειποµεν. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. ως ειρηται. αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα.ελθειν προς το φως. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. αφειδως αµαρτανει. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. αλλα µισουντας αυτο. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. κεκρυµµενος οικιας -. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος. τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. ενδον. αδελφοι. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει.

Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες. ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις. εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. Ναι. απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων .” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. ∆ιο σπουδασωµεν. αδελφοι µου. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”. πως ειπε µοι. παρακαλω.

Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. ηκουσας παρ’ αυτου. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. ειπε µοι. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. Η γνωσις ουκ εστι το φως. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. Η και συ.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. ω ουτος. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. Ω της αναισχυντιας. οι αποστολοι. το δη χαλεπωτερον. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. αδελφοι. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας. ειπειν αληθεστερον. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται.

αγιαν. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. επισχεθησονται”. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. τις την τιµην λαµβανει. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. φησι. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. καθως ειπεν ο Κυριος· . ευαρεστον. καθως γεγραπται.

τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. (367) Μη ουν πλανασθε. ο εν τω κοσµω επιφανεις.”. ψυχας λογικας µονον. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. Ο . αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. ουκ αζωος εστιν. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. δικαιοσυνη αγιασµος. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . υπαρχει ζωη και ζωοποιος. ααδελφοι. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος. κλεπται εισι και λησται”. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. “Και τις. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. ασυνθετος.“Εγω ειµι η θυρα. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. φησι. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. αληθεια. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. απλους. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. τους τοιουτους. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. µαλλον ειπειν. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. επιγνωσεται.

δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται. Ουκ οιδεν οτι. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. Τοινυν. καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. ληστην και ποιµενα. ει και µη κατ’ ουσιαν. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. Ει µη τυφλος εστιν. “Και τις γινωσκει. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. αλλα κατ’ ιδεαν. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. Τουτο γαρ εγω λεγω. οποια εστι και ποταπη. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται.

Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος. Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. βασιλευων . Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. προσκαιρος και αθανατος. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. τον δε ου. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. επιγειος και ουρανιος. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. του δε ου. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν.

Και περι δακρυων. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. εποπτης της ορωµενης κτισεως.· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. µυστης της νοουµενης”. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου. Αµην. αιµα µονον εστι και σαρξ. ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων. µη επαναστραφεις. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. τυχον. ως εκεινοι. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι. βασιλευοµενος ανωθεν. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”. Αδελφοι και πατερες. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. ονος. . ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. Ετι δε κτηνος ων αλογον. κατιδειν ηξιωθηµεν. η βους η χοιρος.των επι γης. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . του Υιου του Θεου. (372) Περι του µη δειν λεγειν. Λογος ΚΘ΄. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.

Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται. τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. αντι οστρακινων ποιησας.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον. τα υπο τον ουρανον. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου. νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. Σιµων βαρ Ιωνας. ουδε τοτε.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα.

παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν.και πανταπασιν απιστησας. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. ουκ αν τουτο εποιησεν. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. εβλασφηµησε. εζηλωσαµεν αν αυτους. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . πολλοι χριστοκαπηλοι. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. εξαπαντησαντες αυτους. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. “Ει ηµεν. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. πολλοι ψευδοχριστοι. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. ως εικος. πολλοι ψευδαποστολοι. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. αγνοουντες. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. φησιν. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα.

Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. τον δε Υιον. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. Θεον ειναι λεγοντας. ως ολον ανθρωπον. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. φησιν. τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. των ως σκοτος µεν φανεντων. ως εξ αυτου γεννηθεντα. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. πολλους λυκους. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. . ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. αλλα αψυχον φλυαρουντας. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. (376) Οµως ουν. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. οτε ουκ ην” λεγοντας.

Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. . αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. οιµαι. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. διακοπτουσιν. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. µαλλον ειπειν. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. Εις µατην. ει οιον τε ειπειν. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας. αλλα πασας. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. οι αντιθεοι ουτοι η. αδυνατον! “. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται.

Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. Ει ην αδυνατον. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”. και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. ο δε τοδε”. ως υµεις φατε ασυνετως . Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. ο µεν τοδε. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. ως και ηµεις. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. Μη. ∆ιατι γαρ. Αλλα. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. τοις δε ως αδυνατον.. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. παντες καθαρσιν. Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι. ειπε µοι. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. αδυνατον. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη.

και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο .. µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος. καθως αποδεδεικται. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. ουτε ο αγιος ουτος. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. τουτο ειπεν η εγραψεν. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων.κλαυσαι. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. εν ακακια ψυχης και απλοτητι. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. παρακαλω. ινα µη δοξω βαρυς . µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. ουτε ετερος τις των αγιων. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται. και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει.

Που των αρχοντων η απαντη. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε.σωζοµενος. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. γεγονεν. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. χειρων αυτη η αιρεσις. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. Που των ασπασµων η προτιµησις. Που οι λωροι. Που η των τραπεζων πολυτελεια. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . Αλλα θαρσειτε. ως ορω. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. ουδεις οψεται τον Θεον. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου. ειπε µοι. Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. το καθ’ υµας. Που . πως ουχ αιρετικων παντων. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας. ως οιοµαι. αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. Αλλα γαρ δια κενης.

Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. που συζητητης του αιωνος τουτου. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. αδελφοι µου αγαπητοι. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος. “Μετανοειτε! “. που γραµµατευς. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. µαλλον δε νυν. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Οντως. Που των συγγενων η προσπαθεια. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. Μακαριος δε εστιν. Που τοτε. σοφος. αδελφοι. µηδεν οντων ηµων. Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µεγαλη αναγκη. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. (385) . ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. Αµην. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. Λογος Λ΄. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι.αλλων περιφανεστεροι. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. ευθυς του εργου αρχοµενος. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε. πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους.

ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. ει ζησοµαι εως της αυριον. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. υπνον εις κορον υπνωσα. εκλεψα. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. Εκαλλωπισθην ιµατιοις. . µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. τω πλησιον εφθονησα. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. οινου και αδηφαγιας πολλης. Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. Αδελφοι µου αγαπητοι. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. εψευσαµην. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. Εφαγον επι ετη πολλα. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. ελοιδορησα. Τις ουν οιδεν. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. πεπορνευκα.

αξιος. ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω. εγειροµενος µεσονυκτιον. αρα δε ζην ειµι αξιος. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. εαν και αποθανοιµι. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. Λοετρου ουχ αψοµαι. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. Τι γαρ. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. Κυριε του ουρανου και της γης. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. “Ουτω γαρ ποιων. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. ως αυτος λεγει. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. φιλανθρωπε βασιλευ. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου.

αγαθε”. και ουκ ωργισθη. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. Κυριε.. την ταλαιπωριαν. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. . και µη εγκαταλιπης µε. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. αγαπητε. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. τροφην λεγω και ποσιν. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. τον απο του παροντος δουλον σον. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. Προς γουν τοις ειρηµενοις. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. αδελφοι.οπως ερχοµενου αυτου. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον . µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. προσπιπτω σοι. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. ουκ εγκαταλειψω σε. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω.αµαρτωλω µετανοουντι”. . Βοηθησον µοι. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. ∆εσποτα. Συ δε. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. ο Θεος µου. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου.

ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. Τις δε εστιν ο τροπος. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. ων επραξα δι’ αυτων. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. τυγχανων εν τω Θεω. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. αβασανιστως καταφανη. του θειου πατρος. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. ωσπερ ειρηται. τον οικον φηµι του Θεου. θειον αξιωµα. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. της µετανοιας. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. Μετα γουν το προευτρεπισαι. αδελφε. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος. οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. µνησθητι των φαυλων σου εργων.

συντροµος. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. τιλλε τας τριχας σου. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. πεπραχας. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. εως ου το ξυλον κρουσει. µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης. ως επι θανατον αγοµενος. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. µη στραφης επι το ετερον µερος. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. µη θλιβης. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. πονηρε και αθλιε. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. Και ει µεν τουτο γενηται.”. Οτε δε εξυπνος γενη. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. συρων αυτας. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου.εκλειξει µε”. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. Ει .

ουτω διακεισο. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. Τουτο µονον. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. ως ειρηται. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης. αγιοι του Θεου”. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. εαν εγκαταλειψη σε. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. ευ ισθι. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. ει και τολµηρον ειπειν. και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. ει εσφαλης εν τινι.δυνατον. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. εαν υπεριδη σε. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. Προσεχε. οφειλει . τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης. εγω του φιλανθρωπου. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. του επι παντων Θεου. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. διορθωσαι σηµερον.”. αλλα της βασιλειας των ουρανων. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι.

Και ταυτα µεν. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. ισον αποκαθιστησι. ∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. Των δε λοιπων. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. προστεθησεται υµιν”. αγαπητε αδελφε. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. Σαβα και Ευθυµιου.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. των µεγαλων πατερων. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν.

Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. αφικοµην εις τοδε το ορος. εσπειρας.οµως εστω εµων -.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. αλλα σπορος εισιν. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . αγαπητε. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. Ιδων δε τουτον. Μη τοινυν απατα σεαυτον. αδελφε. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. οστις ει. Εγνως σταχυας φθασαντας. πεινωντας εθρεψα. τι ωφελησας. ειπε µοι. διψωντας εποτισα. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας. εψωχες (396) ταις χερσιν. Ει ουν ταυτα οιδας. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. παντα µου διεσκορπισα. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων . τι µοι το οφελος. εχω τοσους χρονους η τοσους”. Και χαιρε και αγαλλια. Εγνως αυξησαντα. Ιδε ουν. αφρονως τουτο ποιων. ως εν υποδειγµατι λεγω.εγνωκας. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. ευ ισθι. ετριβολησας.

Ο Χριστος. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. Ουδεν οντως. Εν ετερα τουτο. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. η αληθινη Σοφια.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. ω αδελφοι. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. Ναι οντως. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. Αυτος δε ο Θεος. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται. ως ειρηκα. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. ινα µη ταυτης εκπεσω. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. ω φιλοι και αδελφοι. κατηχησει ταµιευσοµεθα. αδελφοι. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν.

ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. γεγονεν παντων ενοχος”. διορθωσηται. Αµην. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. . Λογος ΛΑ΄. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. εν τη προλαβουση κατηχησει. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. Αδελφοι και πατερες. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Και εαν καλως µετανοη. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. εως αν παντα γενηται. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. εν ποιοις εστιν.των ψυχων ηµων. Τι ουν εστιν. πταιση δε εν ενι. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. Οιον τι λεγω. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι. ως τηνικαυτα προειποµεν. Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις.

Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. Ο γουν πεινων αυτον και διψων. Ει δε και µικρον κεντηθη. και ουτω βλεπειν εις εαυτον. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν. (401) λυπειται και κλαιει.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου.· ειθ’ ουτως. ατιµιας και εξουδενωσεως. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν.ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. υβρεως φηµι. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. . Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. ει πραος οντως εστιν . τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες.

τον Θεον. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. φησιν. ουτε αενναως πενθει. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. “Θεος δε ο δικαιων. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. Ει δε τον αδελφον σου συ. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. Αλλα . ουκ αγαπας. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν. οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. ον ουχ εωρακας. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. ουτε διψα τον Θεον. ως δια βαθµιδος τινος. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. Ει δε µη ταυτα γενηται. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. πως δυνασι αγαπαν. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. ουτε των παθων καθαιρεται. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. ου! Αλλα τινες. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. ουτε πραεια τελειως γινεται. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. οι ειρηνοποιοι. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. τις ο κατακρινων. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω.

ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. ως αυτος ενετειλατο. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται. πατερες και αδελφοι µου. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. παρακαλω. εξ ολης ψυχης. Χαιρετε και αγαλλιασθε. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. αλλα πασας. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. αδελφοι. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. ως ειποµεν. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. ει οιον τε. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. καθως φησιν ο αποστολος. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. Ουδαµως! ∆ιο ουν. εως . Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. δραµωµεν. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα.

Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. ουτε εν τω µελλοντι”. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. Αµην. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. Πως δε τις τουτο ποιει. εν η. Λογος ΛΒ΄. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Αδελφοι και πατερες. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. ευ οιδα. καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. (406) Περι βλασφηµιας. καγω αναπαυσω υµας”. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων. ως προειρηκαµεν ανωθεν. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει. “πασα αµαρτια”. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων.

καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. αρχοντι των δαιµονιων. ευθυς. καν περι θεωριας και απαθειας. ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. και . ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. εκβαλλει τα δαιµονια”. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι.

ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. δια των αυτου δεησεων και ευχων. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. βοω προς υµας. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. Ουδαµως. ως ορατε. ως εφην. Τι γαρ. εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. εκ φθαρτων αφθαρτους. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. και εγκολπωσαµενος υµας. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. αρρητως ολους εν εαυτω. τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. κατελθον εφ’ υµας. καλου. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. και ου µονον αυτον.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. ∆ια τουτο τοιγαρουν. Τουτο γαρ το Πνευµα.

Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. Αδελφοι και πατερες. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. Λογος ΛΓ΄. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. του δε πυρος ου µετεσχεν. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. ου προσκοπτει. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. Ωσπερ ουν η λυχνια. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. ω πρεπει πασα δοξα. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. ουκ εστιν. Ουκ εστι τουτο αδυνατον. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. ουτω και η ψυχη. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. Εαν δε τις περιπατη εν τη . Αµην. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. οτι το φως τουτο βλεπει.

ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. προσκοπτει. ουδε υπο τον µοδιον. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. “Σκοπει” λεγων. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος. ει οιον τε. Φως δε απλουν ο Χριστος. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. νουν Χριστου εχειν λεγεται. φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. αλλ’ επι την λυχνιαν. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται.. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. φησι. Τι ουν οφελος. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. τελειως πεπληροφορηται. δοκων εν εαυτω εχειν. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”.νυκτι. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . – “Εν εαυτω” δε ειπων. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη.

εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου. τω συνδουλω πιστευσεις. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. φησιν. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. φησιν. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις. εσται φωτεινον ολον. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. . (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. µερος τι µη εχον σκοτεινον. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. η θυρα”-. φησι. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . αδελφοι.ηγουν των ψυχων -. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. ει µη δι’ εµου”. ειπε µοι. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. ο θυρωρος ανοιγει” -. πως. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως.. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. κεκρατηνται”-. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν.

φησιν. . Ει γαρ ο οικος. δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. το Πνευµα της αληθειας. σωµατικον τι σχηµα . ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . Ει δε το µεν προσιτον ειπης. . και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. εστιν απροσιτος. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. και Χριστου Ιησου”. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. φησιν. του ζωοποιουντος τα παντα.οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Οταν δε ελθη εκεινος. το δε απροσιτον. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. τας εντολας τας εµας τηρησετε. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. ουκ ελευσεται προς υµας.ορας πως δια του Πνευµατος. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε. φως οικων απροσιτον”. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. ο Παρακλητος. ο µονος εχων αθανασιαν.

ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. Πατερ. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. ινα εν ωµεν”. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. οικια και ενοικος. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. φησιν. η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. (417) ειγε δυνασθε. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. Πατερ εν σοι. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. τουτο και τα δυο.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. δια του Πνευµατος δηλονοτι. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . οπερ το εν εστι. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. εν αυτοις και εµπεριπατησω.

∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. Αλλα και Ιωαννης. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. καθ’ εν. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος.ειπειν. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. Κτιστης των απαντων. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’. ο υιος της βροντης. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου. ινα µη ακουσητε. Υιος και Αγιον Πνευµα”. αξιω. Μαθετε ουν ταυτα. τα τρια µια ζωη. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”.

τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. εν Χριστω αδελφοι. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. Λογος Λ∆΄. Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. καν τινες απαρεσκωνται. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. Παρακαλω ουν παντας υµας. Αµην. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. και συµβασιλευσωµεν Χριστω. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου.

υπελαβετε. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. ινα λαβητε”. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. ει δε και διαπιστουσιν. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. του πατρος µου και πατρος υµων. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. οµολογουµεν την χαριν. αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. ως υπερογκα λελεχοτας. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. Μη τι κατεκρινατε. οιτινες εστε υµεις. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. ουτω δη και ο ταπεινος εγω. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις.

οσον το επ’ εµοι. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν.χαριτος. αλλα και περι . και ου βοω µονον. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. Πως ουν. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. ως αυτος ελαβε. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. αδελφοι. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. ους δεδωκας µοι. αλλα τουναντιον απαν ποιει. σπευσατε ινα λαβητε. θελω ινα οπου ειµι εγω. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. ο δε Θεος ουχ ουτως. ειπε µοι. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. λεγων. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν. ∆ια τουτο ουν. “Προσελθετε”. δραµετε”. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον.

οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι.διατι. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. . καθως ηµεις εν εσµεν. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. Πατερ. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. βαρβαρος. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν. ως τινες οιονται. δουλος. παρακαλω· “Τι ουν. καθως συ. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. Πατερ. φησιν. εν εµοι καγω εν σοι. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι.” – “Ου”. ινα ωσιν εν. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. καθως εµε ηγαπησας”. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. παντως ειποιτε. αρα αθεοι εσµεν. µεγαλορρηµοσυνης. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. ινα παντες εν ωσι. αδελφοι. ελευθερος. της εµης. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει. ως οταν λεγη· “Καθως συ. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. Ουτος τοινυν ο τροπος. Σκυθης. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. ο Πατηρ τον Υιον. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας.

του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα.Πνευµατι. ως λογια Θεου. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. ει τις διακονει. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. αλλα την αγαπην ηµων . εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. Τις δε ο λαλων. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. αδελφοι. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. παντας τους λαλουντας το ψευδος”. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. Ει τις λαλει. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. πασης απολυσατε µεµψεως. Ει δε ψευδοµαι. “Απολεις γαρ. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. ουκ εγω. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. αδελφοι. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. αδελφοι. φησι. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου.

Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. περι εαυτου. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα.“Λεληθας σεαυτον. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν.”. Και ορα µοι την κακιαν. τι υµας αδικουµεν. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον. Ποιας δη ταυτας. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. τουτο υπερηφανιας. οιους λαλεις συ. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον. Αρα υπερβολην κρινετε. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. φησι. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. ω ανθρωπε. Θεου γαρ εισι λογοι. Τις δε αυτη εστιν. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. προς αυτους αν ειποιµι. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν.“Και πως ουδεις. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. καθως ειρηται”. οπως εστι πολυµηχανος.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα.

ειπε. Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. οµου. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. ους αυτος αγνοεις. Ει δε συ µη τοιουτος. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. “Ει δε µη εστι. ∆ιατι ουκ εστιν. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. (430) πολλω µαλλον νυν. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. ιν’ ειπω. τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Θεου βουλοµενου. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. ου του Θεου. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. οτι εγω αγιος ειµι”. τοιουτος τα νυν. µηδε γινεσθαι”. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα.λαλουντος Χριστου”. ως και µη θελοντα. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . αλλ’ ετεροι πλειστοι. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. δυνασαι. λαµπων ως φως επι γης. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος. ειτ’ ουν σωµασιν. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. “Οτι και θελοντα τινα. τι. φησι. και το “Γινεσθε αγιοι. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες.”. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. και το “Ει θελετε. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. ει οιον τε. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον. φησι. του µη βουλοµενου το αιτιον. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται.

Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. λαλων Θεου χαριτι. ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. ει µη την εν αυτοις ουσαν. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι. ο δε µη εαυτω κρυπτων. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. οσον το επ’ αυτοις. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. διαστρεφοµενα παρα τινων. ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. ανορθουµεν.

αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. επιστας. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . Εγω ει µι η ζυµη. σκαπτειν. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν.υπερανω παντων των ουρανων. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ.συνεργον και λαβων. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. ει και ολος µενω ορωµενος. ως οιοµαι. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. φησι. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. ο αχωρητος κατα φυσιν. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. εστι”. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. Εγω και ενταυθα. ον υµιν λεγω. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . αφθονως τε µεταδιδωµι”. (433) υπο των πιστων.

ειπερ ολως εµβλεπουσι. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. εν η ου µετα θανατον. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. φησιν ο ∆αυιδ. Ει γαρ µη ην δυνατον. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. . Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης.δουλοις παραδεισος γεγονως. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. Το δε ῾νυν’ ειπειν. εισακουσον µου. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ. αλλ’ η παντως. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν.

Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. Λογος ΛΕ΄. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. . Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. µη επιλαθησθε. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. Και των τοσουτων λογων. ων λελαληκα προς υµας. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. Αµην.Κυριε. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. ολον εχων µε εν εαυτω. Αλλα παρακαλω παντας υµας. αυτο το Πνευµα το Αγιον. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. ω πρεπει πασα δοξα. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. Ευχαριστω σοι. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. Ει δ’ ουν. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. ω πατερες και αδελφοι. (437) Του αυτου.

Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. α ουκ ηλπιζον. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. αδυνατον ειναι . µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. ∆εσποτα. Ευχαριστω σοι. και δουλον σου γνησιον. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. τοιουτον προστατην. Κυριε. αλλα και µυρια αλλα. µηδεν ολως εχων. πατερα και αδελφον και βασιλεα. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. τοιουτον ∆εσποτην. οτι τοιουτον εχω Θεον. (439) Οντως. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. Ποθεν που εγινωσκον. ους αυτος επλασας. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον. αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. ας οι αγιοι σου εξεθεντο. εδωρησω µοι αγαθα. Ποθεν δε ηδειν. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. αγαθε. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι.

ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. ως ανωθεν ειπον. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος. επεθυµησα. Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. . φιλανθρωπε βασιλευ.”. Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. Εγω ειµι ο εκ του µη . ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν. και ελεγον· “Κυριε µου. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. παναγιε Βασιλευ. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. ως οιµαι. ∆εσποτα.και µακαριος γενηται. ∆ια τουτο. ∆εσποτα Χριστε.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. Ταυτα ουτε ηδειν. εις πλειονα λυπην επιπτον. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα. καθως οιδας. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια. ελεησον.

∆εσποτα. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας. η· ο Θεος Σαβαωθ. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. ουκ ενδυµατι φαεινω. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. ειτα θειου . Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. το απολωλος εγω προβατον. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. ∆εσποτα. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. Συ δε. ου στεφανω τινι. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. Τινα τροπον. η· ο Θεος των πατερων σου”. τον συν ηµιν. Μετα ταυτα ουν. ουδε ουτω µε απεστραφης. ον εκεινος εδιωκεν -. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. ον συ διωκεις”. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. ω του θαυµατος. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι.

ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. οτι συ ης. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. ∆εσποτα. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. “. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. ινα γνωρισω σε. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. “το τροπαιον γεγονεν. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. ο απο πηλου πλασας µε.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος.ω του θαυµατος. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. Τεως εωρων . και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. οραται τινι. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. εξυπνος γεγονα. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν.

τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. Ουτως ουν ο αφραστος συ. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. αορατως λαλει και ακουει και. ποτε µεν ενδον. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. (444) ο αναφης. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. ο ακινητος. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. Εν µορφη τινι. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον.συχνοτερον φως. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. το παχος ελεπτυνας. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. απιων και ερχοµενος. Αλλα πως. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. το νεφος απηλασας. λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. καθ’ ωραν. ιν’ ειπω. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας. ο αορατος. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος.

ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι. πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται.δυναµενον. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι.νυµφιος. λογων θειας ζωης. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. πυρ. ει και µη αξιως. αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. Επειδη ουκετι εαυτων. . ω πατερες και αδελφοι.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν. . αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται.λαµπας. Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. παστας. υδωρ. ποµα ζωης. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. ζυµη. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. κλινη. (446) αδελφος και πατηρ. τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. τουτο γραφουσι. ουκ ενδειξεως χαριν. µαργαριτης. Και ποτε µεν. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. κοκκος σιναπεως. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . Οντως ουδαµως. Τινα τροπον. αρτος. φιλος. νυµφων.

Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. ο µονος παντοδυναµος. αυτος ο µονος αθανατος. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. Ευχαριστω σοι. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . Κυριε ουρανου και γης. (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. Αµην. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. ειτα το φοβον. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. την υποταγην. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. ειτα την υπακοην. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. την πιστιν. στερηθεις ταυτης. καθως µοι ανωθεν ειρηται. Ευχαριστω σοι. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. διεξοδικωτερον διερχοµενος. ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . ∆εσποτα. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. Λογος Λστ΄.διεξερχεται. ω πρεπει πασα δοξα. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. εν η εκελευσας παραχθηναι µε. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. κετελθων εξ υψους αγιου σου. την ταπεινωσιν. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -.

καιτοι φιλαργυρου µου οντος. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. και απο βασιλεων και αρχοντων. ουκ απεστραφης. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. απερριψα. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. εις κρηµνον εµαυτον. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. εις ουδεν παλιν θεµενος. ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. εξοµολογουµαι σοι. ουκ απεστραφης µου την . ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. δοξαν και περιφανειαν βιου. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. Αλλα ταυτα παντα. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. Επει δε ου βια ηµας. ουκ εµνησικακησας. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. λαβειν µε ουκ ειασας. ου παρειδες µε. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων.

αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. ∆εσποτα. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον. παναγιε ∆εσποτα. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. Που ουν γεγονως ης.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. αγνοω. Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. υπεχωρησας. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε. αλλ’ εσπλαχνισθης. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην.αγνωµονα γνωµην. . ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. . (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας.

υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. Οντως βλεποµεν απαντες. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. Τι γαρ και ισχυει ολως. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. των οντως απατεωνων και πλανων. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. υποµειναι µε. µη απατω.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. αναβλεψις”. Αλλα τουτων µε παντων. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. . Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. Τι δαι. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. ουδε φρονεις. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. Ουδε γαρ νυν δυνατον. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας. ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. υπαρχοµεν. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. Ουαι σοι. Η τυφλοι. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. αφρονως ποιων. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε.

ετιµων. βοηθει . ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. ουκ εγινωσκον. ο ταυτα ποιων. εν τη οδω προσυπηντησας.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. ηγαπων απο ψυχης. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. Και πως αν ηδυνηθην. τους δε πλανους εκεινους. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. οστις ποτε ης. αυτος συ παλιν. Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. τον δε συνεργον και βοηθον µου. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. Ευθυς δε αφιπτασο. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. Τουτο δε εγχρονισας ποιων. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. σε αυτον ιδειν η γνωναι. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. εσεβοµην. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα.

διανοιχθεντων αυτων. ον ουκ εγινωσκον. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. συνανηγαγες. ειτε εκτος του σωµατος. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. και µηδε σκιαν. η . κατηξιωσας υποδειξαι µοι. συ µονον οιδας. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. µη ειδως αυτον σε οστις ει. ουκ οιδα. Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. µη λαλησας µοι. . αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος. εν η και ισταµην το προτερον. αυτος ο πασιν αορατος. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε.µοι” αυτον εξαιτουµενος. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. ο και τουτο ποιησας. ειτε εν σωµατι. Λαβοµενος γαρ µε. Και οστις ποτε ης. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. εις ουρανους ανελθων. ολος εφριξα. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. δυναται παρα σοι. το προσωπον σου. ανω εις ουρανους. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. ο αναφης και αληπτος. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. ως ηλιον αµορφον. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου.

ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. Ουτως ουν. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”.”. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. ∆εσποτα. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος.. και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. τον χαρακτηρα. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και . τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. ορα.” – “Εγω. ουτω και αυτος ωραθης.” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος.σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. οιος εστιν. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης. ο ∆εσποτης παλιν συ. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται. ∆εσποτα. φησιν. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος. “τις ποτε ης. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. και ταλαιπωρος. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος.

Η γαρ οντως αγαπη συ ει. ειπας. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. ως φως αποτελεσας αυτην. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. τη ελπιδι µονη. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. το τελειον ου θεαση. ποθεν νοµισας ελθειν. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . την ενυποστατον αγαπην. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. φηµι δη της ταπεινωσεως.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. ως εν µια ριζη δενδρου. καθεζοµενος. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. Ειτα συ αυτος. (458) περιπατων. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. ουκ οιδα. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος. Πως γαρ και µη εχαιρον. ο Θεος. αλλ’ εν εµοι σε. εσθιων. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. ωραθης µοι. αυτος προ του αναστηναι µε. Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. τοις τοιουτοις αρκουµενος. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. τον Ποιητην των απαντων. ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. πινων και προσευχοµενος.

ης προς µε εκεκτητο. τη δυναµει σου στηριξον. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν.οµιλουσαν µοι. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. ουτω χαιρων διακειµαι. ζην ολως ου δυναται . Ει δε µη. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. Μη υπο ανεµων σεισθη. επειδηπερ. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. τι και ελπιζει. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη. ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. καταξιωθηση και µετα θανατον. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. τιµωρουντες. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. τι πλεον ελπισω. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. παναγιε Βασιλευ. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. ωσπερ ειπον σοι. και το φυτον της αγαπης σου. Ναι οντως. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας.”. καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται. ως ακουεις. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. Ει ουν εγω σε εχω. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων .

αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. κρατος. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. τιµη και προσκυνησις. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. καθως ειπας. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. νυν µεν ως εν εσοπτρω. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. και εν αινιγµατι. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. Αµην. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. ∆εσποτα. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. και συ µεν βλεπεις µε. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. σον δε αποστολον. . Συ γαρ οιδας.ξηρανθη.

αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. φησι. φησι. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα.λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. πρωτον και δευτερον. . ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο. µειζον και ελαττον εν αυτη. µειζων ο Πατηρ του Υιου . τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. ειπωµεν ωδε. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. ως εξ αυτου γεννηθεντος. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. ω ουτοι. Οτι δη. τις εδιδαξε. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. Ει αδιαιρετος ην. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις.

Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. . και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα. πρωτον δε ουδαµως. ωσπερ ειρηται. ουτε δευτερον. ο δε µητε προων. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. ως ασεβουντα. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει. Ορας εις οσας ατοπιας. φηµι καγω. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. και θελων εγεννηθη η µη θελων. η τουτο σου λεγοντος. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. οτε ουκ ην Υιος. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. ινα µη λεγω βλασφηµιας. Ουτε γαρ πρωτον.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται.

του Υιου και του Πατρος. δοξασον σου τον Υιον. καινε θεολογε. ουκ ελασσον. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. καν το Πνευµα προταξης. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. και ο κοσµος σε ουκ εγνω. “Πνευµα. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”.ουτε τριτον. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. Συ δε. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. Ιησου. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. ουτε Πατηρ ο Θεος. ειπε. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ . ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. διδως και λεγης και αριθµης. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. ω συ. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. ου µειζον. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. µυσταγωγηθεις. φησιν. Της βλασφηµιας! Πως. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. αλλ᾿ ο Λογος. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. και ουχ ο Πατηρ.

οι γη και σποδος. Ειπε ουν µοι. αφραστος. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. η των αµφοτερων του Πνευµατος. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. ηνωται δε ασυγχυτως. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. ωσπερ ειρηται. αναρχος. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. η του Υιου αυτου του Πατρος. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. η του Πατρος αυτου του Υιου. µια καλειται Τριας ο Θεος. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται.εν εσµεν”. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. Ηµεις δε. αναρχος. καν αιτιος του Υιου. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου. Τι τουτο. ουτε δευτερος ο Υιος. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. . Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. καν εκ του Πατρος. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. ακαταληπτος. αµεριστος. ακτιστος. ω ουτος. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον.

Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. ωσπερ και ην. ειτε ορατα. και οτι ην αει ο αυτος. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. ακαταληπτος. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. φησιν. πω. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. ωσπερ δη πνοην και ζωην. µητε αρχην ηµερων. Ναι. ειτε αορατα. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. αλλα αει ων. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. µητε λογω ρητος. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. µονος Θεος η Αγια Τριας. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις.ακτιστος. αναρχος. αναρχος. δια . ειτε ενσωµατα. δι᾿ εσοπτρων. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. ειτε ασωµατα. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. µητε νω καταληπτος. ειτε αγνοουµενα. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. παντα δε. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. οτε δε ηβουληθη. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. τα κτιστα τον ακτιστον. και αει ων και προ παντων ων. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. Ει γαρ ακτιστος. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. αορατος. Ουδαµως. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. (19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. ανεξιχνιαστος. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. ειπε. δι᾿ αινιγµατων.

και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. παρ᾿ ων και πιστευοµεν. και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. δια θεωριας των λογων της κτισεως. χουν λαβων απο της γης. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. δια θειων αποκαλυψεων. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα. ωσπερ τους αποστολους. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. . ηµεις δε. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. ως αρρητος και ανεκφραστος. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. δι᾿ ων και ορωµεν. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. ουτως ουδε εν . µιας ουσιας οντων και φυσεως.

ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. µητε των ορωµενων. Και ταυτα. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν. Τι γαρ ακαθαρτοτερον.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. Πατηρ. οι φθαρτοι. Υιος και Αγιον Πνευµα. η ουσα κτιστις των ολων. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. η Αγια Τριας. του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. αλλα τουτο µεν αφεντος. οι τυφλοι και αφωτιστοι. ωσπερ ουδε οιδαµεν. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. ειπε µοι. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. ο Θεος. δια µονης δε . µητε των αορατων. ουδε εις ουρανον ατενισαι. πως ειδεναι δυναµεθα. τρισυποστατος ων. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. προϋποσταν των τριων εν. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. οι αισθητοι. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. και το εν ωσαυτως αει τρια. η που και ποθεν φεροµεθα. Ει δε ουκ ισµεν. αλλ᾿ αµα τα τρια εν.

Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. . ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. την υποταγην. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. “και υστερουνται της δοξης του Θεου.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. το ασχηµατιστον. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. οπερ αδυνατον. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας. κατα το οσιον λογιον. Ει δε. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν.

και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε. (24) φησιν. Παντα γαρ. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. Μη θεασαµενος δε ταυτην. . τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. εµοι και τοις εµοις”.ει τι γαρ και οιδε. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. Ταυτης ουν της οδου. καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. δεξια τυχον η αριστερα. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. ως οραται. µωροι τω οντι γεγονασιν. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. . ο παρεκλινων και εξω που. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. και τοσουτον. αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. κακως οιδεν.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. και ουτοι. οιµαι. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου.

Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. κατεπαρθεντες του ποιητου. αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . ουτως οιµοι και ουτος. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. δικαιως απεστερηθη. Αλλα γαρ ειπε µοι. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. ο δε ανθρωπος. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. αλλα διδασκειν επιχειρων. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. ο µεν αγγελος ων. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον. αλλα και της αιωνιου ζωης. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται.

καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. ποια σε νεφελη υπελαβε. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. ωσπερ τον Ενωχ. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον. ποιαις χρησαµενος βαθµισι.γης. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. υπερεβης αυτους. ποιου αρµατος επιβας. Τι τουτο. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. ελλ᾿ ετι . ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. αλλα τουτο ου ποιει. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους.

ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν. εν η βεβαπτισµεθα.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης. εν παντι ευχαριστειν. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. καν ειτε πινη. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη. καν ειτε εσθιη. τιµη και προσκυνησις. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. η πρεπει πασα δοξα. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον.

αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος. τεκνον χρηµατιζων αυτου. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα.

ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε). οµουσιον ον τω Υιω. Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. µητε πεποιηκοτα εαυτον. πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ.και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. ω ουτοι. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. καλως διατιθεσθαι. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως . τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. εξ οµοουσιου Πατρος. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. αυτη δε τριµερης εστι.

αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα.των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. Εγωγε ουν πιστευω οτι. η του Υιου. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. η του Πνευµατος προϋπεστη. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. . τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. ασυγχυτως. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. ης προς αυτου ηξιωθης.

τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις. και εαν µη.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον. ει δοκει. την Αγιαν Τριαδα. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. ο λεγω. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. εαν τουτον ανελης. Μεταβηθι τοιγαρουν. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. Και ινα σαφεστερον. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας.

τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. η ο Υιος του Πατρος. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ανθρωπε. επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. το της ψυχης θεληµα. ουδε η ψυχη του νοος. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. (35) Εννοει µοι. ως κοινον αµφοτερων. ισθι οτι. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται.

ανεξιχνιαστον.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. Ταυτα ενα Θεον πιστευε.αλλ᾿ ην µεν αναρχος. ως ειρηται. αει οντα και προοντα. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. ο ανεκδιηγητος. αυτον δε τον του παντος ποιητην. ο αφραστος. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. η πως τη συνουσια η τη ενωσει.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. υπο Θεου κτισθεις. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι. τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. η ποδαπη τη ιδεα. . αναρχον. ακαταληπτον. Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. Ου γαρ ην χρονος ποτε. ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι . εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. τα τε εν ουρανω. ο αορατος. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. η ποση τω µεγεθει. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. οτε ουκ ην ο Θεος. ανερµηνευτον. ακτιστον. µενει των ιδιων ορων εντος. οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. . (37) Οποια δε εστι τη ουσια. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. η που.

ανενδεης. παντεποπτης. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . την ποιοτητα. τρισυποστατος. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. παντοκρατωρ. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. ει και µη ορα. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. παντοδυναµος. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. Θεος ο αει ων. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. ο κατανοουµεν του ειπειν. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. Εγωγε ουν οιµαι. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. την ιδεαν. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. υπερφυης.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. καλον το υδωρ. ουχ οιος δε εστι. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. Παντως µικρον η ουδεν. φησι. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. (38) Ει δοκει δε. καθορα.

µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. φησιν. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. οµοουσιον και οµοθρονον. πλειον η ελαττον. η συντοµωτερον η βραδυτερον. ισχυσει καν ολως ποτε. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εµοι και τοις εµοις”.την διανοιαν. Ουδεις αν ουδαµως. Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ει τι ο Πατηρ. και ει τι ο Υιος. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. . τουτο και ο Υιος.

Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. η οµοδοξος. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν. εις Θεος και εστι και λεγεται. και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. η µια θεοτης. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. η οµοθρονος. αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. η οµοουσιος Τριας. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα.

πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. Πνευµα ζωης και συνεσεως. παντοδυναµον. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. συναΐδιον. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. οµοδυναµον. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. αµαρτιας αναιρετικον. ο εξ αϊδιου αΐδιος. θεωριας των ανω. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. αµνησικακιας. αµελειας απελατηριον. ο µονος εκ µονου. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. το φωτιζον. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. ο αφραστος εξ αφραστου. διδασκαλιας κρατηρ. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. Πνευµα θειον υποµονης. ο αναρχος εξ αναρχου. Πνευµα αγαπης. µετανοιας θυρα. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. το ηδυ. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. αµεριµνιας των κατω. σωφροσυνης. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. το φιλανθρωπον. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. προφητειας πηγη. σοφιας. οµοουσιον. . Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. ο εξ αιωνιου αιωνιος. το τρεφον οµου και ποτιζον. ο εκ Θεου Θεος. συναναρχον. η εκ της ζωης ζωη. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. το δυναµουν. αρραβων ουρανων βασιλειας. ειρηνης. πιστεως. ευφροσυνης. το ελεουν. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. αυτοδυναµον. το εκ του φωτος φως. αυτοθελητον. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. διωκτηριον ακηδιας. Πνευµα το αγαθον. γνωσεως. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. πραοτητος. αδιαιρετως. το ενδοξον. το σοφον. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. εγκρατειας.

Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . Υιος και Αγιον Πνευµα. Ως γαρ εξ οφθαλµου. ητοι πηγης υδατος. φρονουµεν. ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν.υπερουσιον. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. εις ων ταυτα Θεος. ονοµα δε αυτου Τριας. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. µηδεν ων. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. αυτου του Υιου. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως.

ο παραδεισος. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. ειρηνται. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. ωσπερ ειρηται. οι στεφανοι της ζωης. αχρονον. η αληθεια. η πηγη της ζωης φως. η ειρηνη. ο Υιος φως εστι.ο Πατηρ φως εστιν. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης. η αγαπη. τουτο δε και ο Υιος. η αθανασια φως. η παστας. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). αυτας δη τας υποστασεις. η αναστασις αυτου φως. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. (45) ασυνθετον. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. ο δακτυλος. το υδωρ το ζων φως. η γη των πραεων. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. το στοµα αυτου φως. η φωνη αυτου ως εκ . το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. οµοτιµον και οµοδοξον. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. ισοδυναµον. οµοφυες. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. οµοθρονον.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. η θυρα της βασιλειας των ουρανων. η του παραδεισου τρυφη. εκδιδαχθης. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. συναΐδιον. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. οµοουσιον. ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν.

ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. η αγαθοτης αυτου φως. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. η ζυµη. Ουµενουν. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. ο ασπασµος αυτου φως. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. ο κοκκος του σιναπεως. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. η αµπελος η αληθινη. Ουδαµως. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. η ευσπλαγχνια. η ραβδος. Θεος αληθης. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. Τι ουν. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. (46) η χρηστοτης αυτου φως. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. η πιστις φως. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. ο Θεος. η ελπις. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος.φωτος φως. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. αλλα καθαπερ . ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. το ελεος αυτου. ουτω δη και η αληθεια. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. αλλα και ενεργει. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. αρρευστος.

δ΄. η΄. ζ΄. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. στ΄. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι.ανωθεν ειρηται. (49) Κεφαλαια του λογου. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. ε΄. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. β΄. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. . Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. γ΄. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. παντος αγαθου. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. α΄.

και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας.θ΄. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. ιβ΄. ια΄. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. ι΄. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. (51) ουτε αφθαρτον . Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. α΄. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. Αρξοµαι δε εντευθεν. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. ως αν τινες οιονται. Παυλω τω θειω πειθοµενους. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας.

µονον εκεινον εδηµιουργησεν. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . ηµερα πεµπτη”. και τα εν τη γη απαντα. ως ειρηται. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. ως ενα παραδεισον. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. αφθαροτος µεν. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. ετεραν δε ουδαµως. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. ει µη ταυτην εν η και νυν. µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην.

ερπετω ερποντι επι της γης”. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. πασι λεγω”. ως ειρηται. εχαρισατο. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. ινα τα αυτα παλιν ειπω. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. ανακεφαλαιωσαµενος τον . ει µη απεθανον. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης.

Επειδη ο Θεος. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. αβατος εσται. την δε εις αµπελωνα αφοριζει. ει και µηδενα πτοειται. αποκαθιστα. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται. “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν.λογον. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. την µεν σποριµην ειναι εα. αλλα και φυλακας. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. τον δε . ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. ως προειδως τα παντα. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν.

ου λεγω µονω τω παραδεισω. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου. ητις εστιν η ογδοη. πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. αρχην δε λαβειν λεγεται. ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. θανατω αποθανεισθε“. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. και εγενετο”. β΄.

τοτε αυτους. φοβηθεις εκρυβην”. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. την δε λοιπην απασαν γην. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. απ᾿ αυτου εφαγες. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης.”. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο. ως εφαµεν. εξωθει και εκβαλλει.θανατω αποθανεισθε. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. Αλλα τουτο µεν ου ποιει.”. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. παντα αυτοµατως προσφερουσα. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. επει. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν. που ει. αυτου δη λεγω του παραδεισου.

εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. Τι ουν.σου φαγη τον αρτον σου. ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. φθαρτω φθαρτη γεγονυια. τοτε και αυτην . Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης. αφθαρτος και αθανατος γενηται. µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. οτι γη ει και εις γην απελευση “. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. καταφρονησαντα αυτου. οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. τι ποιει. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. ουτως τον παραβατην εδεξατο. θεασαµενη. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. Ου χαριν και διατι. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει.

Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. αλλαγησεσθαι µελλοντας. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. αληθεστερον ειπειν. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. ταυτη ελατρευσαν. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων. ποσης αν αυτον εκεινον. ει µη παρεβη την εντολην.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται. του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον.

(60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. αλλα το µερος. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. γ΄.καταµιαναντες την γην. παρακαλω. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. Αλλα προσεχετε. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων. κατα τον θειον Αποστολον. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι. µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν .. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. τον αερα. εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα.

θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. την ανθρωπινην τη εαυτου. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. το δε αχραντον . Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. και γινονται θεοι. επειτα οι του Χριστου”. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. τοιουτοι και οι επουρανιοι”. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο.ενωσας ουσιωδως. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. οπερ ουκ ησαν. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι.

το δεσµουµενον και τυπτοµενον. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. και αυτο το σωµα πνευµατικον. δηλονοτι παντες. τα θεια λεγω µυστηρια. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα. ∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. ειθ᾿ ουτως το σωµα. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. θειον παντη και αϋλον. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. ηµεις. ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον.αυτου και θειον σωµα. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. ανακαινιζοµενοι και . καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. Τουτο δε γινοµενοι. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. αλλα κατελθων εν τω αδη. Το γαρ εσθιον και πινον. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. ει και εθεωσεν.

µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. αλλα φως ασχηµατιστον. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. Και οτι τουτο εστιν αληθες. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. υστερον. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. εν η ουρανοι πυρουµενοι . Τινος ουν ενεκεν και δια τι. επειτα ο ανθρωπος. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται.ανανεουµενοι την ψυχην. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος.

ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. καν γαρ ο ουρανος. Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται. Ποθεν τουτο δηλον. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου. ηγουν πασα η κτισις.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. κατα τον θειον αποστολον. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. φησιν. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. αλλαγησεται. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. ουχ ως απολλυµενων τουτων. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. Και τουτο. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. δ΄. φησιν.

επιφερων φησι· . Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. “ Λυθησονται δε αρα πως. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. τον αυτον τροπον και η κτισις. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. αγαπητοι. εν οις εστι δυσνοητα τινα. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. παντα συγχεοντες. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται.

δεοµενον τροφης αισθητης. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. Οιον. υπεταξεν αυτω την κτισιν. φηµι. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως. φθαρτη και αυτη γενηται. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. τη ανθρωποτητι υπεταγη. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. ουχ εκουσα. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. ουχ εκουσα. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. φησι. επ᾿ ελπιδι”. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. οιον το . ε΄. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. Μη γενοιτο! Αλλα.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. η κτισις υπεταγη. καταρασαµενος ταυτην ινα. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. ως το λογιον. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. αλλα δια τον υποταξαντα. φησιν. αλλα δια τον υποταξαντα. ουκ αφ᾿ εαυτης. επ᾿ ελπιδι”. ∆ια δη τουτο. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου.

Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. κατα πολυ διαφερον εκεινου. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. . αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα. υλικα µεν ταυτα. . τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. υλικη τε και αισθητη. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται. ουκ αισθητην παντως. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος.πως γαρ. Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος. µητε ολως κρατουµενον. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. Ουδεις ουδαµως. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης.

την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. ανισταµενων απο νεκρων. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. αλλα τη αξια εσοµεθα. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη . πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. ουτε εκγαµιζονται. ουτε γαµουσιν. φησι. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. ει και µη τη φυσει. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. ως ειρηται µοι πολλακις. ως το λογιον. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. αληπτοι και αορατοι. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι. ως ο λογος απεδειξε. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. των δικαιων. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει.φυσιν. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. Η γαρ απασα κτισις. καθα και ο Κυριος ειρηκε. ανακαινισθεισα. κακειθεν ακριβως µανθανετω. ει και µη κατα την αξιαν αυτων.

τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. κατοικει. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. εν οις δικαιοσυνη. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Παντα δε υπερ λογον. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι.πνευµατικη. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. ετι αυτων οντων εν σωµατι. κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. κατα το οσιον λογιον. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. εις αϋλον και αφθαρτον. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. η ορωµενη αυτη και αισθητη. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα.

στ΄. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. ωσπερ ουν και εστιν. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε. ως δυνατον. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . του στηθους. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. των ωµων. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. ως µια τις ολη καθολου εστιν. οια δη ανθρωπος εις. υµας βεβαιωσωµεν. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. ως ειρηται. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. Ειθ᾿ ουτως. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου.

αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις.ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. πατερ. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. δεδωκα αυτοις. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες.σοφιας και γνωσεως. οπου ειµι εγω. ινα ωσιν εν. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. κοιλιας. καγω εν σοι. ινα παντες εν ωσι”. εν εµοι. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. µηρων. . ινα και αυτοι εν ωσι”. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. ην δεδωκας µοι. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. ους δεδωκας µοι θελω ινα. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. σκελων και ποδων. “χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε.

αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. επαγγελλεται. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. Και οτι ταυτα ουτως εχει. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. ην δεδωκας µοι”. ει βουλοµεθα. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. τη χαριτι. Ειδες µυστηριων βαθος. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. Ω του θαυµατος. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. αλλα “Χριστος” εις. αδελφοι. ου Σκυθης. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. εαν θελωµεν. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. ουχ Ελλην. Ω επαγγελιας φρικτης. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. Ω χαριτος ανυπερβλητου. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. ου βαρβαρος. ην ηγαπησας µε. ουκ Ιουδαιος.

ως προειποµεν. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. κυβερνησεις. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. ειτε ελευθεροι. δευτερον προφητας. γενη γλωσσων”. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. ειτα χαρισµατα ιαµατων. ειτε Ελληνες. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. φησιν. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. ειτε Ιουδαιοι. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. εν δε σωµα”. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. επειτα δυναµεις. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. και αυθις· “Οι ανδρες. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. αντιληψεις. παρακαλω! “εαυτον. . τριτον διδασκαλους. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. ειτε δουλοι. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω.

Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. ως προς µιαν γυναικα. αντι του Χριστου. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. φησι. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. των υιων. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. φηµι. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. ηγουν τη Εκκλησια. η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. ουτω και ο Χριστος. καταλειψει αυτους. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”.

Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. Ουδαµως δη. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. αχθησονται εις ναον βασιλεως”. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. τι εστιν. ως ηλιος δικαιοσυνης ων.ανδρα τελειον. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. φησι. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. ζ΄. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . πεποικιλµενη”. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη.

πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. Πως εν. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. πατερ. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται.” . τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν. Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις.διατρανοι. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. εν εµοι. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. Ποια δη ταυτα. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. “Καθως συ. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. ινα παντες εν ωσι”. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. πατερ. η΄. εν εµοι. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης.

ποσω γε µαλλον ηµεις. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. ο εστι Χριστου του Θεου. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. Ει ουν απογεγραµµενοι. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. Ους γαρ προεγνω. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. τοτε και ο ανω κοσµος. φησι. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων . τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. µηδενος µελους λειποµενον. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. γενησεται. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. πληρωθησεται. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”.

ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. η ου. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν. εµωρανθησαν”. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου.” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. θ΄. πολυ γαρ τουτο εστιν. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. Ποιαν δε ταυτην. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν.προς απωλειαν εαυτων. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν.

νυµφην ηγαγετο εαυτω. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. Βουλεσθε µαθειν τινος. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. Τινα τροπον. ανθρωπον µεν. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. δια σε και την σην σωτηριαν. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. νυµφην ηγαγετο.εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. . τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. καν αρχοντων περιφανεστερος. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. τον αγιον των αγιων. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. Ακουε νουνεχως. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. (85) τον ακαταληπτον. Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. τον αορατον. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. τον ανεξιχνιαστον. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. οιον ειπειν µοιχου φονεως. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν.

ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος.Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. θεοτητος. κεχαριτωµενη. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. λεγω. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. ως ειποµεν. Τι ουν εστι τουτο. Ακουε συνετως. ο Κυριος µετα σου”. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. τον αρχαγγελον. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. (86) και ανθρωποτητος. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. φηµι. ι΄. ενα υιον. Γαβριηλ. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. ∆ια τι. Πως και τινα τροπον. ανθρωπος τελειος και Θεος . αλλα “γαµους”. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου.

ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. ως η Παρθενος. ο Κυριος εστιν”. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. εν ταις καρδιαις ηµων. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. διδασκοµενοι την ευσεβειαν. ευθυς. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως. συλλαµβανοµεν. αµην.τελειος. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. φησιν. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. ως ειρηται. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ουτως . ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. και τον Πατερα τουτω συνεννοης. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”. Ταυτα δε λεγει ινα. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. αλλα πνευµατικως µεν. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. καν Υιον ακουης Θεου. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα.

Ποιον αλλο. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. εν ηµιν εχοµεν. τι ποιει.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα. µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι.

αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν. ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης. Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. ο εκυησαµεν επι της γης” . αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. καθαπερ εφθην ειπων. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται. ει βουλοιµεθα.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. φησι. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! .

Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. γινεσθαι. ηγουν το πυρ της θεοτητος. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον. ως ειρηται. Επρεπε και γαρ. ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. ητοι την θεοτητα. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. του Πνευµατος. την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος.αυτου. ουτω και ηµεις . κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης. εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης.

Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. (92) υιοι δε αυτης. καθο Μητηρ εστι του Θεου. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. ια΄. ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. Τινες οι κεκληµενοι. φησι. ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες. (93) οι ταυροι µου . και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. Οι προφηται. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης.

αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. Τι δε εστι το αριστον. Η των ουρανων βασιλεια. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. Ειδες παραβολης . κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. ους και κατεσφαξε. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. Οι δε αµελησαντες απηλθον. πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. τους δε και απεκτειναν. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. Τους αποστολους αυτου. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. Ποιους λεγει δουλους. τοσουτον ων δυνατος. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”.

Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. Τοτε. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. ουτε αρσενοκοιται. καν εισελθωσι. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. ουτε µαλακοι. ουτε πλεονεκται. ποτε. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. Ο δε εφιµωθη. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου.ακριβειαν. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. ολιγοι δε εκλεκτοι”. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος. Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. ουτε κλεπται. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. ους και διακονους καλει. ουτε µοιχοι. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. “Τοτε” γαρ φησι. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. “Και εξελθοντες. ουτε µεθυσοι. . αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. φησιν. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Και οτι τουτο εστιν αληθες. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. ουτε λοιδοροι”. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι.

πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. ο και κριναι µελλων. Ου µονον δε. και ταυτα. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις .ιβ΄. Ερευνατε τας Γραφας. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. “Ερευνατε τας Γραφας”. Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων.

και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . ω ουτος.

ουδεν θαυµαστον. περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. τον δροµον τετελεκα. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου.ως απιστος ει. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. Και αυθις· “Επεβη επι . ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. υπο του συνειδοτος. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. λογισµου κυριος ων. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. Τις ουτος ο γνοφος. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. αλλ᾿ οποια και πως. εν ειρηνη συ αποκριθητι. κρινοµενω σοι. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. ως εφαµεν. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. Η σαρξ αυτη του Κυριου. Ειπε µοι. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. Ουδεν ουδαµως παντως. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι.

πως. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. ω ανοητοι. ατελης ετι και αφωτιστος ων. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. ινα µη αρδην απολωµεθα. Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα.Χερουβιµ και επετασθη. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. Ινα γαρ µη υπολαβης. φησι. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. φησιν. µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. αλλα τους αµαρτωλους.. ως εν σκοτει καθηµενος. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. φειδοµενος δε ηµων. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. τι. Μη υπολαβετε. οικων απροσιτον “. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον.

εργαλεια ηµιν δεδωκως. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. τας δε εντολας εργαλεια. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. Συ ουν.τοις αγαπωσιν αυτον”. την δε πιστιν τεχνιτην. ως ειναι ηµας µεν σκευη. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται. ο ταυτα αναγνους. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως. ως αν ειποι τις.” Και . Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα.

απιστουσι. υποκρισεως ενδυµα. υποδειξει σοι. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. Παντως ερεις· ουδαµως. καθα δη και Εβραιοι. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις .η γαρ γνωσις. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. φησιν. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. µωρου οντος σου. ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. φυσιοι -. ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. αλλ᾿ απιστουντος. πως ισχυσεις. παντα γνωρισεις τρανως. ειτε φαυλα. Παυλω πειθοµενος. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. ειπε µοι. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. φησι. καθως . ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. πως. ταυτα θεασασθαι. οντως αφρων εστιν. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. ειτε αγαθα. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. ειπε. ειδος ανθρωπαρεσκειας.

Θεος αγιος. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. ευδηλον οτι και οι αγιοι . ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. συ. οποτε γενησεται και οποση. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. Θεος αληθινος. συ. Εγω Θεος αψευδης. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. Ενδεξασθε µε εν υµιν. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. ∆εσποτα". ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. Ειδετε µου το φως. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. ω ουτοι. φησι. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. ποθεν τουτο µεµαθηκας. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. ο εν αγιοις εγκατοικων. αλλα µονον εκεινον οραν. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. οιµαι. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. και ειπειν· “Ναι. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου. ου φοβεισθε. Ει γαρ τουτο ερουσιν.

Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . καθως και επεγνωσθην”. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. εµοι ουκ εποιησατε. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. ει µη τι αλλο. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. εαν φανερωθη. Ποθεν τουτο δηλον. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. αλλ᾿ αµελεια. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. τοτε δε επιγνωσοµαι.

ων εκει. Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. µολις καν µικρα τινα καθορα. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα. δοκουντες. Οια εστι του Υιου του Θεου. Τοιγαρουν οι λεγοντες. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. ως οιµαι. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. ωσπερ και νυν. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. ουτως ουδε οι αγιοι. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. ουτω και ο ετι εν τη . αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων. οτι ου µη ορωσιν.προχειρισθεντες διδασκαλοι. ινα ωσιν εν. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. ουτε ποτε εθεασαντο. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. καθως ηµεις εν εσµεν”. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. εσεσθαι. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης.

σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) .ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι.. εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . της πολλης εκπληξεως εξισταται. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου. ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης. εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. Και ωσπερ παλιν. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη.

τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. το πενθειν. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. το αφραστον. διανοιγεται αυτω. το µετανοειν. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως.. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται. ουκ οιδα ο ουρανος. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην. θαυµα καινον ορωσα. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . το απροσιτον. ως ουκ οιδε. ολη εκπληττεται. αφθεγκτα και ανερµηνευτα. λεγω δη .και απαντας οµου καθορα. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. ειπειν. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται.

Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. ιν᾿ ειπω. Ουτω δε παλιν χρονισας. και ως αει ποτε τουτω συνων. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. εαυτοις µαλλον. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν.τουτου του σκηνους. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. Μαλλον δε. επιλειψει δε. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. αφραστα οντα και αρρητα παντη. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. ειπερ εµοι πειθονται. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. φωτιζον συµµετρως αυτον. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. (110) µαλλον µετα του φωτος. και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. οιµαι. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε. ποσω µαλλον περι των τοιουτων .

χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . Αλλ᾿ ω Κυριε. Ουµενουν ουδαµως. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. Ουδαµως δη. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. Αργος γαρ λογος ουχ. ο ανωφελης µονον εστιν. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. ειπε. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. Ει δε και τουτο ποιησει. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. Ει βουλει δε. αδελφοι. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. Παρακαλω ουν υµας. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. Ποιος. Ολως δε ουτως εχων. ως αν τις υπολαβοι. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα.

ΛΟΓΟΣ Β΄. (114) ζ΄. και τι εστι το ληµµα τουτο. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. γ΄. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . (113) α΄. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. κρατος. β΄. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. στ΄. τινος ο νοµος. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. ε΄. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. τινος δε η κιβωτος. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. και περι Ισραηλ και της περιτοµης. δ΄.ου δοξα. τινος η σταµνος.

τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. α΄. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε.”. Ουδαµως. φησιν. τουτους και εδοξασε. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. τουτους και προωρισε…. προεγνωκα γαρ υµας”. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω. τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. Ουδαµως. ∆ευτε.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. καγω αναπαυσω υµας”.

Καν γαρ τελωνης. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. ευ οιδα. αναβλεψον”. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. αλλα ανθρωπον ουκ εχω. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. προεγνω και σε. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. καν πορνος. καν οτιουν ετερον πελη τις. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. ειπων αυτω” “Τεκνον. φησιν. η ως η πορνη. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. τουτω προσελθειν. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως.εκ παντος – και εκαλεσε”. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. Κυριε. Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. ινα αναβλεψω”. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. οτι ο Θεος. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. τουτους . καν µοιχος. και ευθεως ακουσει· “Θελω. η ως ο ασωτος υιος. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν.προσδραµετε απαντες. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. Ο δε· “Κυριε. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. καν φονευς. φιλειν τον Χριστον.

επισκεπτοµενος σε. η ηµεις εργαζοµεθα. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. ισχυρος ων και αηττητος. ειπε µοι. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. Ποιος ουν. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. Ο δε γε Θεος. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. δεεται µαλλον των υπο χειρα. αλλ᾿ αυτος εγω. καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. Προγινωσκει γαρ τα παντα. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. Οιµαι. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. Ουτω τοιγαρουν . ως ειρηται. η σπουδη δε των πυκτευοντων. η αυτος ο πλασας σε Θεος. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. η αλλως η τουτων χαυνωσις. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια.

καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. η αµελεια τε και η χαυνωσις. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. Ναι. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. τουτους και εδικαιωσεν”. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. Μη ουν λεγωµεν. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. φησι. προωρισµενοι εισιν. Οι µετανοησαι µελλοντες. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. η δε απιστια και η ραθυµια. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. ους και προωρισε. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . τουτους και προωρισε”. συ. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. ως δεδηλωται. ους δηλονοτι προεγνω. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. της ηττης και απωλειας ηµων.

τις σοι τουτο ανηγγειλε. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας.ειναι. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. Ουχι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. ειπε µοι. καθως γεγραπται. φησι. Ειπε µοι. ορα οτι ουδεις ετερος. οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. αλλα σωσαι τον κοσµον”. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. β΄. γνωµεν οτι. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. Ποθεν ουν εµαθες. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης.

αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. Επειδη. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες. (121) ως προωρισµενοι. τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε. ποια δη ταυτα. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. ενι . αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. πως αυτους εθνη καλει. αλλα και παντες ουτοι. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. Ο δε λεγει τοιουτον εστι. µοναχοι τε και λαϊκοι. Τους Υιους αυτους του Αδαµ. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες. τον παραδεισον κατοικων. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη.

ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. διεβη. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. ηγουν της µεριδος. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ. Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. Ινα. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. ηγουν το γενος. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. Τινα τροπον και δια τι. ηγουν του δεσποτικου σωµατος. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. αυτης δηλονοτι της γυναικος. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα.

Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. Αθετησας γαρ και αυτος. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν. τον κληρον. του Αδαµ µη παροντος. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. φηµι δη τα εθνη.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. της προς αυτον λατρειας αποστας. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. ωσπερ εκεινη. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. αυτο το ληµµα.

ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. η δε γυνη παρεβη πρωτη. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. επαγει· “του Ηλι. Το ληµµα ουν. Τουτο δε που γεγραπται. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. λαβων. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. λογιζοµεθα οτι. αυτων των εθνων. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. ουκ εστι. του Σηθ. υστερον φησι· “του Ενως. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ.Αδαµ. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. του Αδαµ. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. ει δοκει. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. ο και εις γυναικα εκτισθη. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. του Θεου”. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. Ολον τον Αδαµ. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. ωσπερ ειρηται.

αυτων δη . συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. ινα παλιν ειπω. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. τοτε εξ αυτης παλιν. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. Ισραηλ. αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. φησιν. ηγουν. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. εκ του παραδεισου τουτου. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . αυτος ο Χριστος. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου.

ο δε απιστησας κατακριθησεται “. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. επει. Τινα τροπον και δια τι. οια δη βασιλευς. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ.των Ιουδαιων φηµι. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης. Ινα εκ του κοσµου τουτου. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. ως ατε Θεος ων. γ΄. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε.

µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. Πως. Ακουσον. Τινα τροπον. . εκ δε των ηµερων ουδεν. Παντως ουδαµου. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος. µετα την καταδικην. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. εαθησαν. που ειχεν αυτον εξωσαι. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. αι δε ηµεραι. απο των αιωνων δε ελαβε.

(130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. ην. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον. αλλ᾿ αιωνος. και της του ξυλου <της> ζωης. ου µετρητος υπο ηµερων. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. απο δε των αιωνων λαµβανει. αλλ᾿ εκ των αιωνων. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. ητις εστιν ο Θεος. ος ην ο παραδεισος. Το δε. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι. εθετο την . οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. . αυτος δηλαδη ο παραδεισος. ινα. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. ποσον προωρισε λαβειν. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει.και εσται αφθαρτος µεν. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. η µια και αδιαιρετος θεοτης. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. Η µεντοι µερις της γης. αθανατος δε.

Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης. παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. δ΄. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. ητοι την πλευραν. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο.

αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. εγενηθη “µερις Κυριου. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. ιν᾿ οταν εκεινη φανη. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . ηγουν τοις εθνεσι. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. λαος αυτου Ιακωβ. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. ως ειρηται. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη.

του εν τη κιβωτω δηλονοτι. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. ε΄. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. φησιν. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. . µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. Ειχε τον νοµον. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. Και συνελοντα ειπειν. προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον. ου µονον δε. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι.

Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων. την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον.

επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. οι µερις Κυριου κληθεντες. Τι τουτο. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. Αλλα προσεχετε. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. τα εν αυτη διηγουµενος. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. ο κληρος αυτου. ποσω µαλλον η σωτηρια . ως ειπον. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος. του κοσµου γεγονε.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. και εγενετο ανθρωπος. Ουδαµως. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. φησι. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων.

ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. υµιν δε ουδαµως δωσει”.” στ΄. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. Ο γουν Ισραηλ ουτος. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως. Ουκ οικτειρησεις. (137) Απο της διασπορας των εθνων. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. Ελθοντος ουν του Χριστου. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν. ως εφθην ειπων. η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν. δικαιοι τε και αδικοι. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. Και ει τουτο γεγονεν. (138) Τι ουν. εµελλον απαντες. Ου . Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. αξιως ως αναξιους απωσω. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. Κυριε των αιωνων. θεοσεβεις και ειδωλολατραι. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων.

”. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. ωσπερ ειποµεν. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην. τουτους και προωρισε…. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. προς εαυτον επεσπασατο.. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω.προσδεξη. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. ει κακεινοι επιστευσαν. γενησεσθαι εµελλον. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους. ποσω µαλλον. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. φιλανθρωπε. εκ του παραδεισου. (139) . δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. εξορισας αυτους. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. ζ΄. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου.

ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. αυτην δη την πλευραν. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη. καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων. επειτα οι του Χριστου”. λαου φθαρτου. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. καινον και παραδοξον. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. ως πολλακις ειπον. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. ως αν. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. Τις ουτος.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. αφθαρτος εστι και αθανατος. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. αρχη κοσµου δευτερου. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη.

προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. Και ο µεν Αδαµ. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. φησιν. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη.βαδισαντων ποδων. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. χολης γευσαµενος και οξος πιων. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. οπισω µου. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. φησιν. Αλλα που. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα . γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον.

του νεου Αδαµ. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. οικειν εµελλεν. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. Οντως ουκ εχεις ειπειν. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. και τοτε την κτισιν. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. αναπλαττει τε και ανανεοι. Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι. αυτος ο ποιητης του Αδαµ. Τινα τροπον και δια τι. ινα µη θανατω θανατωθησονται. Αλλα πως. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου.

προανεπληρωθη γαρ. Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. Λαβων . και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ητοι την παναµωµον σαρκα. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. η δε ψυχη ουκετι. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. ινα. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν.

οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. φησιν. φησι. Τινα τροπον. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Και ουτως. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. τω νυµφιω Χριστω. εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν.γαρ. φησιν. . τουτου” – Ποιου. Της γυναικος δηλονοτι. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ.

Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. απ᾿ αυτου εφαγες. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. ως οιδεν αυτος. Τινος χαριν και δια τι. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν. Ηγγικε. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. εις τον κοσµον εισηλθε. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. καθως και ετερωθι ειποµεν. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε. Αλλα τι. αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Και θεα µοι εντευθεν. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη.

Εβραιους λεγω και Ελληνας. εισηνεχθης. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. Προεγνω δε. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . ως Θεος. των Εβραιων. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. αδελφε. χωλους τε και τυφλους. εισαγαγετε ωδε”. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. ως πριν ο Αδαµ. και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. πτωχους δε και αναπηρους. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. ως πολλακις εφηµεν. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. χωλους τε και τυφλους. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”.

Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. και εδοξασε και δοξασει. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. και εδικαιωσε και δικαιωσει. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. εκπιπτουσι. (150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. των τοιουτων αγαθων. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες. ως ο Αδαµ του παραδεισου. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. την µετανοιαν. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. καθως ποτε τω Αδαµ. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων.αγαθων. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ.

Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. ταλανιζη δε τους γελωντας. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. φασι. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. εως ου εζυµωθη ολον”. ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται.

µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. . αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. Ουδαµως.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων. πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. Τουτο δε ολον ποιει. Ο γαρ θειος σπορος. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. παραβολας καλει. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . αλλα µενει µονος οιον εστιν. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει.. ουδε υλη εµπιπραται. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. ακουε. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν.

και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. ου µονον δε. ο δε Υιος ρηµα και λογος. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως. ως ειρηται. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. Και. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. ει δοκει. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . Επειδη. ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. τα µεν συνεσκιασµενως. φησι. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν.

ει µη δια της του στοµατος φθογγης. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. ουτε γινωσκεται. σοφια και γνωσις. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. και υπερ το παν ζητων. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. πνευµα και λογος. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. χαρα και αγαπη. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. Ουχ ως τα . ουδε βουλεται. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. ακηκοεν. ουτως ουδε το στοµα του Θεου.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. ουρανος ουρανων. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. Εχει δε ουτως. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη. λεγοµεν ενταυθα. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. ου το Πνευµα δε. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. ως εφη. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. στοµα και ρηµα. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. µη ξενισθης επι τουτω. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις.

προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. γινωσκον. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. νοει. προαιρειται. νους και λογος εν. Τουτο δε το εν αισθανεται.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν. λογιζεται – λογικον γαρ -. ως ειρηται. ειπειν ακριβεστερον. επιγινωσκον. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. το εν τουτο ζων εστιν. ωσπερ ειρηται. αγαπα. βλεπουσα ουκ αυτη. βουλευεται. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. γευοµενον τε και επαφωµενον. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. επιθυµει. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . ου θελει. ου προαιρειται. επινοει. τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. Ψυχη. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. γνωριζον τε αυ και λαλουν. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. ενθυµειται. ως ουσας εν η και πλειστας. θελει. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι.

εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ. Ουχι γαρ . διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. καθα και εωρατο. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. Και πως λεγει· “Κυριε. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε. Ουδαµως. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. γινωσκει.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. ως ουδε ορα. ακηκοα την ακοην σου. γνωριζεται· λαλει και λαλειται. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. ψηλαφαται. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. Κυριε. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. ως ορων αυτον.εχουσα. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. προς τον Κυριον. βλεπεται και ακουεται.

καθα τη βασιλεια σου. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . δεδοκται”. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. ινα µη επαιρωµαι. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. ειτε εκτος του σωµατος. καθως ταυτα ορα και ακουει. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. Ει ουν ηκουσε προτερον. ηρπαγην”. δεσποτα. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν. Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. ακουσαι ειπεν. ει µη καθως ειποµεν. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε.

η θεωρια και η επιγνωσις. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. Ουτω παντα ηµιν ο . (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. Τινα δε τροπον ρηµατα. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. εαν φανερωθη. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος.λιαν πνευµατικοις ακοη. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. “Ηκουσα. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. φησιν. εαν φανερωθη. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. εξεβοησεν. (160) Ποια δε αυτη. µελλουσαν δε µετα ταυτα. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. ουτω και ο Παυλος. ουτος δε οτι “Οιδαµεν. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης.

Χριστος γινοµενος. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. οµοιοτης. τοις αγαπωσιν αυτον. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. ως ων παν ειδος τροφης. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. ουκ εσται. οπερ αδυνατον. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. καθαπερ ειρηται. ποσις. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. Ο αυτος και στεφανος εσται. επιγνωσις. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. θεωρια. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως. λογος. γνωσις. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. τραπεζα. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. φως. τροφη. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. σοφια. Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. ατρεπτως. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. χαρα και γλυκυτης. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. κλινη. ελλαµψις. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον.

Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. ο πατηρ”. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα.” Μη δη τουτο ειπης. ο πατηρ”. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. ο πατηρ”. Ουχ. αποκαλυπτοµενου τινι. Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”.ειπων· “Εταιρε. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . η του Πνευµατος διχα του Υιου. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι. µη εχων ενδυµα γαµου. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. απαγε. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. πως εισηλθες ωδε. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. αγαπητε. ουτως τον λογον υπεφηνε. (163) Τινος χαριν.

ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. και εαν θελησωµεν. Ποια δε ταυτα. Και γαρ. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. ει πιστευσεις βεβαιως. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. Ποιον τουτον. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται. Ινα µη παρα των ακουοντων. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. φησι. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. µαλλον δε. Ταυτα. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. οτι και ακουσας ηπιστησας. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. Τι τουτο. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. ως ειρηται. Πιστευων δε. επειδη. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. το κωλυον ουδεν.βουλει. ως οιµαι. ως ειρηται. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. . ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. απιστηθη.

Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. αυτα δη τα αιωνια. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. ου βαθει που κρυπτονται. αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. ου τοπω περιοριζονται. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον.”.” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . φηµι. ουχ υψει περιεχονται.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. Ποια δη ταυτα.

Οιον· “Τι απιστειτε. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. φησι. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. Ελκυσµον δε ειπων. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. “Εστι γαρ. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. ου βιαν τινα εδηλωσεν. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. Και οτι τουτο εστιν αληθες. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. φησι. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . ουτος εωρακε τον Πατερα”.

Τοινυν. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι. Τινας αρα ουκ ωφελει. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν. ζωην ο διδους. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. και στερηθης της ζωης. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. Τι τουτο. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”. Ο καταβαινων. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. και παλιν. αλλα τον επιγειον µονον. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. Παλιν. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. φησιν. ως αν µη. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. µεταλαµβανεις. αλλ᾿ εκ του ουρανου. φησι.δια τον Πατερα. Αλλα τι. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. ο καταβαινων. ωφελων ουδεν. του Κυριου . ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. τον αληθινον”. (169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. φησι. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. Ορας τι φησι.

νεοι και γεροντες. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. καθα φησιν ο Αποστολος. . Η ψευστης µεν ουκ εστιν. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. ακουσατε.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. (170) Ουµενουν. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. ελευθεροι. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. πενητες. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. Ω πατερες. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. Πως γαρ. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. ω αδελφοι. πλουσιοι. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. ως φησιν ο Αποστολος. αδυνατος δε. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. πασα ηλικια και γενος απαν. δουλοι. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”.

το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. ο αρχων αρα πως. ουδεποτε αρχειν τινος . εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. Οι πατριαρχαι. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. σωθηναι ποτε δυνησεται. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. ει µη φιλοι εστε Θεου. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. ει µη θεσει θεοι. Οντως ουδεις ουδαµως. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. την δικαιοσυνην. τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου. ακουσατε. την ελεηµοσυνην. Και τι λεγω σωθηναι αυτον.” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. ταδε λεγει. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. ει µη υιοι. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι.

ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. Ουδαµως. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. και ου χριστιανοι αληθεις. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. εν αισθησει γενοµενον. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. Βασιλευσει δε πως. ως που ποτε ουσαν µακραν. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. Υµεις δε.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. επειδη εξ εθνων εσµεν. βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. Ο Θεος. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. φησι. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. Μαλλον δε τις . Την εν τω υψει των ουρανων. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. ως γεγραπται. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου.

Αλλα δευτε παντες. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. θανατον αφανιζοντα. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. ως αν εκαστος ηµων. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. ει οιον τε. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. εν αισθησει παση ψυχης. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. δαιµονας απελευνοντα. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας. νοσους παραµυθουµενον. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. λυπας και θλιψεις διωκοντα. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. συναχθεντες επι το αυτο. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . αγαπητε. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. (173) υποπτευσει.

Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. ο επι παντων Θεος. ειτ᾿ ουν αισθησεις. ινα µη. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. ΛΟΓΟΣ ∆΄. (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος.πνευµατικον σοι παρεχοντα. ω πρεπει πασα ευχαριστια.

επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. φησι. Αλλα µη γενοιτο ηµας. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. Τουτο δε συµβαινει αυτοις. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. οτι πολλοι µεν αγιοι. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. παραφρονουντες λαλουµεν. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. τουτω δεδουλωται”. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην .

ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. το φρονειν. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν. Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. οταν και εν αυτω τω των . το λογιζεσθαι. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν.ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν.

λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. απαθων και τελειων. οι και µονοι. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι. µη λανθανοντας δε. το δε δευτερον.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. εν τε συνεστιασεσι. εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. και ετερον η ξενιτεια. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . υπο της χαριτος βοηθουµενοι.

εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. Επειτα ως εν ερηµω. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. (181) ως εκ κητους µεν.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. ρυεται αυτον. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . µαλλον δε εξω του κοσµου. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. ου µονον απαρνησιν εαυτου. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς.

και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. Ου µονον δε. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. ου χωριζοµενη δε. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. ος εστι Χριστος ο Θεος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. ελευθερωθεις.απροθυµος. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. ινα τα αυτα παλιν ειπω. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων.

Ηκουσας θαυµα φρικτον. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. καθαπερ ειρηται. τα δε δωσει. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας.µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. τα µεν εκ των θειων Γραφων. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. υπονοει. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. φηµι δη δια πλουτον. δια τιµην. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον.

αυτον τον Χριστον και Θεον. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. ως µη βουλεσθαι. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. . Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. κοπτονται. µαλλον δε µηδε δυνασθαι. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. Επειτα επενδυονται το φως.

οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. ως αναξιοι και νοθοι υιοι. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. τοτε προς ολιγον. . ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. ελεεινοτεροι των µελλοντων. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη.οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. ελεεινοι των παροντων. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου.

συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. παιδεια και διηνεκει µετανοια. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. η ακτηµοσυνη. η ηγαπησαν. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. η γυµνοτης. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. κνηµαι και γονατα και µηροι. βασις στερρα και ακραδαντος. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων. η ξενιτεια. Σκελη και αστραγαλοι. η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. εµωρανθησαν”. “η αυτω ευχαριστησαν. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. οτι ηµαρτον αυτω “. ως εφηµεν. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης.

παρακλησις. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. η ανεξικακια. η πραοτης. ψυων τε και νευρων και πιµελης. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. η απλοτης. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. ως ειποµεν. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”. ως τεκνα υπακοης”. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. Χαριν. διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. φησιν. Νεφροι και οσφυς. νηφοντες τελειως. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. και εν τω λογιστικω.

τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. υµιν εασω ζητειν. Νωτον δε. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. βραχιονας. ωµους. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. το . εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. περι τροφης. ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”. περι ποσεως.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. Στηθος τοιγαρουν και νωτον.

καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. και παλιν η κεφαλη διχα . Απερ. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. ουκ εστιν. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. Ωµους δε και βραχιονας. Θεου βοηθεια και χαριτι. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. Ουκ εστι δε τουτο. Ωσπερ γαρ το σωµα. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται. τους συντετριµµενους καταδεσµει. ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. ως οιµαι. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. ανδρος. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. εχον παντα τα µελη. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. της δε κεφαλης εστερηµενον. φησι. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου.

ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. εποικοδοµηθεισας. ωστε ορη µεθιστανειν. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. πιστις. το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. Τα µεν γαρ ειρηµενα. ελπις. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. ας εφθην ειπων. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε. απαγε. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. ∆ια δη τουτο.

ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. ως ειποµεν. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. αγαπην δε µη εχω. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. φηµι. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. ει µη την εις Χριστον πιστιν. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων.εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. Η δε αγαπη αυτη. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. αυτην. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. ον εωρακε. Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. πως αγαπαν αυτον δυναται. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. εξ ολης . Ον γαρ ουκ ιδη τις. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. µητε συναφθεις (194) αυτη. φησιν. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. ουδεν ωφελουµαι”. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα.

της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. φησιν. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. ιδειν ου καταξιουται αυτον. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. εις Χριστον εβαπτισθητε. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω.καρδιας. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. Και ου τουτο µονον. Χριστον. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. “Οσοι γαρ. ειπεν. εαν φανερωθη. αγαπησει αυτον προτερον. Χριστον ενεδυσασθε”. ως νηπιος ελαλουν. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. την ζωην των απαντων εστερηµενον. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. παρακαλω. “Ο αγαπων µε γαρ. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. κατηργηκα τα του νηπιου”. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. προσεχε τω λογω. φησιν. ως νηπιος εφρονουν. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. ∆ια τουτο παντα στεγω. αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . οµοιοι τω Υιω του Θεου.

η δυναµις του Χριστου”. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. αλλα τη προθεσει. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. σταυρον και θανατον υποµεινας. πατερ. ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. ατελεστος δε. φησι. γινωσκετω δε τουτο. αλλα τη προαιρεσει. µηδεις εαυτον απατατω. “ινα επισκηνωση εν εµοι. εφ᾿ ω και κατεληφθην”. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. φησιν. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε.

το ατρεπτον. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. ινα εν ωσι. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. πατερ. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. το αΐδιον. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. Πατερ. τον ουρανιον αρτον. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. Και ινα συνελων ειπω. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. ως ηκουσατε.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου. το αφθαρτον. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. εξ ων . ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. το αναλλοιωτον. ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. εν εµοι καγω εν αυτοις”. Και ουτω ταυτα διδωσιν. καθως συ.

αλλα προς τας αρχας. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται. νηπιω εοικεν απαλω. προς τας εξουσιας. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. ου µονον δε. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. ενθα πελουσα η αγια αγαπη. αλλα πνευµατικα και νοουµενα. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. η διδασκων ετερους. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω.

ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. . οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. ουδε οφθηναι. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν. ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. ως οιµαι. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι.

Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. Η δε αγια απαθεια. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. διατηρει. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε.Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. Των αγιων εοικασιν εκαστος. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν. ετι εν σωµατι οντες. ουρανω. µη οτι γε αµαρτιας. µη γενοιτο. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει.

Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. ει µη τινα αλλον. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες. αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. παραγεται. και θεραποντα ηλιον.και ορωµενω. Ιστω πας ο ακουων οτι. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου.”. συµφηµι καγω. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. Και ινα ταλλα παρησω οντα. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. καταπαυσω τον λογον. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις.

το καινοτερον. εγω νενικηκα τον κοσµον”. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. τω εναντιω συνταττονται. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. το γε νυν εχον. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. Αει γαρ. Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. Παρησω γαρ. οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. οια δη . τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις.

αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. τω εραστη επιδωσει. κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. ου χρηµατων ουτοι εφιενται. ου τρυφης. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. Οιµαι. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. Ου δοξης γαρ. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. ουδε τη σκια των . ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν.

ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. Και . νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. Τουτο ουν το µακαριον παθος. µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. και ηµεις οι απερριµενοι. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. η σχετικως προσανεχουσι. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα.

ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. Χριστον ενεδυσασθε. πιστει δε µονη και λογισµω. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. Παντως. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. αλλ᾿ ως πιστοι. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. φησιν. ουκ αυτος. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. Ναι. Ει ουν βεβαπτισµεθα. παντως ειποιεν αν. Τι δαι. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. Τι ουν. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. εις το Πνευµα του Θεου. φησιν ο Παυλος. τι ειναι. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. ουχ ηµεις. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. δηλον οτι. Το ουν ενδυµα τουτο. Εστι τι. αµαρτανει και βλασφηµει. λεγετε· Χριστον. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. ω ουτοι. η ουδεν εστιν. καθως φησιν ο Αποστολος.

ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. Θεος. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. ∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου.. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. οπερ ουδεποτε γεγονεν. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. Εστι τοινυν Χριστος. οπερ πρωην ουκ ην. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. φησιν. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. Τι δε εστι. “Η σαρξ γαρ.

αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. φησιν. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. φησι. “Θεον. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. φησιν. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. Τι δαι. την λαµπαδα”. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν.” Απαγε. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. τι ερεις. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. λεξον ηµιν. Τι ουν ερεις προς ταυτα. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. “Ο µονογενης. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. ουδεις εωρακε πωποτε”. αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. ω ουτοι. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι. Αλλ᾿ οιδα. ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. Και τουτο λεγοντες. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. ουκ εστι. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι .

ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. των αιτιων της αγαπης µη οντων. Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. Πως γαρ. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. Ευδηλον οτι ενταυθα. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. αγαπητε. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. και η θεωρια συνεπεται αυτη. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. ∆ια τι η πως τουτο εσται. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. Ει γαρ µη τουτο γενηται.” Ουδαµως. ο δε ελπιδος εκτος. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. ουτε πιστευειν. δηλονοτι και πιστεως. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. πιστις ελπις. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. τοτε δε προσωπον προς . ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται.

γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. αδελφε. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. γενου δεκατος. φησιν. γενου τριτος. Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. των συγγενων µου κατα σαρκα”. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. ινα συ σωθης. ει βουλει.ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. καθως καγω Χριστου”. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. Αλλ᾿ εκεινος. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. γενου τοιουτος τη πιστει και συ.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. φησι. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. Ουδε γαρ προς τι του βιου η . Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. Ουχι. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. Οις ουχ ηµεις. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. Και τις Παυλου ισος. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. Παυλος ην. γενου ταις χιλιασιν.

Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. τα του Θεου. ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. φησιν. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. (214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. δηλονοτι και τα νοηµατα. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. Ειπε συ.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. Ανθρωπου παντως. . συ δε µοι συνετως αποκριθητι. αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. Ει ανθρωπου εισιν.

η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. ειπε µοι. ποιαν δε φρονησιν.οικου φερε ειπειν η πολεως. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου . ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. κατα την κελευουσαν εντολην. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. ου δυναται απο της ακοης µονης. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. ειτ᾿ ουν φωτος. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως. αδελφοι. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. Ποιαν. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. τι αν και οικοθεν ειποι. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. Επει. ουδεις ειπειν δυναται. γινωσκειν και τα περι της πολεως. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. εαν µη προτερον ιδη.

Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. Και φησι· “Τι. γλυκυ. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. ου δυνασαι. τεκνον.πως γαρ.” – “Φως. Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. . Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. ειδες. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. Και ως ουν τουτο λεγει. ως προεγνωκως τον Θεον. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. πατερ. . αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. πατερ. πατερ.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες. δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. οτε ιδης αυτον. Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. ειτα ορασις. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος. Ην µοι δε χαρα η και . σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. ω πατερ. τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι.

τεκνον. συ ει. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν.νυν συνουσα µοι αφραστος. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. πολλω µαλλον επι Θεου. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. και ποιησω θεον”. εαν φανερωθη. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. καθα δη και νυν. ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος. φησιν. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. . αγαπη τε και ποθος πολυς. ως ορας. ως ορας”. εστι”. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Ει γαρ µη ιδη. Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. ινα παλιν ειπω. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. ο Θεος. εκ µερους· οταν δε ελθη το παν. αυτον. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον.

Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. η παρα τινος ακηκοασιν. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι.” “Εκ του Πνευµατος. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. ου εδωκεν ηµιν. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. Παντως γαρ. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. Επει ο ουκ ειδον. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. ποθεν. ει οιδας. φησιν. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. πως εκεινοι ειρηκασιν. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. Εκεινος εµε δοξασει. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. οιδας οτι οµοιος αυτου εση. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. το Πνευµα της αληθειας. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. Ει δε και ειπη. Εµαθες . (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. οιον φερε ειπειν. Ει ουν ηκουσαν. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Φρασον ηµιν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν.

Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. υµεις δε γινωσκετε αυτο. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. δυνατον ειναι . καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες. Συ ουν. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. λεγεις τουτο Θεον. ως ορας. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. Θεος. Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν.

Εδιδαχθης τοινυν. εν εµοι. ως αναξιον. Τουτο ουν εστι. προσπεσον. επουρανιε. και τον . οικτιρµον. ευσπλαγχνε. πιστευσον. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. ως ειπας. Αγαθε. ωσπερ ποτε ο τυφλος. αµην”. αγαπητε. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. αορατε. οτι. ινα ιδω το φως του κοσµου. σε τον Θεον. Ναι. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. την εικονα. αδελφε µου αγαπητε. ινα ιδω την δοξαν την σην. Μεινον. Εµφανισον µοι.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. της σης θεοτητος καταλειψης µε. αδελφε. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. Μορφωθηναι θελησον. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. σεαυτον. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. ως τας θειας τηρησαντα σου. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. ευσπλαγχνε. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. Πεµψον τον παρακλητον. και επ᾿ εµοι. Κυριε.”. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. ω Θεε του παντος. ανθρωπε. Υιε του Θεου. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. Αλλα χρεων ειδεναι. ει θελεις. ∆εσποτα. εντολας. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. ο Πατηρ. απο γεροντος νεον γινοµενον. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. και εν εµοι. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην.

οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . Αλλα ο ηλιος. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι. η η θαλασσα. η γινεσθαι (224) µεν. ως πολλακις ειποµεν. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. µυστικως δε και ανεπαισθητως. ειπε. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. η οι αστερες. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. εν σωµατι οντες. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. Μη η γη. Νεκροι γαρ οντες. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. και πνευµατικοι γινοµεθα. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. τι νεκρων διαφεροµεν. συ. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. Ειπε. ως δεδηλωται. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται.

(226) . τω ενι τρισαγιω φωτι. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. τα ανω επιποθουντες. επι πολλων σε καταστησω”. µηδενος των επιγειων. τα ανω φρονουντες. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. εως δραξησθε. εως ακουσητε· “Ευ. τεως µετανοειτε. εαυτοις. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. φροντιζοντες. ΛΟΓΟΣ στ΄. κρουετε. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. αιτεισθε. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. ω πρεπει πασα δοξα. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. εως καταλαβητε. νηστευετε. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. εως λαβητε. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. ζητειτε. δουλε αγαθε και πιστε. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. Ναι. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. διωκετε. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. επι ολιγα ης πιστος. τα ανω ζητουντες. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. πυκτευετε. παρακαλω. κλαιετε. υποτασσεσθε. προ του λαβειν εκεινα. Τεως διδασκεσθε. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. Αλλα προσεχετε. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. προς µηδεν ετερον απονευοντες. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην.

ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. αγνοουντες. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. και απαθειας. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. περι εµπαθειας. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. ως εικος. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. οτι . φηµι. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον.

ου λεγω µονου του εξωθεν. ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. εν µεσω αυτων στρεφοµενων. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. µηδεν παραβλαπτεσθαι. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. οιον µη φαγειν. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. µη κατακριναι τινα. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. τα δε εν τω κοσµω. αλλα και του εσωθεν. οιον µη βλεψαι εµπαθως. µη υπνωσαι. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. ει σπουδαιος εστιν. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. µη µεµψασθαι αφανως. οιον απο πατρος και µητρος. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. ωστε. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. φηµι. τοτε και αυτην εαυτου οφειλει. µη προπετως τι διαπραξασθαι.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. µη πιειν. µη επιχαρηναι πτωσει . µη ωσαυτως ασπασασθαι. της καρδιας κινηµατος. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι.

ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. µη φθονησαι κακως. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. µη ζηλωσαι εν πονηρια.ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. Ω και εντυχων. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν.τινος. η και του πωγωνος. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει. µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. αλλ᾿ ολην. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. Ου και κρυβεντος εξ . µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν.

εντονωτερον. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και. ασφαλεστερον· ορα κατω. (230) απορησας ουτος. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. τον νυµφιον ορα. ψυχη και Θεος. εις τριτον ανερχεται ουρανον. αρπαζεται εις παραδεισον. του αρτου του ζωηρου. απροσιτος. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. περιπατει συννους. τη µνηµη φλεγεται. τω φωτι αναµιγνυται. τα τρια ταυτα. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. απογευεται της ζωης. ακουει αρρητα ρηµατα. Θεος αναρχος. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. τρεχει σφοδροτερον. ως πιστευοµεν. τω ποθω καιεται. δραµειν µη δυναµενος. αορατος. Σωµα. εν απολαυσει γινεται της τρυφης. ατελευτητος. του ποµατος της ζωης. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. του µαννα του νοητου.οφθαλµων αυτου. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. αναφης. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. τη αθανασια συµπλεκεται. του αµωµου αµνου. εις τον νυµφωνα εισερχεται. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. του µοσχου του σιτευτου. αλλα και παντελως καταπεση. ανεκδιηγητος. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. απαθης. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. αρρητος. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. συναπτεται τοις αγγελοις. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. (231) ουτε σωµα. εις τον παστον παραγινεται. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. αψηλαφητος. ανεξιχνιαστος. ως που τις εφη.

η ινα αισχυνθωσι. ως ο Λογος απεδειξε. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. Πατηρ. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται.ενδεικνυµενοις. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. ψυχη και σωµα. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . Θεος. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. αχωριστον ουσαν της ψυχης. Αποδεδεικται τοινυν οτι. ει δοκει. γινοµαι. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. µαλλον δε. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. Αλλα παλιν. ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. πηλος. αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. καθως επλασθη. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. Αλλα προσεχε.

Θεος απαθης εστι. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. απαθης εστιν. µενει ασαλευτος. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. φησιν. του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. καν εν βορβορω σωµατων. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. αλλ᾿ ουδε. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. ειπειν. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. µηδεποτε εις ετερον τι . µη προσπασχων τοις ορωµενοις. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται.

και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. ου µολυνεται. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. ουτω διακειται. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. (234) τον µαργαριτην. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν.µεταβληθηναι δυναµενος. αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. επι θρονου καθηµενον. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. ουτω και η των αγιων διανοια. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. Βλεπει τον αργυρον. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. Ορα τινα δοξαζοµενον. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν.

ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. παρακαλει. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. Οιµαι. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται. κεκαρωµενος τω παθει. τον ογκον. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. κατεχει. Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. τεταραγµενος ολος τον νουν. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. . του παθους την φλεγµονην.εµπαθους αλλοτριος. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται.

το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. αλλα µεν τη γευσει. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. ως εφθην ειπων. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. ο δε. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. ∆ια δη τουτο. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. σοφος ων. το δε κρυπτοµενον. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. ως επι καλοις. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει .

Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. η ηδονης υποστησεται κινησιν. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας. α δε συ βλασφηµεις. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. πως. πορνειαν. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. Ζω δε ουκετι εγω. ζη δε εν εµοι Χριστος”. Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. ακαθαρσιαν. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. παθος. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. ειπε. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. ως . ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν.

τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια . Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης. Ειπε γαρ µοι. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. και δεθεις. Ει δε οµολογεις. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. καλον ποιων. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. παρακαλω. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. αλλα και περι των προβατων. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι.εφικτον ανθρωπω. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. Βλεπε. εν τινι αλλω θαρρησας. επει ουδεν κερδησεις ετερον. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. χειρας αµα και ποδας. µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. η δουναι λογον τω Θεω. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. ουτως εχων. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους. γινωσκε. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι.

πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. τον επουρανιον βασιλεα. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης. καταδεξη. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. Φριξον. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. ανθρωπε. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. αδελφε. ζωντα δε µονω . οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. Ορα µη κριναι τον ετερον. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι.

Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. Και οτι. Ουτω γαρ ποιων. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα.τω Θεω. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. καλον ποιησεις. (243) Περι των δουλευοντων Θεω. ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. ω πρεπει πασα δοξα. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. και .

δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. και οι εν ταυτη χρονισαντες. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. οτε. Οι µεν γαρ µετανοουντες. εκλαυσε πικρως. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. εισαγωγικοι τε. ο Πετρος αυτος. οιος ην ο τελωνης. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. η πορνη. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. λεγω. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. Οι δε την ασκησιν . εισεται. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον.

εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. νηστευει. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. ουδε ο εκκλινας απο κακου. ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. αγρυπνει. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. κλαιει. αλλα των µεν πονηρων µονων . µη επερχοµενης δε. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. Τουτο δε λεγων. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. χαµευνει. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον.

εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου.τω δοκειν απεχοµενος. ποιειν και µη ποιουντι. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. Τι δαι. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον. επι πλειον κατακριθησεται. αραντας παντα. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. αλλα αργος καθεζοµενος. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. οτι τω Θεω . φησι. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. αµαρτια αυτω εστιν”. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”. (247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει. Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. εις κατακρισιν. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. τω χαυνω και αµελει. αλλ᾿ εασαντα τουτους.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. λαθρα διαφυγειν.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται. . Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. Ουδαµως. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. η και µηδολως ποιων. αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον.

ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. οιον αν και εστιν. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. οι παντες εσµεν. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. πλουσιοι και πενητες. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. η τους στρατηγους. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. αρχιερεις. Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. ει δοκει. πιστοι τε και απιστοι. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. µητε τον βασιλεα ιδοντες. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. ουδε εαυτον. δουλοι και ελευθεροι. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. και ταυτα. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. Και πως τουτο εστι.δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. ιερεις. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. ∆ουλοι γαρ αυτου. η εκεινους. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι.

προς τας εξουσιας. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος.αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. εκουσιως αποφυγοντες. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. τι εργαζοµεθα. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. ει δοκει. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. Τεως δε. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. παντα τω δοκειν αφεντες. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. διηγοµεν. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. ∆ια τι. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. Κλαιοµεν. Παντως ινα των . και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. αλλα προς τας αρχας. το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. σκοπησωµεν. εν η αιχµαλωτοι. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια.

εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου. φευγοµεν εις τα ορη. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. καν κολαφισµατα. και συνελασαν εις κρηµνον. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. Ταυτα δε ποιουντες. Νηστευοµεν.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. καν εµπαιγµους. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. Ευχοµεθα σωµατικως. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. καν λοιδοριας. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. ∆ια τι. (250) ου µονον δε. των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. Πενθουµεν. Ει δε µη τοις ορωσι. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. Παντως ουδεν. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. Καθεζοµεθα εν κελλιω.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. ∆ια τι. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. καν οτιουν πανθανωµεν. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. καν εκπτυσµατα. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. Ει ουν δωη ο Θεος . Ιδου ουν. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. καν ραπισµατα.

Ουδαµως.οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. οι προσαιτουντες πενητες. ως ειρηται. ειπατε µοι. επειδη. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. οι δε εκ συνηθειας κακης. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. φευγων δε αυτος ισχυρως. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. Πως δε. Ου µονον δε.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. οι δε εκ προληψεως ηδονων. . τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν.. µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους . οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. οιµαι δε. οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. ουδε υµιν. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. αλλα και τραυµατιαι.

ουτω διακειµενους ως λελεκται.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. ινα µη τις καυχησηται”. ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. “ουδε εξ εργων τινων. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. ουδεν ωφελει. Ουδαµως· αλλα τι. ιατρευσον σεαυτον”. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. ως ειπον. Τω ουν ηµας ελεουντι. Ουµενουν. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. κατα τον θειον Αποστολον. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας. σπουδαζοντες. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. εµοι εποιησατε”. αλλα και τουτο ποιησας και . δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. (253) ως εφθην ειπων. Παρακαλουµεν. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων.

(255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν.. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. Τι ουν το οφελος. φησι. ουδεν εσται παλιν οφελος. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. Ει µη εκεινον . εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. φησιν. ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. ως οστα νεκρα. εαν αψυχον κειται και απνουν.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. καν ασθενη καν µη. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα. Ει ουν ηµεις νεκροι. η καν ολως ζην. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. καν αµαρτηση καν µη. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. “Εγω γαρ. των αδυνατων εστιν. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. ουτω και η ψυχη. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. φησιν.

Ει ουν ετι διψας. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. θρηνησον. τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. µακαριος ει. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. καλειται υγιεια. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. τυψον σεαυτου τας οψεις. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. Ερχοµενος δε αυτος. λεγεται φως. αυτο εκεινο. σκεπη και υδωρ. καλειται ιµατιον. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. ει µη το φως παραγενηται. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. ω αδελφε. αρτος.”. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . λεγεται ζωη. κλαυσον. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. προσπεσον. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι. δυσωπησον. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει.

µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. τον αφιλαργυρον τροπον. αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. µη αναπαυσιν. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν. . Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. µη δοξαν ζητουντα. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. τι οτι και δοκεις ζην. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. φησιν. Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω. µη τιµην. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. ον ουδεπω τεθεασαι. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. την αποκεκρυµµενην”. ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . Μηδε.. την αγαν ακτηµοσυνην. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . αλλα τον Χριστον ορων. Και οταν τουτου αξιωθης. “Λαλουµεν γαρ σοφιαν. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. ∆εικνυε αυτω. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν.

Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι. το φως το αληθινον. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . ερωτω πως αυτο. Τι ουν. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. (258) ινα. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. φησιν. τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. ουκ εγκαταλειψει σε. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. εν σκοτει διαγοµεν. Μνησθητι ων ειπον. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα. ο αµαρτωλος”. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. Ουδαµως. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. Ει νεκροι εσµεν. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. τεως εν εργασια και ουκ αργια.. καθωσπερ εφθην ειπων.Γραφων. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. καταξιωσης. το αληθινον φως.

Πως ουν. ειπε. τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. συ δουλευειν λεγεις Θεω. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. Ειπε. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. ως προειρηται. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. ∆ια ποιων των εργων. (259) Ει δε συ µεν. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον. και ου διακονησατε µοι”. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. εν τω κελλιω. Πως ουν ηµεις.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. ειποις. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. Αλλα καθη. .

κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν . αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. ως τινες οιονται των νεκρων. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. επαν δε σφοδρως εκκαη. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. ωσπερ ο κλιβανος. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. του θειου και αρρητου φωτος. Ουδε αγνωστως. Εις ους δε αναφθη. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. τινεται τροφη και ποσις.Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. αλλα και πολλους αλλους. και αυτο.. . νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη.

αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. Το βασιλικον σιτηρεσιον. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. Τι λεγων οψωνιον. ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες. οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. επειδη. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. . Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. λαβειν· και τηνικαυτα. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον.

ΛΟΓΟΣ Η΄. φησιν. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. Ει δοκει.πως εις παραταξιν. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. το κωλυον ουδεν. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου. εαν θελωµεν. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. ετοιµη προαιρεσις. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. ειπε µοι. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. Αλλα δευτε και διαναστωµεν.

πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. ου λαλεις. τον πειρασµον του διαβολου. την εξ Αιγυπτου επανοδον. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. φησιν. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . την προδοσιαν του µαθητου. ου µονον δε. Και συν τουτοις. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. την των γονεων υποταγην. την του Συµεων υποδοχην. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. το σπηλαιον αυτο. την φυγην την εις Αιγυπτον. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. ειπε µοι. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων.κοσµον. πως. τα σπαργανα. Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ.

και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. ειτα τον φραγγελισµον. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. τα ονειδη. τον ακανθινον στεφανον. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. αορατος και ανεξιχνιαστος. τον καλαµον. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. δικην αστραπης . αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. αρα γε. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. την πορφυραν.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. ωσπερ δροσος ουρανιος.). τον σταυρον. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. ανεωγµενης εκεινης. και επι τουτοις. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. τους εµπαιγµους. των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων.

Που οντας. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. Και ταυτα ιδων. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. ασχηµατιστος. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. απεριγραπτος. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. µη ειδεναι φαιης τινα. . ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. καθως ειποµεν. (267) ον ευρων ο εµπορος. αψηλαφητος. φησι. ακινητος. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. αεικινητος. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. πως. ουκ αγγελων. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. και ιδου τρια εν αυτω.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. “Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. αναφης. Εν εµοι δε. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον.

ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. ως ανθρωπω εφικτον. δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. ουκ εν σοι. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι.

ολως θαρρειν. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. ου µονον δε. Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω. παντες ουτω σωθησονται. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. κατα τον θειον Αποστολον. ∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και .”. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. ου χρη τοις εργοις. ινα µη τις καυχησεται”. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον.

η αγαθωσυνη. κρατος. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι . χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε. συν Αγιω Πνευµατι. η χρηστοτης. η ειρηνη. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. ος εστιν η αγαπη. η χαρα. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις.παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ΛΟΓΟΣ Θ΄. η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. ης πιστις. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. τιµη. η πραοτης. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος.

Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. Ουδεµια µενουν. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους. τω µεν φωτι ηνωµενους. ουκ εστιν. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. του εµου γενους. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. τον οντως οντα Θεον. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. διδοσθαι. Που συζητητης του αιωνος τουτου. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. Που γραµµατευς. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. ευδοκησεν ο Θεος. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως.ποιων χρηστοτητα. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. ουκ εστιν εως ενος”. ητοι τη ουσια. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. αδελφοι. ω της πωρωσεως. φησι. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. Ω της ευηθειας. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν.

Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. θειω κινουµενοι Πνευµατι. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. α δια νοερας θεωριας. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. ειπειν ολως ου δυναται. αυτον τον Θεον. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου.περιεργαζεται. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος. ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα. Τουτων η γνωσις των θειων.. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη.

ενωθησονται. καθως φησιν ο προφητης. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. αλλα διηµαρτες της ενοτητος. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. Ει γαρ ενωσεις αυτους. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. του Πατρος και του Πνευµατος. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. ουδαµως ευρησεις. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. Υιου και Πνευµατος διχα. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον.Πνευµατος. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. Πατερα δε. αλλ᾿ ουδε Υιον. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν.

Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. φησιν. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. ω ανθρωπε. ωσπερ επιλαθοµενοι. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε. “Μηδεις υµας. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. Ουδαµως. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. απατατω κενοις λογοις. ως ορω. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. οτι εαυτους ανακρινειν. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. ω αδελφε.εκπληρωσεως. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. ενθεν ερω. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. ως απειθειας και απωλειας υιοι. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. ω αδελφοι”. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. η ουπω εις το υψος (278) . αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες.

παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. αδελφε. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος. Ειπε. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. Τον ουν φθονον ωδινων. τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. ω αδελφε. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. Και πως συ. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. ως ειρηται. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν.τουτο ανηνεχθης των αρετων. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. . Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. Ει µεν ουν. ων ο βιος. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι.

Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις. Ηµιν δε. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. µηδε αγιος ει.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. του µεγαλου Θεου. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. Πως. ως ειποµεν. ως ειδως τα θεια. δια του Πνευµατος αυτου. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι.ως γεγραπται . υπο σου βιαζοµενος. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. Ει γαρ µη απαθης. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις. κατηχουµενος ων. αυτος εστιν ος . ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. ινα παραφρονων ειπω. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. γεγονας. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. οια δη κατηχουµενος. εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. “α . ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη. ιστασαι. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος.

τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . το µεγεθος. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. χρηστοτης. χαρα. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι. ενος εκαστου αυτων το ειδος. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος.εν Θεω θαρρων λεγω -. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. ο αµορφος και ανιδεος. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. εγκρατεια”. αγαθωσυνη. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος. των ευτελων και αχρειων. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. µακροθυµια. σαπφειρον. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. ει µη απειρως εχει. ως εκ λαµπαδος τινος. φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. οιδεν. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. ειρηνη. πραοτης. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. ασβεστον διατηρουµεν. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. αµεθυσον και αλλους τινας. πιστις. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως.

αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. αδιαφορουµεν. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. φησιν. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. Τι γαρ φησι. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. “Παντα λογον αργον ον εαν . η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος..βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”. “Ο γαρ αγαθος. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”.

Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. . εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων.λαλησωσιν οι ανθρωποι. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα.

ουδε προλαβων εδεξω αυτον. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. λεγοντες. “Παυσαι. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ως αυτοι φατε. ω ουτοι. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. πας αρα . ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. οιµαι. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. ει δυνατον. πλειους δε. ορωσι και νυν. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. πολλοι µεν ειδον και προτερον. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. ινα µη οµοιος γενη αυτω. και των βουλοµενων εκαστος οψεται.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. Εξ υµων µεν. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν.

εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. σαρξ εστι. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. Τι δαι. Παντως ουδαµως. Οθεν. Ειεν. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. οτι εκ Θεου εστε. και µη βουλοµενος. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. Οτι δε τουτο εστιν αληθες.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. Ει ουν και υµεις υπο . ω αδελφε. ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. Συ δε. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. οιµαι. Ουτως ουν και υµεις. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες. Ουδαµως δη. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. καθοµολογησεις. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. αυτος συ. (286) φησι. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. ει βουλει µαθειν. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται.

σπουδασωµεν. τη . πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. παρακαλω. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. Αλλα. παχεις. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. ενδον µενει. αυξανων τη πιστει.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. και παλιν. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. πατερες και αδελφοι µου. καθ᾿ οσον νοει. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. τας καρδιας. ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. λεγω. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και.

ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. Και οτι . τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. ω αδελφοι. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. µαλλον δε κατα φυσιν ον. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. Το δε πως. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ειπειν ουκ εχω. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων.

η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας. ηγουν υποχωρησουσι. πολλης της σπουδης. (291) και τινος ενεκεν. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. πολλης της του νου καθαροτητος. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. Πολυς ηµιν. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. τοις δε γε κατ᾿ εµε . καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). ατελευτητος. ινα γνωµεν. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. αγαπητοι. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος.

ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. εξεπεσον. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. υστερον δε και ηµεις. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. ως ειπειν. . οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. ου δι᾿ ετερου. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). ως αν. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. οι εξ εκεινων τεχθεντες. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. ως φησιν η θεια Γραφη. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. εδουλωθηµεν. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο.

και σκοτισθεις µαλλον. αλλα φλεγουσα. ο αθανατος και αναµαρτητος ων. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. το σκευος της εκλογης. και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. ου φωτιζουσα. ου φωτισθεις. ου ζωοποιουσα. φοβερα και φρικτη δεικνυται. Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. θνητος εκ θνητου. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. ουχι αυγασθεις. ο αφθαρτος. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». αλλα τιµωρουσα δεινως. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις.αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. Τινος χαριν. αλλα σωσαι τον κοσµον. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. Η γαρ θεοτης. αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν.

Η γαρ ηµερα Κυριου. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. ουτως παλιν ελευσεται». καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. φησιν. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». Ει γαρ . «Εγω γαρ. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. και τα εργα αυτου. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους. οια εισι. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. φησιν. ολος αµολυντος.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου». τα τε αισθητως πραχθεντα. παντα λεπτοµερως καθορα. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. Ου µονον δε. αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου.

ουδαµου φως θεασοµαι. αδελφοι. αδελφοι. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. ειτε καθευδοµεν. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. αµα συν αυτω ζησωµεν». και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι.µη τουτο εσται. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι. ουκ εστε εν σκοτει. και ου µη εκφυγωσιν. οι απιστοι. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. ειρηνη και ασφαλεια. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. ουτως. αγαπητε. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. παντως. µη ειπης εν τη καρδια οτι. αποθανοντος µου. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν». Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. Υµεις δε. πως αυτον οι αµαρτωλοι. ινα ειτε γρηγορουµεν. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται.

Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. ενδικως κατακριθησονται. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. «Χριστος»γαρ. αδελφοι. αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. ει και λαµπει τρανως. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». πως υιος λογισθησεται. ουχ ως αρνουµενοι µονον. Ουδαµως. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. αδελφοι. και ουτος κατακριθησεται. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι.επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. «εαν περιτεµνησθε. αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες. αλλα και εν τω Πνευµατι. φησιν. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. Ο του φωτος χωριζοµενος. Μηδεις υµας. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. ουδεν υµας ωφελησει». ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. οµοιωθησεται. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου».

αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. συµπαθη και φιλαγαθον. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. αποδεξαµενος. ως ακουω. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. Ειτα . καταλιπων µεν τον ανταρτην. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. ποιησαι και φυλαξαι. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν. Ον ευθυς. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων.

πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος. και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι.

εαυτους εκκαθαραντες. τους αρραβωνας λαβειν. Τοιγαρουν. οµοιως ηµας. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. αδελφοι µου αγαπητοι. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». µαλλον δε µειζονως. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. Ει γαρ τουτο εγενετο. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. σπουδασωµεν κτησασθαι. αποδεξηται και τιµηση. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον. ουκ αν . ινα και αυτος. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. ην µοι αφορητος. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. αδελφοι. πιστευσατε. µαλλον δε αυτον εκεινον. και ουχι βασιλευς µονον. θλιψις. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. παρακαλω. Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες.

εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. πιστος ειναι οιοµενος. αντι του· . Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. αυτον παλιν εχει τον Κυριον. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. Ταυτα τοινυν ειπων. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». Εν ποια αρα σκοτια. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. καθως ειποµεν. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται. απιστος ευρεθησεται. αδελφοι.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. Αλλα προσεχετε. τοις αδελφοις µου. Λογον τον Υιον. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. εκθησοµαι. και εις το πυρ εµβληθησεται. Θεον τον Πατερα λεγων. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. Εν τη των ορωµενων κτισει. Ει ουν ο Χριστος Θεος. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. ινα. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν.

αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. Ειτα ποιησας τον κοσµον. Προσεχετε µετα ακριβειας. ινα σαφες αυτο απεργασηται. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. ουδ᾿ ηνωθη.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. φησιν. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. ου τοπω. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. . εν τοις πασιν αριδηλως εστι. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. νυν µεν µετριως. φησιν. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». διεστη του κοσµου. ουδε αυτον εωρακεν. αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. ουδε ευρεν. ουχ ως µη οντες. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. Πως. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν. παρα τω Θεω εισιν. φησιν. ουδε εγνω. «Οσοι γαρ. τον κοσµον ποιησας. ελαβον αυτον. φησι. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος. εν δε τη αναστασει τρανοτερον. φησιν.

και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. Οσοι δε ελαβον αυτον. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον. οτι εγω αγιος ειµι». Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα. ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι. δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. ωστε µη µονον ειναι πιστους. καγω εν αυτω». ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. φησι.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. πληρης χαριτος και αληθειας». της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν.

οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. εαυτον θεασασθω. κατ᾿ αυτην την ωραν. ου λογω µονω. µια δε των αµφοτερων η δοξα. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. ου µη διψηση πωποτε. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». αδελφοι. οτε ταυτα εγενετο.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. (307) Ει ουν εκεινος . φησιν. Εµµεινωµεν. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. Αψευδης γαρ ο Χριστος. ει τεκνον Θεου εγενετο. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. ουκ ανθρωπος. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. Γεννηθεντες. αδελφοι. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. Τοιγαρουν εκαστος υµων.

παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. οτι µη . ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. ασυγχυτον. ανενδεες. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. ουκ εκτησαντο δε. αΐδιον. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν. Ει ουν η πηγη βλυζει. Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. εν φως. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. ωσπερ αρτι. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. Πολλοι γαρ ειδον µεν. ολως αισθησιν λαβωµεν. εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. αχρονον. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. βλασφηµει. κατα τους ουτω φρονουντας. ουκ εστιν. Φως ο Πατηρ. φως ο Υιος. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. ακτιστον. αποσον. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». ατµητον. ετι οντες εν σωµατι. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. αορατον. φως το Πνευµα το Αγιον. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι.

αλλα δια ραθυµιας απολεσας. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι. κατακριθησεται. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . επειδη την πιστιν µονην ειχεν. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. εστιν η πανηγυρις. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. Ενταυθα τοιγαρουν. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. ενταυθα τα σκαµµατα. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. ουκ εν ηµερα µονον. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. ει γε βουλεσθε. Και πως εσται τουτο. και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται.επολυπλασιασεν αυτο. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι.

η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. Ου γαρ εστιν. Ο γαρ Θεος. ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. λεγων. αδελφοι. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. το φως του κοσµου». φως εστι. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. αρα. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. ινα παλιν ερω. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. επειτα και ηµων.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. (310) ει και µη τη ποσοτητι. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες. ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. αδελφοι.

∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. εν νυκτι διαγεις. και χρηµατισαι ηµερας υιος. ητοι φωτος. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα.εγενετο. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. πονηρε δουλε. ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. περιγραπτον. οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. ωσπερ ουν και φως. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. τη ση ρυπαρα καρδια. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. οστις αν ης ο τουτο λεγων. ως ουκ οιδας. οτι ελθοντα µε. σε. τουτο γινωσκων αυτος. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . απρακτος ων συ και αργος. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον. αλλ᾿ ως εν βορβορω. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. ως συ λεγεις.

εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. πως. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι». αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. . καθως ο Παυλος φησι. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον.». Ταυτα τοιγαρουν ερει. Ουδαµως. και νυν ο Κυριος λεγει. εργατα της ανοµιας. Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». ινα το φως ηµας καταλαβη. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος. και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων.θεαθηναι. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. ελευσεται. µεθ᾿ ηµων ων. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. τουτο τοις νοητοις Θεος». και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις».

ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. περιφεροµεν. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. ανθρωποι τη φυσει. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. µενουσιν. ενταυθα οντες. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. θεοι τη χαριτι. εκει το παν ελπιζοντες. καθως φησιν ο . ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. αλλα φθαρτον αυτο. σωµατικως δε ουκετι. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν.

Και ουκ ειπεν. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. «Εγω γαρ. Ει τοινυν αυτος φως εστι. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. τις αρα ηµων απιστοτερος. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. καγω εν αυτω». την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. αρτον λοιπον µονον ψιλον. λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. εργων ερηµοι. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. αλλ᾿ εν εµοι. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. τουτεστιν εν τη εµη δοξη. ηµεις δε τα κληµατα. εν τω εµω φωτι.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. εν τη εµη θεοτητι. τις ηµων αθλιωτερος. τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. φησιν. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. αλλα και ασυγχυτως. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. τι νεκρου διαφεροµεν. παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων.

Και µη απιστει τουτο. οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. ταυτην λαµβανουσιν. η και µετα την εξοδον. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. . ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. Οντως ουδεις. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν. οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι.

οµοιοι αυτω εσοµεθα». οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. οµως γενησονται. οτι. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες. υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. οταν αποκαλυφθη. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. των αλλων απαντων καταφρονησαντες. συγκραθεντες αυτω. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. ουτοι δε εντυγχανουσιν. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες. οτι αυτοι. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. οτι. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. οπερ απευχοµαι. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι. φησιν. ει τολµηρον δε ειπειν. µετριως µεν. αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. .

εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. το του Χριστου στοµα. ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. ουδε ους ηκουσεν. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. οταν εγγυος εστιν. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. Ποιοι. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». µητηρ αυτου λογισθησεται. αλλα ενδον. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. . «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον». οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. αλλα µορφουται µεν. Ουµενουν. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. εν τω µετωπω. εν τη καρδια ηµων.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. Απαγε. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. οντα δε εν τω Θεω µονω.

Ως γαρ το παρα τριχα εκει. η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. ω αδελφοι. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. απαραλλακτως. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. η οτι (321) γινεται µεν. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. οτι αδυνατον το πραγµα. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. καθως ειποµεν. µη τι γε µεριµνωντες. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. εν ενι φωτι. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. ουτως ουδε. ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. . εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. ως επι µαρτυριον κληθεντες. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. γινωσκοµενοι.

τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. παντων χρηζει. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε. Και παλιν· «Ως νεκροι. της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. και ιδου ζωµεν. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . ει και τουτο τις οιεται. Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. και ου δακρυον. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. Ο ηδη νεκρος γεγονως. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. Και προς το τελος. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. παντως εστερηται. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. αγαπητε. παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων.

ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. Και ιδου συ νεκρος. Ο δε γε αναγινωσκων. η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. φησιν. µη κτησασθαι δε. οι πτωχοι τω πνευµατι. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. Θανε και ζηση. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. Το µεν γαρ ιδειν. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Και ωσπερ νησους τινας εν . οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. Ου βουλει. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. Εν αληθεια γαρ. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν. ειποι αν. εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. Ουδαµως. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. ει µη προ των πυλων αυτης. κυριος τουτων ενος πως γενηται.οφειλει του κτησασθαι. ωσπερ κριος.

Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. επι τη γεφυρα περιπατων. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. ερχεται. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι.πελαγει θαλασσης. ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα.Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. Ως γαρ ουκ .

ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. ηµεις οι αναξιοι. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. Ηµεις εσµεν. ο οδηγος των πεπλανηµενων. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. προς το ταυτης κρατησαι. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις.εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. ∆εσποτα. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. ∆εσποτα. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. µηδεις αυτους πλανατω. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. Νυν ουν. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. . οι πτωχοι.». αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν. Υποδειξον. Αλλ᾿ ω Κυριε.

και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. ανιδεον. τω ουτως οικονοµησαντι. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. Κυριε. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. ∆οξα σοι. των δουλων σου. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. ασχηµατιστον. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. ο φυσει φιλανθρωπος. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. ∆οξα σοι.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. αϋλον. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. ∆οξα σοι. ∆οξα σοι. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. τον τα παντα. αποσον. τις ιδων σε ου φριξει. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. Τις σε. ∆εσποτα. αγνοουµενος παρα παντων των . αποιον. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. Ο τα παντα συνεχων. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. και αυτον τον βασταζοντα. ω αγαπης υπερβολη. ανεκλαλητον.

ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. και ωφελησεις οντως ουδεν. ινα προς σε τον λογον ιθυνω.συνοντων αυτω. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. Αλλα βλεπε. µηδε προσπιπτε. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. εξεις ενδον ουδεν. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. Ποιου. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . µηδε προσοντων αυτω φυσικως. Ισθι ουν οτι. προ του ταυτα εννοησαι σε. η ποσων ορωµενων κοσµων. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. απανασταντος αυτου απο σου. Χαραν γαρ ων. και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. ουκ εσεται πλουσιωτερος. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. συντριβων σεαυτον και µαστιζων.

ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. ∆ος ησυχιαν. Εκπληττου. Εκεινου ουν. Ει ουν. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. φησι. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. αυταις δη. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. Ταυτα τοιγαρουν ειπων. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . οντος ανενδεους. χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. Στηθι ουν. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. ως ειποµεν. φηµι. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος. ωσπερ ειρηται. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα.

αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. Ει δε. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. . καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. Παντη που δηλον. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον. ητις αυτος εστιν ο Θεος. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. της βασιλειας λεγω των ουρανων. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. Καγω τουτο σοι λεγω. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. Εαν δε συ. ο τοιουτου πλουτου. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. εν κατασχεσει γενοµενος. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος.γραφησας θεολογιας καλως. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω.

και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. τον υπερανω παντων των ουρανων. Μη. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. ειτα. εαν υπ᾿ εκεινων παντων. ιερεις. ∆εσποτα. τον δουλον σου. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. Μη οργισθης µε. περι τα στασιωδη κατελθων. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. αλλα και διαγων µετα Θεου. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. τον αθλιον και ταλαιπωρον. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. αρχιερεις. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. και δια τουτο εκει . (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. ∆εσποτα. Εδει σε ουν.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. Μηδαµως Κυριε. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα.

Πως ου φευξη. φιλανθρωπε. ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. ο ευσπλαγχνος.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. ∆εσποτα. και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. Πως συνδιαξεις. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». µη µεριµνα συσκοτηση µε. Απελθε. ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. ∆εδοικα µη φειδωλια. αυθις εδει σε προσπεσειν. Κυριε. µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. τους αδελφους σου επιστρεψον». ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. τα εµα προβατα ποιµανον. Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. ει κελευεις. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. µη ηδονη απατηση µε. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. συ µε ωδε τιµωρησον. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. τα σκωµµατα τουτων. Πως καταδεξη. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. συ µε και µεληδον. Αλλα πως παντα εξειποιµι. µονον εκει µη εκπεµψης µε». ∆εσποτα. τας λοιδοριας. κατατεµε. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου.». εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. τρεπτη ουσα. α µαλλον επιστασαι συ η εγω. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος.

αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον. ει φιλεις µε. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. ω της σκοτωσεως. Ελεησον ουν µε. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. κακεινου «Ναι. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. αλλα µετα φοβου και τροµου. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου. επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. η µαλλον ειπειν νεκρων. αλλα ανοητων και εθνικων. ω της τολµης. ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . «Ποιµανε. Κυριε. φιλανθρωπε. Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». Πολλοι γαρ. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. ω της εσχατης αγνοιας. φησιν. ου ζωντων. ουκ αισθανοµενων. ου βλεποντων. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη.

ει δοκει. φευ. µη ραβδον. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου. Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. Αλλ᾿ ιδωµεν. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα. τα προβατα µου». ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. Ποθεν τουτο δηλον. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. ουδε νηθει». Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. . πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου. µητε δυο χιτωνας». Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». µηδε αργυρον. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». µη πηραν. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». φησι.

Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». φησι. φερε δη . και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. Ουδαµως. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. Ειπον γαρ. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις.Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι.

Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ουκ οικιας. µαθητευσατε παντα τα εθνη. ινα µη εκλειπη η πιστις σου». φησιν. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». ου τα µεν τηρειν. φησι. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. υποδειγµατος. Τι γαρ χειρον. ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις. Εκ του εις σε. Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. ου πραγµατειας. στηριξον τους αδελφους σου».εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. πλειον τουτων. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». «Πορευθεντες γαρ. των δε καταφρονειν. φησι. Καγω εδεηθην περι σου. Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. ποιµαινε τα προβατα µου». ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. ο δε απιστησας κατακριθησεται». αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . «Ποιµανε τα προβατα µου». Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. φησι. ου δοξης. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν.

Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου.καταλιπων. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. Αφετε και αφεθησεται. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. µη κλινην εχων. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. ζωης φηµι και θανατου. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. του ενεστωτος και του µελλοντος. µη στρωµνην επιφεροµενος. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . και δυο κοσµων. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. εξ ολης της διανοιας. ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον.

τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . µη. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται. απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται.απαγε της βλασφηµιας. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . Μηδεις τοιγαρουν. ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. παρακαλω. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. αγαπητοι. Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. τεκνα και πατερες και αδελφοι. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. Αρχων δε του σκοτους λεγεται. καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται. ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -. φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων.

γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον. κακοπραγων η και απορων. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. ου µονον δε. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. ο των αλλων απαντων χειρον εστι.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. οταν υπερ χρηµατων . αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. και µη πραως φερης την ατιµιαν. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. λυπουµενος. αγων και συρων τον αδελφον. ανιωµενος. Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. και δικαστηριω παριστασαι.

Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. και το ου. Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. ουχι προδηλως µαινη. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». ναι. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. και παλιν· «Αµην. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος. φησιν. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . λυπουµενος. Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. Μη δη ουν. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως.απολλυµενων δικαζη. αµην. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. καν αυτος αληθευη. αλλ᾿ εστω υµων το ναι. και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. παραβαινων την προσταξιν του Θεου. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας». Αναγκη γαρ. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες.

και ουτως. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. ου µονον δε. ειτα. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. αλλα παντα στεγωµεν. εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». ως βασιλειον ιεραυτεµα. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. ω αδελφοι. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. παντα υποµενωµεν. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. . ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον.

Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. εστω παντων δουλος και παντων διακονος». ω πρεπει πασα δοξα. ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. παρακαλω. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. τιµη και προσκυνησις. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. και τουτο καλως καταµαθωµεν. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη. ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. ως η των θειων Γραφων ερευνα. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . σχολασωµεν.κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον.

εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. και ου τουτο µονον. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. αλλα µετα των . Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. ου µονον δε. ως.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. η και µετα το ευρειν χρυσιον. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν.

τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. φοβω τουτων βαλλοµενος. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . οικειους τε και αλλοτριους. φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. ει και συνην αυτοις. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. ο δε. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. εζηµιωθη τον καιρον. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν».

ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. Ει δοκει δε. του θανατου λεγω.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. ειτε εξ ορατων. ειτε εξ αορατων εχθρων. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. Και καθαπερ εµπορος. οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. η και θανατον αυτον υποστη. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. ως δι᾿ οβολου ενος. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη. πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. αγρυπνουντες.

µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. οι φιλοσαρκοι. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. ο αρεσαι Θεω ου δυναται. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου. ουχ ουτως οι φιλοζωοι. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. παρακαλω. οι φιλοδοξοι. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου.αγαθα. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν. εξαγορασωµεθα. τον παροντα καιρον. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας.

ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. την των ανθρωπων καταγνωσιν. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος. φησι. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. εν χαµευνιαις. εν αγρυπνιαις. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου. αυτην την αποστροφην του Θεου. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. τη δε ψυχη. επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. (353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. την της καρδιας ακαθαρσιαν. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. εν ευχαις. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. εν πενθει. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. κτησασθε τας ψυχας υµων». αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. το βαρος δηλαδη και . φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. εν ευχαις.

τα κατω λιπουσα του βιου. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. τα φρονηµατα. ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. Αλλ᾿ . ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος.

καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. ετεθη εν τω παραδεισω. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. κωφευσας του . Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. Ινα. εξ ουρανου». ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων.» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. Τινα τροπον. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. Οιος ο χοϊκος. (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. τοιουτοι και οι επουρανιοι». και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. αισθητως αναβλεψας.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. του ξυλου εγευσατο και. ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης.

αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. αιωνιου αιωνιον. µη καταλιπων ολως αυτον. ο πρωτος ανθρωπος. Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. αναισθητος. αχωρητου αχωρητον. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. ινα τα αυτα παλιν ειπω. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. ο Κυριος εξ ουρανου. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. ινα συνελων ειπω. προσθησω δε και κωφος και τυφλος. Ουτος. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. Λογος Θεου και Θεος. Θεος εκ Θεου. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις. τυφλος. µη χωρισθεις εξ αυτου. ασωµατου ασωµατον. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». εσεσθε ως θεοι. γυµνος. γινωσκοντες καλον και πονηρον. γυµνος τε . απροσιτου απροσιτον. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. ακαταληπτου ακαταληπτον. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν. απο της παραβασεως γεγονε. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. ο εκ γης χοϊκος. (358) αθανατου αθανατον. αορατου αορατον.

Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. κωφοι.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. ατρεπτως. θνητοι. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. Τινα ταυτα. γυµνοι και αναισθητοι. αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν. καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει.. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι. ατινα ουχ ο Θεος . αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. . τυφλοι. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. οιος ουτος ο χοϊκος. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. ως οιδε. εγενετο ανθρωπος. Οθεν. µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. Πορνειαν. και ει τι τουτοις παροµοιον. µη οτι γε πραττειν. ως θεους . µοιχειαν. ανδροµανιαν. αλληλοφονιαν.απαγε της βλασφηµιας . και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως .ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν. δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. φθαρτοι. αναλλοιωτως.

Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. ως εσται εις τους αιωνας. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. µονος δυναστης. ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. την κατα σαρκα συγγενειαν. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». ωσπερ ην. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. Πως και τινα τροπον. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. µονος αθανατος. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . µονος ην και εστιν αγιος. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. µονος φιλανθρωπος. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. µονος αληθινος. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. ηγουν απο της γυναικος αυτης. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. Θεου φηµι και ανθρωπων. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. Προσεχε. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. ει µη µονην. µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. ως εφαµεν. η πιστις η εις αυτον. Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη. µονος δικαιος.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος.

αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. ολοι ολως επουρανιοι. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. των αιωνιων αγαθων. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. αυτον δηλαδη τον Χριστον. ως πιστευοµεν. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. αντι επουρανιων και αυτου του . και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. οντως πιστοι εσµεν. και ου µονον ταυτα. Τινα εισι ταυτα. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου. επουρανιου Θεου τεκνα. οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις.

ει δ᾿ ουν. ως ο Αδαµ τοτε. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. ουδεις αν εσωθη ποτε. και ου τουτο µονον. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. ∆ια δη τουτο. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον.

οποτε ουτως εχοντα ιδοι. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. ως ειποµεν. ο φυσει αληθης και η αληθεια. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. αλλ᾿ εκαστος υµων. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. αλλα και λιαν εστι δυνατον. η αληθεια». φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. το εαυτου συνειδος. η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. λεγων. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». φησιν ο Αποστολος. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». αγαπητοι. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. ο αψευδης. ερευνησας. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς. Θεον ψευσασθαι). Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον.

υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος. πως σωµατικως ευφρανθησεται. Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. ει και τα παντα κατεχει. η συναξει λαου. η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. εγκαλλωπισθησεται. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. πως ουχι πενθησει. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις. προτιµησει των ορωµενων αυτου. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. . εγω νενικηκα τον κοσµον. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. αποστολικως ειπειν. αλλα ξενον παντων των επιγειων. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται.

την εορτην σοι νοµιζε ειναι. και ετι προς τουτοις. αποκριθητι. µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. και συνετως. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. τι µοι το οφελος. σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει. αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. την του Πνευµατος καθοδον». Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. αλλα συµβολα εορτης. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. ο λαµπραις αυτων εορταις. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. την Αναστασιν. ει εστι σοι συνεσις. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. κατα τον Σοφον.. Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. ειπε µοι. παντων αποσβεσθεντων αυτων. τα Θεοφανια. Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. Οντως ουδεν. Τι γαρ µοι οφελος. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. αγαπητε. την Αναληψιν.και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. . ειτα µετ᾿ ολιγον. την Υπαπαντην. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. Ουδαµως ουν. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. η την των φιλων συνελευσιν. οτι δη τα µεν σβεσθησονται.

αυριον δε σκοτισθησοµαι. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι. Καθαπερ γαρ ο ναος. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. Ταυτα λεγεις. ινα. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. Το γαρ νοητον σοι φως. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι. Το δε νοητον σοι µυρον. η σηµερον ευφρανθησοµαι. ουτω και ο οικος της σης ψυχης. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. φησι. Αλλα (368) πως.» φησιν. ο τουδε του ναου τιµιωτερος. Ου τουτο λεγω. Ποιον δη τουτο.καν αγης σιωπην. Ειπε. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. τι µοι το κερδος. καθωσπερ ουτοι. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. λεγει Κυριος. Τις γαρ. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. Ακουε νουνεχως. Ουτω προστασσεις. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. υπο του λογου αγχοµενος. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν.» φησιν. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. ουτος ο περικαλλης οικος.

τον υµνον εκεινον τον µυστικον. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. υπαινιττεται.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. Ο αινος δε και ο υµνος. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος.

µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. υπερ τας του ηλιου ακτινας . συγκαλει. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. Πως γαρ. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. ∆εος µη και συ. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. «Ου γαρ δεδοξασται. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». Εστω σοι εορτη. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. εορταζε. φησιν. ως οι παλαι Ιουδαιοι. µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. Και πανυ µεν ουν. λαϊκους. τι σοι το οφελος εορταζοντι. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. αρχιερεις. προφητων. ακουσης «Μεταστρεψω. οση σοι δυναµις. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. µοναστας.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. «Εορταζε» φησι. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. φησι. και παντας. βασιλεις. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. λευΐτας. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. ειπε µοι. Τι ουν. αρχοντας. Ποιαν γαρ. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. ει οιον τε. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων».

ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. Ει εν αισθησει και γνωσει. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει. αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. νοουµενος δε αιµα Θεου. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. Αντι πληθους λαου. ου µη διψησης εις τον αιωνα. αρρητος γλυκασµος. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. οια δη φιλοι. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. Αντι λυχνων πολλων. αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. Αντι µυρων και αρωµατων. µονον εν αισθησει ψυχης. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. φως αφραστον. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. Ει εν θεωρια καθαρα .

νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. η βλεπων το οιονουν φως. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. η πυρινον αυτον. Ει ουν. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. ει φωτοειδη τον αρτον. η πηγην βλυστανουσαν. ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. ου κολληθηση. αγαπητε. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. πυρ και υδωρ εστι ζων. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως.µετειληφας ου µετειληφας. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. ειπε. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. πως. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. ζωη. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. τρεφοντες µονον το σωµα. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. ουδαµως ενωθηση Θεω. πως οιει της ζωης κοινωνος . ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη.

Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε. Χριστω συµβασιλευοντες. Ο γαρ απροσιτος Λογος. ω πρεπει πασα δοξα. Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. µη εσθιων. η ζωη επεσκιασεν. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. µενεις µη λαµβανων. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. ου περιλαµβανεται αισθητως. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. Εαν ουτω µεν εορταζης.γεγονεναι. θερµαινει δε σε το πυρ. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. και ουδε εορτη. Χριστω συνοντες. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. ουχ ηνωθη σοι δε. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις. δεοµαι υµων. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. ανοιξατε µοι τα ωτα. ουχ ηψατο δε. Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου.

Γενεσθω. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . ει βουληται. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. και ως πορνη.των λεγοµενων. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. Γενεσθω. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. ει δυναται. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. ωστε. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. ζητησον και ευρησεις. τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε. φησιν. Γενεσθω και ως η παιδισκη. Γενεσθω και ως νυµφη. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. ινα. υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. σπευσητε. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα.

µου ο αγαπητος». εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. επειτα ελεησει. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. Η. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. θεασαµενος. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. ει τοιουτος γενηται. η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. τη µια βασιλεια. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. αλλα. ου τα οπισθια µονον ιδη. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος. µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης.

Πως.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. Ποσοι. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. Ειρηνη σοι εγω ειµι. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. παντως εξ αµφοτερων αργει. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. ει δυνασαι ειπειν. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. παρεστι γαρ. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. ουτε µην εµποιησει σοι. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. αλλα . αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. µη φοβου. ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. εαν εκ τουτων σχολαση. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». Ει γουν η αργια κακον. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν.

µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται. Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας. αλλα µετα του κοσµου . κατα τον θειον . ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται.δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω».ω των κριµατων σου. Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν.

οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. ει και εαυτοις. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. οτι την αληθινην σοφιαν. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. αλλα ψευστης και πλανος. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. απο της ησυχιας επι τον λογον. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. πορευοµενος. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. ουκ εχει εν εαυτω. . Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων.Αποστολον. ουχ εαυτοις. µαλλον δε εξω της οδου.

αορατος γαρ. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. δ΄. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. φησι.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. ως ειρηται. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. . ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. ει µη µονος ο Θεος εστι. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. β΄. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. ει και τη γη παρεισιν. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. (383) α’. γ’. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. και εστι και εσεται. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. ε΄. φοβος. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος.

Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». η΄. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. Τουτου δε γενοµενου. ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. ζ΄. θ΄. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται.στ΄. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. . αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος.

ι΄. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. ια΄. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και . ιδ΄. φησιν. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. ιβ΄. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. ιγ΄. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. «Υποµενων γαρ.

γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. ιστ΄. κ΄. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . αλλ᾿ οτε κληθης. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. ιη΄. Και τουτο αληθες ειναι γνωση. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. ιθ΄. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. ιζ΄. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ιε΄. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. Ο φευγων τον κοσµον. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης.

τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. φησι. ινα µη και το σωµα αδυνατηση.χρηµατα. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. Και πρωτον µεν. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. ινα. προς κακοπαθειαν. και εις ακηδιαν εµπεσητε. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. κα΄. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. κβ΄. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. προς εγκρατειαν ακροτατην. τουτο µη καταδεξη. κγ΄. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. αδελφε. Ει φλογα ελαβες. . Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. Τουτο γαρ φυλαττων. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη.

ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. κζ΄. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης. κε΄.κδ΄. φησι. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. του σκοπου µου απετυχον». µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. . Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. κστ΄. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. κη΄. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. βλεπων αυτον. αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης.

.κθ΄. Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. λα΄. λ΄. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. οπως. λβ΄. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται. µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει. ην και λεγοµενην ακουεις. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον.

. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. λε΄. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. λστ΄. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. λζ΄. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. ανωθεν δε ειπων.λγ΄. αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια. Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». λδ΄. Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. βαπτισµα εκεινο. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. ως ουποτε αυτην εθεασατο. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος.

Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. αλλα και την επιθυµιαν . ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. λθ΄. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. µγ΄. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. µα΄. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. µ΄. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. µβ΄. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου.λη΄. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον.

Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. µστ΄. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. µδ΄. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. µζ΄. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος. µε΄. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. αντιλεγει σφοδρως. . ανυψουται κακως. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. δι᾿ ης απατωµενοι. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. ως απο της γλωττης και του λαιµου. και ζωντος αυτου. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου.

και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. να΄. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. Πας ο µη βλεπων. µθ΄. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν.µη΄. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. ουδεν των παντων ορα. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. νβ΄. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. Πολλοι γαρ. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. ινα µη πλανηθης. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . και κεκρυµµενος ων εν αυτω. ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. ν΄. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. νγ΄. (396) ισθι. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. νδ΄.

ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται. νη΄. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. νε΄. νστ΄. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. νζ΄. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. νθ΄. ιστω. επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. ως απειθειας και απωλειας υιος .

παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». ξα΄. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. ∆εσποτα. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. το εαυτους απαρνησασθαι. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. οτι θελω σωθηναι. και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. θανατου δε σταυρου. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου.ξ΄. και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. Κυριε. Οιδας γαρ. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. ευθυς κατορθουσι. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. ξβ΄. Κυριε. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. Και δως. επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν. ξγ΄. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης.

θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. µοναχε. εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται.απο της ψυχης εξαφανιζει. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . εν οις. ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. ξε’. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. Σατανα. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. πονον δε καρδιακον εµποιει. και ινα τι συνταρασσεις µε. Ακηδια και βαρος του σωµατος. ξδ΄. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. ξστ΄. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. η ψυχη µου.

ο’. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. ηπερ αυτους εκεινος. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον. ξθ’. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. ξη΄. ποτε µεν βαλλει αυτην. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. Μη θαυµασης. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. ξζ΄. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. φυγαδευει τους δαιµονας. φευγοντας µαλλον αυτον. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης.

∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. Πολλη και πασιν. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. Ο δε κραταιοτερος αυτου. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας. Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. οβ’. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. οιµαι. και πενθους εκλειποντος. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. οα’. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . η δειλια αυτω υπεισηρχετο. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. ως τον υπνον ενικησε. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. ογ’. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν.

Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον.τοιουτων ισχυει. Ου και εισακουων ο Κυριος. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. οδ’. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. ως µεν Ιωνας. και βραχυ κενον καταλειψασα. ως δε ∆ανιηλ. οστ’. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. ως δε Μανασσης. οε’. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. ως γε πειθοµαι µαλλον. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. βοα προς τον Θεον. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. ως δε οι τρεις παιδες. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως.

αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». Επαν δε. µη γενοιτο. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. οζ’. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και . (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος.των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. υποσηµαινεται. φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας. ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. οη’. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι.

Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. πα’. αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις».απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. εις την υπερ φυσιν επανοδον. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. π’. παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. οθ’. Ο δε απο τουτων ελευθερος. της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. αµεριµνος οφειλει ειναι. ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν. εγκατοικησει. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι. ουτε δι᾿ εαυτον. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. καν επισκοπος καν ηγουµενος . Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις.

Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον».» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. πε’.καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων. Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. µηδεν . ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. την δε βεβαιων. και την σην καθαιρησης. ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει. πβ’. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. τα δε διατρεφεται. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. Ουτω την µεν αναιρων. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων.». αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. πδ’. πγ’. αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση.

Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. το παντα νοειν. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. ου πιστευει ποτε. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. το παντα φρονειν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. πη’. (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. το . αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. πζ’. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει.εχων. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. πθ’. πστ’. $’. $α’.

τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. $γ’. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. Ουκ ει τι παντως αργια. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. µη λανθανοντας δε.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. των εις την γνωσιν του . οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. $β’. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. $ε’. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. $δ’. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε.

αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. $θ’. . το δε δευτερον. Η δε τριτη. αλλ᾿ ετερον και ετερον. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. Πολλοι µεν. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. ρ’. περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». Η µεν γαρ. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. απαθων και τελειων. $στ’. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. Ου ταυτον αναχωρτησις. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. $ζ’. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. $η’. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα.

. ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν. β’. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε. και των αυτου εκδυς αναγκων. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. πως αισθησει υποβληθησονται. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. α’. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. ρα’.

ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. ζ’. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. η’. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται.γ’. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. δ’. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. µη επανακληθεις. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. αλλ᾿ εν τιµη ων. παντων ακουει και ουδενος. και ουδε αυτων. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. ε’. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. στ’. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. µη πολυπραγµονησης τα κατω. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν.

ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. µετα γνωσεως γινονται. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . ι’. ινα µη τι πλεον ειπω. ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. ιδ’. ια’. ουχ οσον εστιν. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. εως µεν εξω των υδατων εστιν. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. θ’. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. ιβ’. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. ιγ’. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. αλλα µερος τι καθορα. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν.

αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. Απλους ων ο νους. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. απορρητως ανερχεται. . ιε’. ιστ’. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν.ορα. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. ιη’. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον. ιζ’. Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται.

αλλα γινωσκετω. αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. . ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. αλλα γινωσκετω. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. αγνωστως δε. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. κ’. ιθ’. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. κ’. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. αγνωστως δε. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. ζων υπερ ζωην εν ζωη. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων.

µητε των αισθητων προς τα νοητα. κβ’. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. ορατον και αορατον. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. αισθητον και νοουµενον. κγ’. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος.κα’. εποπτικον της ορωµενης κτισεως. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. . υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. ενα δε βασιλεα των ορωµενων. ζωον θνητον και αθανατον. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. εις αισθητος και εις νοητος. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. µητε των νοητων προς τα αισθητα . οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ορατον και αορατον. ωσπερ και δυο κοσµοι. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. γνωστικον της νοουµενης. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος.

µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. (421) α’. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. κε’. κδ’. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. Απαρχη Χριστος. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. ωσπερ βαρβαρος. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. θηρια. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. ου Σκυθης. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις. Η Αγια Τριας.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. κτηνη και ει τι ετερον. ανθρωπους. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. ουχ Ελλην. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. β’. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. ουκ Ιουδαιος. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη .

τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. ε’. γ’. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. η εξ εργων επιµωµος. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. ητις εστιν ο Θεος. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. . τουτοις κολλωµενοι. αλλα παντας ως αγαθους οραν. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. επι πλειον σπλαγχνισθητι. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. δ’. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις.

βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. ι’. θ’. Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. ζ’. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. η’. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως.στ’. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. ια’.

συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. ου µεχρι ραφιδος µονον. ιγ’. ως µεν υδωρ. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. ιστ’. ιβ’. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. ιδ’. και ληθην λαβων των τοιουτων. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. γονεων. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. ιε’. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν.καταφρονησαι ου δυνανται. ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. παντων.

µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. ουτως αει διατελει. ιη’. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. αλλα . ιζ’.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. οπερ παντη αδυνατον. των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. κ’. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. ιθ’. Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει. αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει.

ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». ταπεινην. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. κβ’. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. Τουτου δε γεγονοτος. γινεται. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. νοητως δε γαληνην. Προ του πενθους και των δακρυων. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. καθαραν. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. κα’. υπερ λογον. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. εις γην πρηνης πιπτει. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. µη φερων τουτο οραν. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. κγ’.

αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει.καρδιαις ηµων. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. . ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. ος και ατιµαζοµενος χαιρει. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. κε’. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι. Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. κδ’. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. εφ᾿ οις ηµαρτον. λοιδορουµενος ευλογει. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. απογινωσκουσιν εαυτων. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. ουδε κατεγνωµεν εαυτων.

κθ’. Ταυτης δε γενοµενης. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. «Μακαριοι». φησιν ο Θεος. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. κζ’. «οι καθαροι τη καρδια. κη’. αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. λ’. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. πασα καθαροτης και . µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. Οπου βαθεια ταπεινωσις. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη.κστ’. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται.

Τουτο καρδιας καθαρας . λβ’. οτε αν βουληθη τις. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. γινωµεθα υπερανω των ουρανων. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. και οραται τουτω Θεος. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. φησιν. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. οτε βουλοµεθα. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. λε’. η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα.». αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ».αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. ως αν. λα’. και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. λγ’. λδ’.

ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. εργω. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. αφραστου ηδονης πληρουµενη. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. πειρα και αληθεια. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. µ’. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. λθ’. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. λστ’. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. µα’. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον. Προ θανατου θανατος. τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. ητοι νενεκρωµενος. λη’. λζ’. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. δυναµει.

αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. φησιν. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. µγ’. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις». ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». τω νοητω και ανεσπερω φωτι. µωρια γαρ αυτοις εισιν. αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες. ουτως. «ουκ . Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. φησι. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. «κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου».λεγοµενους θειους λογους αυτων. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». µβ’. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν.

µε’. µδ’. σαρξ εστιν ετι και αιµα. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». µη απατασθω. ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. µστ’. αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. τον Θεον εχων. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε. µζ’. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. µετα δε ταυτην. την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. φησι. η µυστικως . Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. ου κληρονοµει. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου.

Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. µη’. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. µθ’. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι. . Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. ν’. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. να’.

νε’. καταστραφεισα. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. και εχων ως µη εχων. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. νδ’.νβ’. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. νγ’. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. µη εχων αυτον ως εχων εστι. ακατανοητως κατανοουµενος. αορατως ορωµενος. ακρατητως κρατουµενος. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως.

η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος. ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. φησιν ο Σοφος. Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. νθ’. «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. νη’. ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας. νστ’. νζ’.

εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου. υπαρ και νοερως. λυπηθησεται και θλιβησεται. γρηγορων και καθευδων. ξα’. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. τω φιληδονω και φιλοκοσµω. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. ξβ’. τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. ξ’. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν.Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. τω φιλαΰλω και φιλαρετω.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει.

κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. σοφιας. ξγ’. ξδ’. απερισπαστος. (441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. Πολλοι µεν τον ερηµικον. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. ουτως εστιν ιδειν και επι των . ξε’. ησυχος. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. µεστη ελεους. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. ξστ’. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. καθαρα. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. ουκ εξαπατωµενη. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. εµφιλοσοφει.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν.

αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. ξη’. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. απο Θεου. ξζ’. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. ιν᾿ ειπω. εκπορνευει. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον.πνευµατικων. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. ως φησιν ο ∆αβιδ. ξθ’. ο’. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. επαινετοι και µακαριοι. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι.

Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. (444) µη αντιτεινωµεν. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. ουκ οιδα. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. οα’.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. οβ’. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. αγνωστως και γνωστως. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. ∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. συνοντες αυτω εκεισε. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. ογ’. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων .

τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. οδ’. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. οστ’. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι . ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. οε’. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. Οταν παση ισχυϊ. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. οζ’. Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. ως πιστοις και υπηκοοις. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα.επιτυχιαν. ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. τοτε ηµιν. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν.

αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. κληρονοµοι µεν Θεου. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. Μη γαρ. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. οη’. συγκληρονοµοι δε Χριστου». ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. . ανθρωπε. οθ’. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. και κληρονοµοι. Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. π’.

πα’. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. βλεπων αει. πδ’. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. ∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα. κατα τον θειον αποστολον. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. πγ’. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. αι θλιψεις. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. συν τη οιησει . πβ’. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη.

θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται. αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. κατα τον θειον αποστολον. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. ην εµωρανεν ο Θεος. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. ψυχικην. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. µεστην εριθειας και φθονου. πζ’. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. τοσουτον τα . συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. δαιµονιωδη. ∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. ει αρα γε ακουσωσιν. πστ’. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. πε’. υπο τουτων χειραγωγουµενος.

Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω». επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. µη επιγινωσκοµενος δε. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν.µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. πθ’. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο . κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. 90. Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. πη’. η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας.

κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. απερ βουλεται. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. ως ειρηται. ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. 92. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. 95. Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος.εκτισται µεθισταται φυσεως. ποτισαι τε και θρεψαι. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. 91. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα . ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν. 93. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. εµοι εποιησατε». αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». 94. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην.

ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται.». Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. αλλ᾿ εκαστος. . της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. κριναντας τουτο. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται. αρα οι παντες απεθανον». ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. αλλα και τους παροφθεντας. 98. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. 97. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. ποτισας. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. 99. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. 96.

Τελος των κεφαλαιων σκε’. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου. Οτι. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. και τα µηπω κτισθεντα. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. Ερωτ. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. πως ην εν τω κοσµω. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. 2. Απαντ. Μηπω οντος του κοσµου. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. . Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω.ρ’. Ερωτ. Απαντ. Πως γαρ. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. (454) 1. ο τον κοσµον ποιησας. και προ του γενεσθαι. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. Θεος. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας.

ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. ουδε οι αγγελοι. 4. Αρα διεστη του κοσµου. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. Ερωτ. Ερωτ. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. ως λεγεις. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. παρων. αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. Ο δε τα παντα πληρων. 5. Ερωτ. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. Απαντ. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. ως λεγεις. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. Πως.3. Απαντ. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. Απαντ. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. πως αρα πορρωτερω . µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. Ει ουν. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν.

τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. Ερωτ. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. ως εν οντα. ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. Ερωτ. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. 7. ει µη ο Υιος. εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. Και παλιν. αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. Απαντ. Απαντ. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. 6. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. Και πως φησιν ο Χριστος. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». «µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. ουδεις των απαντων γινωσκει. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου.

Πως ουν < ου > πασιν οραται. 8. Ερωτ. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. Του Κυριου λεγοντος. ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. 9. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . Ερωτ.του αποστολου. Απαντ. Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. και εκ µυριων ετερων αγιων. Απαντ.

οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. 2. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. Ιστεον ουν. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. (11) 1. ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν. οιµαι. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης .Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω.

ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων.τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και . ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. οια δη τηλαυγης την διανοιαν. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. 4. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως. 3. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως.

ως αρχης. περικοσµιον. εγκοσµιον. ως γνωστην. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. ως νουν. πνευµα. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. πυρ. ως σοφον.προσωνοµαζε. παντα τα οντα. ως αγαθον. ως αγιον αγιων. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. αστερα. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. ως δυναστην. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. ως παλαιον ηµερων. ως αιωνιον. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. ως αγιασµον. ως δυναµιν. 6. υπερκοσµιον. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων. ως δικαιοσυνην. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . ως αγαπητον. αυτολιθον και πετραν. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. υδωρ. µηδεν οντα των οντων. υπερουρανιον. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. ηλιον. νεφελην. ως Θεον θεων. δροσον. ως βασιλεα βασιλευοντων. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. ως καλον. (14) ως Κυριον κυριων. 5. υπερουσιον. ως λογον. ως απολυτρωσιν. ως περατος εξηρτηµενα. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. ως σοφιαν.

ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. ∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. 8. φησιν. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας. 7. κατα τον Σολοµωντα. ον εδεξατο εξ αυτου. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. κατα τον ειποντα.

ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. Ειχε γαρ. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. την πατριον παλαι . ως ον κοινον παντων των οντων. κατα το ειρηµενον. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. ειδον οι οφθαλµοι σου. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις. 11. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. φησι.ου κατορυττει˙ αδολως τε. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. 10. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. φησιν. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. φησιν. ως το λογιον. 9.

επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. ερευνων. 12. υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. ως ειπειν. οια δη σοφος θεολογος. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. αυτο δε ουδεν. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. και πασαν. ταυτα. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. ως εφικτον. ενουµενοι νοες. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . προς των θειων λογιων µεµυηται. φησιν. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. 13. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως.

τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. 14. µαλλον δε αυτους εκεινους.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. και πολλην αυτοθεν. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις. 15. ων ο νους εις πολλας . ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. ταυτα και ηµεις. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. ευ οιδα. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. φησιν. ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας.

οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. των εξωθεν. αθανατος ουσα και νοερα. ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι. οποση δυναµις.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. οις ου διδονται ταυτα. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων. 17. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. ως το λογιον. 16. Ειεν. µετεχει πλουσιως. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως.

και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. ως εφικτον. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. 18.αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. και δοξασωσιν.

Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. η’. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. στ’. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. ιβ’. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. β’. Τετραστιχα του αυτου. δ’.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. ι’. . Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ε’. θ’. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. γ΄. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. ια’. ζ’.

ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. ιη’.ιγ’. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. ιστ’. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. κγ’. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. ιζ’. κδ’. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. ιδ’. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. κβ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. Παυλον τον θειον . δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ιθ’. κα’. επινοια η πραγµατι. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. κ’. ιε’. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. ∆ιδασκαλια συν θεολογια.

Προς ενα των µαθητων. εν αις αν γενηται. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. λβ’. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. οι δ᾿ αλλοι. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν.καν τουτω µιµουµενος. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. λα’. λδ’. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. λ’. κη’. . Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. οις εµπαθης ο βιος. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. κστ’. κε’. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. λγ’. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. κζ’. κθ’. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον.

Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. µβ’. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. µα’. λη’. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. µδ’. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. λζ’. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. λστ’. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. µγ’.λε’. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. µ’. του τι δει ποιουντα τινα. . τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. µε’. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. λθ’.

Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. . (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. ν’. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. να’. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. νε’. νστ’. νβ’. µζ’. µη’. νδ’. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. νγ’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου.µστ’. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. µθ’. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται.

ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. Ελθε η αιωνιος χαρα. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. οποιος η ποταπος. ελθε ο µονος προς µονον. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. ιερεις. οπερ εις. αρχιερεις. ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. ελθε η αιωνιος ζωη. ελθε των νεκρων η αναστασις. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις.νζ’. ελθε το ανεσπερον φως. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. νη’. ο υπερανω παντων των ουρανων. λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. µοναζοντας. ελθε ο δυνατος. ενδυµα . υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. (33) Ελθε το φως το αληθινον. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. η γνωσθηναι. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. ελθε των κειµενων η εγερσις. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. ατρεπτως. ελθε το στεφος το αµαραντινον. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. οτι µονος ειµι. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. λαϊκους.

εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. ∆εσποτα. (35) Ναι. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. Νυν ουν ενσκηνωσον. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. και µη εασης µε µονον. αµην.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. ως εµνησθης µου. προς ους παραγινη. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. τω επι παντων Θεω! Μεινον. ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. ων η ση παρουσια. τον ισχυροτερον παντων. οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. αγαθε. Η δια τι. χαριζεται. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. Ευχαριστω σοι. αγαθε. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. ∆εσποτα. ∆εσποτα. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως. και συµβασιλευσω σοι. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. Α’. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. βλεποντες σε.

Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. αλλα τη µετουσια. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. ο εν εµοι τελειται. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. ανεκλειπτον ως πρωην. οπερ ελαβεν. ου φωτιζεται˙ φαινει. ειπε µοι. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. ανειδεα εις απαν. κακεινο µενει ατµητον. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. εξ αρχης. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. . εκ του κτιστου. Ανακεφαλαιουµενον ολον. δοκω. πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. Ουτε αρχην γαρ καθορα. φως ου λαµβανει. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. ου τελος ολως βλεπει. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις. Εχει γαρ. παντη ασυνθετα. (37) Τι το φρικτον µυστηριον. αµεριστον υπαρχον. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. Εκεινο δε πνευµατικον. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. πως εκεινος. 25 απλα. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. ανεκλαλητα πελουσι. απειρα τω µεγεθει.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. του οντος υπερ λογον. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος.

καθως ειρηται. ο δειξας µοι θαυµασια. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. Σωτερ. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. τι ειπω περι τουτου. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. ως φως γαρ. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. φωτοειδης. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. γνωσωσι και µαθησωνται. µη λαµπεσθαι. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. οσιους και δικαιους τε. το φως παντος του κοσµου. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν. αγιους. και ηθελον του σιωπαν. ειθε και εδυναµην. η σφραγις παντως ωδε . ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. και µη βλεπειν σε λεγοντες. αυτους ελεηθηναι. µη εν φωτι διαγειν. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. µαθωσιν. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. Ουκ οιδα. Ο αραββων εντευθεν γαρ.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. α οφθαλµοι ουκ ειδον. µη καθοραν αεναως σε.

απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα.παρα σου. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. Σωτηρ µου. Σωτερ. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. και εσται. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . Τουτο φοβει µε. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. ει αποθανοι. της βασιλειας εξωθεν. ως ευρεθη. Θεε µου. τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. ως εστιν επι γης τα νυν. αιωνιος η λυπη. των εις σε πιστευοντων. ανυποµονητος. Σωτερ. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. τον νοητον θεασεται ηλιον σε. αλλα και της γεεννης. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. ∆εσποτα. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. Αλλα κακως τεκµαιρονται. τουτο ποιει µε τρεµειν. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. Μηδεις ανθρωπων. δεινη. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. ∆εσποτα. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες. παντως εκαστος. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα .

και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. συ και ζωης το υδωρ. συ και χαρα και ανεσις. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. Θεε. συ ο νυµφων ο θειος. φευ της αυτων αγνοιας. συ γη. ο ετοιµασας ταυτα. Συ βασιλεια ουρανων. ουδε γαρ εσται τουτο. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. συ τρυφη τε και δοξα. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. της πραξεως. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. . εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. συ καινοτατον ποµα. Θεε µου. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. εις αββυσον κολασεων . καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. συ η τραπεζα παντων. ελπιδος και αγαπης. συ χλοης ο παραδεισος. 140 συ και η αγαλλιασις. ως αυτος συ εδιδαξας. πραεων. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. Φευ της αυτων σκοτωσεως. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. συ ο παστος ο αρρητος. συ και η ευφροσυνη. συ και ο κρατηρ του υδατος. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. Χριστε. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις.

τα µετρα της αγαπης. τον αναλλοιωτον Θεον. ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. Τουτο σκηναι διαφοροι. Χριστε µου. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. Ω θαυµα. των αγαθων στερουνται. τα µετρα της λαµπροτητος. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. τουτο πολλαι οικιαι. 160 Οι ουν. ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. τον ατρεπτον τη φυσει. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. καθαπερ ειρηται. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. Που αν ευρωσιν ανεσιν. µη παρα σου βλεποµενοι. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα. που ανωδυνον τοπον. µη βλεποντες το φως σου. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . 150 της θεωριας τε της σης. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας.

και . του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. εξ ισης ολον παντοθεν. (44) πως ολον περιλαβωσιν. . ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ. ινα και κορεσθωσιν. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. ονπερ το παν καλουσι. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. θαυµα µεγαλης γεµον. και οντως φρικης. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. εν αυτω τε οικουντες. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. στοχασθητι. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι.185 αβυσσος εσται προκοπης. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. αδελφοι. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος. που και στωσιν. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. Οι ουν αυτου µετεχοντες. ειπε µοι.

εξω φωτος τελουσιν. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. τον ασωτον. τον πορνον. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν. τον ακαθαρτον. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. το αχραντον και θειον. βλεπω την λαµπηδονα. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. µελος αγιον οντως. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα. Θεε µου. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. µη βλεποντες. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. Σωτερ. καν ολοι περιλαµπωνται. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη. Ορω το καλλος. µελος εκλαµπον. οιδα. Σωµα γαρ το σον.

απερ λεγω. και ταλαιπωρον. α λαλω. ιδιων. Ουτω και νυν µε ελεησον. και νυν πατρωας πασης. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. εντρεποµενος ολως. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. . τον πτωχον τε και ξενον. ως σε αυτον. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. οικτιρµον. Σωτερ. ουτω µαλλον δε µειζονως. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. πατρος. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον. ω Θεε µου. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. λογω προξενουσι˙ φευ. εις ποια εργα. ουκ εκπληρω εξ εργου. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. Σωτηρ µου. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. οιµοι. µητρος. αδελφων.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. µηδε πλανασθαι εασης µε. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι.

καν επιγειον. και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. κτιστην τε και ποιητην απαντων. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. τι δε των αρχαγγελων. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. . µονον. γινωσκοµενον αγνωστως. εν τω κοσµω τουτω τε. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. Χερουβιµ. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως. Ευχαριστω σοι. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα. Κυριε. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. οσον θελει. καν ουρανιον ειπης. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. το σε γινωσκειν µονον Θεον. αναρχον. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. αγεννητον. ως δεινον οντως.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. κυριοτητων. ακτιστον. Τι γαρ αγγελων.

τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. Καν ασωµατον. αλλα νοουντες. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. νικος. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. καν ενσωµατον ειπης. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. χαρα. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. πλουτος. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. . οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. στεφανος. µια εφεσις και µια βασιλεια. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. ου καταλαµβανοντες. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον.

. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. βλεπων βλεπεται. Πως δε κρατησω. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα. Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. ον ορω καθ᾿ εκαστην. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει. Γ’. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. ∆’. Μοναχος. ου γαρ βλεπεται ολως. και που ευρησως.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. Χριστου και των αγιων. οπερ εχω πλουσιως.

πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. . και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας. ναι δη. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. Τους δε ποδας σου. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. οση δυναµις. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω. επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. Κρατει προπετους.αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε.

αυτος. απατωνται δε πλειστοι. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. ω Θεε µου. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. ∆εσποτα. Αγνοω και γαρ. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. ω της δεινης αγνοιας. σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. γνωριζει Θεον. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. οι δ᾿ αλλοι παντες. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. ειπειν ουκ εχω. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. τον ∆εσποτην των ολων. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι. τι δε τα ορωµενα. . ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε.

οις αντι κακων δος αγαθα. το φως των εµων οφθαλµων. Χριστε µου. µαλλον ειπειν. δακρυα ποθου. . Ε’. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. τα και πλουσια και θεια. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. τον οραν σε θελοντα. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν. των δεσποτων µου. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. του αθλιου. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων.ην φυσιωσις. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. δακρυα σωτηριας. (55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας. το φως του κοσµου. ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν. των εµων οντως φιλων. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. τα αιωνια. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. των εµων ευεργετων.

Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη. Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. την φυλαττουσαν ταυτα. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. Σιωπην ασκει. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. ξενος τε πτωχοτερος. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. ει ταυτα κατορθωσης. .Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε.

πως εκκαιεις σου τω ποθω. Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. πως το σκοτος φως εργαζη. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. . πως υιους Θεου εργαζη. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως αναγεις εκ του αδου. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. Πως θεους ποιεις ανθρωπους. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. πως την νυκτα περιδρασση. πως βασταζεις. πως και υδωρ εις δροσιζον. µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις.ΣΤ’. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως φθοραν εξαφανιζεις. πως µε ολον µεταβαλλεις. Πως ανεχη. πως και καιεις και γλυκαινεις. πως καρδιαν περιλαµπεις.

ισως και µειζοντα αυτων. Κυριε. κατα το θεληµα σου. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. καινους οµου και παλαιους.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. εν ουρανω δ᾿ ορω σε. τη υλικη. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. γινοµαι υιος Θεου. . ου τεµνονται δε ολως. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι. αΰλως. Αµην. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. συγκοινωνος θεοτητος. ως ποθω. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. Εγω πονω. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. πως δε µακραν σε βλεπω. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. ποιησει. ως ειπας. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. ∆εσποτα µου. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. εµοι δε καθορασαι. πως εν εµοι κατανοω. Θεε µου. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. Χριστε µου. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. θειους και κεκρυµµενους. Συ µονος οιδας. τη φυσει τε απροσιτος. γενοιτο. Θεε µου. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. του παναγιου Συµεων. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι.

οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. ους ορας. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. προς ηµας δε.ου προς αγγελους. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. Η’. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. θεοι τε κατα χαριν. ορασαι παρ᾿ εκεινων. αµαρτωλοι. πως εφορας τα παντα. τελωναι. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. και γινωσκεις. µοιχοι και ασωτοι. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. ατρεπτως. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. τεκνα Θεου. ηµας ορας δε παντας. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. βροτον οντα την φυσιν. Αλλ᾿ ουχι παντας. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. ανθρωπων τους επαινους. Θεε µου. φως ουν καυτοι τελουσι. ως γεγραπται. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. οσοι την δοξαν την κενην.

οτι ολιγον το δοθεν. οπερ ορων επιθυµω. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. Οιδα. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. Οτι ορω τον ηλιον. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. ζωουµενοι τε αυθις. οτι πολυ εστι. ει και πολυ ηγουµαι. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα. πιστευσον. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. Ουτοι δεησεσι συχναις. και δοκω µηδεν εχειν. Ακουσον. Εν αοριστω γαρ βυθω. ο ταλας. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι .και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. υπακοη νεκρουµενοι.

πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. πως αν ου φριξει. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. πως µη ποθουσιν. τον ταπεινον. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. αλλα και πασαν εφεσιν. των πραγµατων των θειων. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον. λαλουντα. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. ονπερ παντες ορωµεν. ναι δη και τα αορατα. η αλλοιωσις ξενη. Ειπε.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. ∆εσποτα. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. τον αθανατον µονον. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. ενεργουντα. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. υπερ την δοξαν την εν γη. εξω των ορωµενων παντων. αιφνης. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. ης κορεσθηναι. µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. δος και ηµιν πλουσιως . τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. τον εξω γης.

σοφια σοφων ηθετηµενη. Κυριε. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος. Θ’. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. Λεγε. θαυµαστον. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Θεω µεµωραµενη. αλλ᾿ απαθεια τις. (65) Αι. ινα µη λεγω. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. ων βλεπει. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου.και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. . το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. αι. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. Θεε. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων.

Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. . ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω. Ι’. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. φυσιν αϋλον. Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. την λιθου στερροτεραν. δι᾿ ης κινειται.

το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα. Πλην ην αυτος αποστολος. Νυν δε. ο ταλας.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. εν ουρανω τω πατρικω. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. ξενος πλουτος χρηστοτητος. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. αλλη πηγη ελεους. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. ως ηκουσαµεν. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. απερ καγω. και κεκρυµµενος πελων. το εν εµοι γινοµενον. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ .

ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. ποιος καλαµος γραψει. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. υπηρχον και µη βλεπων. Ποια χειρ λειτουργησειε. εν εµοι εκτελειται. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. Αυτα το φως παντως εισι. και το φως εν τα τρια. α εωρα. πως δε και λογω γραψω. Οπερ και νυν. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. αλλα τυφλος. οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. τον ασωτον εκ µητρας. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. συνεχοµενος τροµω. ποια χειλη λαλησουσιν. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. ποιος λογος εκφρασειε. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. ως ειρηται. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . φωτι τω τρισαγιω. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. ποια γλωσσα εξειποι. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. πιστευσατε.

ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. (71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. ως ειπεν ο προφητης.και. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. ως φασιν. Ζων δε νεκρος. αυτον εκεινον ευρηκα. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. ζων αυτος εν τω ταφω. . µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. τον Χριστον και Θεον µου. τον την ζωην διδοντα. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. ον µακροθεν εωρων. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. ολος εξαπορησας. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. Θεον αυτον. και κλαιειν χρη τον ασωτον. εξ ονυχων το θηριον. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων. ο λεων. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω. υπογειος. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. ολος εκλυθεις. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι.

Τα τρια γαρ οραται µοι. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. ειπε µοι. καταναγκαζονται. (72) Πως. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. αχλυς επι την κεφαλην µου. Θεου και Λογου. επειτα κτισις πασα. δυναµεως. ειτε Υιου η Πνευµατος. . Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. Θεε µου. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. φωτος. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. Πατηρ ουκετι εσται. και γαρ. και σου αποστερουµαι. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. οιµοι. Παθη θυµου τε κ αι οργης. δοξης. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. απολειται πρωτος αυτος. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω. ο εν κοσµω επραχθη. Αµφοτερα και γαρ εν φως. ευ οιδα. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. ου πας εφιεται. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. φωτος τρισσου εν τω ενι. Υιος και Πνευµα. η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. λειπεται γαρ του πλειονος. α ποτε ηφανισας. θεληµατος ωσαυτως. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. ενος εν τοις τρισι δε. Πατηρ.

προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. ουκ ιδεαν. ως εφαµεν. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. Εγω δε. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. ολιγον µεν. οση υπο τον ηλιον. ως του ηλιου. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως. ου µορφην. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. ου νυκτος παρουσια. ου φυσιν. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. ο ταλαιπωρος. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. οτε φανειται ολος. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. η κενη και µαταια. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. . και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος.

ηδονην τε και µεριµναν. ειπε. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος. προσαγορευση µε. ηλθεν θηριων πληθος. ου θαυµαστον. πως ου πληρες ελεους. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. Πως γαρ. οιµοι. Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. πως ανθρωποις αρεσω. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. οιησιν. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. αλλα και επαινουµενος. πως παντα γραψω.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. µη που τις απελειφθη.

εν θεληµα ανθρωπου. φως απλουν και ανειδεον. ω φυσις αµολυντε. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. αναισθητον. οιον το καθευδησαι. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. εγνωσθης τοις εν σκοτει . πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. ασωµατον. αληπτον παση φυσει. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. αχωριστον. ωσπερ πηλος τυγχανει. Πλην ου τριπλους. ολως ων εν τοις παθεσι. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. µηδε επεγνωκως σε. ατµητε. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. τρισαγια. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. ετερον δε του Πνευµατος. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. ουσια κεκρυµµενη. µεσον τουτου πλανασθαι. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. Χριστε. το παν ψυχης ειναι δοκω. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. ουσια αναλλοιωτε. οιον φαγειν τε και πιειν. Αλλ᾿. ασυνθετον εις απαν. ως αν ξηρια. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. αλλα διπλους. πως καθωραθης ως εγω. και αλλο της ψυχης µου. και µη εασης µε. αλλα νεκρον. Χριστιανος απο Χριστου. ω Θεε µου. ως ανθρωπος. Αλλ᾿. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως.

το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. ποια γλωσσα λαλησειε. επαθες ωςκακουργος σωµατικως. εσθιω. οτι οραται µοι το φως. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. ποιος λογος εκφρασειεν. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. φρικτον και υπερ λογον.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. τουτο η παρουσια. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. ινα και χειρ µου γραψη. ο ο κοσµος ουκ εχει. παντας ανθρωπους. φιλει µε και εκεινος. ου γινωσκω. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. Οιδα. απιστους. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω.ειπειν δε τολµα – και φιλω. ω και οµιλω . ∆εσποτα. Τουτο οικονοµια σου. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. ποιος νους ερµηνευση. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. και εδεσµευθης ως φονευς. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. . και οιδα. ω βασιλευ. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. αγνωστω δε τοις αλλοις-. αµαρτωλους. η γενοµενη δι᾿ ηµας. πιστους. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. Λογε. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. εθνικους. Φρικτον γαρ οντως. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα. Εγω δε παλιν.

οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. Ι∆’. α εις εµε ειργασω. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. και γαρ επιστασαι τα εµα. πως αν καλως νοησω. κρατος. (81) Εγω. µεγαλωσυνη. Βλεπω. και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. Ευχαριστω σοι. ω Θεε µου. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. οσα νοω και βλεπω. . φυλαι και γλωσσαι. ∆εσποτα. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. Οπως δε ταυτα γινονται. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ουκ ακηκοεν ους δε. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. καν ποσως. τον ποιητην του κοσµου.ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. ολος ων αµαρτια. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. ο ταλας. ∆εσποτα. ο Θεος µου. καν θελω. Θεε µου. λαλησαι ουκ ισχυω. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. ω πρεπει δοξα και τιµη.

αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. φοβουµαι σου το κριµα. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου.µηδεν ποιειν. Χριστε. οπως και ελεησης µε και σωσης µε. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. του καλου ∆εσποτου. . Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. οργης σου της δικαιας. Κυριε. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. µηδε απτεσθαι τουτων.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. υποµονην παρειχον. οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. τα πληθη των κακων µου. µηδεν λαλειν. Παντα ουν ταλλα. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. ∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. Βασιλευ µου. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. αντι δε των κολασεων. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. δουλος υπαρχων πονηρος σου. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας. ο ταλας. Σωτηρ µου. ερχοµαι εις απογνωσιν. ουκ οιδα. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. ως οιδας µονος. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε.

ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. εκει υπαρχεις συ αυτος. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. ποια ψυχη βαστασειε. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. Τουτο ουν το απορρητον. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. ο πορνος. ους εγωγε ποιµαινειν . οιµαι. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα.Εγω δε πως. οπερ ποιειν εταχθην. ο ασωτος. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. και πως εγω. Το δε κριµα των αδελφων. ο Θεος µου και Λογος. Λογε. ενος ακουων λογους. Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. και πως εγω. ους τεταγµαι ποιµαινειν. ο ταπεινος. γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει.

απηµονας. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. ων επραξεν αυτος. οις κριµασι γινωσκεις. Και γαρ. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. και τοις χοροις των εκλεκτων. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. ο. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου.τι φρασσω. ΙΕ’. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. ους δεδωκας µοι αδελφους.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. ωστε λογω. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. ευσπλαγχνε. ελεηµων. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. Συ γαρ ει η απολαυσις. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. ουκ εχων. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. ∆εσποτα των απαντων. ποιµαινειν εν συνεσει. πληροφορηθητι. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. Χριστε. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. φαιδρους των αρετων τω καλλει. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. αγαθων εντρυφωµεν. ει τι χρηστον η φαυλον.

και γαρ ειµι ακαθαρτος. τοις προεργασαµενοις.. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. Θεε µου. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. του φιλανθρωπου µονου. Θεε µου. οπως εκεινοις µε. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. ως εφικτον εστιν εµοι. συναριθµησας σωσης. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. τω ταπεινω την φυσιν. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. . µη φερων σου τον χωρισµον. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. ∆εσποτα. βαβαι. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. τον αθλιον. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. Θεε και ποιητα των ολων. Χριστε. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. τον κατηµεληµενον. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. Βασιλευ µου. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου.

Σωτερ. και τοις εσχατοις. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. δοξα τη αµετρητω σου. υπερ αιωνας απαντας. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις. δοξα σοι. ∆εσποτα. των πρωτων τοις εσχατοις. . αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. συγκαταβασει. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. παντα ποιεις. παντα δυνασαι. αληπτος αναφης τε. οµµασι νοεροις µου. τον ανω πριν φαινοµενον. υπερ αρχην δε πασαν. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. αορατος. απροσιτος. Αλλ᾿ οιδα. υπερ ουσιας νοερας. Σωτηρ. ως θελεις. και πρωτον. φαιδροτερον δεικνυµενος. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. ολος δ᾿ εν παση κτισει. αεικινητος πελων. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. ολος εκτος της κτισεως. υπερ τα παντα. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. διδως ως και τοις πρωτοις. ολος ων εξω παντων. ω του θαυµατος. υπερ φυσεως φυσιν. ο απροσιτος. Ταυτα προς σε λεγοντος. οπτανοµενος. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. δοξα τη δυναστεια. υπερ φως απαν. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. τον ποιητην του κοσµου. εργον σον γαρ κακειναι. κατα µικρον αυξανων.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. ολος τα συµπαντα πληροις. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. ως οιδας. ∆εσποτα. υπερ ουσιαν απασαν. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. οτι ατρεπτος.

µονοι πιστοι και βλεπουσιν. τω µονω φιλανθρωπω. τω προσινει. εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. ους φωτιζεις. εξω παντων υπαρχεις και. . οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. ως ειρηται. αληπτος αναφης τε. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα.εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. το φως του κοσµου. θεοτητος της θειας. οπερ εσµεν. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. (88) αυτος εγενου και βροτος. θεοι Θεον ορωντες. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. απροσιτος. τω συµπαθει. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. ως ηλιον σε αδυτον. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. και ορατος ολος αυτος. Επει δε συ. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. ως ασβεστον λαµπαδα. ο αληπτος εις απαν. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. τις ουκ ακολουθησει σοι.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος.

Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. τη προς σε συγγενεια. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. τουτεστι παντες συγγενεις. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. ιδου.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. ηµεις θεοτητι σου. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. τη ιδιοτητι τη ση. η πως ου φριξει πας τις. ο τουτο ολως εννοων. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. µελη Χριστος ηµων δε. Κινω την χειρα. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. εις. µελος αυτου γενηση. οι παντες αµα. τουτο καταµανθανων. α ειρηκαµεν. και γαρ αυτος συ γεγονας. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . υιος εκεινου. οτι βλασφηµω. αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. ο των απαντων κτιστης. υπερ εκπληξιν παντα. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. και εν σοι ενοικουµεν. και Χριστος η χειρ µου εστιν. Και πως ου θαυµα φοβερον. αδελφοι σου οι παντες. Σωτερ. Ποια φρικτα. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. (90) . Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. εν πνευµατι τυγχανεις.

ενδεδυµενος ρυπαρα. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. επεβαλες ψυχη σου.Κακως αρα υπελαβες. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει. εν ιµατιω παλαιω. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι. η συ και επησχυνθης. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. ολος Θεος γαρ. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. απερ λεγω. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. και Χριστος ηµων µελη. καλυπτονται γαρ.µελη Χριστου γενησονται. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες. πως ουκ ερυθριασεις.

Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. απαγε. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. αις ο κτιστης ενουται. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν. και γινεται ο γαµος πνευµατικως.ακουεις. υπερ α εγω ειπον. λαλων η και αυτος πανθανων. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις.καθ᾿ εκαστην. Ου φθειρει ολως. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. εις ουτος. α πεπονθε. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος. ολος αυτος Χριστος ην. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. απαθης τε. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . ολος µελεσιν ολοις. Και γαρ νυµφιος γινεται . θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα. κακεινω παλιν αυται δε. και νυµφαι παντων αι ψυχαι. . ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. ου µεµερισται. Ευλαβης ο Στουδιτης. αβλαβης.

παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. υπερ αβυσσου βαθος. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . Και µαργαριτην εκζητων. ω παιδες συναχθητε. πονηρων παντων πορρωθεν. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. ως ειποµεν. πως ευρειν εξισχυσει. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. µαλλον δε σπερµα αγιον. Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων. µη πλανασθε. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. εγω σοι τι ποιησαιµι. τα φρικτα πως σοι δειξω. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. (93) πως εις τον οικον δε. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. ω πατερες. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. πατερες.λαβοι και ταυταις ενωθη. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι. φθασατε. πριν η το τελος φθασει. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. Αλλ᾿. του ∆αυιδ εισενεγκω. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. ολως συνουλωµενα. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. ψυχην ουκ απεδυσω. δευτε! Αλλ᾿. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. ω γυναικες. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. οιµοι. αλλ᾿. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. αφθορα. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. ευθυς ποιει αφθαρτους.

. ουχ οραται ολως. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. αυτος ευρισκεται εντος µου. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. κακεινος. και τι το φως το νοητον. και τις ο πλουτος ο πολυς. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. Εστι γαρ πασιν αληπτος. ο τινι ουχ οραται.εν τω Χριστω µου και Θεω. Αµην. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. ως αορατος. (95) Λογιζοµενου µου. ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. ολος περιπλεκοµενος. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. ολον καταφιλει µε. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. ω πρεπει πασα δοξα. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. ιδειν τον ποθητον µου. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. ΙΣΤ’. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. αχωρητος τω κοσµω. εστι και επιθυµητος. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη.

πως ανοιξω στοµα. τον παντων εχων κτιστην. ποιους λογους δε εφευρω. µετεχω και της δοξης. των πολλων πληµµεληµατων. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. ποια ρηµατα προσαξω. (96) Πως υµνησω. πως τα χειλη µου κινησω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. πως δοξασω. πασαν φυσιν υπερεβην . Σωτερ. Σωτερ. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. πως τους οφθαλµους διαρω. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. Πως εις υψος ολως βλεψω.Μεταλαµβανω του φωτος. ΙΖ’. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. Πως λαλησαι δε τολµησω. ουχι της γης και των της γης.

παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. τρεµων ολος. Θεε µου. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν. ουδε επραξε τας πραξεις. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. Φριττων ολος. Σωτερ. Αλλα τουτο παλιν οιδα. παντων ζωων εναλιων. ως ου µεγεθος πταισµατων. ουχ αµαρτηµατων πληθος. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. (98) τουτο πεπεισµαι. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. ο του σκοτους εργα πραξας. και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. . Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. πως σε βλεψω. ο ταλας.

και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. ουτως δεξαι µε. οικτιρµον. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. πλυνον εν αυταις ψυχης µου. υπερ νουν τε ελεος. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. . εκ ψυχης µετανοουντα. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. υπερ λογον. κοινωνους θεοτητος σου. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. µαλλον δε υπερ το µεγα. Ενθα δ᾿ εστι. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. Χριστε µου.

και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις. τον σον.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. και εις υψος αναβαινει. Ω Χριστε µου. Χριστε µου. καθ᾿ οσον στερεουται. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. οτι πασα . οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. ξενον ανθος! Ξενον ειπον. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. οικτιρµον. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται.

αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. ως πολλων πληγων αξιους. µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. οπερ φυσεως ουκ εστιν. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. αφραστον τω ειδει πελει. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. Το γουν ανθος. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. υπερ φυσεως δε φυσιν. πασαν φυσιν υπεραιρον. Θεε µου. αλλα τρεµοντας το περας. οπερ φερει.φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου.

µηδενος εων µεµνησθαι. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. Πως καρπος του δενδρου διχα. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. υπερ εννοιαν δε πασαν. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. α παρεχειν οιδε φοβον. . Οντως θαυµα υπερ λογον. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος.την εκεινου ολον νουν µου. ω Χριστε µου. αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται.

ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. Αφραστα. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα. Πως. ως ειπον. εξωθεν του κοσµου εστιν. ηθελον σαφως ειδεναι. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ακτιστον κτιστων εν µεσω. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. παντουργον φως και φωτιζον. ουδε ολως τι του κοσµου. ον ο φοβος αποτικτει. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. ταυτα. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. . ειπε µοι. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. ο καρπος τε.

Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. κρατητον ακρατητον δε. ως εδοκουν. .Νοει α σοι. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. τεκνον. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος.

Και τοσουτω µειζων πελει. ωστε ορη µεθιστανειν. τι ποιησει. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. του την πιστιν πασαν εχειν. που φανειται. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. τας ενεργειας. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. Απαγε.ως Θεος παντα πληρων δε. ειπε µοι. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. πως αν αλλως γε κρυβειη. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. του ειδεναι πασαν γνωσιν. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. . βαθος τε των µυστηριων. και µαθηση. ει βουλει.

Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. εστι πυρ. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. εστι και αιγλη. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη. ˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. γινεται φωτος νεφελη. ηλιος αποτελειται. Τουτο ην. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. . την του κτιστου.

ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. εξεζητει. . ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. ως εδοκει. (108) Ηλθεν ουν. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. ουρανους περιεπολει. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω. απεδιωξε δειλιαν. ως ηβουληθη. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ. Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. εξηρευνα τον αερα. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε.

και ηνωθην τω ακτιστω. διχα της αγαπης λεγω. τω αναρχω. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης. διχα ταυτης ευρεθεντες.ενεποιησεν ανδρειαν. της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν. τω αφθαρτω. ω Χριστε µου. . ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. πως υπαρξει τουτο ολως. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις. οπως εγκρατεις αγαπης.

Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. οτε γενηται η κρισις. ουκ ακουεις. οιµοι. οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. πως φευξοµεθα το σκοτος. ο σος προπατωρ. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. οτι ος αν ευρεθειη . βιον. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. Βασιλειας εκπεσοντες. πως απαλλαγωµεν λυπης. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. Ουτως νοει µοι και τοτε. Σωτερ. της σης θεας λεγω. ειπεν η αγαπη. ηδονης αντιλαβοντες -ω . Αφρων. ποιαν αλλην σωτηριαν.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. Της χαρας ει στερηθωµεν.

εξω τε του παραδεισου. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. ναι δη. Αρετων πασων δε πρωτη. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα. αρετας καν πασας εχη. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. ελαβε ψυχην και σαρκα. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. (112) πιστευσον Θεω τελειως. ισταται γεγυµνωµενος. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. Καν αµαρτηµα µη εχη. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. οπερ εστιν η αγαπη. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. ο µη εχων την αγαπην. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. εδωκε δε Πνευµα Θειον. . ισταται γεγυµνωµενος.

τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. ακουσον του Λογου λογους. λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. ει µη Πνευµατος την χαριν. των επι της εκκλησιας. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. Ακουσον φωνας ∆εσποτου. ακουσον των Αποστολων. υδατος του αειζωου.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. τεκνον. ακουσον των διδασκαλων. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. «Ωµοιωθη. αυτη . Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει. λεγων.» Τι το υδωρ τουτο λεγων.

Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. πως κατειδε. ει αορατος τυγχανει. ωσπερ συ υπολαµβανεις. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. Τι πλανασθε. ει ακρατητος υπαρχει. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . αρτι λεξον. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. διδαξον µε. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. Που ουν τουτον ολως ευρε. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. Τι και αλλοις απωλειας. πως εφευρεν. ον ουχ ευρεν. ον ουκ ειδεν. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. ον ουκ εσχεν επι χειρας. Εµπορος ευρων δε τουτον. Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. διδαξεις.

Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. εαν θελης. ουδε κτηµατα. και ακουων. Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν.τι κατεβαλου. ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. ου πλουτον. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. Συ γυµνος απο κοιλιας . ο ∆εσποτης ειπεν ειναι. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο. και πτωχος αυτος γενηση. ην εντος σου.

προσεφερον µοι δωρα. γυµνον µε. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. του ποιησαντος τα παντα. ω Θεε µου. Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. Λογε. ναι. Σα δε ποια λεγεις ειναι. Τι γαρ εδωκεν η πορνη. οπερ δωσω εις τιµην σου. ποιον πλουτον σοι προσηξε. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. ουδε λαβης βασιλειαν. και ακουση˙ Ναι. .εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. Αφρων. µονε ανεξικακε Θεε µου. και ελεησον µε. Και ου ληψη µαργαριτην. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. τι δε ο ληστης παρεσχεν. Χριστε µου. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. ο δε ασωτος. Ταυτα λεξον. Σωτερ. ολως ουκ αισθανη. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. ∆εσποτα.

Εγω γαρ. παντως εχω εξουσιαν. οι αδοµενοι εν κοσµω.Ταυτα µοι και συ. Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. ο πολλα κακα ποιησας. και παρεξω σοι και δωρον. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. αξιον ουδεν λογιση. . ους ο κοσµος. κοµισον και ληψη παντως. και δικαιως. ως η πορνη µοι προσηλθε. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. ει βουλει. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη. Πιστει δε ληστης εσωθη. ο. ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. (117) αξιον ουδεν νοµισεις.τι ολως κατεβαλου. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. εαν λαβη. ως εκεινη παρεσχοµην. εαν προσελθης. ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. παντως εχω µαργαριτας.

και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. Ου τω στοµατι δε µονον. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι. Και ουκ ελαβον τον ποθον. µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. οπερ εστιν η αγαπη. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε. Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. ον ιδων απεδεξαµην. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. . αλλα και ψυχη ελαλει. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου.

και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. του σιναπεως τω κοκκω. Χριστου. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. Οµοια εστιν. .ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην. κατεχοµενος επαρσει η φθονω. µεριδα. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. υποκρισει δε προσελθοι. Ει δε βουλει. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . προσεχε. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. Ουτως ουν. ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως.

ως µηδενα τουτο βλεπειν. ο ακουων. ον ειπεν. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. οπως φυη. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη.» Λεγε τοινυν. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. τον σιναπεως. οι θερµως ταυτης ερωντες. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . Τι νοµιζεις ειναι τουτον. εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. τις εστιν ο κοκκος ουτος. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. ει µη βαλης σου εις κηπον. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων. µενεις ολως διχα σπορου.

Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. πριν σκοταση. αλλοτε τον σπορον λαβοις. ου βλαστησει. ειπεν ο ∆εσποτης. ωδε σοι ως υδωρ πελω. Οντως ολος γεµεις πλανης. ει µη ενταυθα. ειπε µοι. αδελφε. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος. εαν βουλει. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. . αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. µοι ειπης. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. ου καρπευσει. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. ωδε δεξαι την σφραγιδα.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. Ποτε δε. ερωτω σε. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. Μετα θανατον. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. ινα φυη. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. γινοµαι σοι. Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου.

αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. ΙΗ’. (124) Τις εξισχυσει. εις αιωνας αιωνιους. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας. Ω Χριστε µου και Θεε µου. ∆εσποτα. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. Θεε µου. µη µε κατακρινης τοτε. Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. Σωτηρ µου. αµην. . ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. περι σου διηγεισθαι. γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. και λαβειν σου Πνευµα Θειον. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. καθορωντα σε. Οτι µεν εις. απαντες αγνοουµεν.

ην ηµιν εδωρησω. Τουτο εχων ου καθορω. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. Ω δωρου. ως ουκ αξιως του καλου. αβυσσος ευσπλαγχνιας. κρατητον εν νοΐ µου. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. του υπερ πασαν κτισιν. φως απροσιτον. Τουτο τερπνοτης και χαρα. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. ουδε ρεµβεσθαι ολως. µηδαµου χωρουµενην. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. απειρον. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. τι δε και ουχ υπαρχει. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. πραοτης και ειρηνη. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. συστελλεσθαι ποιε δε. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται. αορατον βλεποµενον. ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. αναφες αψηλαφητον. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. χωρητον αχωρητως. φως ενεργουν τα παντα.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. και αφιπταται απαν. Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. φως ουσαν. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . ελεος αναριθµητον. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. ανεκλαλητον.

Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. χωρισµον των ιδιων. Εκτοτε ουν χειραγωγει. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. ευτελειαν. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. εν. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. Θροουµαι. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. ινα µη αποθανη. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. απροσπαθειαν. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. οσον ισχυος εχει. ενισχυει.και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. καταλιµπανουσα ταχυ. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. ερχεται εις βοηθειαν. αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. ταπεινωσιν. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. αφιπταται συντοµως . Οταν δε γνω ητις εστιν.

φευγουσι παντα παθη. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. και υπνωσαι ου βουλοµαι. ηνπερ εποθουν. Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. φωνας δε ουκ ακουω. τι εστι. Κατα µικρον αναπτεται. καλλους αυτης κατατρυφω. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. α λαλειν ουκ ισχυω. ουδε φοβουµαι θανατον. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. Θλιψιν ουκ οιδα. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. φωτιζει µε. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. Εν τη καρδια µου εστιν. εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. καταφιλω και προσκυνω. ζηµια γαρ µοι τουτο. βλεπει µε. περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. µυστηρια διδασκει µε. εν αρχη γαρ τυγχανει. εν ουρανω υπαρχει. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. ην και βλεπω. παρηλθον γαρ και τουτον.

τεκνον µου. τι δειλιας και τρεµεις. εφη. (129) και η φλοξ διανηπτετο. και αν µη µεινω αφλεκτος. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. Κυριε. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. Πυρ. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. Εξεστην. Μεγα το θαυµα και φρικτον. Πως σοι εξειπω. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. το κελευσθεν εποιουν. εφην. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. ∆εσποτα. Εν τεως τουτο λεξω σοι. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων. µειζονα τουτου οψει. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . ινα µε βεβαιωσης. Εγγυτερον µε ηγαγεν. ον το πυρ εσεβασθη. ου γαρ δυναµαι παντα. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. και αυτος εστη µεσος. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. οθεν ηµεραν ευρηκα. ειπε µοι. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. αδελφε. ειπον. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. την µη εχουσαν τελος. Αγγελος ην.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. Φοβουµαι. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε.

και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. ουδε γαρ ειχον οπλα. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. εκενωσαν τα βελη. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. αλλα δουλους απεστειλεν. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. α εξειργασω δι᾿ εµε. παντες εστραφησαν κενοι. τον ασωτον και πορνον. µεσον ληστων. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. παρην και η νεφελη.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου. Επιστευσα. (130) Κυριε. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. Ο Φαραω εκρατει µε. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. ους υποσπονδους ειχεν. Ο στυλος ηπτε του πυρος. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . Φαραω µη φοβεισθαι. Κατεδραµον. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

ου πασι δ᾿ αυτος.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. αλλ᾿ ετερου. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. Ου γαρ την φυσιν. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. ει αποκεκρυµµενος. Και ουκ αν εγνως. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. ει ονοµα ουκ εχει. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. ως ειπεν. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. (156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. . Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. ει µη ο ων αφραστος Θεος. ει αορατος. ει µονος υπερ λογον. Ει ουν αφραστος. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. ει απροσιτος.

ειπε περι σου. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. λεγων. ω Θεε µου! . ους ειπειν ουκ ισχυω. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. Φριξον. καταµαθε σαυτον γε. ανθρωπε. και τις. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. αρρητα λεγων ταυτα. (157) απερ ηκουσεν. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. ειπε. ο ουτως τον Θεον ερευνησας. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου. ειτε πραγµατι. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν.

επειτα λεξον και. Ουτος και ποιµην. δευρο. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. του νεου λαου των λογικων προβατων. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες. της οδου µη εκπεσης. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. ουτος και αρχιτεκτων. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. πως αυτος εσωθης. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. . ως µη πραξας α λεγεις. πως ηµεις σωθωµεν. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. της πετρας.Ναι. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. Ει βουλει. των περι ηµας. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους.

τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. ω σοφιας σου. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. ηλιον και τα αστρα. εκπλαγηθι. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. α ορας καθ᾿ εκαστην. διδαξον περι κρισεως θειας.και αλλα πολλα. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. ο παντων κτιστης. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. . τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. και Θεος ανεχεται. Ειπε. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. βλεψον εις την γην. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. διαλογισµων. ενθυµησεων αµα.

ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. και οσα βλεπεις. σεαυτον κατανοει. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. ωσπερ καλον στρουθιον. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις.συναξον τον νουν. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. λυκους δε φυγης. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. ει µη δυνασαι κυνα. και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. . ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν. ενθα φοβος ουκ εστιν. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. µη στραφης εις τουπισω.

αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια. σπουδασεις. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. Ερεις˙ Οιδα. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. Κακον αλωπηξ. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. Ει επινοιαν. . ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. ον λαλεις. πως ολος εστιν εξω. φιλη ψυχη. υποκρισει βιουσα. προσποιησει γαρ θνησκει. ωσπερ πρωην. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον.

Επινοια η πραγµατι. ∆οξα σοι. ειπε. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. αµην. ατµητον ουν. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. µη συσταλεις. (163) Νοειται και γαρ αληθως. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. ως ειρηται. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. πως ενδον της οικιας.ει δε πραγµα τι. οθεν ουκ εχωρισθη. εγω γαρ ου γινωσκω. ου φραζεται δε ολως. θεοτης απεριγραπτε. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει. ολος παλιν αναληφθεις. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. αµεριστε τη φυσει. . ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. τοις πασιν. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. παντως ειπης και ποταπον. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. τα απορρητα πασιν αγγελοις. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. ολος αυτου αχωριστως. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων.

και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. ο εις εµε. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω. αλλα κεκαλυµµενον. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι.ΚΒ’. Εγω το αστρον το γλυκυ. ηδονων αµαρτιας. (164) Τι το καινον µυστηριον. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . οικτειρον τεθλιµµενον. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. ∆εσποτα των απαντων. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. ο αχωρητος παντη. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια. οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. υπαρχω µη διστασης. Ελεησον λυπουµενον. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. µη οργισθης.

και φλεγεις υλην. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. ηλιος. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. ατρεπτος την ουσιαν. εξω του φωτος του αισθητου. απροσιτος. αναφης. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. ηλιου τε και σκοτους. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. ο αναφης. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν. ολον θεοποιεις µε. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. Πως δε και ουκ αισθανη. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. αχωρητος υπαρχω. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. ω παρανοια. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. ερωτων α γινωσκεις. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. ωσαυτως. Ω τολµη. αορατος τοις πασιν.Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. ανενδεης. και α οιδας. αψηλαφητος. . του ∆εσποτου. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. εξω των ορωµενων. ινα εκει µε ευρης. ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. οσα ορας. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος.

πως αµεριµνεις. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. ει δυνατον. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. οπου στενωσις απασα. το απαυστον τε πενθος. ειπε µοι. ως ειρηται. µανθανειν˙ ω του θαυµατος. µεριµνα τε και λυπη.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. πως αµελεις. οπου λακκος ο µεγας. Πως απο γης. µαλλον δε ουδε ταυτα. πως αυτην κατορθωσης. Πως ου φροντιζεις των κακων. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. βρωσεως. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. εν εξορια. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. απο πηλου. ως ουδεις οιδεν αλλος. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. και ο κακος διαβολος. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . Περι εµου θελεις λαλειν. η ση προµητωρ. αλλα εµου του ουρανον. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. ερευνας τα εν ουρανοις. ο τουτους απατησας. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. το ουαι. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. οπου το θρηνος. οπου το σκοτος το βαθυ. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. ων επραξας εν κοσµω. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις.

Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. συγγενεις τε και ξενους. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . πλουσιους. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. ενδοξους και αδοξους. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. πενητας οµου. Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. Τις ο δικασας απαθως. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις. λεια βλεπων εν τουτοις. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν.

εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. οση δυναµις. ποτε δε αστρον. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη. αιγλη και πυρ οραται. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. θαυµαζης η εξερευνας. προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. αµεριστον τη φυσει. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. και γαρ καθαιρει. . οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. ο το πυρ λογω κτισας. και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. Πνευµατος του Αγιου.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος. ασυνθετον. απλουν ολον. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. ανεξερευνητον οµου. (169) οπως δεικνυται ηλιος. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. µηδε τας ενεργειας µου. υιε ανθρωπου.

(170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. ΚΓ’. Ταπεινωσις δε λεγεται. ανθρωποις τε απορρητα. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης. αµην. ως τα του κοσµου παντα. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. οπερ ζηλος καλειται. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. ανεκλαλητα παντη. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν.

αλλα ης αρχην µη εχων. ω καλων απαντων ανω. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. ακαταληπτε τη δοξη. Πως και εξω των κτισµατων. εξω. υπεραναρχε Θεε µου. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. η κτιστις παντων. των παντων. παντων ων κεχωρισµενος. Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ανερµηνευτε τοις εργοις. (171) Ω Τριας. απεριγραπτε τη φυσει. Ω ζωη. Θεε.ουτε εκτος εστι του παντος. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. ω αρχη αναρχου λογου. ος ου γεγονας ουδεπω. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. ον εντος µου περιφερω. ειπε µοι. ω Θεε µου µονω. αναλλοιωτε ουσια. ποιου δε. Ο προ παντων δε υπαρχων .

Ποιον τουτο λεγω ζωον. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. οτι και προ παντων ηµην. αλλα νοητως µοι νοει. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. νου παντος εστερηµενη. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. . ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. Ου σωµατικως σοι λεγω. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας.και πληρων το παν ως πληρης. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. ουδε εσω ουδε εξω. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει.

ειπε µοι. πως δε και µικτως αµικτως. καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου. (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. Πως. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. Το δ᾿ αυτο. . ει συ καµµυσης.Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. φρασον ταυτα. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. αληπτον ευθυς υπαρχει. Πως ληπτως και πως αληπτως. τοις τυφλοις ου παραµενει. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. συνεστι δε τοις ορωσιν. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Πως τα αφραστα σοι φρασω.

(175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. . ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. κρατητως ου σφιγγονται δε. Πως δε κατασχειν ισχυσεις. Εχεις ολως ου δοκεις τι. οτι εχεις. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. µερικως η και καθολου. κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις. εν φωτι δε και τα παντα. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. οτι και βλεπεις. πως τον αληπτον κρατησεις. λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. πως δε τουτον ολον κτηση. πλην και ατµητον υπαρχει. Τα απλα απλως κρατουνται..Οτε δε δυνει. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . εφαπλοις τας σας παλαµας. ειπε µοι.

ολον µαλλον εκτυφλοι σε. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. ον ει και τρανως προσβλεψεις. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. µοι ειπης. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. πως δε λογω παραστησαι.Παντως ουδαµως. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. Απαθες δε µενει παντως. πως και µιγνηται αµικτως. Πιστει παντα παραδεχου! . πως εκφρασαι. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. ασυγχυτως τουτων πελει. πως ειπειν µοι. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. Πως ληπτος εστιν αληπτως. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. ουκ ασωµατος γαρ παντως. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει.

Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. ως λεγω. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων . Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. παντα εστιν. λεγε. πιστις ολως ου δισταζει. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. αιτιον δε ον των παντων. ιξευτων τε παντων πελει. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. αλιεων σοφωτερα. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. Η ου νηθει. κατα φυσιν. πλην. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει.Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. ο αυτος ου παρεισηξε. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως.

(178) Ναι. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης. Η ακτις µεν καθοραται. και εξω παντων εστιν. τον δε ηλιον ου βλεπω. ναι.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. Την ακτινα και γαρ βλεπω. ο βλεπω. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. Ολον τουτο δηλονοτι τις. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. ναι. και φως αυτος υπαρχει νοητον. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. ονπερ βλεπω. ως ακτις ηλιου µονη. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. αληπτως. τις µοι δωσει. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. ναι. ψυχας φωτιζον. Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. και ληπτος αυτοις τυγχανει. λεγω παλιν˙ που ευρησω . υποδειξει. αλλ᾿ οραται αορατως. πως ουκ εστι µετα παντων. των παντων µεσον εστι. ηλιος τυφλοι δε µαλλον.

Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει . Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. και διΐστανται αφραστως. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. ει και ολον παντως εχω. αλλα το ολον εχω. και µη βλεπων ολον ολως. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. Τουτον εχων λεγω εχειν. Προς τον ολον ποσον εχω. Πως το ολον. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε. τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. τη ακτη των θαλασσιων. ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις.την πηγην την των ακτινων. ονπερ εχω. . ου χωριζονται δε ολως. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις. θαυµαζω. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. τι µοι λεγεις. µη λεγε˙ ου. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει.

οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. ει οιον τε. Ουδαµως. και διψω. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. Προς ουν πασας. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. οτε πινω. αποκριθηση. λιµασσω. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν. καιτοι συνηµµενας εχεις. Ου. Οτε χορτασθω. πως θεαση. . Τας δε πασας συ ουκ εχεις. Παντως. (181) οτε δε πενοµαι. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων.Το γαρ ολον. ποσον εχεις. λεξεις. οσον βλεπεις. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. Λεγεις˙ Ναι. Ως ρανιδα µιαν ειπης. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. πως γαρ ισχυω. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. Πασας δε κρατεις παλαµη. αλλ᾿ ολιγον. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. πλουτω.

Η σταγων δε παλιν αυτη.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. περικλυζον. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. ατµητος υπαρχει ολη. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον. µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. ολως εχειν τι δοκησω. δυσθεωρητος εις απαν. αναφης. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. η Θεος ολος υπαρχει. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. Οντως εχων ουδεν εχω. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. βλυζον. αληπτος παντη. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. Θαλασσα ουν τη σταγονι. Οτε δε καλως εγγισω . Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. παντοτε πτωχος υπαρχω.

καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. ο ταλας. (183) ουρανους δε υπερβαινω. ως δοκω. ως ληπτην σφιγγω κρατησαι. Ειτε φευγει. του ηλιου και ακτινων. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. ουκ οιδα˙ τεως βαινω. ουρανων τους ουρανους τε. τεως τρεχω. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. ου γινωσκω. τεως φθασαι ουκ ισχυω. ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης. Απο υψους ουν εκπιπτω. Ουτως τοινυν εχοντος µου. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . Τουτο εργον. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. ειτε ισταται.και δοκησω του προσψαυσαι.

Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω.ανω κατω. το δε τελος αρχη πελει. ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . και ποσως κατανοουνται. Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. Οταν πεση. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. οταν τρεχη. τοτε τρεχει. η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. ισταται δε. Ολος κατω κεκλιµενος. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων. Ει δε καταπλαγης ταυτα. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. αµυδρως και γαρ ορωνται. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. Ατελης η τελειοτης.

αισθητους και νεορους τε. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι.και τα εν αυτοις εις απαν. ο ηµιθνης δε και νεκρος. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . Ναι. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. αισθητου και νοητου τε. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. ους ει βλεπεις. ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων. νοητον δε ουδαµως ηλιον. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. ο δε θνηξας εν αισθησει. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. ανενεργητος εις παντα. οσην εξει την οδυνην. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. ηµιθνης τυγχανεις παντως. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. Ο νεκρος αναισθητει γε.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

Αυτη απολογησεται. Χριστε. µοναζων ειναι θελεις. ΚΖ’. Θεε µου. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. Και τοτε ου µοναζων ης. ποµα το ζωηρον σου. εις εµε. ιδου. ω µοναχε. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. Σωτερ. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει. ου µη στερησης µε. οθεν ουκ εχωρισθης. ∆εσποτα. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. τον ταπεινον και ξενον. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. αυτη µε δικαιωσει. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. ειρηκας. επιφανεις φωτισης. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. Ο γαρ πιστευων. ει αληθως. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. τα κατ᾿ αξιαν. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. Ουτως ουν µε πιστευοντα. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. Χριστε. πιστευω.και γεγονοτα ανθρωπον. ω Χριστε µου.

καν µοναζη. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. καν εν ερηµω καθηται. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. ου ουδαµως χωριζεται. ενθα η αναριθµητος πληθυς. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. οιµοι. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. πατριαρχων και των λοιπων αγιων. ολως. ουκ εν τροφη η ποσει. ουκ εν ηµερα η νυκτι. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. φωτι τω απροσιτω.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. . Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. ειπατε µοι. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ιεραρχων. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. ου µακρυνεται ολως. φωτι τω ανεσπερω τε. Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. η των δικαιων. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. ει δε µη τουτον εγνω. και πως µοναζων. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. ου γεγονε µοναχος.

µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. λεγε µοι. εν γυναικι ανηρ δε. εφ᾿ ω περιπατουσιν. ει και τη γη κρατουνται. ω παµβασιλευ. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. ωσπερ εν τοιχω βελος. τον νοµον ου φυλαξει. η πως ειπειν ουκ εχω. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. εµπεπηγµενω εν φωτι. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. βλεπε. ηλιος δε εκεινοι. µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. η συνηρµοσθη απαξ. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. Ο νοµοθεντης. . Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. και το φως εστιν εν αυτοις. ω κατοικουσιν αγγελοι. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. η ως αστηρ εν ουρανω. η ο ανηρ της γυναικος. το αδυτον και θειον.

Ω θαυµατος. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. προς ον τον ποθον ειχε. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει. αδελφοι µου. οιµοι. και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. ναι. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. θεοι Θεω συνοντες. ει και ολον ορωσιν. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. Εκεινον και ποθησωµεν. ναι. οπως βαδιζη χαιρων. φιλοι. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. ο αυτους ανια. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. . µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες. οπως ελευθερος φανη. µη απολειφθητε. Και τουτο εστιν. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. Ναι. οπως απελθη εν σπουδη. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. πασαν εκπληττει φρενα. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. ναι. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. διαναστητε.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι.

το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. φιλοι. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. φιλοι.Μη λεγετε. φιλοι. συνεπαρθητε δη µοι. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. . τι καταρραθυµειτε. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. ουκ εστι. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. Τι κατοκνειτε ταπεινοι. µη λεγετε. ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. µη λεγετε. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. Ιδετε. αµαρτηµατων ρυπος. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. Ουκ εστιν ουτως. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. τον φιλανθρωπον µονον. µη πλανασθε. τον φιλοικτιρµονα Θεον. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. µη πλανασθε. τιν ατιµον και αδοξον. ου σωµατι. αδελφοι. δευτε µετ᾿ εµου. την κενην και µαταιαν. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. Μη λεγετε. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. ναι.

µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. Θεου του ελεηµονος. µακρυνατε. βλεπω τον Βασιλεα. βλεπω αρχην την αναρχον. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. ΚΗ’. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. βλεπω αιτιαν παντων. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. εξ ης παρηχθη παντα. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. µη ποµα µοι κοµιση. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. αποστητε. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου. µηδεις φωνην αφηση. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. ολον το Θειον Πνευµα. βλεπω πηγην παντος καλου. Θεου του φιλανθρωπου. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. εκει δε ολον τον Χριστον. ουδε αυτον τον ηλιον. .

και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. ειδως ως ου θανουµαι. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. εξω φωτος και σκοτους. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. παρακαλω. το αισθητον και σκοτεινον. Θεον. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. . του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. Χριστον λεγω. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι. (219) οτι ζωην την αληθη. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. ο ψυχην ου φωτιζει. Οντως ουδεν. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. Αφετε µε.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. Ου µονον καθοραται γαρ. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. ου µονον θεωρειται. οτι το φως του κοσµου. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. ως ειρηται. Νυνι δε. υπαρχει και αιτια του ειναι. ο και ζωη. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες.

ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. το ου τι. το τι. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. τας φθειροµενας ταυτας. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. Εστι και γαρ αορατος. κειται και εν παλαµη. Τι προς τας υλας βλεποµεν. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. ανερευνων χιτωνας. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. ου ληστης τε αρπασαι.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. ου ψηλαφαται ολως. ω θαυµα. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. των δ᾿ αναξιων απαγε. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. τι πλανωµεθα παντες. το αναισθητον τουτο. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. ονοµα γαρ ουκ εχει. . ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. τι προς το φως κεχηναµεν. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. καν την κοιλιαν τεµνειε. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην.

ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. κρατος και βασιλεια. Χριστε µου. πιστευσατε. τοσαυτης σου χρηστοτητος. πως ινα µη λυπωµαι. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. βουλη. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. ισχυς τε.Κρεισσον θανειν. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. . Υιε και Πνευµα. ω φως ως εν και θεληµα. πολλακις. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα. εις οιον τε. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. τον µικρον λεγω κοκκον. γνωµη. και µονον τουτον κτησασθαι. το δε πυρ αυθις θερµην. Πατερ. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. ω δοξα µια και αρχη. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. ελεησον. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. πηγη των δακρυων. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου.

αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. αλλ᾿ ολην. λυτρωτα µου! . Θαρρησας ουν εν εµαυτω.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. ειπον. ως ου σβεννυται ολως.εν τω νοΐ µου προτερον. ην µετ᾿ εµου εποιησας. ω του θαυµατος. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. ο Θεος µου. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. ουχι το φως δε χορτος. κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη. καλως και γαρ εκκαιεται. και µενων χορτος εστι φως. Ω θειου δυναµις πυρος. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. Πως µενων αναλλοιωτος. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. ω Χριστε. εις φλογα µετεποιει. και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. πλην κορεσθεις. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. οθεν ερρυσθην. ο εγκαρδιος ποθος.

(223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. ω παµβασιλευ. ω Θεε µου. αστραπτων και στρεφοµενος. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. οπως εµφορηθω σου. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. το φως του σου προσωπου. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. ναι. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. . αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. Ναι. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. εν εµοι παλιν λαµψον. τουτο δος µοι. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. πλην πρωτον. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι. ∆εσποτα. ολος δεδοξασµενος. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. τουτο χαρισαι µοι. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι.

Χριστε µου. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. και προς σε εγγισω και προσπεσω. ΚΘ’. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. πεπιστευκοσι. τουτο ανουν. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. α επηγγειλω τοις εις σε. (225) Ποθεν ερχη. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. Οντως ουδεν. αµην. πως εισερχη. Θεε µου. και εξισταµαι και εξω . Σωτερ. αφωνον µε απεργαζεται. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. των µη επεγνωκοτων σε. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. Χριστε.ατρεµας ολος. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. Οιδα. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. υπεν νουν τε. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε.

οτι βλεπω θαυµα ξενον. Οµως αρτι πασι λεξω. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. ινα συνελων σοι ειπω. οτι κεκληκε µε µαλλον. Πλην εκαλεσε µε. και υπηκουσα ευθεως. και κακιας ειργασαµην. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον. µοναχοι και κοσµικοι τε. πλουσιοι τε πενητες τε.γινοµαι φρενων και λογων. πασαν φυσιν. παντα λογον υπερβαινον. βασιλεων και αρχοντων. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. οιδα. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. πασαν κτισιν. και ευθεως τω καλουντι . µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν.

ουκ ενεδωκα του τρεχειν. εχαιρον εγω µεγαλως. Τουτον βλεπων ανεπηδων. τας οδους περιεσκοπουν . αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. εγγιστα µου πλησιασας. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. και αφιπτατο. κρυπτοµενου. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. αλλα παση µοι ισχυϊ. εφευγεν εκεινος ταχος. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. ιστατο µικρον εκεινος.ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. ετρεχον εγω ευτονως. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε. ερχοµενου. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων.

και φραγµους. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. Ουµενουν. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. τους σοφους εν αληθεια. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . αλλα προφητας. συν αυτω τω κοσµω λεγω. τους ποτε αυτον ιδοντας. ονπερ βλεπων . ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. οτι ηρωτων. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως. αποστολους και πατερας. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. αλλα παντα τα εν κοσµω.

ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. Ολως γαρ ου καθοραται. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. ου οιδα. Πως Θεος των παντων εξω. ουτε εγνω που υπαρχει. πως ελθων. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. ολως ου κατανοειται. Υιος ωσαυτως. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. απεριγραπτος Θεος µου. που ποιµαινει. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω. ολος ολω µοι ωραθη. Πως γαρ εµελλον ειδεναι. που κοιταζει. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. συν τω Πνευµατι τω Θειω.τη τοιαυτη διαθεσει. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ακουσατε µου. εις Πατηρ. ποθεν ηλθεν. . Ουτος ουν. τη ουσια και τη φυσει.

ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. επειτα και πασαν κτισιν. µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. Θειον ον. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. ουκ αγγελος σοι.τη δυναµει και τη δοξη. Ουµενουν. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. ειπε µοι. πανταχου δε πως και εν πασι. πως δε λαµπει εν καρδια. ει βλεψει. (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . πως και ενδον ταυτης εστι. εργω σοι τα παντα λεγω. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. τη σαρκινη και παχεια. Ωσπερ γαρ τυφλος. ουκ αρχαγγελος εξειποι. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. Ταυτα παντα νους. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα.

µαλλον δε οσα κελευει. ποταπα τε. Αναλογως της αγαπης. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. οσα. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. ος και δεικνυσι τα παντα. οσα βουλεται και θελει. Θεον τε παντως.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. φυλακης των εντολων δε. πλην ου παντα. ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. Ανειδεων γαρ το ειδος. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. καλλος ακατανοητων . φως Θεου. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. την ποσοτητα αποσων. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια.

πως ειπειν ολως ισχυσει. Παντως ουδαµως. πως µετρησει. ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. µη ερευνα. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες.τις νοησει. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. ερεις µοι. ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. ∆ιο µη λογοις. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. αλλα και λοιπων κτισµατων . ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον. Ω φρικτης οικονοµιας.

τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. την διαθεσιν. ως εισιν. ως ουκ οιδε. ινα τουτων µη εκπεσω. . (235) απαντα απαραλειπτως. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. ως ειπον. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. οπως εξω κοσµου γενωνται. πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. ην ενδεικνυται. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. την γνωµην. και ευρησουσιν. η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. ως ειρηται µοι. πειραται.

Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε. οτι µη ποθω. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. ως θελω. ου δοκω ποθειν καν ολως. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. µηδε οσον παντως θελω. ου δοκει τι ολως εχειν. . και βιαζω µου την φυσιν. οσον θελω. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. καν πολυ χρυσιον εχη. Ηκουσας ποτε τοιουτον. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. οτι µη τα παντα εχει. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. Ουκ ερω γαρ. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. οσον θελω. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι.

. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. Τουτο µονον δε σοι φρασω. ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. Προς ενα των µαθητων. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. Λ’. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. οτι θαλλει. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην.Πως σοι ειπω. τους τα γηϊνα φρονουντας. Απορω παραδειγµατων. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως.

αναρχον τε και αϋλον. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. επιγειων. ασωµατων και ενσαρκων. ειπε µοι. απεριληπτον παντη. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. κατ᾿ ουσιαν. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. (238) ακτιστον. απεριγραπτον ωσαυτως. αθανατον. αορατον γε. τεκνον. Ακουσον και γνωθι. ασβεστον. ο ο κοσµος ου κατειδεν . θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. αναλλοιωτον εις απαν. των ενυλων και αΰλων.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. ναι δη. εξω παντων των κτισµατων. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. ορατων και αορατων. και κατ᾿ εξουσιαν.

Πριν βληθη δε.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. Πριν προσψαυση. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. ελαιον τας αρετας δε. αφθονια τε στυπειου. οταν τω πυρι προσψαυση. ου σβεσθησεται ο λυχνος. πως αναψει. Οντως ουδαµως. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. πως προσψαυσει. και το ελαιον εκλειψη. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. οπερ θρυαλλις καλειται. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. οτι το στυπειον ολον. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. . ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. Θεα µοι και αλλο µειζον.

ως ειπον. η το ελαιον εκλειξη. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα. το των αρετων σοι λεγω. Ω αγνοιας. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. ει συµβη αποσβεσθηναι. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. . καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη.

γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. ει βουλει. καθαπερ ειπον. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. Εστι γαρ. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη . Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. ου συνεχεται καν ολως. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον. Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. ου κρατειται.η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. εξω των κτισµατων παντων. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει.

γινονται εις εν τα δυο. Μη διστασης. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. σκια και κονις. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. Νοει. το πως ειπειν ουκ εχω.σου τον οικον της ψυχης σου. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. νους απας. ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. βλεπε. Εγνω βαθος µυστηριου. . ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. εκπυροι τε και φωτιζει και. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως.

οστις εξει. και νοει. Τοτε βλεπει. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. η ψυχη εκεινη λεγω. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. πως δε ταυτα αριθµησει. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. απερ εν αυτω τελουνται. πως τα θαυµατα εξειπει. ενθα κειται. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. ενθα λαµπει. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει.νοερων και αισθητων τε. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. ενθα εστι καθειργµενη. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον. Οµως βλεπει. πως υποισει ποθου φλογα. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη. ολον βορβορον τον τοπον. πως ενεγκη πυρ αγαπης.

. ως ειπον. σκωληκες απονεκρουνται. και τω λαµψαντι προσπιπτων . γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. πιπτουσι τα τραυµατα δε. και του σωµατος µου. πως ου κλαυσει. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. της ψυχης λεγω ουσιαν.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει. ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. ναι δη. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου. Θαυµα ξενον γε. λυονται δεσµα ευθεως.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. (245) Ταυτα ουν ποιων. η σαρξ µου.

χειρα την αυτου ∆εσποτης. και βλεπω ταυτα. ανιστα µε του βορβορου.Φευ µοι. πως χαραξω ταυτα. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται. επιπιπτει τω τραχηλω . Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου. (246) µαλλον δε και θερµοτερως.δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. αιρει µε επι των ωµων . ο καλος. ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. και καταφιλει συχνως µε.Οιµοι. πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος. ολος περιπλεκεται µε. ω προεφην τροπω. πως υποισω ταυτα. διδωσι µοι χειρα θειαν. οιας ειπον. καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων.ω αγαπη. Οµως ουτως µου ποιουντος. . δοξης τε τυχειν ωσαυτως. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα.

ω θαυµα. υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. τα εν τω φωτι. ως γε δοκω. µαλλον τα εκ του φωτος δε. αψηλαφητον. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. απαντα ξενα των ωδε. Εποιησε µε αναφη. και αορατον οµοιως. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα. συνηµµενον αορατοις.ολως εξειπειν ουκ εχω. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. σοι λεγω. Τουτο οιδα. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη.

ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. ουκ ηρκεσθην. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. εκεινον ονπερ εποθουν. Εγκαταλειφθεις ουν µονος. Εξεζητουν γαρ εκεινον. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων. εις επιγνωσιν τε αγειν. ου ηρασθην. εν τω πρωην σκοτει λεγω. και εδοκουν εστερησθαι. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις.και κατησφαλισατο µε. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. ων ειπον. τουτων. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. Εντειλαµενος απηλθεν. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. (249) εκλαιον. . Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων.

και εθαυµασα. ποταπος δε η οποιος. εφοβηθην και εχαρην. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. ολος ενεπυριζοµην. εξεστην. ποσος εστι. ουρανου και γης σοι λεγω. της κραυγης µου επακουσας. ον και βλεπω. µη γινωσκων. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως.εφλεγοµην. . επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. ουτω και δακρυοντα µε. που υπαρχει. Ουτως ουν διαγοντα µε. εκαιοµην. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. οσον εφικτον ανθρωπω. Και κατανοων το θαυµα. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. Αισθητως καλω γαρ σκοτος.

πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. και θρηνων. τινι δε καγω ηνωθην. πως µε βλεπει. . ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. πως ηνωθη. Οµως εν εγω κακεινος. Φριττω και φοβουµαι µηπως. Ο Θεος διπλους την φυσιν. και ουκ οιδα. ω ηνωθην. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. ον βλεπω. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. πως εισηλθε. ουδε νυν γινωσκω παντως. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. αδελφε µου. τινα εµαυτον καλεσω. και εκεινο εγενοµην.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. ενωθεντα τε αφραστως. εαν ειπω. γεγονοτες. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. πως. Ενωθεις δε.

. Θεος δε τη χαριτι. αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. διπλουν µε ειργασατο. ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. ως ορας. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. ου ουσιωδως µετεσχον. παρεσχε µοι. εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει.την υποστασιν εις ων.

Λεγε ουν µοι˙ . ο σοι λεγω. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. πυρ κληθειη. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. σπουδη τε πραξον. τους εν τη οικια οντας. ει µη δραξωνται και υλης. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. ουχ οραται δε καν ολως. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. ως σπινθηρα θειον σπορον. ουκ αναπτονται δε οµως. (253) Πως ζητησεις. Ει τοιουτος ουν οραται. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. Ακουσον. Ειδες θαυµα.

Ακουσον εµπονως. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . δακρυων οµβρους και πενθος. πως του βλεπειν σοι παρασχει. δυνατον ποτε γενεσθαι.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. µοι παντως ειπης. πως το σκοτος εκδιωξει. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. αδιαλειπτον ευχην τε . πως φωτισει. Ουδαµως. θειας φυσεως σπινθηρα. Αγρυπνιαν και νηστειαν. Τι ποιησαι δε σοι λεγω. οτι ληψη.Τι σοι λεγω. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. θερµην τε µετανοιαν. απαυστον θανατου µνηµην. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. Πριν αναψει.

αλλα σβεννυται συντοµως. πριν ποιησης. µοι φησεις. πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. Πως δε. λεγε µοι. Ουδαµως ποτε. Α σοι ειπον. ινα και συντοµως αψη. καθαρθηση. τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. πως. ειπε µοι.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. οτι ουπω ελεπτυνθη. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. Προ του καθαρθηναι δε σε. Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου.

(258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. ο Θεος ηµων. Αποσος εν ποσοτητι. Υιε και Πνευµα. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. συ τη µορφη ανειδεος. αρχην αναρχον µιαν. ενυποστατον λεγοµεν. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. επει αυτον ωνοµασας Θεον. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. τον τρισυποστατον Θεον. οις βουλει. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. ορωµενος. ο Κυριος. το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. ουσια υπερουσιος. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. τον οντως οντα.η γεννησεσθαι µελλοντων. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. οσα και συµφερει του µαθειν σε. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. παγκαλης δε τη θεα. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. ον ουδεις ποτε ειδε. Πατερ. (257) Κυριε. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. . τουτο ουσιαν λεγοµεν. το Πνευµα σου υπαρχεις. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. ΛΑ’.

ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. εκ σου γαρ και πηγαζει. . εν πως δε τα τρια. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. µονος Τριας Θεος ει. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. Θεου και Λογου.ου ταυτα εθεασατο. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. οτι πεφυκας ακτιστος. υποστασιν ωσαυτως. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. µονος γινωσκων σευτον. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. ∆ια τουτο ουν. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. παντα γινωσκον και πληρουν. ειδος και µορφην. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. ∆εσποτα. εξ ων ειπας πιστευει. ωνπερ ειπον. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. ου τον τροπον επεγνω. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. το εν δε τρια προσειπειν. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. Πως ειπη. πως δε φθεγξοιτο. Οι δ᾿ αλλοι . ουτω τας λαµπηδονας. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. οποιος.

και εξω αυθις τουτων. καθως ειπεν. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. Μενεις γαρ υπερπληρης. . Το παν. ουτε καθησαι παλιν. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. ο Πατηρ. πως παλιν ιστασθαι σε. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. ζαωοποιει. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. ολος εν ολω κοσµω. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. τω νοητω. εχεις και γαρ αεναον. ευσπλαγχνως. προσθηκην µη δεχοµενος. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. Ουδεις αγγελων ειδε σου. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. και γαρ ακτιστος πελεις. απλους πληρων τα συµπαντα. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. αϋλος. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. ουχ ιστασαι. τω ορατω.Συ ει πηγη των αγαθων. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε. υπερ το παν ανελλιπης. Ουτως ακινητος τε ων. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. απεριγραπτος. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. ουτε κινη. ως ειρηται. αεικινητος τε πως. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. ασχηµατιστος παντη. αει κινεισαι ολος. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. απαξ παντως γεννησας. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια.

οι τεθαµµενοι παθεσιν. αθανατον υπαρχοντα. πως χειλεα. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. πως δε φλεβες µοι. µαθειν η ολως διδαχθηναι. πως δε νευρα. Απο ξηρας δε και υγρας. Τις γαρ και ερµηνευσειε.ποιοις δε στυλοις αιρεται. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. πως οφθαλµοι. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. Θεον µονον. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. οδοντως τε στερροτης. πως οργανα φωνητικα. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. ουτε Ηλιας προτερον. λεγε µοι. ουτε Μωσης ο µεγας. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες. πως τριχες. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. πως κρεας. πως εξ αρχης µε πλαττει. Απο πηλου δε. . οτι παντα αφραστα. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. πως γλωσσα. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. πως οστα. πως ωτα δε. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. πριν φωτισθη. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. ακτιστον. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. τις ολως εννοησει. Ηµεις δε οι παναθλιοι. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. πως δερµατις. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. οπου και πως κρατουνται. πριν ελλαµφθη.

η κρισις εσεται ουτως. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. Λοιπον. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. ως ειπε. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. ασυγχυτως. ου δοξα. καθως και ειπον. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. προσυπαντωσης. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . ου πλουτος εκ του κοσµου. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. οµου τε και της εντολης. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. αδελφοι. ου συνταξις. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε. ουκ αξιωµα. αναλλοιωτα. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. ασυγχυτα εις απαν. οιµοι.

κατακρινουσιν. το Αγιον λαβειν µε. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. Εγω. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. τον Θεον µου. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης.ανελεηµονες οµου. δωρεαν. ης εν κοσµω απηλαυσαν. ∆εσποτα. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. ως υπεσχου. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. ελεησον και χαρισαι λογον. και εαυτους. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι. . οιµοι. µη πειθαρχησαντες εµοι. σον δουλον. δος καµοι. Αλλα µη δωης. εξ εργων. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. ΛΒ’. (264) Υπο πιστων µε. ως ειρηκας. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. ∆εσποτα. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. γνωσιν σοφιαν. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης. Χριστε. µικροι τε και µεγαλοι. Σωτερ. ∆ος µοι ειπειν. Λογε. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. οτι το Πνευµα λεγοιµι. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. ω Θεε. καν λεγωσι πλανασθαι µε.

οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. εν νοΐ νοερως δε. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. την δε εγκατοικουντες. δοξαν τε ως ιµατιον. επιπηδωσι. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. Οι εµπαθεις. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. οι σοβαροι τοις πασιν. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. οδηγουµενος θ᾿ αµα. οι βεποντες ου βλεπουσιν. ως γραφη πασα λεγει. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. οι ενδοξοι. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. Τις δε. δρασσονται. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. ους η γραφη γε λεγει. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. οι πλουσιοι. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. ως εφην δε.

ουκ αν δακρυων οχετους. Αλλ᾿. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. λοιπον. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. εν αισθησει αναισθητοι. Λοιπον. µετανοειτε. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. Ει µη δοξαν απωσεσθε. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. . ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. θρηνειτε εαυτους. λοιπον. ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. λεγε µοι ερωτωντι. ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. ω υµεις φιλοθεοι. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. ως εχεις. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. ζωης νεκροι εν µεσω. ει µη ριψετε πλουτον.

της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. ου τη µορφη. ΛΓ’. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. Θεος οµου και ανθρωπος. Εν τουτοις εν τα προσωπα. εν. ου δοξη. εις ουν Θεος εγω ειµι. διπλαις ταις ενεργειαις. διπλους ωσαυτως φυσεσι. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. τελειος ανθρωπος τε. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. ολοτελης. φως ο Υιος. αδελφε.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. αµεριστα υποστασει. (268) Φως ο Πατηρ. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. ψυχη. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. ου κεχωρισµενον. ολοκληρος. σαρξ. οι δ᾿ αλλοι. οις εµπαθης ο βιος. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. ου τη ιδεα. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. εις ειµι της Τριαδος. ου φυσει. εν αι τρεις υποστασεις˙ . φως το Αγιον Πνευµα. Βλεπε τι λεγεις.

τον αρχαιον. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. αρχει των επιγειων. δαµαζεται. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. Αυτα και φως το εν εισιν. τα τρια µια φυσις γε. απαγε. τω σκοτει. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. παντων λεγω. Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. τον µεγαν. κοσµον ηµεις καλουµεν. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. τα τρια µια δυναµις. ο φωτιζει τον κοσµον. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. ουσια και θεοτης. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . κοπω. τα τρια µια δοξα. τιτρωσκεται. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. Φως δε ακουων. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν. Ει και δοκει ανθιστασθαι. ει και δοκει µη πιπτειν. καταπατει τον δρακοντα. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω. οθεν εκεινος πεπτωκε. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. (269) οτι κοσµειται αρεταις. ουχι τον κοσµον.τα τρια γαρ εν τω ενι. Ακουσον. Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. εν τα τρια δε µαλλον.

ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. ου της ηµερας. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις.Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. ου των αστερων των πολλων. ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. δεινως µαστιζοµενους. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. Νοησον τοινυν ακριβως. ου σοφιαν. αγνοων που υπαρχει. ουπερ σοι λεγω. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. ακτηµοσυνην ουδαµως. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. ουδε σεληνης φαος. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. ου λυχνιαιον ολως. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. απαγε. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. Παντες ουν. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. ου γνωσιν. . τα νοητα ου µεντοι. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει.

εργα ακτινος διχα. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. ει µη µε κατακρινης. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. ινα φανω νηστευων. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον. ωσπερ προειπον. . ακουσον. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι.

ουτως ου πιστις απασα. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και.λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. Χριστε. εν αις αν γενηται. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι. . τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. το σκοτος του φωτος τε. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ουκ εργα ουδε πραξεις. ου γαρ εισι τω οντι. οσον οραν ισχυσει. αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. Λ∆’. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται.

αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. πατερες. ουκ ειδεν εν αισθησει. κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. ω µανιας εσχατης. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. και ζην και βλεπειν οιονται. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως.και µιξις τουτων γεγονε. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. . αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. ως λεγεις. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες. Επειδη και τα κτισµατα. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. οτε Θεος κατηλθε. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. Θεος εστιν αορατος. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν.

ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. µη πλανασθε. οντως εν τουτων εσεται. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. ως ειπον. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. Το φως γαρ. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. χαριζεται οραν σοι. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. η αληθεστερον ειπειν. Ει δε τουτο αδυνατον. φευγει ευθυς το σκοτος. ο ουκ ηµην. α το πριν ουκ εβλεπες. εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. ει και λαµψειεν οι κηρυκες. οταν αναφθη. εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. οποιον το εκαστου. Το φως υπαρχει ο Θεος. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης. . οι εν σκοτει ηµεις δε. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. το εργον δοκιµασει τε. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος.

οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. ει και δοκουσιν ετι ζην. ω φως. ως ειποµεν. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. οις προσεσται. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον.Τι δοκει ουν σοι. τοιουτοι τε γενοµενοι. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. οµοιους σοι εργαζη. και οις ενουσαι. τουτων εµπροσθεν στηκω. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. οστις υπαρχει. οντως ουτως γινεται. καγω συµπεριστρεφοµαι. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. . Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. Ναι. ουτως επιτελειται. ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. λαµψον. ω πλανης. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. λαµψον εις αυτους. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. ω τεκνον. ω µανιας! Αλλ᾿. αλλα ιδειν ου βουλονται. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. Ουδεις πωποτε. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. ωσπερ φως.

ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. ΛΕ’. και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. αθεωρητον ωσαυτως . Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. καθαπερ παλαι. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. Λαλησον. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. περι ων τινες λαλουσιν.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. ανοιξον τον νουν µου µαλλον. δια ρυπαρας µου γλωσσης. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. µη θελοντας σωθηναι. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. (278) Βλεψον ανωθεν. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει. ος Θεον γνωστως κατειδεν. αλλα αγνωστον τοις πασιν. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. εισελθε και νυν εντος µου. ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. οτι νυν ουδεις υπαρχει. Θεε µου. και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. και τουτο θλιψις δοξειε.

αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. λεξον ταχος.δογµατιζουσιν υπαρχειν. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον . Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. Ναι. και ουδεν των ορωµενων. ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. Χριστε µου. Γραφε. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. γραφε και µη κατοκνησης. ειπεν. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. Ηµην υπερ νουν και λογον. απερ λεγω. ωρων και χρονων. οιοσπερ τυγχανω.

Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ .η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. ου φθονων δε τουτοις παντως. Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν. ουκ αγγελων. Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. ουκ ανθρωπων. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. οπως µη µε καθορωσιν. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη. ου δυναµεων αγιων. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι.

µονε . Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. οσα βουλεται και θελει. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. Κυριε. ειπε µοι. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν. ευχαριστω σοι. ΛΣΤ’. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. µονος εχων δυναστειαν. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. οια παντως και θελησει. (283) Ευχαριστω σοι. ω η δοξα και το κρατος νυν. (282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. αει και εις αιωνας των αιωνων. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. ως δεσποτης. αµην.

επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. (284) και κρισιν. Συ τον σταυρον εβαστασας. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. υπ᾿ Εβραιων. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου.καρδιογνωστα. Λογε. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. βασιλευ. Χαιρε! ακουσας παικτικως. αναρχε. και ενεπαιχθης. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. Χριστε µου. ην εξηνεγκε κατα σου. πανοικτιρµον. βασιλευ δικαιε. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. οπερ ουκ ης. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. Χειρας ηλωθης ποδας τε. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. πανοικτιρµον. κατεδεξω. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. οιµοι. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. η σιωπη δε. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. Θεε µου. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. Ενεπτυσθης το προσωπον. βασιλευ. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. παντοδυναµε Λογε. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον. Σωτερ.

ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. Μεγα µοι οντως. ινα τον κοσµον σωσης. Θεε µου. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. Χριστε. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. πασχων µαλλον αδικως. εις καθαρσιν αµετρων µου. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. ∆εσποτα. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. Χριστε. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. της πιστεως. η µιµησις των εργων. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. ει δε δικαιως. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. ∆εσποτα. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. ∆εσποτα. ∆εσποτα. οικτιρµον. Συ ουν ανεστης. εν εργοις τε και λογοις. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. ει ταυτα καγω παθω. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. Ευχαριστω σοι. η πειρασµους η θλιψεις. . και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. πληµµεληµατων.

Λογε. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. Χειρ σου. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. σε. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. σκοτους των παθων. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. σε. ∆εσποτα ψυχοσωστα. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. Θεος τε και ∆εσποτης. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων. τον καλον ∆εσποτην. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. τον κτιστην µου. ∆εσποτα. ΛΖ’. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα.αµην. ω δηµιουργε µου. . των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. αγνοων τον Θεον µου. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. δυναµις η µεγαλη. ω πλαστα.

εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. ους ουκ ηκουσε. παντως µεµονωµενον. βασιλευ και Θεε µου. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. ορω τα µελλοντα. και ποιµνης. ην ως ανθρωπος εχω. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. Επιχεε µοι. οιµοι. οις οιδας. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. παντως ορφανον. Αλλα και βλεπων σε. Χριστε µου. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. προ οφθαλµων µου βλεπω. εξαιτουµια. οιδας την εµην ασθενειαν. και κατελιπας µονον. µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. τον καλον ∆εσποτην. . αρτι δεοµαι. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. το ελεος σου. και την αγνοιαν. το µεγα. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. προστατην και ποιµενα. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. ω ∆εσποτα µου. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. ω φιλανθρωπε. οιµοι. ελεγον.

το αϋλον εν υλικοις. Εις ποιον αδην καταβω. ο ταλας. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις.ινα τα εµα υστερηµατα. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. ποιαν εκκλινω τριβον. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. Ορος εις ποιον αναβω. αφηλαφητον ολον. αµεµπτον µε σον δουλον. Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. ΛΗ’. Σωτερ. προ του γην παραχθηναι . Λογε. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. ακατακριτον. πως τω αΰλω συναφθω. τον παµπαν απεριγραπτον. αµην. πως ευρησω. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. (289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. φθαρτος ολος υπαρχων. ο συνηµµενος υλη. τον κτιστην εν τη κτισει. Ποιαν ανελθω κλιµακα. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. ο τυγχανων εν κοσµω. ειπε µοι.

του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. αγαθωτατος αγαν. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. κυριοτητας. ως ειρηται. ενδον το φως το αϋλον µη εχων. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. µονος µεµονωµενος. Ουκ ην αηρ. ου φως. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. αΐδιος. µονος. καθαπερ νυν. φως ακτιστον. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. ουχ υδωρ. αµετρητον υψει. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . βαθει και πλατει. των αΰλων εξω. φως αφραστον εις απαν. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . ως ειδε µονος. φως αναρχον. φωτοειδες εις απαν. Ενυλος γαρ. Εποιησεν αγγελους δε. φυσει δε ευρεθη και ουσια. ου τοπω παντως. αρχας και εξουσιας. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται.Θεος υπηρχεν. υλικον και ορωµενον. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. Και εµεινεν. καθως ειπον. αιωνιος. η Τριας. υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. ων. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος. οµως Θεος αθανατος. ουκ αιθηρ. ατελευτητος.

οπερ ειπον. Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. υπερφωτος. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. ουτως. καθως ειρηται. υπερλαµπρος. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. οτι ην Θεος υπεραναρχως. προς παθη. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. οικος καθαπερ µεγας. . ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος.

η ωραιοτης αφατος.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων. ΛΘ’. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. ∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. συ και τα γηϊνα. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. το ηθος. ινα και συν αυτοις Χριστω. Σωτερ. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. αµην. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. ασυγκριτον το ειδος. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. υπερ λογον η δοξα. συν τοις επουρανιοις. Σωτερ. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. Λογε. Θεω. (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. ∆εσποτα Χριστε. Θεε. . κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. (293) Αµηχανον το καλλος σου. Θεε µου.

ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. ψυχην και τας φρενας. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. το της γεεννης. Και µελη οντες. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα. ∆εσποτα. Αλλ᾿. παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. Θεε µου.ως παντων παντως ποιητης. Λογε. ουκ ηλλοιωθη νουν. οιµοι. . ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. ∆εσποτα. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. εκ φωτος σου του θειου.

Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. αποχωριζει.Σωτερ. η Τριας. ω πρεπει πασα δοξα. Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. του τι δει ποιουντα τινα. βαβαι. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. παλιν παραγει απαντα. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. και τα Θεου και θεια. παλιν τεµνει την νυκτα. υβρις. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. παλιν οραται µονον. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. . κατηξιωται πανεξαισιως. αµην. των αισθητων ωσαυτως δε. εξουδενωσις και ατιµια. Μ’. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. παλιν ανοιγει ουρανους. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. παλιν τρανως οραται. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος.

σηµερον απεταξω. αλλα τα παντα δουλα σα. απλουν. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. Σηµερον. τι δει ποιησαι. µη διατεµνων νυκτα. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους . σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. το τι ανταποδωσω σοι.Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. Ουκ οιδα ει και σωµατι. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. ενθα φως εστι µονον. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. Σωτερ. µειζονως καταισχυνοµαι. τεθνηκας. συγγενεις. Σωτερ. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. µη διανοιγων ουρανους. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. ινα ευαρεστησω. Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. εργα παντα χειρων σου. µηδεν εµον εν βιω. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. Χριστε µου. δυσωπω µαθειν. δοξον. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. αναριθµητων δωρεων. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. µειζονως. του αθλιου. ων εις εµε ειργασω. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. ενδοθεν του κελλιου µου. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. ινα και θεραπευσω σε. µειζονως οδυνωµαι. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. των θαυµατων. Ταυτα σου τα παραδοξα. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων.

των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. και ποιον τουτου µειζον. και δοξα κοσµου γεγονε. και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. πραξον και αλλους διδαξον. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. Ταυτα και τουτων πλειονα. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. απερ ενετειλαµην. απεθανον θανατον των κακουργων. καθαπερ υπεσχοµην. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε. ον ουδεις ποτε ειδεν. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας.περιχαρως καταδεξαι. ζωη τε και λαµπροτης. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. ωσπερ στεφανον δοξης. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. τοτε σκιρτησον.

ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. Θεε µου. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. ∆ος τον Παρακλητον. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. ∆εσποτα των απαντων. Ων της µεριδος ρυσαι µε. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. τις αυτους µη θρηνησει. Λογε. επιστασαι την µονωσιν. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. ΜΑ’. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου. οιδας την ορφανιαν. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. καθως υπεσχου. οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. ιδε συντετριµµενην. Ιδε καρδιαν ταπεινην. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. ∆εσποτα. .ως ειρηκας. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. αµην. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. οπως . οσον και επεγνωσθην. πεµψον. Σωτερ. δος Πνευµα σου το Θειον. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι.

επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. ως δοκω. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. πως ολον µε ταραττει. ευσπλαγχνε. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. µη παριδης. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. υµνω την ευσπλαγχνιαν. Θεε µου. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. πλην αυτος ου παρειδες µε. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. εβαστασας. ως ειρηται. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. αγαθε. ∆εσποτα.Μη ουν βραδυνης. Χριστε. οικτιρµον. κρατουµενος τω ποθω σου. Θεε. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. δεδεµενος αγαπη. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. και νυν υπαρχων. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. οικτιρµον. Χριστε µου. εξαπορω. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. καταλιµπανεις. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου. (301) Ουκ εκαµον. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. ασωτοις και τελωναις. . ολος δεδουλωµενος. πως λυπη επεισερχεται. και µη εγκαταλιπης. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. Κηρυττω σου τον ελεον. Θεε µου. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι.

πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. νυν αγκαλοφορεισθαι. µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. πως βουλει. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. ειπε µοι. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. δαιµονων παραταξεις. πορρω της σης οικιας. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . νηπιον η παιδιον τυγχανεις. ανερµηνευτα παντη . Λαµβανων κρουε αφειδως. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. Νυν ουν ουχι ενηλικος.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. ωσπερ νηπιος.. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. (303) Μη γαρ. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. οχυραν κεκτησαι µε˙ .Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. ως ειπον. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. Προσηβος ηδη γεγονας. οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. ανεθρεψεν αξιως. πιπτων παλιν εγειρου. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους.

οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. ως εγω. ως εµε µονον βλεπειν. µειζων υπαρχει επι γης. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. ποια χαρα. αγαπη θεραπευων. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως. ατιµητος εις απαν. Ποια τρυφη. γραφε συντοµως. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. ειπε µοι. οιος ο αρτος της ζωης. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων.και λυπει σε των εν γη. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. οιον Πνευµα το Θειον. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. ονπερ εγω παρεχω. το σωµα και το αιµα µου. ποια δοξα. ακαµατι δουλευων µοι. ειπε µοι. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε. ειδεναι και κατανοειν. ποιον τουτων.

ειπον. εξεις αυτους ως αδελφους. ου µη σταθη εκ δεξιων. λοιπον µη παυση κλαιων. απερ και παλιν γραφε. ου στερηθηση τουτου. Λοιπον µη παυση νουθετων. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. ως ειπον. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. ουκ απολεσεις σου µισθον. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. . ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα.

ει µη καυτος σωθειη. αλλ᾿ απολεσει. ανυποπτος η ψηφος. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. απροσπαθως γαρ εκρινας. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. . οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. ουκ εκ της θυρας µονης. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. Τις ουν υπαρχει. ως τον σον του ∆εσποτου. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. οικτιρµον. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος.

(308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων. ασπλαγχνε. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. τουτων απολυθηναι. πτωχα. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. Χριστε. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. λιµω τε και τω διψει. γυναικας τε και παιδας. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον. ∆εσποτα των απαντων. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. συνδεσµος φυσικος τε. η απαρνησει σου.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. γυναικος σου χηρειαν. επι τας πρωην πραξεις. οπερ εστι συγγενεια. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. ει δυνατον. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. µη σαρκα προτιµησαι. και χηραν την σην γυναικα. (307) µη προστεθηναι αιµατι. αλλα αφιεις ορφανα. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . ξενα. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. εγκαρτερειν ταις φυλακαις. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι.

(309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. αλλα Θεω. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. δοξα σοι. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων.. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. βασιλευ. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι. συγγενεις οµου παντας. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. φιλους. πανοικτιρµον. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν.διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. Σωτερ. ειπον. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. ουτοι συγκληρονοµοι. ουτοι και φιλοι γνησιοι. αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν. . την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι.

απο φθαρτου παντως φθαρτος. αναρτισµων. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. ο πανοικτιρµων Κυριος. γραφητω. µονε. και που αυθις αφιξοµαι. ο φιλανθρωπος µονος.χωρις ξεσµων. πανοικτιρµον. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. πως δε διαφυγειν µου . αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Σωτερ. εις προπυλα θανατου. νυν σπλαγχνιθητι. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. απο σωµατος σωµα. µη µε εγκαταλιπης. Νυν ουν επιβλεψον. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. εις γηρας. εξελιπεν ισχυς µου. ουκ οιδα. Θεε. ΜΒ’. αγνοω. µοι λεγοντι. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. ο ταλας. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. ηγγισα. το που ειµι. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. Σωτερ. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. ου γινωσκω. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. Το οθεν ηκω. Γεννωµαι γη απο της γης. νυν µε ελεησον! Ιδου.

Εγω ουν. ευχην ουκ κεκτησαι. ιδου. το Ηµαρτον! ειποντα. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. Ταυτα ακουων. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. ουτω θαρρησας ηλθον. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. Χριστε µου. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. προσεδραµον ελεει θαρρησας. ουκ εγκρατευη. οιους παλαι απηρξω. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. πανοικτιρµον. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. φριττω και ολος δεδοικα. ουτως ελπισας. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. ∆εσποτα. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. ουκ αγρυπνεις. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. του σου δουλου. που σου ο αντιληπτωρ. φιλανθρωπε. Ουτω πιστευσας εδραµον. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον.ελπιζεις χειρας. οιδας. τη δε εγκαταλειψει . ου ποιεις προσκυνησεις. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. οτι˙ Ιδου. ιδου. ολος τρεµω ο ταλας. αλλα τω σω. δηµιουργε µου και κριτα. ο ασθενης εις απαν. ∆εσποτα. οτι σωσεις µε δωρεαν.

Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. εγκαταλειψης. αλλ᾿ εµφυσω. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. αµιµητον το ειδος. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. πως εγκατελιπε σε. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. οσος υπαρχεις. µη Βασιλευ. εις ον εθαρρησας. Οτι δε ου πλατυνεσαι. ηστοχησας ελπιδων. καθαπερ µαργαριτην. αιφνης εµισησε σε. εις ον προςηλθες. ιδε. εκπεπτωκας. εις τας εµας τε. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. και εν τω κολπω φερω σε. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. ιδε. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. τον Θεον µου. του εχθρου. ον οιου σε φιλειν. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. οιος. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. ∆εσποτα. µη Κυριε. σε. Θεε µου. ουκ αξιω. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. Σωτερ. ουτως παρακαλω σου . Ουτως αιτουµαι. και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. και αφαντος ευθυς αποτελειται. ασυγκριτος η δοξα σου. Θεε µου.

εκεινος πελει αφθαρτος. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. του δουλου σου. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. Σωτηρ µου. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. ηµεις κτιστοι δε παντες. αναρχος αληπτος τε. .την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. µελλοντας επιτρεχειν. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. ηµεις φθαρτοι και κονις. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. Χριστε. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. ει µη αυτην ενδεδυται. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. εκεινος πνευµα πεφυκεν. σκεπουσαν. Εστι Θεος γαρ ακτιστος. εκεινος παντων ποιητης. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. εχοντι χαριν σου. συνουσαν µοι την θειαν. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον.

ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. κεφαλη ο Χριστος δε. ηνωθη τε ανθρωποις. αµωµον οµου. λεγε. αδελφοι. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. εις ποιαν βασιλειαν. Ουκ εστι τουτο. ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. Παντως γαρ και παραδεισος. φρασον µοι. ελπιζουσι σκηνωσαι. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. εις ποιον τοπον. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. που αρα απελευσονται. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. ο ποιητης των παντων. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. . ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. ασπιλον.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. ωσπερ και εστι. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω.

µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. τουτο στολη και δοξα. ουχι ηµεις εξ εαυτων. οτι πασιν. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. Ταυτα δ᾿ εισιν. οις ενωθη. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. αδελφοι. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. σωτηριαν παρεχει. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. ων ουδεις ποτε ειδε. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. οιµαι. απο δε σκοτους φαος. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει. ου τοπος ανευ λυπης. ου στεναγµου. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. τουτο τρυφη και ανεσις. τουτο ζωη των οντων. τουτο πηγη των αγαθων. απο θανατου µεν ζωην. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. ουκ εσται ανεσις. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . Τριας Αγια. Υιος και Αγιον Πνευµα. Πατηρ. τω ποιητη των παντων. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. Σπουδασωµεν ουν. οµοια γε του πρωτου. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω.

η παντα προγινωσκουσα. αφραστον ουσαν παντη.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων. µη κρυψης. τω δουλω σου. . ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. φρασον µοι. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. ειπε. οιαν οι δουλοι του Χριστου. Ειπε και µη παριδης µε. ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. ειπε. καν µεγιστανες. σοφια. αµην. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. ειπε. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. ΜΓ’. ην ουδεις ποτε γνωσεται. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. η γνωσις του παντος. το φως του κοσµου. ω Θεε µου. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. ω πρεπει δοξα και τιµη. και θειων προσταγµατων. ου µαθη. Τι κρεισσον εστι παρα σου. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. καν αρχοντες εισι. Χριστε. καν βασιλεις. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. (318) Ειπε. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. Σωτηρ. λογε.

Ορα. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. αυτεξουσιον θελω δε. ποιον εστι συµφερον. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. ασυµπαθη καλουσιν. ω Θεε µου και πλαστα. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . Ναι δη.διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. εγω ∆εσποτης φυσει. εµε κατονειδιζοντες. µη κρυψης απ᾿ εµου. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. Εξελθε. και σεαυτον ει σωσειας. γραψον απερ ακουεις. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. Εγω Θεος προαναρχος. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. ειπε µοι.

εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. πως τουτων προηγηση. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. πως ποιµανεις. καµοι ακολουθησαι. Ειπε. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. οµοτροποι. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. πως οδηγησεις. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. πως εισαξεις. . προς πυρ αυτοµολουντας. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. εις ουρανους εξ αδου. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. των εντολων µου προς νοµας. των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. αγχονης κληρονοµοι. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. ουτοι του Λαµεχ χειρους. Τουτους. λεγε µοι. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. δοξης µου της αρρητου. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. ειπε. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. ουτοι Σαουλ. ει δυνατον. εκ του θανατου προς ζωην. ου µην δε πελω βασιλευς. καθ᾿ ωραν.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. δουλοι και σκευη. Πως ποιµανεις ως προβατα. ειπε µοι.

αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. ενθα αν συ θελησης. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. Τουτο εµοι αποδεκτον. ακατακριτος παντη. τι δε συµβησεται σοι. Ου γαρ επιστραφησονται. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. τι κερδανεις τε. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. βλεπε που καταντησεις. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. Ακουσον. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. και συ µενεις ανευθυνος. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις. στασιν. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. οταν ελθω του κριναι. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. κατεβαλου τοις πασι.

εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. αλλα την σην βοηθειαν.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. γενησεται. υπαγετε. ως βουλεσθε. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. ω Θεε µου. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. ∆εσποτα. Μ∆’. ει θελει. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω. αµην. Ουτως ποιησω. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. καθως προσεταξας µοι. µονοις .

του αληπτου. Αυτη µονη κτισις παντων. του Θεου µου. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε.Πως. σεληνην λεγω. . γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. διδαξον µε. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. µια φυσις. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον. ειπε µοι. µια τε αχωριστοις και ατµητοις.εκεινοις γνωριζοµενος. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. του ακτιστου. εν Τριαδι υποστασεων. . χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων. µια δοξα. θεληµα τε εν ωσαυτως. (324) ∆οξα.Ακουσον αυτου του Λογου˙ . ηλιον. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου. τους αστερας ουρανον τε. υµνος. µια δυναµις υπαρχει. αινος. ∆εδωκε.

οµοουσια ωσαυτως. ει και σαρκα ενεδυθη. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. ωσπερ νους. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. αλλα και διηρηµενως. αλογος. και Υιος ο τουτου. Εν εκ τουτων ει καθελης. πνευµα. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. . ουτως εκ Πατρος το πνευµα. ψυχη και λογος. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. εν τα τρια ηνωµενως.

το πρωτοτυπον ουκ οψη. ει µη προτερον καθαρης. αποσµηξης τε τελειως. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου. Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . ουτω νοει τον Πατερα. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. οτι τικτει αεναως. αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. ην ουδεποτε θεαση. καθυπεδειξεν ο λογος. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ου χωριζεται δε τουτου. ει και αµυδρα τυγχανει. οτι ετεκε τον Λογον. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. Ταυτην ακριβη εικονα. και Υιος εν τουτω µενει. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης.

(328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. οσον δυνασαι και βλεπειν. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. τεκνον. αλλα και φιλανθρωπιας. . σωφροσυνης και ανδρειας. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. ει οιον τε. οσον εφικτον ανθρωπω. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. υπερ σωτηριας λεγω. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. και του ενα που σωθηναι η και παντας.εν φωτι λαµψαν αρρητω. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου. και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. ως γνησιους ευεργετας. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην.

ω θαυµα. αλλα Πνευµα.οιαν εσχες. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον τοις αισχρολογοις. το εκ του Θεου σοι λεγω. τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. αγνωστον υποκριταις γε. αγνωστον τοις φθονεροις τε. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. αγνωστον οντως οργιλοις. αγνωστον τοις φιλαργυροις. αγνωστον και γαστριµαργοις. αγνωστον υπερηφανοις. αγνωστον και µνησικακοις. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. αγνωστον και τοις ραθυµοις. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται.

αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. µη αιτων ουδε λαµβανει. ζωντας τους νενεκρωµενους. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. αγνωστον ιδιορρυθµοις. µηδεν δε ουσιν. αγνωστον τοις αντιλογοις. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. αγνωστον τοις καυχωµενοις. αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. µη λαβων νεκρος υπαρχει. αλλα και περιπατουντας. οτι ζην δοκει νεκρος ων. τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται.αγνωστον ανυποτακτοις.

Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. ινα και ζωσι γε.και ακουουσιν ως κτηνη. εν ζωη νενεκρωµενη. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. επουρανιοι και παντες . εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. πως Χριστιανοι κληθωσιν. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως. Οι τοιουτοι δε. Πως. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. ειπε µοι. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. τυφλοι και νεκροι γε. ειπε µοι.

ανωθεν δε γεννηθεντες. φησιν. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. ως φησι το θειον στοµα. Ηκουσας Θεου τους λογους. εκ των ουρανων κατηλθε. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. ο δευτερος ανθρωπος δε. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες.οι αυτω πεπιστευκοτες. Ηκουσας. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. ζωην και αφθαρσιαν. . βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. Εκ της γης. των απαντων ο ∆εσποτης. ο πρωτος. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. οτι χοϊκος εκτισθη.

ουτω πιστευε. Ουτος εστι και ο αρτος. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. (334) πως Χριστιανος κληθηση. Ουτω φρονει. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. ουτως εχε. οσοι κοσµικα φρονουσι. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες. .Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται. ο εκειθεν καταβαινων. Αθανατοι γαρ. οσοι κατα σακρα ζωσιν. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες.

αναπλαττει τουτους ολως. Ποια παντα. πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. αλλα και τα νυν εξειπω. Α πολλακις υµιν ειπον. ους εντος αυτου αν λαβη. επιγειων. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. ∆ος µοι λογον. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. και πως εξειπω. εξανακαινιζει τουτους. Θεος ον το Θειον Πνευµα. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. . (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας. ους εφευροι ενδοθεν. των Αδαµ υιων σοι λεγω. καινουργει τε παραδοξως. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. καθως πολλακις ειποµεν.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος.

Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. επουρανιοι και θειοι. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. . πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. καθως ειπε. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. και ζωην αυτοις παρεχει. ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. Ως Χριστου οµοφυες τε. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι. οιος και εκεινος. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. ινα γενησθε τοιουτοι. πως δε εν αυτω µενουµεν. οιους εδειξεν ο λογος. Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια.

τυγχανεις. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν. ποιητα µου. ο Θεος µου. ναι. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. µη εγκαταλιπης. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . ΜΕ’. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ∆ραµετε σπουδη ουν παντες.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. αµην. Ναι. Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. ως ειπον. µη οργισθης. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. τω ∆εσποτη των απαντων.

ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. περιβολαιον. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. τροφη και ποσις. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. µια θεοτης. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. αναστασις. αρτος και οινος. σκηνη και θειος οικος. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. προσκυνει. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. πυρ. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. η καινη των πιστων καρυκεια. µια δυναµις. η πανδαισια. ζωη. ενδυµα. οµοουσιους. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. σεληνην και τα αστρα . ποταµος. οµοδυναµους ολως. µεταληφθεν. µια τε βασιλεια. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. τουτο το εν τον ηλιον. εν τω ενι τα τρια δε. εν τοις τρισι το εν δε. ουσιωσε. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. υδωρ. ου τρια. αναπαυσις λουτρον τε. ανατολη. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. λαµψαν και καταυγασαν. συνεστησεν αρρητως. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. εν η Τριας γαρ πελει. πηγη ζωης και ρειθρον. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας.

και βλεπειν ολως λεγων. µη θελων αναβλεψαι. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. Ο γαρ το φως σου µη ορων. ο ταλας. το κατιδειν σου. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. καγω µονος. το φως του κοσµου. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. Τουτο το εν τετραποδα. αποστολων. µη θελων γνωναι εµαυτον. Σωτερ. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. το φως της θειας δοξης. και˙ Ιδε. . καθως ορωνται παντα. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. λεγω. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. θαυµα καινον και ξενον. οτι τυφλος τυγχανω. λεγω. µη θελων κοπιασαι τε. και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. ο αθλιος. ∆εσποτα. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων.θεληµατι πεποιηκε. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. ∆εσποτα. Και τουτο λεγων. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. αχαριστος εδειχθην. και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος.

αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. ουχι τυφλοι εις απαν. ει µη στεναζω και θρηνω. ευσπλαγχνε. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. Ναι. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. Χριστε µου. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. Σωτηρ. Ιησου. ∆εσποτα. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. τοις καλοις. κτιστα. Ναι. και την οικονοµιαν. ει και µη ισως κλαιω. αλλα και ζωσι. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. ως ευδοκησας. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. ∆εσποτα. τας εντολας σου. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. Χριστε.τους σους τε λογους. ο παγεις τους ποδας . ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. ου θελησει µου ξενος. µη στερηθω σου. µη στερηθω σου. ευσπλαγχνε. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. ναι. ∆εσποτα. Μη στερηθω σου. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. οντως. ως εφυλαξεν. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. δι᾿ ων ελεησον µε. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. πηγαζεις αγαθοτητα. απερ αυτος τυγχανεις. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. ναι. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. λεγω. ο παγεις τας χειρας σου. αλλα το βλεπειν µονον.

Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. ιατρευσον µωλωπας. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. Σωτερ. ειρηνη και πραοτης. Θεε µου. τραυµατα µου. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. ΜΣΤ’. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. αµην. ου κηλις. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. (343) Εµακρυνα. φιλανθρωπε. αλλα γαληνη και χαρα. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια. ερρεεν αεναως . πανοικτιρµον. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. Σωτερ. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. και τας πληγας µου αλειψον. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας. εξαλειψον τα ελκη. ω Θεε µου. τω καλω ∆εσποτη. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος.

ενωσεως ενθεου. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου. ως εµαυτον θαρρησας. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. Οθεν υγιεια απασα. ευσπλαγχνε. υπερευλογηµενε. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων. ευφροσυνης τε ποµα. εκτος κακιας πασης. µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. .και ρειθρον ην µελισταγες. (345) Ευλογητος ει. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. παθους παντος ανωτερος. εν αισθητοις µεν νοητον. Τοιουτος ουν γενοµενος. ευλογητος ει. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. ο ταλας. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. αµην. οθεν η καθαροτης. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. ναι. και φως εγενοµην. ευλογητος ει. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. εκπυρωθεις τη ηδονη. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. ΜΖ’. µονε. Κυριε. ∆εσποτα. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. νοητον δ᾿ εν αισθησει. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. φιλανθρωπε. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων.

ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. αληπτος ολως. τουτο. τη ενεργεια µονη. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. αψηλαφητος. πραοτης και συµπαθεια. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. φυλαττειν. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. τω θεληµατι µονω. αορατος. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. ω Θεε µου. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. απροσιτος. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. (346) ανους εγω. ω Θεε µου. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. αναφης. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. ουδε δυναµει µονη σου. Επαν δε συ µη βουληθης. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. πενθος. πως σε προσονοµασωµεν. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. Σωτερ. αλλα και τη ουσια. αθανατε. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . ακατανοητος τε. Σωτερ.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

ως το πριν. . απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. Επει δε πταιω παµπολλα. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. σκεπων µε τω φωτι σου. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. ολον µε περιλαβης. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. επει σε παροργιζω. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. περικυκλωσης. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. ∆εσποτα. ω Θεε µου. Χριστε µου. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. ορων φρικτα µυστηρια. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. ελευθερουµαι των κακων. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. επαν κατελεησης. αφατου θυµηδιας. Σωτερ. ουτως αποσκεπαζον µε. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. οτε ολον σκεπασης µε. επει δε κατεπαιροµαι. Θεε µου. Χριστε µου. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. και καταπληττοµαι σφοδρως. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. ορων θαυµατα ξενα. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. το φως σου. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα.διαφυλαττεις ατρωτον. ευθυς του βιου σκοτος µε.

ποιοις πτεροις πετασας. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. αληθεστερον ειπειν. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. την δυσβατον ανθρωποις η. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. τυφλων ηνοιξε κορας. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. και εδειξας ακαµατον. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη . Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. πλην οµως µετετεθη. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. την στενην. το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. ειπε µοι. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. αβατον πασιν ουσαν. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. ανθρωπος οµοιος µοι. Θεος τα τρια. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. ουκ οφις δακνων πτερναν.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. εκτισεν αυτη παντα. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. εν ετερω δε τοπω. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. ενθα ουκ εστι λυπη. ου στεναγµος. ου δακρυον.

ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. δεσµιους µεν µονη σαρκι.η θαλασσα βαπτισµατος. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον. τροφη αγγελων. ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. συγκληρονοµους µεν Χριστου. . θεοποιει τε δι᾿ αυτου. εξελιπεν. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. ων οφθαλµοι ουκ ειδον. οις συναφθη αθροον. το Ηλιαν αρπασαν. το µαννα του Σωτηρος -.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει. Θεου δε κληρονοµους. ο λεγεται αρτος. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. απωλετο. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. Εγω δοκω. Τι ουν το αρµα του πυρος. αδελφους του Σωτηρος. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. Το µαννα γαρ. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε.

αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. Θεω τε και ∆εσποτη.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -. ΝΒ’. την ζωην πιστων παντων. ω Χριστε µου. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. πως ουκ ακολουθουµεν. . εις φως τε απο σκοτους. (376) . πως ουκ επιθυµουµεν. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. Αλλ᾿. αµην. κα΄των απαντων ποιητη. τον αφθαρτον. πως ου ποθουµεν την ζωην. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει.

τουτου το πλειον ουπω. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. µεταληπτη και αληπτος. ωσαυτως και ληπτη τε. Τις µε χωρισει αισθητων. ολον αφθεγκτον πελει. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. Ει δ᾿ απιστεις. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. µεταληπτον. υπερ ουσιαν πασαν. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. αλλα ουσια θεια. Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. . πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. και πως µεταληπτον µοι. εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. οποσον δε καταληπτον. ενυποστατος ποθος. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια.

τουτο υπαρχει η ζωη. τουτο Θεου το εργον. ειπε. νοησαι. ουχι αγνοια. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. ως πιστευεις. Ουτω πιστευεις. και παντως ου δισταζεις. τουτο µεθεξις θεια. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. ουδε αναισθησια. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. τουτο σφραγις Χριστιανων. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. ει µη φιλονεικοιης. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω. θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. λεγω σοι. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. τουτο η βασιλεια. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. ο χιτων του Κυριου. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. ος ελαµψεν εντος µου. λεγε µοι. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. Τουτο πιστις η αληθης. ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. τουτο το ενδυµα εστιν.

η σφραγις αλλου πελει. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. οιµοι. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. θεσει Θεον. . και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. ως ακριβως ειδοτες. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. επ᾿ ορους θειας γνωσεως. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. θειας τε θεωριας. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης.εκλαµποντα. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. καθως σοι ειπον. οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. ω αδελφε µου. φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε.

Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. οιµοι. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. ω τολµης. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. τεκνα. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. οτι µη πατερας εκαλεσεν. αλλα τεκνα προσειπε. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. ως επαθεν εκεινος. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. ως επαθεν εκεινος. και θελουσιν. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις.

ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. Οιδας. ω Χριστε µου. την ζωην την αιωνιαν. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. οτι αγαπω σε . ΝΓ’. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. την τρυφην την των αγγελων. Τι χωριζη µου. Αλλ᾿. την ευφροσυνην. (382) Ιδε µου. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. ιδε µου την αθυµιαν. τι µε τεµνεις και συντριβεις. Τι µε φευγεις. Θεε µου. την χαραν. ιδε µου και την πτωχειαν. την θλιψιν. Αµην. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. τι µε καιεις. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα. Χριστε. φως του κοσµου.

δουλα ως ορατα παντα . Οιδα γαρ αληθινον σε. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. ∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. ενυποστατος ζωη τε. απερ βλεπεις. σοι λεγω. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. Αποκαλυψον.και απο ψυχης ζητω σε. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. Σωτερ. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ. ως ειπας. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. εν αΰλοις αισθητον δε. και εµφανισον σαυτον µοι. Πατρος σου. ζωον ανθρωπος. Μεσον τουτων ουν. αϋλοι δε αγγελοι γε.

απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. συνες. Μη αγνοει µου τας πραξεις. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. τι και εν σαρκι εφανην. λεγε. αφρονεστερον εκεινου. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. καθως ειπον. Συ δε νυν λογιζη χειρον. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. Βλεπε. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . Τι δε και ωραθην πασι.αυτω µονω υποταξας. Τι δε και κατηλθον ολως.

Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. χωρισθεις εκ των αΰλων. ει τυφλωθειη. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον . ως ειπον. Ζην δε πως ολως ισχυσει. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει.ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. οπερ επαθον. ην δεδωκας µοι. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. Σωµα µεν. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. Ουδαµως. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν.

αλλ᾿ ου βλεπεις. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. αισθητος τοις αισθητοις γε. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. Βλεπεις. καθως και ειπον. ουχ υπεφερον. ∆ια τουτο ουν ενδικως .και ψυχην ανελαβοµην. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. και ηνωθην τουτοις θελων. ο Λογος. Οντως λαµπω. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. Επειδη δε ετυφλωθη. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. ουσπερ εκτισα χερσι µου. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν.

ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. Ο θανων ψυχη. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. . Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. παλιν τε. χωρισµου ψυχης. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. σοι λεγω. ∆υο ουν εισι θανατοι. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη. ειπε µοι. µαλλον δε ευεργεσια. πως ουκ ην θανατου χειρον. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. σωµατος τε και ψυχης. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια.

πως χειρων. Ει γαρ ουτως εις αιωνας. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας. αλλ᾿ οικονοµια θεια. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων. βλεπε τας οικονοµιας. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. ειναι εκληρωσατο. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. πως ακινητοι εις απαν. µαλλον δε ου τιµωρια.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. ινα παλιν ειπω. σοι λεγω. Εφανερωσα τω κοσµω . (392) βλεπε τας ευεργεσιας. µανθανε τας δωρεας µου. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια.

Ν∆’. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. και γαρ σκαπανη. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. ουχ ωσπερ αυτος θελει. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. εξ ηµων δε γε παντως. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . ραβδος. αµην. µαχαιρα τε και πριων. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. λογχη τε. και τοις εργοις. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. Την γνωσιν γαρ. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. ου ραπτειν τη αξινη. αξινη. φασγανον τε και τοξον. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. προς οπερ αν εθελοι. δρεπανον. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. ουδε δρεπανω τεκτονειν. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. ουδε φασγανω σφενδονειν. ου σκαπτειν µετα πριονος. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. παντως απαιτηθειη. α ποιησαι εδει. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. ην ελαβε. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον.

ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. Ιδου γαρ. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. αλλους του αρχειν των πολλων. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. επιτηδειως εχει. Πνευµατικα δε ταυτα. ουδε κρατησαι δικελλαν. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. οις δε γνωσιν και λογον. αλλα προς οιαν εκτισται. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. ενεργησει. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. ου ναυτης ουδε γεωργος. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι. ουδε τεκτων γενεσθαι. προς ο. ο των απαντων κτιστης. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. τους δε παντως µανθανειν. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. καθαπερ ειπον. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. ως οιδε µονος ο Θεος. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. το προφητευειν αλλοις δε. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ .

Ιδου γαρ. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. οιον ηθελε παντως. αχρηστον εργαλειον. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων. ειπε. ο ταλας. Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. Πως ουν. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. . απερ θελει. Ο νουν µοι χαρισαµενος. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως.- . χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως.

τεκνον. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. ειπον µοι. προς λοιδοριας. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. ινα σοι ειπω συνελων. ως ουκ ισασιν. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. προς οργας. ο κρατων τουτω χραται. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. . τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. προς φθονους τε. προς θανατους αδικους. ο ταλαιπωρος. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως.πασης κακιας οργανον. απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. ενεργουντα µε ευρε. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. αναγονται προς δοξαν. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. εργαζεσθαι τας αρετας. προς παν ειδος κακιας. Ταυτα γαρ. εις εµπελωνα τον αυτου.

καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. παν καλον ενεργουντα. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. προς εργα σωτηριας. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. . ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. ως εργαλεια αψυχα. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου.

προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. Θελω ουν θλιβεσθαι. Θεε µου. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. πασης παρανοµιας εργατην. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. αµην. και θλιψις ου κολλα µοι. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. ουσπερ βλεπεις. µη εν τω µελλοντι αιωνι. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. ∆εσποτα. οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. Χριστε. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. ω Χριστε. (399) Συ µε γινωσκεις. µη νυν. µηδεποτε στερησης. Αλλα µε ταυτης. µονον. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. και θλιβοµαι. Βασιλευ µου.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. ΝΕ’.

εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. ως ειπας. Σωτερ. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. βεβαιον και αληθες γινωσκων. ως τινες αυ νοουσιν. λουτρον τουτο το θειον.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. . ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. ως ο Αδαµ. ως δοκω. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. ω ∆εσποτα. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει.

και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος. (402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. Απαγε. ποσα δε συνετριβης. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. φλεγων το παχος της σαρκος. µη µοι γενοιτο. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. εν νοερα αισθησει. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην. τεκνον! Οιδας γαρ. ως βεβαπτισαι και συ. και οιδας. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. . ποσα εκλαυσας. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. Χριστε. επειτα και ακτινος. ως οιδας. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. αρχηθεν µονω τω νοΐ.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. ειπεν ο Θεος. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. εκπιπτει και του αλλου. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. ως αφρων επλανηθης. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. φωνης τε κατηξιωσα. της κεφαλης τον ζοφον. Σωτηρ µου. Αρα γε.

Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. Τουτο ουν. εν τω ποτω δε µαλλον. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. εν τη τροφη. οµιχλην τε και σκοτος. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. συ παντως επελαθου. ο ειδως Θεον παντα. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. ουχ υλικας. . ωσπερ οιδας. ως ηλιος εισδυσας. οσην τοτε υπεµεινας. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. ζοφον ως παχυν. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. ου µονον δε χωρητικον. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. πασης κακοπαθειας. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. την πιστιν. αλλα κεκαθαρµενον. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. ουχ οραται. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. ου σαρκικας. της ευχης. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις.

εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. ουκ ονοµατι µονω. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. των απαντων ο κτιστης. ως βλεπετε. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι. καθως ειπεν ο Παυλος. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. Ουκ εστι. ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα. τεκνον. αλλα και τω βαπτισµατι.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . ιδου. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα.

και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. ουχι δε και απιστων. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. δος χειρα φοβου θειου. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. η αληπτον. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα. εν σκοτει και καθεζονται. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. Θεε µου. Σωτηρ µου. ως ειπας. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. . (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. ως πιστοις δουλοις σου. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. Αλλα πιστων συ ει Θεος. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. Οις βραβευσον φως γνωσεως. φως θειον ουχ ορωντες. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. καθως ειπας. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. Ουδαµως. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. εσκοτισµενοι οντες.

Λογε. Θεε µου. ευσπλαγχνε. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης. Κυριε. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. Αµην. Σωτερ. ο Θεος µου. αλλα συ τη οικεια σου. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. οδος ουκ εστιν αλλη δε. ∆ος ελεος. δος ελεος δεοµενοις σου. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. δος µοι συνεσιν. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. ∆εσποτα. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. Χριστε µου. ξενον υπαρχοντα εν γη. ως εξ αδου µυχων µε . ω Τριας. γλωσσα λαλειν ου δυναται. τον ορφανον εν κοσµω. και σοι δια του Πνευµατος. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. ως ειπας.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. (406) Κυριε. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. συγγενων τε και φιλων. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. οιδας. Κυριε. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. τω ευτελει σου δουλω. δος µοι γνωσιν. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. απο γης της γενεσεως. κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. ουδε κοσµος χωρησαι.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. ΝΣΤ’. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. καθως αυτος επιστασαι. ω Θεε µου. οτι εδιδαξας µε. . Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. και εποιησας.

µισει ηµας ο κοσµος. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. αρχιερεις. Ποιαν ουν ελπις. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. . Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. τι γαρ αρρεστον εχει. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. φθονει. µοναζοντας. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. συν σοι. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. Αυτη τι εστι. ην απαντες ποθουσιν. ω ∆εσποτα. (409) Ω Χριστε. µαινεται. ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. λοιδορει. Λοιπον. αποδιωκει. παρασχου µοι λογους σοφιας. ιερεις.∆ια τουτο ουν. Ζωη. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. ΝΗ’. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. ∆εσποτα. Ηµεις. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. ΝΖ’. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. ως υπεσχου. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. λαϊκους. Κοσµος θανατος. εν πενια πλουτουµεν. ως ευδοκησας.

Ανθρωποι παντες. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. συ το καυχηµα. αρχουσι τε και λατραις. ο απροσιτος. τον υµων βασιλεα. δος ισχυν. βασιλεις και δυνασται.Συ ει η ελπις µου. λαλησαι µυσταις. ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. βασιλευ των παντων. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. συ η σκεπη µου. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. επισκοποι. η δοξα. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. παντος αλογου ζωου. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. ο µονος παντοκρατωρ. ο πλουτος µου. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. συ η καταφυγη µου. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. συ η αντιληψις µου. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. τον αναξιον. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. ιερεις. µονασται και µιγαδες. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. Λογε. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε.

και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. ος αµεριστος. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις. συνετε. πρωτον δε παντων. Των επισκοπων οι προεδροι. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. ταις θελησεσι. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. Παντα γαρ καλα. ο και σαρκωθεις. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. ταις φυσεσιν ωσαυτως. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. Θεος ων κατα φυσιν.

(413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. ην ελαβον ουδεπω. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. Εισερχονται δε. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν. και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. ως φιλω µοι λαλουσιν. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια. . της χαριτος µου.

και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. ην ει εβλεπον. ων ιερεις ποιουµεν. οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. οι του βηµατος. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. οι της ιερωσυνης. Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. ουκ αν τουτο εποιουν. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων.

Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. Τουτο γαρ των µετριων. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. της των ανθρωπων λεγω. . αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. φιλων. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε.

ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου.µηδεις πλανασθω. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . Πως ουν.ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. Ποιος αγγελος. Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. τουτων ουτως εχοντων. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. ειπε µοι. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν.

διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. εξ ου η απαθεια. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση. την κεφαλην που κλινω. η αγιοτης. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. φονεως χειρον. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. εγω δ᾿ ουκ εχω. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω. . (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου.

αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. βαλανεια. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. ουαι. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. προικιζοντες. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. . πυργους κτιζοντες. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας. αλλ᾿ οικους. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. µοναστηρια. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως.

το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. ους εποθησεν ουτος. το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω. ουαι ηµιν. ως εφην . καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. του εβδοµου αιωνος θυταις. επισκοπους και λατραις.Αλλ᾿. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις. µοναχοις.

ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. κοµην αυχµηραν. πονους. ∆ευρο. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. τριχινον εσθος. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. τυλων πληθος γονατων. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. νηστειαν λεγω. σιδηρων καθηλωσεις. παθων. Εξωθεν λαµπροι. Καλα γε ταυτα. ξηροκοιτιαν. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. λογων. σκληραγωγιαν. µυδωντες πληρεις εσω. εννοιων και µελετης δολιας. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. ταχα λεπροις προσεοικατε. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις.

ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. Επεταξας τη ευτελεια ηµων. Περι εξοµολογησεως. αµην εις τους αιωνας. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . ως βροτος και φθαρτος ει. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. αγαθων αιωνιων. πατερ και αδελφε. (422) λιπων τα κατω. (423) 1. Γνωθι γαρ σαυτον. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας». και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’. ανω δευρο. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. ερωτηµατικως ειπειν σοι. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως.

του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι. Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. βασιλεις οµου και πτωχοι. την εκ της καταδικης ελευθεριαν. 2. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα. τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. Τουτο γαρ αµεινον.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. παρισταµεθα. τον εκ του µιασµου αγιασµον. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. 3. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. φησιν. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα.

προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. 4. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες.και τι πολλα λεγω. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. . και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. . ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. Οντως ουδαµου. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. τα εν τω αερι δηλονοτι. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος. προς τας εξουσιας. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας.το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων.

τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων».Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. 5. και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». ηδη τεθνηκεν». υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν . αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν. εως αν το οφληµα αποδω. ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. τουτω και δεδουλωται». απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. (427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. ως ο Παυλος φησιν. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. αυτη κεντρον του θανατου εστιν. ει και µη παντοθεν διατρηθη. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. υπο των ληστων εαθεις κειµενος.

και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω . (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . 6. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. τι διαπραξεται. αλλα µη εγχρονισωµεν. ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους».«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη.

ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. Μεσιτην. ει βουλει. µηδε απειρον ιατρον. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. Θεου διδοντος ακουσατε. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι.υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. το δεινοτατον. 7. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας. καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. ου µη εξελωνται». ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος. τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. Μεσιτην δε Θεου και .

εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. στησαι αυτον». και παλιν˙ «υποκριτα. ωσπερ και «πολλοι. απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. δια του πιστου δουλου αυτου. φησιν ο Χριστος. 9. Κυριε. αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου». 8. φησιν. ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι. ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης. «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». «Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». αδελφοι και πατερες µου. αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον.ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. θεραπευσον σεαυτον». και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . αδελφοι. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. ουκ οιδα υµας. ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. Και αυθις˙ «ιατρε. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται.

οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. 11. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν.αναδεχεσθαι λογισµους. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. παρακαλω. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. οπερ. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. πατερες και αδελφοι. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. 10. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. τεκνον. µαθειν επεζητησας. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. Μη. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι .

του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. ως ειρηται. µηκετι αµαρτανε. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. . λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. ινα δε ειδητε. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. ουτως την πορνην. ινα µη χειρον τι σοι γενηται. ου παρα προφητων. ου παρα ιερεων. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. 12. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. λεγω δη τους µοναχους. ουτως τον παραλυτικον. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. (433) ως ο Παυλος φησι. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. ου σοι µονον. Ουτως τον Ζακχαιον. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. µετηχθη. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν.

Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. ου νηστειας. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. αν τινων αφητε τας αµαρτιας. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται.Τουτο δε ειπων εδειξεν. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. ου χαµευνιας. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. κεκρατηνται». κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. ∆ιο και παντα τα αλλα. αφεµενοι. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. αφιενται αυτοις. 13. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν. Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. αν τινων κρατητε. Ως ουν ειρηται.

οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου.απαγε! .ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται.προετιµησαντο. ως ο Κυριος εφη. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον. αλλα µονοις εκεινοις. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. ως ορας. κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. . και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν. χειρων δε αυτων ο λαος. Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη.

ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ειρηνη.14. καν θανασιµον τι πιωσιν. Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. χρηστοτης. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια. Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . πραοτης. ου µη αυτους βλαψη». ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια». ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. πασαν δε πραξιν των .εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. φιλαδελφια. Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. Εαν πασαν µεν αρετην. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι. χαρα. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. πιστις. Ποιων καρπων. ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους». µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. οφεις αρουσι. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. λογος γνωσεως. µακροθυµια. γλωσσαις λαλησουσι καιναις . χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα.

16. Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου. Ο δε Χριστος. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. γνωσεται. αδελφοι και πατερες. ως οιδε µονος αυτος. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων. 17. παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. την αλλοιωσιν. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. τεκνον. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». ει βουλει. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. το οντως φως. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. αυτον τον Θεον. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. Τοις τοιουτοις οιδα. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και .

Αµην. ουτω καµε. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις. Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. Ιδου. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. τω ενδοξοτατω συγκελλω. γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. µη αποκνησης ποιησασθαι. καθαπερ εκεινος. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. ω πρεπει πασα δοξα. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. . ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. πανιερε δεσποτα. Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. Ερρωσο». οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. ακουσας τας του Χριστου. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. αλυπον διατηρει και απηµαντον.

την ηδυτητα. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. Προς Νικητα Σταθατον. την χαραν. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι. επει εις σε. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». Ερρωσο. εδεξαµεθα µεν. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως. ουκ απεδεξαµεθα δε. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. και εις τουτο ελυπηθην. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. πνευµατικον ηµων τεκνον. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα. οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. (442) «Το πιττακιον σου. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. Ηυξησας µοι το φως. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. ινα τα .ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε.

Αµην. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. η και σε. τεκνον.com . πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος. αδιαιρετος.σχεδη παντα σοι καταλειψω. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη.