Α Π Α Ν Τ Α του αγίου Συµεών του Νέου Θεολόγου

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio.com

Τη ΙΒ' του µηνός Μαρτίου, Μνήµη του Οσίου και θεοφόρου Πατρός ηµών Συµεών του νέου Θεολόγου. Πρώην µεν είχες γλώτταν αντί της βίβλου, Γλώττης δε αντί, σην έχεις ήδη βίβλον. Ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μικρά Ασία) το 948 ή το 958 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Η ζωή του αγίου Συµεών συµπίπτει σε µεγάλο µέρος µε τη βασιλεία του Βασίλειου Β’ του Βουλγαροκτόνου (976-1025).Σε ηλικία περίπου έντεκα χρονών οι γονείς του τον έφεραν στην Κωνσταντινούπολη, για να σπουδάσει στα σχολεία της πρωτεύουσας και να µπει στη συνέχεια στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Ο θείος του Βασίλειος κατείχε σηµαντική θέση στην αυλή. Ο νεαρός όµως Συµεών αρνήθηκε την µεγάλη αυτή τιµή καθώς και το να συνεχίσει τις σπουδές του µετά το γυµνασιακό στάδιο, σε ανώτατες σχολές. Φαίνεται ότι για ένα διάστηµα έζησε την άτακτη ζωή ενός νέου της πρωτεύουσας. Τελικά γνώρισε τον άγιο Συµεών τον Ευλαβή (917987), γέροντα µοναχό της Μονής του Στουδίου. Συνεχίζει να εργάζεται όπως και πριν µέσα στον κόσµο, αλλά επισκέπτεται συχνά τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών ο Στουδίτης στην αρχή του έδωσε ένα ελάχιστο πρόγραµµα ασκητικής ζωής, και για ανάγνωσµα τον “Πνευµατικό Νόµο” του Μάρκου του Μοναχού. Τότε έζησε και την πρώτη του εµπειρία. Τον πληµµύρισε το άκτιστο φως και τον γέµισε χαρά, έτσι που έχασε τον εαυτό του και τον γύρω του κόσµο. Αυτή όµως η πρώτη καρποφόρα περίοδος, που ο άγιος Συµεών απέδιδε στις προσευχές του πνευµατικού του πατέρα, δεν κράτησε πολύ. Ξαναγύρισε στην κοσµική και άστατη ζωή που ζούσε πριν. “Εις λάκκον και και ιλύν βυθού αισχρών εννοιών τε και πράξεων εµαυτόν ο άθλιος εναπέρριψα, κακεί κατελθών τοις εγκεκρυµµένοις εν τω σκοτεί περιέπεσον, εξ ων ουκ εµαυτόν εγώ µόνον, αλλ’ ουδέ ο σύµπας κόσµος εις εν αθροισθείς εκείθεν αναγαγείν µε και των χειρών αυτών εξελέσθαι ηδύνατο”. Φαίνεται ότι ακόµα και σ’ αυτή την περίοδο, που κράτησε έξι ή επτά χρόνια, ο άγιος Συµεών δεν διέκοψε ολότελα τις σχέσεις του µε τον πνευµατικό του πατέρα. Τελικά θαυµατουργικά απελευθερώνεται και µπαίνει δόκιµος στη Μονή του Στουδίου σε ηλικία 27 ετών. Λίγο αργότερα ο ηγούµενος τον κάλεσε και του ζήτησε να εγκαταλείψει τον πνευµατικό του πατέρα. Ο Συµεών αρνήθηκε και εγκατέλειψε την Μονή του Στουδίου. Μπήκε ως δόκιµος στο γειτονικό µοναστήρι του αγίου Μάµαντος του Ξηροκέρκου. Έγινε σύντοµα µοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και µετά τρία χρόνια σε ηλικία 31 χρονών εκλέχθηκε ηγούµενος από τους µοναχούς του αγίου Μάµαντος µε τη συγκατάθεση του Πατριάρχη Νικολάου του Χρυσοβέργη. Γίνεται διάσηµος στην Κωνσταντινούπολη, άλλοι τον τιµούν και άλλοι του επιτίθενται.

Μετά τα πρώτα εύκολα βήµατα στην πνευµατική ζωή, που τον οδήγησαν γρήγορα στην θεωρία του ακτίστου φωτός, πορεύεται τον δύσκολο δρόµο της ασκήσεως µε υποµονή για να συντελεστεί η αφοµοίωση της Χάρης. Μετά από µεγάλο και τραχύ διάστηµα ασκητικού αγώνα αξιώθηκε να δει πάλι το άκτιστο φως, αλλά αµυδρότερα. Οι δυσκολίες πολλαπλασιάζονται από την αντίδραση των ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν το νόηµα των πνευµατικών του αγώνων. Παρά τις πολυάριθµες εµπειρίες δεν έχει γνωρίσει ακόµη τον Θεό και αισθανόταν βαθιά ανικανοποίητος. Τελικά µέσα στο άκτιστο φως βιώνει προσωπική συνάντηση και κοινωνία µε τον Χριστό. Στη συνέχεια αυτή η κατάσταση γίνεται µόνιµη. Από αγάπη προς τον πλησίον και από τη µεγάλη του επιθυµία να κάνει όλο τον κόσµο µέτοχο αυτής της χάρης, φανερώνει στους άλλους την εµπειρία του και τους προτρέπει ν’ ακολουθήσουν αυτόν τον πνευµατικό δρόµο. Πλέον αισθάνεται την βεβαιότητα ότι δεν είναι αυτός που καλεί αλλά ότι ο Ίδιος ο Χριστός καλεί τους ανθρώπους δια του αγίου Συµεών. Το µοναστήρι του ήταν σε άθλια κατάσταση. Αγωνίζεται για την ανοικοδόµηση του και για την πνευµατική καθοδήγηση των µοναχών. Πάντα κήρυττε την δυνατότητα της ένωσης µε τον Θεό στην παρούσα ζωή. Ο δρόµος που οδηγεί σε αυτή την ένωση, η εφαρµογή των εντολών του Χριστού, η οδός η στενή και τεθλιµµένη του σταυρού, οι ασκητικοί αγώνες. Τονίζει ότι αρχίζουµε να συµµετέχουµε στην ανάσταση του Χριστού ήδη από τον παρόντα κόσµο. Ήδη από εδώ αρχίζουµε να βλέπουµε τον Χριστό. Η διδασκαλία δεν απευθυνόταν σε ερηµίτες και αναχωρητές µοναχούς. Απευθυνόταν σε συνηθισµένους µοναχούς ενός κοινοβίου της πρωτεύουσας και σε έναν ευρύτερο κύκλο πιστών. Ο άγιος Συµεών είχε πεποίθηση ότι στα λόγια και τη διδασκαλία του εµπνεόταν από το άγιο Πνεύµα. ∆ιευκρινίζει ότι µιλάει τόσο συχνά για τον εαυτό του και για τις εµπειρίες του επειδή θέλει και τα πνευµατικά του παιδιά να µοιραστούν τα ίδια µε αυτόν δώρα. Στο µοναστήρι του αγίου Μάµαντος έρχονται πολύ καινούριοι µοναχοί. Σχηµατίστηκε µια οµάδα µαθητών πιστών και αφοσιωµένων. Ανάµεσα τους ένας πρώην επίσκοπος της Ιταλίας µε το όνοµα Ιερόθεος. Στο λαό της Κωνσταντινούπολης γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός. Πολλά σηµαντικά πρόσωπα τον επισκέπτονται αναζητώντας πνευµατική καθοδήγηση. Μερικοί όµως από τη συνοδεία του δεν µπορούν να συνεχίσουν. Μια ψυχρότητα άρχισε να εισχωρεί. ∆ηµιουργείται µια οµάδα που αντιδρά. Υπάρχει ένταση ανάµεσα στον άγιο Συµεών και σε µια µερίδα µοναχών. Παρά την εχθρότητα που συναντούσε εξακολουθεί να καλεί τους µοναχούς, που ήταν κάτω από την καθοδήγηση του, σε µια ανώτερη πνευµατική ζωή, που να αναζητά τον θείο φωτισµό. ∆εκαπέντε περίπου χρόνια µετά την άνοδο του στην ηγουµενία, ένα µέρος των µοναχών του αγίου Μάµαντος, περίπου 30, επαναστατούν εναντίον του.

Μια µέρα ενώ κήρυττε στην εκκλησία την ώρα του όρθρου, όπως συνήθιζε, τον διέκοψαν βίαια. Έπεσαν πάνω του “ωσεί θήρες” µε την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το µοναστήρι. Η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ηρεµία του αγίου Συµεών, που έµεινε “άσειστος” στη θέση του, “υποµειδιών και φαιδρόν ατενίζων προς τους αλάστορας”. Οι επαναστάτες αφού έκαναν πολύ θόρυβο έσπασαν τις κλειδαριές της πόρτας του µοναστηριού και έτρεξαν διασχίζοντας την πόλη προς το Πατριαρχείο. Ο Πατριάρχης Σισσίνιος (995-998) εξόρισε από το µοναστήρι τους µοναχούς. Η ποινή ακυρώθηκε µετά από µεσολάβηση του αγίου Συµεών. Το 1005 παραιτήθηκε ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια ηγουµενίας. Ο άγιος Συµεών ταλαιπωρήθηκε επίσης λόγω της επίθεσης που δέχτηκε από τον πρώην µητροπολίτη Νικοµηδείας Στέφανο. Ο Στέφανος ήταν πολιτική προσωπικότητα και παράγοντας της διπλωµατίας, “ανήρ ελλόγιµος και επί σοφία και αρετή διαβόητος και πειθοί µαλάξαι ικανός γνώµην σκληράν και ατίθασσον”. Συνέβη κάποτε να συναντηθούν οι δύο άνδρες στο Πατριαρχείο και ο σύγκελος Στέφανος επωφελήθηκε από την ευκαιρία, για να θέσει µια δύσκολη θεολογική ερώτηση στον Συµεών, ελπίζοντας να τον παγιδέψει και να δείξει έτσι την άγνοια του. “Πως χωρίζεις τον Υιόν από του Πατρός, επινοία ή πράγµατι;” Ο άγιος υποσχέθηκε να δώσει γραπτή την απάντηση του. Στην απάντηση του ανασκευάζει τις προϋποθέσεις της ερωτήσεως του Στεφάνου, εξηγώντας την πραγµατική έννοια των τριαδικών διακρίσεων στο Θεό, που είναι µέσα στις διακρίσεις Του αδιαίρετος και ένας κατά τη φύσι Του. Επίσης στηλιτεύει όλους εκείνους –και εδώ αναφέρεται στο σύγκελλο- που τολµούν να θεολογούν, χωρίς να έχουν µέσα τους το Πνεύµα του Θεού: … εκπορευθέν το Πνεύµα, το Πανάγιον, εκ του Πατρός αφράστως και απεστάλη δι’ Υιού τοις ανθρώποις· ου τοις απίστοις ουδέ τοις φιλοσόφοις, ου τοις ρήτορσιν ουδέ τοις φιλοδόξοις, ου τοις µαθούσι συγγραφάς των Ελλήνων, ου τοις τας γραφάς αγοούσι τας έσω, ου τοις εξασκήσασι σκηνικόν βίον, ου τοις λαλούσι τορνευτώς και πλουσίως, ου τοις λαχούσι µεγάλων ονοµάτων, ου τοις τυχούσι φιλείσθαι παρ’ ενδόξων … Η σύγκρουση ήταν ανάµεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους θεολογίας και κατανόησης της πνευµατικής ζωής. Γράφει σχετικά ο Π. Κ. Χρήστου: “Ο Συµεών ο Νέος ο Θεολόγος έζησε σ’ εποχή αξιοσηµείωτης ακµής όλων των τοµέων του δηµόσιου βίου στο Βυζάντιο, πολιτικού, οικονοµικού, πολιτιστικού,

εκκλησιαστικού· σύµφωνα µε την χρονολογία µου από το 958 έως το 1036. … Το Βυζάντιο είχε τώρα την άνεση να οργανώσει επάνω σε νέες βάσεις την ανώτατη παιδεία που επρόκειτο ν’ αποβεί πρότυπο για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήµια, τα οποία θα εµφανίζονταν λίγο αργότερα, να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστηµών, να οργανώσει συστηµατικά την κοινωνική µέριµνα … Ηγούµενος ακόµη, ο ευγνώµων µαθητής είχε συστήσει εορτασµό για τον διδάσκαλο (τον Συµεών τον Ευλαβή, τον Στουδίτη), ευθύς µετά τον θάνατό του. Τον εγνώριζε καλά από τα παιδικά του χρόνια κι επίστευε ότι δεν είναι σωστό να κρύβει τα θεία χαρίσµατά του, ότι έχει χρέος να τα διακηρύσσει. Συνέταξε λοιπόν το συναξάρι του, εφιλοπόνησε εγκώµια και συνέθεσε ύµνους σ’ αυτόν. Ο εορτασµός συνεχίστηκε απρόσκοπτα µερικά έτη, αλλ’ έπειτα άρχισε η αντίδρασις. Το έναυσµα γι’ αυτήν Έδωσε ο Στέφανος, µητροπολίτης Νικοµηδείας, ένας αξιόλογος ιεράρχης µε σοβαρή µόρφωση και σηµαντικές ικανότητες, αλλά δεµένος σφικτά µε µια συµπεριφορά που συνδύαζε κοσµική συµβατικότητα µε παραδοσιακή αυστηρότητα. ∆εν ήταν διατεθειµένος ν’ ανεχθεί νεωτερισµούς σαν αυτόν που ήθελε να εισαγάγει ο Συµεών. Το θέµα που τους εχώριζε δεν ήταν τόσο ασήµαντο όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. ∆εν επρόκειτο για την καθιέρωση της µνήµης ενός επί πλέον αγίου, αλλά περί µιας θεµελιώδους αρχής της χριστιανικής πίστεως· αν δηλαδή το Άγιο Πνεύµα ενεργεί στην Εκκλησία και σήµερα, όπως άλλοτε, ή έπαυσε η ενέργεια του· αν η πνευµατική τελείωσις είναι κατάστασις που µπορεί να την κατακτήσουν και σήµερα οι πιστοί, όπως άλλοτε, ή είναι µια παρωχηµένη υπόθεσις. Ένας άλλος Συµεών, ο Μεταφραστής, λίγες δεκαετίες ενωρίτερα είχε διασκευάσει επί το λογιώτερο και ευσεβέστερο τους βίους αγίων και τους είχε εκδώσει στην µνηµειώδη συλλογή του, το “Μηνολόγιο”. Παρατηρώνταν υψηλός βαθµός σεβασµού προς τους αγίους αυτήν την εποχή· αλλά οι άγιοι ήσαν όλοι παλαιοί. Η γενική εντύπωσις ήταν τότε ότι η αγιότης είναι προνόµιο των παλαιών εποχών και δεν µπορεί να αναδειχθούν τώρα νέοι άγιοι. Και αυτήν την γνώµη εκπροσωπούσε ο Στέφανος Νικοµηδείας. … Το κήρυγµα του Συµεών είναι ότι η τελειότης µπορεί να αποκτηθεί σε κάθε εποχή και ότι η αγιότης είναι προνόµιο όλων των εποχών και όλων των ανθρώπων· διότι το Πνεύµα ενεργεί και σήµερα. … Είναι αξιοσηµείωτη η επιµονή του Συµεών στην προσπάθεια ανανεώσεως της λειτουργικής ζωής …” (Περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ, “Άγιος Συµεών ο Θεολόγος του φωτός”, Π. Κ. Χρήστου, σελ. 9 και 12). Η σύγκρουση κράτησε περίπου 6 χρόνια και τελείωσε στις 3 Ιανουαρίου 1009 µε την εξορία του αγίου Συµεών. Τον εγκατέλειψαν µόνο χειµωνιάτικα χωρίς να του δώσουν ούτε τα αναγκαία για την διατροφή του. Ο σύγκελος έπεισε τον Πατριάρχη να δώσει εντολή να γίνουν έρευνες στο µοναστήρι µε την ελπίδα ότι θα εύρισκε µεγάλα χρηµατικά ποσά. Οι άνθρωποι του µπήκαν στο

µοναστήρι του αγίου Μάµαντος, σπάζοντας τα πάντα και αρπάζοντας τα βιβλία και τα ρούχα του αγίου, χωρίς να βρουν κανένα θησαυρό. Τελικά ο άγιος Συµεών ανακλήθηκε από την εξορία και βρήκε στην Κωνσταντινούπολη το πλήθος των θαυµαστών του. Ο Πατριάρχης τον δέχθηκε µε τιµή. Με την πατριαρχική διαιτησία τελείωσε γύρω στα 1010-1011 η σύγκρουση µε τον σύγκελλο Στέφανο. Το µίσος κατά της διδασκαλίας του Συµεών ήταν µεγάλο. Η αντίθετη παράταξη είχε τις απόψεις της, που τις θεωρούσε παραδοσιακές και ρεαλιστικές. Η θέση τους ήταν ότι η εποχή τους ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή των Αποστόλων και πως ήταν αδύνατο να µιµηθούνε τότε την αγιότητα τους· αυτός που διδάσκει κάτι τέτοιο ή αλαζόνας είναι ή τρελός. Για τον άγιο Συµεών όµως αυτές οι ιδέες ήταν µια σοβαρή παραµόρφωση του Ευαγγελίου και αγωνιζόταν να αποκαταστήσει την αυθεντική ευαγγελική ζωή που είχε ατονήσει. Πρώτα πρέπει κανείς να δει τον Θεό και µετά να µιλάει γι’ Αυτόν. Εγκαταστάθηκε οριστικά πια στον τόπο της εξορίας του, εκούσια αυτή τη φορά και ολοκλήρωσε την επισκευή του µοναστηριού της αγίας Μαρίνας. Η φήµη του ως χαρισµατούχου, ως ανθρώπου προικισµένου µε προφητικά χαρίσµατα που έκανε θαύµατα, εξαπλώνεται όλο και πιο πολύ και τραβά κοντά του πλήθος ανθρώπων. Παρά την προχωρηµένη ηλικία του, πήγε να ξαναδεί την πατρίδα του και το πατρικό του σπίτι. Τελικά αρρωσταίνει. “Η δε νόσος ρύσις ην της γαστρός την ουσίαν κενούσα και τον σύνδεσµον των συνδραµόντων στοιχείων εις έκαστον απολύουσα. Έκειτο ουν ο µακάριος εφ’ ικανάς τας ηµέρας τη νόσω κρατηθείς και την δύναµιν υπετέµνετο, τας σάρκας ετήκετο και του δεσµού παρελύετο”. Έµεινε εντελώς παράλυτος και τον γυρνούσαν στο κρεβάτι µε κάποια “µηχανή”. “Μόλις µετά µηχανής τινος ένθεν και εκείθεν σαλεύοντες επάνω της κλίνης εστρέφοµεν υπό της αρρωστίας κατεργασθέντα …”. Τον είδαν όµως µια µέρα τέσσερεις και πλέον πήχεις πάνω από το έδαφος του κελλιού του να υπερίπταται και να προσεύχεται µέσα σε “ανεκλάλητο” φως. Μετά από δεκατρία χρόνια ζωής στην εξορία ο άγιος Συµεών ο νέος Θεολόγος κοιµήθηκε στις 12 Μαρτίου του 1021 ή του 1036 (κατά τον Π.Κ.Χρήστου). Όπως µας διηγείται ο βιογράφος του είχε προβλέψει την ηµεροµηνία του θανάτου του και τη µεταφορά των λειψάνων του, που έγινε µετά 30 χρόνια.

Πώς και πυρ υπάρχεις βλύζον, πώς και ύδωρ είς δροσίζον, πώς και καίεις και γλυκαίνεις, πώς φθοράν εξαφανίζεις; Πώς θεούς ποιείς ανθρώπους, πώς το σκότος φως εργάζη, πώς ανάγεις εκ του άδου, πώς θνητούς εξαφθαρτίζεις; Πώς προς φως το σκότος έλκεις, πώς την νύκτα περιδράσση, πώς καρδίαν περιλάµπεις, πώς µε όλον µεταβάλλεις; Πώς ενούσαι τοις ανθρώποις, πώς υιούς Θεού εργάζη, πώς εκκαίεις σου τω πόθω, πώς τιτρώσκεις άνευ ξίφους;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (Α’) ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΙ Λογος Α΄. (21) Περι αγαπης. Και ποιαι εισι των πνευµατικων ανδρων αι οδοι και αι πραξεις. Και µακαρισµος προς τους εχοντας την αγαπην εγκαρδιον. Αδελφοι και πατερες, θελω προς υµας λαλειν τα συντεινοντα προς ωφελειαν ψυχης και αιδουµαι, µαρτυς µου ο Χριστος η αληθεια, την αγαπην υµων, γινωσκων µου το αναξιον. ∆ια τουτο γαρ αει σιωπαν εβουλοµην, ως οιδεν ο Κυριος, και µηδε ανανευειν το συνολον και προσωπον ανθρωπου οραν, κατακρινουσαν εχων µου την συνειδησιν, οτι κατεταγην ολως

εγω προηγεισθαι παντων υµων αναξιως, ως την οδον επισταµενος, ο µηδε τα εν ποσιν ειδως, µηδε αψαµενος ακµην της φερουσης οδου προς τον Θεον. Τοινυν και λυπη µε δια τουτο ου µικρα και η τυχουσα κατεχει, οτι οδηγειν υµας τους τιµιωτατους ο ταπεινος προκριθεις, ους εχειν αυτος οδηγους µαλλον ωφειλον, ως παντων εσχατος υπαρχων και χρονω και ηλικια, τον εµπρακτον ουκ εχω και εµµαρτυρον λογον απο του βιου εις το παρακαλειν υµας και υποµιµνησκειν τα περι των νοµων και του (22) θεληµατος του Θεου, επειδη και περι ων λαλειν βουλοµαι, οιδα µηδεν εξ αυτων διαπραξαµενος ποτε. Οιδα δε ακριβως οτι ο Κυριος και Θεος ηµων ουχι τον λεγοντα µακαριζει µονον, αλλα τον προ του ειπειν και πραξαντα· “Μακαριος γαρ, φησιν, ο ποιησας και διδαξας· ουτος µεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων·” Του γαρ τοιουτου διδασκαλου και οι µαθηται ακουοντες, µιµεισθαι αυτον γινονται προθυµοι και ου τοσουτον εκ των εκεινου λογων δεχονται την ωφελειαν, οσον απο των καλων αυτου πραξεων διεγειρονται και τα αυτα ποιειν αναγκαζονται, οπερ αυτος εγω εν εµαυτω ουκ επισταµαι· ουδεν γαρ αγαθον εµαυτω συνοιδα. Αλλα δεοµαι και πααρακαλω παντας υµας, αγαπητοι αδελφοι µου, µη εις τον διακεχυµενον µου βιον οραν, αλλ’ εις τα του Κυριου προσταγµατα και εις τας των πατερων ηµων των αγιων διδασκαλιας. Ουδεν γαρ οι φωστηρες εγραψαν εκεινοι, οπερ προτερον ουκ εποιησαν και ποιησαντες ου κατωρθωσαν. Τοιγαρουν και γενεσθω κοινη µια ηµιν η οδος, αι εντολαι του Χριστου, προς ουρανον ηµας και Θεον επαναγουσαι. Ει γαρ και διαφορους ο λογος οδους υπογραφει, αλλ’ ου παντως κατα την φυσιν εκεινου, κατα δε την εκαστου δυναµιν τε και προθεσιν εις πολλας σχιζεσθαι λεγεται. Εκ πολλων γαρ αρχοµενοι και διαφορων εργων και πραξεων, ωσπερ εκ τοπων τινων και πολλων απαιροντες εκαστος πολεων, εις εν καταντησαι σπουδαζοµεν καταγωγιον, την βασιλειαν των ουρανων. Πραξεις δε και οδους των κατα Θεον ανδρων τας πνευµατικας χρη νοειν αρετας, εν αις οι βαδιζειν αρξαµενοι προς ενα τρεχειν σκοπον οφειλουσιν, οπως εκ διαφορων χωριων και τοπων (23) εις µιαν συνελθωσι πολιν, ως ειρηται, την βασιλειαν των ουρανων και συµβασιλευειν Χριστω αµα καταξιωθησωνται, υφ’ ενι βασιλει

τω Θεω και Πατρι γενοµενοι. Πολιν ουν ενταυθα µιαν µοι νοησεις και ου πολλας, την αγιαν και αχωριστον τριαδα των αρετων, µαλλον δε την πρωτην των λοιπων, ην και λεγουσιν εσχατην, ως τελος των καλων ουσαν και µειζω πασων τυγχανουσαν, την αγαπην φηµι, εξ ης και εν η πιστις πασα τεθεµελιωται και ελπις ωκοδοµηται, και διχα ταυτης συνεστη των οντων ουδεν, ουτε µην καθολου συστησεται. Πολλα δε ταυτης ονοµατα, πολλαι αι πραξεις αυτης, πλειονα τα γνωρισµατα, τα ιδιωµατα θεια και πλειστα, η φυσις δε µια και επισης παντη πασιν απορρητος, τοις τε αγγελοις και τοις ανθρωποις και παση κτισει ετερα, τη ισως αγνοουµενη ηµιν. Ακαταληπτος τον λογον, τη δοξη απροσιτος, ανεξιχνιαστος τοις βουλευµασιν, αιωνιος οτι και αχρονος, αθεωρητος οτι νοειται µεν, ου καταλαµβανεται δε. Πολλα τα καλλη ταυτης της αχειροποιητου και και αγιας Σιων, α ο βλεπειν αρξαµενος ουκετι αισθηταις επευφραινεται θεωριαις, ουκετι του κοσµου τουτου τη δοξη προσκειται. ∆οτε ουν µοι εκ προοιµιων προσοµιλησαι αυτη µικρον και προσφθεγξασθαι και τον ποθον ως εχω ταυτη αφοσιωσασθαι. Επειδη, αγαπητοι µου πατερες και αδελφοι, εµνησθην του καλλους της αµωµητου αγαπης, και αιφνης το φως αυτης ευρεθη εν τη καρδια µου και τη γλυκυτητι αυτης συνηρπαγην και τας εξωθεν αισθησεις απωλεσα, εκνους ολως τω βιω γενοµενος, και των εν χερσιν επιλελησµαι. Μακραν δε, ουκ οιδ’ οπως ειπειν, παλιν απεστη απ’ εµου και την ιδιαν µε αφηκε θρηνειν ασθενειαν. Ω αγαπη (24) παµποθητε, µακαριος ο σε ασπασαµενος, οτι ουκετι καλλος γηγενους εµπαθως επιθυµησει ασπασασθαι. Μακαριος ο σοι περιπλακεις εξ ερωτος θειου· απαντα γαρ τον κοσµον αρνησεται και παντι πλησιαζων ανθρωπω ουδαµως µολυνθησεται. Μακαριος ο τα σα καλλη καταφιλησας και κατατρυφησας αυτων εξ απειρου ποθου, οτι ψυχικως αγιασθησεται εκ του αχραντως αποσταζοντος υδατος και αιµατος απο σου. Μακαριος ο ποθεινως σε κατασπασαµενος, οτι αλλοιωθησεται την καλην αλλοιωσιν πνευµατικως και ψυχικως ευφρανθησεται, οτι συ υπαρχεις η χαρα η ανεκλαλητος. Μακαριος ο σε κτησαµενος, οτι τους θησαυρους του κοσµου εις ουδεν λογισθησεται, και γαρ ει ο πλουτος αληθως ο ακενωτος.

Μακαριος δε και τρισµακαριος και ον συ προσελαβου· εσται γαρ εν αδοξια τη ορωµενη παντων ενδοξων ενδοξοτερος και τιµιων παντων τιµιωτερος και σεµνοτερος. Επαινετος ο καταδιωκων σε, επαινετωτερος ο ευρων σε, µακαριωτερος ο αγαπηθεις υπο σου, ο εισδεχθεις παρα σου, ο διδαχθεις απο σου, ο κατοικησας εν σοι, ο τραφεις δια σου τροφην Χριστον τον αθανατον, Χριστον τον Θεον ηµων. Ω αγαπη θεια, που Χριστον περιεχεις; Που αυτον κατακρυπτεις; Τι τον του κοσµου Σωτηρα λαβουσα, µακραν γεγονας αφ’ηµων; Ανοιξον και ηµιν τοις αναξιοις µικραν σου θυραν, ινα και ηµεις ιδωµεν τον δι’ ηµας παθοντα Χριστον και πιστευσωµεν τω ελεει αυτου ως ουκετι αποθανουµεν αφ’ ου αυτον θεασοµεθα. Ανοιξον ηµιν η θυρα αυτω γενοµενη εις την δια σαρκος αυτου επιφανειαν, η βιασαµενη τα αφθονα και αβιαστα σπλαχνα του ηµετερου ∆εσποτου εις το βαστασαι τας αµαρτιας και τας νοσους απαντων, (25) και µη απορριψης ηµας λεγουσα· “Ουκ οιδα υµας “. Γενου µεθ’ ηµων, ινα γνωρισης ηµας· αγνωριστοι γαρ σοι τυγχανοµεν. Ενοικησον εν ηµιν, ινα δια σε και ηµας τους ταπεινους ο ∆εσποτης ελθων επισκεψηται προϋπαντωµενος παρα σου - ηµεις γαρ εις απαν αναξιοι -, ως αν προσµεινη µικρον οµιλων σοι και δεξηται και ηµας τους αµαρτωλους προσπεσειν τοις αχραντοις αυτου ποσι, και συλλαλησης περι ηµων αγαθα και πρεσβευσης αφεθηναι το χρεος ηµιν των κακων, οπως αυτω τω ∆εσποτη δουλευειν δια σου παλιν εξιωθωµεν και υπ’ αυτου προνοωµεθα και τρεφωµεθα· το γαρ χρεωστειν µεν µηδεν, λιµω δε πτωχειας απολλυσθαι, παρα µικρον της ισης εστι τιµωριας και κολασεως προξενον. Συγχωρηθειηµεν παρα σου, αγια αγαπη, και δια σου των αγαθων του ηµετερου ∆εσποτου εν απολαυσει γενοιµεθα, ων ουδεις, ει µη δια σου, γευσεται της γλυκυτητος. Ο γαρ σε ως δει µη φιλησας και παρα σου µη αγαπηθεις ωσπερ χρη, τρεχει µεν ισως, ου κατελαβε δε οµως· πας δε ο τρεχων προ του τον δροµον τελεσαι αµφιβολος. Ο δε καταλαβων σε η καταληφθεις υπο σου, παντως βεβαιος, επειδη τελος νοµου συ ει, η εµε περικυκλουσα, η εµε φλεγουσα και εκ πονου καρδιας εις ποθον απειρον µε Θεου και των εµων αδελφων και πατερων

αναπτουσα. Συ γαρ των προφητων η διδασκαλος, των αποστολων η συνδροµος, των µαρτυρων η δυναµις, των πατερων και διδασκαλων η εµπνευσις, η παντων των αγιων τελειωσις και η εµη νυν προς την παρουσαν διακονιαν προχειρισις. (26) Αλλα συγγνωτε µοι, αδελφοι, της κατηχησεως του λογου παρακινηθεντι µικρον, του ποθου της αγαπης τουτο ποιησαντος. Εµνησθην γαρ αυτης και “εφρανθη µου η καρδια” κατα τον θειον ∆αυιδ και εις υµνον ετραπην των θαυµασιων αυτης. Τοιγαρουν αξιω και την υµετεραν αγαπην οπισω καταδιωξαι αυτης, οση δυναµις, και καταλαβειν αυτην µετα πιστεως τρεχοντας, και των ελπιδων υµων ουδαµως διαµαρτητε. Πασα γαρ σπουδη και πασα ασκησις µετα καµατων πολλων η µη καταντωσα εις την αγαπην εν συντετριµµενω τω πνευµατι, µαταια εστι και εις ουδεν καταληγουσα χρησιµον. Ουδε γαρ εν αλλη τινι αρετη η και πληρωσει κυριακης εντολης δυναται τις γνωριζεσθαι Χριστου µαθητης· “Εν τουτω γαρ, φησι, γνωσονται παντες οτι εµοι µαθηται εστε, εαν αγαπατε αλληλους “. Ταυτης ενεκα ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν, δι’ ην ενανθρωπησας, παντα υπεµεινεν εκουσιως τα ζωοποια παθη, ινα το οικειον πλασµα, τον ανθρωπον, των δεσµων ελευθερωση του αδου και αναλαβων εις ουρανους αναγαγη. Ταυτης ενεκα τον ακαταπαυστον εκεινον εδραµον οι αποστολοι δροµον και την απασαν οικουµενην τω αγκιστρω και τη σαγηνη του λογου σαγηνευσαντες, απο του βυθου της ειδωλοµανιας ανεσπασαν και προς τον λιµενα της βασιλειας των ουρανων ανεσωσαντο. Ταυτης ενεκα οι µαρτυρες τα αιµατα εαυτων εκενωσαν, ινα µη Χριστον απολεσωσι. ∆ια ταυτην οι θεοφοροι πατερες ηµων και της οικουµενης διδασκαλοι τας εαυτων ψυχας υπερ τοης καθολικης και αποστολικης Εκκλησιας προθυµως εθηκαν· και ηµεις οι ευτελεις υπεισηλθοµεν την προστασιαν υµων των τιµιωτατων πατερων και αδελφων ηµων, (27) ως αν παντα, κατα τον ενον εκεινους εκµιµουµενοι, δι’ υµας παθωµεν τε και υποµεινωµεν και προς οικοδοµην υµων και ωφελειαν εκτελεσωµεν, ινα παραστησωµεν υµας θυµατα τελεια, ολοκαυτωµατα λογικα, τη τραπεζη Θεου. Υµεις γαρ εστε τα τεκνα του Θεου, α µοι δεδωκεν ο Θεος ως παιδια, τα εµα

σπλαχνα, οι εµοι οφθαλµοι. Υµεις εστε το εµον, αποστολικως ειπειν, καυχηµα και η σφραγις της εµης διδασκαλιας. Σπουδασωµεν ουν, αγαπητοι µου εν Χριστω αδελφοι, ωσπερ δια παντων, ουτω και δια της εις αλληλους αγαπης θεραπευειν τον Θεον και ον ηρετισασθε εις τυπον εχειν πατρος πνευµατικου, ει και της αξιας πολυ απολειποµαι, ως αν χαιρη µεν Θεος επι τη οµονοια και τελειωσει υµων, χαιρω δε καγω ο ταπεινος, επεκτεινοµενην ορων αει την προκοπην του κατα Θεον υµων βιου επι το κρειττον εν πιστει, εν αγνεια, εν φοβω Θεου, εν ευλαβεια, εν κατανυξει και δακρυσι, δι’ ων ο εσω καθαιρεται ανθρωπος και πληρουται φωτος θειου και ολος Πνευµατος Αγιου γινεται εν συντρετριµµενω ψυχης και καταβεβληµενω φρονηµατι, και η χαρα η εµη γινεται εις ευλογιαν υµων και προσθηκην ανωλεθρου και µακαριας ζωης εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων, ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Λογος΄.Β΄. (28) Περι του φευγειν τους λοιµους και φθοροποιους των ανθρωπων και τους λογους αυτων αποπεµπεσθαι και προς την εργασιαν της αρετης αναστηναι. Ετι δε και περι του δειν σκοπειν ει τα των µακαρισµων του Χριστου εν εαυτοις εχοµεν. Και περι δακρυων και κατανυξεως. Αδελφοι και πατερες, πας οστις ευρειν βουλεται τον Θεον, απαρνησασθω εαυτον και της ιδιας µη φεισασθω ψυχης, αλλ’ εχθραν θητω αναµεσον αυτου και αναµεσον παντων των κατα σαρκα περιπατουντων. Μη επιστραφητω τινος τουτων τοις δηθεν παρακλητικοις λογοις και µη καθιση µετ’ αυτων εν καθεδρα, µηδε οµιλειτω οµιλιας κακας, δι’ ων η ψυχη φαρµακευεται και αναγκαζεται τοις προτεροις ενδιατριβειν πονηροις λογισµοις τε και ενθυµηµασιν. Ανθρωπε, φοβηθητι το µετα αγκιστρου δελεαρ και ακουσον µου και µακραν γενου εξ αυτων. Μη παλιν καταγαγης σεαυτου την ψυχην εν τω αδη. Στησον τον λογισµον σου και µη πλανασθαι αυτον συγχωρης εις το ακουειν τα µαταια. Μη επιστραφης εις τα οπισω, µη οκνηση η βαρυνθης ραθυµια, µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε γλυκανης σον φαρυγγα ηδονη τινος βρωµατος, µεχρις αν ιδοις το δι’ ου και δι’ ο εκληθης και προς ο επειγη φθασαι κατα

σκοπον. Μη παραδεξη τον υποβαλλοντα σοι λογισµον· (29) “Τι δει σοι του πολλου, φησι, κοπου και της ακαιρου ταλαιπωριας; Χρονον ηδη πεπληρωκας και δυο και τρεις, και ουδεν εγνως οφελος”. Μη, αδελφε µου, µη εµπαγης τη παγιδι ταυτη, µηδε προδως την σεαυτου σωτηριαν, αλλα χρησαι µαλλον ευτονωτερα σπουδη και ανδρεια εις την εργασιαν των αρετων, µη απιστων τοις λογοις και διδασκαλιαις των κατα Θεον σου πατερων. Θες ουν εν τη ψυχη σου αποθανειν πρωτον η αποστηναι του ζωηφορου τουτου ζητηµατος· ει γαρ αδιστακτως τουτο πεποιηκας εξ αρχης, ουκ αν σε ο αγαθος υπερειδε Θεος, αλλ’ εδωκεν αν σοι του ποθουµενου σαφως την απολαυσιν. Τοιγαρουν ει θελεις επιτυχειν ων εφιεσαι και ποθεις, των αγαθων λεγω του Θεου, και εξ ανθρωπων γενεσθαι αγγελος επιγειος, αγαπησον, αδελφε, θλιψιν σωµατος, ασπασαι κακοπαθειαν, τους δε πειρασµους ουτω φιλησον ως µελλοντας σοι γενεσθαι προξενους παντος αγαθου. Τι ωραιοτερον, ειπε µοι, θλιβοµενης ψυχης µετα γνωσεως οτι υποµενουσα την παντων µελλει κληρονοµησαι χαραν; Τι ανδρειοτερον συντετριµµενης και τεταπεινωµενης καρδιας, η τας φαλαγγας των δαιµονων απονητι τρεπουσα εις τελος αποδιωκει; Τι ενδοξοτερον πτωχειας πνευµατικης της προξενου της βασιλειας των ουρανων, ης τι αν και εσται ανταξιον η νυν η εν τω αιωνι τω µελλοντι; Το δε και εαυτου µη µεριµναν ενεκεν τινος των γηΐνων, αλλ’ ολην εχειν την διανοιαν προς Χριστον, ποσων τουτο οιει ειναι προξενον αγαθων αιωνιων, οσης της αγγελικης καταστασεως; Το δε και παντων οµου των προσκαιρων καταφρονειν και αυτων ειπειν των του σωµατος (30) αναγκαιων χρειων, ως µη φιλονεικειν υπερ τουτων µετα τινος δια το την ειρηνην και την αγαπην εν αταραχω ψυχης καταστηµατι αµειωτον συντηρειν, ποιων των αµοιβων, τινων δε των στεφανων και των βραβειων ουκ εστιν επαξιον; Οντως υπερ φυσιν η εντολη και υπερ λογον αι αµοιβαι, Χριστος τα παντα αντι παντων τουτοις γενησεται. Χριστον δε ακουων µη τη του λογου απλοτητι και τη βραχυτητι της λεξεως προσεχε, αλλα την της Θεοτητος εννοει µοι δοξαν, την υπερ νουν και διανοιαν, το ταυτης κρατος το αφραστον, το αµετρητον ελεος, τον ακαταληπτον πλουτον, α δαψιλως τε και φιλοτιµως αυτοις διδωσι, και ταυτα τουτοις αντι παντων αρκει,

ως δεξαµενοις αυτον εκεινον εν εαυτοις, τον αιτιον και βραβευτην παντος αγαθου· ουδε γαρ επεθυµησε τινος ετερου ο αυτον ιδειν και θεασασθαι καταξιωθεις, ουδ’ ο της αγαπης εµπλεως γεγονως του Θεου αλλον τινα επι γης αγαπησαι πλεον ηνεσχετο. Τοιγαρουν σπουδασωµεν, αγαπητοι µου αδελφοι, τον Χριστον ευρειν και ιδειν αυτον, οποιος εστι το καλλος και την τερπνοτητα, επειδη και πολλους ορωµεν των ανθρωπων δι’ επιθυµιαν προσκαιρων τινων κοπους και πονους πολλους υποµενοντας και µακρας αποδηµιας ποιουµενους, ου µονον δε αλλα και γυναικος και τεκνων και πασης αλλης δοξης και τρυφης καταφρονουντας και µηδεν ετερον του ιδιου προτιµωµενους θεληµατος, ωστε µη αποτυχειν του ιδιου σκοπου. Και ει δια προσκαιρα και φθαρτα τον ολον αγωνα και αυτην τιθενται την ψυχην των ανθρωπων τινες, ηµεις υπερ του Βασιλεως των βασιλευοντων και Κυριου των κυριευοντων και κτιστου και εξουσιαστου των απαντων τας ψυχας ηµων (31) και τα σωµατα εις θανατον ου προδωσωµεν; Και που απελευσωµεθα η που φυγωµεν, αδελφοι, απο προσωπου αυτου; Εαν γαρ εις τον ουρανον αναβωµεν, εκει αυτον οντα ευρησοµεν· εαν εις τον αδην κατελθωµεν, κακει παρεστιν· εαν εις τα εσχατα της θαλασσης, ου φευξοµεθα την χειρα αυτου, αλλ’ η δεξια αυτου κατασχη τας ηµετερας ψυχας και τα σωµατα. Μη δυναµενοι ουν ανθιστασθαι αδελφοι, η φυγειν απο προσωπου Κυριου, δευτε και δωµεν εαυτους δουλους τω δι’ ηµας δουλου µορφην ενδυσαµενω Κυριω Θεω και αποθανοντι υπερ ηµων, δευτε και ταπεινωθωµεν υπο την κραταιαν χειρα αυτου, την βλυζουσαν πασι ζωην την αιωνιον και τοις ζητουσι µεταδιδουσαν αυτην πλουσιως δια του Πνευµατος. Ω αδελφοι µου αγαπητοι, ποσης οδυνης και λυπης η ψυχη µου πεπληρωται, οταν εγω µεν εξειπειν βουληθω της χειρος του Θεου τα θαυµασια και το αφραστον καλλος αυτης, ως αν ειδητε και µαθητε την µεγαλωσυνην αυτης και λαβειν αυτον εν εαυτοις εκζητησητε, ουχ ορω δε τινας εξ υµων µετα ποθου και θερµης τοις λεγοµενοις προσεχοντας η εφιεµενους τοιαυτης δοξης επαπολαυσαι. ∆ια τουτο και µενω πανταπασιν αφωνος, ειπειν η εξηγησασθαι τινι την του Χριστου και Θεου ηµων δοξαν, ην

τοις εξ ολης ζητουσι ψυχης χαριζεται, µηδολως δυναµενος. Αλλ’ ω της εµης εκπληξεως και της µεγαλωσυνης των του Θεου δωρεων, οτι τα σοφα του κοσµου και τα ισχυρα και τα πλουσια λιπων, τα ασθενη τουτου και τα µωρα και πτωχα εξελεξατο δια πολλην και αφατον αγαθοτητα. Και τις ικανος υπερ µονου τουτου (32) αξιως ευχαριστησαι; Ανθρωποι µεν γαρ απαντες σχεδον τους ασθενεις και πτωχους ωσπερ αποβδελυσσονται και βασιλευς επιγειος τουτους οραν ουκ ανεχεται, οι αρχοντες αποστρεφονται, υπερορωσιν οι πλουσιοι και ως ουδεν οντας αυτους καθυπαντωντες παρερχονται, και το συναναστρεφεσθαι τουτοις ουδεις ηγειται µακαριον· ο δε Θεος, ο υπο µυριων και αναριθµητων δυναµεων λειτουργουµενος, ο παντα φερων τω ρηµατι της δυναµεως αυτου, ο εχων αστεκτον τοις πασι την µεγαλοπρεπειαν αυτου, ου παρητησατο γενεσθαι και πατηρ και φιλος και αδελφος των απερριµµενων τουτων, αλλα και σαρκωθηναι ηθελησεν, ινα οµοιος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας χρηµατιση και κοινωνους ηµας της δοξης αυτου και της βασιλειας ποιησηται. Βαβαι του πλουτου της πολλης αυτου αγαθοτητος! Βαβαι της αφατου συγκαταβασεως του ∆εσποτου ηµων και Θεου! Τι ου προστρεχοµεν, αδελφοι, τω ουτως ηµας αγαπησαντι ευσπλαχνω Θεω; Τι τας ψυχας ηµων εις θανατον ου προδιδοµεν υπερ του δι’ ηµας αποθανοντος Χριστου και Θεου; Τι δειλοι εσµεν και την εκ του σωµατος δειλαινοµεθα εξοδον; Μη γαρ αδης µελλει λαµβανειν η κατεχειν τας ψυχας των εις Χριστον ηλπικοτων; Μη γαρ θανατος εξουσιαζει των εσφραγισµενων ψυχων τη χαριτι του Παναγιου Πνευµατος και τω αιµατι του Χριστου; Μη αντιβλεψαι τολµα ο νοητος λυκος τη του αρχιποιµενος Χριστου σφραγιδι, η σφραγιζει τα ιδια προβατα; Ουµενουν, αδελφοι πιστοι και θεοφρονες. Οσοι τοινυν ασφραγιστοι, δραµετε· οσοι ασηµειωτοι, (33) σπευσατε τω σηµειω σηµειωθηναι του Πνευµατος. Τις δε εστιν ο ασφραγιστος; Ο δειλαινοµενος θανατον. Τις ο ασηµειωτος; Ο µη ακριβως το ειδος της σφραγιδος γινωσκων· ο γαρ το θειον καταµαθων εκτυπωµα, θαρρησας τη πιστει ελπιδα ακαταισχυντον κεκτηται. Ζητησωµεν τοιγαρουν τον Χριστον, ον δια του θειου βαπτισµατος ενδυθεντες, δια των πονηρων

εξεδυθηµεν πραξεων, επειδη αναισθητως αγιασθεντες ετι νηπιοι οντες και ταις φρεσι και τη ηλικια, εαυτους εµολυναµεν εν νεοτητι, ινα µη λεγω οτι καθ’ εκαστην τη των εντολων παραβασει µολυνοµεν τας ψυχας ηµων και τα σωµατα. ∆ια τουτο ουν παλιν εαυτους δια της σωτηριου µετανοιας ανακαλεσωµεθα, παντα ποιουντες και πραττοντες οσα Χριστω υπαρχει ευαρεστα, ινα και παρ’ αυτου σφραγισθεντες του λοιπου αφοβοι βιωσωµεθα· ου µονον δε αλλα και εκ χειρος αυτου λαβωµεν ελεος και αξιοι γενεσθαι αξιωθωµεν της γνωσεως των µυστηριων Χριστου, γνωσεως δε λεγω ου της εν λογω µονω και ακοη παραδιδοµενης, αλλα της εργω και πραξει θεωρουµενης. Πως ουν εργω και πραξει η γνωσις εν ηµιν θεωρειται των µυστηριων Χριστου; Προσεχε. Ο Χριστος ηµων και Θεος ουτω διαρρηδην βοα καθ’ εκαστην δια του ευαγγελιου αυτου· ”Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι, οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”. Τουτο τοινυν ηµεις ακουοντες σκοπειν οφειλοµεν και εαυτους ακριβως εξεταζειν, ει τοιουτοι αληθως πτωχοι εσµεν, ωστε και ηµετεραν ειναι την βασιλειαν των ουρανων τοσουτον, ως βεβαιαν εν αισθησει ψυχης την κτησιν εχειν αυτης, και επι τοσουτον κατεχειν αυτης τον πλουτον, ως εντος αυτης αδιστακτως υπαρχειν αισθανεσθαι και τοις (34) εκεισε καλοις εντρυφωντας ευφραινεσθαι. Εντος γαρ ηµων ειναι ταυτην ο αυτος απεφηνατο Κυριος· σηµεια δε και αποδειξεις του ταυτης εντος ειναι τινα, το µηδεν επιθυµειν τον τοιουτον των ορωµενων και φθειροµενων, λεγω δη των πραγµατων και των τερπνων του κοσµου τουτου, µη πλουτου, µη δοξης, µη τρυφης, µη αλλης βιωτικης η σωµατικης απολαυσεως, αλλ’ ουτως απεχεσθαι εκ τουτων απαντων και ουτω προς ταυτα αηδως διακεισθαι κατα ψυχην και προαιρεσιν, οσον οι εν εξουσια και βασιλικη τιµη διαπρεποντες προς τους επι σκηνης πορνικης διατριβοντας διακεινται και οσον οι καθαρα περιβεβληµενοι ιµατια και µυροις ευωδεσι επιχριοµενοι την δυσωδιαν και τον βορβορον αποστρεφονται. Ο γαρ προς εν τι τουτων των ορωµενων επιστρεφοµενος, την βασιλειαν εκεινην των ουρανων ουτε ειδεν ουτε ωσφρανθη ουτε εγευσατο αυτης της θυµηδιας τε και γλυκυτητος.

Και παλιν· “ Μακαριοι οι πενθουντες, οτι αυτοι παρακληθησονται”. Ιδωµεν ουν αυθις και εαυτους εξετασωµεν, ει αρα εχοµεν το πενθος εν εαυτοις και ποιαν λεγει παρακλησιν την επακολουθουσαν τω πενθει. Πρωτον µεν γαρ ειρηκε τους τω πνευµατι πτωχους ειναι µακαριους, ως αυτων ουσης της βασιλειας των ουρανων. Οι δε πτωχοι τω πνευµατι ουδεµιαν, ως ειρηται, προς τα παροντα προσπαθειαν εχουσιν, ουτε τον λογισµον προς αυτα εµπαθως συνδυαζονται, καν ψιλως ηδυνοµενον. Πως ουν πενθησει και διατι ο τον κοσµον απαντα βδελυξαµενος και επι πλειον τη διαθεσει του λογισµου µακρυνθεις εξ αυτου η οσον προσεγγιζει τω σωµατι; Ο µη προς τι των ορωµενων εχων την επιθυµιαν υπερ τινος αρα (35) λυπηθησεται η χαρησεται και πως πενθησει την βασιλειαν των ουρανων και ταυτη καθ’ εκαστην ενεφραινοµενος, - οτι τους πενθουντας ειπε την παρακλησιν δεχεσθαι; Αλλα προσεχετε, παρακαλω, τοις λεγοµενοις και γνωσεσθε την γνωσιν και τον λογον του λεγοµενου. Ο πιστος ανθρωπος, ο ταις εντολαις του Θεου αει µετα ακριβειας προσεχων, οταν παντα τα των θειων εντολων ποιηση και προς το υψος τουτων ηγουν προς την αµωµον πολιτειαν και καθαροτητα την εαυτου διανοιαν εµβατευση, τοτε ανερευνων τα εαυτου µετρα, ασθενη εαυτον ευρησει και προς το υψος εκεινο των εντολων µη ισχυοντα αφικεσθαι, αλλα και πτωχον λιαν ητοι αναξιον εις υποδοχην του Θεου και ευχαριστιαν και δοξαν, ως µηπω µηδεν κεκτηµενον ιδιον αγαθον· ο δε ταυτα δι’ εαυτον εν αισθησει ψυχης λογιζοµενος πενθησει παντως πενθος το οντως µακαριωτατον, ο και την παρακλησιν δεχεται και πραειαν την ψυχην απεργαζεται. Αρραβων γαρ εστι της βασιλειας των ουρανων η εκ του πενθους εγγινοµενη παρακλησις. Πιστις µεν γαρ εστιν ελπιζοµενων υποστασις κατα τον αποστολον, παρακλησις δε η εκ της ελλαµψεως του Πνευµατος γινοµενη εν ταις πενθουσαις ψυχαις επιδηµια Θεου, ταπεινοφροσυνην ταυταις βραβευουσα, ητις και σπορος και ταλαντον ονοµαζεται· αυξανοµενη γαρ και πολυπλασιαζοµενη εν ταις των αγωνιζοµενων ψυχαις εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον, καρποφορει τω Θεω καρπον αγιον των χαρισµατων του Πνευµατος. Οπου γαρ

ταπεινωσις αψευδης, εκει και ταπεινοφροσυνης βυθος· και οπου (36) ταπεινοφροσυνη, εκει και ελλαµψεις του Πνευµατος. Οπου δε αι ελλαµψεις του Πνευµατος, εκει φωτοχυσια Θεου και Θεος εν σοφια και γνωσει των µυστηριων αυτου. Ενθα δε ταυτα, εκει βασιλεια ουρανων και βασιλειας επιγνωσις και οι αποκεκρυµµενοι θησαυροι της γνωσεως του Θεου, εν οις και η φανερωσις εστι της πτωχειας της πνευµατικης. Οπου δε πτωχειας πνευµατικης αισθησις, εκει και το χαρµοσυνον πενθος, εκει και τα αενναως ρεοντα δακρυα, τα την φιλουσαν ταυτα ψυχην εκκαθαιροντα και τελειως αυτην απεργαζοµενα φωτεινοτατην. ∆ια τουτων ουν ανανευουσα η ψυχη και τον εαυτης ∆εσποτην επιγινωσκουσα, τας λοιπας αρετας αρχεται σπουδαιως καρποφορειν εαυτη και Χριστω. Και εικοτως. Καταρδευοµενη γαρ αει και πιαινοµενη τοις δακρυσι και το θυµικον εαυτης ολως αποσβεννυουσα, πραεια µεν και ακινητος ολη προς οργην γινεται, επιθυµει δε και ορεγεται πεινωσα οµου και διψωσα τα του Θεου µαθειν δικαιωµατα. Εν τουτοις δε και ελεηµων και συµπαθης γινεται, ως εκ παντων τουτων καθαραν αποτελεισθαι την καρδιαν αυτης και ταυτην εν οπτασια Θεου γινεσθαι και οραν καθαρως την δοξαν αυτου ως η υποσχεσις. Οι γουν τοιαυτας κτησαµενοι τας εαυτων ψυχας ειρηνοποιοι εισιν εν αληθεια και υιοι Υψιστου κατονοµαζονται, οι καθαρως και τον ιδιον Πατερα και ∆εσποτην επιγινωσκουσι και εξ ολης ψυχης αγαπωσιν αυτον, παντα δηλαδη πονον και πασαν θλιψιν δι’ αυτον υποµενοντες, υβριζοµενοι, λοιδορουµενοι, στενοχωρουµενοι ενεκεν της δικαιας αυτου εντολης ην και τηρειν (37) ηµιν ενετειλατο, ονειδιζοµενοι τε και διωκοµενοι και παν πονηρον ρηµα ψευδως λεγοµενον κατ’ αυτων ενεκεν του ονοµατος αυτου µετα χαρας υποµενοντες, αγαλλοµενοι οτι ολως ηξιωθησαν υπερ της αγαπης αυτου εξ ανθρωπων ατιµασθηναι. Καταµαθετε, αδελφοι, της σφραγιδος Χριστου το αληθες εκτυπωµα. Επιγνωτε, οι πιστοι, του χαρακτηρος τα ιδιωµατα. Μια σφραγις αληθως η ελλαµψις υπαρχει του Πνευµατος, ει και πολλαι των ενεργειων αυτης αι ιδεαι και πολλα των αρετων αυτης τα γνωρισµατα, ων πρωτον και αναγκαιοτερον εστιν η

ταπεινωσις, ως αρχη και θεµελιος –“Επι τινα γαρ, φησιν, επιβλεψω, αλλ’ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους”-, δευτερον το πενθος και η των δακρυων πηγη, περι ων θελω λεγειν πολλα και απορω λογων, δι’ ων εκφρασαι τα περι τουτων προηρηµαι· θαυµα γαρ ανεκλαλητον, οτι δια των οφθαλµων αισθητων ρεοντα την ψυχην νοερως του βορβορου των αµαρτηµατων εκπλυνουσι και εις γην πιπτοντα τους δαιµονας φλεγουσι και καταρασσουσι και την ψυχην ελευθεραν εργαζονται των αορατων της αµαρτιας δεσµων. Ω δακρυα, τα εκ θειας ελλαµψεως βλυζοντα και αυτον τον ουρανον διανοιγοντα και προξενουντα µοι θειαν παρακλησιν. Παλιν γαρ και πολλακις υφ’ ηδονης και ποθου τα αυτα φθεγγοµαι. Οπου δακρυων πληθυς, αδελφοι, µετα γνωσεως αληθους εκει και θειου φωτος αυγασις. Οπου δε φωτος αυγη, παντων εκει των καλων χορηγια και η σφραγις του Πνευµατος του Αγιου εµπεφυτευµενη εν τη καρδια, εξ ου και παντες οι καρποι της ζωης· εντευθεν πραοτης καρποφορειται Χριστω, (38) ειρηνη, ελεηµοσυνη, συµπαθεια, χρηστοτης, αγαθωσυνη, πιστις, εγκρατεια, εντευθεν το αγαπαν τους εχθρους και υπερ αυτων ευχεσθαι, το χαιρειν εν τοις πειρασµοις, το εγκαυχασθαι εν ταις θλιψεσι, το τα αλλοτρια πταισµατα ως ιδια λογιζεσθαι τε και κλαιειν, το την ψυχην τιθεναι υπερ των αδελφων προθυµως εις θανατον. Τοιγαρουν ιδωµεν, αδελφοι, και ακριβως εαυτους εξετασωµεν και καταµαθωµεν τας ψυχας ηµων, ει εν ηµιν εστιν αυτη η σφραγις. Επιγνωσωµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστιν, εκ των ειρηµενων σηµειων. Ακουσατε, παρακαλω, χριστιανοι αδελφοι, και ανανηψατε και σκοπησατε ει το φως ελαµψεν εν ταις καρδιαις υµων, ει φως εθεασασθε το µεγα της επιγνωσεως, ει επεσκεψατο ηµας ανατολη εξ υψους επιφαινουσα εν σκοτει και σκια θανατου καθηµενοις ηµιν, και δοξαν µετ’ ευχαριστιας τω δωρησαµενω ταυτην ηµιν αγαθω ∆εσποτη διηνεκως αναπεµπωµεν και αγωνισωµεθα το θειον πυρ δια της των εντολων εργασιας εν εαυτοις θρεψαι περισσοτερως, δι’ ου το θειον φως επι πλειον φαινειν και µεγαλυνεσθαι ειωθεν. Ει δε ουπω τον Χριστον η την εκεινου σφραγιδα ελαβοµεν και τα προειρηµενα σηµεια εν ηµιν αυτοις ου γνωριζοµεν, αλλα τουναντιον µαλλον εν ηµιν ο κοσµος ο δολιος ζη και ηµεις εν

ως του Θεου παρακαλουντος δι’ ηµων· καταλλαγητε τω Θεω”. Πας γαρ ο δια της των εντολων παραβασεως ανθισταµενος και πολεµων τω Θεω. εσχατον παντων και ευτελεστερον εξει ποτε εαυτον και ταπεινος τω πνευµατι η την καρδιαν συντετριµµενος γενησεται η πενθησαι ποτε καν ολως δυνησεται. εχθροι καθεστηκασιν αυτου και οι δια των τοιουτων ειρηνευοντες. Ου γαρ επισταται παντως ο εχθρωδως προς τινα διακειµενος τα τω . µηκετι εν εαυτοις κτησαµενοι τον Χριστον. φευ της αγνοιας και της σκοτωσεως. (39) υφ’ ων κρατουµεθα και υφ’ ων εις τα γηϊνα κατασπωµεθα. ελεηµων γενηται και συµπαθης και ουχι παντος θηριου αγριωτερος εσται και απηνεστερος. επειδη ουδε αυτους ους ειρηνευειν προς αλληλους ποιει.αυτω δυστυχως ζωµεν µεγα τι ειναι τα προσκαιρα ηγουµενοι και καταπιπτοµεν εν ταις θλιψεσι και επι ταις ζηµιαις δακνοµεθα και τη τρυφη και τω πλουτω ενεφραινοµεθα. Τις κενοδοξια κρατουµενος και οιησει κατεχοµενος. Ο δε και προς τα της σαρκος παθη καµπτοµενος και τω βορβορω των ηδονων καλινδουµενος. οτι ουδεις δυναται Θεω δουλευειν και κατα ανθρωπον ζην. καθως φησιν ο θειος αποστολος·”Μη αγαπατε τον κοσµον. αλλα και τον κοσµον ζωντα εν εαυτοις εχοντες ως εν αυτω ζωντες. µηδε τα εν κοσµω”. ποτε καθαρος αρα τη καρδια γενησεται η ποτε και πως τον Θεον τον δηµιουργησαντα αυτον οψεται. Τις γαρ. Οντως ελεεινοι και παναθλιοι και αυτης της αιωνιου ζωης και της των ουρανων βασιλειας αλλοτριοι εσµεν. ουτος καν ειρηνευειν απαντας προς αλληλους ποιη εχθρος εστι του Θεου. Τις δε πλουτον αγαπων φιλαργυρια τε και φιλοκτηµοσυνη κρατουµενος. αγαπων την δοξαν και την παρα ανθρωπων τιµην. Ο δε ουτως εχων εχθρος εστιν αντικρυς του Θεου· εχθρα γαρ εστιν εις Θεον η του κοσµου προσπαθεια. επειδη παντα τα του κοσµου εµποδια εισι της προς Θεον αγαπης και ευαρεστησεως. ως αρεσκει τω Θεω ποιει τουτο. φευ της ταλαιπωριας και της αναισθησιας ηµων. Ειρηνοποιος δε πως εσται ο απαλλοτριωσας εαυτον του Θεου και µη (40) ακουων του λεγοντος· “Υπερ Χριστου πρεσβευοµεν. φευ της ζηµιας. φθονου ποτε η βασκανιας απαλλαγησεται. Εχθρος γαρ αυτος πρωτος ων εαυτου και του Θεου. και φρονουντες τα γηϊνα.

εχθρω δοκουντα και αρεστα ετεροις συµβουλευειν ορθως και τα εκεινου διδασκειν αυτους ποιειν θεληµατα. εν τω κοσµω ως το µηδεν εχειν του κοσµου. ως µη δυνασθαι τουτο εξιαθηναι ποτε. ο . Κατανοει το φως εν τη ψυχη και εξισταται. Ο δε γε Θεω συγκραθεις δια πιστεως και επιγνους αυτον δια πραξεως. αρτον και υδωρ. και εξισταµενος βλεπει τουτο µακραν. ουδε ετερου τινος υπερλαλουντος του φθονουµενου ακουσαι ανεχεται. Τις Θεου τερατουργιας µη ποθηση ιδειν και αγαπησει τον δωρεαν διδοντα τα δωρα ταυτα και ξενα χαρισµατα. Ψυχη γαρ αφωτιστος. Φυσεως γαρ ισχυν λαµβανει παλαιωθεν παθος και κακου µελετη χρονισασα εις ψυχην. Οντως κρειττον ουδεν. δια το εµπαθως και απεχθως διακεισθαι προς αυτον µελετην τε αενναον εχειν εναντιως των εκεινου θεληµατων πορευεσθαι. ελπιζουσιν εις αυτον και πιστευουσιν. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. Αυτος µεν γαρ ο νους φως εστι και βλεπει τα παντα φως. αγνοιαν εµποιει των εκεινου καταθυµιων. υπο των παθων και µαλιστα υπο του φθονου κρατηθεισα και φθονειν τινι µελετησασα.µη ευκολως δυνασθαι. και το φως ζων εστι και ζωην τω ορωντι παρεχει. αδελφοι. Τις ουν ακουων ταυτα δη τα µυστηρια ου θαυµασει και θαυµασας προσδραµη Χριστω. Βλεπει εαυτον καθολου τω φωτι ηνωµενον. Εκ γαρ φωτος σκοτος γινονται οι τοιουτοι και. ου µην αλλα και. Χρειαν δε αναγκαιαν ταυτην οιδεν ο λογος. εθισµον τινα ποιει του .ει και ποτε θελησει ουτος ετεροις λαλησαι τα προς θεραπειαν εκεινου τελουµενα . µη οτι γε προς θεραπειαν εκεινου και διαπραξαι τι η καν ολως ειπειν. (41) Βλεπει δε α µη γραφειν ισχυω. νοσουσιν ανιατα. Ορα γαρ ξενα τινα θεαµατα ο νους και ολος φωτιζεται και φωτοειδης γινεται. Ει δε και πλεον τι τουτων χρηζοµεν. νοειν δε η λαλειν ταυτα ουκ ισχυει. εξ αγαθοτητος εις πονηριαν µεταπιπτοντες. Και ουτως τι ειπη η τι εν τω ορωµενω κατανοηση. και βλεπειν αυτον παντως δια θεωριας ηξιωται. Και εικοτως. παντως εκεινος παρεξει ηµιν. επειδη και αυτο τουτο. ιµατιον και σκεπην. και ορων συστελλεται και εστιν ως ην. κατα τον θειον αποστολον· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. µηδε θελειν τι πλεον της αναγκαιας χρειας του σωµατος. στραφεις δε µεσον παλιν ευρισκεται του φωτος. ολως απορει και λογων και νοηµατων. το αποκεχωρισµενως διαγειν εξ αυτου.

διωξωµεν. Τι γαρ ηµιν και τω κοσµω και τοις εν κοσµω ανθρωποις. Ο ηλιος. εντευθεν ο θειος ζηλος αναπτεται εις την ψυχην. ειρηνης µεστον και ειρηνοποιον και ανδρειον εις τους πειρασµους. ην καλει ο λογος ταπεινωσιν. Εν γαρ . πενθος αενναον εν νυκτι και ηµερα. εως ου δραξοµεθα τινος των εστωτων και µη ρεοντων. ∆ραµωµεν. την υπερεχουσαν παντα νουν ανθρωπινον. τα αστρα. Τα γαρ παντα φθειρεται και ως οναρ παρερχεται και ουδεν µονιµον η βεβαιον εν τοις ορωµενοις. ος ουκ εα ηρεµησαι αυτην ολως η συνεκκλιναι προς τα κακα τοις κακοις. τι το κερδος ηµων απιοντων και το σωµα καταλιµπανοντων νεκρον. διπλουν εκειθεν εχουση τον βιον και τον αγωνα. µονος δε παντων µενει ο ανθρωπος. Εκ τουτου γαρ πασι τοις αγωνιζοµενοις εν αληθεια και η πραοτης κατορθουται. Φυγωµεν ουν τον κοσµον και τα εν κοσµω. αυτων δε οπισθεν καταλιµπανοµενων. τον δολον. την εις αλληλους εριν.τα µειζω χαρισας και εµπιπλων παν ζωον ευδοκιας. εντευθεν εστιν εκ του πενθειν καθ’ εκαστην. Ποθησωµεν δε εκ ψυχης α κελευει Θεος ηµιν κατασπαζεσθαι. τον φθονον. Ου µονον δε αλλα και το γενεσθαι τινα ελεηµονα. καθαρον την καρδιαν. τον γογγυσµον. πεινωσι και διψωσι την δικαιοσυνην και ζητουσιν αει την του Θεου βασιλειαν. (42) φτωχειαν πνευµατικην. εξ ου πηγαζεται η χαρα της ψυχης και η παρακλησις καθ’ ωραν τοις αγαπωσι τον Θεον. Εντευθεν και το µισειν ηµιν επιγινεται τα κακα. ηµων απερχοµενων εντευθεν προς την εκειθεν καταπαυσιν του αιωνος εκεινου. ο ουρανος και η γη παντα παρερχονται. Αφ’ ου γαρ η ψυχη καταλιπη το ιδιον σωµα. Ει δε και ουτω τα ορωµενα παρελευσεται. αγαπητοι αδελφοι. Μονον καταλειψωµεν τα αλλα παντα της προσκαιρου ζωης. δοξαν φηµι την κενην. την εριθειαν και παντα οσα τω Θεω αποτροπαια και εις κινδυνον φερει ψυχης. αλλα πληροι ταυτην ανδρειας και δυναµεως εις το µεχρι τελους εγκαρτερειν τοις δεινοις. αλλ’ εκτοτε προς µονα τα αορατα εχει και φροντις ουδεµια εστιν αυτη περι των ωδε. (43) ουτε βλεπειν δυναται δι’ αυτου ουτε βλεπεσθαι παρ’ ετερου. η βσιλειας ουρανων και αιωνιου δοξης η γεεννης παλιν και τιµωριας πυρος. Τι τοινυν εκ των ορωµενων δυναται ηµας ωφελησαι εν καιρω αναγκης θανατου.

Λογος Γ΄. και τοτε κλαυσετε και (44) και πενθησετε και λυπην εξετε εις αιωνα απεραντον. . Και οτι ου δει γογγιζειν επι ταις παννυχοις αγρυπνιαις των ορθρων. αλλα νυν αγωνισωµεθα θεασασθαι αυτον. ης γενοιτο παντας ηµας αξιωθηναι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ναι παρακαλω. Αµην. και ευροντες κρατησωµεν προσπεσοντες τους ποδας αυτου. της απευκταιας εκεινης φωνης· “Αραντες ο δοκει κατεχειν ο πονηρος. δοτε τω πλειον εχοντι”. εκ του Πνευµατος ου ελαβοµεν εξ αυτου”. Οσοι ουν την πιστιν εις αυτον εκ των εργων εδειξατε αρραγη και βεβαιαν. και αυτους εν θερµη ψυχης ασπασωµεθα. θανατος ου κυριευσει ηµων. (45) Περι του οτι χρη καλως υποτασσεσθαι και µη επιλανθανεσθαι των συνθηκων. ως αν και το θειον φως. τα παρ’ ηµων ανωθεν ρηθεντα ακριβως και καλως διακριναντες. Φυγωµεν την απατην του βιου και την νοµιζοµενην ευφροσυνην αυτου και µονω προσδραµωµεν τω ψυχοσωστη Χριστω. αυτον τον Χριστον. Εαν γαρ αυτον αξιωθωµεν ενταυθα αισθητως ιδειν. µηδεν εχοντες. και δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος τρεφοντα και ζωογονουντα ηµων τας ψυχας. ουκ αποθανουµεθα. κατ’ αξιαν ων επραξεν ενταυθα. Τοιγαρουν φυγωµεν. σπουδασωµεν ετι περιοντες ιδειν αυτον και θεασασθαι. και κεναις ταις χερσιν υπεξελθητε τον βιον και ακουσητε. δια ταυτα τον κοσµον. απολαµβανει παρα Θεου. ων προς Θεον συνεθεµεθα. ορατε µη λαθητε εαυτους εν τω δοκειν Χριστον εχειν εν εαυτοις. και απογευοντα της ενηδονου γλυκυτητος των αγαθων εκεινων της βασιλειας αυτου. Μη γαρ εις το µελλον εκδεξωµεθα τουτον ιδειν. οπερ απευχοµαι. αξιω. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Τουτον σπουδασωµεν ευρειν τον πανταχου παροντα. εντευθεν οψωµεθα και µενοντα εν ηµιν κτησωµεθα. επει και Ιωαννης ο Θεολογος ουτω φησιν· “Οιδαµεν δε οτι εχοµεν τον Θεον εν ταις καρδιαις ηµων. Αλλα µη γενοιτο φωνης ακουσαι και τοιουτον παθειν τους απαρνησαµενους ηµας κοσµον απαντα και τα εν κοσµω και προσδραµοντας Χριστω. γενοιτο δε τας εντολας τηρησαντας του Θεου. δια δακρυων και µετανοιας καθαρθηναι τας καρδιας ηµων.τουτων εις κληρονοµιαν αιωνιον.

αλλ’ ολος σαρξ ων και σαρκικον εχων το φρονηµα και σαρκικωτεραν την αισθησιν.εχθρος εστι του Θεου και ξενος της βασιλειας των ουρανων· ποιαν γαρ αλλην. Ο δε και αντιλεγων και καταστεναζων και επαρωµενος τοις αυτον διεγειρουσι προς υµνον θειον και δοξολογιαν Θεου. ουτος αληθως ουκ οιδεν ως γλυκεα τα λογια του Θεου εν τω λαρυγγι των αγαπωντων αυτον και υπερ µελι και κηριον εν τω στοµατι των επιγινωσκοντων αυτον. α δε µαλλον λεγουσιν ηµιν οι ιερεις ποιειν ποιειτε. εξει ελπιδα η τινος αλλου αγαπην περιπλακησεται και παραµυθιαν ευρησει η ενταυθα η µετα θανατον. ∆ιο πεισθητε µοι ως δουλοι Χριστου. οτι µετα των αγιων αγγελων ηξιωθητε ανυµνειν τον Θεον. και το “Γευσασθε και ιδετε οτι χρηστος ο Κυριος” ουκ επισταται. φροντισατε. Ο δε τουτων αγευστος και αλλοτριος – φευ µοι. τοιαυτη θλιψει συνεχοµαι και την καρδιαν µου . των ψυχων υµων και αοκνως τας εντολας του Θεου ποιειν σπευσατε· και κατ’ εµου του ταπεινου µη γογγιζετε. ως ακηκοατε. πνευµατικως ου δυναται γευεσθαι των εις ευεργεσιαν ηµιν δοθεντων απο Θεου. εµον το ατυχηµα. κατα δε τα εργα αυτων µη ποιειτε.Αδελφοι και πατερες. ευχαριστησατε τω Θεω µαλλον και τω υµας εις την αυτου δοξολογιαν διυπνισαντι και χαρητε και σκιρτησατε. παρακαλω. αλλα παντα πικρα τα κατα Θεον αυτω φαινονται. αλλα µνησθεντες του ειποντος· “Μεσονυκτιον εξηγειροµην του εξοµολογησασθαι σοι επι τα κριµατα της δικαιοσυνης σου”. ιδιοποιεισθαι γαρ προστεταγµαι τα αλλοτρια . ως απαξ του ενιαυτου εξεργεθεντες το µεσονυκτιον. της αγαπης και της γλυκυτητος του Χριστου εναργως ηλλοτριωται. ποιαν απολογιαν ευρησει εν τη ηµερα της κρισεως. Πιστευσατε µοι. Ο δε τουτο µη εναργως επισταµενος. ειπε µοι. Ο γαρ επι τη συνηθει συναξει αγανακτων και επι τω µηκει των (46) αναπεµποµενων υµνων δυσχεραινων και κατακλωµενος. πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι. και εαυτω και ετεροις σκανδαλον απωλειας γενοµενος. τους αλλοτριους βιους µηδαµως περιεργαζεσθε. οταν ταυτα ακουσω η θεασωµαι τινα εξ υµων δια ταυτα δεινοπαθουντα. αναµνησθεντες των του Θεου προσταγµατων ουτω λεγοντων· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. τω αναξιω. και την εµην ολιγοψυχιαν ραθυµιαν εασαντες.

και ου παυοµεθα µεχρις ου την πραξιν ποιησοµεν και τας ψυχας ηµων απολεσοµεν. και αδελφοις και φιλοις. ειπειν. και υπερ υµων εγω φλεγοµαι. ηλθες εν τη µονη οµολογων ειναι Θεον µελλοντα αποδουναι εκαστω κατα τας πραξεις αυτου. τοτε ως φλοξ αναπτεται η καρδια µου και παλιν εν τοις αυτοις. Ειτα και εις τα τοιαυτα εθισθεντες παρανοµα. και ταυτα ποιων αναπαυσιν ου δυναµαι κτησασθαι. Μοναχοι επηγγειλαµεθα ειναι και πλειον των κοσµικων εκακωθηµεν. κακοι γινοµεθα και ουκετι ανανευσαι βουλοµεθα. Ειπε µοι. και θαυµαζειν µοι επεισι πως εις τοιαυτην κατηλθοµεν σκοτωσιν και κατα των ιδιων ψυχων παντα πραττοµεν και εαυτους κατασφαζοντες ως ζωντες απολακτιζοµεν. και υπερ ενος κλασµατος αρτου λογοµαχειν και βλασφηµειν ουκ αισχυνοµεθα. περιεχοµαι και οδυναµαι τα υµετερα τραυµατα ουχ ηττον η τοις ιδιοις µωλωψιν αλγυνεται εκαστος. ως κυνες µαινοµενοι καθυλακτουµεν και µεµφοµεθα αυτον. αλλ’ οταν τουτο στησαι θελησω. Εαν κωλυθωµεν παρα τινος µηδεν κατα των ψυχων ηµων διαπραξασθαι. και τον βιον ηγουµαι αβιωτον. Βουλευοµαι παυσασθαι και τα εµαυτου µονα σκοπειν κακα.δακνοµαι. ηλθοµεν αποταξασθαι. πιστευων ειναι κρισιν και αναστασιν και ανταποδοσιν των βεβιωµενων. λεγω. γονευσι. Ως εχθρον τον κοσµον εφυγοµεν. ελεγχων µισουµαι και παιδευων αντιπαιδευοµαι και ως εχθρος εκδιωκοµαι. αλλα και αυτην απολεγοµαι την ζωην· και κλαιω και θρηνω. ως ηδη κατακρινοµενος. Πεινασαι και διψησαι και κακοπαθησαι συνεταξαµεθα. και τοτε ισως επιζητουµενου παρ’ ηµων παρα τον ωρισµενον καιρον της τροφης. και χαρας ουκ επαισθανοµαι ουδεµιας αλλης του κοσµου. αδελφε. και τρεφειν µαλλον αυτους εκ των της µονης αρτων ου διαλιµπανοµεν. ο ταπεινος. Τηρησαι τας συνθηκας ας συνεθου και συνεταξω τω Χριστω επι . ερωτω σε. Πασι τοις εν τω κοσµω. και τους του κοσµου και τα του κοσµου πλεον η (48) αυτον τον Χριστον αγαπωµεν. επιτιµων (47) αποπεµποµαι. ως αυτη τη κολασει δοκειν παραδιδοσθαι. και δεσµουντες τοις αµαρτηµασιν εαυτους χαιροµεν και τους αιροντας τα τοιαυτα δεσµα κατεσθιοµεν. και τοι παρακαλων υµας ουκ ακουοµαι. η ουδε τινα τουτων διεθου εν τη καρδια σου. φυσικως.

και θερµως δουλευειν αυτω προθυµηθητι. οιει σεαυτον ωφελειν. τρωγειν δε και πινειν µετ’ αυτων εµελετησας µονον. ων ισως εν τω κοσµω ων ουκ εκυριευσας. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. Και εν πασι µεν τοις προς σωµατικην ηδονην και θεραπειαν υπαρχουσιν αδελφον σεαυτον ειναι των απαντων ακαινοτοµητον βουλη και την ισοτητα µετα των κοπιωντων εις το εργον Κυριου προσαπαιτεις· εαν δε προς νηστειαν η αγρυπνιαν η τηξιν σωµατος. ινα µονον αδελφος υπαρχης και κοινωνος κτηµατων και χρηµατων. ηµιν εν πασιν εξοµοιουµενος· συγκακοπαθησον ως καλος στρατιωτης. Ει µεν ουν παρεγενου δουλος γενεσθαι Χριστου και ηµετερος αδελφος. ινα και στεφανωθης και συνδοξασθης. (49) τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε” διαρρηδην πασιν εντελλεται. συ δε µηδε εις αυτην την αναγκαιαν χρειαν αρκουµενος. ο και µεγιστον. ισθι ως ου κατηλλαγης ουδε προσωκειωθης Θεω. ετοιµα τα παντα ευρισκων δηθεν εξ αυτοµατου. ακουσον και εγω σοι λεξω α σοι µελλουσιν υπαντησαι. αλλα εχθρος λελογισαι αυτου και επιβουλος· και πως δε ουκ επιβουλος.πολλων µαρτυρων εληλυθας. ινα λαµβανης ανελλιπως τα προς χορτασιαν και γαστριµαργιαν χορτασµατα και ζης βιον αµεριµνον τε και απονον. Ο αποστολος παραινει λεγων· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. Ω της αγαν σκοτωσεως και . παννυχους τε στασεις και ψαλµωδιας και υµνους πνευµατικους ιδης τινας των αδελφων προθυµως εαυτους γυµναζοντας και τρεχοντας ολη τη ψυχη και προθεσει. παρακαλω. Εκεινος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον. αιωνιω δοξη επευφραινοµενος. ετι δε προς πενθος η ευχην αδιαλειπτον. αλλα µελετων εν καρδια και αλλα επι παντων επαγγελλοµενος και δοκων τον αλαθητον λανθανειν Θεον. η τουτο µεν ως δεσµον αδελφοτητος δολιως προσεποιησω. συ δε δια τουτο αποκειρη. αλλοτριον σεαυτον ειναι λεγεις και ταυτα ποιειν µη δυνασθαι· ου µονον δε αλλα και αποκρυβοµενος και µη ευρισκοµενος εις την συναξιν. Πρωτον µεν. µελος γενεσθαι της εκκλησιας περιδρασσοµενος. Ει δε το παν σχηµατιζοµενος µεν κουρευεσθαι και µοναχος γινεσθαι ηλθες. ινα φανης χριστανος αληθης εκ των εργων και αδελφος ηµων φιλοθεος χρηµατισης. το δε ολον ην σοι εν µελετη κατεσκευασµενον. φυλασσε. και τας αυτου εντολας. κλεπτεις και νοσφιζη τα της µονης.

Τι γαρ και ερωτωµενοι αποκρινοµεθα. και αυτο απαρνη το ενδυµα. Εσεσθε γαρ ειδοτες οτι απο του νυν µαλλον πασαν µηχανην ο εχθρος κινησει καθ’ υµων. των συνταξαµενων αυτω επι πολλων µαρτυρων. τιµιε πατερ”. ∆ει ουν υµας πεινασαι και διψησαι και ριγασαι. ουαι σοι εν τη ηµερα της κρισεως. Τι ουν προς ταυτα ανθυποφεροµεν. οταν εκζητηση απο των µοναχων. ετοιµασατε εαυτους εις πειρασµους. τιµιε πατερ” κατα πασαν ερωτησιν των της υποµονης παθηµατων φθεγγοµεθα. οταν ο Χριστος ελθη εκαστω αποδουναι κατα τας πραξεις αυτου. Ουχι· τι προσηλθοµεν τω αγιω θυσιαστηριω και τη αγια συνοδια ταυτη. και το “Ναι. αδελφοι. Εαν ταυτα λογιζη. κατεπαιροµενοι ου . ραπισθηναι τε και χλευασθηναι και παντα τα κατα Θεον λυπηρα υποµειναι”. ινα σιτηρεσια επισης αυτοις λαµβανων και οψωνια. “Γινωσκετε. καθα πολλους εγω λεγοντας ηκουσα· “Μη γαρ δουλος γενεσθαι τινος εληλυθα η δια το υβριζεσθαι παραγεγονα. ποθουντες τον µοναχικον βιον και την αγγελικην ασπασασθαι πολιτειαν.αγνοιας και της απατης των λογισµων σου! Και το χαλεπωτερον τουτου. (51) ουτω διακειµεθα. ανακεισαι ως οι επι σκηνης τρυφωντες και µεθυσκοµενοι. οτι εφ’ οσον εληλυθατε καταριθµηθηναι τοις δουλοις του βασιλεως Χριστου. ατιµασθηναι τε και εµπτυσθηναι. εν αφοβια Θεου διαγοντες και καταφρονησει των αυτου εντολων. ουχι το “Ναι. “ Ω της παραπληξιας! Ουκ ηλθες κατα των αορατων εχθρων αγωνισασθαι. Ουχι εγκρατειαν και αγρυπνιαν και προσευχην και υπακοην µεχρι θανατου τω προεστωτι και παση τη αδελφοτητι φυλαξαι οµολογουµεν ενωπιον Θεου και αγγελων. Αρα τι προς ταυτα ηµεις αποκρινοµεθα. Ουκ εληλυθας αναλαβεσθαι τον κατα των παθων πολεµον. τας συνθηκας ας συνεθεντο ποιησαι και διαφυλαξαι ενωπιον του αγιου θυσιαστηριου και των αγιων αγγελων αυτου. οτι και πειρασµων ιχνος εαν ενωπιον σου φανησεται η και προς δοκιµην σου µικραν τινα λυπην λυπηση σε ο ηγουµενος. Και νυν. Ο δε ιερευς τι προς ηµας φησι παλιν. ως ουδενος οντος του µελλοντος απαιτησαι ηµας τας συνθηκας ταυτας ας συνεθεµεθα. Ουχι παντα παθειν και υποµειναι επαγγελοµεθα. ∆ι’ ην αιτιαν στρατευθηναι και (50) τοις Χριστου στρατιωταις καταταγηναι ηθελησας.

γογγυζοντες. Ποιος δαιµων τροπον απωλειας κατα των ηµετερων ψυχων επινοησει µειζονα τουτου. ουκ αν ουτω ραθυµως και αµελως εβιουµεν. ουκ αν εκεχηναµεν εις τα ρεοντα και φθαρτα.µονον απασης της λοιπης αδελφοτητος. καταλιποντες τας του Θεου εντολας και µηδε ζητησαι αυτον εξ ολης ψυχης ποτε προθυµουµενοι. ουκ αν τα των απιστων εργα διεπραττοµεθα. αλλα και των προεστωτων ηµων. ως ορω. Εαν εγκρατεις των παθων ειναι ηγωνιζοµεθα. ουκ αν τους διδασκαλους των αρετων εβδελυσσοµεθα. Εαν φοβον Θεου εις τας καρδιας ηµων ειχοµεν. αλλα και ατιµαζεσθαι και τυπτεσθαι και αδικεισθαι και επηρεαζεσθαι και παντα πειρασµον. ραθυµουντες και παντα ποιουντες. Που τοιουτον απο του αιωνος ηκουσθη µηχανης εργον. οσα µισει Θεος και οσα εις γεενναν πυρος απολλυουσιν ηµων τας ψυχας. οπως εκ της του Θεου δοξης και της του Αγιου Πνευµατος αλλοτριωσωσι χαριτος τους πειθοµενους αυτοις. τον θανατον βλεπουσι περιφεροντας· και τινος αλλου χαριν καθ’ ηµων αυτοι εκστρατευουσιν. ουκ αν περι τα γηινα τοσαυτην σπουδην εποιουµεν. Εαν την νηστειαν ασµενοι ησπαζοµεθα. και τον Θεον αν εγνωριζοµεν και ου µονον παιδευεσθαι. καταρωµενι. Εαν τα ουρανια εφροντιζοµεν. Εαν των αιωνιων εφιεµεθα. Εαν τον Θεον ηγαπωµεν. Μαλλον δε τι πλειον καθ’ ηµων οι δαιµονες µεριµνησουσιν η φροντισουσι. ουκ αν τοις γνησιοις δουλοις αυτου εις πασαν αρετην θεαρεστον αντεπιπτοµεν. Εαν τας αρετας περιεποιουµεθα. Εαν ταπεινωσιν εκτησαµεθα. Τω γαρ θεληµατι της σαρκος ορωντες οι δαιµονες κατεχοµενους ηµας. Εαν αγαπην αληθινην κτησασθαι ηξιωθηµεν. ουκ αν των προσκαιρων ουτως αντεποιουµεθα. Εαν περι των αφθαρτων διενοουµεθα. ουκ αν των του Θεου δουλων κατεπαιροµεθα. Αλλ’ ηµεις και προ της εκεινων παλης εαυτους ηµας. αντιλεγοντες. ουκ (52) αν τους προς αυτον ηµας οδηγουντας ουτως απεστρεφοµεθα. Εαν πιστιν ειχοµεν ορθην και βεβαιαν. της τοιαυτης απεστερησαµεν δωρεας. Ει γαρ εζητουµεν αυτον. ουκ αν ακρατως ταις ηδοναις ενεδιδοµεν. . ουκ αν ποτε δια βρωµατων η ποµατων ενδειαν εγογγυζοµεν. Απας γαρ ο πολεµος των δαιµονων δια τουτο καθ’ ηµων φερεται. πασαν θλιψιν προθυµως υποµενειν δια τον Χριστον ηθελησαµεν.

Ειδες πως µοιχος κρινεται ο προς επιθυµιαν εµβλεπων εις προσωπον τινος. οιον η προσπαθως τι ποιειν εν αυτοις η εµπαθως η δολερως η φθονερως η ασυνειδητως και κατα πραγµατειαν. και υπερ αργου λογου λογον δωσετε και υπερ ψυχρου υδατος µισθον ληψεσθε”. οτι και ο επιθυµια χρηµατων κρατουµενος φιλαργυρος κρινεται. το φθονειν η λοιδορειν η γογγυζειν η αντιλεγειν η ψευδεσθαι και ιδιορρυθµειν και οµνυειν η τι της µονης κρυφιως νοσφιζεσθαι η και διδοναι ετερω ανευ βουλης του προεστωτος αµαρτιαν ου κρινουσι. οτι ουδε εν οις εσµεν αισθανοµεθα. “Ο εµβλεψας γυναικι προς το επιθυµησαι. Και ταυτα τινες. οι ως Θεω τω πνευµατικω αυτων πατρι συνταξαµενοι υποτασσεσθαι.Νυνι δε τοσουτον τοις παθεσι κατεσχηµενοι τελουµεν και εν τοσαυτη σκοτωσει και αγνοια τυγχανοµεν. Και τινος χαριν η και δια τι αµαρτια λογιζεται. Ουτως ισθι βεβαιως. Αµην γαρ λεγω υµιν. οι κοσµον και τα εν κοσµω (53) αποβαλεσθαι Χριστω συνταξαµενοι. Τι γαρ φησιν. οι δευτεραν οµολογιαν και συνθηκην µετα του Θεου ποιησαµενοι. Ματαιως τουτο παρα τινων αµαρτια ονοµαζεται. του Θεου ακουων καθ’ εκαστην σοι λεγοντος δια πασης της θειας Γραφης· “Λογος σαπρος µη εκπορευεσθω εκ του στοµατος υµων. ∆ια τοι τουτο και εαν παρα τινος υποµνησθωµεν περι τινος αµαρτιας. Ειθε τας µειζονας εφυλαξαµεθα πραξεις· περι γαρ τουτων των µικρων την πολλην ο Θεος ακριβειαν ου µη ενδειξηται”. Ου φριττεις. ει και δι’ ενδειαν αρτω µονω και υδατι τρεφεται. ει και µηδεν ετερον το συνολον κεκτηται. Ουκ ακουεις οτι και εννοιων και λογισµων καρδιας κριτης εστιν ο Θεος. οι µεχρι και βλεµµατος και αργου ρηµατος την ακριβειαν και ασκησιν επαγγειλαµενοι. ανθρωπε. ουδε το κακως διοικειν τα εµπιστευθεντα αυτοις πραγµατα. οι την στολην ως αρετην και το ονοµα αντι αγιοτητος περιφεροντες. ουδε οτι κακως πραττοµεν επισταµεθα. και πορνος ο τοις λογισµοις επι . ως µη ακηκοοτες ποτε τας των χριστιανων Γραφας ουτως αποκρινοµεθα· “Και αρα γε αµαρτια η πραξις αυτη εστι. και ο βρωµατων πολυτελων και πολλων ορεγοµενος γαστριµαργος εστιν. Οι µοναχοι. ηδη εµοιχευσεν αυτην εν τη καρδια αυτου”. ηγουνται ειναι το συνολον αµαρτιαν. οι γονευσι και φιλοις οµολογησαντες αποταξασθαι. Προς τουτοις. ω ανθρωπε.

ει και προσωπον ανθρωπου ποτε µη θεασηται. φιλανθρωπος εστιν ο Θεος και ελεηµων και ευσπλαχνος. εγω δε νεκρος και του καλου ξενος γεγονα. την του λογισµου προσβολην εκδιωξας. Ελθοντος γαρ του νοµου. Χρη τοινυν παντας τους επερχοµενους ηµιν λογισµους διακρινειν καλως και αντιπαρατιθεναι αυτοις τας µαρτυριας εκ των θεοπνευστων Γραφων και απο της διδασκαλιας των πνευµατικων και αγιων πατερων και. Μικρου γαρ και µεγαλου αµαρτηµατος διαφοραν ουκ επιστανται οι ευγνωµονες δουλοι. ηγουν της των αγιων Γραφων διδασκαλιας. µεταµελος γενηται. οπερ και αληθες ειναι πειθοµαι. παση δυναµει τουτους κρατειν και εις εργον θαρρουντας εξαγειν· µη συµφωνουντας δε τω λογω της αληθειας. ω αδελφοι. ινα τι δε και εκεινο ου γεγονε. Πλην γινωσκετε οτι τους µη µετανοουντας και µετα πασης ακριβειας και φοβου πολλου τηρουντας τας αυτου εντολας. εις αµαρτιαν αυτου λογιζεται καν εν αγνοια του κακον ειναι τουτο λογιζεται. ως εκπεπτωκοτες της του Θεου αγαπης διακεινται. µηδε µικρα υµιν τινα των αµαρτηµατων φαινεσθωσαν και ως µη τοσαυτην βλαβην εµποιουντα ταις ηµετεραις ψυχαις καταφρονεισθωσαν παρ’ ηµων. Ουτω και ο λεγων εν τη καρδια αυτου· “Κακως επραχθη τουτο και παραλογως εκεινο γεγονε”και· “∆ια τι το και το γεγονεν.πολυ (54) συνδυαζων και µολυνοµενος. Μη πλανασθε. το µεν εν αγνοια κατεχοµενον κακον ανεζησε και η αµαρτια εν εµοι (55) ευρεθη ουσα. αλλα καν µεχρι βλεµµατος η εννοιας η λογου πταισωσιν. αδελφοι µου. ουδεν ωφελησει. αλλα και χειρον µαλλον των απιστων εθνων και αβαπτιστων αυτους τιµωρησεται. καγω µαρτυρων οµολογω και τη αυτου ευσπλαχνια θαρρω σωζεσθαι. αλλα καταδεξαµενος κρατησει την εννοιαν. Ο γαρ εξω του θειου θεληµατος µικρον τι ενθυµηθεις και µη ευθυς.µη πλανηθη. µετ’ οργης πολλης αυτους εξ εαυτων αποπεµπεσθαι. καταλαλητης εσται και ως κατακρινων κριθησεται. ουτως . Μη πλανασθε. Ως γαρ µιασµα και θανατου κεντρον. καθα γεγραπται· “Οργιζεσθε και µη αµαρτανετε”.”. µηδε ακουση τις την φωνην αυτου. ει µεν συναδοντας ταυταις και ισοδυναµουντας ευρισκοµεν αυτους. καν µη εκβαλη ρηµα εκ του στοµατος αυτου.

οτι ουδεν ουτως ευκολον εις το σωθηναι ηµας ως το επακολουθειν τοις του Σωτηρος θειοις προσταγµασι. διεγειρων ηµων το προθυµον της ψυχης και ποιων ηµας του καταφρονειν παντων των λυπηρων του βιου και ηγεισθαι χαραν παντα πειρασµον επερχοµενον. δυνησθε το καλον διακρινειν απταιστως απο του χειρονος και µη παντι πνευµατι υπακουειν. δια της καθαρας και αΰλου προσευχης. οπως γνωµεν το εν µικροις λογοις κεκρυµµενον µεγα µυστηριον και µεχρι θανατου και υπερ µιας κεραιας των εντολων του Θεου τας ψυχας ηµων θησωµεν. αδελφοι µου. σπευσωµεν προθυµως και ζεουση τη προθυµια χωρισθωµεν τη απροσπαθεια του κοσµου. Ο γαρ τα . δραµωµεν σπουδαιως. Ο γαρ του Θεου λογος ως µαχαιρα διστοµος εστιν. πολλης της υποµονης και επιµονου ευχης. και αλληλους διεγειροντες. πολλης της των θειων Γραφων ερευνης. ως ζωην και ζωης προξενον. Ωραν καθ’ ωραν και ηµεραν καθ’ ηµεραν ανακαινιζεσθαι ποιησωµεν εαυτους δια µετανοιας. ινα καν ενος δεσποτικου ρηµατος (56) δυναµις αποκαλυφθη ηµιν. ενδυσωµεθα τον νεον Αδαµ. µηδε τοις βλαβεροις συµπεριφερεσθαι λογισµοις. ενωθωµεν τη ταπεινωσει τοις απ’ αιωνος αγιοις· αποδυσωµεθα τον παλαιον ανθρωπον τη εκκοπη του γεωδους θεληµατος και τη νεκρωσει του χοϊκου φρονηµατος. οπως ακριβως εκ των θειων Γραφων επισταµενοι το του Θεου θεληµα. και τον φοβερον τοις αλλοις ανθρωποις θανατον. Πλην οµως πολλων ηµιν δει των δακρυων. Πληροφορηθητε.εκφευγειν δει την εγγινοµενην εκ των εµπαθων λογισµων εισβολην. πολλου του φοβου. ανανηψωµεν ποτε. προς ζηλον και µιµησιν του καλου. ∆ιο. παρακαλω. Ερευνατε και µετα πολλης ακριβειας και πιστεως κατεχετε τα λεγοµενα. ινα και πολεµειν διδαχθωµεν και παλαιειν τοις αει πολεµουσιν ηµιν εχθροις δαιµοσιν. Ιησουν Χριστον. Την γαρ εξ αυτων ωφελειαν εµφαινων ηµιν ο Σωτηρ ελεγεν· “Ερευνατε τας Γραφας”. αδελφοι µου. Πολλης ουν ηµιν χρεια της νηψεως. επιθυµειν και ασπαζεσθαι. τοις διηνεκεσι δακρυσιν αποσµηξαντες εαυτους. αποτεµνουσα και αποχωριζουσα την ψυχην απο πασης σωµατικης επιθυµιας τε και αισθησεως· ου µονον δε αλλα και ως πυρ φλεγον γινεται. πολλης της σπουδης. τη παρακλησει του λογου.

και η νικησαντα τινα ζησαι η πληγεντα αποθανειν αναµφιβολως. (57) Γυµνος γαρ υπαρχων των οπλων εκεινων. Αλλα και µετα το πληγηναι ηµας. και αρµατα ριπτουσι και υπνου µεταλαµβανουσι και τροφης µετα αδειας απασης. ουδε αλλον αντ’ αλλου τουτον τον πολεµον αναδεξασθαι. εν τη ακµη της µαχης τυγχανοµεν. αλλα την ελευθεριαν περιδοξω δουλεια ανταλλαξαµενος. οπερ της ηµετερας εστι προαιρεσεως και θελησεως.ειρηµενα οπλα µηδεπω κτησαµενος. Ανθρωποι γαρ προς ανθρωπους µαχοµενοι. Ασαρκους γαρ εχοµεν εχθρους. και οχυρωµασι πολλακις εαυτους περικλειουσι και αλλοι αντ’αλλων την φυλακην εµπιστευονται. Και ουδεις εστιν ο απο τειχων αισθητων και οχυρωµατων εαυτον περιφυλαξαι δυναµενος και καν µιαν ωραν αποκρυβηναι και µικρον αναπνευσαι καθ’ εαυτον η φυγη χρησασθαι και σωθηναι. αλλα πολυ εκεινου φρικωδεστερος ουτος. αλλα διηνεκης τυγχανει ο πολεµος και διηνεκως αναγκη περιβεβλησθαι τοις του Χριστου στρατωταις τα εαυτων οπλα. εν καιρω πολεµου στηναι ου δυναται. ανδρειοτεροι και εµπειροτεροι δια θερµης µετανοιας γινοµεθα. Ουκ ενι γαρ εν νυκτι η εν ηµερα η εν µια καιρου ροπη τουτον τον πολεµον παυσασθαι. επειδη ουχ οµοιως των εξω πολεµων και οπλων και ο εν ηµιν αυτοις πολεµος. αλλα και εσθιοντων ηµων και πινοντων και κοιµωµενων και οτιουν εργαζοµενων. (58) Πληγη δε προς θανατον εστι πασα αµετανοητος και ανεξαγορευτος αµαρτια και το εις απογνωσιν τινα εµπεσειν. εν ειρηνη και ελευθερια διαγειν ου δυναται. οθεν και φυγη τις χρησαµενος σεσωσται. µαλλον δε εν παση ωρα τιτρωσκεται. ποτε δε υπαναχωρουσι και παυονται. Ενταυθα δε ουχ ουτως. ει και µη βλεπονται παρ’ ηµων. περιφανεστερος ωφθη και µαλλον επλουτησεν. οιτινες και κατα προσωπον ηµων διηνεκως ιστανται. και σκοπουσιν ακριβως ει που ευρειν δυνηθωσι µελος ηµων ασκεπον του εµπηξαι τα αυτων βελη και θανατωσαι ηµας. Ει γαρ ηµεις εαυτους ου προδωσοµεν τω της αµελειας βοθρω και απογνωσεως. ποτε µεν πολεµουσι µετα των οπλων. αλλα πασιν ανθρωποις αναγκη πασα επικειται του πολεµησαι τουτον τον πολεµον. εαν θελωµεν. ουδεν ουδαµως οι δαιµονες ισχυσουσι καθ’ ηµων. Μετα γαρ το . και κρατηθεις ισως ου τεθανατωται.

Τουτων ακουσας ο αθλιος εγω και ταλαιπωρος. πασαν ανδρειαν υποµονης και καρτεριας δια των αγαθων επιδειξασθαι πραξεων. ως υποµειδιωντες. εν οδυνη καρδιας µου λεγων ουτως εν εµαυτω· (60) “Αρα γε ουτω περι του πραγµατος αληθως διακειµενοι και ως αδυνατον ειναι τουτο . καθως εν παση τη ζωη αυτου εκεινος απαραβατως εφυλαξεν. εν προθυµια ψυχης εις τας αιωνιους µονας καταντησωµεν εν αγωγιµοις του Πνευµατος. εθαυµασαν επι τω λογω και αλληλοις ενατενισαντες ειπον. το δε αθανατους ειναι η θνητους των εφ’ ηµιν εστι. οπερ και πολλου αξιον εστι και θαυµατος πληρες. απερ εκεινος εις πολλων ωφελειαν εξεθετο θειω κινουµενος Πνευµατι. πατερες και αδελφοι. ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων. Επειδηπερ. Τουτο οι ακροαται ακουσαντες – πολλοι γαρ παρησαν ου µονον λαϊκοι. Το µεν γαρ απληγους ηµας διατηρηθηναι ουκ εστι των εφ’ ηµιν. (59) Περι µετανοιας και κατανυξεως. των γενναιοτατων και αγαν αδρειως εστιν. Μη απογινωσκοντων γαρ ηµων. αλλα εσοµεθα αει δυνατοι.πληγηναι και θανειν παλιν αναστηναι και πολεµειν. Και οτι ανευ δακρυων αδυνατον εις καθαροτητα και απαθειαν ελασαι τινα. του αγιου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου τα θεοπνευστα των υψηλων αυτου πραξεων αναγινωσκετε συγγραµµατα. ανευ δακρυων µη κοινωνηση ποτε”. αλλα και µοναχοι των ονοµαστων και περιδοξων επ’ αρετη -. Και εκ ποιων ταυτην εργων κτησασθαι δυνατον. ου τεθνηξοµεθα. οµοθυµαδον µια τη φωνη· “Λοιπον ηµεις ουδεποτε κοινωνησωµεν. Λογος ∆΄. Αµην. τω παντοδυναµω και φιλανθρωπω Θεω ηµων εν µετανοια προσφευγοντες. ∆ιο δη τουτο παρακαλω εµαυτον τε και παντας υµας πασαν σπουδην. αλλα µεινωµεν απαντες ακοινωνητοι! “. µετα των αλλων αυτου υπερφυων κατορθωµατων και τουτο ρητως ουτως. εγραψε και εδιδαξε λεγων· “Αδελφε. και τη µια και αδιαιρετω Τριαδι παραστηναι και προσκυνησαι καταξιωθωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ινα δια πασων των του Χριστου εντολων και προσταγµατων οδευοντες. εκλαυσα πικρως. θανατος ου κυριευσει ηµων. κατ’ ιδιαν τε µνησθεις εκεινων αυτων των ταυτα ειποντων και των ρηµατων αυτων και διαπονηθεις.

”. φησιν. πως κλαιειν και πενθειν δυνανται και µετα δακρυων αει κοινωνειν. οιµοι της ανοιας των ταυτα λεγοντων και αµελειας και της πωρωσεως. ουκ αν αδυνατον ειναι ποτε τουτο απηρευξαντο· ει πραξιν µετηρχοντο εγκαρπον. Ει δ’ αγνοειτε. ουδε οτε των θειων µυστηριων µεταλαβειν βουληθη. αλλα και εν παση ωρα ει οιον τε. ουκ αν αγευστοι του τοιουτου καλου της τοιαυτης δωρεας του Θεου ολως ετυγχανον· ει φοβον Θεου εν καρδια εκτησαντο.“Αυτο ουν τουτο το ειναι σκληρους. η ως µικρον τι µαλλον κατορθωµα λογισαµενοι το κατα τον καιρον της κοινωνιας κλαυσαι µονον. ου µονον εν τω καιρω της µεταληψεως των θειων µυστηριων δυνατον ειναι το πενθειν και κλαιειν διεµαρτυραντο. πως δυνανται κλαιειν. ω βελτιστοι αδελφοι. ως προς εκεινους αυτους τους ουτως ειποντας τον λογον ποιουµενος.απο ψυχης λογισαµενοι. Ει γαρ εαυτους εκρινον. ως φατε. ουδε τυπτοµενοι κατανυσσονται. µικρον τι του υψους υµων ανεπαισχυντες υφεντες και την ακοην ευµενως υποκλιναντες. Αλλα και οι ιερεις αυτοι την θειαν και αναιµακτον λειτουργιαν επιτελουντες. Οι ουν ουτως εχοντες. εαν µη κατ’ οικονοµιαν τινα αρρητον η συµβασιν εξ αιτιας τινος σπανιως επελθη τινι. προσεγενετο. ειπατε ει επιστασθε. διερωτησαι προηρηµαι· (61) “Ειπατε µοι. οπου γε πολλοι και εν αυτη τη εξοδω της ψυχης αυτων εκλαυσαν οµου και εδακρυσαν (οιµαι δε ου πολλοι. του ρηµατος κατεγελασαν. . “.“Επειδη. βαβαι της αναλγησιας. καν οπωσουν πενθησαι η κλαυσαι ισχυσει κατα Θεον και δακρυων κατενεγκειν σταλαγµους· πως γαρ. ειπον α ειπον. αλλα λιαν ολιγοι και ευαριθµητοι). Ει δε και τουτο αδυνατον παντη λογιζονται. µη απαξιωσητε µαθειν εξ εµου του εσχατου. Παντως γαρ ει µη καθ’ εκαστην ηµεραν και νυκτα εργον εχει το κλαιειν τις ενωπιον Χριστου του Θεου. ο ουδε θαυµαστον µοι δοκει. ∆ιο και την υµετεραν αγαπην περι τουτου πληροφορησαι βουλοµενος. οι δε σκληροκαρδιοι τινες και λιθοκαρδιοι οντες. φευ της αγνοιας αυτων. ουκ αν υπο των ιδιων λογων εκρινοντο· ει µετανοιας επεµελουντο. ποθεν αυτοις. το µετα δακρυων καθ’ εκαστην µετεχειν των φρικτων µυστηριων. και προς κατανυξιν δυσκινητους. οι µεν ευχερως και εξ ετοιµου προς κατανυξιν εχουσιν. δια τι τουτο αδυνατον. “.

ο δε ετερος αυτω ανθυπεφερεν· “Ουδε φοβη συ τον Θεον. οµοτροπων. οτι ηµεις µεν δικαιως. ο δε φιλοθεων. αξια γαρ ων επραξαµεν απελαβοµεν. ο δε τοιουτων· και εκ πραξεων ο µεν εναντιων. πονηρων.ινα ανωθεν αυτους επαριθµησωµαι . σκοπησον και ευρησεις απαντας τους εξ αιωνος δια µονων των τριων τουτων. ουτος δε ουδεν ατοπον επραξε”. Ποθεν ο Καϊν αδελφοκτονος εγενετο. ο πρωτος σιγατω “. Ποθεν γαρ . ο δε φαυλης· και εξ εννοιων ο µεν πονηρων. ο συσταυρωθεις τω ∆εσποτη Ιησου Χριστω. ο δε ευκατανυκτος. σωσον σεαυτον και ηµας”. ο µεν σκληρος. µαλα δη αγαθος ων και τουτο ου θεσει και προαιρεσει. ο δε εκεινα εφθεγξατο. ελεγεν· “Ει Υιος ει του Θεου. αλλα φυσσει και αληθεια. και ο µεν εδικαιωθη. τω φθονω εκδοτος γεγονε και τον φονον ειργασατο. ον ως εαυτον ετιµα το προτερον και υπερηγαπα ως ευεργετην. ασπλαχνων. ουχι προαιρεσει και λογισµω συγκαταθεµενος πονηρω. ειπε µοι. εν τη βασιλεια σου”. η κατανυκτικος και ταπεινος. αλλα λιαν καλων. ο δε πονηρων. οµογενων. φηµι. Εκ τουτων γαρ και ο µεν απιστιαν. Ουχι εκ προαιρεσεως εκαστος και λογισµων ο µεν αγαθων. Προς τουτοις ποθεν ο µεν εις ληστης. Ποθεν δε ο Σαουλ εζητει κρατησαι και αποκτειναι τον ∆αυιδ. Και ει δοκει. και σκληρων. εσθ’ οτε και αδελφων. . ο Εωσφορος εξεπεσεν. Ινα δε τους αλλους παρησω πολλους οντας. (62) εκ φυσεως η εκ πονηρας προαιρεσεως. Και εικοτως.Γεγραπται γαρ· “Εαν δε τω εσχατω αποκαλυφθη. ουχι τη πονηρα προαιρεσει εαυτον του Ποιητου προτιµησας και λογισµοις πονηροις εξακολουθησας. συνηλικιωτων. ∆υο γαρ τινων αποτασσοµενων τω βιω οµοτεχνων. ο δε πιστιν κτησαµενος ελεγε· “Μνησθητι µου. “Ποθεν ουν. οµογνωµονων. ο µεν ταυτα.” Ακουσον. η σκληροκαρδιος και υπερηφανος γινεται. Εκ προαιρεσεως ο µεν αγαθης. Ποθεν. εκ τουτων ων ειπειν βουλοµαι µαθετε και διδαχθητε οτι προαιρεσεως αυτεξουσιοτητι εκαστος. φησιν. επειδη ουδε πονηρων εργων ποιητης ο Θεος. Κυριε.. ευδηλον οτι εκ πονηρας προαιρεσεως· εκ φυσεως γαρ ουδεις εγενετο πονηρος. ο δε κατεκριθη. οτι πολλοι εξ αγαθων εγενοντο πονηροι και εκ πονηρων αγαθοι.

αλλα ποτε µεν προσοµιλων τοις πλησιον εν ταις συναξεσι. (64) µητε αναγνωσεως και ησυχιας επιµελουµενος. Ο δε τα εναντια τουτων παντων προθεσει ψυχης πονηρας ποιων. ωσπερ τινες οιονται. µιµουµενος τους των ευλαβεστερων ανδρων βιους και συναµιλλωµενος αυτοις εν νηστειαις και προσευχαις. και τα ευτελη και ατιµοτερα εκλεγοµενος των εργων. και προς τουτοις προσεχων ην εξ αυτης εισοδου και αποταγης νουνεχως ταις θειαις Γραφαις και οικοθεν αφ’ εαυτου το αγαθον ποιειν εξελεξατο. εν κατανυξει και δακρυσιν. φιλασαρκων και φιλαργυρων και παν ειδος κακιας και πονηριας µετελθοντων επισης. µητε ευχης. αλλ’ εκ προαιρεσεως γινεται πας ανθρωπος ειτε ταπεινος και ευκατανυκτος. ινα τυχων ελεους και συγχωρησεως των προτερων κακων. κατανυγησεται την ψυχην και δακρυον εκ οφθαλµων σταλαξει ο πασαν ηµεραν σχεδον ωδε κακεισε περιερχοµενος και µητε σιωπης χειλεων. παντων αποκοπην ποιουµενος των κακων. Ουτως ουκ εκ φυσεως. µη αντιλεγων η γογγυζων επιτασσοµενος. Ποτε γαρ. εν αποχη θυµου και οργης και κραυγης. παντα ποιων µετα γνωσεως. (63) ωσπερ και τα της κακιας εκορυφωθη. απλως ειπειν. Ουχι οτι ο µεν προθεσει ψυχης αγαθης παντα τα κατα Θεον υπεµεινε λυπηρα. ινα µη λεγω και χειρων η οπερ ην. υποµενων εµπονως υβρεις και θλιψεις και στενοχωριας. ο δε χειρων η οπερ ην προ του αποταξασθαι γινεται. Ποθεν ουν ουκ επισης και τα της αρετης αυτοις κατωρθωθη.ωµοτατων. εν δεησεσιν. οσα ηµας αι θειαι Γραφαι σαφως εκδιδασκουσιν. ειπε µοι. εµεινεν οπερ ην και προ του αποταξασθαι πονηρος. και εισερχοµενων αυτων αµα εις το της ασκησεως σταδιον. ζεσει πιστεως και προθεσεως. ειτε σκληρος την καρδιαν και πεπωρωµενος και ακατανυκτος. ο µεν αυτων κατορθοι πασαν οµου αρετην. Ποτε κατανυξιν κτησεται ο παντα περιεργαζοµενος τα της µονης. ποτε δε διασυρων και λοιδορουµενος τους ευλαβεις των αδελφων και αυτον εσθ’ οτε τον προηγουµενον. και ου µονον τα της . αλλα προθυµως επιτελων παντα και τον εσχατον αει µεταδιωκων τοπον και εαυτον ευτελεστερον λογιζοµενος παντων και. εν αποχη βρωµατων ηδεων και ακαιρων οµιλιων. και ου µονον εαυτον αλλα και οις προσοµιλει της ωφελειας αποστερων. εν σιωπη χειλεων. ευρη παρρησιαν ενωπιον του Θεου.

“και ουτω τοιαυτα και χειρονα τουτων ο οµιλων και απασχολων και απασχολουµενος εις φλυαριας τοιαυτας. τι εχετε ειπειν. Ο δε και της συναξεως εξερχοµενος εν τω καιρω της αναγνωσεως των θειων Γραφων και εγγυς η µακραν καθηµενος και προσοµιλων µετα τινων – ποτε µεν εκεινου ποτε δε των αλλων τας ανωφελεις συντυχιας προβαλλοµενων και ουτω λεγοντων· “Ηκουσατε. και ποτε µεν λεγων προς τινας των αδελφων· “Ηκουσα χθες το και το” φησι. φησι. οτι εκεινος επακουµβιζων ισταται και απερχοµενος ισταται”. “.µονης. Πως ο των πρωτειων αντιποιουµενος εν τη στασει της εκκλησιας. τι τον δεινα πεποιηκεν αδελφον ο ηγουµενος. ποτε της εαυτου ασθενειας επιγνωµων γενηται. µηδε θυραν τιθεµενος περι τα χειλη αυτου. αδυναµιαν προβαλλοµενος.συνεξισαζων εαυτον εκεινοις. Ο τοιουτος αρα ποτε των οικειων αναµνηµονευσει κακων. ποτε δε· “Εµαθες τι τω δεινι συνεβη τω ταπεινω. ο ισως αναξιος ων και της κατω χωρας. λεγων· “Μη δευτερος ειµι του δεινος η του δεινος εγω. δουλον . δακρυον κτησεται και πενθησει θερµως εαυτον. (65) πως αρα. εν τη στασει της εκκλησιας. εν τη καθεδρα της τραπεζης. αλλα και ενος εκαστου τον βιον. Η γαρ κενοδοξια. Ο δε και προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. ει πλειον των εκατον χρονων επιζησει εν τω µοναχικω σχηµατι. και υπερ των τοιουτων αει µαχοµενος και λυπουµενος. λυπηθησεται ποτε υπερ της ιδιας ψυχης και κλαυσει πικρως ενωπιον του Θεου. ινα και πονεσας δακρυον καταφερη εξ οφθαλµων αυτου. µηδε αποστρεφων το ους αυτου εξ ακοης µαταιας και µεµνηµενος της εσχατης απολογιας και του φοβερου βηµατος του Χριστου. Ο γαρ µη προσεχων τοις θεοπνευστοις λογιοις. ποτε εις συναισθησιν ελθη των οικειων αµαρτηµατων και εαυτον αποκλαυσεται. οπως γυµνοι και τετραχηλισµενοι οφειλοµεν παραστησεσθαι παντες αυτω και δουναι λογον υπερ των βεβιωµενων ηµιν. δυνατος ων και σφριγων και νεος. και παραµετρων εαυτον τοις πολλα κοπιασασι και χρονισασι τη ασκησει των ευλαβεστερων αδελφων. ινα και στεναξας απο ψυχης κατανυγη την καρδιαν και δακρυση τοις οφθαλµοις. εαν ειπω υµιν τι τον δεινα πεποιηκεν τον ταπεινον.” και παλιν· “Ηκουσατε του δεινος την συµφοραν. “ ο δε· “Λοιπον.

Εγνων γαρ τινας υπο της τοιαυτης απατης κατασχεθεντας και σπουδην µεν ποιουµενους ωστε µη περιπεσειν εις αµαρτιαν τινα σαρκικην µεθ’ ετερων συναφθεντας σωµατων· οπως δε τα εν κρυφη γινοµενα η και εν τω αφανει µελετωµενα της καρδιας µη εκφυγειν το καθολου φροντιζοντας. εις την κατα Χριστον ηλικιαν. ευχης λεγω και σιωπης χειλεων και αγρυπνιας και εγκρατειας και πτωχειας πνευµατικης και ταπεινωσεως και αγαπης. αδελφοι. τουτο µαλλον αρκειν εαυτω οιοµενος. διακονησαι τη µονη και τοις αδελφοις. επιβλεψω. µηδεµιαν αλλοιωσιν ολως προς το κρειττον επαισθανοµενος προσγινοµενην αυτω. αλλ’ εις καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην και ησυχον και τον φοβον του Θεου επιφεροµενην· “Επι τινα γαρ.αυτον τη ακηδια εκδουσα. και οιοµενους σωθησεσθαι ανευ τινος αλλης εργασιας. τιµιε πατερ. Και ουτως αναισθητως η µαλλον ειπειν αναλγητως τοις πνευµατικοις και θεοσεβεσιν ανδρασι συνεισερχοµενος εν ταις θειαις συναξεσιν. την δια της κατανυξεως τοις αγωνιζοµενοις απο Θεου διδοµενην. ουκετι εν ουδενι καρτερησαι αφιησιν αυτον εν υποµονη· και διαγει εκτοτε εκαστος των τοιουτων εις πασαν συναξιν εν ραθυµια και αµελεια. τοις πλησιαζουσιν αυτω και ανεχοµενοις ακουειν αυτου προσοµιλων συνεχως µαταια και γραωδη µυθευµατα. η µονος ο δεινα και ο δεινα εις την δεινα και δεινα διακονιαν εστιν αξιος. και οικονοµειν οιδεν εκεινος κρειττον παρ’ ηµας τα πραγµατα. (67) . ανωφελως εκειθεν εξερχεται. µετα µονης της απλως ουτω γινοµενοις εν ταις συναξεσιν υπαντης. µαλλον ειπειν. ουτως απλως εις την κατορθωσιν των αρετων και την τελειωσιν των τετελειωµενων. Και οι µεν οσοι ευλαβειας δηθεν της εξωθεν επιµελοµενοι µονον η. Τι δε και περι των αναξιως προσερχοµενων και αιτησεις ποιουµενων εις τους προεστωτας αυτων ειπω. φησιν. και ηµεις. ουδε εις τας κραυγας ηµων. Αλλ’ ουχ’ ουτως εχει· Θεος γαρ ου βλεπει εις προσωπον. οσοι προς τα κερδη και την δοξαν και τα παροντα µονον κεχηνασιν· “Ουκ εσµεν αξιοι. ουδε εις µονην την εξωθεν καταστολην των ηθων. αλλ’ η επι τον πραον και ησυχον και τρεµοντα µου τους λογους”. το µη απολιµπανεσθαι των τετυπωµενων (66) συναξεων – ορθρου λεγω και λυχνικου και των ψαλλοµενων ωρων -. φασι.

εξ ων απερχοµενος ταυτα λεγει. φησι. ουτως σε αγαπω. αποκρινεται λεγων· “Απο των ωδε µαλλον προσεχεστερον ακουων. αδελφε. ουδε ζην νοµιζω την ηµεραν εκεινην”. φοβουµενος τον Θεον. Εαν δε παλιν προσθεις ο αδελφος ειπη αυτω· “Ου δυνασαι ωδε ιστασθαι. µετα των πολλα κεκοπιασαντων επακουµβιζοντες. αδελφε µου· τι γαρ και βλεπεις εις εµε αγαθον. τοις ερχοµενοις εν τη µονη φιλοις των αλλων και αρχουσι σπουδαζει προσυπανταν και εν οις προσερχονται αδελφοις συχνοτερον απερχεται επι τω γνωριµος γενεσθαι αυτων. Και εαν ειπη ο πλησιον αυτου προς ενα τουτων· “Εισελθε. οι δε οσοι τη αµελεια και ραθυµια εξ αυτης αυτων της αποταγης εκδοτους δεδωκασιν εαυτους. προ του υποταγηναι και ιδρωσαι και κοπιασαι αυτους εις το εργον του Θεου.”. Κατα µικρον δε και εις πασαν αλλην υποθεσιν τοις πρωτοις ο τοιουτος σπουδαζων συναριθµειν εαυτον. την εξωθεν ευλαβειαν υποκρινεται. παρισαζων εαυτον τω κεκοπιακοτι πολλα· και οπηνικα του σκοπου τυχη. εως ου επιτυχη του ιδιου σκοπου· “Και ινα. εις τον συνηθη σου τοπον και στηθι ψαλλων εκει µετα των αδελφων· δυνασαι γαρ”. φησιν. (68) Λοιπον ουν περιτρεχειν αρχεται το µοναστηριον απο κελλης εις κελλαν απερχοµενος και λεγων ενι εκαστω· “Πιστευσον. ακουσας εκεινος ευθυς απελθων αιτειται τον προεστωτα. αδυναµιαν σωµατος προβαλλοµενοι. ει βουλει. ως ειρηται. αποκρινεται λεγων αυτω· “Μνησθειη σου ο Θεος της αγαπης. Ει µεν ουν ευρεθη τις.∆οκιµασον. ωφελεισθαι προφασιζοµενος υπο των λεγοµενων υπ’ εκεινων συντυχιων και ερµηνειων της θειας Γραφης. καλλιον ψαλλω ηπερ αφ’ ου εκ συνηθειας ισταµαι τοπου”. οτι εαν µη ιδω σε. απερχοµενοι ιστανται. ανευ προσταξεως του προεστωτος ηµων”. ακουω τον πρωτον κανοναρχον και ισταµαι εις το πρωτον στηθεον η εις το δευτερον του δεινος εγγυς”. ουκ εχεις . και ηµας και ευρησεις ποιουντας και οικονοµουντας κρειττον η ως εκεινοι τα της µονης πραγµατα”. πατερ. εκτοτε ουδεποτε δυναται στηναι εν τω χορω. αδελφε. αδελφε. οι απο του κοσµου χθες και πρωην ελθοντες και µυριων κακων γεµοντες. σωµατος αδυναµιαν προφασιζοµενος και ασθενειαν. Ο δε· “Και τι. προσποιειται κοσµιαν καταστολην.

Ειτα ωσπερ τοις επιπλαστοις επαινοις καταθελγοµενος. νοος κουφοτητι χαυνωθεις ο τοιουτος. προς παντας φιλαδελφος ων. οντως ουδεν· και µακαριος ο ταυτην κτησαµενος”. ∆ιο και µετ’ επιτηδευσεως εκ των ερανων γαστριζοµενος καθ’ εκαστην της εσπερας ερχοµενης µετα την . απλαστος και το µειζον παντων πατρος σπλαχνα κεκτηµενος. οσα οιδε τον κολακα αποδεχεσθαι και προς ευφηµιαν αυτου διερεθιζειν. οσον το εφ’ εαυτον τους επαινους αυτου απωθουµενος. Οιδεν η αγαπη. Ει δε µη τοιουτος ευρεθη. και συνευφραινεσθαι σοι”. και βρωµασιν αυτον δεξιουµενος κενους επαινους αντιλαµβανει. Εκτοτε ουν παρεµπιπτει εν εκατεροις τουτοις φροντις ανεξαλειπτος. ευθυς φυσιουται εν εαυτω υπο των επαινων εκεινου και αποκριθεις λεγει προς αυτον· “Και τι κρεισσον της αγαπης. και αλλα τινα. οκνω γαρ ειπειν και τα αυτου υπογαστρια. αυτικα ουδ’ υποχωρησαι τουτον εα. αλλ’ απ’ εναντιας σαρκικος και αστηρικτος. βλαβην δε ου την τυχουσαν τη αυτου προξενουντας ψυχη. και ου παυονται πορους επιζητουντες. µαλλον δε απατης συνδησας εαυτον τοις πασι. Ποιος γαρ ουτω πραΰς. ινα συν εµοι τροφης µεταλαβης. Ο δε πνευµατικος αδελφος οµιλει αυτω κατα την δοθεισαν αυτω χαριν τα προς σωτηριαν ψυχης και. ευλαβης. τους εις αερα µεν διαλυοµενους.συ των καλων. ει µεν των ευπορων εστιν. εχοµεν απο του νυν κοινως και φιλικως καταπολαυειν ων αν επιχορηγηση Κυριος ηµιν εις βρωσιν. ω πατερ και αδελφε. ουδεν εχω αξιον σου. ουκ επιλειπει αυτον τραπεζα και ευθηνια των εις τρυφην χορτασµατων εις κορον. και ουτω γινεται χοιρος και δεσµειται ταις ηδοναις και θεραπευει ενδελεχως την γαστερα. Ει δ’ ουν αλλα µετα τας πολλας και ανωφελεις οµιλιας λεγει αυτω· (69) “Μηδεν µοι µεµψη. γνωστικος. Ουτω τοινυν µετα παντων προφασει αγαπης. Αλλ’ επει τοιαυτην διαθεσιν και αγαπην προς ηµας τους ταπεινους κεκτησαι. σοφος. οθεν αν και προσγενηται αυτοις δια της των βρωµατων δαψιλειας την δοκουσαν αγαπην βεβαιοτερον εµπεδωσασθαι. διορθουται τον αδελφον. αλλ’ αξιοι συνεστιασθηναι αυτον αυτω. αδελφε.” Ταυτα δε λεγων προς το γευσασθαι αποβλεπεται µετ’ αυτου. ποτε δε των αλλων ο καθ’ εις αυτον προσκαλουµενος. ποτε µεν αυτος αλλον.

και τηνικαυτα εγειροµενος εισερχεται εις την συναξιν. ανεπαισθητως κορεννυται και παχειαν απεργαζεται την γαστερα και δυσµεταχειριστον και τη της ψυχης ορµη µη υπεικουσαν. λεγει τω υπουργουντι αυτω· “Ιδε. (70) Τοτε λεγει αυτω ο λογισµος· “Απολυσον σου τον υπουργον και στηθι ποιησον σου την συνηθη ευχην”. Και τοτε µαλλον. ως εξ εθους εχων. Υπακουει τω λογισµω και πεσων υπνοι και εαν εξυπνος γενηται. αλλα λεγει· “Ταχυ εστιν. ταπεινε. αδελφοι. ευξη καλως”. φθανει η συναξις του ορθρου. Ανταποκρινεται ο ετερος λογισµος και λεγει αυτω· “Και πως ισχυεις στηναι εµπεπλησµενος ων και καταγοµος. Και ουτως υπερτιθεµενου. Αλλα θερµον ευτρεπισας. οια δη και αυτος αυτω συνευωχουµενος και ζωηροτερον µαλλον πινων τον οινον και εκτροφων. ευκινητον εχων το σωµα.των αποδειπνιων ακολουθιαν εις το κελλιον αυτου απερχοµενος. συµπινων. του σκοτους αυτω λανθανειν επιβραβευοντος. το συνειδος εχων ελεγχον της αµελειας και ραθυµιας αυτου. Αλλα και εν τη αυτου κελλη. οµοιως την νυκτα παρελκει. Καθως ουν προειποµεν. αλλα δη και εν τη του ορθρου συναξει. Ος και µετα το πιειν απαξ προς ορεξιν αυθις διεγειρεται βρωµατων και λεληθοτως τη των βρωµατων ηδυτητι ωσπερ υποκλεπτοµενος. εαν ετερος ελθων παραβαλη. ουκ εγειρεται. δος µοι πιειν και αναψυξαι της διψης”. εσθ’ οτε λοιδορων και κατακρινων βιους ετερων. Εκεινος ουν. Αλλα τινος ενεκα ταυτα παντα διηλθον. προσοµιλων αυτοις· και ουτως εν τω κελλιω ερχοµενος. ως εθος αυτω εστι. ευνους ευρισκεται παραχρηµα και δραστικωτατος υπηρετης. µηδεν ολως πνευµατικον η εννοησαι η διαπραξασθαι δυναµενος. υπνωσω ετι µικρον”. αχρηστος γινεται ου µονον εν τη εσπερινη ευχη. συχνοτερως εις τας των φιλων και αγαπητων πατερων κελλας απερχοµενος εως βραδυ καθηται συνδειπνων. και µενει ουτος τον ολον της ζωης αυτου χρονον προσαπολλυς εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις ουκ αγαθαις. Ινα δειξω υµιν. τω διψει συνεχοµαι. οτι ο τοιουτον ελκων βιον ου δυναται ποτε δακρυον εξ οφθαλµων αυτου καταγαγειν· πως γαρ ο αει την αυτου θεραπευων γαστερα και διηνεκως φροντιζων οµοιως τοις εθνεσι . Κοιµηθητι µικρον και τη φυσει βοηθησον εις το εξαναλωσαι τα βρωµατα και προ της συναξεως εγερθητι.

ειπε µοι. ο ταυτα νοµιζων η και νοµοθετων. εαν µη και ο καρπος της ευχης και της αναγνωσεως επανθηση τη ψυχη αυτου δια των δακρυων της µετανοιας. και εικοτως των κρειττονων εξαµαρτανει. εαν µη πνευµατικη υπαρχη και µετα γνωσεως η εργασια αυτου. µητε κορω γαστρος και ποτω και αργολογιαις προσανεχειν. Παντι γαρ τω µετα γνωσεως εργαζοµενω την πνευµατικην εργασιαν των εντολων του Θεου αναλογως διχα πασης αµφιβολιας η των ειρηµενων επιγινεται κτησις της εµπονου εργασιας αυτου. ∆ωµεν δε και απεχεσθαι των ειρηµενων αυτον και µητε προς αλλου τινος κελλαν χωρειν. ινα εχη τουτο λεγειν εν καιρω συναξεως η και παρουσια φιλων. καθως ανωθεν προειρηκαµεν. ος εστιν η απαθεια. ειτα εγερθεις ισταται εις προσευχην· η δε προσευχη αυτου εστωσαν. οσας αν και ειποις ποιειν. ωστε φαινεσθαι αυτον γνωστικον. ως ο απο της αρχης της αποταγης αυτου δους εαυτον ολον εις το παντα τα κατα θεον λυπηρα υποµειναι και παθειν. Θωµεν δε οτι ουχ ενεκα τουτου. αλλα κλεισαντα τας θυρας ενδον µενειν της κελλης µονωτατον· τι ουν ο οφελος αυτω. ουκ εστιν κατα Θεον η εργασια αυτου αλλα µονον προς ανθρωπων αρεσκειαν. Πλανα εαυτον οστις αν η. (72) Ουτω τοινυν αει τον εαυτου βιον εκαστος των προειρηµενων διερχοµενος.τι φαγεται αυριον και τι πιεται (71) και ως δεσποινη δουλευων τη του φαρυγγος ηδονη. αι προσκυνησεις ωσαυτως. και η γνωσις µετα σοφιας του πνευµατος. ψαλµοι δυο η τρεις η δεκα η εκατον. η επικτησις της ταπεινοφροσυνης οµου και πραοτητος. οφελος αυτω εκ της τοιαυτης και µονον εργασιας. δακρυον η κατανυξιν κτησασθαι η την εκ του κοσµου συνουσαν αυτω κακιαν και πονηριαν και σκληροκαρδιαν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι. Ως γαρ ουκ ενδεχεται τον µη εκπυρουµενον σιδηρον τω πυρι οµοιως τω εκπυρουµενω λαµπρυνεσθαι η εις . ει δοκει. αλλα καθηται αναγινωσκων προς το αποστηθισαι τι. ειθ’ ουτως εκπληρωσας παντα ανακλινεται και πλεον ουδεν· τι ουν. δυνησεται ποτε αρα. αλλα χαριν ωφελειας και του ακουσαι λογον Θεου εντυγχανει ταις θειαις Γραφαις. Ουδαµως. Ει δε εργαζοµενω κατα το δοκειν και πονουντι ουκ επανθησει τα ειρηµενα. µητε αλλον αυτον υποδεχεσθαι εν τη κελλη αυτου.

ταυτην προ παντων των καλων και . οταν µη εχη ανθρωπον. εργασιας εστι καρπος η κατανυξις και καρπων προξενος. οσον ο τρεχων ελευθεριως τον εν δεσµοις και πεδαις σιδηραις κατεχοµενον· ο δε ητταται και τοις προτεροις εναποµενει κακοις η και χειροσι. Και εικοτως. Ο δε γεµων ακαθαρσιας οµου και οιησεως και µη βουλοµενος ενωπιον της κραταιας χειρος του Θεου ταπεινωθηναι και ανακαλυψαι τα της καρδιας αυτου πατρι πνευµατικω και κολληθηναι αυτω και παντα δρασαι και παθειν. οιον ο λογος εδηλωσε. µη θελησας οικοθεν εκλεξασθαι και ποιησαι το αγαθον εν τω υπεισελθειν και αναδεξασθαι τους αγωνας της αρετης. Και ουτως ο µεν υπερβαινει τοσουτον και υπερνικα τον συνεισελθοντα αυτω αδελφον. τας πραξεις αυτου δηλονοτι και τα κακα αναλογιζοµενος και µεµφοµενος εαυτον καθ’ εκαστην και βλεπων αµαρτωλον εαυτον. προκοπτει συντοµως και υπο της θειας χαριτος.απαλοτητα δι’ ετερας τινος µηχανης ερχεσθαι και χαλκευεσθαι και εις εργαλειον κατασκευαζεσθαι ποτε ευχρηστον. εξοριζων κατ’ ολιγον απο της αυτου ψυχης τας ενουσας αυτω απο του κοσµου κακιας και πονηριας. Ο µεν γαρ ταπεινος ων την καρδιαν και ταπεινοτερας εχων τας εννοιας και συντετριµµενον τον λογισµον προαιρουµενος τε σπουδαιοτερον ταις θειαις Γραφαις εξακολουθειν και πασαν υποµενων θλιψιν και παντα πειρασµον υποφερων. ως εφθην ειπων. Τοιγαρουν και ο θελων κοψαι παθη η κτησασθαι αρετας. τα προς σωτηριαν διδασκεται. γινεται χειρων η οπερ ην εν τω κοσµω του υλικου πνευµατος αντιστραφεντος και ενοικησαντος εις αυτον µετα των επτα πνευµατων της πονηριας. (73) αντεισαγων δε αντ’ εκεινων τας αρετας. οσα προς αρετην και Θεον µετα συνεσεως φερει και τελεοι τον κατα Θεον ανθρωπον. δυνατον τω αναδεξαµενω εκ πρωτης τυπους αγαθους εξ υπακοης πατερων πνευµατικων και βιον εναρετον εχοντι εξισωθηναι και των αυτων εκεινω καταπολαυσαι δωρεων και χαρισµατων του Πνευµατος. ουτως ουδε τον αµελη και ραθυµον και τοιουτον ελκοντα βιον επιβλαβη. ∆ια τουτο ουν. ετι δε και µετα παντων των ευτελεστερων συναριθµων εαυτον. µαλλον δε ποιητικη πασων των αρετων και δηµιουργος αυτη καθεστηκε. καθως πασα Γραφη θεοπνευστος µαρτυρει.

µετα πασων των αρετων οφειλει επιµελως εκζητειν. και διχα δακρυων αµηχανεστερον αποπλυθηναι και καθαρθηναι κηλιδων και µολυσµων την ψυχην. ουδε το σωµα παντως κτησεται καθαρον. αµα τω παραγενεσθαι κηρου παντος µαλακωτεραν ταυτην εργαζεται. Πυρ γαρ εστι θειον διαλυον ορη και πετρας και λεια παντα ποιουν και µεταποιουν εις παραδεισους και αλλοιουν τας αυτο δεχοµενας ψυχας. Ανευ γαρ υδατος αµηχανον εκπληθηναι το ρερυπωµενον ιµατιον. ουδε εν τουτων η εν ηµιν αυτοις η εν τισιν ετεροις γεγονε ποτε η γενησεται. µαλλον δε δια των δακρυων. το της κατανυξεως θειον πυρ απεργαζεται· ανευ δε δακρυων. και ωσπερ απο δεξαµενης τινος καταρρεον εις τους εγγυς και µακραν. υδωρ ζωης αει πηδων και αλλοµενον και καταρδευον πλουσιως αυτας. µαλλον δε ειπειν εις απαν ψευδεις και της απωλειας προξενους. ωσπερ τραυµατων λεπιδας ταυτα εξανασπων. Χωρις γαρ ταυτης ου θεασεται καθαραν ποτε την εαυτου ψυχην· ει δε µη ταυτην. φθονον. (75) Ταυτα δε παντα µετα δακρυων. αλλ’ εκζητησωµεν την βασιλιδα ταυτων των αρετων ολοψυχως. ειτα συνεκπλυνει τα παθη και απορρυπτει. οτι δακρυων διχα και κατανυξεως διηνεκους εκαθαρθη τις ανθρωπων ποτε η αγιος γεγονεν η Πνευµα Αγιον ελαβεν η τον Θεον εθεασατο η σκηνωσαντα ενδον αυτου εγνωκεν η ολως τουτον εσχε ποτε ενοικον εν τη . κενοδοξιαν και ταλλα παντα α τουτοις συνεπεται· ου µονον δε αλλα και ωσπερ τις φλοξα περιτρεχουσα κατ’ ολιγον εξαφανιζει εκκαιουσα καθ’ ωραν ως ακανθας αυτας και καταφλεγουσα· ητις και πρωτον µεν ποθον εµποιει της τελειας τουτων ελευθεριας τε και καθαρσεως. Μη προφασιζωµεθα προφασεις (74) ψυχοβλαβεις και µαταιας. ευρισκει αυτην· µαλλον δε αυτη παραγινοµενη ευρισκει τον εκζητουντα επιπονως αυτην. Ουδε γαρ απο των θειων Γραφων αποδειξει τουτο τις. επειτα και των αποκειµενων και ητοιµασµενων παρα Θεου αγαθων τοις αγαπωσι αυτον. ως εφαµεν. φηµι δη πονηριαν. Εκπλυνει µεν γαρ εκ πρωτης του ρυπου τους µετοχους αυτου. Μεσον γαρ τουτων πηγη βλυζουσα γινεται. και καν χαλκου καν σιδηρου καν αδαµαντος σκληροτεραν εχη καρδιαν. και υπερεµπιπλουν τας µετα πιστεως δεχοµενας τον λογον ψυχας. Ο γαρ ταυτην ολοψυχως επιζητων.

ουτως λογισαι ειναι το πενθος προς τας λοιπας αρετας. αλειφοµενον. βασιλεα δε τουτων και στρατηγαρχην το µακαριον πενθος και τον κλαυθµον. µη κατελθη δε υετος ανωθεν επ’ αυτοις η µη ουσης αρδειας αυτω υδατος. κλαυθµω κοπτει αυτα και ο θελων κτησασθαι αρετας. ουτε τα παθη κοπτει ουτε τας αρετας κατορθοι. προθυµοποιουµενον. ειπε µοι. ως οιεται. κλαυθµω κταται αυτας”. ενισχυοµενον. εαν ολον µεν τον κηπον εργασηται και λαχανου παν γενος σπειρη τε και φυτευση εν αυτω. Ουτως ουδε ο τας αλλας αρετας (76) µετερχοµενος και κοπιων εν αυταις ονησεται τι χωρις ταυτης της αγιας και µακαριας δεσποινης και δηµιουργου πασων των αρετων. δοκη πασας µετερχεσθαι. Ει γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι ουτως αποφηναµενοι λεγουσι· “Ο θελων κοψαι παθη. εαυτους πασης αρετης γυµνους ειναι διαµαρτυρονται. Ωσπερ γαρ βασιλευς διχα του υπ’ αυτον στρατευµατος ασθενης και ευχειρωτος τοις πασι γινεται και ουδε βασιλευς φαινεται. Οι ουν λεγοντες µη ειναι δυνατον καθ’ εκαστην νυκτα και ηµεραν πενθειν και κλαιειν. οπλα τε αιρειν και οπη δει και πως και ποτε και ποταπα και επι ποιω και ποταπω τω αντιπαλω κατα καιρον και καιρους καλως οριζοµενον. Τι δε τον κηπουρον ονισησιν. καν. αλλ’ ως εις των λοιπων ανθρωπων εστιν. Στρατοπεδον µεν γαρ επι το αυτο συναγοµενον απασας νοει µοι ειναι τας των εισαγωγικων αρετας. και αυτην καταδροσιζοντων και αναψυχοντων την υπο του απροσιτου πυρος κατεχοµενην και καταφλεγοµενην ψυχην. των κατακλυζοντων δηλονοτι και την της ψυχης εκπλυνοντων οικιαν. Τι γαρ ωφελουσιν. του την υλην ειδοτος µεταχειρισασθαι και ταυτην ποιησαι σκευος αρµοδιον. τα εργαλεια της τεχνης του τεχνιτου µη παροντος. τινας τε πεµπειν σκοπους και οποιους ισταν φυλακας και τι τοις απο . δι’ ου επι παραταξιν απαν διατιθεται και παρατασσεται το στρατοπεδον. διδασκοµενον.καρδια αυτου. Παντως ουδεν. ευδηλον οτι ο µη κλαιων καθ’ εκαστην. ωσαυτως δε και τα του πληθους στρατευµατα και στρατοπεδα διχα βασιλεως η του αρχιστρατηγου αυτων ευχερως διασκορπιζονται και υπο των αντιπαλων εξαφανιζονται. µη προηγησαµενης µετανοιας και κατανυξεως και ως απο πηγης αει βρυοντων δακρυων διηνεκων.

ζητειτε και ευρησετε.των αντιπαλων πεµποµενοις προσδιαλεγεσθαι χρη και ποιοις εστι γαρ και απο µονης οµιλιας τρεψαι παντας αυτους. και παλιν· “Αιτειτε και ληψεσθε. Ουδαµως· και ουτω γενησεται σοι το µετα απιστων καταταγηναι και ου πιστων. αυτο δη το πενθος. και τηνικαυτα δυνηση και τουτο αδιαλειπτως επιτελειν. τα του ∆αυιδ (78) αναµνησοµαι ρηµατα· “Ει αναβησοµαι. Ει µεν γαρ ο Θεος παντα ταυτα ως δυνατα παρ’ ηµιν γινεσθαι και ειπε και λεγει και καθ’ εκαστην βοα. ενιοτε δε και εκ του µηδε εις συντυχιαν αυτους προσδεξασθαι -. Θελεις ουν µη κοινωνησαι ποτε διχα δακρυων. (77) ουτε διχα κλαυθµου δακρυα. Ακουε του λεγοντος· “Ου γαρ οι ακροαται του νοµου δικαιοι ουτοι παρα τω Θεω. η µετανοια και ο συνηµµενος ταυτη κλαυθµος· και τα τω κλαυθµω συνεποµενα δακρυα· ουτε γαρ διχα µετανοιας κλαυθµος. το ταπεινοφρονειν και παντοτε χαιρειν και αδιαλειπτως προσευχεσθαι. ινα µη λεγω και αυτην την εντολην του Κυριου την λεγουσαν· “Μετανοειτε. πως δε και ενεδρας κατ’ αυτων και λογους ειτουν εγκρυµµατα. Και δια τουτο προ παντων και µετα παντων εργον εστω πασιν ηµιν. αλλα µην και αυτην κτησασθαι καθαραν την καρδιαν απο παντοιων παθων τε και λογισµων πονηρων προς το θεασασθαι τινα τον Θεον. αδυνατον ειναι λεγει και το καθ’ εκαστην µετανοειν και ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. αδυνατα λεγων ειναι ηµιν και ου δυνατα. πως ερει ποτε δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι φθαρτων. αλλ’ οι ποιηται του νοµου δικαιωθησονται”. σαφως διαταττεται· ανευ δε τουτου ο λαος των αρετων απας ευχειρωτος. αδελφοι. παντως των απιστων διαφερεις ουδεν. Μη ουν λεγη τις αδυνατον ειναι το καθ’ εκαστην κλαιειν· ο γαρ τουτο λεγων. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. επι κλινης στρωµνης µου. Αλλ’ ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. αυτα σοι λεγω. συ δε αντιλεγεις απ’εναντιας εκεινω. λεγω. Ποια ταυτα. και ποτε και ποιους του στρατοπεδου εις τουτο εκπεµψαι και εν ποιοις τοποις. Ποιησον τα παρα σου καθ’ ηµεραν αδοµενα τε οµου και αναγινωσκοµενα. ει δωσω υπνον . Και ολως συ αγνοεις. και ουκ εστι διχα του ετερου φανηναι το ετερον. Ει γαρ το µετανοειν και κλαιειν και δακρυειν καθ’ εκαστην λεγεις αδυνατον. κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. αλλα τα τρια ταυτα αλληλοις συνδεδενται. φησιν.

οτι αι ανοµιαι µου υπερηραν την κεφαλην µου. (79) υποφερων τε πασαν θλιψιν και υβριν και λοιδοριαν και διαβολην. ου µην δε αλλα και µαστιγας και αικιας παρα των ευτελεστερων σου αδελφων. ωσει φορτιον βαρυ εβαρυνθησαν επ’ εµε. λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. αµην ευαγγελιζοµαι σοι χαραν µεγαλην. Ει ουν και συ ταυτα. οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. απαραλειπτως εν ολη καρδια µετα ταπεινοφροσυνης και πιστεως διαξεις. Εκοπιασα εν τω στεναγµω µου. αγρυπνων. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω.τοις οφθαλµοις µου και τοις βλεφαροις µου νυσταγµον και αναπαυσιν τοις κροταφοις µου. Προσωζεσαν και εσαπησαν οι µωλωπες µου απο προσωπου της αφροσυνης µου. ως λιαν πρεποντως και καλως ο αγιος ειρηκε Συµεων µη κοινωνησαι ανευ δακρυων . και παλιν· “Ουκ εστιν ειρηνη εν τοις οστεοις µου απο προσωπου των αµαρτιων µου. Εκακωθην και εταπεινωθην εως σφοδρα. ψαλλοντι και αναγινωσκοντι και ευχοµενω και επι κλινης ανακειµενω σοι. η θεια δωρεα και ανεκλαλητος αυτη ελθουσα καταδιωξει σε πασας τας ηµερας της ζωης σου και συνοδευσει σοι εν οδω και συγκαταλυσει σοι καταλυοντι και διακονουντι συνδιακονησει σοι. παραµυθουµενη και παρακαλουσα τας εκ του κοπου οδυνας σου. διψων. αλλα και εσθιοντι σοι και πινοντι και πολλακις προσοµιλουντι. Οποσα δε και αλλα περι τουτων ηµιν διαλεγεται. σκηνωµα τω Θεω Ιακωβ”. αυτη τη βιβλω ο θελησας εγκυψαι µαθησεται. λουσω καθ’ εκαστην την κλινην µου την στρωµνην µου βρεξω”. χαιρε και αγαλλια χαρα ανεκλαλητω. Και τοτε γνωσεις. οτι ου µονον εν εσπερα και πρωΐ και µεσηµβρια. οτι εαν επιµεινης ταυτα ποιων. Φησι δε και ο της Κλιµακος αγιος Ιωαννης· “∆ιψα και αγρυπνια εξεθλιψαν καρδιαν· καρδιας δε θλιβεισης εξεπηδησαν υδατα”. Εταλαιπωρησα και κατεκαµφθην εως τελους. ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων επορευοµην. εν παση ευχαριστια διατιθεµενος αµνησικακως προς αυτους και υπερ αυτων προσευχοµενος. ωρυοµην απο στεναγµου της καρδιας µου και εγενοµεην ως στρουθιον µοναζον επι δωµατος. µεχρι θανατου υποτασσοµενος και υπακουων αδιακριτως και ανυποκριτως τω προεστωτι σου. εως ου ευρω τοπον τω Κυριω. α καθ’ εκαστην ψαλλεις και αναγινωσκεις η αλλων αναγινωσκοντων ακουεις.

εν τω κοπιαν εν στεναγµω και τον αρτον ωσει σποδον εσθιειν και το κιρναν το ποµα αυτου µετα κλαυθµου. των εις αναισθησιαν αυτον αγουσων – τουτο γαρ η οντως αφροσυνη εστι -. Ει δε µη χαµευνησαι και αγρυπνησαι βουληθη τις. εν τω κακωθηναι τε και ταπεινωθηναι εως σφοδρα και ωρυεσθαι απο στεναγµου της καρδιας αυτου και ως στρουθιον µοναζον γενεσθαι επι δωµατι και πελεκανι ερηµικω οµοιωθηναι. ουδε την καρδιαν αγνος. ευδηλον οτι ανευ µετανοιας και δακρυων οφειλει ανθρωπος διελθειν µιαν και µονην ηµεραν εν παση τη ζωη αυτου· οσον το επ’ αυτον. ου µονον ταυτα εν εαυτω γεγονοτα ου µη θεασηται. αναλογιζοµενος το πληθος των αµαρτηµατων αυτου και το βαρος των αυτου σφαλµατων. Ει γαρ και µη εχει δακρυα. ουδε µετα δακρυων. αλλα δι’ εκεινου το Αγιον Πνευµα και ειπε και εγραψεν. Ου γαρ εκεινος. Οντως ουδεποτε ουδαµως. αλλ’ ουδε εν ευχη αυτου ευρησει αυτα. Ει ου βουλεται κακοπαθησαι τις εν τω ταλαιπωρηθηναι και κατακαµφθηναι εως τελους και ολην την ηµεραν σκυθρωπαζων πορευεσθαι. αλλα τεως ζητειν οφειλει ταυτα εξ ολης ισχυος τε και ψυχης.τινα. αδελφοι. ουδε τοπον ετοιµασαι ισχυσει τω Κυριω. Ουδε γαρ αλλως δυναται γενεσθαι αναµαρτητος. . και ως δυνατον τουτο και επ’ αληθειας πασιν αρµοδιον. η λουειν καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην αυτου η εν δακρυσι την στρωµνην αυτου βρεχειν. ος εστι Χριστον Κυριος. ο Σωτηρ και Θεος ηµων. πως εις συναισθησιν ελθη της µελλουσης των αµαρτωλων καταδικης και κατακρισεως και κλαυσει εν οδυνη της καρδιας αυτου. πως ισχυσει ποτε. Ει γαρ ουδεις αναµαρτητος. ουδε αξιως και ως δει κοινωνων. δηλονοτι. και διορθωσασθαι (80) ανεξεται τους προσοζεσαντας και σαπεντας υπο αµελειας και καταφρονησεως µωλωπας της εµπαθους ορεξεως και των προληψεων αυτου. Ει δε µη ταυτα προετοιµασει καλως. τον Βασιλεα και Θεον εν εαυτω υποδεξεται. ουδ’ αν ηµερα µια η ζωη αυτου. ουδε σκηνωµα αξιον τω Θεω Ιακωβ. εν τω διαθεσει ψυχης ξενον γενεσθαι απο παντων των εν τη µονη και των εν τω κοσµω και απαρρησιαστον απο µεγαλων τε και µικρων. και ουδεις δυναται αγνην εχειν την καρδιαν. καν απαξ του ενιαυτου τουτο ποιησειε.

αναξιος ειναι υπο πασης θεοπνευστου Γραφης απελεγχεται. Ο γαρ αναξιως εσθιων και πινων το σωµα του Κυριου. ει τολµηρον ειπειν. της αρχης της µετανοιας και επιστροφης αυτου των θειων τουτων εν µετοχη γινεσθαι µυστηριων. ουτε εξ εµαυτου γνωναι ισχυσα. αλλ’ ο µη καθ’ εκαστην τα κρυπτα της καρδιας αυτου εξαγγελλων. ως εν τουτοις και τοις τοιουτοις εργοις µελλων εγκαρτερειν µεχρι τελους. Τι ουν. πως. ουτω τα εξ αυτης χεοµενα παλιν δακρυα θυσια ευπροσδεκτος τω ∆εσποτη προσφερονται και της . των µυστηριων µεταλαβειν. Ου. οι δε λεγοντων εκεινων ακουετε. αλλα καθ’ εκαστην ηµεραν εξ αυτης. εκαστος εαυτον και ουτως εκ του αρτου εσθιετω και εκ του ποτηριου πινεστω. µη διακρινων το σωµα του Κυριου “. κριµα εαυτω εσθιει και πινει”και παλιν·“ Ο δε αναξιως εσθιων το σωµα και το αιµα του Κυριου. ο µη πενθων αει και σκυθρωπαζων πορευοµενος και τα προειρηµενα µη µετερχοµενος εν σπουδη. Ει δε ο µη αξιους τους καρπους της µετανοιας επιδειξαµενος. Αλλως δε πως αποπλυθηναι η καθαρθηναι το ρερυπωµενον ηµων σκευος και την µολυνθεισαν οικιαν ηµων ουκ ενι. Λεγοντος γαρ ακουοµεν καθ’ εκαστην του αποστολου· “∆οκιµαζετω γαρ. ουτος ουκ αξιος. Συγγνωστος γαρ εστιν ο τοιουτος. (82) ενοχος εσται του σωµατος και αιµατος του Κυριου. ειπε µοι συ. και εις τελειαν καθαρσιν και αγιοτητα συηντοµως µαλλον αναγεται. ο µη µετανοιαν αξιαν υπερ τουτων και υπερ των εν αγνοια επιδεικνυµενος. οδευων εν ταπεινωσει και συντετριµµενη καρδια. βοηθουµενος εκ της µεταληψεως των αγιων. Ο µη αγιος και αναξιος. φησιν. Ο δε ταυτα παντα ποιων και και εν στεναγµοις και δακρυσι τον εαυτου βιον διανυων.(81) “Τα γαρ αγια τοις αγιοις” καθ’ εκαστην οι µεν λεγουσι και τοις αλλοις κηρυττουσι. ωσπερ η βδελυρα του σωµατος ρυσις και η της καρδιας προς παν παθος οιονει ενηδονος µιξις τω διαβολω οια τις θυσια προσαγεται παρ’ ηµων. οσον το επ’ αυτω. Εγω γαρ ουδεν πλεον ουτε απο των θειων Γραφων µεµαθηκα. Ουτω γαρ ποιων και ουτως εχων. Καρπος γαρ της µετανοιας πρωτος ταυτα εισι και. και σφοδρα εστιν αξιος ουκ εν εορτη µονον. διχα δακρυων ποτε καθαρθηναι τις δυνηθη και αξιως. φωτιζεται την ψυχην οσηµεραι. µεγα εκβοωντες αυτοις – ειθε δε και εαυτοις-.

ηµεραν µιαν ου διερχεται ποτε ανευ δακρυων κατα τον ειρηκοτα ∆αυιδ· “Λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου. και ευρησετε και ανοιγησεται υµιν”. Αυτη γαρ η µετανοια και η ουτως απαραλειπτως. πατερες και αδελφοι µου. ουκ αν των παθων απαντων τελειως απαλλαγωµεν. ουκ αν αξιως η µετα δακρυων των κατα Θεον ισχυσωµεν ποτε των θειων µυστηριων . ως αυτος ηµιν ο ∆εσποτης ποιειν προσεταξε “Μετανοειτε.εµπαθους εκεινης ηδονης το αισχος αποκαθαιρουσι. Ει δε µη ουτω καθαροι γεγονεναι σπουδασοµεν. εγω µεν ουδεν ερω φορτικον φειδοις της αγαπης υµων. (83) πλην τουτο. φησι. αλλα το καθ’ εκαστην και αδιαλειπτως µεχρι θανατου πενθειν. ο ει µη παση σπουδη καταλαβειν αγωνισοµεθα. κατα µικρον µικρον δακρυα προχεειν ηµας ποιει πικρα. Ου γαρ τουτο µονον αξιους ηµας ευθυς αποκαθαιρον ποιει. αλλ’ εν αµελεια και ραθυµια και χαυνοτητι πορευεσθαι θελησοµεν. ως ειποµεν. ιτι καν συµβη ποτε τινα µετα δακρυων ισως κοινωνησαι. Η βασιλεια των ουρανων. Εως ποτε. µεχρι θανατου µετα πονου και θλιψεως επιτελουµενη. πηγη γινεται ποταµους δακρυων και κατανυξεως αναβλυζουσα. δηλονοτι. καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην ο Θεος ουκ εξουδενωσει”. αιτειτε και ζητειτε και κρουετε”. ητις κατανυγεισα και µεταποιηθεισα κατα µικρον. Τις. εν σπουδη εκαστος την εαυτου ψυχην εν τουτοις και τοις τοιουτοις εγγυµνασατω εργοις. δι’ ων αποσµηχει και αποκαθαιρει τον της ψυχης ρυπον και µολυσµον· µετα ταυτα δε µετανοιαν ηµιν εµποιει καθαραν και εις γλυκεα τα πικρα δακρυα µεταβαλλει και χαραν αενναον απογεννα εν ταις καρδιαις ηµων και το αδυτον φεγγος ιδειν προξενει. Και εικοτως· εν εξει γαρ τοιαυτη γενοµενη ηµων η ψυχη και ουτω καθ’ εκαστην ταπεινουµενη. εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω”. ουδεν αυτω εκ του προς απαξ κλαυσαι το οφελος εσται. “Εως ου ληψεσθε. και τουτο δηλων ο ∆αυιδ ελεγε· “Θυσια τω Θεω πνευµα συντετριµµενον. ∆ια τουτο ουν παρακαλω και υµας. λεγων. ου αν τας αρετας κτησωµεθα πασας. τας δε λοιπας ηµερας τε και νυκτας ου προθυµειται τουτο ποιειν. πνευµατικοι πατερες και αδελφοι. ηγουν η προ της λειτουργιας η εν τη θεια λειτουργια η και εν αυτω τω καιρω της των θειων µεταληψεως κλαυσαι.

κατα την ευαγγελικην φωνην. Ει ουν καθεζοµενων και εν τοις µνηµασιν οικουντων ηµων. ειπε µοι. Οντως ουδεν ουδαµου ευρησοµεν.καθ’ εκαστην µεταλαµβανειν η το συνον αυτοις θεασασθαι θειον φως. Οι γαρ εκτος των δυο τουτων του βιου υπεξερχοµενοι. του ταυτην αναψαι µελλοντος. τυφλοι απελθοντες. τουτον αξιωθησεσθαι κατιδειν. ως λαµπαδας προαναφθεισας. ως ακουετε. Αλλα γενοιτο παντας ηµας. καθαιροµενους τε και καθαρθεντας. τρεχειν µελλοµεν. ουδε ιδειν αξιωθησοµεθα. ινα εν τη αναστασει λαµπροι λαµπρως τω νυµφιω προσυπαντησωµεν και συνεισελευσωµεθα αυτω εν τη βασιλεια των ουρανων και των αιωνιων κατααπολαυσωµεν αγαθων. ινα τοτε ετοιµασθεντες φαιδροι φαιδραις ταις λαµπασι τω νυµφιω προσυπαντησωµεν. ως οι αγιοι. µελλουσαι. ∆ια τουτο σπουδασωµεν απεντευθεν ηδη ταυτας αναψαι δια µετανοιας οµου και δακρυων φαιδρως. αδηλον εχουσι το περας της περι αυτους αποφασεως. κτησεται· ο δε ταυτην µη εχων. καθ’ οσον του φωτος αυτου εκουσιως εαυτους υστερησαµεν εν τη παρουση ζωη. Εξανασταντων γαρ ηµων ως εξ υπνου. Που του ελαιου και ποθεν ευρισκοµενου και ποιου του πυρος. αλλ’ ως ο Θεολογος λεγει Γρηγοριος. εχωµεν τας ψυχας. εσβεσµενη απο των ωδε τυγχανουσα. Αλλ’ ουδε την καρδιαν εξοµεν ποτε καθαραν. ∆ια τινος δε και η λαµπας ηµων τοτε εξαναφθησεται. ευθυς προς την απαντησιν. ανελπιστον και απληροφορητον· ο γαρ µη χαριτι την καρδιαν βεβαιουµενος εξ ουδενος ετερου την ακαταισχυντον ελπιδα αδιστακτον ποτε. εκβοησασα η σαλπιγξ εξυπνησει ηµας. οιµαι. ων γενοιτο παντας . εαν µη απο των ωδε. αλλ’ ευρεθωσιν η µηδολως η ολιγον τι και µικρον φαινουσαι και οσον ουπω σβεσθηναι. που τοτε ευρησοµεν η τας παντελως (85) εσβεσµενας αναψαι η ταις σβεννυµεναις απο της ενδειας του ελαιου προσθειναι τι µικρον. η ποθεν η πως. Το δε αδηλον και αβεβαιον. δια τινος αλλου εις απαντησιν του Κυριου εις αερα συναρπαγησεται τοις αγιοις. τοσουτον της εκεινου θεας εκπεσοµεν “κατα την αναλογιαν της εκαστου ηµων απεντευθεν αµβλυωπιας”. ουδε το Αγιον Πνευµα ενοικησει γνωστως εν ηµιν. τον Θεον ουτε ενταυθα οντες (84) ουτε εκει µοι δοκει.

ηµας επιτυχειν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. ∆ιοτι ου δυνατον εστιν εν ωρα µια γενεσθαι και ειναι αγιους ηµας. εαν µη και το πενθος κτησωµεθα. Θελετε δε µαθειν πως διχα µετανοιας. και µετανοιας απο ψυχης και οιαν ο λογος επιζητει παρ’ ηµων. ω πρεπει πασα δοξα. Και οτι ει µετενοησε παραβας. δει γαρ απο µικρων αρξαµενους κατα προκοπην αναχθηναι εις αγιωσυνην και καθαροτητα· και οτι καν χιλια ετη εν τω βιω τουτω ποιησωµεν. ου χωρις ουδεις οψεται τον Κυριον”. καλον η µετανοια και η εξ αυτης γινοµενη ωφελεια. ελεγχος των εν κακια και υποκρισει ζωντων. Και οιον αγαθον ειργασατο αυτου η µετα την εκπτωσιν µετανοια. ουδεποτε το ταυτης τελειον καταλαβειν .οπερ ειπειν ουκ εχω τεως εγω. Και προς το τελος. ινα αποληψηται εκαστος (87) τα δια του σωµατος προς α επραξεν. οτι ουκ εµιανα µελος σωµατος µου εν ουδεµια τινι πονηρα πραξει”. Αδελφοι και πατερες. Εχει ουν πολλακις εκ τουτου τις ειπειν· “Ευχαριστω τω Θεω. Αυτου του αποστολου βοωντος ακουσατε· “Πασα αµαρτια εκτος του σωµατος εστιν· ο δε πορνευων εις το ιδιον σωµα αµαρτανει”. Λογος Ε΄. αδυνατον σωθηναι ηµας. (86) Περι µετανοιας. ∆ιατι δε ειπε “∆ιωκετε”. Ου µονον δε αλλα και αυτος παλιν ο Παυλος συναδοντα τω ∆εσποτη βοα λεγων· “Ειρηνην διωκετε µετα παντων και τον αγιασµον. Και οτι ουκ αρκει ηµιν η των ενοντων µονον διαδοσις και η απογυµνωσις αυτη των πραγµατων εις καθαρσιν ψυχης. Αµην. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Και περι της του Αδαµ εξοριας. “Μετανοειτε. ουκ αν του παραδεισου εξεπεσε. και παλιν· “Παραστηναι δει ηµας εµπροσθεν του βηµατος του Χριστου. Και περι της δευτερας του Κυριου παρουσιας και της των αµαρτωλων κατακρισεως. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. ο πασης ανοµιας εργατης! – και εχει δηθεν παραµυθιαν εκ τουτου οτι εκτος εστιν αµαρτιας σωµατος αυτου. ειτε αγαθον ειτε φαυλον”. ο Θεος ηµων. Αλλ’ αντιφθεγγεται ο ∆εσποτης και λεγει την περι των δεκα παρθενων παραβολην και δεικνυσι πασιν ηµιν και αποφαινεται µηδεν ωφελεισθαι ηµας εκ της του σωµατος καθαροτητος µη προσουσων ηµιν και των λοιπων αρετων. εφη. Τουτο γαρ ειδως και ο τα παντα προειδως Κυριος Ιησους Χριστος.

παρακαλω. ο θησαυρους εχων αµετρητου χρυσιου και αργυριου και επι θρονου υψηλου και µετεωρου καθηµενος. εαν βορβορον και ασβολην εκουσιως λαβοι ποθεν και συν αυταις ταις χερσι και ολον αυτου το προσωπον χρισας εφµραξη πασας αυτου τας αισθησεις. αδελφοι µου. (89) και ουτω παλιν ως το προτερον κεκαθαρµενος επι τον θρονον της βασιλειας αυτου καθεσθη. ουκ εισελθη ταχεως εις τον κοιτωνα αυτου και υδασι πολλοις απονιψηται τον βορβορον εκεινον και την ασβολην. Τι το οφελος. ∆ια τουτο. εαν παντα µεν τα υπαρχοντα ηµων πτωχοις διανειµωµεν. ειπε µοι.δυνησοµεθα. τας καρδιας υµων και µη τα ιµατια υµων”. παρακαλω. εφ’ ω και κατεληφθην”. οτι αυτος εστι Κυριος ο Θεος και ηµεις λαος αυτου και προβατα νοµης αυτου. και µη στωµεν µεχρι τουτου. Τι δε εαν πρακτικως µεν σωµατικην αµαρτιαν ου πραττωµεν. και δευτε προσκυνησωµεν και προσπεσωµεν τω αγαθω και φιλανθρωπω Θεω ηµων. και ου µη αποστρεψη το προσωπον αυτου αφ’ ηµων. µετα των χρηµατων ηµων και των ειρηµενων κακων την συνηθη δουλειαν. ειτα µεταµεληθεις απαλλαγην του κακου τουτου ζητων. φησι. ως αρχην βαλοντες. νοητως δε αισχροις και ακαθαρτοις συνδυαζωµεν λογισµοις και αφανως την αµαρτιαν πληρωµεν και υπο παθων ακαθεκτων ψυχης βασιλευωµεθα και κρατωµεθα. ου ποιησωµεθα δε την αποχην του κακου ουδε την αµαρτιαν µισησωµεν. Αποβαλωµεθα. Προφθασωµεν το προσωπον αυτου εν εξοµολογησει και κλαυσωµεν ενωπιον αυτου του ποιησαντος (88) ηµας. ο το διαδηµα και την πορφυραν της βασιλειας περικειµενος. οφειλοµεν εν αυτη αγωνιζεσθαι· και τουτο αυτος παλιν εδηλωσεν ουτως ειπων· “∆ιωκω δε ει και καταλαβω. προσεχετε. ως µητε οραν αυτον δυνασθαι µητε ακουειν µητε οσφραινεσθαι. Μονον µετανοησωµεν ολοψυχως και αποβαλωµεθα µη µονον τας πραξεις ηµων τας κακας. και ακουσατε λογους αδελφου υµων ελαχιστου και αµαρτωλου. αλλ’ αντι τουτου σκορπιση µονον παντας αυτου τους . αλλα παντοτε καθ’ εκαστην. Ωσπερ γαρ αυτος ο βασιλευς. αλλα και δακρυσι µετανοιας τον ρυπον αυτων σπουδαιως απονιψωµεθα. αλλα και αυτους ηµων τους πονηρους και ακαθαρτους λογισµους της καρδιας κατα το γεγραµµενον εξαφανισωµεν· “∆ιαρρηξατε.

Ου γαρ αρκει µονον ηµιν η των υπαρχοντων διαδοσις εις καθαρσιν της ψυχης. ει και πασαν µεν την περιουσιαν αυτου διενειµε τοις πτωχοις. ινα τον βορβορον των αµαρτηµατων αυτου απονιψηται.θησαυρους τοις πενησι και πασαν αυτου κινητην και ακινητον περιουσιαν αποδωη αυτοις. Πας γαρ ανθρωπος. Τουτο δε εστι πληρωµα νοµου το . αλλα και ολως εν ολω τω σωµατι περιφερηται. αλλ’ ουν ως αναγκαιων τη ζωη αυτου δεεται των δακρυων της µετανοιας. ποιµνιων και βουκολιων και ανδραποδων. αυτους τε παντας τους ιδιους και φιλους και συγγενεις κατελιπε και πτωχος και ακτηµων εις το των µοναχων σχηµα ελθων εγενετο. δικαιως και παρα του Θεου και παρα των αγγελων αυτου καταγελασθησοµαι και συν τοις δαιµοσιν εις το πυρ το αιωνιον εκβληθησοµαι. ουτως ουδε ετερος τις εαυτον ωφελησει παντα µεν τα υπαρχοντα αυτου διανειµας τοις πενησι. αλλα µεµολυσµενος του βιου εξελθω. ουδεν εκ τουτου ωφελησει εαυτον µη απονιψαµενος την ασβολην και τον βορβορον υδατι. αποχην δε µη ποιησαµενος του κακου. αδελφοι. αυτη ταπεινωσις δικαια και αληθης.” Αυτη κρισις ορθη. αδελφοι! Ουδεν γαρ εισηνεγκαµεν εις τον κοσµον.”Τι γαρ. δωσει ανθρωπος τω Θεω. µηδε δια µετανοιας και δακρυων αποκαθαρας αυτου την ψυχην. αλλα και γελως εσται τοις ορωσιν αυτον. Ναι. ο αµαρτησας οµοιως εµοι τω κατακεκριµενω και βορβορω των ηδονων τας αισθησεις εµφραξας αυτου της ψυχης. οντως ουτως εστιν. ινα αµαρτησαντες δωµεν αυτο αντιλυτρον των αµαρτιων ηµων τω Θεω. εαν µη και κλαυσωµεν και θρηνησωµεν (90) απο ψυχης. ωδε κακεισε ως µορµολυκιον µεσον της συγκλητου αναστρεφοµενος. ινα ανταποδοθη αυτω. και µαλλον εαν ετι καθαπερ εγω την ασβολην και τον βορβορον των πολλων αυτου κακων ουκ επι του προσωπου µονον και των χειρων. Φησι γαρ και ο Κυριος· “Μη νοµισητε οτι ηλθον καταλυσαι τον νοµον η τους προφητας· ουκ ηλθον καταλυσαι αλλα πληρωσαι”. πασαν δε δοξαν αξιωµατων περιφανειαν τε οικων και ιππων. Οιµαι γαρ οτι εαν µη παση σπουδη αυτος εαυτον δια δακρυων του µολυσµου των αµαρτηµατων µου εκκαθαρω. φησιν ο αποστολος. πασαν δε φτωχειαν και ακτηµοσυνην αναλαβοµενος.

ινα ειτι δ’ αν ποιωσιν εις αυτον µη κινηται ολως µηδε ταρασσοµενος αντιλεγη αυτοις. και δια των τοιουτων πραξεων και τας λοιπας πασας αρετας κτησασθαι.ων αι πολεις και αι οικιαι και των εκκλησιων οι ναοι. Και οτι τουτο αληθες εστι συµµαρτυρει µοι και ο χρυσορρηµων Ιωαννης. τοις πασιν ου µονον τοις µοναχοις αλλα και τοις λαϊκοις το αει και διηνεκως µετανοειν και κλαιειν και δεεσθαι του Θεου. ∆υνατον ουν εστιν. εν τη νεα δε χαριτι και επιφανεια του Θεου και Σωτηρος ηµων Πετρος. ο µεγας στυλος και διδασκαλος της εκκλησιας.Μωσης και ∆αυιδ. αρχοντας και δυναστας – µη ειπω πενητας και τους τη αυταρκεια συζησαντας . Ιακωβ και ο εν Σοδοµοις Λωτ και . Τους δ’ αλλους τις αριθµησειεν. αλλα και εις το τελειον φθασαι της αρετης τον βουλοµενον και Πνευµα λαβειν Αγιον και φιλον γενεσθαι Θεου και επαπολαυειν της θεας αυτου. αδελφοι. ο αλιευς και αγραµµατος. ου καταχρωµενοι δε. απερ και περιοντες εκεινοι εκεκτηντο και εχρωντο αυτοις ευσεβως.ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας . ων τα γηροκοµεια και τα ξενοδοχεια σωζονται και εισι µεχρι του νυν. χρωµενοι µεν τω κοσµω κατα την του Παυλου φωνην. ως λεοντα η γιγαντιαιον αλλον Σαµψων η ει τινα ετερον η προγεγονοτα η οντα και αυτου ανδρειοτερον. ∆ια γαρ τουτο και εν τω βιω τω παροντι περιδοξοι γεγονασι και λαµπροι και νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας εν τη βασιλεια του Θεου περιδοξοτεροι .µη δικαιολογεισθαι τινα εν τινι. ουχ ως οικειοις. (91) περι του ∆αυιδ λογοις τον πεντηκοστον ψαλµον εξηγουµενος. µηδε εαυτον εκδικειν. αλλ’ ως δουλοι του δεσποτου τα παρα του δεσποτου δοθεντα αυτοις και ως εκεινω εδοκει διεποντες. οιοι και προ της Χριστου παρουσιας εγενοντο Αβρααµ. µη τουτο µονον δυνασθαι. βασιλεις. λεγων δυνατον ειναι γυναικα εχοντα και παιδας και παιδισκας και πληθος οικετων και περιουσιαν πολλην και βιωτικοις εµπρεποντα πραγµασι. το κλαιειν καθ’ εκαστην και ευχεσθαι και µετανοειν. ους εκεινοι φιλοτιµως ανηγειραν. αλλ’ ειναι εν µοναις ταις εντολαις του Θεου και εις το τηρειν τα εκεινου προσταγµατα. υπερ σταγονας οντας των υετων και υπερ τους αστερας του ουρανου. µετα της πενθερας και των αλλων κηρυσσων τον επιφανεντα Θεον. Ισαακ. αλλα προκεισθαι τοις πασι τα παντα ωσει νεκρον.

ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αλλα και δευτερας αξιοι αυτον αποκρισεως και φησι· “Τις . ουδεµιαν ειχοµεν χρειαν αποταγης η κουρας η της του κοσµου φυγης. “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. οιµαι. αλλ’ ειποντος· “Της φωνης σου ηκουσα. φρονησον.” οιονει πως τουτον παρακαλων και λεγων· “ναι. αγαπητε. φησι.” Τι τουτο λεγων. ταπεινε. (92) Και ει µη οκνηροι ηµεν και ραθυµοι και καταφρονηται των εντολων του Θεου. Τι ουν ο Θεος. Κατανοησον σεαυτον. ουκ αν την βασιλειαν ταυτην απωλεσεν. ουδεις απεκαλυψε. Και λεγω σοι πραγµα οπερ σαφως. Ειπε· Ηµαρτον! “ Αλλ’ ου λεγει τουτο. ακουσον! Ο Θεος τον ανθρωπον βασιλεα εποιησεν εξ αρχης παντων των επι γης. Κυριε. συνεσκιασµενως δε τουτο ειρηται.”. Εµε οιει κρυπτεσθαι. Ει µη γαρ παρεβη την εντολην του ∆εσποτου. εβλαπτετο αρα εκ τουτων προς αρετην. αλλα µην και αυτων των υπο τον οροφον οντων του ουρανου· ηλιος γαρ και σεληνη και αστρα δια τον ανθρωπον παντως παρηχθησαν. Παντως εις συναισθησιν αυτον αγαγειν βουλοµενος και τουτον προς µετανοιαν εκκαλουµενος. αλλα και µειζονως. απ’ αυτου εφαγες. εικοτως εξεβληθη. εξωρισθη. ναι. που ει. Βασιλευες ων τουτων απαντων των ορωµενων. αλλα σπουδαιοι και διεγηγερµενοι και νηφοντας.εµον γαρ το παθος εστιν! -. ουκ απεστραφη ευθυς. “ και µη οµολογησαντος την αµαρτιαν ευθυς. εβιωσε και απεθανε. Τι ουν. µαλλον δε ουκ εγω λεγω τουτο ο αθλιος . ουκ ωργισθη ο Θεος. “Αδαµ. που ει. Ποιον. αλλα τι. οιας δοξης εστερησαι. µακροθυµιαν Θεου. Ειποντος γαρ αυτου· “Αδαµ.και λαµπροτεροι ανθρωποι γενησονται. που ει. ο του παντος Ποιητης. και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. ουκ αν της του Θεου δοξης εαυτον απεστερησεν· επει δε τουτο πεποιηκεν. (93) “Της φωνης σου ηκουσα περιπατουντος εν τω παραδεισω και εγνων οτι γυµνος ειµι και εκρυβην”. εµελλεν ευδοκιµειν. ει εµεινεν ευχαριστων τω ποιησαντι και δεδωκοτι αυτω τα παντα Θεω. που ει. Ουµενουν ουδαµως. καταµαθε σου την γυµνωσιν! Ιδε οιου ενδυµατος. Ακουε της θειας λεγουσης Γραφης· “Και ειπεν ο Θεος τω Αδαµ . Ορας. εξελθε οθεν ει κεκρυµµενος. Και ινα τουτο πιστωσωµαι. Αδαµ. ει µη απο του ξυλου.µετα το παραβηναι λεγω -· “’Αδαµ.

δι’ ο και της αθανατου στολης εγυµνωθη· ουδεν δε πλεον προειπεν ο Θεος και ουδεν πλεον εγενετο. παρεβην την εντολην σου. εσφαλην µεγαλως ποιησας τον εκεινης λογον και παρακουσας τον σον. Ει γαρ ειπε τουτο. Ειπε.ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. πλεον προαπεφηνατο κατ’ αυτου· επει δε ηρνησατο την αµαρτιαν αυτου και ουδε . οιονει λεγων· “Και (94) ολως εµε κρυπτειν οιεσαι. επταισα ακουσας της συµβουλης της γυναικος. τεως ου µη εξοριση µε! “. τεως ου µη εκβαλη µε. ον υπεστη εξορισθεις και εις τον αδην τοσουτους αιωνας ποιησας κειµενος. Μη νοµιζεις µε το σωµα σου µονο οραν. φησιν. ο και αυτη τη ωρα εγενετο. ελεησον µε!’ ” Αλλ’ ου λεγει τουτο. ει µη απο του ξυλου. ως ειρηται.” Νοει µοι βαθος λογων σοφιας Θεου. Ταυτα ενθυµουµενου αυτου . θανατω αποθανεισθε”. Ου γινωσκω εγω τι πεπραχας. “Τι λεγεις. ο Θεος µη θελων πολυπλασιασαι αυτω το κριµα λεγει· “Και ποθεν εγνως οτι γυµνος ει. απ’αυτου εφαγες. ου καµπτεται. αγνοων ο Θεος ειπειν εχει· ῾ Και διατι ει γυµνος. νευρον σιδηρουν ο της καρδιας τραχηλος – οιος δη και ο εµος. Ειπεν ο Θεος τω Αδαµ· “Ην ωραν φαγεσθε απο του ξυλου. Ει δε µη. την δε καρδιαν και τας ενθυµησεις σου µη οραν. φησιν. ου ενετειλαµην υµιν τουτου µονου µη φαγειν. την δε αµαρτιαν σου κρυβεις. ει µη απο του ξυλου. αληθεια. Προγινωσκων γαρ ο Θεος οτι αµαρτησαι εχει ο Αδαµ και βουλοµενος µετανοουντα συγχωρησαι αυτον.’. ταπεινε· ῾Ναι. δηλονοτι τω ψυχικω. Ου λεγεις το ῾ Ηµαρτον’. ου ταπεινουται. εµεινε αν εν τω παραδεισω και τον κυκλον ολον εκεινον των µυριων κακων.”. ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. του αθλιου. Και ακουσον των εξης και γνωθι οτι αληθης εστιν ο λογος και ουκ εστι ψευδος το οιονουν εν αυτω.ως και νυν ποιουσι πολλοι και αυτος εγω πρωτος. ουδεν. οτι ῾Γυµνος ειµι’. οιονει οτι· “Εαν ειπω οτι γυµνος ειµι. εστιν . κερδαναι αν ειχε απο µιας της τοτε φωνης. και λαθειν εχω αυτον και παλιν απολαβειν την πρωτην µου στολην. ου ενετειλαµην σοι µη φαγειν. Ηλπιζε γαρ απατηθεις ο Αδαµ οτι ουκ ηδει ο Θεος την αµαρτιαν αυτου και ελεγεν ουτω καθ’ εαυτον. ∆εσποτα.. Τουτο ουν εστιν ο υπεσχοµην ειπειν. απ’ αυτου εφαγες. Ειτα απαρνησασθαι εχω εγω και ειπειν· ῾Ουκ οιδα’.”. τα εαυτων κακα κρυπτοντες -.

και ου θελω ταπεινωθηναι ποτε και ειπειν απο ψυχης (95) οτι εγω ειµι αιτιος της εµης απωλειας. και τελευταιον οτι· “Γη ει και εις γην απελευση”. Επειδη δε σκληρος ουτως ει. λεγω.” ινα καν αυτη ειπη το “Ηµαρτον”. Τοιγαρουν και αφεις αυτον ερχεται προς την Ευαν.ελεγχοµενος υπο του Θεου µετενοησεν. µετανοησαι σε και ειναι παλιν εν τη προτερα σου διαγωγη. ω αθλιας ψυχης προϊεµενης ρηµατα αµαρτιας µεστα! ω ψυχης αναιδους και µιαρας αναιδεστεροι λογοι και µιαροι !) – τοινυν και ουτω του Αδαµ ειποντος. ην δεδωκας µοι. επταισας· η γυνη. και ακανθας και τριβολους ανατελει σοι η γη”. ην δεδωκας µοι. κατα του ∆εσποτου λεγοντι σοι. (εφη γαρ· “Η γυνη. Ποιαν γαρ και αλλην χρειαν ειχειν. Τουτο δε δηλον εκ των εξης. Ως δε ουδε αυτη ευρεν ειπειν “Ηµαρτον”. φησι. ο Θεος λαλειν προς αυτην ταυτα τα ρηµατα. συνετυχες και τουτον αντι του ποιησαντος σε Θεου προετιµησας. τουτο επραξα. και φησι· “Τι τουτο εποιησας. εξ ης εληφθη. “Ο οφις εξηπατησε µε”. και εξοριζεται και εν κοπω και ιδρωτι διαγειν κελευεται και εις την γην. ο ταπεινος και ταλαιπωρος. Αλλα σκοπει µοι το βαθος των µυστηριων του φιλανθρωπου Θεου και µαθε και διδαχθητι εντευθεν οτι ει µετενοησαν. εκβαλλονται της τρυφης. η ταπεινη και αθλια.“Ελεγον. παρωτρυνε ποιησαι και ειπειν τα και τα. αυτη µε ηπατησεν”. – “Ην δεδωκας µοι! “ ω ψυχης απροσεκτου. αλλ’ “Ο δεινα µε. Ηδη ουν εγνως οτι µετα την παραβασιν δια το µη µετανοησαι και ειπειν “Ηµαρτον”. κακεινου την συµβουλην υπερ (96) την εντολην του ∆εσποτου προτιµοτεραν και αληθεστεραν πεποιηκας. απελθε του λοιπου απ’ εµου και αρκεσει σοι εις παιδευσιν η αποστασια σου. ο δεινα µοι συνεβουλευσεν εργασασθαι το και το”. ειπε µοι. ουκ αν . εξοριζονται του παραδεισου και του Θεου. φησιν. µετανοησαι µη θελουσα. Ω της αναισθησιας! Και ολως οφει. ει µη παντως ινα ειπη οτι· “Εν αφροσυνη µου. Τι δε. οιονει τω Θεω λεγουσης· “Συ. Ελεησον µε! “.οια και νυν εγω πασχω. ∆εσποτα. οτι γη ει και εις γην απελευση”. θελων δειξαι οτι δικαιως και αυτη συνεκβληθησεται. δια τουτο κατεκριθη. αυτη µε ηπατησεν”. σου του ∆εσποτου µου παρακουσασα. Αλλ’ ουκ ειπε τουτο. τοτε λεγει αυτω ο Θεος· “εν κοπω και ιδρωτι φαγη τον αρτονσου.

Επει ησθοντο της εκπτωσεως. οια και ηµεις αυτοι πασχοµεν σηµερον. εως µεν την αιδω και την τιµην και την δουλειαν ανοθευτον φυλαττουσι προς τον εαυτων δεσποτην (97) και αγαπωσιν αυτον τε και τους οµοδουλους αυτων. το προσωπον ετυπτον. τουτο δε ου µιαν ηµεραν ουδε δυο η δεκα. Ακουσον! Επει εξεβληθησαν και ηδη εξαυτης ενεπεσον εις τους ιδρωτας και εις τους σωµατικους κοπους. ουκ αν εις την γην. υπ’ εκεινου εις µακραν χωραν εξορισθεντες και µυριοις τη προσταξει αυτου καθυποβαλλοµενοι πειρασµοις. πλειονα δηλονοτι λαβοντες της δυστυχιας ταυτης και της εκπτωσεως αισθησιν. ετιλλον συροντες εαυτων τας τριχας. παντοτε εκλαιον. Καθαπερ γαρ οι παρα τινος των αρχοντων του παροντος αιωνος εκλεχθεντες εις υπηρεσιαν αυτου δουλοι. µετεµελοντο. εθρηνουν. εκπιπτουσι της παρρησιας της προς αυτον και της αγαπης και της ευνοιας. την κατα προσωπον. παντοτε εθρηνουν. τας προς αυτους. ειτα εκπεσοντες αυτων και εξορισθεντες. απολαυουσι και της παρρησιας της προς αυτον και της ευνοιας και της αγαπης αυτου εν ανεσει πολλη και τρυφη και σπαταλη. Πως. εξω ουν του παραδεισου περιπατουντες και καθεζοµενοι. εξ ης εληφθησαν. την τρυφην εκεινην την αφραστον. τη ζωη αυτων. πιστευσατε. εκλαιον. τα καλλη των ανθεων εκεινων τα αρρητα. εν τω κοπιαν και κατατρυχεσθαι επι πλειον και πλειον επαισθανονται της ανεσεως ης απελαυον και των αγαθων ων εξεπεσον της ζηµιας. τον αυτον τροπον πεπονθασι και οι πρωτοπλαστοι εν τω παραδεισω οντες και απολαυοντες εκεινων των αγαθων. τον αµεριµνον βιον και αµοχθον. . αποστραφηναι και κατεδικασθησαν. αλλ’ εν παση. ου µονον δε αλλα και αυτης εαυτων της κακοφροσυνης και της αφατου του Θεου ευσπλαχνιας. επαν δε εις απονοιαν τραπεντες κατα του οικειου δεσποτου τραχηλιασωσι και κατεπαρθωσι των συνδουλων αυτων. ουκ αν κατεκριθησαν. ριγαν τε οµου και τρεµειν και πασχειν τοιαυτα. πειναν δε ηρξαντο και διψαν.εξεβληθησαν. Πως γαρ και µη κλαιειν αει και διηνεκως τον ∆εσποτην εκεινον τον ηµερον ενθυµουµενοι. του ∆εσποτου αυτων την ευσπλαγχνιαν επικαλουµενοι. την εαυτων σκληροκαρδιαν αποκλαιοµενοι. τας των αγγελων ανοδους και καθοδους.

ει µετενοησαν εν τω παραδεισω. αλλα και αποθανειν. ουκ αν αυτους συνεπαθησε. Ινα δε µαθης και τα λοιπα και επι πλειον τω λογω πιστευσης. αδελφοι. και κατελθων εις τον αδην. τι ποιει. ει εν τω παραδεισω µετανοησαν -. ου χρονος ου χαρτης ου µελαν αρκεσειεν. ινα αυτους απο της µακρας εκεινης εξοριας ανακαλεσηται. τουτο αν. ου µη επαθον. εθλιβησαν . ινα των αγαθων αυτου των εν τω παραδεισω απολαυη και δοξαζη τον ευεργετην αυτου. ο µονος εκ µονου Μονογενης Υιος και Λογος. ως αυτοι. µετα δε ταυτα µετανοησαντες εκλαυσαν. του προαναρχου Πατρος αυτου κατελθων . κακειθεν αυτους ανεστησεν. ου µονον δε αλλα και ποιησαι αυτους απαντα εκεινα τα δεινα επιλαθεσθαι. ακουσον των εξης! Ει µετενεοησαν ενδον οντες του παραδεισου. υπερ των πονων τουτων και ιδρωτων και κοπων και της καλης µετανοιας αυτων θελων ο ∆εσποτης Θεος τιµησαι και δοξασαι αυτους. Επει δε εξεβληθησαν δια το αµετανοητον αυτων. Ει γαρ και αποκαλυφθωσι τισι και γραψαι ταυτα θελησουσιν. κατεδεξατο. οσα καθ’ εκαστην ακουεις. πρεποντως µετανοησαντας και αξιως ταπεινωθεντας και κλαυσαντας και θρηνησαντας. προειδως δε ως Θεος και την εκπτωσιν τουτου την µετανοιαν. Και πως ουχι ο φυσει φιλανθρωπος και δια τουτο ποιησας αυτον. Και σκοπει µοι της φιλανθρωπιας το µεγεθος! Κατελθων εις τον αδην και αναστησας αυτους. ως οιµαι. εγενετο. Ο ουν τοσαυτα. Επειδη γαρ ειδε ταπεινωθεντας αυτους. Ναι οντως.απερ. ουχι εις τον . προωρισε παντως προ του ποιησαι τα παντα και τον καιρον και τον χρονον και οπως και ποτε απο της εξοριας τουτον ανακαλεσεται απορρητοις κριµασι και ανεξιχνιαστοις παση πνοη. ουτω δη και εποιησε. ως ειπον. αυτον εκεινον απελαµβανον τον παραδεισον και πλεον ουδεν. βιαστον ελοµενος και επονειδιστον θανατον. Ως ουν σπλαχνισθεις (98) προωρισε και προειπεν. παθων δι’αυτους. Και ους εκ του παραδεισου δια την αναιδειαν και αµεταµελητον καρδιαν και γνωµην εξεβαλε.ως ιστε παντες -. την µεν εξενεχθεισαν ψηφον ου λυει τεως – προς σωφρονισµον ηµων τουτο ποιησας και ινα µηδεις κατα του παντων Ποιητου κατεπαιρηται -.Αλλα τι ο πολυς εν ελεει και βραδυς εν κολασει. ου µονον οµοιως εκεινοις ανθρωπος γεγονεν. ου κοσµος ολος αυτα τα βιβλια χωρησειεν. αυτος εκεινος.

Ειδες εις οιον υψος αυτον δια την µετανοιαν αυτου και ταπεινωσιν και τους θρηνους αυτου και τα δαρκυα ο ∆εσποτης ανηγαγεν. και της ζωης αυτων και ευφροσυνης και δοξης ουκ εσται τελος ποτε”. τον θρηνον. Κατελθων γαρ ανωθεν ο ∆εσποτης ηµων τω ιδιω θανατω τον καθ’ ηµων ελυσε θανατον. εξεβληθησαν. αλλα τω εξ αρχης αυτεξουσιω τιµων ηµας. και τους ουτω ποιουντας εως του νυν και απο του νυν ποιησοντας. ειπεν ο αληθης Θεος. τον δουλον µεν αυτου κατα φυσιν. την δε Ευαν ο Αδαµ πιστοτεραν εκεινου ηγησατο. αλλ’ εις εκεινον αυτον ανηγαγε τον ουρανον του ουρανου· και καθισας ο ∆εσποτης εκ δεξιων του Θεου και προαναρχου Πατρος αυτου. ηµας δηλονοτι τους υιους αυτου. ειπε µοι. το εκ της του προπατορος παραβασεως κατακριµα παντελως ανελων και δια του αγιου βαπτισµατος αναγεννων και αναπλαττων και απαλλαττων ταυτης τελειως ηµας. τα δακρυα και ταλλα απερ προειποµεν. ραθυµησαντας και τη προς Θεον απιστια καταφρονησαντας και την εντολην παραβαντας αυτου. πατερας τε και µητερας και συγγενεις και συγκληρονοµους µου αναδειξω αυτους.παραδεισον. αλλα φυλαξαι ειχον του µη φαγειν του φυτου· φαγοντες δε και η µετανοησαντες. Ω µετανοιας ισχυς και δακρυων! Ω φιλανθρωπιας αφατου και ανεξιχνιαστου ελεους πελαγος. αλλα και απαν το σπερµα αυτου. ουτως ως εκεινον και ετιµησε και εδοξασε. τι λεγεις ποιησαι αυτον. αδελφοι! Οτι ου µονον εκεινον. τους πρωτοπλαστους ωφελησεν η εν τω παραδεισω απονος διαγωγη και αµεριµνος. τους µιµουµενους εκεινου την εξοµολογησιν. πατερα δε αυτου χρηµατισαντα κατα χαριν. αλλ’ ως αδελφους µου και φιλους. αδελφε. και εδοξασα και δοξασω και εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. αλλα και τα µεγιστα ωφεληθησαν και εις σωτηριαν ηµων παντων τουτο εγενετο. Ουδεν δε παλιν εκ της εξοριας εβλαβησαν. (99) οθεν εξεπεσον. τιθησιν εν τωδε τω κοσµω ελευθερους παντη και µη ενεργουµενους τυραννικως υπο του εχθρου. την µετανοιαν. Τι ουν. ειτε κοσµικοι ειεν ειτε µοναζοντες· “Αµην. ισχυν µαλλον διδωσι κατ’ αυτου. ουκ αν τον οφιν η Ευα πιστοτερον. ουκ εγκαταλειψω αυτους ποτε. ινα οι βουλοµενοι νικωσιν αυτον ευχερως υπερ παντας . (100) Ει γαρ επιστευσαν αυτω. αποκατεστησε παλιν αυτους.

ως τεκνα αυτου ενεργουµενοι και καταδυναστευοµενοι τυραννικως εδεσποζοµεθα. οπερ αιρετικων και ου πιστων εστι το λεγοµενον. οι νεοι µαλιστα και ουκ ανδρες την φρονησιν. µετα δε την εκ νεκρων εξαναστασιν ολης ολως επαπολαυειν καταξιωνται της αιωνιου χαρας. Οι γαρ τουτο εννοουντες και λεγοντες την του ∆εσποτου ηµων και Θεου παρουσιαν ανωφελως γεγενησθαι και διακενως νοµιζουσιν. την παραβασιν ελυσε και τους παραβατας του κατακριµατος ηλευθερωσε. και τους δουλους ηµας εις το δεσποτικον αξιωµα επανηγαγε. µηδε λεγετωσαν εκ της του Αδαµ ηµας παραβασεως ολως ενεργεισθαι και προς την αµαρτιαν καθελκεσθαι. απο του παραβαντος παραβαται. Καταρα εγενετο . απο του κεκατηραµενου και νεκρου καταρατοι και νεκροι. αποθνησκοντες δε µη καθαπερ εκεινοι και ουτοι εις τον αδην καταβιβαζωνται. µορφην αναλαβοµενος δουλου. νυν µεν µετριως. το µη υφ’ ετερου τινος τω οιωνδηποτε τροπω δεσποζεσθαι. Ανεδεξατο τα υπερ υµων και φυλαξας πασας τας εντολας του ιδιου Θεου και Πατρος. (101) Τουτο γαρ η οντως αυτεξουσιοτης. ∆ουλος εγενετο. διδασκων ηµας µη εν τινι προπηδαν και προλαµβανειν τους πολιους εν συνεσει και αρετη. χωρις αµαρτιας. και ελυσε την αµαρτιαν. του πρωην τυραννου δεσποτας αποκαταστησας ηµας – και µαρτυρουσιν οι αγιοι οι και µετα θανατον ως ασθενη αυτον και τους αυτου υπουργους απελαυνοντες. Ο δε Θεος κατελθων εσαρκωθη και εγεννηθη καθως και ηµεις ανθρωπος. Ηµεις µεν γαρ απο του αµαρτησαντος ηµεν αµαρτωλοι. ∆ια τι γαρ κατηλθεν η τινος ενεκα θανατου εγευσατο. απο του τη συµβουλια ενεργηθεντος του πονηρου και δουλωθεντος αυτω και το αυτεξουσιον απολεσαντος. απο του δουλου της αµαρτιας δουλοι και αυτοι γενοµενοι αµαρτιας. ει µη οτι παντως δια το λυσαι το εκ της αµαρτιας κατακριµα και ελευθερωσαι το γενος ηµων απο της δουλειας και ενεργειας του αντικειµενου εχθρου. αλλ’ εις τον ουρανον και εις την εκεισε τρυφην και απολαυσιν. συλληψιν τε και γεννησιν αγιασας και ανατραφεις κατα µικρον πασαν ηλικιαν ευλογησε· τελειος δε ανηρ γεγονως τοτε ηρξατο του κηρυγµατος.τους προ της Χριστου παρουσιας αγιους. Οι ουν βουλοµενοι προφασεις µη προφασιζωνται.

αγιους και αναµαρτητους αποκαθιστησιν. Οτι δε µειζονως υπερ τους εν τω νοµω αµαρτησαντας κολασθησοµεθα τοις κακοις επιµενοντες. πως ηµεις εκφευξοµεθα τηλικαυτης αµελησαντες σωτηριας. αλλως πως ου δυναται καθ’ ηµων ενεργειν τι. (103) µετα την του βαπτισµατος αναγεννησιν και την των αγιων αγγελων παραφυλακην και αυτην την επισκιασιν και επελευσιν του Αγιου Πνευµατος. (102) και ολην την καταραν ελυσε του Αδαµ. των βοηθηµατων τουτων απαντων χωρις. Ει γαρ προ του νοµου και της Χριστου παρουσιας. Και ωσπερ εξ αρχης ην ο Αδαµ εν τω παραδεισω ελευθερος και αµαρτιας και βιας εκτος. πολλοι και αναριθµητοι τω Θεω ευηρεστησαν και αµεπτοι απεδειχθησαν. Ηλιαν δε πυρινω αρµατι εις ουρανον ανελαβετο. και ει µη τω οικειω θεληµατι τω εχθρω υπακουσοµεν. Ανεστη και την δυναµιν και ενεργειαν ηφανισε του εχθρου. ο αγιος Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ει γαρ ο δι’ αγγελων λαληθεις λογος εγενετο βεβαιος και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε ενδικον µισθαποδοσιαν.” . Εµβαλων γαρ εν τω θανατηφορω ιω και φαρµακω της αµαρτιας την αρρητον της Θεοτητος αυτου και της σαρκος ζωοποιον ενεργειαν. µηδε ισοι τοις προ της χαριτος ευρισκοµενοι. του σωµατος και του αιµατος αυτου του τιµιου. του δια θανατου και της αµαρτιας την εξουσιαν εχοντος καθ’ ηµων. φησι. ουτω και ηµεις εκ του αγιου βαπτισµατος αναγεννωµενοι της δουλειας απολυοµεθα και γινοµεθα αυτεξουσιοι. οι µετα την χαριν και την τοσαυτην και τηλικαυτην ευεργεσιαν.σταυρωθεις – “Επικαταρατος γαρ. Απεθανε και τω εαυτου θανατω ανειλε τον θανατον. πας ο επι ξυλου κρεµαµενος”-. ολως ολον το γενος ηµων της ενεργειας του εχθρου ελυτρωσατο. αλλα ραθυµουντες και των εντολων του Θεου καταφρονουντες και αυτας παραβαινοντες. τι απολογησοµεθα ηµεις. αποκαθαιρων ηµας και ζωοποιων. ινα µη βια αλλα προαιρεσει φανωµεν τω ∆εσποτη δουλευοντες. δια δε του αγιου βαπτισµτος και της κοινωνιας των αχραντων αυτου µυστηριων. µετα την του θανατου και της αµαρτιας αναιρεσιν. τω αυτεξουσιω δε θεληµατι υπηκουσε τω εχθρω και απατηθεις παρεβη την εντολην του Θεου. εξ ων τον δικαιον µεν Ενωχ µετεθετο και τη µεταθεσει τουτον τετιµηκεν. αλλα και ευθυς τω αυτεξουσιω τιµασθαι αφιησιν.

την δυναµιν”. Και ωσπερ επι του κατακλυσµου ανεωχθησαν οι καταρρακται του ουρανου και κατηλθε το υδωρ και κατ’ ολιγον εκαλυψε τους λαους. . η παραβαινοντες εν τινι µεχρι θανατου µετανοειν και την εαυτου εκαστος αµαρτιαν σφοδρως αποκλαιεσθαι. ω αθλιοι. µη φερουσα τους αγνωµονας και σκληροτραχηλους και παρηκοους µου φερειν επι του νωτου αυτης. ταδε λεγει Κυριος· “Συντροµαξει η γη επι τους µετα τοσαυτα και τηλικαυτα θαυµατα.” Οι δε και αντιλογιας η γογγυσµους η και τα χειρω τουτων απεργαζοµενοι. και αναδοθησεται ου κατα µικρον αλλα αθροον το πυρ και επικαλυψει πασαν την γην. ουτω και τοτε ανοιχθησεται απο των θεµελιων αυτης η γη. µη οτι· “Ηγνοησαµεν σου του ∆εσποτου το ονοµα. εκ των φοβερων δειµατων εκεινων πτοηθωσιν αι ακαµπεις και αµειλικτοι καρδιαι αυτων. µετα την τοσαυτην διδασκαλιαν ην εν τω κοσµω εφηπλωσα. του ουρανου κλονουµενου και ροιζηδον ως βιβλιου ελισσοµενου. την ισχυν. και γενησεται απασα ποταµος πυρος”. και µετανοιαν εξιαν εκαστος ηµων ως εκεινος επιδεικνυσθω. Μη ερουσιν οτι· “Ουκ ηκουσαµεν”. Της γαρ γης τρεµουσης. µετα την εν τω κοσµω φανερωσιν. των εν οιαδηποτουν περιπιπτοντων αµαρτια.Μη ουν τον Αδαµ αλλ’ εαυτον αιτιατω και µεµφεσθω ηµων εκαστος.“Ποσα γαρ υµας. Ει δε µη θελησετε µηδε παντι τροπω σπουδασετε. αλλ’ εµµενετε επι τη σκληροτητι και αµετανοητω γνωµη υµων. ει αρα και βουλεται της αιωνιου ζωης εν Κυριω επιτυχειν. η αναµαρτητους εαυτους εν τω τας εντολας τηρειν πασας φυλαξαι. τι τοτε απολογησονται. ο ηλιος και η σεληνη σβεσθησονται επ’ αυτους. ετι αναβαλλοµενους και δυσπιστουντας και απειθουντας τοις λογοις µου· και διαρραγησεται εις πολλα. το κρατος. Τι ουν ποιησουσι τοτε οι λεγοντες οτι· “Ειθε µε ηφιεσαν ωδε και την βασιλειαν των ουρανων εγω ουκ ηθελον”. πεσουνται τα αστρα. ως λαγωου εν ωρα σφαγης. Και συσκοτασει το φως. απο δε των σχισµατων της γης αναβησεται πυρ υπερεκβλυζον ως τα πελαγη των θαλασσων. και ιδωσι την πτωσιν (104) αυτων εγγισασαν προ των ποδων αυτων και τροµαξουσι. µη οτι· “Ουδεις ηµας ενουθετησε”. . Τι γενησονται οι νυν γελωντες και ουτω λεγοντες· “Τι ουν κελευεις κλαιειν ηµας καθ’ εκαστην.

υπαγε µετ’ αυτου δυο”. υµεις ανεκεισθε επι στρωµνων απαλων και δια παντων την ανεσιν εδιωκετε. ου µονον ουδεις εξ υµων τουτο πεποιηκεν. αδικουντες και εαυτους µονους εθεραπευσατε. αρπαζοντες. αλλα κακως µε τουτο και αδικως (106) προσταξαις ελεγχετε. Ουκ ηκουετε βοωντος µου· “Μακαριοι οι πενθουντες”. δια παντων οµου των δουλων και δι’εµου αυτου προειπον και παρηγγειλα.εικοτως προς ηµας ειπη. δια προφητων. υµεις τους επαινους µαλλον και την τιµην και την δοξαν ησπασασθε. Ουκ εµου λεγοντος· “Τι στενη η πυλη και τεθλιµµενη η οδος η απαγουσα εις την ζωην” και οτι “Βιαστη εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην”. (105) Ουκ ηκουετε λεγοντων· “Μακαριοι οι κλαιοντες νυν. αρχας τε και ηγεµονιας και διακονιας και µεγεθη αξιωµατων προετιµησασθε. υµεις τας πρωτοκλισιας και πρωτοκαθεδριας. υµεις ουδε λογον σκληρον ακουσαι ηνειχεσθε ου µονον εκ των οµοιων υµων. οι µεν εγελατε. αλλ’ ουδε υπο των προεχοντων. “Εαν τις σε αγγαρευση µιλιον εν. Ουχι εµου µακαριζοντος τους φτωχους. και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις”. αλληλους προς τα αριστα προσκαλουµενοι και θεραπευοντες υµων τας γαστερας. Υµεις δε εγελατε ανακαγχαζοντες. εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι. Ουχι εµου λεγοντος· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σου σιαγονα. πλεονεκτουντες. αλληλοις οµιλουντες και καταµακρυνοντες υµων τας αργολογιας. υµεις . Ουκ εµου λεγοντος· “Μακαριοι εστε οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου”. δι’ αποστολων. Ουχι εµου λεγοντος· “Οσα θελετε. οτι γελασονται”. επι δε τοις τοιουτοις απελεγεσθε και αυτην υµων την ζωην. αλλ’ οι πλειονες και τους αδελφους ηγγαρευσατε. Ουκ ηκουετε των ευαγγελιων µου λεγοντων· “ Μετανοειτε”. Ουχι δε εµου λεγοντος. υµεις τας εαυτων θεραπειας µονας και τα θεληµατα και τας επιθυµιας εξεπληρωσατε. και υποταγηναι η δουλευσαι εν ταπεινωσει ψυχης ευτελει και πτωχω και απερριµενω ουκ ηθελησατε. Ουκ εµου λεγοντος· “Ο θελων ειναι πρωτος. Ουκ εµου λεγοντος· “Χαιρετε και αγαλλιασθε επι τοις διωγµοις και ταις θλιψεσιν”. στρεψον αυτω και την αλλην”. οι δε ουδε ακουσαι τουτο ηνειχεσθε.

Ουκ εµου τους πραεις την βασιλειαν των ουρανων κληρονοµειν λεγοντος. ειπεν ο Κυριος· Μη οργιζου κατα τινος”. υµεις δε εν τη ακαθαρσια των µολυσµων υµων και ανοµιων εµεινατε”. (107) Και προς µεν τας γυναικας ερει· “Ουκ ηκουετε εν ταις εκκλησιαις αναγινωσκοντων και λεγοντων· “Βιος της αγιας Πελαγιας. και παλιν· “Εκοπιασα . αι δε παρθενοι τας παρθενους και οµοιας υµων ουκ εµιµησασθε. αι δε ασωτοι τας ασωτους. ∆ια τι ουν και υµεις ταυτας και τας τοιαυτας. οτι εγω αγιος ειµι”. ουκ εκρυψε το αµαρτηµα αυτου.” .Αθλιοι.“Αυτο των αποστολων εστιν. ουκ ωργισθη.” Ουκ ηκουσατε οπως και γονεις και πλουτον και µνηστηρας αυτους κατελιπον και εν ευτελεια και ταπεινωσει εδουλευσαν µοι και εγενοντο αγιαι. απο φωνης του στεναγµου µου εκολληθη το οστουν µου τη σαρκι µου. . Ουκ ηκουετε τουτου λεγοντος· “Οτι σποδον ωσει αρτον εφαγον και το ποµα µου µετα κλαυθµου εκιρνων. αι δε υπανδροι τας αµαρτησασας υπανδρους. της οντως ξενης και θαυµαστης. και· “Ξενης. “Βιος της οσιας Μαριας της Αιγυπτιας. αλλα του θρονου αξαναστας προσεπεσεν ενωπιον παντος του λαου επι την γην και ειπεν· “Ηµαρτηκα τω Κυριω µου! “ και ουκ επαυσατο ηµερας τε και νυκτος κλαιων οµου και θρηνων.ουκ εποθησατε ποτε απο ψυχης γενεσθαι πτωχοι. και εισελθοντος προς αυτον του προφητου Ναθαν και ελεγξαντος αυτον περι της αµαρτιας αυτου. οποταν ελεγον· “Ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. ουκ αντειπεν. Προς δε τους ανδρας βασιλεις τε και αρχοντας οµοιως ερει· “Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ αµαρτησας. αυτο των µεγαλων αγιων! Επει τις τουτο αλλος ποιησαι δυναται. “Θεοδωρας της µοιχαλιδος και µετα ταυτα θαυµατουργου”. Ουχ ορωντες παλιν αυτους παραβαινοντας µου τας εντολας. και υµεις διατι ουκ εγινεσθε αγιοι. ωµοιωθην πελεκανι ερηµικω”. αι µεν πορναι τας πορνας. Ουχι υµεις ελεγετε. και παλιν · “Ευφροσυνης της παρθενου και µετονοµασθεισης Σµαραγδου”. συµπαθεις εγινεσθε τοτε και µετριοι και “Αφες. της ασωτου ποτε”. υµεις ως θηρες αγριοι διεκεισθε εις τους µη ταχιον ποιουντας υµων τα θεληµατα. Ουκ ηκουετε λεγοντος µου· “Γινεσθε αγιοι. της ποτε πορνης”. αγαπατε τους εχθρους υµων και καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. ελεγετε.

εν τω στεναγµω µου, λουσω καθ’ εκαστην νυκτα την κλινην µου, εν δακρυσι µου την στρωµνην µου βρεξω;” Ουκ ηκουετε λεγοντος αυτου· “Κυριε ο Θεος µου, (108) ει εποιησα τουτο, ει εστιν αδικιας εν χερσι µου, ει ανταπεδωκα τοις ανταποδιδουσι µι κακα, αποπεσοιµι αρα απο των εχθρων µου κενος, καταδιωξαι αρα ο εχθρος την ψυχην µου και καταλαβοι και καταπατησαι εις γην την ζωην µου και την δοξαν µου εις χουν κατασκηνωσαι; “. ∆ια τι ουν και υµεις τουτον και τους οµοιους αυτου µη εµιµησασθε; Μη τουτου υµεις περιδοξοτεροι ειναι εδοκειτε η πλουσιωτεροι, και δια τουτο ταπεινωθηναι µοι ουκ ηβουληθητε; Αθλιοι και ταλαιπωροι, υµεις φθαρτοι και θνητοι οντες, µονοκρατορες και κοσµοκρατορες ειναι εβουλεσθε και, ειπου ην τις εν ετερα χωρα µη θελων υµιν υποτασσεσθαι, ως κατα ευτελους υµων δουλου κατεπαιρεσθε αυτου και ουκ εφερετε υποµειναι την ανυποταξιαν αυτου, και τοι συνδουλου υµων οντος και µηδεν πλεον εκεινου εχοντων υµων· εµοι δε τω Ποιητη και ∆εσποτη υµων πως υµεις ουκ ηθελησατε υποταγηναι και δουλευσαι εν φοβω και τροµω; Ανταποδιδοντες δε τοις αµαρτανουσιν εις υµας, τι εν εαυτοις αρα διελογιζεσθε περι ων υµεις εις εµε ηµαρτανετε; οτι ουκ εστιν ο εκζητων των αδικουµενων τα αιµατα; οτι ουκ εστιν ο βλεπων τα παρ’ ηµων κρυφιως πραττοµενα; η οτι επελαθεσθε µου και µη εχειν υπελαµβανετε τον επανω υµων οντα, ουδε ηλπισατε ποτε γυµνοι µε και τετραχηλισµενοι παρασταθησεσθαι; Ουκ ηκουετε µου αει λεγοντος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος, εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος;” Πως ουκ εφρισσετε και εν εαυτοις υµιν εθρηνειτε και συνετριβεσθε, φοβουµενοι µη εις επαρσιν υπο της µαταιας εκεινης και διακενου ελθοντες, (109) παραβαται ταυτης µου της εντολης γενοµενοι, τω πυρι τουτω παραδοθησεσθε; Ουκ ηκουετε πως ο ∆αυιδ υπο του στρατηγου αυτου Σεµεΐ υβριζοµενος και ανηρ αιµατων καλουµενος, ευτελεστερον εαυτον εκεινου εχων απο ψυχης, ουκ ωργιζετο, αλλα και τους εκεινον ανελειν βουλοµενους εκωλυσεν; Ιδου ουν και Μωυσης και Ιησους του Ναυη και ∆αβιδ και αλλοι πλειστοι προ της επιφανειας µου και νυνι µετα την παρουσιαν µου πλειονες, ους βλεπετε συνδοξαζοµενους µοι, και βασιλεις γεγονασιν, ως ηµεις, και

αρχοντες και στρατηγοι, και δια τον εµον φοβον εν ταπεινωσει και δικαιοσυνη βιωσαντες, κακον αντι κακου τινι ουκ ανταπεδωκαν, αλλα και παρα των οµοιων και υπο χειρα πολλακις ατιµασθεντες, εµοι ανεθεντο την περι τουτου εκδικησιν και υπερ ων εις εµε ηµαρτον εν παση τη ζωη αυτων, απο ψυχης εν φοβω και ποθω µετενοουν και εκλαιον, ταυτην την ηµεραν της εµης ελευσεως και παρουσιας και κρισεως ακουοντες και πιστευοντες, υµεις δε κατεφρονησατε µου των εντολων, ως τινος ενος των απερριµµενων και ασθενων. Λοιπον ουν µεθ’ ου συνειναι ηρετισασθε και ων τους λογους και τας πραξεις ποιουντες, αυτους εµιµησασθε, µετα τουτων αυτων, και των εκεινοις ητοιµασµενων επαπολαυσατε! “. Ουτω και τοις πατριαρχαις τους αγιους αντιπαραθη πατριαρχας, Ιωαννην τον Χρυσορρηµονα, Ιωαννην τον Ελεηµονα, Γρηγοριον τον Θεολογον, Ιγνατιον, Ταρασιον, Μεθοδιον και τους λοιπους οιτινες ου λογω µονω αλλα και εργω του αληθινου Θεου γεγονασιν απεικονισµα· τοις µητροπολιταις τους αγιους µητροπολιτας, Βασιλειον, Γρηγοριον, τον αδελφον αυτου, (110) και τον τουτου οµωνυµον και θαυµατουργον, Αµβροσιον και Νικολαον. Και απλως ειπειν, εκαστον πατριαρχην και εκαστον µητροπολιτην και εκαστον επισκοπον µετα των προ αυτου διαπρεψαντων αποστολων τε και πατερων αγιων εν εκαστη µητροπολει και επισκοπη κρινει ο Θεος, και εξ εναντιας αλληλων στησας παντας αυτους – καθως ακουεις αυτου λεγοντος· “Τα µεν προβατα εκ δεξιων, τα δε εριφια εξ ευωνυµων”-, ερει· “Ουχι ενθα ουτοι εθεραπευσαν και εδουλευσαν µοι, εκει και υµεις εβιωσατε και εις τους θρονους αυτων εκαθισατε; ∆ια τι µη και τον βιον και την πολιτειαν αυτων εµιµησασθε; ∆ια τι ακαθαρτοις χερσι και ακαθαρτοτεραις ψυχαις τον αχραντον εµε και αµολυντον κρατειν και εσθιειν ουκ εφοβηθητε; Ουκ εφριξατε ολως, ουκ ετροµαξατε; ∆ια τι τα των πενητων εις τας υµετερας ηδονας και εις τους ιδιους και συγγενεις υµων αναλωσατε; ∆ια τι µε χρυσιω και αργυριω, ως ο Ιουδας, απεµπολησατε; ∆ια τι µε και ως δουλον αχρειον εξαγορασαντες, εις τα της σαρκος µε θεληµατα διακονειν απεχρησασθε; Ως ουν υµεις µε ουκ επιµησατε, ουδε

εγω φεισοµαι υµων. Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας, απελθατε! “. Ουτω τοινυν πατερες παρα πατερων, φιλοι και συγγενεις παρα φιλων και συγγενων, αδελφοι παρα αδελφων, δουλοι και ελευθεροι παρα δουλων και ελευθερων, πλουσιοι και πενητες υπο πλουσιων και πενητων, οι εν γαµω παρα των εν γαµω διαπρεψαντων, οι εν ελευθερια παρα των εν ελευθερια βιωσαντων, και απλως πας ανθρωπος αµαρτωλος εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως απεναντιας αυτου εις την (111) εις την αιωνιαν ζωην και εις το ανεκλαλητον εκεινο φως οψεται τον οµοιον αυτου και κριθησεται παρ’ αυτου. Οιον τι λεγω; Απιδων εκαστος των αµαρτωλων προς τον οµοιον αυτου, βασιλευς προς βασιλεα, αρχων προς αρχοντα και πορνος µη µετανοησας προς πορνον µετανοησαντα, φτωχος προς φτωχον και δουλος προς δουλον, και µνησθεις οτι και αυτος εκεινος ανθρωπος ην, την αυτην ψυχην εχων, τας αυτας χειρας, τους αυτους οφθαλµους και απλως ταλλα παντα εξ ισης και συνην αυτω εν τω βιω και οµοιον ειχε το αξιωµα, την τεχνην, το επιτηδευµα, µιµησασθαι δε αυτον ουκ ηθελησεν, ευθυς εµφρασσεται το στοµα αυτου και µενει αναπολογητος, µη εχων ολως τι φθεγξασθαι.Οταν ουν οι κοσµικοι κοσµικους ιδωσι και οι αµαρτωλοι βασιλεις βασιλεις αγιους εκ δεξιων, πλουσιους τε και υπο ζυγον αγιους οι υπο ζυγον βιου, και οι εν βασανοις παντες οµοιους αυτων εν τη βασιλεια των ουρανων, και τηνικαυτα αισχυνθωσι και αναπολογητοι ευρεθωσιν, ωσπερ ο πλουσιος εκεινος εν τοις κολποις του Αβρααµ τον Λαζαρον, εκεινος αποτηγανιζοµενος εν τω πυρι. Τι ποιησωµεν ηµεις αρα οι µοναχοι, οι κατ’ εµε, λεγω, ραθυµοι και αµαρτωλοι, ποια αρα αισχυνη ηµας και βασανος ληψεται, οταν τους εν βιω και γυναικας και οικετιδας εχοντας και οικετας, µετα γυναικων οµου και τεκνων θεασωµεθα εν τη βασιλεια των ουρανων οµοθυµαδον συγχορευοντας; οταν τους εν αξιωµασι και πλουτω ευαρεστησαντας, οταν απλως εκ παντων ιδωµεν των εν τω βιω πασαν κατορθωκοτων αρετην και εν µετανοια και δακρυσι πολιτευσαµενων δια τον φοβον του Κυριου και ισταµενους εν τη χαρα και φαιδροτητι των δικαιων; (112) οταν γαρ εννοησωµεν οτι πατερας και µητερας και αδελφους και

αδελφας και κοσµον ολον δια το σωσαι ηµων τας ψυχας κατελειψαµεν, οι δε και γυναικας και τεκνα, αλλοι συν τουτοις και πλουτον και αξιωµατα και αλλα οσα ο βιος εχει τερπνα, και αναχωρησαντες επτωχευσαµεν και αποκειραµενοι γεγοναµεν µοναχοι δια την βασιλειαν των ουρανων, δια δε µικραν ραθυµιαν και πονηριαν και δια τας πονηρας ηµων επιθυµιας κατεταξαµεν ηµας εαυτους µετα κοσµικων και πορνων και µοιχων και βιωσαντων ασωτως κατα τον κοσµον, οποιος τοτε φοβος και τροµος και αισχυνη καλυψει ηµας! Πιστευσατε µοι λεγοντι, αδελφοι, οτι χειρων βασανος η εντροπη ηµων εσται υπερ την των κοσµικων αιωνιαν κολασιν. Οταν γαρ εµε τον αποταξαµενον παση ψυχη, µετα κοσµικων, φερε ειπειν, νυν τεκνα εχοντων, και δηµοσιοις πραγµασιν εµπεπλεγµενων η και στρατια εκδουλευοντων, ιστασθαι και την ισην εκεινοις κολασιν ληψεσθαι µελλοντα, στραφεντες ουτοι και ιδοντες µε, ειπωσι προς µε· “Και συ, µοναχε, ο τον κοσµον αφεις, ωδε µεθ’ ηµων των κοσµικων ιστασαι; Καν συ δια τι;”τι αρα απολογησοµαι, τι ερω προς αυτους; Τις γαρ, αδελφοι, το µεγεθος της τοτε µελλουσης µοι γενεσθαι θλιψεως δυνησεται αξιως, δια λογου εκδιηγησασθαι; Παντως ουδεις! Τι γαρ και ερουµεν η τι ολως δυνηθωµεν απολογησασθαι; οτι τον κοσµον και τα εν κοσµω κατελιποµεν; αλλα ταυτα ουκ εβδελυξαµεθα απο ψυχης· τουτο γαρ εστιν η αληθης του κοσµου και των εν κοσµω αναχωρησις, το µετα το φυγειν τον κοσµον µισησαι τα αυτου και βδελυξασθαι. (113) Τι δε ο κοσµος και τι τα εν τω κοσµω εισιν; Ακουσον! Ου χρυσιον εστιν, ουκ αργυρος, ουχ ιπποι, αλλ’ ουδε ηµιονοι· ταυτα γαρ παντα, οσα και ηµιν λειτουργουσιν εις χρειαν του σωµατος, και ηµεις κεκτηµεθα. Ου κρεας, ουκ αρτος, ουκ οινος· µεταλαµβανοµεν γαρ και ηµεις εκ τουτων και εσθιοµεν αυταρκως. Ουκ οικοι, ου λουτρα, ου χωρια η αµπελωνες και προαστεια· αι λαυραι γαρ και τα µοναστηρια εκ των τοιουτων συνιστανται. Αλλα τις ο κοσµος; Η αµαρτια και η προς τα πραγµατα σχεσις εστιν, αδελφοι, και τα παθη. Τα δε εν τω κοσµω Ιωαννης ο Θεολογος ειπατω, ο ηγαπηµενος του Χριστου µαθητης· “Μη αγαπατε γαρ, φησι, τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· οτι παν το εν τω κοσµω, η επιθυµια της σαρκος και η

επιθυµια των οφθαλµων και η αλαζονεια του βιου, ουκ εστιν εκ του Πατρος, αλλ’ εκ του κοσµου εστιν”. Ει ουν ηµεις τον κοσµον ολον καταλιποντες και αποφυγοντες και γεγονοτες γυµνοι, ταυτα ουκ εφυλαξαµεθα, τι ηµιν το οφελος εκ µονης της αναχωρησεως γενοιτ’ αν; Και γαρ οθεν αν εξελθωµεν και εν οις αν καταντησωµεν, τα αυτα πραγµατα παλιν ευρησοµεν· πανταχου γαρ ανθρωποι µονοι ζην ου δυναµεθα, πανταχου τα προς την συστασιν του σωµατος χρηζοµεν επιτηδεια, πανταχου και γυναικες και παιδες και οινος και παντοιων εστιν ειδος καρπων· εκ τουτων γαρ και των τοιουτων εστιν η της ζωης ηµων συστασις. Εαν την επιθυµιαν εχωµεν της σαρκος και την επιθυµιαν των οφθαλµων και την αλαζονειαν των λογισµων, πως δυνησοµεθα εν µεσω αυτων της καθολου αµαρτιας αποσχεσθαι και µηδολως τω ταυτης κεντρω πληγηναι; Οπερ πολλοι των παλαι και των νυν αγιων, ευ οιδα, εφυλαξαντο (114) και φυλαττουσι, µεσον των του βιου πραγµατων και φροντιδων και µεριµνων διατριβοντες και εν αγιοτητι τελεια τον βιον αυτων διανυοντες, καθως ο Παυλος µαρτυρει περι τουτων και των τοιουτων λεγων· “Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου, ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι”. Εξεστιν ουν και τα λοιπα εξ τουτων καταµαθειν· οιον, τον θυµουµενον µη οργιζεσθαι, τον δικαιολογουµενον µηδολως τη καρδια τοις λαλουµενοις προστιθεσθαι, τον εαυτον εκδικουντα ως νεκρον ειναι τω κοσµω τη της ψυχης διαθεσει, τον απαξ τοιουτον γενοµενον ζητειν τε και προθυµεισθαι µηδε του ιδιου φειδεσθαι σωµατος. Τοιουτοι γαρ και εγενοντο και καθ’ εκαστην γενεαν οι αγωνιζοµενοι γινονται. Ει δε µη τοιουτοι γενεσθαι σπουδασοµεν και ουτω τον βιον ηµων ανυοµεν, τι ερουµεν; οτι “∆οξης και πλουτου κατεφρονησαµεν;” Αλλα παντως ερει ηµιν οτι· “Φθονον και εριν και ζηλον ου κατελειψατε”. Οτι δε ταυτα αλλοτριουσιν ηµας και χωριζουσιν απο του Θεου, λεγει ο θειος Ιακωβος, ο αποστολος του Χριστου· “Ει δε ζηλον πικρον εχετε - εστι γαρ και επι καλω και ζηλωσαι τινα! – και εριθειαν εν τη καρδια υµων, µη κατακαυχασθε και ψευδεσθε κατα της αληθειας, ουκ

εστιν αυτη η σοφια ανωθεν κατερχοµενη, αλλα επιγειος, ψυχικη, δαιµονιωδης· οπου γαρ ζηλος και εριθεια, εκει και ακαταστασια και παν φαυλον πραγµα”, και µετ’ ολιγα· “Αιτειτε και ου λαµβανετε, διοτι κακως αιτεισθε, ινα εν ταις ηδοναις υµων δαπανησετε”, και επιφερει· “Μοιχοι και µοιχαλιδες, (115) ουκ οιδατε οτι η φιλια του κοσµου εχθρα του Θεου εστιν; ος αν ουν βουληθη φιλος ειναι του κοσµου, εχθρος του Θεου καθισταται”. Σκοπει δε οτι ουκ ειπε µονον· “Ο κοσµος εχθρος εστι του Θεου”, αλλα και η προς τον κοσµον φιλια· δι’ αυτης γαρ µοιχοι και µοιχαλιδες γινοµεθα. Και οτι αληθες εστι τουτο, ακουσον αυτου του Κυριου λεγοντος· “Πας ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου “ και παλιν· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. ∆εικνυσι δε δια τουτων ηµιν των ρηµατων, οτι ουχ ο ποιων την αµαρτιαν αυτος µονος χωριζεται του Θεου και εχθρος αυτου γινεται, αλλα και ο αυτην αγαπων και ο επιθυµων τινος, ητοι σχετικως τη καρδια προς τι των επι γης διακειµενος, τουτο γαρ η φιλια του κοσµου εστιν· ωστε φανερως αποδεδεικται οτι, ει και γυµνος παντων υπαρχει τις και µη πραττει εργω την οιανουν αµαρτιαν, µονον δε αγαπων και φιλων αυτην οιονει σχετικως προς αυτην διακειµενος, εχθρος εστι του Θεου, καθως και Ιωαννης φησιν· “Εαν τις αγαπα τον κοσµον, ουκ εστιν η αγαπη του Πατρος εν αυτω”, αλλα και ο Κυριος· “Αγαπησεις Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου και εξ ολης της ψυχης σου”, ωστε ο προς ετερον τι επιθυµητικως η σχετικως διακειµενος της εντολης ταυτης εκτος εστιν. Ηµεις δε, οι αθλιοι και ταλαιπωροι, τα µεγαλα και περιδοξα και υψηλα του κοσµου καταλιποντες και εις το µοναστηριον ελθοντες, αγαπωµεν οι µεν παλλια εκστιλβοντα, οι δε ιµατια καλοχρυσα, οι δε λωρους και αναλαβους, αλλοι σανδαλια και υποδηµατα, αλλοι βρωµατα ηδεα και (116) ποµατα, ετεροι σµιλας και ραφιδας και µαχαιρας η και τα τουτων ευτελεστερα, δι’ ων της αγαπης εκπιποντες του επι παντων βασιλεως Χριστου και εχθροι αυτου γενοµενοι, ουκ αισθανοµεθα, ω αδελφοι! δι’ α και µελλοµεν αρα, ει µη προλαβοντες µετανοησοµεν και πασαν επιθυµιαν κακην και πονηραν και εριν και ζηλον και αλαζονειαν εκ της ψυχης ηµων εκαστος εξορισοµεν, εις το πυρ το αιωνιον µετα τελωνων

κα΄αµαρτωλων και πλουσιων, των εν ασωτια βιωσαντων, κατακριθησεσθαι. ∆ια τουτο ουν σπουδασωµεν, αδελφοι, πασαν αρετην επιδειξασθαι, πασαν δε κακιαν και παν παθος βδελυξασθαι απο ψυχης και µισησαι παν πραγµα µικρον η µεγα, ο φερει ταις ψυχαις ηµων κινδυνον· µονοις δε τουτοις χρησωµεθα εν οις ο µεν νους ου τερπεται, η καρδια δε ηµων ουχ ηδυνεται, ινα µη εις τα αριστερα δια των δοκουντων ευτελων µετα των κοσµικων, ως ειρηται, ηµας αυτους καταταξαντες, βλεψωµεν εις τα δεξια του Θεου παρισταµενους τους αδελφους ηµων και πατερας και κατακρινοντας ηµας, - οι ηγουµενοι εκαστου, λεγω, µοναστηριου τους εν τοις αυτοις µοναστηριοις ευαρεστησαντας τω Κυριω, οι εν διακονιαις τους εν ταις αυταις διακονιαις λαµψαντας ως φωστηρας, οι εν υποταγη και εργοχειροις τους εν τοις οµοιοις διαπρεψαντας εργοις και εν ταις αυταις ελαχισταις η και προτιµοτεραις δουλειαις, εστεφανωµενους οντας µετα των αγιων µαρτυρων, οι την νεοτητα µολυναντες τους την νεοτητα χαλιναγωγησαντας, οι εν τελειοτητι ηλικιας εκ ραθυµιας πεσοντες τους απο νεοτητος µεχρι γηρως εγκαρτερησαντας τω της σαρκος πολεµω (117) και φυλαξαντας την εαυτων σωφροσυνην, οι εν γηρα και µεχρι τελους τα των παιδων των αναισθητων διαπραττοµενοι τους εν γηρα αποκειραµενους και πασαν κακην συνηθειαν ην απο νεοτητος προσελαβοντο δια τον του Θεου φοβον εν µικρω χρονω εγκοψαντας, οι γελωντες τους νυνι κλαιοντας, οι τρυφωντες και προς της τετυπωµενης ωρας εσθιοντες τους µηδε εν τω καιρω του αριστου κορεννυµενους, οι παιζοντες τους εν στυγνοτητι και ωχροτητι οντας διηνεκει απο της µνηµης της φοβερας εκεινης και των ιδιων αµαρτηµατων αυτων, οι απο πλουτου και δοξης ελθοντες εις το µοναχικον και ταπεινωθηναι και µικρον µη θελησαντες τους απο πτωχειας εσχατης ελθοντας και συν ηµιν βιοτευσαντας, δια δε την ταπεινωσιν αυτων υπερ πολλους των µετ’ αυτων ισταµενων εις τα δεξια – βασιλεων, λεγω, και πατριαρχων – ενδοξοτερους υπαρχοντας, τη ταπεινωσει αυτων οντως κεκοσµηµενους. Αρα ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, εγνωτε τι ειπον; Αρα οιδατε οποια αισχυνη τοτε ηµιν εσται; Αρα ελαβετε εις νουν; Ηλθετε

εις αισθησιν της ωρας εκεινης, η ινα τα αυτα και παλιν ερω εις ωφελειαν εµου και των οµοιων µου αµελων; Τοιγαρουν και εν ηµιν αυτοις ουτως εσται εν τη φοβερα ηµερα εκεινη και πολλοι των ηµετερων αδελφων ευρεθωσιν εν δεξια ισταµενοι του Θεου µετα δοξης, πολλοι δε εξ ευωνυµων κατακρινοµενοι υπ’ αυτων. Και πως ουχι, οπηνικα δυο επι το αυτο αποταξαµενοι, οµοτεχνοι, λιθοξοοι τυχον η τεκτονες, αι δυο νεοι και καθαροι απο πασης σωµατικης αµαρτιας και εκ πενητων οντες, ο µεν εις γενηται εκ προαιρεσεως πασης αρετης (118) εργατης, ο δε ετερος πασης κακιας και πονηριας; Η ουχι τουτο καθ’ εκαστην ορωµεν γινοµενον µεσον ηµων; Και τον µεν ορωµεν των δυο τουτων ταπεινον, ευπειθη, υπηκοον, ως δουλον Θεου και ουκ ανθρωπων συναναστρεφοµενον ηµιν και διακονουντα µετα πιστεως πασης τοις αδελφοις, το φρονηµα ταπεινον εχοντα και συντετριµµενον, και ουτω πως καθ’ εαυτον λογιζοµενον και λεγοντα – τουτο µεµαθηκοτες απο της εξοµολογησεως αυτου της καθ’ ηµεραν και απο των πολλακις διερωτωντων αυτον και ουτως αποκρινοµενου αυτοις -· “Εγω, φησι, τιµιε πατερ, και εν τω κοσµω ων, µολις εν στενοτητι ηδυναµην ποριζεσθαι µετα κοπου πολλου την εµαυτου τροφην. Και ωδε ελθων, πως αµελησω του εργου και φαγω αρτον της µονης δωρεαν και απαιτηθησοµαι αυτον εν τη ηµερα της κρισεως; Αλλ’ επει τω Θεω ηλθον δουλευειν, αγωνισοµαι και υπερπερισσευσαι το εργον της τροφης µου, οσον εις δυναµιν, και υποταγω τω προεστωτι και πασι τοις αδελφοις µου µεχρι θανατου αγογγυστως, ως αυτω τω Χριστω, εις µηδεν το συνολον παρακουων αυτων “, τον δε κενοδοξον, ανυποτακτον, απειθη, και ουτω και αυτον εξ εναντιας εκεινου λογιζοµενον καθ’ εαυτον και λεγοντα· “Ιδου δη επεµψε µοι ο Θεος οικον, αρτον και οινον και αφθονους τροφας. Εγενοµην συναριθµιος τοις πρωτοις, και πρωτος τοις µετ’ εµε ερχοµενοις, και αδελφος ειµι τουτων παντων, θελοντων και µη θελοντων αυτων. Του λοιπου φαγοµαι και πιοµαι και υπνωσω εις κορον. Τι γαρ µοι και χρεια του εργαζεσθαι απο του νυν, ινα εγω κοπιω και τον κοπον µου αποκερδαινωσιν αλλοι; Εαν γαρ και εις δουλειας τινας µοι επιταξωσι, προβαλουµαι πρωτον αδυναµιαν· (119) εαν δε και αναγκασωσι µε, ειπω προς αυτους· “Και εαν µη δυνωµαι τουτο

ποιησαι, ινα µε αποπνιξητε, ινα µε διωξητε, εαν µη ισχυω:”. Και ουτω προσποιησοµαι κλαιειν, κραυγασω, εκλυσιν προβαλουµαι γονατων, σκοτουσθαι προφασισοµαι, την κεφαλην µου απο χολης οχλεισθαι ειπω, και τουτου γε ενεκα δυνησοµαι ευλογως δηθεν και απο πρωΐας εσθιειν, αναθεµατιζειν αρξοµαι και βλασφηµειν και επι πασι τοις επιταττοµενοις µοι αντιλογησοµαι οµου και γογγυσω· και παντως περικακησαντες εασουσι µε και µη βουλοµενοι. Ει δε και δωσουσι µοι εργα τινα ευτελη και διακονιαν ωσαυτως ποτε, καταφρονησω αυτης. Οιον, ει µεν τοις ηµιονοις προσταξουσι µοι δουλευειν, προφασισοµαι µη ειδεναι την δουλειαν αυτων και εασω αυτα αφιλοκαλητα και ανεπιµελητα µετα παντων των στρωµατων αυτων· και η εασουσι µε αναγκασθεντες η ετερον δωσουσιν εις βοηθειαν µου, κακεινου πασας επιτελουντος τας χρειας, ολιγον εγω τι ποιων, αναπαυοµαι. Ει δε αρτοποιον προσταξουσι µε γενεσθαι, προµαρτυροµαι µεθ’ υποκρισεως, ως αν µη καταγνωσθω ως παρηκοος, λεγων αυτοις· “Εγω, πατερες, ουδεποτε εθεασαµην αρτον πως γινεται”, και ουτως απελθων ποιησω αυτοις τον αρτον πηλον, αυτοι δε µη υποφεροντες τουτον φαγειν, ουκετι µε εις την τοιαυτην καταναγκασουσι διακονιαν”. Ει δε και εις το µαγειρειον διακονειν ταξουσιν αυτον, ουκ οιδε ταπεινωθηναι τω προεστωτι αυτου και βαλειν µετανοιαν, αλλα λεγει αυθαδως προς αυτον· “Κυριε ελεησον! Πατερ, εκ παντων µονον εµε εξελεξω εις τας ατιµους δουλειας; Ουκ εισι και αλλοι εν τη µονη αδελφοι;” και ταυτα µεν λεγει, ωστε παρακρουσασθαι την προστασσοµενην αυτω διακονιαν· (120) εαν δε ιδη την ενστασιν του ηγουµενου, τεως απερχεται ου δια τον Θεον αλλα φοβουµενος την παιδειαν και τας µαστιγας, απερχοµενος δε και γογγυζων λεγει εν εαυτω· Τελεια και καλα εχουσι φαγειν εξ ων µαγειρευσω εγω! Εαν µη ποιησω αυτους νηστεις εκ της τραπεζης εξαναστηναι η εξεµεσαι οσα αν φαγωσιν, ουκ ειµι εγω!” και απλως ουτω παντα ποιει µετα µανιας πολλης ο αθλιος. Και την µεν µαγειριαν των αδελφων ωσαυτως και το οσπριον αυτων καπνιζει και παρακαιει αυτα, εµβαλλων παντα απλυτα και ακαθαριστα εις τας χυτρας, και αλας εν αυτοις υπερ το µετρον βαλλει ποιων αλµην αυτα, το δε θερµον αυτων χλιαρον ειναι εα ινα αηδεσθεντες εκταραχθωσιν εµεσαι τα βρωµατα· εαν

δε ειπη αυτω αδελφος η και αποστειλη τι προς το εψησαι και ευτρεπισαι αυτο, λεγει αναισχυντως· “Ου φειδεται; Εκελευσε τινα κυρι τον δουλον αυτου! Ουα, εως τοτε µη φαγη, εως ου εγω εγγισω η ευτρεπισω αυτα!”. Και ουτως επι πασι ποιουντος αυτου, εις µονας εκεινας ευρισκεται προπηδων και επιτρεχων διακονιας οµου και δουλειας, ενθα γινωσκει οδον εχειν αυτον κλεψαι τι η νοσφισασθαι· και εαν µη µαλλον παρα παντας προτιµηθη, φανερως λυπειται και κρυπτως προς τους οµοιους αυτου καταγογγυζει θλιβοµενος· οταν δε επι τοις τοιουτοις επιταγη, ως απο νεκρων και ως απο του αδου εγειρεται και ευθυς γανυται τω προσωπω και οι οφθαλµοι αυτου χαροποιοι γινονται. Καν απο πολλης πονηριας υποκρινεσθαι βουληθη δια το µη καταγνωσθηναι, αλλ’ ουδ’ ουτω λαθειν τους ορωντας δυναται· οταν γαρ αλλοθεν ουδαµοθεν αλλ’ εκ του µη γογγυσαι η αναβαλεσθαι µικρον, ως εν πασαις διακονιαις (121) ποιειν εθος ην αυτω, διαγινωσκεται. Φοβειται γαρ ολως εν ταυτη ειπειν τι, ινα µη αλλος αντ’ εκεινου απολυθη και καταλειφθη ουτος απρακτος. Τουτων ουν ουτως εχοντων των αµφοτερων και του µεν υποτασσοµενου εν υπακοη ψυχης αγαθης και τεταπεινωµενη καρδια αοκνως, αγογγυστως, αδολως, ακλοπως, ασκανδαλιστως, του δε τα εναντια τουτων ποιουντος, ως γεγραπται, εαν ελθων ο θανατος αρπαση αµφοτερους αυτους, και εν τη φοβερα ηµερα εκεινη γυµνος και κατησχυµενος εξ αριστερων ισταµενος - ο πονηρος εκεινος λεγω -, αποβλεψαµενος ιδη εν τοις δεξιοις τον ποτε µετ’ αυτου συναποκαρεντα και συνεσθιοντα και συµπινοντα, τον οµοηλικα, τον οµοτεχνον, ολον ως εκεινον αυτον τον Χριστον εν µεγαλη δοξα υπαρχοντα, τι τοτε ολως ισχυσει ειπειν η φθεγξασθαι; Οντως, αδελφοι µου, ουδεν! Αλλα στενων και τρεµων και τους οδοντας βρυχων απελευσεται εις το αιωνιον πυρ. Ουτως ουν εκαστος ηµων των αµαρτωλων υπο εκαστου των αγιων κατακριθησεται, ωσπερ οι απιστοι υπο των πιστων και οι αµαρτησαντες µεν, µη µετανοησαντες δε, υπο των πλειονα ισως αµαρτησαντων και θερµως µετανοησαντων κατακριθησονται. ∆ια τουτο παρακαλω και δεοµαι υµων παντων, ινα ει επιστασθε εαυτους πονηρον τι ποιειν και εξαµαρτανειν και τας ιδιας υµων

τιτρωσκειν και απολυειν ψυχας, καν απο του νυν διορθωσησθε και µετανοιαν αξιαν των αµαρτηµατων αυτου εκαστος υµων επιδειξησθε και παντι τροπω σπουδασητε εκ δεξιων στηναι του Σωτηρος ηµων και Θεου. Οσοι δε (122) µικρα τινα σφαλλεσθαι εαυτους συγγινωσκετε, µετα σφοδρας και ταυτα της ταχυτητος απορριψατε αφ’ εαυτων, ινα µη δια τα µικρα ταυτα εξ αριστερων και υµεις, ως πασα Γραφη διαµαρτυρουµενη λεγει, σταθησησθε, και µη ως µηδαµινα και µικρα, αλλ’ ως µεγαλα ταυτα και εχετε και λογιζεσθε. Ο γαρ εις τα µικρα σφαλλων εκουσιως, των δε µεγαλων αµαρτηµατων απεχοµενος, περισσοτερως κατακριθησεται, οτι των µειζονων κρατησας υπο των ελαττονων εκυριευθη. Αρκει γαρ εις απωλειαν και εν µονον ηµιν παθος, καθως ανωτερω ειπον και αυτους υµιν τους αγιους αποστολους, Ιωαννην φηµι και Ιακωβον, εις µαρτυριαν παρηγαγον. Ινα δε και δια παραδειγµατος υµιν δειξω το του λογου πιστον, τουτο υµας ερωτησω. Ο προς δεκα ανδρας εχων την µαχην η και προς δωδεκα, αδελφοι, εν τω συµβαλειν πολεµον µετ’ αυτων, εαν τους προµαχους µεν και ανδρειοτερους αυτων αθροως εκ πρωτης προσβολης απαντας τρεψη και τρωσας καταβαλη, ενα δε η και δυο εκ τουτων ταλαιπωροτερους η και ασθενεστερους υστερον καταλειφθεντας ιδων και µετα φοβου και κολακειας επερχοµενους αυτω απο µακροθεν, ου σπευσας κρατησει και εξαγκωνισας δεσµευσει η και κατασφαξει αυτους, ου δεινως αναιρεθησεται υπ’ αυτων; Ει γαρ εξ υπερηφανιας και αλαζονειας ριψας τα οπλα, ανακλιθεις και αναπεσων υπνωσει καταφρονησας αυτων, ουχι εκουσιως εαυτον εις δουλειαν των ταλαιπωρων εκεινων εξεδωκεν; Ουχι επελθοντες οι δυο η και εις εξ αυτων δεσµησας αυτον, υποσπονδον εαυτου τουτον εξει και δουλον αρας οιχησεται η και ανελων αυτον µαχαιρα, ποιησει πασιν ανθρωποις γενεσθαι τουτον εις καταγελωτα; Ουχι δε παντες ερουσι δικαιαν γενεσθαι του αµελους εκεινου και αλαζονος, (123) µαλλον δε αφρονος και αναισθητου σφαγην; Ου γαρ τοσουτον παντως επαινετος εσται της προς τους ισχυροτερους παλης και νικης ενεκα, οσον ψεκτος και βδελυκτος και αποβλητος, ιν’ ειπω, και δουλος η νεκρος, δια την εκ του ενος εκεινυ γενοµενην ητταν αυτω.

Ουτως ουν, αδελφοι µου αγαπητοι, ουδεν ηµας ου µη ωφεληση των µεγαλων παθων κρατησαντας, εαν υπο των ελασσονων κυριευωµεθα. Οιον τι λεγω; Τα γαρ αυτα και παλιν ερω και λεγων ου παυσοµαι. Εαν τον της σαρκος µολυσµον φυλαξωµεθα, εαν απο φθονου και µεγαλης οργης και κλοπης αποσχωµεθα, εαν αρσενοκοιτιας, παιδοφθοριας, µαλακιας και πασης ασελγειας κρατησωµεν, γαστριµαργια δε η πολλω οινω η υπνω η οκνηρια η ραθυµια, αντιλογια τε και ανηκοΐα και γογγυσµω, οια δη δουλοι και µαστιγιαι δουλουµεθα, τι ηµιν εσται το οφελος εκ της των πονηρων εργων και µονων αποχης; Ει δε και λαθρα αρτου τεµαχια αιροµεν και εσθιοµεν η αλλο τι ποθεν επιλαβοµενοι και ταυτα ανευ ευχης του προεστωτος ηµων, τις αν ειπη ελευθερους ηµας αµαρτιας; Ει δε και των συναξεων, διχα µεγαλης ασθενειας η αναγκαιας χρειας τινος, εκουσιως απολιµπανοµεθα, ει δε και τους καρπους φυλασσοντες εξ αυτων ουκ εγκρατευοµεθα – και γαρ τι αλλο ην ο τον Αδαµ εκ του παραδεισου εξεβαλε και τω θανατω παρεδωκε; - τι κερδανουµεν εκ της των ειρηµενων αποφυγης; Ουδε γαρ ει ολοσωµον τις πληγην εχων, ειτα δια φαρµακων πολλων ιαθεις παρα µικρον την πληγην, δυναται υγιης λεγεσθαι, ει µικραν οπην ισην ραφιδος επιφερεται τραυµατος, αλλ’ ο και τους µωλωπας, ει δυνατον, του τραυµατος εξαφανισας, (124) εκεινος παρα παντων εικοτως λεχθησεται υγιης. Μη ουν ταυτα µικρα λογιζωµεθα, αλλα δια ταυτα τιµωρηθεντας αλλους ακουοντες και καταδικασθεντας σφοδρως, ηµεις την εξ αυτων βλαβην παση δυναµει εκφυγωµεν. Και µηδεις, αγαπητοι, εν τινι τουτων η παθει ετερω του λοιπου επιµεινη, αλλ’ απο του νυν αποσχοµενος µετανοησατω βαλων αρχην, και µη αποστη εξαγγελλων την ητταν εαυτου, εως αν αισχυνθεις ο υποβαλλων αυτω εχθρος παυσηται του αυτον πολεµειν. Μη φθονος κυριευση ηµων, µη οργη η θυµος και κραυγη, εξ ων αισχρολογιαι και υβρεις ειωθασι τικτεσθαι, µη κενοδοξια και υπερηφανια και οιησις κατασχουσαι ηµας εις βυθον αδου καθελξωσιν, αλλα ταυτα παντα πορρω εξορισαντες εαυτων, κτησωµεθα τας αρετας αντ’ αυτων. Ισως δε τις ερει οτι· “Τοσουτων οντων και αναριθµητων παρα µικρον των ειρηµενων παθων, τις δυναται ταυτα ερευναν παντα

και εκ τουτων παντων απεχεσθαι, ινα µη υπ’ ουδενος τουτων κυριευθη τις; “. Εγω χαριτι Χριστου διδαξω υµας. Ο αει εννοων τας εαυτου αµαρτιας και την µελλουσαν κρισιν διηνεκως προορων και µετανοων και κλαιων θερµως, ουτος υπεραινει παντα οµου και υπερνικα υπο της µετανοιας υψουµενος, ως µη δυνασθαι εν και µονον των ειρηµενων φθασαι και καθαψασθαι αυτου της αεροβατουσης ψυχης. Ει δε µη η διανοια ηµων υπο της µετανοιας και των δακρυων και υπο της εγγινοµενης εκ τουτων πνευµατικης ταπεινωσεως πτερωθεισα εις υψος απαθειας αρθη, ουκ αν ελευθεροι των ειρηµενων απαντων γενεσθαι ισχυσωµεν, αλλα ποτε µεν υπο τουδε του παθους, ποτε δε υφ’ ετερου κεντασθαι και ως υπο θηριων αγριων κατεσθιεσθαι ου (125) παυσοµεθα, και µετα θανατον δια ταυτα της των ουρανων βασιλειας εκπεσοντες, υπο των τοιουτων παλιν αιωνιως κολασθησοµεθα. ∆ια τουτο παρακαλω παντας υµας, πνευµατικοι µου πατερες και αδελφοι, και παρακαλων ουδεποτε παυσοµαι την υµετεραν αγαπην, µη αµελησαι εκαστον της εαυτου σωτηριας, αλλα παντι τροπω σπουδασαι αρθηναι µικρον απο της γης. Ει γαρ τουτο γενησεται το θαυµα καταπληξαν υµας, το απο της γης εις αερα λεγω κρεµασθαι, ουκετι προς την γην κατελθειν και στηναι καν ολως θελησετε· “γην”δε το σαρκικον και “αερα”το πνευµατικον λεγω φρονηµα. Ει γαρ ο νους των πονηρων λογισµων και παθων ελευθερωθη και θεασοµεθα δι’ αυτου την ελευθεριαν, ην ηµιν ο Χριστος και Θεος εχαρισατο, ουκετι καταδεξοµεθα προς την προτεραν δουλειαν της αµαρτιας και του σαρκικου φρονηµατος κατελθειν, αλλα κατα την του Κυριου φωνην γρηγορειν και προσευχεσθαι ου παυσοµεθα, εως αν προς την εκειθεν µεταβωµεν µακαριοτητα και των επηγγελµενων επιτυχωµεν αγαθων, χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστοου, ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Αµην. Λογος στ΄. (126) Περι εργασιας πνευµατικης. Και τις ην η εργασια των παλαιων αγιων. Και πως ταυτην κατορθωσαι δυναµεθα, ινα και µετοχοι, ωσπερ εκεινοι, του Παναγιου γενωµεθα Πνευµατος.

Αδελφοι και πατερες, επειδηπερ µεγαλα τινες οιοµενοι περι εαυτων, ως ουκ ωφελεν, ισους εαυτους ηγουνται κατα τε πραξιν και γνωσιν και τελειοτητα των παλαι αγιων θεοφορων πατερων ηµων και του αυτου πνευµατος, ω εζων και εκινουντο εκεινοι, συνιστανοντες εαυτους εκ λογων µονων και διχα των εργων, πνευµατι αποπλανηθεντες οιησεως, ωηθην δια βραχεων ουτω πως εν απλοτητι και υπτιοτητι λογου προς αυτους ειπειν ως προς ενα, δια τε τον ειρηκοτα Θεον· “Και συ στραφεις, τους αδελφους σου διορθωσαι”, και δια την κοινην αγαπην ην εντελλοµεθα εχειν προς τους πλησιον ηµων. Αρξοµαι δε εντευθεν του λεγειν εν αφελοτητι και παρακαλειν την αγαπην υµων. Βουλη τοιγαρουν ακουσαι τι εποιουν οι πατερες ηµων οι αγιοι, εν τοις εαυτων κελλιοις καθηµενοι; Αναγνωθι τους βιους αυτων και µαθε συ πρωτον την σωµατικην τεως πραξιν αυτων, (127) ειτα εγω σοι αναγγελω την πνευµατικην εργασιαν ην εκεινοι ειργαζοντο. Οι γαρ τους βιους συγγραψαµενοι των αγιων, τας πραξεις αυτων εδηλωσαν τας σωµατικας, την ακτηµοσυνην, την νηστειαν, την αγρυπνιαν, την εγκρατειαν, την υποµονην και καθεξης τα λοιπα, ινα µη παντα απαριθµουντες τον λογον µηκυνωµεν, την δε πνευµατικην αυτων εργασιαν µικρον τε και ως εν εσοπτρω δια των τοιουτων εδηλωσαν, ινα οι τους κοπους εκεινων και την πιστιν εκ των εργων επιδεικνυµενοι, εργοις αυτοις και των πνευµατικων χαρισµατων αυτων εν γνωσει και µετοχη γενωνται, οι δε γε λοιποι µηδε ακουσαι περι των τοιουτων αξιωθησωνται. Επει δε εις τοσουτον ανοιας βοθρον κατηχθηµεν, ως και διχα των εργων, ων εκεινοι ειργασαντο, ισως εκεινοις την χαριν εχειν και ηµας οιεσθαι, φερε τον περι εκεινων γυµνασωµεν λογον και απο των µεµαρτυρηµενων πραγµατων την πληροφοριαν λαβοντες, σπουδασωµεν τεως κατα ποδας εκεινων βαδισαι, ει και µη φθασαι δυνηθωµεν αυτους. Ανωθεν δε τον λογον αρξαµενοι, κατ’ ολιγον εως ηµων καταβαινοντες ελθωµεν. Τι ουν ο µεγας Αντωνιος εν τω µνηµατι καθεζοµενος επραττε, και τοι µηπω πνευµατικην εργασιαν ολως ειδως; Ουχι ως νεκρον εαυτον εν τω µνηµατι εκλεισε, µηδεν των του κοσµου επιφεροµενος, µηδε µεριµναν εχων την οιανουν εν αυτω; Ουχι

ολος ην νεκρος εκ του κοσµου, και κειµενος εν τω µνηµειω τον ζωωσαι και αναστησαι δυναµενον εζητει Θεον; Ουχι αρτω µονω ηρκειτο και υδατι; Ουχι πολλα παρα των δαιµονων υπεστη κακα και ηµιθανης εκειτο εκ του αφορητου δαρµου; Ουχι εν τη εκκλησια ως (128) νεκρου απενεχθεντος αυτου, ηνικα ηλθεν εις εαυτον, παλιν αυθορµητος προς τους αντιπαλους απηλθεν; Ει µη γαρ προς εκεινους υπεστρεψεν, αλλ’ ενεµεινε τω κοσµω και ει µη µεχρι τελους ενεκαρτερησεν, εις θανατον εκδεδωκως εαυτον τη προθυµια και προαιρεσει, ουκ αν της πολυποθητου θεας του ∆εσποτου αυτου ηξιωθη, ουκ αν της γλυκειας εκεινου φωνης ακηκοεν. Αλλα εζητησεν ολοψυχως, εκρουσεν αοκνως, υπεµεινεν εις τελος και ελαβεν επαξιον τον µισθον. Αποθανων γαρ, ως ειρηται, τη προαιρεσει υπερ Χριστου, εκειτο ωσει νεκρος, εως ου ηλθεν ο ζωογονων τους νεκρους και ανεστησεν αυτον εκ του αδου, του σκοτους φηµι του ψυχικου, και εξηγαγεν αυτον εις το θαυµαστον φως του προσωπου αυτου. Οπερ θεασαµενος και των λυπηρων εκεινων απαλλαγεις και περιχαρης γεγονως ελεγε· “Κυριε, που ης εως αρτι; “ Το µεν ουν ειπειν “Που ης;” αγνοουντος παντως εστιν οπου και ην· το δε ειπειν “Εως αρτι” την θεωριαν και αισθησιν και γνωσιν της του ∆εσποτου παρουσιας εδηλωσεν. Ει τοινυν ουτως αποταξασθαι ηµεις ου βουλοµεθα και καρτερησαι οµοιως εκεινω και υποµειναι ου προαιρουµεθα, πως τον Θεον εν Αγιω Πνευµατι ως εκεινος ιδειν αξιωθωµεν και πληρωθηναι αγαλλιασεως; Ουδαµως. Αλλα γαρ και προς ετερον, ει δοκει, τον λογον ιθυνωµεν. Τι ο µεγας Αρσενιος διεπραξατο εξ αυτης αρχης της αποταγης αυτου; Ουχι τα βασιλεια καταλιπων και τους βασιλεις, του σηρικοφορους οικετας και παντα τον πλουτον αυτου, µονος ως φτωχος και πενης εν τω µοναστηριω αφικετο, οστις ποτε ην σπουδασας λαθειν, (129) φευγων την δοξαν και τον ανθρωπινον επαινον, ινα παρα Θεω δοξασθη; Τι ουν αρα τουτοις µονοις εµεινεν αρκεσθεις; µη γενοιτο· αλλα τι; Ουδε ως ευτελης µετα ευτελων ανθρωπων εαυτον καταταξαι ηνεσχετο, αλλ’ ως κυνα ελογισατο εαυτον. Ριφεντος γαρ αυτω παρα του ηγουµενου του αρτου και πεσοντος τουτου επι της γης, αυτος τετραποδισας, ου τη χειρι αλλα τω στοµατι, ως κυων αρας τον αρτον, ουτως

αυτον εφαγεν. Εν δε τω κελλιω καθηµενος, ου µονον ειργαζετο, αλλα και πολυ ελαττον του εργοχειρου αυτου εις την εαυτου χρειαν ανηλισκεν, υδωρ πινων βορβορου οζοντος οµοιον. ∆ια τουτο και εργαζοµενος και ευχοµενος διηνεκως εκλαιε και τοις εαυτου δακρυσι κατεβρεχετο, αλλα και αφ’ εσπερας ευχοµενος ιστατο µεχρι πρωΐας και τη πτωχεια και ευτελεια µεχρι τελους ενεκαρτερησε. ∆ια τι ; ∆ια το παθειν παντως και ιδειν και αυτον, οπερ ο µεγας Αντωνιος ιδειν και παθειν ηξιωθη. Πως ουν ου γεγραπται και επι τουτου, οτι ειδε τον Κυριον; Μη τους µεν κοπους αυτος κατεβαλετο, εκεινον δε ιδειν ουκ ηξιωται; Ουχι, αλλα και αυτος ουτως ιδειν τον Θεον ηξιωθη, ει και µη ο συγγραψαµενος τουτο ουτως εδηλωσε φανερως· και ει βουλει τουτο µαθειν ακριβως, τα παρ’ εκεινου αυτου, φηµι του αγιου Αρσενιου, εκτεθεντα κεφαλαια διελθε και γνωσει εξ αυτων οτι και ουτος θεοπτης εστιν αληθως. Ο ουν αυτους εκµιµουµενος εργω και πονοις της αυτης οντως καταξιωθησεται χαριτος· ει δε µη βουλεται τις την ταπεινωσιν τουτων και την υποµονην εκµιµησασθαι, τι και λεγει το πραγµα αδυνατον; Ευθυµιου δε και Σαβα και των καθεξης αγιων τας πραξεις, τας υπερ ανθρωπον, τις διηγησεται; Ειτε γαρ (130) προ του την χαριν λαβειν του Πνευµατος, ειτε και µετα το ταυτην λαβειν, τεως ανευ κοπων και πονων πολλων και ιδρωτων βιας τε και στενοχωριας και θλιψεως ουδεις διηλθε τον σκοτασµον της ψυχης, ουδε το φως του Παναγιου Πνευµατος εθεασατο. Βιαστη γαρ εστιν η βασιλεια των ουρανων και βιασται αρπαζουσιν αυτην, επειδη και δια πολλων θλιψεων δει ηµας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων. Η δε βασιλεια των ουρανων η µετοχη υπαρχει του Πνευµατος του Αγιου· τουτο γαρ εστι το ειρηµενον οτι η βασιλεια των ουρανων εντος ηµων εστιν, ινα το Πνευµα το Αγιον εντος ηµων λαβειν και εχειν σπουδασωµεν. Μη ουν λεγετωσαν οι εκτος οντες διηνεκους βιας και στενοχωριας και ευτελειας και θλιψεως, οτι εντος ηµων εχοµεν το Πνευµα το Αγιον· ανευ γαρ εργων και ιδρωτων και πονων της αρετης ο µισθος ουτος ου διδοται τισι. ∆ιο µοι καλως εχειν δοκει και το παρα πολλοις ουτω λεγοµενον· “∆ειξον, φησιν, εργα και απαιτει µισθους”.

Εγω γαρ οιδα ανθρωπον προ του κοπους καταβαλεσθαι και προ του βιασασθαι εαυτον, ευθυτητι διαλογισµων και ψυχης απλοτητι ταις θειαις Γραφαις εγκυψαντα και ολιγας ηµερας και νυκτας ακοπως, ιν’ ειπω, αγρυπνησαντα και ευξαµενον και επι τοσουτον ελλαµφεντα υπο της ανωθεν χαριτος, ως εξω δοξαι αυτον γενεσθαι του σωµατος και του οικηµατος και του κοσµου παντος – νυξ γαρ ην και ως ηµερα τελεια εγενετο -, αλλ’ επει απονως πλουτον ελαβε, συντοµως αυτου και κατεφρονησε. ∆ιο και αµελησας, ολον οµου τον πλουτον απωλεσε και επι (131) τοσουτον, ως µηδεν µνηµονευειν ολως αυτον, οτι ποτε τοιαυτην δοξαν τεθεαται. Πως ουν οι µηδε λαβειν αξιωθεντες ποτε η κατιδειν την δοξαν ταυτην ποσως, λεγουσιν εχειν ταυτην ολην εν εαυτοις, απορω. Αλλ’ ω της πωρωσεως, ω του σκοτασµου, ω της αγνοιας και της µαταιας οιησεως, που ποτε τουτο η δια ποιων γραφων µεµαθηκασιν; Οντως εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια και εµειναν εν Αιγυπτω, τουτεστιν εν τω σκοτει των παθων αυτων και των ηδονων. Οι γαρ την γην της επαγγελιας ιδειν ποθησαντες, ην πραεων οφθαλµοι και ταπεινων και πτωχων βλεπειν καταξιουνται, πασαν στενοχωριαν και πασαν θλιψιν και ευτελειαν καταδεχονται και απο πασης και παντοιας σωµατικης ηδονης και τιµης και ανεσεως σφοδρως απεχονται. Ου µονον δε αλλα και απο παντος ανθρωπου µικρου τε και µεγαλου χωριζονται, φευγοντες αυτους αµισως, ινα ταυτης καταξιωθωσιν επιβηναι προ του εκκοπηναι τον δροµον αυτων απο της οδου της παρουσης ζωης. Ταπεινουµενοι γαρ και ως πονηροι και προσκεκρουκοτες πολλα επ’ αληθως διακειµενοι, ου µην αλλα γαρ και ως εχθροι και παραβαται των εντολων του Θεου στυγνοι και λελυπηµενοι διαγουσιν, επιποθουντες µαθειν το τι αν δεοι αυτους διαπραξασθαι προς το καταλλαγηναι τω ∆εσποτη Χριστω. ∆ια τουτο τοινυν χαριζεται αυτοις ο Κυριος ου µονον το γνωναι ο τι δεοι ποιησαι, αλλα και ισχυς διδοται αυτοις παρ’ αυτου και υποµονη εις το εκπληρωσαντας παντα α δει, αυτον εκεινον ιδεσθαι και κτησασθαι (132) τον επι παντων και επι πασι Θεον και τηνικαυτα ως εν ουρανω διαγειν και

εκεισε το πολιτευµα εχειν, καν εν σπηλαιοις καν εν ορεσι καν εν κελλιοις διαγωσι, καν εν µεσαις αναστρεφωνται πολεσι, και ουτως αει εν χαρα και ευφροσυνη και αγαλλιασει αρρητω δουλευειν αυτω. Αυτη τοιγαρουν η εργασια των αγιων εστιν, αυτη η πραξις των εν Πνευµατι αγοµενων Θεου. Οιος γεγονε και εν τη καθ’ ηµας γενεα ο αγιος και µακαριωτατος ευλαβης Συµεων, ο λαµψας δικην ηλιου µεσον της περιωνυµου µονης των Στουδιου, ο εν µεσω του κοσµου ποτε ων και τοις του κοσµου πραγµασι και φιλοις και συγγενεσιν, ου µονον δε αλλα και ταις φροντισι και µεριµναις και ηδοναις του βιου επι τοσουτον αποταξαµενος, ως µηδε την µνηµην ολως εχειν αυτων, αλλα και ταυτην αφ’ εαυτου εξορισαι µακραν, ο αναστραφεις µεσον του πληθους των µοναχων και την µακαριαν εκεινην τοτε λεξας φωνην, “Οφειλει”λεγων “ειναι ο µοναχος εν τω µοναστηριω ως ων και µη ων και µη φαινοµενος, µαλλον δε µηδε γνωριζοµενος”, ην και ερµηνευων ελεγεν· “Ως ων µεν τω σωµατι, µη ων δε τω πνευµατι, µη φαινοµενος δε ει µη µονοις δια του Αγιου Πνευµατος τοις καθαροις τη καρδια, µη γνωριζοµενος δε δια το µη εχειν µετα τινος τι”. Ω µακαριων ρηµατων, δι’ ων η υπερ ανθρωπον αγγελικη πολιτεια αυτου κηρυττεται, δι’ ων κεκτησθαι εν ουρανοις το πολιτευµα αυτος εαυτω δια του Αγιου Πνευµατος µεµαρτυρηκεν, δι’ ων την µετα Θεου ηµων διαγωγην υπεφηνε, (133) µη εχειν ειπων µετα τινος τι. Οπερ ουδεις κατορθωσαι η επ’ αληθως ειπειν δυναται, ει µη ολως ολω ενωθη τω Θεω· ει δε και ειπη, πλανα εαυτον. Ο γαρ λεγων µη αµαρτανειν τυφλος εστι µυωπαζων, τον Θεον δε ο εχων αµαρτανειν ου δυναται, οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει, καθως φησιν ο Ιωαννης η θεολογικωτατη των αποστολων βροντη. Οτι δε εκεινος τον Θεον ολον ειχεν εν εαυτω και ζων ελεγε και αποθανων δια της οικειοχειρου αυτου γραφης µεγαλη βοα τη φωνη· “Θεον κτησαι σεαυτω φιλον και ανθρωπου βοηθειας ου δεηθηση”. Και παλιν· “Θεον κτησαι και ου δεηθηση βιβλιου”, και τουτο εδηλωσεν εξ εργων αυτων, βιβλιον εκ του ιδιου κοπου, µαλλον δε εκ του ενοικησαντος αυτω Πνευµατος συγγραψαµενος, µαθησεως γραµµατων υπαρχων αµυητος, οµολογουµεν δε και ηµεις, συµµαρτυρουντες τω αγιω ηµων

πατρι και µη κρυπτονες την ευεργεσιαν φειδοι του µη νοµισθηναι αλαζονας ηµας παρα τισιν, οτι ωσπερ δεξαµενη τις απορρεοντος υδατος, ουτως ο αγιος πατηρ ηµων εκ του πληρωµατος µετελαβε του ∆εσποτου ηµων Χριστου και επλησθη της χαριτος του Πνευµατος αυτου, οπερ εστιν υδωρ ζων· ωσπερ δε παλιν απο της δεξαµενης το υπερπλεονασαν και εξωθεν υπερεκχυνοµενον υδωρ λαµβανει τις εις κορον, ουτω και ηµεις εκ του πατρος ηµων του αγιου την υπερπλεονασασαν και υπερεκχυνοµενην αει εξ αυτου χαριν ειδοµεν και ελαβοµεν και επιοµεν και τας οψεις εξ αυτου ενιψαµεθα, τας χειρας και τους ποδας αυτους, ειτα και ολοι ολω τω σωµατι ελουσαµεθα και αυτην (134) την ψυχην µετα του αθανατου υδατος εκεινου. Ω µυστηριου ξενου και θαυµαστου, αδελφοι. Και µη απιστησητε τουτο· ου γαρ εµου µονου ο λογος η επ’ εµοι µονω γεγονε, αλλ’ ακουε του ευγγελιστου Ιωαννου, τι περι του υδατος τουτου φησι, µαλλον δε αυτου του Υιου και Λογου του ζωντος Θεου, παρ’ ου και Ιωαννης τον λογον πεπλουτηκεν· “Ο πινων γαρ, φησιν, εκ του υδατος τουτου – του αισθητου δηλονοτι- , διψησει παλιν· οστις δε πιη εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω, ου µη διψηση πωποτε, αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον”. Και ερµηνευων τουτο ο ευαγγελιστης φησι· “Τουτο δε ελεγε περι του Πνευµατος, ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον”. ∆ια του τοιουτου γαρ υδατος ωσπερ ρυπος η πονηρια εκπλυνεται απο της ψυχης· ανευ δε τουτου πολλα πονησας ωφελησει ουδεν. ∆ια δε τουτο και µη δυναµενοι ολως ηµεις το ταλαντον του ∆εσποτου ηµων κρυπτειν και την γινοµενην εις ηµας του Θεου δωρεαν µη αναγγελλειν, φανερως οµολογουµεν το ελεος του Θεου, οτι ενεπλησθηµεν απληστως οι αναξιοι εκ του υδατος ου ελαβοµεν δια του πατρος ηµων απο του Θεου και εκορεσθηµεν ακορεστως εις δοξαν του ονοµατος αυτου του αγιου, και κατα τον ενον ηµιν της δυναµεως, ως εσχατοι και αχρειοι, εδοξασαµεν και νυν δοξαζοµεν τον Θεον, τον δοξασαντα τον πατερα ηµων τον αγιον και δια του πατρος ηµων τους ταπεινους και αναξιους ηµας. Μη ουν οιηθειη µε τις ψευδεσθαι και κατα της εµης ψυχης και κατα του εµου πατρος φθεγγεσθαι, κοµπολογον µε και τορνολογον ηγουµενος· ειδως

ως εν ταξει διδασκαλιας ουτως ειπων· “Αδελφε. Αλλα καθαπερ περι των λοιπων αγιων ανωθεν ειρηκως. και παλιν· “Ηµεις δε ου το πνευµα του κοσµου ελαβοµεν. Οιδα ανθρωπον προ ετων δεκατεσσαρων “ και τα εξης. αληθειαν λεγω και ου ψευδοµαι. ∆ια ταυτα ουν εδοξασθη απο Θεου και εγενετο απαθης και αγιος. “και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτω και περι του αγιου Συµεων και λεγων ου παυσοµαι. ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. την παντελη του ιδιου θεληµατος απονεκρωσιν”. (136) ως ειπειν. τους δε ακροατας προς ζηλον διηγειρα και προς την εκεινων παρωτρυνα µιµησιν. ταυτην ηγου λεγεσθαι αναχωρησιν τελειαν του κοσµου. µαλλον δε ψυχης της ουτω γενεσθαι αξιωθεισης και του κοσµου παντος χωρισθεισης. νοησαι καλως δυναται. Ω µακαριας φωνης. Ποιος γαρ. Τι δε και εµαυτον ωφελησαιµι η τον εµον πατερα τον αγιον εκ των επαινων καν ολως. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου. ως εξισωθηναι πολλοις των περιφανεστερων εν µαρτυσι.γαρ ειµι οτι απολει ο Θεος παντας τους λαλουντας το ψευδος. αλλ’ ετι τα παρ’ εκεινου πραχθεντα και ως δυνατον ρηθεντα. λαβων εν εαυτω ολον. ωσπερ προικα πατηρ υιω κληρον διδωσι. εξ υµων. ως πολλους των παλαι αγιων πατερων υπερβαλεσθαι. τον Παρακλητον· και τοτε. ουτω καµε τον αναξιον δουλον αυτου Πνευµατος Αγιου ακαµατι και δωρεαν επλησε. ινα των ταυτα λεγοντων το οκνηρον και ραθυµον απελεγχηται. εκεινους µεν εκ των λογων ουδεν ωφελησα. Παντως ουδεν. θλιψεις δε πειρασµους τοσουτους υπεµεινε. ειπε µοι. “Ευλογητος ο Θεος “ λεγων. Πρωτον γαρ παντων τουτο εγραψεν. Προς . αναγκαζει µε και ακοντα λεγειν α λεγειν ου εβουλοµην ουδεποτε και δηµοσιευειν οντως του Θεου το φιλανθρωπον. και τουτο (135) ποιειν µε Παυλος ο θειος διδασκει. ινα ιδωµεν τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν. µη δυνασθαι ειναι τινα τοιουτον αρτι µητε τοις εργοις εις τας των εκεινοις δοθεντων χαρισµατων καταξιουµενον. Εκοπιασεν ο µακαριος πατηρ ηµων και αγιος Συµεων. Η γαρ των πολλων απιστια των λεγοντων εις βλαβην των ακουοντων. αναγκης δε µοι επικειµενης µη βουλοµενος λεγω και περι ηµων αυτων των αναξιων. α και λαλουµεν”. µη οτι γε ειπω διεπραξατο.

αδελφε. Οι γαρ αλλως πως εν τοις εαυτων θεληµασι καν οπωσουν η εν τισι καλοις το δοκειν πορευοµενοι. ηµεις υποµειναι ταυτα ου θελοµεν. Παθε και αυτος δια την σεαυτου σωτηριαν.γουν τουτους και τους τοιουτους ο ∆εσποτης λεγει Χριστος· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. ως ακουεις. Εκαλουν γαρ αυτον. φιλος τελωνων και αµαρτωλων”. ην οι αποτµηθεντες του κοσµου και τω εαυτων αποθανοντες θεληµατι βλεπουσιν. ως εκεινος επαθε δια σε. φαγον και οινοποτην. αδελφοι. ου µη ιδωσι την ζωην. τω λαω υπο Πιλατου . Ει γαρ ταυτα προς δοκιµην και πειραν επερχοµενα φερειν εν υποµονη πασιν ηµιν ο Θεος ενετειλατο. ο αγιος Συµεων. ως ο αγιος ειπε Συµεων. Αλλα µωρον ηγη τον µακαριον Συµεων και αισχυνη µιµησασθαι τας πραξεις αυτου. εξουδενωθηναι και λοιδορηθηναι και ως εις των αφανων και αφρονων και ευτελων και παραπεσοντων. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου. εις φυλακην εµβαλλοµενον και απο φυλακης εκβαλλοµενον. Συν τουτοις ακουεις παλιν ως φονεα και κακουργον δεδεµενον συροµενον τον Κυριον και ως ενα των ευτελων παρισταµενον τω Πιλατω. Πως. γενη ξενος του ιδιου θεληµατος. πως νεκροι γενησοµεθα. ειπε. υπο στρατιωτων ραβδουχων αγοµενον. πως. ∆ευτε προς µε καγω αναπαυσω υµας”. πλανον. Ελεγον γαρ· “∆αιµονιον εχεις”. αλλ’ ουδε καταφρονηθηναι παρα παντος ανθρωπου και ως εις των επιληπτων και προσαιτουντων εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως λογισθηναι. Ουδαµως. πως οι µη γεγονοτες δια Θεον νεκροι ζησοµεν την εν Χριστω κεκρυµµενην ζωην. υπερ ηµων. Ουδαµως. Ει ουν συ ταπεινωθηναι και υποταγηναι. θλιβηναι τε και ατιµασθηναι. ου καταδεχη γενεσθαι. θεασοµεθα τον Θεον ενοικησαντα ως φως εν ηµιν. οπερ εστι το γεωδες φρονηµα της σαρκος. µαλλον δε δι’ ηµας ηκουσε. αλλα ζη εν ηµιν το µη θελειν ταυτα παθειν. Ταυτα δε και ο µακαριος πατηρ ηµων. Ει δε µη νεκροι τω κοσµω και τοις εν κοσµω γενοιµεθα. διαµονωντα. µαλλον δε ου προς δοκιµην και πειραν. αλλα προς (137) καθαρσιν των ψυχων ηµων επαγοµενα. µηδεις πλανατω υµας. και παλιν· “Ιδου ανθρωπος φαγος και οινοποτης. Μιµησαι Χριστον τον Θεον. ραπισµα καταδεχοµενον υπο δουλου.

παραδιδοµενον. ως εκεινος επαθεν. εµπτυοµενον και ειρωνικως ακουοντα· “Ιδε ο βασιλευς των Ιουδαιων”. και αυθις· “Ει Υιος εστι του Θεου. ευχαριστουντα και ευχοµενον υπερ των φονευσαντων αυτον και την ψυχην εις χειρας παρατιθεντα του Πατρος αυτου. αναρτωµενον. ραπιζοµενος. του εν τοις ουρανοις”.”ερωτωµενον ακανθαις στεφανουµενον. φησιν. Πορφυραν κοκκινην παικτικως ενδυοµενον. τεσσαρακοντα πληρεις λαµβανων πληγας. αισχυνοµεθα µιµησασθαι και παθειν. κατα κεφαλης ραπιζοµενον και “Τις εστιν ο πταισας σε. ο υπερανω παντων των ουρανων και τα (138) παντα διακρατων τη χειρι αυτου. (139) Ουκ αρκουσι ταυτα σοι παντα εις µιµησιν. και ουτω µετα το ταυτα παντα παθειν. ενδυοµενον παλιν τα εαυτου ιµατια. σωσον σεαυτον και καταβηθι απο του σταυρου”. Ειτα τι. χολην ποτιζοµενον. την επιθανατον δηλουσας αποφασιν. ευδηλον οτι ουδε της δοξης αυτου συµµετοχοι γενησοµεθα· ου γαρ εργω αλλα . φραγγελοµενος. καταβατω νυν απο του σταυρου και πιστευσοµεν εις αυτον”. “Λαβετε αυτον” φασκοντος “υµεις και σταυρωσατε”. ειθ’ ουτω τον εαυτου σταυρον επιφορτιζοµενον και επι του τοπου γινοµενον και τουτον ορωντα πηγνυµενον και µονον υπο των φιλων και µαθητων εγκαταλειποµενον. Εννοησον ουν πως ην αποδοθεις µεσον αυτων. αδελφε. “Οστις γαρ. τω κιονι προσδεσµουµενος. προσκυνουµενον τε και εµπαιζοµενον. ∆ιο και ο Παυλος φησιν· “Ει συµπασχοµεν και συνδοξασθησοµεθα”. ∆ια ποιων δε αλλων εργων η πως συνδοξασθηση αυτω. λογχη νυττοµενον. εγγελωµενος. υπο ληστου βλασφηµουµενον. Ει δε τα παθηµατα αυτου. επαισχυνθησοµαι καγω αυτον εµπροσθεν του Πατρος µου. ο παση κτισει και αυτοις τοις Σεραφειµ αθεωρητος. ωθουµενος. εκδυοµενος. τον τραχηλον σχοινιω δεσµουµενον και επι τον θανατον απαγοµενον. εις το πραιτωριον εισαγοµενος. επαισχυνθη µε και τους εµους λογους. µετα ταυτα παλιν αποδυοµενον. α υπεστη υπερ ηµων. χλευαζοµενον και ακουοντα· “Ο καταλυων τον ναον και εν τρισιν ηµεραις εγειρων. αλλ’ αισχυνη ουτω ταυτα παθειν. αντωθουµενος. πυγµιζοµενος. τας χειρας και τους ποδας υπο των στρατιωτων καθηλουµενον και κρεµασθαι αφιεµενον.

ηδυναµην και τα εµαυτου κακα αποκλαιεσθαι και µηδεποτε διδασκαλου εργω επιχειρειν η κατηχειν την υµετεραν αγαπην η καν ολως αλλοις υποδεικνυειν τας της σωτηριας οδους. καθως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν. µη και επ’ εµοι το ∆αυιτικον εκεινο προσφορωτατα λεχθησεται ρηµα· “Τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος· Ινα τι συ εκδιηγη τα δικαιωµατα µου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. δωρουµενος αυταις απεντευθεν ηδη την βασιλειαν των ουρανων. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. ουτε της πνευµατικης αυτου αναστασεως συµµετοχοι γενησωνται. συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω”. διδωσι δια του Παναγιου αυτου Πνευµατος. Και τις η απατη αυτης και εις οιον βοθρον και δεσµον καταγει τους κρατουµενους υπ’ αυτης. Αδελφοι και πατερες. ∆ια γαρ του Αγιου Πνευµατος η αναστασις παντων γινεται· και ου λεγω την επι συντελεια των σωµατων αναστασιν – σαλπισει γαρ τοτε ο αγγελος και τα νεκρα σωµατα αναστησονται -. ην ο απαξ αποθανων και εγερθεις και δια παντων και εις παντας (140) τους αξιως βιουντας ανισταµενος και τας συναποθανουσας αυτω τη προθεσει και τη πιστει ψυχας συνεγειρων. Και περι απογνωσεως και της εν ταυτη διαφορας.λογω µονω εσµεν. Λογος Ζ΄. αλλα την καθ’ εκαστην γινοµενην των νεκρων ψυχων πνευµατικως πνευµατικην αναγεννησιν και αναστασιν. ο ταπεινος. (141) Περι προσπαθειας της εις τους συγγενεις. πιστοι· εργων δε µη προσοντως. νεκρα υπαρχει η πιστις ηµων. µαλλον µεν ουν και ευπροσδεκτου υπαρχοντος αυτω. Και τι εστι το “Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. αλλ’ οµως εµου αναξιου τυγχανοντος του τοιουτου πνευµατικου εγχειρηµατος. ουτε Πνευµα λαβωσιν Αγιον. . ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουτως εχοντες. Αµην. οτι οι µη τα παθη Χριστου δια µετανοιας και υπακοης µιµησαµενοι και του θανατου αυτου µετοχοι γεγονοτες. ως ωφελον γε αει σιωπαν. ουχ ως εναντιου οντος του πραγµατος τη του Θεου εντολη. διο και δεδοικα. ∆ια τουτο τοιγαρουν λεγω και λεγων ου παυσοµαι.

(142) Αλλ’ ιδωµεν. προτιµων δε τα εναντια τουτων και ποιων αυτα. ει δοκει. αφ’ ης ουκ ενι διαδρασαι τον απαξ εµπεσοντα εις τας τιµωριας αυτης. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” και παλιν· “Σπουδασατε εισελθειν δια της πυλης της στενης”. ητις εστιν ο Χριστος. αλλα καταφρονων µεν αυτων. ο δε ταυτα ακουων ου µονον ου προαιρειται µετανοειν και βιασασθαι εαυτον εισελθειν δια της στενης πυλης. οιονει συµφορησας. οταν ο µεν Θεος προστασση και διαρρηδην βοα· “Μετανοειτε. κατα καιρους απορριπτει. Και ινα εξ ενος σαφες υµιν ποιησω το του λογου προκειµενον. (143) Α καγω πρωτος. αδελφοι. ο ταλαιπωρος. Επειδη δε δια πολλων των εαυτου µηχανηµατων ο παµπονηρος διαβολος και εχθρος των ψυχων ηµων εις το τοιουτον βαραθρον τους πλειονας η και σχεδον απαντας οµου. της προς τους συγγενεις . εστι δε και δια µιας ταυτης. και την ευθειαν οδον. εστιν ο εκβαλλων τους λογους εις τα οπισω. της φερουσης εις την ζωην την αιωνιον. οπερ της πλατειας µαλλον και ευρυχωρου οδου σηµειον εστι και ουχι της στενης και τεθλιµµενης. µαλλον δε τα του διαβολου. εκπληρων και εν λακκω βορβορου κειµενος και εν αισθησει υπαρχων των ιδιων κακων. αλλα διερχοµενος πασας τας ηµερας της ζωης αυτου εν µετεωρισµω και διαχυσει ψυχης. βοω κατωθεν κραζων και τους εξωθεν παριοντας απαντας προσφωνων· “Πορρω που του δεινοτατου τουτου λακκου γινεσθε. ουτω τοινυν και ο τοιουτος εκβαλλει του Θεου τους λογους εις τα οπισω και τα εαυτου θεληµατα. τις εστιν ο µισων παιδειαν και τις ο εκβαλλων τους λογους αυτου εις τα οπισω. πορευεσθε! Και µηδεις εκκλινη δεξια η αριστερα και ωδε συν εµοι τω παναθλιω και δυστυχει εµπεσειται και στερηθειη µετα των επιγειων και τα επουρανια αγαθα”. Ο δε µη παση ισχυϊ και δυναµει ψυχης τας εντολας του Θεου προ των οφθαλµων αυτου εχων αει και φυλαττων αυτας. Ο µη πειθοµενος τοις του Θεου νοµοις µισει την εκ των λογων του Κυριου παιδειαν και βυει τα ωτα αυτου του µη ακουσαι λογον της εσχατης ανταποδοσεως των αµαρτωλων η του πυρος εκεινου του αιωνιου και των κολασεων του αδου και της κατακρισεως της αιωνιου εκεινης. προστιθεις τοις εαυτου κακοις καθ’ ωραν κακα και ανεσιν σωµατος και θεραπειαν υπερ την δεουσαν χρειαν επιζητων. ποιει.

η και ως σχοινιω χρωµενος. ο µηδε οτι εν νοσω η πτωµατι κειται ολως πειθοµενος.λεγω προσπαθειας. ως µητε νοµιζειν τουτους εν απογνωσει γενεσθαι. επειτα και πως αυτους εις κρηµνους και βαραθρα . καθ’ οσον οιοι τε ωµεν. και δεδεµενους οντας απο του τραχηλου αναλγητους (144) διακεισθαι. παντα δε δευτερα της εαυτω τιθεναι φρονησεως η µαλλον ειπειν αφροσυνης και αναισθησιας. διαναστησεται και παντα αλλα – τα βιωτικα λεγω – εις ουδεν λογισθησεται και τη µετανοια θερµως προσελθη· ο δε δευτερος. πως µεν της ευθειας οδου απαρξαµενοι. και εν πυθµενι αδου καταβιβασας και ενδεσµησας αφιησι. υπερεπερισσευσεν η χαρις” και οτι “χαρα µαλλον γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. τον ολεθρον τουτον. πνευµατικοις. φυγωµεν. Αλλο γαρ το εις πληθος εµπεσοντα κακων της εαυτου σωτηριας απογινωσκειν τινα. Πανουργως γαρ ενριζοι εν τοις τοιουτοις και σεσοφισµενως εµποιει την απογνωσιν επι τοσουτον. ει περι µετανοιας και της του Θεου φιλανθρωπιας διδαχθη και µαθη οτι ουκ εστι πληθος αµαρτιων ο µη εξαλειφει η µετανοια και οτι “οπου επλεονασεν η αµαρτια. Ουδαµως! Αλλα δεον ηµας λογοις προτερον. δυσανακλητοτερος ων. και ετερον το ως καλω τω κακω χρασθαι και εν πληροφορια ειναι οτι καλον τι ποιει. πως δε ο εχθρος αυτους µεµονωµενους ευρων το της προσπαθειας σχοινιον απατηλως τοις εαυτων τραχηλοις εµπεριεδησεν. ο εχθρος εφ’ ενος εκαστου τραχηλω αποδεσµων αγει και συνπεριαγει παντας τους τον τοιουτον καταδεξαµενους δεσµον. Πως γαρ και ιατρευθηναι καταδεξεται. εκ τε του θειου Ευαγγελιου και των λοιπων αγιων Γραφων αναλεξαµενους. πληροφορησαι και δειξαι αυτοις. παρακαλω. εις κρηµνους φρικτους τε και βαραθρα αµαρτηµατων χαλεπα και ασυγγνωστα και εις αυτον καταποντιζει τον της απογνωσεως λακκον. εκκλιναντες ηπατηθησαν. εις απαν απαναινεται τοις τοιουτοις φαρµακοις ιατρευθηναι. µητε πειθεσθαι ταις θειαις Γραφαις. αγαπητοι. επιθυµησειε ποτε των πολλων εκεινων απαλλαγηναι κακων και του δυσβαστακτου φορτιου κουφισθηναι το αυτου συνειδος. Ο µεν γαρ προτερος. ισως εαυτου γενοµενος και κατανυγεις. µητε µην πιστους ηγεισθαι τους περι τοιουτων λεγοντας προς αυτους. οπερ χειρον πασης εστιν απογνωσεως.

προς τους ουρανους ελευθερους ηµας συµπαραλαβουσα ανελθη. Ιδε που συρων ο διαβολος αυτον αποφερει”. αλλα µην και αυτην ηµων την δουλειαν ην δια της αµαρτιας τω . Αλλα µη αποκαµητε. απερ υπεσχετο δια της του Πνευµατος χαριτος καθαρως τοις προσεχουσιν αποδειξειεν. ενηχουσα οιον αυτην τους λογους αµα τε τω ταυτης φωτι φαινουσα και υποδεικνυουσα παντα απερ προειποµεν. πως µετα χαρας τον δεσµον καταδεχεται. και οιονει πως λεγουσα προς ηµας· “Ιδε η οδος. (146) Ο Κυριος και Θεος ηµων Ιησους Χριστος. προς την ηµετεραν ταλαιπωριαν και κακωσιν. εκειθεν την αρχην ποιησοµεθα. (145) και ως ουκετι δυναµενους ελευθερωθηναι και προς την γην ανελθειν. Υιος ων γνησιος του Θεου και Πατρος. Και ουτω τους πειθοµενους τοις λογοις της θειας Γραφης και εις συναισθησιν των οικειων ερχοµενους κακων και συνοµολογουντας και ουτως εχειν συντιθεµενους τα κατ’ αυτους. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων. ωφελιµος γαρ ο λογος. συνθρονος τε και οµοθρονος. εν τω Πατρι µενων και ο Πατηρ εν αυτω. τηνικαυτα και τα φαρµακα τοις τραυµασιν αρµοζοντα δια των λογων αυτων επιδωσοµεν. ει µη ανωθεν και εξ αρχης του βιου και της εις το µοναχικον σταδιον εισοδου ηµων τον λογον αναγαγοντες. συνευξασθαι δεοµαι παντων υµων. και που και πως εν τω αδη καταβιβασας. αφεις αυτους υπεχωρησε. και παντα καθεξης ανελλιπως υποδειξασα και πως τους εκεινου βροχους δυνηθωµεν διαφυγειν εκδιδαξασα. το σχοινιον. ουχι δια την εµην αξιαν. οµοουσιος τε και οµοφυης και οµοδοξος. ιδε ο εχθρος. αλλα δια την υµετεραν ωφελειαν. κατα τον ειρηκοτα σοφον. Μελλοντι µοι δε προς τας αποδειξεις των πραγµατων ελθειν και τον αγωνα του λογου τω αλογω και αµαθει επειγοµενω αναδεξασθαι. Τουτο δε ουκ αλλως αν γενηται ηµιν δυνατον. ινα η χαρις του Παναγιου Πνευµατος φαιδροτερον επιλαµψασα ολην µου καταφωτιση την διανοιαν και τον νουν και δωη αξιως ειπειν τι. Ουτω γαρ και ως εν οδω βαδιζων ο λογος. καθ’ οσον εστι και θεοπνευστος. το επι του τραχηλου αυτων σχοινιον εναπεδησε. και αυτη ηµων η πνοη εν χειρι Θεου του πεποιηκοτος ηµας.αµαρτηµατων εµπεριηγαγε· και µετα ταυτα δειξοµεν αυτοις και πως τω βαθυτατω λακκω εναπερριψε. ιδε η εκπτωσις αυτης. Ιδε ο αδελφος.

φησι. τους απο Αδαµ και µεχρι της εσχατης ηµερας τεχθησεσθαι µελλοντας .. ∆οκει γαρ ευληπτον ειναι και απλουν το λεγοµενον. οτι και υπερ αργου λογου . οτι ανεληφθη και καθηται εν δεξια του Θεου και Πατρος. κατακριθη. ως αυτον εκεινον ολον απαρνησαµενος. ανηλθεν αυθις προς τον εαυτου Πατερα µετα δοξης. (147) Πιστιν ενταυθα ου ταυτην λεγει οτι Θεος εστιν ο Χριστος µονον. “Ο πιστευσας. αγαπητοι αδελφοι. κεραιας η ενος ιωτα. ο δε απιστησας κατακριθησεται”. κηρυξατε το ευαγγελιον παση τη κτισει διδασκοντες” παντας. ως ειρηται. αλλα την περι πασων των παρ’ αυτου λεχθεισων αγιων εντολων περιεκτικωτατην πιστιν την συνεχουσαν πως εν εαυτη πασας τας θειας αυτου εντολας και πιστευουσαν µηδεν ειναι αργον µεχρι και µιας κεραιας εν αυτοις. και προσταγµατα δους σωτηριας τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις. οτι εσταυρωθη και απεθανε και ανεστη. Και εικοτως· ο γαρ εις τα µεγαλα πιστευσας αυτω οιον οτι Θεος ων ατρεπτως εγενετο ανθρωπος. αλλα παντα εως ενος ιωτα ζωη και ζωης αιωνιου προξενα· ως αν ο πιστευων ουτως εχειν αυτας και δια του αγιου βαπτισµατος συνταξαµενος ταυτα παντα φυλασσειν και απαραλειπτως ποιειν σωθησεται. λεγοντι δε αυτω” “Αµην λεγω υµιν. οτι αναστας των θυρων κεκλεισµενων εισηλθε και ωφθη τοις εαυτου µαθηταις. ως οιδεν αυτος. εγνωτε τι εστι τουτο ο λεγει· “Ο πιστευσας και βαπτισθεις”. Ειτα τι. Αρα ουν. η και περι τουτου ειπω προς την υµετεραν αγαπην. οτι µελλει ερχεσθαι κριναι ζωντας και νεκρους και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου προτερον δηλονοτι εξαναστησας παντας ηµας. παραγγειλας αυτοις και ειπων· “Πορευθεντες. αλλα “παντα οσα ενετειλαµην υµιν”. εχει δε εγκεκρυµµενα εις βαθος αυτου τα νοηµατα. ο δε απιστησας εν τινι τοις λογοις αυτου µεχρι και µιας. εµπεριπατησας τε και συναναστραφεις ηµιν τοις ανθρωποις ουσιν αµαρτωλοις. κατηλθεν εκειθεν ολως τους πατρωους κολπους µη λιπων. και βαπτισθεις σωθησεται. “Παντα” δε ειπων ουδεν αφηκεν ο µη φυλαξαι προσεταξεν.απατησαντι ηµας εχθρω εδουλευσαµεν απιδων και κατελεησας ηµας τη αφατω φιλανθρωπια αυτου βουληθεις εξελεσθαι της δουλειας και αισχιστης πλανης ηµας. και γενοµενος επι της γης. ουχι τοδε “τηρειν” η τοδε. ειτα παλιν· “Ο απιστησας”.

µαθηται ειναι του Χριστου µαταιως νοµιζουσι· και λυοντες καθ’ ωραν ουχι µιαν και την ελαχιστην των εντολων αλλα πολλας και µεγαλας. ετι δε και την εαυτου ψυχην. ου δυναται µου ειναι µαθητης” και οτι “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. Ο τοινυν επ’ εκεινοις τοις φρικτοις και υπερ νουν και υπερ πασαν ανθρωπινην διανοιαν πιστευων Χριστω και τοις γεγονοσι και µελλουσι γενεσθαι παρ’ αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου πειθαρχουσαν εχων και συντιθεµενην αυτου την ψυχην. ως τω τυχοντι ανθρωπω διαπιστει λεγοντι οτι και υπερ αργου λογου λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα της κρισεως· και οιεται γελων και αισχρολογων και µαταιολογων σωθηναι. εν δε τοις ελαχιστοις ως ψευδοµενου καταφρονει αυτου του των ολων Θεου και ∆εσποτου· και πιστευειν λεγων εν τοις αλλοις αυτω ως Θεω. (149) αλλ’ εξ εναντιας και αγαπωντες αυτους µαλλον. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και· “Ο φιλων πατερα η µετερα υπερ εµε ουκ εστι µου αξιος” και οτι “Ο ερχοµενος προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µετερα και τους αδελφους και τας αδελφας και την γυναικα και τα τεκνα. αλλα και . Οτι εν µεν τοις µειζοσιν οµολογει πιστευειν Χριστω. Ουτως αρα και αυτοι οι ερχοµενοι δηθεν προς αυτον δια της αποταγης και ου µισουντες απαντας τους εαυτων συγγενεις. ουδεν ολως εναντιον ποιειν τι νοµιζουσι. οτι ουχι παραβασιν ολως ταυτα εντολης ειναι λεγουσιν. ακολουθειν νοµιζει τω δι’ αυτον σταυρωθεντι Χριστω· και πλειον φιλων τους εαυτου γονεις. πως αρα πιστος εσται και µετα πιστων συγκαταριθµηθη. µαλλον µεν ουν και µεγαλους εαυτους εν τη του Θεου βασιλεια ουτως εχοντες υπολαµβανουσιν εσεσθαι· και το µειζον απαντων κακων. πως ο τοιουτος πιστος και ουχι µαλλον ως απιστος η και χειρων απιστου κατακριθησεται.λογον δωσουσιν οι ανθρωποι εν ηµερα κρισεως” απιστων. ταλανιζοντος εκεινου τους γελωντας και µακαριζοντος τους πενθουντας· αλλα και εαυτον µη απαρνουµενος µηδε τον σταυρον βασταζων. ετι δε και την εαυτων ψυχην απαρνουµενοι. (148) απιστων δε αυτος οπηνικα λεγοντος ακουει· “Ο θελων οπισω µου ελθειν. αξιον ειναι αυτον του Χριστου απο ψυχης εχει.

απαρχοµεθα της εις ουρανους φερουσης οδου. οµοιως και ηµας φυλαττειν προσεταξεν. Τι τουτο. κεχωρισµενοι τουτων απαντων τη απροσπαθει προαιρεσει γενοµενοι και υπερ τους εν ορεσι και σπηλαιοις λαµπροτεροι τη πιστει και τω βιω αναφανεντες. ∆ια τουτο τοιγαρουν τη εντολη του Κυριου χρωµενοι βοηθω . ου προαιρουµεθα δε δια το ασθενειν ηµας τη πιστει και τη αγαπη τη εις Χριστον.ηµας αυτους. πασιν αποτασσοµεθα και τη στενη και τεθλιµµενη οδω προσερχοµεθα και οιονει πως του κοσµου σωµατικως και των του κοσµου αποτεµνοµεθα. εις το σταδιον της γυµνασιας των αρετων δια πολιτειας οιονει και ασκησεως κατα την εαυτου προαιρεσιν εκαστος βαδιζοντες η και οξυποδουντες και τρεχοντες. συν τουτοις δε πεδια και παραδεισους τοπους τε τερπνους και συσκιους και ωραιοτατους και παντοδαπους καρπους εν αυτοις. πειθειν ασυνετως επιχειρουσιν. Τουτων ουτως εχοντων ουδεν ηµας εκ των ειρηµενων η δελεασαι και την αισθησιν ηµων κατασεισαι η παραβλαψαι δυνησεται. και ουτως απ’ αλλης χωρας και τοπου και πολεως προς ετεραν απαιροντες κατοικιαν και µονην (150) αφικνουµεθα. Αλλ’ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Πορευοµενων γαρ ηµων εν τη οδω του . Σκοπει µοι δε εντευθεν αρτι καλως των λεγοµενων την δυναµιν. ειτα θηριων πληθος πολυ και ληστων και ανδροφονων κατα τοπους εγκεκρυµµενα συστηµατα. Ινα την απροσπαθειαν των ειρηµενων κτησωµεθα. Υποζωγραφει µοι τω νοΐ οδον τετριµµενην ολην τοις ποσι των προλαβοντων καλως. απερ εν τω κοσµω φυλαξαι δυναµεθα µεν.ως δι’ ηµας και την ηµετεραν ασθενειαν λεχθειση -. Και οτι τουτο αληθες εστι µαρτυρουσι παντες οι προ νοµου και εν νοµω και µετα την του Σωτηρος παρουσιαν µετα παιδων και γυναικων και των εν απασι βιωτικοις µεριµνων και φροντιδων ευαρεστησαντες τω Κυριω. ∆ια τουτο γαρ και απο του κοσµου απαιροντες. Παντα τοινυν οσα τοις αποστολοις ο Χριστος και Θεος ενετειλατο. εποµενους τοις προλαβουσιν αγιοις και την αυτην οδον πορευοµενους ην κακεινοι εβαδισαν. αυτικα ταις εντολαις εποµενοι του Κυριου και τοις προσταγµασιν αυτου πειθαρχουντες. Ενθεν τε κακειθεν ορη µοι νοει και υλας και κρηµνους και σκοπελους και φαραγγας. αντιποιουµενους του λογου της αληθειας.

ποτε δε βρωµατων απηγορευµενων γευσεσιν. ουδεις ουτε των ληστων εκεινων ουτε των θηριων φανερως και αναιδως ηµιν επιβαινει η τολµα προσεγγισαι ηµιν. και πολλας ετερας επινοουσι τας παγας ηµιν και ποικιλας τας αφορµας· ουκ εν ηµερα δε µονον αλλα και εν αυταις ταις νυξι. δεικνυοντες εκ των µη κατορθωκοτων τινας και µαλιστα τους εγχρονισαντας εις την ασκησιν και µηδεµιαν εκ του χρονου ευροντας ωφελειαν δια το µη εν γνωσει και ευσεβει λογισµω τρεχειν αυτους εν τω δοκειν τον δροµον των εντολων. και ιδου εισιν αριθµω µη καθυποβαλλοµενα. και ουδε εγρηγοροτων µονον αλλα και καθευδοντων. και µαλιστα εαν οδηγω επακολουθωµεν και συνοδοιποροις συµπορευωµεθα αγαθοις. οι δε και ανονητα ταυτα και µηδεν τους κοπιωντας ωφελειν δυναµενα. Αλλοι οτι ουδε εστι ποτε τελος της οδου ταυτης ουδε εσεται λεγουσι. οις εικοτως και τα κατα Θεον αυτων διαβηµατα περικοπτεται. ηµιν επανιστανται. Αλλα µην υποδεικνυουσιν ηµιν και τα των τοπων τερπνοτητας κατα χωραν και την ωραιοτητα των καρπων και παραινουσι µικρον αναπαυσασθαι εις παραµυθιαν των πονων της οδοιποριας και φαγειν υποτιθενται απο των καρπων το ηδυ πλεον επιφεροµενων της ενουσης αυτοις θεωριας. οι µεν απειλαις χρωνται και φονιω προς ηµας βλεπουσιν οµµατι. οι δε δελεασµοις τισι και καλακειαις (151) και φιλικαις οµιλιαις. ποτε µεν γαργαλισµοις και εκκρισεσι. (152) Αλλα τι θελω παντα υµιν εξηγησασθαι τοις πνευµατικοις µου αδελφοις.Κυριου και Θεου ηµων εντολων και διερχοµενων αµεταστρεπτι µεσον απαντων των ειρηµενων. αλλ’ ιδιορρυθµια και οιησει τουτο ποιειν. Και οι µεν αυτων αδυνατον ηµιν υποτιθενται το µεχρι τελους υπενεγκειν τα εν τη οδω δυσχερη. εκταρασσειν ηµας οιοµενοι και της ευθειας παρατρεψαι οδου. τα του αντικειµενου ηµιν διαβολου και των αυτου πονηρων πνευµατων ενεδρα τε και δεινα πανουργευµατα! Αλλα τα . αλλοτε δε και µετα φανων και λαµπαδων ωσει ξιφηρεις λησται ληστρικως επερχοµενοι θανατον ηµιν επισειουσιν. ποτε δε εγγιστα γεγονοτες. Πλην οµως ποτε µεν µακροθεν. δειλαινοµενοις και υποστρεφουσιν εις τα οπισω και εαυτους δια της αµελειας τω πονηρω εµπαρεχουσιν εις το εργασασθαι εις αυτους τα δοκουντα αυτω.

Αρα ουν ουτως τρεχοντος σου ηρεµησε του µηκετι πολεµειν σε ο Σατανας η ποτε ηρεµησει. . επειτα και απο των θειων Γραφων τα περι αλλων και προς αλλους ειρηµενα επι ανατροπη θολερα και παραβασει της εντολης ηµιν υποτιθησι λεγων· “Τιµα τον πατερα σου. ο επηγγειλαµην υµων τη αγαπη αποδειξαι πειρασοµαι· τι δε εστι τουτο. και ταυτην µετα των αλλων απαντων φυλαξασθαι.πλειστα παρα τοις σπουδαιοις διερευνασθαι εασας και παρασχων αυτοις εκ των ολιγων τουτων τας αφερµας. την πιστιν ηρνηται”. (153) οτε τη µοναδικη πολιτεια προσηλθοµεν. και απο των οικειων του σπερµατος σου ουχ υπεροψει· ο γαρ µη προϊσταµενος των οικειων. αγνοων ο δολιος. αλλα µαλλον και ευτονωτερον τρεχοντα. Ουµενουν ουδαµως! Αλλ’ ειδως οτι εντολην ηµιν δεδωκεν ο Θεος απαρνησασθαι πατερα και µητερα και πασαν απλως συγγενειαν σαρκικην. ετι δε και ολους ηµας αυτους· ου µονον δε αλλ’ οτι συνεθεµεθα τω Θεω. Ο δεσµος της προς τους συγγενεις ηµων προσπαθειας και οπως δεσµει ηµας δι’ αυτης ο διαβολος. µητε µην εις τα οπισω στραφεντα. Κατανοησον σεαυτον εν τη ειρηµενη οδω η επιβαντα αρτιως αυτης η επ’ αυτη επι χρονους βαδισαντα και παρα παντων εκεινων των ειρηµενων θηριων τε και ληστων πολλα µεν παθοντα εξ ων προειρηκαµεν. ποσω µαλλον η προς αυτον. ει προς τους γεννησαντας ηµας αναγκαια εστιν η υποταγη και τιµη. Πρωτον την των ιδιων µνηµην ανακινει και ανανεοι εν ηµιν. οτι ταυτα ειρηται ουχ ινα πλεον του Θεου τους γεννησαντας ηµας η τους συγγενεις αγαπωµεν και προτιµωµεν αυτους της αγαπης εκεινου. ως εικος. µητε φοβω καµφθεντα η απειλαις προς το εκκλιναι της ευθειας οδου η παυσασθαι του προσω βαινειν. και µαλιστα τους κατα των αλλων παθων την ανδρειαν επιδειξαµενους και τον στεφανον αραντας. Και σκοπει µοι παλιν ακριβως του λεγοµενου την δυναµιν. αλλ’ ινα υπακοην παιδευθωµεν και µαθωµεν οτι. επειδη ουκ ισχυσεν εκ των ειρηµενων απαντων τι κατα σου. τι ποιει. κατα τον θειον αποστολον. και την µητερα. και δι’ ης ηµας τω σκοτει και τη απωλεια δυστυχως ο πονηρος παραπεµπει. µητε τη ωραιοτητι των φαινοµενων κλαπεντα προς ηδονην. τη χαριτι δε Χριστου µητε κολακειαις απατηθεντα. φησιν η θεια Γραφη.

ως εικος.τον αυτους και ηµας πεποιηκοτα Θεον. ω απατεων – καλον γαρ προς αυτον αντιστρεψαι τον λογον. Τοιγαρουν και οτε της απατης αισθανθωµεν και εν γνωσει γενωµεθα. ∆ιο και ει θελεις. εµοι εποιησατε”.. ινα παροµοιωθη τοις κτηνεσι και υπο αγνωσιας εις την των αλογων ταξιν καταπεση. (155) αυτος δε παλιν δια σου και δι’ αυτου . απροσπαθειαν τε εκτησω και απαθειαν παντελη. “Συ. τον κατα Θεον µαλλον συγγενη µου οντα η κατα σαρκα”. Και ποιαν αρα την απολογιαν εξεις η τι ερεις ποιει τουτον εν τη ευχη και ωσανει συµπαθειας δακρυα χεειν και οιονει ενωπιον του Θεου προσφερειν αυτον ως δωρον ευπροσδεκτον εν τω λεγειν εν εαυτω· Ο εξαγων αξιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται”. Ταυτα υποτιθεµενος εν τω κρυπτω. Ουκ ορεξεις χειρα. τουτο ποιησω εις ξενον. τι παλιν προς ηµας εν τω αφανει κινηµατι της καρδιας υποψιθυριζει. Οικειοι δε του σπερµατος ηµων. ου ποιησεις αυτον τον πεποιηκοτα γνωρισαι Θεον. απο γε του παροντος εις αλλα µετρα και εις αλλην εφθασας προκοπην. και ουδεν σοι ολως µελλει περι αυτων”. και παλιν· “Ος εγενετο πατηρ ορφανων” και τα εξης. αλλ’ ετι δη αναβαλλεται και τω πονηρω αντιλεγει· “Παντως. φησιν. παριστα ισως και αυτον εκεινον τον συγγενη η κατα διανοιαν η και σωµατικως ενωπιον αυτου. ους. σπουδαζων καταγειν ηµας εις την φιλιαν αυτων και προσπαθειαν. ειτε αφ’ ηµων αυτων ειτε απ’ αλλων των οδηγουντων η συµπορευοµενων εν τη οδω του Κυριου ηµιν. ουχ οι συγγενεις αλλ’ οι οικειοι εισι της πιστεως. ου διανοιξεις αυτου τον νουν. (154) ην ουδεις των συνοντων σοι επισταται αδελφων. υπερορας και καταφρονεις των συγγενων σου. αγνοεις και δολιως υποσπειρεις ηµιν την κατα σαρκα συγγενειαν. ο οφειλω ποιησαι τω συγγενει µου. Ταυτα δε παντα πλανη σαφης και απατη του πονηρου. και· “Εφ’ οσον παλιν εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. και τοιαυτα υποβαλλει λεγων αυτω· “Πως το του Θεου πλασµα απολεσθαι εασεις. αποκρινεται ο δολιος εχθρος και λεγει αυτω· “Και παντως ουτω φροντιζει των παντων ο Θεος και ουτως οι παντες εις γνωσιν και πιστιν αυτου εναγονται· συ µεν δια των σων συγγενων ειτε και αλλοτριων. φησιν. Οτε δε και επι πασι τουτοις µη πεισθη τις.

Τοτε δη τοτε και ο αδελφος απατηθεις ισταται και ευλογως καταδεχεται δεσµευθεις παρα του Σατανα ουκετι αντιλεγει. το γε νυν εχον. εκκλινει της βασιλικης και ευθειας οδου ης απηρξατο· και οσον εκκλινει. ο εχθρος εις βαθος που της αυτου σκαιωριας µεθισταται και ενδοτερον υπεισερχοµενος κρυπτεται. Και ουτω πειθει εαυτον οτι χριστοµιµητον εργον επεχειρησε επιτελεσαι. πειθαρχησας τοις λογοις αυτου. προσεχε τι αρχεται λεγειν εν εαυτω· “Ψυχην ο σωσας. ποτε δε αποτοµως επιπληττειν επιχειρει. Το ακρον οιονει του σχοινιου λαβοµενος και µακραν γεγονως. Και απλως ενι εκαστω συµπεριφερεται κατα το θεληµα αυτου.ετεροι. επαινουσι µαλλον τον δυστυχη και “Μισθον εχεις µεγα”λεγουσι προς αυτον. Αλλοτε γαστριµαργον εαυτον αποδεικνυσι και αδιαφορον και τινας λογους λαλει. ως αν µη γνωσθη αυτου η επιβουλη. αναιδως ου παραιτειται ζητειν πανταχου την µνειαν περιφερων του συγγενους. αποκρυπτεται απ’ αυτου εν τω σκοτει. Και ει µεν εστι γνωριµος των κατα κοσµον τισιν. Η και που εασεις αυτον απελθειν. Οιδε γαρ οτι εκεινος αντ’ αυτου διηνεκως οχλει και νυσσει αυτον. εχων εν ταις αυτου χερσι το δηθεν σχοινιον της προσπαθειας και κρατων αυτο ασφαλως και σπουδαζων ολως µη γνωσθηναι αυτω. εαν καταλειψης παντως αυτον. Της ουν οδου ο αδελφος εκπεσων. µαλλον δε συνουλοι τη τραχηλου νοητως σαρκι το ταυτης παθος ωσπερ σχοινιον και ισχυροποιειται και αδιαλυτον γινεται. (156) απερχεται προς αυτους και ποτε µεν παρ’ αξιαν αυτους κολακευει και επαινει. . περι τουτου αυτον. επαν προς µεριµναν την οιανουν χωρηση του συγγενους ενεκα. ως ο κτησας”. ινα αποδεξαµενος δοση χρηµα τι. ην αυτος ζηµιωθησει. ο του σκοτους αληθως αρχηγος. Εξ ων η προσπαθεια αυξοµενη ριζοι. Εαν δε µηδεν ιδη διδοντα αυτω. Τουτου ουν γενοµενου. ουδε οχλει. ινα εις γελωτας παντας κινηση. “. αφεις αυτω την περι του συγγενους φροντιδα και µεριµναν. Και ορα µοι πανουργιαν του δεινου τουτου και ψυχοφθορου ληστου! ∆εσµευσας ουν αυτον τη προσπαθεια ουκετι εν τη οδω συµπεριπατει µετ’ αυτου. Τις δε αρτι εν ταις ηµεραις ταυταις ως συ. ινα µη ευθυς λυκου καταβρωµα γενηται και απολεσει αυτου την ψυχην. Οι δε ακουοντες. Αλλα τι. σαρκικοι οντες και τοις αυτοις κακοις εµπεριεχοµενοι.

και ου τουτο µονον. τι δει και λεγειν οση τουτων η προς τους συγγενεις υπαρχει προσπαθεια. αφιησι. Αλλ’ ευξωµεθα ηµεις εξ ολης προθεσεως και διανοιας. οι µετα πιστεως τον λογον ακουοντες. µη απατηθηναι ποτε µηδε δελεασθηναι. µηδε εασαι εξω πεσειν ηµας της οδου. αλλα βαδισαντες αµεταστρεπτι εν αυτη σπευσωµεν πορευοµενον εµπροσθεν ηµων φθασαι τον Ιησουν· και γεγονοτες αυτου εγκρατεις προσπεσωµεν αυτω και κλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος και θερµως αιτησωµεθα µη χωρισθηναι αυτον ολως ποτε αφ’ ηµων. Τοιγαρουν και οταν εις ταυτα παντα καταβιβαση τον ταπεινον µοναχον ο εχθρος ηµων διαβολος. Περι γαρ των αδιαφορως και καταφρονητικως ταυτη τη οδω προσερχοµενων και πολιτεια. τινα καταπιη. αλλα και κλεπτειν απο µικρων αρχεται και ουδε οτι κλεµµα εστι πειθεται. του περιπατουντος και ωρυοµενου ως λεοντος. Ειτα ψευδεται και οικονοµιαν το πραγµα ηγειται. αλλ’ αποβουκοληθεις τας φρενας υπο του παθους. τοτε και αυτο το ακρον δηθεν του σχοινιου εν τη ποιωθειση και ριζωθειση αµαρτια του παθους της προσπαθειας.Οθεν εκ του κατ’ ολιγον αποσπα αυτον της καθαρας προσευχης και τα κατα Θεον δακρυα εις εναντια αγνωστως µεταποιει και τηνικαυτα εις µισος και φθονον εναγει των εχοντων πλεον υπερ αυτον και µη διδοντων αφθονως αυτω· ου µονον δε αλλα και προς πασαν υπακοην ραθυµον αυτον και παρηκοον απεργαζεται. πληροφοριαν εχων ως ουκετι εκειθεν ανασπασθησεται. εκδοτους εαυτους προς παν παθος ποιησαντες. και προαιρουνται µαλλον αποθανειν η των εκεινου οδοντων και του δεινοτατου φαρυγγος εκσπασθηναι. µηδε παθει τινι δεσµευθηναι. οπου γε δικην αναισθητων ορνεων προς πασαν παγιδα του διαβολου εµπιπτουσιν οι τοιουτοι. οι και καταβρωµα αει του πονηρου γινονται. Ταυτα ουν ως εκ πολλων ολιγα περι των αγωνιζοµενων ειρηκαµεν. (157) ως εν στυλω τινι πεπηγµενω εν αδου µυχοις εµπειριειλησας. ει τι δ’ αν και ποιη υπερασπιζοµενος των ιδιων και συγγενων. µηδε δια µιας τινος µικρας η µεγαλης παραβασεως εκπεσειν της οδου της φερουσης εις ουρανους. ως τω Θεω δηθεν διδους τα εις τον συγγενη εξοδιαζοµενα. ητις αυτος εστιν εκεινος ειρηκως· “Εγω ειµι η οδος και η . ουκ εχει καταγινωσκουσαν αυτου την συνειδησιν.

αλλ’ ουδε υιοι και τεκνα Θεου χρηµατισωµεν. Τουτον ουν εκζητησωµεν. ει ο την αρετην υποκρινοµενος προς απατην πολλων και απωλειαν.Τουτο δε µονων εκεινων εργον εστιν. των ισαγγελων λεγω. µαλλον δε αυτος ηµας συνανενεγκη και συνδοξαση και των αιωνιων αγαθων δωρησηται την απολαυσιν. επαινετος και µακαριος. προς σωτηριαν πολλων και ωφελειαν εν προσποιησει κατα τους παλαιους πατερας σχηµατιζοµενος. (159) Περι τελειας αγαπης και τις η ταυτης ενεργεια. ου µονον εν τη εξοδω του βιου αλλα και νυν εις ουρανους αυτω συνανελθωµεν και συναναληφθωµεν. θεοµαχος και ανθρωποκτονος εδειχθη. Αδελφοι και πατερες. τω δοκειν µεν χρηστης και επωφελους. τη δε αληθεια θανασιµου τυγχανουσης και του Θεου και παντων των εν τω παραδειςω καρπων αποστερουσης τον ανθρωπον. απαθης ων. ουδε πιστοι και χριστιανοι δυναµεθα ειναι. (158) και εαν τουτο γενηται και συµβιοτευσωµεν αυτω και συµπολιτευσωµεθα. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. ινα τα τελουµενα τω διαβολω υπο των υποκρινοµενων την αρετην και ευλαβειαν αναµαθων επιστρεψη τους δρωντας τα κακα προς µετανοιαν και σωτηριαν και εξοµολογησιν. Λογος Η΄. ινα και κατασχωµεν αυτον. Και οτι εαν µη δια σπουδης εντευθεν ηδη της του Πνευµατος µεθεξεως γενωµεθα µετοχοι. ευδηλον οτι ο εµπαθειαν τινα. τουτον φθασαι σπουδασωµεν. Αµην. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. (160) χρηστοµιµητος οντως και συνεργος Θεου και σωτηρ ανθρωπων προφανως γινεται. αθλιος οντως εστι και παρα Θεω και ανθρωποις κατακεκριµενος υπαρχει και βδελυκτος. Ωσπερ γαρ ο διαβολος εν προσχηµατι οφεως και συµβουλης. ων η διανοια ου προσπασχει τοις ορωµενοις αλλ’ εξεστη της του σωµατος ταπεινωσεως. ων η αισθησις αναισθητος εστι του αερος τουτου και του κοσµου και των πραγµατων αυτου της αισθησεως.αναστασις και η ζωη”. των τελειως τω Θεω ενωθεντων και ολον Χριστον εν εαυτοις . ουτω και ο εν προσχηµατι κακιας πονηρους τινας λογους κατα το φαινοµενον εκφερων.

και ως εκεινον αυτον ειναι τον το κακον ποιησαντα λογιζοµενον εαυτον και τω Θεω εξοµολογουµενον και προσπιπτοντα και πενθουντα σφοδρως. Ω δεσµος αγιος. Τη αγια γαρ αγαπη εν Αγιω Πνευµατι πνευµατικως αυτοις συνδεθεις. Ειδον γαρ εγω ανθρωπον πολλα επιτηδευµατα και πολλους τροπους ποιουντα. µη γενοιτο. οπως µηδεν αυτον των γινοµενων η λεγοµενων υπο των συνοντων αυτω διαλανθανη· ουκ εποιει δε τουτο προς βλαβην. Και ειδον ετερον ουτω την σωτηριαν των αδελφων αυτου παραζηλουντα και θελοντα. ω ψυχης ουρανοφρονος. το του αµαρτησαντος εν λογω η εν εργω αναδεχοµενον προσωπον δηλονοτι. ως δοκειν αυτον µονον εν αληθεια υπερ εκεινων παντων λογον αποδουναι προσαπαιτουµενον και τη κολασει παραδοθηναι. ποτε δε και τας εαυτου οψεις και το στηθος αυτου τυπτονα υπερ αλλου. Κακον τοιγαρουν το επακροασθαι η παρατηρειν λαθρα τι ο πλησιον προσοµιλει η διαπραττεται. ως δοκειν εκεινον αυτον µαλλον η εκεινους των αρετων και πονων µελλειν αποληψεσθαι τους µισθους· επι δε τοις εν λογω η εργω καταπιπτουσι και τοις κακοις επιµενουσι τοσουτον ελυπειτο και εστενεν. αισθησει και γνωσει και θεωρια. (161) Και ειδον ετερον επι τοις κατορθουσι και αγωνιζοµενοις τοσουτον χαιροντα και την εκεινων προκοπην αποδεχοµενον. µαλλον δε ειπειν θεοφορουµενης και εν τη του Θεου αγαπη και τη του πλησιον σφοδρα τετελειωµενης! . ω δυναµις αφατος. αλλ’ οπως τον µεν λογω. τον δε ετερα τινι προφασει των εναντιων πραξεων και λογισµων αποστηση. απο διαθεσεως θεοµιµητου και Μωσαϊκης ολως σωθηναι µονον εαυτον θελοντα. Και ειδον τον τοιουτον ποτε µεν κλαιοντα δια τον δεινα. ουδε εις αυτην την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν προηρειτο και χωρισθηναι αυτων.ολοτελως κτησαµενων εργω και πειρα. ως πολλακις µετα δακρυων θερµων εξ ολης ψυχης δεεσθαι του φιλανθρωπου Θεου η κακεινους σωθηναι η και αυτον συν εκεινοις κατακριθηναι. αλλ’ εαν προς το ονειδισαι η εκφαυλισαι η λοιδορησαι η εκποµπευσαι εν καιρω απερ ειδεν η ηκουσεν· ει δε προς το συµπαθως και σοφως εν φρονησει τα του πλησιον επιδιορθωσασθαι και απο ψυχης υπερ αυτου µετα δακρυων προσευξασθαι τουτο ποιει. ποτε δε θρηνουντα υπερ του δεινος. ουκ εστιν πονηρον το τοιουτον. τον δε δωροις.

ως επι ορχηστρας η σκηνης αθλιως βοιουντες. οτι εκ Θεου γεννηθεντες και απαθανατισθεντες επουρανιου τε κλησεως µετοχοι και κληρονοµοι Θεου και συγκληρονοµοι Χριστου και πολιται των ουρανων γενοµενοι. Και ως ηδη σεσωσµενοι και τοις αγιοις κατειλεγµενοι ενσεµνυνοµεθα. του αερος τουτου ανεπαισθητως αισθανεται και ευθεως προς κλαυθµον και θρηνον αυτοµατως κινειται. χριστιανοι καθολου κληθωσιν. Ουκ εισι γαρ ως χρη. ωσπερ ο λεγοµενος ασπαλαξ. Οι δε γε του τοιουτου καλου εν γνωσει και θεωρια µηπω γενοµενοι. ινα δια των τοιουτων πραξεων καθαρθεντες τυχωσιν αυτου και τελεον ενωθεντες αυτω κοινωνιαν σχωσι µετ’ αυτου. ουτω και ηµεις ετι εν τοις τοσουτοις αγαθοις του Θεου µεσον οντες διακειµεθα. µηδε ζητησαντες αυτο εν επιµονη πολλη και θρηνοις και δακρυσιν. (163) ειπε. οτι ωσπερ το βρεφος οταν της µητρικης νηδυος προελθοι. µηδεµιαν αισθησιν εν εαυτοις εχειν οµολογουντες. ο σωµατικως . το εικος. ωσπερ σιδηρος εµβαλλεται τω πυρι η ως αψυχον δερµα εµβαπτεται ανεπαισθητως κοκκινη βαφη. Αλλ’ ουχι και των αγιων των ανωθεν γεννωµενων οι χαρακτηρες τοιουτοι. ετι τη γη και τοις εν τη γη µαλλον δε υπο γην κρυπτεσθαι πεφυκεν. εννοων. Χρεων δε ειδεναι. ουτω και ο γεννηθεις ανωθεν και εκ του κοσµου µεν τουτου ως εκ νηδυος σκοτεινης προελθων. Ω της συµφορας. οθεν ερρυσθη και εν οιω γενεσθαι κατηξιωθη φωτι· αρχη γαρ του εις χριστιανους καταλεγηναι τινα τουτο εστιν. ιν’ ουτως ειπω. εισελθων δε εις το νοητον και ουρανιον φως και οιονει προκυψας ενδον τουτου µικρον. Ει γαρ το γεννωµενον εκ της σαρκος σαρξ εστι και το γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν. (162) αισθησιν ουπω των τοσουτων ελαβοµεν αγαθων· αλλ’ αναισθητως. ευθυς χαρας αφατου πληρουται και δακρυα ανωδυνως προχεει. µηδε ιχνος αυτης εν τη εαυτου ψυχη θεασαµενος µηδε την παρουσιαν αυτης ολως επαισθανθεις. σχηµατιζοµενοι τε και κοσµουµενοι και την αγιωσυνην υποκρινοµενοι. αι το φυσικον ουκ εχουσαι καλλος επιτριµµασι και βαφαις ξεναις εαυτας κοσµειν αφρονως οιονται. τοις µιµοις και ταις πορναις εξοµοιουµεθα.Ο τοινυν εις ταυτην ουπω πεφθακως την αγαπην. τυφλος δηλαδη ων και αυτος ως εκεινος και µονη τη ακοη των επι γης λαλουντων επακρουωµενος.

µισησατε τον κοσµον και τα εν κοσµω. τοσουτον µειζον εν ουρανω η επι της γης ως το γενεσθαι τινα υιον Θεου και κληρονοµον αυτου και συγκληρονοµον Χριστου. Τι γαρ. καθως γεγραπται· “Πως δυνασθε πιστευειν δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες. ινα φωτος χρηµατισητε τεκνα – ταυτα γαρ η ανωθεν ηµιν γεννησις διδωσι -. µισησατε πασαν επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν µεχρι ελαχιστου ειδους και πραγµατος. εαυτον παρενειρει τοις λαµπροφορουσιν αγιοις. σπουδασατε εως καιρος εστι και εν τοις ζωσιν εσµεν.επειτα και δουλοι παθων γεγονοτες τη γη και τοις εν αυτη προσηλουµεθα µηδ’ ολως ανανευσαι βουλοµενοι προς ουρανους και Θεον. ως ο τα ρυπαρα ιµατια ενδεδυµενος. αγωνισασθε ινα υιοι Θεου γενησθε. πως ουχι δικαιως παντων των πιστων χωρισθησεται και µετα των απιστων συν αυτω τω διαβολω κατακριθησεται. (164) µισησατε την σαρκα και τα εξ αυτης τικτοµενα παθη. αλλ’ εν αφροσυνη ψυχης . και τουτων µεν απαντων καταφρονησας. πνευµατικως δε µηδε οτι γε οφειλει γεννηθηναι εννοησας η πιστευσας η σπουδασας ποτε. και παραπεµφθειη τω αιωνιω πυρι. ∆ιο παρακαλω παντας υµας. προτιµησας δε τα επιγεια και φθειροµενα και τον χοιρωδη βιον προκρινας και την προσκαιρον δοξαν της αιωνιου δοξης κρειττονα ηγησαµενος. αδελφοι και πατερες. πως αρα πνευµατικος γενηται και πνευµατικοις ανδρασιν εαυτον συναριθµησειεν. ειπε µοι. σαφη παρεχοµεν τοις ορωσιν αποδειξιν οτι πρωτον µεν απιστιας νοσω κρατουµεθα. ει µη λαθρα. Παντως ουδεν! Αλλα δια το προτιµαν ηµας τα επιγεια και τα εν χερσι και δια το µη ζητειν τα εν ουρανοις αποκειµενα αγαθα µηδε τω ποθω τουτων εκκρεµασθαι. ως µη φωτος υιος αλλα σαρκος και αιµατος. και επι της βασιλικης τραπεζης µετ’ αυτων συνανακλιθεις εξω βληθειη χειρας και ποδας δεθεις.γεννηθεις και ανηρ γεγονως.”. την δε δοξαν την παρα του µονου Θεου µη επιζητουντες. ο µαθων πολυτροπως δια ποιων εργων και εντολων οφειλει εις ταυτην την τιµην και την δοξαν αναχθηναι. τω ητοιµασµενω τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Τουτο δε ποιησαι δυνησοµεθα. εαν το µεγεθος της µελλουσης ηµας διαδεξασθαι δοξης και χαρας και τρυφης εννοησωµεν. Ο γαρ λαβων εξουσιαν υιος γενεσθαι Θεου βασιλειας τε ουρανων και αιωνιων αγαθων κληρονοµος.

του παρακουοντος του Θεου και µη σπουδαζοντος επιτυχειν της υιοθεσιας αυτου. (165) ινα καταξιωθη. ειπε µοι. η προς τον πλησιον συµπαθεια. ει µη προτερον δια της των εντολων εργασιας ταυτην ζητησουσιν. ους εκδικησει εκεινος ελθων µετα δοξης αυθις και δυναµεως φοβερας. µη πλανασθε. ακαταληπτος. Ει δε πας µεν ο αγωνιζοµεος και φυλαττων απαρατρωτως πασας τας εντολας του Θεου. Ανευ γαρ εργων. η αγνεια. η ταπεινωσις. αφραστος. η ελεηµοσυνη. Εν γαρ τη εργασια τουτη αναφυεται ωσπερ τις πολυχους καρπος εντος ηµων η αγαπη. και δεικνυοµεν εαυτους εν µεν τη πιστει τοις εργοις αυτοις απιστους. µεγαλα τινα φανταζεται περι αυτου. και τεκνον Θεου και υιος Θεου γεννηθεις ανωθεν γινεται. η καθαροτης της καρδιας. αλλα καν των γνησιων αυτου δουλων εις. ητις και ανωθεν ηµας γεννα και υιους Θεου αποτελει και τον Χριστον επενδυει και την λαµπαδα αναπτει και τεκνα φωτος αποδεικνυει και του σκοτους τας ψυχας ελεθεροι και της αιωνιου ζωης κοινωνους ηµας απ’ εντευθεν ηδη γνωστως απεργαζεται. και πιστος οντως και χριστιανος τοις πασι γνωριζεται. (166) Μη ουν επι µοναις αλλαις τισιν εργασιαις και αρεταις θαρρησαντες. αΐδιος. νηστειαις λεγω η αγρυπνιαις η χαµευνιαις και ποικιλαις αλλαις κακοπαθειαις. ουδεν ηµας η πιστις µονη ωφελησει· νεκρα γαρ εστι. των ισταµενων πλησιον αυτου. η πραοτης. πως ου ποθησει αυτον. ταυτης της εργασιας των εντολων του Κυριου καταφρονησωµεν. δι’ ης καταξιουµεθα οραν τον Θεον και εν η η του Αγιου Πνευµατος παρουσια και ελλαµψις γινεται. εν δε τη απιστια δια των λογων µονον πιστους. ηµεις δε των του Θεου εντολων καταφρονουµεν και αθετουµεν τους νοµους αυτου. Τι γαρ αφρονεστερον. Πως ου σπουδασει και αυτην την ψυχην αυτου εις θανατον υπερ της αγαπης αυτου θειναι.παρακρουοµενοι τας του Θεου εντολας εκπιπτοµεν της υιοθεσιας αυτου. η υποµονη των πειρασµων. και της βασιλειας αυτου τελος ουκ εσται. αφθαρτος. Ο γουν τοιουτον ειδως τον Θεον. νεκροι δε ζωης ου γινονται µετοχοι. Ο γαρ πιστευων οτι εστι Θεος. Οιδε γαρ οτι µονος ∆εσποτης και Κτιστης και Κυριος αυτος εστι των απαντων. ως δι’ εκεινων και . µη ειπω υιος αυτου και κληρονοµος γενεσθαι. και οτι αθανατος.

αλλ’ εµειναν σαρκες οντες και αιµατα. µηδε διδασκαλου ταξιν επεχειν ενωπιον της αγαπης υµων· αλλ’ επει περ επιστασθε οτι. τοτε και τον ηχον αποτελει και τας ακοας των παντων ηδυτατου µελους αποπληροι. ουτω δε και επ’ εµοι συµβαινειν εννοειν υµας χρη . αλλ’ οταν υπο του πνευµατος οι αυλοι µεν πληρωθωσιν. ουτε τι γενναιον εν αρεταις επιδειξονται. εαυτον δε ατροφον παροραν και γυµνον της δικαιοσυνης του Θεου. µηδε οτι εστι Πνευµα πιστευσαντες η ζητησαντες η λαβειν προσδοκησαντες. οι δια το µη εχειν εν εαυτοις την αγαπην και την του Παναγιου Πνευµατος χαριν ηκουσαν απο του Κυριου· “Απελθατε απ’ εµου οι εργαται της ανοµιας! Ου γαρ οιδα υµας ποθεν εστε “. οιτινες παρα µεν των αγιων εβαπτισθησαν αποστολων και των µετα ταυτα αγιων. εδει µεν µη τολµαν µε προς υµας ολως φθεγγεσθαι. Και πως τουτο τινι κατορθωθησεται. πατερες και αδελφοι. ουδεν ωφεληθησεται εκ του ταυτα µονον ποιειν εις τους πενητας. (168) Περι ελεηµοσυνης. Αδελφοι και πατερες. Και οτι ει µη τις και εν εαυτω ταυτα παντα ποιησει και θρεψει και ποτισει Χριστον. φησι γαρ ο Κυριος· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. υπο δε των δακτυλων του τεχνιτου ευρυθµως κρουηται. Και τις εστιν ο πεινωντα τον Θεον τρεφων και διψωντα ποτιζων και καθεξης. και ου µονον ουτοι αλλα µετα τουτων και πολλοι ετεροι. ουτε βιον αξιον της κλησεως ης εκληθησαν επεδειξαντο. Αλλα παρακαλω. Αµην. αδυνατον! Και πειθετωσαν σε και αι πεντε µωραι παρθενοι και οι πολλα σηµεια και θαυµατα εν τω του Χριστου ονοµατι πεποιηκοτες. Αδυνατον γαρ τουτο.χωρις ταυτης σωθηναι δυναµενοι. ινα µετοχοι (167) ενθεν ηδη της του Αγιου Πνευµατος δωρεας καταξιωθωµεν γενεσθαι. σπουδασωµεν ηµεις οση δυναµις.Οθεν οι τοιουτοι ουδε των της σαρκος επιθυµιων ουδε των ψυχικων παθων δεσποται ποτε γενεσθαι ισχυσουσιν. Λογος Θ΄. της δε χαριτος του Αγιου Πνευµατος µη καταξιωθεντες δια πονηριας υπερβολην. ωσπερ το υπο του τεχνιτου κατασκευασθεν οργανον ουχ οταν εκεινο βουληται. ουτε τεκνα Θεου εχρηµατισαν. ω η δοξα εις τους αιωνας. οπως και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου.

εδιψησα και ουκ εποτισατε µε”. αλλα λιµω αργιας και υπακοης των εντολων του Κυριου . λιµοκτονουνται εκεινοι και εκνευριζονται. ινα οι µεν απιστοι προς επιγνωσιν και πιστιν του πεποιηκοτος ηµας Θεου γενωµεθα. οι δε πιστοι ινα καλως πολιτευσαµενοι ευαρεστοι αυτω εν παντι εργω αγαθω αναφανωµεν· οι δε µικροι οπως τοις µεγαλοις υποταγωµεν δια τον Κυριον.και µη. ∆ια γαρ της των εντολων εκπληρωσεως τρεφεσθαι ειωθε παρ’ ηµων ο ∆εσποτης ηµων και Θεος και Κυριος του παντος. ουτω λογιζοµαι και . τη οργανου ευτελεια αποβλεποντας. ως τινες οιονται. µετα φοβου και τροµου εν συνεσει και ησυχια πολλη ακουσατε. και προς αυτον τον δακτυλον του Θεου. Παντες µεν ανθρωποι σκοπειν και εαυτοις προσεχειν οφειλοµεν. τοσουτον και η πνευµατικη τροφη της σωµατικης αναγκαιοτερα καθεστηκεν. ως σαλπιγγος ηχουσης δεσποτικης η. Λεγουσι γαρ οι πατερες ηµων οι αγιοι οτι καθαπερ εκ των πονηρων ηµων πραξεων οι δαιµονες τρεφονται και ισχυουσι καθ’ ηµων. την ανωθεν εµπνευουσαν και πληρουσαν των πιστων τας ψυχας. εµοι εποιησατε”.οσω γαρ η ψυχη τιµιωτερα υπαρχει του σωµατος. η δε σωτηρια ηµων η αποχη πασης αµαρτιας εστιν· (170) αποχην δε πασης αµαρτιας διχα της των αρετων εργασιας και της εκπληρωσεως πασων των εντολων κατορθωθηναι αδυνατον. αλλα και περι παντων των αλλων ηµων αδελφων. η περι της σωµατικης και φθειροµενης τροφης. των ου λιµω τηκοµενων αρτου και υδατος. (169) τον τας νευρας του νοος κρουοντα και προς το λαλειν ηµας διεγειροντα αφορωντες. οι µεγαλοι δε ως προς τεκνα γνησια τους µικρους διατεθωµεν δια την λεγουσαν εντολην του Κυριου· “Εφ’ οσον εποιησατε ενι εκαστω τουτων των ελαχιστων. Ου γαρ περι των πενοµενων µονον. επαν δε ηµεις των κακων αφισταµεθα. . και των της σωµατικης τροφης απορουτων τουτο ο Κυριος ειρηκεν.οιµαι δε οτι και περι ταυτης µαλλον λεγειν τον Κυριον· “Επεινασα και ουκ εδωκατε µοι φαγειν. αηδως προς τα ρηθησεσθαι µελλοντα διατεθηναι. Αλλα προς την του Πνευµατος χαριν. µικροι τε και µεγαλοι. ∆ιψα γαρ αληθως την σωτηριαν ενος εκαστου ηµων και πεινα. του Βασιλεως των ολων ως δι’ οργανου λαλουντος ηµιν. αληθεστερον ειπειν. πιστοι τε και απιστοι.

Πως ουν.τον δια την ηµετεραν σωτηριαν πτωχευσαντα τρεφεσθαι παρ’ ηµων και παρορασθαι παλιν λιµωττοντα. Ορας πως εαν δια χρηµατων και σωµατικης τροφης µονης την ελεηµοσυνην ειπωµεν γινεσθαι και δια ταυτης παρ’ ηµων τον Κυριον τρεφεσθαι και µονους τους ουτω τρεφοντας αυτον και ποτιζοντας και απλως θεραπευοντας σωζεσθαι. ουκ αλλου τινος διηγουµενου αυτον. (171) ει µη µονον του Ζωσιµα. και ουτω τον Ιορδανην διαπερασασα µεχρι τελους αυτης εν τη ερηµω ενεκαρτερησε. Αλλ’ ουκ εστι τουτο. φησιν. η µητε πλουτον καταλιπουσα. µη τοι γε πεινωντα πτωχον θρεψασα η διψωντα ποτισασα η γυµνον επενδυσασα η τους εν φυλακη επισκεψαµενη η ξενους συναγαγουσα· τουναντιον µαλλον µεν ουν και προς απωλειας βαραθρον πολλους συνελασασα. Οτε δε τη παναµωµω Θεοτοκω συνταξαµενη επι την ερηµον ωρµησε. ως µηδε ναυλον. αλλ’ αυτης εκεινης της ισαγγελου ως εν ταξει εξαγορευσεως την πτωχειαν αυτης δηλουσης εν τω ειπειν οτι· “Ουδε διδοντων µοι πολλακις τινων της αµαρτιας µισθον ελαµβανον. Και οτε εν τω πλοιω εισελθειν εµελλε και εις Αλεξανδρειαν απελθειν. ως και πολλους των αγιων της βασιλειας εκβαλλεσθαι. σωθησεται αυτη και µετα των ελεηµονων εις την των ουρανων βασιλειαν συνεισελευσεται. δυο παρα τινος φολλεις λαβουσα αρτους ωνησατο. χρηµατισασα δε µαλλον αλλοις µυριοις προξενος απωλειας. Οιδα οτι Μαριας της Αιγυπτιας τον βιον ακουετε. εν τω καταγωγιω της αµαρτιας αυτους υπεδεχετο. µηδε δαπανην κεκτησθαι αυτην. εποιουν ουχ ως ευπορουσα των αναγκαιων – στυππειον γαρ νηθουσα ετρεφοµην -. επι τοσουτον υπηρχε πτωχη. µηδε ανθρωπου προσωπον ιδουσα. ουκ εστι! . ειπε µοι. ινα τους αλλους παρησω πολλους οντας και υπερ αριθµον ψαµµου πελοντας. µητε υπαρχοντα δουσα πενησι. Και τουτο εξ αυτου του βιου των αγιων εστι γνωναι και πληροφορηθηναι ηµας και. αλλ’ οπως πολλους εραστας σχω εν ετοιµω του παθους µου”. Τουτο δε. τους δε µη τουτο ποιουντας απολλυσθαι. ατοπον ειναι δοξει τουτο. εξ ενος η µιας αγιας πληροφορησω την υµετεραν αγαπην. µητε ελεηµοσυνην ποτε ολως ποιησασα.

αλλ’ ως εγω φηµι. Πως ουν. τοις εν στενοχωρια και υστερησει µεχρι τοτε παρεωραµενοις δωσουσιν. γενεσθαι χρεωστεις και συ.. Νοει µοι καλως το λεγοµενον. αυτους ηµας ελεουντες τον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις ελεειν λογιζοµεθα. ο πιστευων εις αυτον. και αυτη η βοσκη τοις αλογοις ζωοις εν τε τοις πεδιοις εν τε τοις ορεσι. η ως Χριστον θρεψαντες η ως ποιησαντες εργον µισθου αξιον. Εγενετο ο Θεος δια σε πτωχος ανθρωπος. ωσπερ τυραννος εισελθουσα τω βιω. Πτωχος εκεινος κατα την ανθρωποτητα. κατα διαδοχην εκαστος αυτων ου δεσποτης των αποκειµενων πραγµατων και χρηµατων.ωσπερ Χριστος ο Θεος. (173) τροφη εκεινω και ποσις . ολιγα τινα η και παντα εξενεγκοντες. δεσποτης ειναι τουτων η (172) αναιδης λεγουσα και µηδενα αδικειν των απαντων φιλονεικουσα. Οι δε υπηρεται και δουλοι της τυραννους ταυτης. κατα δεσποτειαν δε ουδενος· η δε πλεονεξια. Πασι µεν ουν τα παντα κοινα τη χρησει µονη της απολαυσεως καθεστηκασι. Πως δε και οι κατα το δοκειν πτωχοι γεγονοτες . προσεχε ακριβως. τοτε υποδεχθησεσθαι αυτον υπο σου λεγεται. Επτωχευσεν ινα συ πλουτησης. αλλα πονηρος τις δουλος και φυλαξ γινεται. ει εκ των τοιουτων χρηµατων η φοβω των απειλουµενων τιµωριων η ελπιδι του εκατονταπλασιονα ληψεσθαι η συµφοραις ανθρωπων επικαµφθεντες. υπερ ων επι χρονοις ταυτα κατεσχον και τους αδελφους την χρησιν αυτων απεστερησαν. παντας αλλους ανθρωπους της απολαυσεως των του ∆εσποτου αγαθων απεστερησε. φραγµοις περικλεισασα και πυργοις και µοχλοις και θυραις κατασφαλισαµενη. και µετανοιαν χρεωστουσι µεχρι θανατου. ινα µεταλαβης συ της εκεινου Θεοτητος. πλουσιος ων. ωσπερ το φως και ο αηρ ουτος ον αναπνευοµεν. επτωχευσε δι’ ηµας. ελεηµονες λογισθησονται. Σκοπησον τοινυν πως θρεψεις αυτον. Ουδαµως. Οταν δε δι’ εκεινον πεινας συ και διψας. ινα σοι µεταδω του πλουτου της χαριτος αυτου· δια τουτο σαρκα ανελαβεν εκεινος. οµοιος εκεινω πτωχος. πτωχος συ κατα την Θεοτητα. τα κοινως τοις πασιν υπο του ∆εσποτου δοθεντα αλλοθεν αλλως υπο των αυτης δουλων και υπηρετων κατεµερισατο.Τα γαρ εν τω κοσµω πραγµατα τε και χρηµατα κοινα των παντων εστιν. Οταν γουν σεαυτον προς υποδοχην αυτου ευτρεπισης.

Τις δε ανθρωπων καταδεξεται ποτε. θεραπευσης. ουκετι ανεχονται κοσµω καλλωπισθηναι φθαρτω. (174) τι ωφελησαν. σπουδασαντες δε δια µετανοιας και των αλλων. εθρεψαν τε και διψωντα εποτισαν -. Ουχι πεινωντα αυτον και διψωντα . ως ειποµεν. ρυπωντα και διερρωγοτα χιτωνα επανω ταυτης ενδυσασθαι. Πως. δια µετανοιας και δακρυων εδεξαντο τε αυτον και εξενισαν. αλλα τους γυµνους µεν απαντας. εκεινος ταυτα πανθανειν λογιζεται και λεγει· “Εφ’ οσον εποιησας τη ελαχιστη ψυχη σου. αδελφοι Χριστου οι βαπτισθεντες εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος λεγοµεθα· και ου τουτο µονον. εµοι εποιησας”. πορφυρα βασιλικη εστολισµενος. απερ ποιεις σεαυτω. σεαυτον δε παριδης και δια παντων ουκ αγωνιση εις το ακροτατον της κατα Θεον πολιτειας και τιµης ανελθειν. ελαχιστοι δε και κατα κοσµον εισι και πτωχοι. ως υιοι Θεου απο του θειου βαπτισµατος. αυτον εκεινον ενδυουσι τον Χριστον· χριστοι γαρ και αυτοι. ∆ια ποιων γαρ αλλων εργων οι εν σπηλαιοις και ορεσι τω Θεω ευηρεστησαν. ει µη δι’ αγαπης παντως και µετανοιας και πιστεως – παντα γαρ τον κοσµον αφεντες και αυτω µονω ακολουθησαντες. εαν παντας µεν αλλους τιµησης. αυχµωσαν. ως εκεινος εγενετο ανθρωπος. Οι ουν γνοντες εν αισθησει ψυχης οτι υιοι γεγονασι του Θεου.ταυτα λογιζεται. αλλα και µελη εσµεν αυτου. ενδυσουσιν. τους εν τω κοσµω. Ειτα παλιν. Οι δε µη τουτο ειδοτες και γυµνοι του βασιλικου οντες ενδυµατος. αλλα λιµω οκνηριας η διψει ραθυµιας η φυλακη στενωτατη τουδε του ρυπαρου σωµατος δια γαστριµαργιας η φιληδονιας την σεαυτου ψυχην καταλειψης ρυπωσαν. αλλως δε παντες παντως οι εκ του αγιου βαπτισµατος υιοι Θεου χρηµατιζουσιν. αγαθοεργιων και ενδυσαµενοι ουτω τον Χριστον. Αδελφος ουν υπαρχων αυτου και µελος. Ει δε µη τουτο ποιησουσιν. ουχι τον του Χριστου ενυβρισας αδελφον. Οτι δια τουτων και των τοιουτων εργων και πραξεων καθαιρεις σου την ψυχην και του λιµου και του ρυπου των παθων απαλλαττεις σαυτον· και ο αναδεξαµενος σε ουτω και ιδιοποιησαµενος τα κατα σε παντα Θεος και θεον σε ποιησαι επιποθων. πελουσιν. ενδεδυµενοι γαρ εισι τον Χριστον. ξενισης. εαυτους δε γυµνους καταλειψουσι. εν βαθυτατω σκοτει κειµενην ωσει νεκραν.

ουκ ελεηθηση”. τον παντα ταυτα ουχι σοι µονω. οτι απορει ο Θεος και ου δυναται θρεψαι τους πενητας και δια τουτο προστασσει ηµιν ελεειν αυτους και περι πολλου ποιεισθαι την εντολην ταυτην. τις και διδοναι τοις πενησι χρεια εστιν. Τοιγαρουν και δια τουτο ακουσεις· “Σεαυτον ουκ ηλεησας.” ακουσατω του µελλοντος αυτον κριναι και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. Και υπερ ποιων σου χρηµατων µισθους µοι προσαπαιτεις. γυµνος δε εξελευση του βιου και τετραχηλισµενος τω εµω βηµατι παραστηση. Ουχι γυµνος εκ κοιλιας µητρος σου προηλθες. αλλα υµας ελεων. φησι. Η επιθυµειν µε υπολαµβανεις τινος και δωροδοκεισθαι (175) οµοιως τοις φιλαργυροις των κρινοντων ανθρωπων οιει καµε. εστι γαρ και τουτο εξ αγνοιας λογισασθαι σε. µισθον υπερ αυτων ου χρεωστειται λαβειν. Αλλα γαρ µη δοκης.Ο γαρ υποκειµενα χρηµατα εχων επι τον Θεον ελπιζειν ου δυναται· και τουτο δηλον εξ ων ο Χριστος και Θεος ηµων ειπεν· “Οπου. Ουχι φυλακη οντα ουκ επεσκεψω αυτον. ουχι τα υµετερα θελων λαβειν. Ει δε λεγει τις· “Και επειδη. αλλα κοινα τοις πασι προθεµενον. εν µεν το της ανελεηµοσυνης. Ουχι χρηµατων ολως επιθυµων. Μη γενοιτο! Αλλ’ οπερ δια πλεονεξιας καθ’ ηµων και εις απωλειαν ηµων εποιησεν ο διαβολος. ταυτα νοµοθετω και δι’ ετερον τι ουδεν”. ∆ια ποιων δε σων πραγµατων ελεειν λεγεις τους αδελφους σου και δια τουτων εµε. ο θησαυρος υµων. αλλα του επ’ αυτοις κριµατος ελευθερωσαι υµας βουλοµενος.κατελιπες. ετερον δε της επι τα αποκειµενα χρηµατα και ουκ επι τον Θεον ελπιδος. φησιν. αλλα και υποδικος . Υπεθετο ηµιν ο διαβολος τα εις κοινην προτεθεντα χρειαν ιδιοποιησασθαι και αποθησαυρισαι αυτα. τουτο δια της ελεηµοσυνης υπερ ηµων κατεσκευασε και εις σωτηριαν ηµων εποιησε γινεσθαι ο Χριστος. εκει και η καρδια υµων εσται”. αδελφε. τοιουτον εστι και µισθον των παρ’ ηµων διδοµενων χρηµατων η πραγµατων ουκ εχοµεν. Ο ουν µεταδιδους τοις πασιν εκ των αποκειµενων αυτω χρηµατων. οπως δια της πλεονεξιας ταυτης δυο ηµιν εγκληµατα περιαψη και της αιωνιου τιµωριας και κατακρισεως υπαιτιους ποιηση. οιονει λεγοντος προς αυτον· “Αφρων. τι εισηνεγκες εις τον κοσµον η τι το ορωµενον αυτος εποιησας. Οιον τι λεγω.

αλλ’ ως ηµεις δια της δουλειας ευεργετουµενοι. κατορυξας τα των πενητων και εασας αυτους τω (176) κρυει και τω λιµω βιαιως αποθανειν. επειτα και του επ’ αυτα εχειν την πεποιθησιν και ελπιδα παυσωµεθα και τας καρδιας ηµων ελευθερους κτησωµεθα απο των τοιουτων δεσµων· ινα ελευθεροι γεγονοτες προτερον. εκατονταπλασιονα τον µισθον. αλλ’ ως υπο του Θεου εγχειρισθεντα αυτω εις οικονοµιαν των συνδουλων αυτου. αλλ’ ως οικεια ηµων λογιζεται ταυτα και ου δεκαπλασιονα µονον. προτερον ενεργειν εκελευθησαν και ουτω τον σταυρον επι ωµων αιρειν και τω ∆εσποτη κατ’ ιχνος ακολουθειν· τα γαρ αµφοτερα επιφερεσθαι ηµας παντη αδυνατον. αλλ’ εκατονταπλασιονα δουναι ηµιν επαγγελλεται. Οι γαρ πλουσιοι την των χρηµατων αποθεσιν.µαλλον εστι της εως τοτε αδικου αποστερησεως· ου µην αλλα και υπευθυνος των κατα καιρους λιµω και διψει τον βιον απολειποντων. τοις εν ιλαροτητι ταυτα τοις αδελφοις διανεµουσιν. ουχ ως αλλοτρια κατεχοντας ηµας. Ιλαροτης δε εστι το µη ως οικεια λογιζεσθαι ταυτα. Οι δε γε τουτων οντες εκτος και εν . εκατονταπλασιονα δουναι τον µισθον υπερ τουτου. Ειδως γαρ ο Θεος οτι ολως ολοι τη των χρηµατων επιθυµια και τη του πλουτου µανια κρατουµεθα και δυσαποσπαστως εχοµεν προς αυτα. ινα και του επ’ αυτοις κριµατος της πλεονεξιας εν πρωτοις απαλλαγωµεν. οσους θρεψαι ηδυνατο. ως οια τινος φορτιου και εµποδιου προς τον κατα Θεον βιον. (177) ουχ ως εκεινω τι χαριζοµενοι. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. τω καταλληλω φαρµακω εχρησατο. και οι τουτων πολυτροπως αποστερουµενοι αυτην την εαυτων ζωην απολεγονται. Τουτων τοινυν απαντων των εγκληµατων το κριµα ηµιν αφεις ο αγαθος ∆εσποτης και ευσπλαγχνος. ης ηµιν ο Θεος επηγγειλατο. ους αυτος τοτε δυναµενος θρεψαι ουκ εθρεψε. τοτε επι τας πραξεις των εντολων αυτου ακωλυτως βαδισωµεν και δουλευσωµεν αυτω εν φοβω και τροµω. και αφθονως ταυτα µετα χαρας και µεγαλοψυχως σκορπιζειν. επαγγειλαµενος δουναι ηµιν. ως φονευς τοσουτων αποδειχθεις. Αλλως δε ουκ ενι σωθηναι ηµας. ωσπερ ειρηται. αλλως τε δε και ινα µετα χαρας τα αποθησαυρισθεντα κενωσωµεν επ’ ελπιδι της αληθινης επαγγελιας. υπερ ων κατακενουµεν εις τους πενητας.

αλλ’ “εν τη υποµονη υµων”. και τους πειρασµους αινιττοµενος. πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι” – δια του σταυρου τας θλιψεις. φησι. ει µη πυρι βληθη και σφυραις πολλακις τυφθη. δικαιος ων. ολιγωρου µοι ψυχης δοκει και αγνοουσης τον σκοπον της ωφελειας αυτης. ακουσον αυτου προς τον πλουσιον λεγοντος” “Ει θελεις. εαν µη µεχρι τελους τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι και ταις κατα Θεον λυπαις εγκαρτερησωσιν. Το δε παντα δουναι µεν τα κτηµατα και χρηµατα. διο εν υποµονη και ευχαριστια διαγειν οφειλουσι. εαν τη στενη και τεθλιµµενη οδω βαδιζειν εθελωσιν· αλλ’ οι µεν προθεσεως χρηζουσι µονον προς τουτο. ου δυναται αλλως καθαρθηναι και το αρχαιον καλλος απολαβειν. Ου γαρ ειπεν ο Χριστος· “Εν τη αποθεσει των πραγµατων υµων κτησασθε τας ψυχας υµων”. οι δε εν αυτη τη οδω περιπατουντες εισι. ουτω πορευοµενους αυτους εις αιωνιον ζωην και απολαυσιν. Οτι µεν γαρ και η των χρηµατων προς τους πενητας διανοµη και η φυγη του κοσµου καλη και ωφελιµος δηλον. . Και οτι τουτο ουτως εχει και ουτω δοκει τω Θεω.Ουδεν ουν απο µονης της των χρηµατων και πραγµατων απορριψεως κερδησουσιν οι ταυτα αποβαλλοµενοι και προς τον µονηρη βιον αυτοµολουντες. ως ειρηται. Ωσπερ γαρ ο χρυσος κατιωθεις εις βαθος ου δυναται αλλως καθαρθηναι καλως και εις την οικειαν λαµπροτητα επανελθειν. προς δε τας επιφορας των πειρασµων και των λοιπων θλιβερων µη γενναιως ανταγωνισασθαι. ποιηση αυτων το καταλυµα. ει µη πολλοις πειρασµοις προσοµιληση και εν τη χωνεια εισελθη των θλιψεων. Και ο Θεος.(178) τους πειρασµους και τας θλιψεις δια του σταυρου αινιττοµενος. ουτω λεγων· “Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι”. τελειος ειναι. ουτω και ψυχη τω ιω της αµαρτιας κατιωθεισα και εις βαθος αχρειωθεισα.αυταρκεια ζωντες η και υστερησει των αναγκαιων διαγοντες. ουδεν το εµποδιζον αυτους εχουσιν. αλλ’ ου δυναται αυτη καθ’ εαυτην µονη τελειον τον κατα Θεον ανθρωπον απεργασασθαι ανευ της των πειρασµων υποµονης. Τουτο γαρ υπεµφαινει και αυτος ο λογος του Κυριου ηµων.

Οτι µεν γαρ καλον ειργασω. ∆ια τοι τουτο παρακαλω υµας. παντα σου τα χρηµατα σκορπισας τοις δεοµενοις. ουτε εν τω νυν αιωνι ουτε εν τω µελλοντι. ητις εστιν η εκκοπη και αποφυγη του σαρκικου ηµων φρονηµατος και θεληµατος. εν Χριστω αδελφοι.Επειδη γαρ η βασιλεια των ουρανων βιαστη εστι και βιασται αρπαζουσιν αυτην και αλλως ουκ ενι τοις πιστοις εισελθειν εις αυτην. ην ενεδυσω δια Χριστον. φησι. και προς τουτοις κοσµω απεταξω και τοις εν κοσµω. και φυγων τον βιον και τας φροντιδας αυτου (180) εδραµες εις λιµενα ζωης. Χρη δε σε και το φρονηµα της σαρκος. ασυλον δε τον λογισµον εχει νυν τε και εις το µελλον µεγαλην την ανταποδοσιν. Ανευ γαρ του νεκρωθηναι ηµας τη σαρκι και ταις επιθυµιαις αυτης και τοις θεληµασιν αυτης ουκ ενι τυχειν ανεσεως και απαλλαγης των κακων και ελευθεριας της επιγινοµενης ηµιν απο της παρακλησεως του Αγιου Πνευµατος.λεγω δη της επιφοιτησεως του Πνευµατος – ουδεις οψεται τον Κυριον. εικοτως ηµιν το θειον εντελλεται λογιον· “Αγωνιζεσθε. και· “∆ει υµας δια πολλων θλιψεων εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. δια της στενης πυλης εισελθειν”. επειδη κοσµω και τοις εν κοσµω απεταξαµεθα. ει γε και ουδεν εαυτω υπελειπω κατα τον Ανανιαν εκεινον. εν ηδονη πολλη την συνειδησιν επιφερεται και εσθ’ οτε και υπο κενοδοξιας κλεπτεται τους µισθους. Ο δε µετα το παντα δουναι τοις πενησι και τα λυπηρα υποµενων εν ευχαριστια ψυχης και εγκαρτερων τοις δεινοις. και αυτο αποδυσασθαι και κατα την στολην. την µορφωσιν της ευσεβειας περιβαλλοµενος. Ταυτης δε χωρις . κτησασθαι τους τροπους της ψυχης και αυτο δη . ωσπερ τους χιτωνας αρτι. πικριας µεν πασης και πονων οδυνηρων επαισθανεται. Ο µεν γαρ σκορπιζων (179) τα εαυτου χρηµατα τοις δεοµενοις και αναχωρων εκ του κοσµου και των πραγµατων αυτου επ’ ελπιδι µισθου. ει µη δια της στενης πυλης των πειρασµων τε και θλιψεων. ως τα παθη µιµησαµενος του Χριστου και υποµενων αυτον εν ηµεραις επαγωγης των πειρασµων τε και θλιψεων. σπουδασωµεν κατα την φωνην του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. και αυθις· “Εν τη υποµονη κτησασθε τας ψυχας υµων”. ινα δια της στενης εισελθωµεν πυλης. συµφηµι καγω και επαινω σε της πραγµατειας.

αλλ’ ωσπερ τον εξω. αλλως καθαρθηναι τουτο αµηχανον. καθαιροµενη δια δακρυων πολλων ων ανευ ουδε τον χιτωνα ταυτης εξεστι ποτε καθαρθηναι. και των µεν µολυνοντων την ψυχην παρα φυσιν και νοµον κενουµενων. ουτω και ο χιτων της ψυχης εκ βορβορου και κοπριας εφαρµατων παθων µολυνθεις. ταπεινοφρονα τε ειναι. οπερ εστιν αυτο το Πνευµα το Αγιον. κατανυκτικην. αλλως απορρυφθηναι ου δυναται. ∆υο γαρ ουσων ουσιωδως εν ηµιν ρευσεων εκ του σωµατος – λεγω δη των ανωθεν επεισρεοντων δακρυων και των απο των γονιµων δυναµεων -. ουτω και τον εντος ηµων ανθρωπον κοσµησαι χρεων τη καταστολη του Πνευµατος και εξ ολοκληρου θυσαι εαυτους τω Θεω ψυχη τε και σωµατι. συντετριµµενην. ει µη δια της επιµονου των αρετων εργασιας και της υποµονης των θλιψεων.πνευµατικον σου φρονηµα· ου µονον δε αλλα και τον φωτεινον επενδυσασθαι χιτωνα δια µετανοιας.Ουδε γαρ αρκει ηµιν εις σωτηριαν και τελειοτητα η περιβολη µονη του σχηµατος και ο εξω κοσµος του αδριαντος. την αναγκην της αγρυπνιας. τα δακρυα δε καθαιροντα την καρδιαν ποιουσιν αυτην ναον και καταγωγιον του Αγιου Πνευµατος. την απασαν κακοπαθειαν. α και προσγινεσθαι ταυτη δια µετανοιας θερµοτατης ειωθασι. ει µη δια πολλου υδατος και πολλης θλιψεως των ποδων. και τη µεν σωµατικη γυµνασια γυµναζειν το σωµα προς τους πονους της αρετης εις το ευτονως εθιζεσθαι τοις κατα Θεον λυπηροις και φερειν γενναιως το πικρον της νηστειας. πραειαν. Θλιβοµενη γαρ η ψυχη δια των πειρασµων κινειται εις δακρυα. Τουτο δε αλλως ου γινεται. δια πολλων . πενθουσαν καθ’ εκαστην και το φως προς εαυτην δια της προσευχης (181) εκκαλουµενην του Πνευµατος. Ωσπερ γαρ ιµατιον εκ βορβορου ποθεν και κοπριας εις βαθος µολυνθεν. το βεβιασµενον της εγκρατειας. των δε καθαιροντων αυτην εκ µετανοιας ρεοντων. τη δε ευσεβεια του Πνευµατος παιδαγωγειν την ψυχην εις το φρονειν α δει φρονειν και µελεταν αει τα της αιωνιου ζωης. ουδε εις υψος αυτην αναδραµειν θεωριας. χρη τους µεµολυσµενους την ψυχην τη εφαρµαρτω πραξει της αµαρτιας και τη εµπαθει κινησει της καρδιας αλογων επιθυµιων µορφας εν εαυτοις εγχαραξαντας. ει µη δια πολλων δακρυων και υποµονης των πειρασµων τε και θλιψεων.

εξισταται του σωµατος και του κοσµου και του αερος τουτου και εις ουρανους ουρανων ανερχοµενη και κουφιζοµενη ταις αρεταις και ταις πτερυξι της αγαπης του Θεου. πατερες µου και αδελφοι και τεκνα. Ουτω γαρ και Θεον δοξασοµεν εν ηµιν αυτοις και Θεος παρ’ ηµων ευφρανθησεται και (183) Θεον ευρωµεν απο της παρουσης αναχωρουντες ζωης. των οσιων και πασων των ανω δυναµεων τα ταγµατα συγχορευουσι. ειπερ οι καθαροι τη καρδια ορωσι Θεον. αδελφοι εν Χριστω. απαλειφοµενων δε τουτων δια δακρυων εν παρακλησει γινεται η ψυχη του Θειου Πνευµατος και γλυκυτατης κατανυξεως ναµασι καταρδευεται. Αλλως γαρ ιδειν τον Θεον. ενθα των αποστολων Χριστου. καθαραν κτησασθαι την καρδιαν εξ επιµελειας των τροπων και διηνεκους εξοµολογησεως των κρυπτων λογισµων της ψυχης. Η γαρ συνεχως και καθ’ εκαστην γινοµενη παρ’ ηµων εξοµολογησις των τοιουτων. το δε δακρυον καθαιρει την καρδιαν και µεγαλας αµαρτιας εξαφανιζει. ερχοµενου δια µετανοιας προς αυτον. ως µεγαν κολπον του Αβρααµ υποδεχοµενον ηµας και επιθαλποντα εν τη βασιλεια . ει µονον θελησοµεν. Ουδεν γαρ το κωλυον. παρακαλω. µετανοιαν ηµιν των πραχθεντων η και µελετηθεντων εργαζεται. αµηχανον. Σπουδασωµεν ουν. αυτο το φως ο φωτιζει παντος ανθρωπου καρδιαν. αυτους αναδιδωσιν εις τροφην αδαπανον της ψυχης και εις ζωην αυτης αφθαρτον και αιωνιον. ορωσα καθαρως τον εαυτης Ποιητην και Θεον και προσοµιλουσα αυτω καθ’ εκαστην. αλλ’ ινα δια σπουδης των καλων και εργασιας των εντολων του Χριστου εις ανδρα τελειον φθασωµεν. αφ’ ων καθ’ εκαστην πιαινεται νοητως και τρεφει του Πνευµατος τους καρπους και εν καιρω προσφορως. καταπαυει µετα παντων δικαιων απο των πονων αυτης και γινεται εν απειρω και θειω φωτι. εκ µεταµελου κινουµενη καρδιας. (182) η δε µετανοια κινει το δακρυον εκ βαθεων ψυχης. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ινα µη απολειφθωµεν των πατερων ηµων των αγιων. Τοιαυτης ουν και ηµεις γενωµεθα καταστασεως. Εν τουτω δε δια σπουδης καλως καταντησασα.καθαρθηναι δακρυων και τον χιτωνα της ψυχης καθαρωτατον κτησασθαι. οικειουται Θεω και γινεται οικος Τριαδος Θειας και ενδιαιτηµα. των µαρτυρων. ως πολυχουν σιτον.

παντες δε τουτο συµµαρτυρουσι δια της αυτων πολιτειας οι αγιοι. ποια δε γλωσσα της δοξης ταυτης και της αξιας το µεγεθος διηγησεται. ποιος αρα νους ανθρωπου. αλλα και εκεινον αυτον βλεπειν και αυτω παριστασθαι και οµιλειν καταξιωθεντες και της αυτου θεοτητος τε και δοξης κοινωνοι και συµµετοχοι γεγονοτες. υπερ τα αγαθα τα ετοιµασθεντα αυτοις παρα Θεου παντως γεγονασιν.των ουρανων. Λογος Ι΄. οι τω επουρανιω βασιλει στρατευθεντες και την εκεινου δουλειαν αναδεξαµενοι. πασα µεν τουτο θεοπνευστος διδασκει Γραφη. Ει δε και των οικειων δουλων και φιλων αυτου γενηται τις και οµιλιας και φωνης ακουειν ∆εσποτικης καταξιωθησεται. Αµην. Αδελφοι και πατερες. Οτι δε γεγονασι τοιουτοι και µεχρι του νυν γινονται. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ουχ ορατε πως οι τω επιγειω βασιλει παρισταµενοι. ω η δοξα εις τους αιωνας. ου και την µνηµην αγοµεν σηµερον. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. . χαιρειν και ευφραινεσθαι οτι ολως εις υπηρεσιαν εκεινου καταταγηναι κατηξιωθηµεν και εις λειτουργιαν του ονοµατος αυτου προσεκληθηµεν. ποιον ουχ υπερβαινει τουτο µακαριοτητος επαινον. µεθ’ αµα και αυτου του µακαριου πατρος ηµων Συµεων του Στουδιωτου. πολλω µαλλον αυτος ο ετοιµασας ταυτα Θεος· και ου µονον αυτος. (184) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου και αγιωσυνης και τελειας απαθειας. Και οτι ο αγαπων την εξ ανθρωπων δοξαν ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται. (185) Ει γαρ α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. αλλα και ετι εν τω παροντι βιω διαγοντες. ποσω µαλλον ηµεις οφειλοµεν. και οι τους αγιου παλιν δια λογων εγκωµιαζοντες. καν πασας κατωρθωσε. Ει ουν φθαρτοις ουτοι και µαταιοις ουτω διακεινται. αυτοι τε δοξαν ηγουνται τουτο µεγαλην και εναµβρυνονται επι τουτω. ου λεγω µετα θανατον µονον. και παρα των εν κοσµω ανθρωπων ζηλωτοι καθεστηκασιν. υπερ την ανθρωπινην καταληψιν εισι και υπερ παντα τα ορωµενα αγαθα. ως τον ετοιµασαντα µαλλον αυτον τα αγαθα Κυριον κληρωσαµενοι. Ει δε και της κατα προσωπον αυτου θεας εξιωθειηµεν ποτε και µετα των ενωπιον αυτου παρισταµενων καταταγειηµεν.

. (187) τουτεστι καθαρος και αµολυντος. “Γινεσθε γαρ. οτι εγω αγιος ειµι”. ως µη µονον τους κατα την γενεαν αυτου λαµψαντας. επαινειται και µακαριζεται και εγκωµιαζεται ηµιν κατα δυναµιν. Ο δε του Θεου µη µετασχων. ειπερ αρα και κοινωνιαν εχειν βουλεσθε µετ’ εµου. ου και τον βιον και την θεαρεστον αυτου πολιτειαν ανεγνωµεν. µαλλον δε ο µη αυτον ολον εχων εν εαυτω. αλλα και των παλαιων πατερων πολλους υπερβηναι τω υψει των αρετων και τοις υπερ δυναµιν κατορθωµασι. Ουδαµως. δια τε της ορθοδοξου πιστεως και του επαινετου βιου. πως αν κληθειη αγιος. Ο δε µη αγιος γεγονως. ο ευσπλαχνος οιονει προτρεποµενος και λεγων· “Αποστητε των κακων και παντα τα καλα διαπραξασθε. Ταυτα µοι φυσικως προσεστιν. πως αν λεχθειη ηλιος. Ηλιος γαρ ανευ φωτος. ανοικειον παντη πνευµατικον αυτον ονοµαζεσθαι. δια ποιον αλλο εργον η πραξιν µακαρισθησεται ει η µακαριοτης Θεος εστιν. µηδε γνωστως ενοικησαντος εν αυτω. πως εσεται αγιος. Εγω γαρ αγιος ειµι. πως µακαριος δοκει µοι. αγιοι. ο δε µη πνευµατικος γεγονως.Ουτος γαρ ο οσιωτατος πατηρ ηµων Συµεων. Εν γαρ τω βιωσαι τινα καλως τε και θεοφιλως µετα φρονηµατος ορθοδοξου και εν τω χαριτωθηναι απο Θεου και δοξασθηναι δια της του Πνευµατος δωρεας. συνεπεται αυτω ο επαινος και ο µακαρισµος παρα πασης της εκκλησιας των πιστων και παρα παντων των διδασκαλων αυτης. και δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος και των χαρισµατων αυτου. πασαν αρετην κατα το υµιν δυνατον µετελθετε και οσον εφικτον υµιν αγιοι γινεσθε. ειπεν ο Κυριος. και ανθρωπος διχα της του Παναγιου Πνευµατος µετουσιας. Τουτου δε µη παραγενοµενου εν τω ανθρωπω. εις την δια των εργων ηµας µιµησιν. τοιοουτον βιον ησκησε και τοιαυτην ανεδειξατο πολιτειαν. µεσον πολεως και µονης περιφανεστατης εν µεσω. ∆ια τουτο και επαινων και εγκωµιων πολλων αναφανεις ηµιν αξιος. Τοις γαρ δυσι τουτοις το τριτον συνεπεται. (186) Απας γαρ των αγιων επαινος και µακαρισµος δια των δυο τουτων συνισταται. τους εν αµαρτιαις εξεταζοµενους. Πιστεως δε και εργων ανελλιπως µη καταβληθεντων αδυνατον εστι την παρουσιαν γενεσθαι ποτε του προσκυνητου και θειου Πνευµατος και την δωρεαν αυτου λαβειν τινα των ανθρωπων.

ει και πολλοι τουτο ποιησαι υπερ την εαυτων ισχυν και δυναµιν ηγωνισαντο. βουλει εν σοι ειναι και µετα σου και σε εν εµοι και συν εµοι”. Τουτο γαρ δηλοι το “γινεσθε”. Τουτο δε προς τους ηδη λαβοντας την του Πνευµατος χαριν ειπειν τον Κυριον µαλλον πειθοµαι. Ωσπερ γαρ πηγη αενναως το υδωρ εκβλυζουσα. Επειδη δε αεικινητον πραγµα ο νους ολως αργειν µη δυναµενον. ος και παραγγελλων µη θαρρειν τη δωρεα και δια ραθυµιας επιστρεφειν προς τα κακα. τοτε και υµεις αγιοι εσεσθε”. Η γαρ αργια τικτει την πονηριαν. κατα αναλογιαν εκπιπτει της αγιοτητος. ειπερ εµε. ω πνευµατικε συ. φησι. εις την παρα φυσιν εµπαθειαν εαυτους επιρριπτουσιν. αλλ’ ως τω Αγιω Θεω δια της των τοιουτων πραξεων εργασιας προσοικειουµενος. ουχ ως δι’ εργων παντως αγιαζοµενος – ου γαρ δικαιωθησεται εξ εργων νοµου πασα ψυχη -. οιοι δ’ αν και ειεν πνευµατικοι και αγιοι. ουτω και ο αει τη εργασια των εντολων εαυτον καθαιρων και εκ του Θεου καθαιροµενος και αγιαζοµενος. εαν µικρον της εργασιας εκπεση. δεον εµφροντιδα τουτον ειναι και σπουδαιον εις την εργασιαν των εντολων του Θεου. Τη ουν καθηµερινη εργασια των εντολων γινου αγιος. ο την χαριν λαβων του Αγιου Πνευµατος και δια ταυτης εµε. µικρον παυσαµενη αφανιζεται και εις το µη ειναι πηγη αλλα λακκος µεθισταται. καθαπερ και αγγειον υδατος µικρα κοπρω καθολου µιαινεται. η δε πονηρια παν ειδος κακιας απογεννα.υµεις δε εν τη εργασια των εντολων απο του µολυσµου των αµαρτιων απεχοµενοι και µετοχοι µου τη του Πνευµατος γενοµενοι χαριτι. Ου λεγω αµαρτιαν την . Ο δε και αµαρτια µια εν γνωσει συναπαγοµενος ολος εκπιπτει της καθαροτητος. αλλα και εξ αρχης τοιουτος εκτισθη ο ανθρωπος· εργαζεσθαι γαρ και φυλασσειν εν τω παραδεισω ο Αδαµ προσεταγη και φυσικη τις εν ηµιν υπαρχει της εργασιας η προς τα καλα κινησις. οιονει πως ελεγε· “Μη τη αργια σεαυτον εκδως. (188) Οι ουν τη αργια και ραθυµια εαυτους εκδιδοντες. Γινεται τοινυν εν τη αποχη των κακων και εν τη εργασια των αγαθων ο ανθρωπος αγιος. Ουτω γαρ και ο βιος απας ο των ανθρωπων µεµεριµνηµενος τις εστι και εµφροντις και σχολην εχειν εκ παντων ου δυναται.

Οµοιος γαρ εστιν ο τοιουτος ανθρωπω παρθενευειν προαιρουµενω και την των γυναικων συνουσιαν απηρνηµενω και προς µεν αυτας µη αυτοµολουντι. κενοδοξια. ο µεθ’ ηδονης και χαρας ταυτην αποδεξαµενος και εν ταυτη εναµβρυνοµενος και τη καρδια ενευφραινοµενος. Αλλα µη γενοιτο ηµας. Γενοιτο δε εις τριακοντα και εξηκοντα και . δολος. αδελφοι. και φιλαργυρια η ζηλω η εριδι η τινι ετερα κακια εκουσιως εαυτον τις εκδω. τοιαυτα ποτε καρποφορησαι ζιζανια. Πονηρος δε εστιν ο του πονηρου σπορεως τον κοκκον υποδεξαµενος εν τη καρδια αυτου και καρποφορων ακανθας και τριβολους της αµαρτιας τω διαβολω. ει µηδεν η µικρον η µεγα της εντολης παραλειψοµεν. των αλλων απαντων τον µισθον εστερηθηµεν. Αλλα και διδοµενην την επιγειον δοξαν. ακαθαρτω ου συµµιαινεται και απαθης υπαρχων. µισος. ∆ικαιος γαρ ων ο Θεος. οιησις. µητε µετ’ αυτων διαγειν επιθυµουντι. ατινα εστι φθονος. υπερηφανια.επιτελουµενην µονον δια του σωµατος. Την των ανθρωπων γαρ δοξαν λαµβανοντες και την του Θεου µη προκρινοντες. δεξαµενους εκ ραθυµιας τον σπορον του πονηρου εν ταις καρδιαις ηµων. Ειτε γαρ φθονω. Και µη απιστησετε µοι λεγοντι. αδικους εχειν συγκοινωνους ουκ ανεχεται και καθαρος ων. τοις εµπαθεσιν ου συναυλιζεται και αγιος ων. εριθεια. τα του αιωνιου πυρος υπεκκαυµατα. αδελφοι. τουτο δε γινωσκοντες εσεσθε. (189) απερχοµενης δε προς αυτον µιας τινος γυναικος. ως πορνος κατακριθησεται. περιεργια. ζηλος. ως ειδωλολατραι κρινοµεθα λατρευοντες τη κτισει παρα τον κτισαντα. διαβολη και ειτι δια σαρκος παθος αποπτυστον καθ’ ηδονην εκτελειται και κοινοι τον εντος ηµων ανθρωπον κατα την του Κυριου φωνην. µνησικακια. Τουτο δε αρα και επι πασης αλλης επιθυµιας και επι παντος παθους συµβαινει γινεσθαι. µονην δε την εξ ανθρωπων δοξαν ποθησοµεν και ταυτην καν οπωσουν δι’ επιτηδευµατων ζητησοµεν και προς το λαβειν ταυτην σπευσοµεν. µεθ’ ηδονης ευθυς αποδεχοµενω και την της µιξεως ηδονην εκπληρουντι. εις κεχραµµενην ψυχην και πονηραν ουκ εισερχεται. του στεφανου της δικαιοσυνης ουκ επιτευξεται. αλλα και τα αλλα παθη τα ενδοθεν και εν ηµιν αορατως τελουµενα δι’ ηµων. οτι ει πασαν αρετην εξασκησοµεν και θαυµατα εκτελεσοµεν.

πιστις. ωσαυτως δε και τη κυριακη παντες την της ορθοδοξου πιστεως αναµνησιν ποιουµενοι. Αδελφοι και πατερες. επει και η του Θεου εκκλησια εορτην αγειν εκ παραδοσεως ελαχε την του αγιου µεγαλοµαρτυρος Θεοδωρου η. οτι απαν το χριστιανικωτατον φυλον. αλλα την ισην και την αυτην σπουδην εν πασαις ταις εβδοµασι των νηστειων αναγκαιον τοις σπουδαιοις διατηρειν. εγκρατεια. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. Αµην. α εστιν αγαπη. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ειρηνη. τη αγια και πρωτη εβδοµαδι των νηστειων ζεουση τη προθυµια το της νηστειας καλον εκαστος ηµων των πιστων υποδεχεται. και ουδεις εστιν. και πας τις επι τον αυτου τραχηλον τον ταυτης ζυγον επιτιθησιν εκοντι. µακροθυµια. εγκρατευεται. (192) Επειδη γαρ. ως ειρηται. το οσον εφ’ εαυτω. Αλλ’ επειπερ ειδως ηµην. µαλλον ειπειν. παρελθουσης δε ταυτης και του σαββατου καταλαβοντος. ευχαριστηριους υµνους τω παναγαθω Θεω ηµων αδοµεν. ος την εβδοµαδα εκεινην τον της νηστειας απωθειται νοµον και ουχι µαλλον και αυτος µετα παντων. εκαστω των πιστων λανθανοντως υπεισερχοµενος και ραθυµια και αµελεια τουτον αορατως καταδεσµευων. τραφηναι τε τον αρτον της γνωσεως και αυξηθηναι ταις αρεταις και καταντησαι εις ανδρα τελειον.εκατον καρποφορησαι Χριστω τα δια του Πνευµατος εν ηµιν γεωργουµενα. µοναχων τε φηµι και λαϊκων. χρηστοτης (190) αγαθωσυνη. πραοτης. σηµερον ηδη λεξων ερχοµαι βραχεα και ολιγα του ενεστωτος χαριν καιρου προς υµας. Λογος ΙΑ΄. την παρελθουσαν πρωτην των νηστειων εβδοµαδα απαντες οι πιστοι εναγωνιως διερχονται. . ουδε των λιαν απεγνωκοτων της εαυτων σωτηριας και εν αφοβια και καταφρονησει Θεου πολιτευοµενων. χαρα. εδει µεν ηµας τη παρελθουση κυριακη τα νυν µελλοντα ρηθησεσθαι παρ’ ηµων προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. την εκ Θεου δι’ αυτου γενοµενην τω πιστοτατω λαω αυτου σωτηριαν παραδοξον. αει φθονων τα καλα πονηρος. (191) Περι νηστειας. Και οτι ου χρη το της νηστειας ωφελιµον εν τη πρωτη και µονη των νηστειων εβδοµαδι σπουδαιως τηρειν και ασπαζεσθαι.

απορριψαι πειθει καταφρονητικως αφ’ εαυτου τον σωτηριωδη της νηστειας ζυγον και προς την προτεραν παλινδροµησαι συνηθειαν. προσθειναι δε µαλλον και αυξησαι σπουδασωµεν. Νηστεια τον νοητον ζοφον και το επικειµενον τη ψυχη καλυµµα της αµαρτιας κατα µικρον εκλεπτυνει και απελαυνει. Νηστεια. Μνηµονευετω δε υµων εκαστος την εκ της νηστειας ωφελειαν και οιας απηλαυσε παρα Θεου δωρεας εν ταις ολιγαις ταυταις ηµεραις (193) και προθυµοτερος γινεσθω προς το εξης. . συνεργον λαβουσα την αγρυπνιαν. δια τουτο την σηµερον υποµιµνησκω και παρακαλω την υµετεραν αγαπην οµου και πατροτητα του µη υπακουσαι καθολου τω δυσµενει. του δε το θυµωδες καταπραΰνειν. Νηστεια τον πνευµατικον αερα νοερως ηµιν καθοραν εµποιει. ευεργετησωµεν ουτω ποιουντες εαυτους και µη απερ συνηξαµεν τοτε. καθαπερ την οµιχλην ο ηλιος. Ναι πατερες και αδελφοι µου. το σκληρον υπεισελθουσα της καρδιας µαλλασσει και αντι της πρωην κραιπαλης κατανυξεως πηγας βλυστανειν παρασκευαζει. αδελφοι. και καθεξης οµου τας λοιπας. του δε τον νουν ανακαθαιρειν και των πονηρων λογισµων ελευθερον αυτον αποκαθισταν. αλλου την αδαµαστον γλωσσαν δαµαζειν και οιονει χαλινω τινι τω φοβω του Θεου ταυτην επεχειν και µη εαν ολως αργους η σαπρους λογους φθεγγεσθα· ετερου τους µετεωρους σκεπαζει αφανως και ιστα οφθαλµους και περιεργως αυτους ουκ εα ωδε τε κακεισε φερεσθαι. αλλ’ ως την πρωτην και την δευτεραν ταυτην των νηστειων εβδοµαδα τιµησωµεν. παρακαλω. αλλα µηδε απερ οπισθεν καλως ανωκοδοµησαµεν νυν κακως καταλυσαι θελησωµεν. µηδε τη πονηρα συνηθεια της ακορεστου γαστριµαργιας συναπαχθηναι. αλλα αει λαµπει ο αδυτος ηλιος Χριστος ο Θεος ηµων. νυνι απολεσαι καταδεξωµεθα. Και γαρ ειωθεν η ιατρος των ψυχων ηµων αυτη του µεν της σαρκος τας πυρωσεις και τας κινησεις συστελλειν. εν ω ουκ ανατελλει. του µεν το προθυµον διεγειρειν. του δε τον υπνον αποδιωκειν. αλλ’ εαυτον εκαστον παρασκευαζει σκοπειν και των ιδιων αµαρτηµατων τε και ελαττωµατων µεµνησθαι διδασκει. µηδε προς την οπισθεν και χρονιαν των πονηρων επιθυµιων εκπληρωσιν επαναστρεψαι. οπερ και εν ηµιν γενεσθαι σπουδασωµεν εκαστος ηµων.

Οσα τοιγαρουν οικοδοµησεις επι τον θεµελιον τουτον. µηδε παραχρηµα. αλλα εν πολλω (194) χρονω και πονω και κοπω κατα το αναλογιαν της εκαστου προθεσεως τε και προαιρεσεως. αδελφοι µου. του Θεου µακροθυµουντος εφ’ ηµας και την µετανοιαν ηµων απεκδεχοµενου. αλλα και κατα την θερµην της αδιαλειπτου µετανοιας και αυτης της εν τω κρυπτω της ψυχης ταµειω αενναου εργασιας η συντοµωτερον η βραδυτερον Θεου δωρεα τε και χαριτι κατορθουνται. επειδη την µετ’ αυτου καταδικην ουτως εχοντες αποληψοµεθα και υπ’ αυτου και συν αυτω αθανατα κολασθηναι κρισει δικαια Θεου κατακριθωµεν. Ει γαρ και τους προεστωτας ηµων λανθανοµεν. πασαν την των παθων θαλασσαν διαρρηξοµεν και τα κυµατα διελθοντες των πειρασµων του πικρως τυραννουντος ηµας. αδελφοι µου. καταβρωµα γινεται· νοµος γαρ θειος εστι και τους παραβαινειν τολµωντας ωσπερ δηµιος ο διαβολος παραλαµβανων µαστιζει. στωµεν. καλως. Ταυτα δε. ετι δε και κατα το µετρον της πιστεως και της των ορωµενων και νοουµενων πραγµατων καταφρονησεως. εαυτον παντως εκειθεν υπο της επιθυµιας υποσυρεις προς καθροφαγιαν κατακρηµνιζει. απτωτα και ακαταλυτα. ως δοκει. αλλ’ οµως ουκ εκφευξοµεθα τας χειρας αυτου παντως η (195) ενταυθα η εν τω µελλοντι αιωνι. ουκ εν µια ηµερα. ουδε εν µια εβδοµαδι γενεσθαι δυνατον. ου µονον δε. ως επι στερεαν πετραν κτισθεντα. στωµεν περιχαρως επι τον στερεον θεµελιον της νηστειας. εις τον λιµενα εγκαθορµισθωµεν της απαθειας. ει και µη ευθυς. . ωσπερ ψαµµος υπο των πονηρων ταυτα λογισµων και του ποταµου των παθων υποσυρεται και πασαν την οικοδοµην των αρετων καταστρεφει. και βιβρωσκων αυτος του πονηρου. αµετανοητως επιµενοντες τη αµαρτια. στωµεν αυτοθελως· ο βαρ αβουλητως επι την της νηστειας πετραν αναβαινειν αναγκαζοµενος. Ιν’ ουν µη και εφ’ ηµων τουτο γενηται. ανευ δε νηστειας ουδεν ουτε τουτων ουτε των αλλων αρετων κατορθωθηναι ποτε παρα τινος ηδυνηθη· νηστεια γαρ πασης εργασιας πνευµατικης αρχη και θεµελιος. γινεται· επαν δε τουτον τον θεµελιον αρης και αντ’ αυτου γαστρος κορον και επιθυµιας ατοπους υποθη.Τουτου γαρ γενοµενου ευκολως συν Θεω.

ευχης τε και ψαλµωδιας. ου την τυχουσαν ζηµιαν τοις αυτω πλησιαζουσι προξενει. της ακροασεως των θειων λεγω λογιων. αλλα προσεχετω εκαστος εαυτω και το εργοχειρον αυτου και την διακονιαν αυτου. ποιησητε. τουτο ποιων. αδελφοι. ινα µη ως µη αγαπωντες αλληλους κατακριθωµεν και το µαθηται ειναι Χριστου απολεσωµεν. οτι εµοι µαθηται εστε. παραβιαζοµεθα επι το φαγειν. ουτω και οι αγγελοι αορατως συνδιηγον υµιν και συνεψαλλον. παρακαλω και παρακαλων ου παυσοµαι. Λεγει γαρ· “Εν τουτω γνωσονται παντες. αλλα και απο κορου των επι της τραπεζης παρατιθεµενων βρωµατων ηµιν. ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. ουτω δη και επι της ψυχοτροφου ταυτης τραπεζης προσεχειν και προτρεπεσθαι τοις πλησιον χρεωστουµεν. ως τω Θεω δουλευων και ουκ ανθρωποις. Και γαρ ωσπερ επι της αισθητης τραπεζης εσθιειν προτρεποµεθα τε και παρακελευοµεθα τοις πλησιον. επιµελως εκτελειτω. ω αδελφοι. ωφελειαν. τους δε δαιµονας πλησιασαι υµιν. µη απο λαθροφαγιας µονον. ως το πριν.αλλα γε τον των προεστωτων ∆εσποτην οµου και Θεον λαθειν ου δυναµεθα. ωσπερ υµεις επιτελειτε το των αγγελων εργον. Μη ουν χωρισθηναι της µετ’ εκεινων συναυλιας δια της πολυλογιας και αργολογιας θελησητε. Επειδη των βρωµατων µεν εκεινων η πλησµονη και την ψυχην και το σωµα . η και αγγελων εργον εστι. αλλα την ευλαβειαν. Ο ουν επι της αισθητης τραπεζης τον εαυτου φιλον µη παραβιασαµενος εις εστιασιν τα µεγιστα αυτον πολλακις ωφελησεν· ο δε επι της πνευµατικης τραπεζης. µνησθητε της παρελθουσης αγιας εβδοµαδος. εαν αγαπατε αλληλους”. αλλ’ η µονην την υφ’ υµων προς Θεον αναπεµποµενην δοξολογιαν. αλλα την σιωπην. Ναι. δια το µη ολως ετερον µε ακουσαι τι ρηµα βιωτικον. Εν ταις θειαις των συναξεων αναγνωσεσιν αλληλους προς ακροασιν διεγειρειν. Ωσπερ γαρ αοικητον µοι εξ ανθρωπων εδοκει τοτε ειναι το µοναστηριον. Φυλαξωµεθα τοιγαρουν. ως εφην. και ους αν των αλλων πλειον αγαπωµεν. µη ελιπητε. αλλα την κατηφειαν. Αναλογισασθε την εκ της νηστειας και αγρυπνιας. Πιστευω δε οτι. Γεγραπται γαρ· “Επικαταρατος (196) πας ανθρωπος. µηδε φωναις ατακτοις η κραυγαις αµετροις αυτους µεν αφ’ υµων. υπο αγγελων µονων εγκατοικουµενον.

Καθαπερ γαρ νεκρος υδατι λουοµενος ανεπαισθητως εχει. τα δε ενταυθα υπο των αγιων λεγοµενα και νουν φωτιζει και ψυχην αγιαζει και τω σωµατι αυτω δι’ αυτης παντως του αγιασµου µεταδιδωσι και υγιεινοτερον και ρωµαλεωτερον καθιστα. Ω της ζηµιας! Ω της αναισθησιας και της νωθροτητος! Ο επι τραπεζης καθηµενος και των προκειµενων µη ορεγοµενος της κατα φυσιν υγιειας προδηλως εστερηται· ουτω και ο αναγνωσεως θειας ακουων και µη µεθ’ ηδονης αφατου και αΰλου ορεξεως αΰλως τοις αΰλοις και θειοις λογιοις ψυχικως εντρυφων και τας αισθησεις πασας αυτου νοερως εµπιπλων εκ της τουτων γλυκυτητος. Προσεχετω τοιγαρουν εκαστος τη αναγνωσει. παιδαγωγειν. Οσοι τοινυν λογον ζωης εν εαυτοις εχετε. αλλα και τα εις την αυριον µετα σπουδης αραντα απελθειν και η φιλοις τισιν η πτωχοις αυτα µεταδουναι προθυµηθεντα. µη παυσησθε. ει οιον τε. αλλ’ ινα . επιτιµαν και ελεγχειν αυτους προθυµηθητε. µαλλον δε ως µελη Χριστου και υιους οντας Θεου. ουκ οιµαι ποτε ραθυµησαντα τινα εξ υµων ολως απονυσταξαι και µη µονον τα αρκουντα λαβειν. (197) Επι µεν γαρ πολυτελους πολλακις καθεσθεντες τραπεζης. επειδη οι λογοι του Θεου λογοις ζωης εισι και ο εχων αυτους εν εαυτω και φυλασσων αυτους.διαφθειρειν ειωθε πολλακις και βλαπτειν. Οι γαρ λογοι των αγιων Θεου λογοι και ουκ ανθρωπων εισιν. αλλ’ ως οικεια µελη. και ραθυµειν η νυσταζειν και ρεγχειν εξεστι τινι. Εµβαλετω τουτους εν τη καρδια αυτου και τηρειτω αυτους ασφαλως. Ενθα δε λογοι ζωης προκεινται και τους εξ αυτων τρεφοµενους αθανατους αποτελουσι. ουχ ινα τουτους λυπησητε. ασθενης τη πιστει εστι και των πνευµατικων δωρεων εις απαν αγευστος. ωσπερ εµψυχω νεκρω. διεγειρειν και παρακαλειν και νουθετειν τους πλησιον και παντας. ειπε µοι. καθευδειν. εν µεσω δηλονοτι πολλων αγαθων λιµω και διψει τηκοµενος. οσοι µη νεκροι αλλ’ εκ νεκρων ζωντες γεγονατε και της αληθινης ζωης απεγευσασθε και σπλαγχνα οικτιρµων προς τους πλησιον παρα του ευσπλαγχνου Θεου λαβοντες (198) εκτησασθε. οσοι τραφηναι τον αρτον τουτον του λογου εφθασατε. εχει ζωην αιωνιον. ουτω και ουτος υπο των ζωηρων και θειων του λογου ναµατων επαντλουµενος ουκ αισθανεται.

εν παρακλησει (200) πολλη της υµετερας αγαπης δεοµενος. Αµην. Και περι σιωπης. Αλλ’ επει εις κεφαλην του σωµατος υµων του αγιου παρ’ υµων εξελεγην. Εαν ουτω ποιητε και ουτω τον εαυτου αδελφον εκαστος υµων διεγειρη προς παροξυσµον αγαπης και καλων εργων. Και οπως δει εν παση τη νηστεια διαγειν τους αγωνιζοµενους εν αληθεια. αλλ’ ινα τα µεγιστα αυτους ωφελησητε.πατρικης οργης και αγανακτησεως ελευθερωσητε. αλλα τοις ιχνεσιν εξακολουθειν του Κυριου και . ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. Τοινυν και µη διαραι στοµα οιος τε ων. µολις καν γραψαι τον λογον ισχυσα και προϋποµνησαι την υµων αδελφοτητα. ευχησθε υπερ της εµης αθλιοτητος. ως αν και αυτος εγω µεθ’ υµων σωζωµαι και την οδον οδευων των εντολων του Θεου. και υµιν τοις αγαπητοις µου αδελφοις συναυλιζωµαι. τα του Θεου και Πατρος αυτων θεληµατα παρασκευζοντες αυτους εκπληρουν. συντοµως απαντες προς υψος αρθωµεν των αρετων και εκπληρωται των εντολων αναφανωµεν του Θεου και της βασιλειας των ουρανων οµοθυµαδον επιτυχωµεν εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. υµεις ταις ευχαις του πατρος µου και πατρος υµων διασωζεσθε. σιωπαν εβουλοµην και µονα τα κατ’ εµαυτον επισκεπτεσθαι. Λογος ΙΒ΄. ουδ’ ινα βλαψητε. Περι εγκρατειας και υποµονης εις την εργασιαν των αρετων εν τω καιρω της νηστειας. οτι και εµου ασθενουντος κατα ψυχην. Παρακαλω ουν υµας και δεοµαι υµων εν Χριστω Ιησου προσεχειν εαυτοις και εκαστον φρονειν εις το σωφρονειν και µη φρονειν παρ’ ο δει φρονειν. ελευθερωθεις της οχλησεως του χοϊκου και γεωδους φρονηµατος και εισελθων εις τον λιµενα της µακαριας ηµων αναπαυσεως. επειδη η σωτηρια της υµων αδελφοτητος παραµηθειται µε. µηδε τον αµελη µου και µετεωρον βιον οραν. ινα ως αληθινοι δουλοι Χριστου και φιλαδελφοι. εως αν µοι τα του χειρονος ηττηθη και τω κρειττονι λογισµω καθυπεταγη και ολως απηλαυσα της ειρηνης του πνευµατος. αναγκη µοι εστι του παρακαλειν την αγαπην υµων. Αδελφοι και πατερες. εγω µεν και τη ψυχη και τω σωµατι εκ πληµµελους και ραθυµου προαιρεσεως τε και διαθεσεως αει ασθενων.

οτι Θεου βοηθεια και τουτο το σταδιον της δευτερας των νηστειων εβδοµαδος ευψυχως και µετα ζεουσης της προθυµιας διηλθοµεν. Μαρτυρω γαρ υµας µηδεν υστερηκεναι των της νηστειας καλων. αλλα και φωτος χυσιν δια της του Πνευµατος επιδηµιας δαψιλως αυτη και φιλοτιµως χαριζεται. εν τω µη κατεπαιρεσθαι. Πρωτη δε εντολη εστι το αγαπαν εξ ολης ψυχης τον Θεον και αλληλους. του χρονου παντος των αµαρτηµατων αυτου λαµβανει την αφεσιν ανωθεν κατα την θειαν Γραφην. ινα σωζησθε ωσπερ δορκας εκ βροχων και ως στρουθιον εκ παγιδος. αλλα και παννυχους τας ψαλµωδιας µετα πασης προσοχης πεποιηκατε και την . µη γογγυζειν. ως ορατε. µηδε ζηλουν τον αδελφον. εν τω µη κορεννυσθαι µη µονον βρωµατων και εδεσµατων. υµας µεγα βοησας της παγιδος εξηρπασα. και ει πολα χρεωστω θρηνησαι την ραθυµιαν µου. αλλα ζηλουν το καλον. Οιδατε γαρ οτι η θερµη της µετανοιας και εκ βαθους καρδιας αναπεµποµενων δακρυων η ζεσις δικην πυρος αναχωνευει και καταφλεγει τον ρυπον της αµαρτιας και την µολυνθεισαν ψυχην καθαραν επεργαζεται· ου µονον δε. οτι µονος εγω εις αδου κατενεχθεις δια της αµελειας µου βαραθρον. ω και αποδουναι χρεωστουµεν την απολογιαν ως δικαιω και απαραλογιστω κριτη. πατερες και αδελφοι. πραγµατος. αλλ’ ει δυνατον µητε υδατος. θερµην επι θερµη και σπουδην επι σπουδη προστιθεντες το καθ’ ηµεραν. δεοµαι. ως αυτος ο Θεος τον κοσµον ηγαπησεν. Η δε αληθης αγαπη εν τουτοις γνωριζοµενη χαρακτηριζεται· εν τω µη φυσιουσθαι. Ιδου γαρ. ως εντευθεν γινεσθαι αυτην µεστην ελεους και καρπων αγαθων. µη παιζειν. εν αις ο σπουδαιως και εµπονως µετανοων. λελαµπρυσµενοι τας ψυχας οµου και τα σωµατα. και εν ταις µετ’ αυτην. αλλ’ αρκουµαι και µονον βλεπων υµας υψουπετοµενους και υπερανω των βροχων του διαβολου. εν τω µη περπερευεσθαι. εως ου φθασωµεν εις την Κυριαν του Πασχα. Ταυτη τοιγαρουν χρησωµεθα. αγαπητοι. Φυλαξατε τοιγαρουν πασας απαραλειπτως τας εντολας του Θεου. (201) το συνολον. και εν ταυτη τη τριτη των νηστειων εβδοµαδι. µηδε γελαν. µηδε δικαζεσθαι περι µικρου η µεγαλου.Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. ∆οτε µοι ταυτην την καυχησιν. και µαλλον εν ταις παρουσαις ηµεραις των νηστειων.

ολοι κατανυξεως την ψυχην δακρυων πεπληρωµενοι. αλλα και ολος ο βιος της παρουσης ηµων ζωης. ινα µη ως οι βιωτικοι και ηµεις τας ηµερας ηµων διανυσωµεν. παρακαλω. φοβος και φοβων ο µεγιστος. δεησεως. τοις παρατιθεµενοις λαχανοις και οσπριοις αρκουµενοι. µηπως ως ουτοι και ηµεις υπολαβωµεν και προς αλληλους διαλεξωµεθα και αρνηται φανωµεν του επαγγελµατος. πολλης της σπουδης. αλλα γελαν και αργολογειν και παιζειν και αντιλεγειν θελοµεν. τι διαφεροµεν των απιστων και εθνικων ανθρωπων. απαρρησιαστοι µετα σιωπης µεµενηκατε. κοπου πνευµατικου εκ των συνεχως γινοµενων γονυκλισιων και την καλην αλλοιωσιν ηλλοιωθητε. τινων ισους . (203) Ει δε ουχ ουτω ποιειν βουλοµεθα εν πασαις ταις ηµεραις ηµων της ζωης. Εγω δε τινας εξ υµων επισταµαι. τηρησαι και εν ταυτη τη ιερα εβδοµαδι της καλλιστης νηστειας τον νοµον και τον ιδον θεσθαι ταις προλαβουσαις αγωνα. συντετριµµενω τω πνευµατι και ταπεινω τω φρονηµατι καθεζοµενους εν ταυτη µεσον υµων. Ου µονον γαρ ηµιν τοις φευγουσι τον κοσµον και σταυρωθεισιν αυτω και ανατεθεισιν ολικως Θεω ο παρων καιρος εις εγκρατειας νοµον εδοθη. Νυν ουν επει προς το εξης αποδυσασθαι µελλοµεν της νηστειας. αγωνισωµεθα. της πρωτης παρελθουσης εβδοµαδος. οι πεινασαι και διψησαι και γυµνητευσαι και παντα παθειν και εν χαρα υπενεγκειν συνταξαµενοι. απεχοµενους αναξιους εαυτους ηγουµενους (202) της αυτων µεταληψεως. Ηµιν δε. την αγιαν εκεινοι τεσσαρακοστην διελθειν οιονται απασαν· και ου µονον τουτο υπολαµβανουσιν. εαυτοις και τοις εργοχειροις υµων προσεχοντες. Ει γαρ το επιζητειν και µεριµναν περι αρτου και οινου και ιµατιου οµοιους ηµας των εθνικων απεργαζεται. αδελφοι µου. και µαλλον αρτι εν τω καιρω των αγωνων της τεσσαρακοστης.εγκρατειαν ευτονον τετηρηκατε και τηρειτε. Οιδατε γαρ οτι. αλλα και διαρρηδην προς αλληλους και προς απαντας λεγουσιν. επειδη πολλης ηµιν χρεια της νηψεως. εφ’ ω και απαραιτητως χρεωστουµεν εγκρατευσθαι. ευχων. και αυτων των ευτελων της τραπεζης βρωµατων. Προς τουτοις. Πως δε ου χρεωστουµεν τουτο ποιειν εν παντι τω χρονω. Οντως ουδεν. ασκητικωτατην και ωραιαν την οψιν κτησαµενοι.

ολιγοπιστοι. και πολυν εξεις τον µισθον παρα τω Θεω. διαρρηδην βοα προς ηµας· “Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην. ζητησεις δε τον κελλαριτην αρτον η οινον η βρωσιµον τι και ου παρεξει σοι υπο δουλειων εµποδιζοµενος ισως. Και ουτως υποµεινον. Ινα δε µη εχη τις λεγειν· “Εαν βραδυνη του δουναι και ουκ εχω τι φαγειν. οτι αυτοι χορτασθησονται”. ολιγοψυχουντες ενεκεν βρωµατος η ποµατος. (204) Ει ουν πιστευεις Χριστω και αψευδη τουτον ειναι οµολογεις. ενθυµηθητι µνησθεις των του Κυριου λογων και ειπον προς εαυτον· “Πεινω µεν και διψω. εν τε τη παρουση ζωη και εν τη µελλουση µετα των αγιων καταταγηση µαρτυρων. ουδε θεριζει.ποιησουσιν ηµας τα ειρηµενα.”. ειπε. οτε πεινασεις η διψησεις και ουκ εχεις τι του φαγειν η πιειν.“Τα πετεινα. ουτε εαν µη φαγωµεν υστερουµεθα”. ουδε συναγουσιν εις αποθηκας. Ως αν δε µη γογγυζωµεν. αδελφε. επι δε τη του ολιγου στερησει . πως ου σπειρει. εν µια κατακειµενοι γωνια. αδελφοι. τω βοωντι καθ’ εκαστην προς ηµας Θεω και λεγοντι δια των αποστολων αυτου· “Ουτε εαν φαγωµεν περισσευοµεν. αλλ’ υποµενων υποµεινω τον Κυριον και αυτος ποιησει κατα την ασθενειαν µου και ουκ εγκαταλειψει µε”. βλεπετε του ουρανου. και επαγω φησιν· Ουχι πολλων στρουθιων διαφερετε υµεις. τι ποιησοµαι. ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος τρεφει αυτα”. αιχροτερα τουτων οντα και εφαµαρτοτερα. και αυτου του ψυχρου υδατος και ευχαριστουσιν ισως τω θεω και ουδεν αγανακτουντες λεγουσι βλασφηµον. Οταν ουν τις εξ ηµων µηδεν ολως εχη.”. Ποσοι των εν Χριστω ηµων αδελφων επιθυµουσι πολακις. Ουχι πληρωθησεται εφ’ ηµων το υπο του προφητου ειρηµενον· “Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις”. Αλλα και επι πασιν αλλοις τοις υπαντωσι σοι πειρασµοις ουτω ποιει και θαυµαστωθηση. ηµεις δε Θεου χαριτι δια των πλουσιων αυτου δωρεων πασαν την χρειαν του σωµατος ανελλιπη εχοµεν και περισσον εχοµεν. γογγυση δε. Πειθαρχησωµεν. και παλιν· “Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε. κατακρινεται ως µη εχον υποµονην· οταν δε και πολυ εχη.

εκφυγητε το της αργιας και αργολογιας κατακριµα. αλλα σπουδην εις τε τον κανονα της θειας συναξεως και εις το εργοχειρον υµων εκαστος ειχετε. την αγιαν τεσσαρακοστην σπουδασατε διελθειν. ποιας ο τοιουτος συγγνωµης αξιος εσται. οιαν ταπεινωσιν. ο της οσιας Μαριας τον βιον εξηγησαµενος. αδελφοι µου. παρακαλω. ραθυµιας και ζηµιας ου της τυχουσης η παρακλησις προξενος. Ναι. αλλ’ ει και βρωµατων εναλλαγη γενεσθαι πολλακις συµβη και ποθεν τυχοιτε παρακλησεως. πως της µονης εξερχοµενοι πασαν κατα την ερηµον την τεσσαρακοστην εποιουν. (205) αναλογιζοµενοι την καλην υµων αναστροφην. και εις υµετεραν υποµνησιν. Τοιγαρουν και αναµνηµονευοντες της ωφελειας των παρελθουσων ηµερων της νηστειας. και ισως ελθη και ο αργος εις συναισθησιν και αφ’ εαυτου κακεινος εντραπεις επι το εργον ελευσεται και. µη καταλιµπανοντες τας διακονιας υµων και τα εργοχειρα και ωδε κακεισε περιπατουντες και µετεωριζοµενοι και εκδοτους εαυτους ποιουντες τω της ακηδιας δαιµονι. πως αυτας και µεθ’ οσης της σπουδης και της θερµης διηλθητε. Οµως εστωσαν. νηψατε και καθως ειπον υµιν. ετι δε και βλασφηµα φθεγγεται ρηµατα. περι των αγιων ανδρων εκεινων. την γνωµην ητε ασαλευτοι και την καταστασιν αµεταβλητοι. Αλλ’ ει που τις εξ υµων διερχοµενος ετερον ισταµενον η καθηµενον ευρη των αδελφων. αδελφοι. ουτως εκαστος υµων ποιων. σπουδαιως διερχοµενος βαλετω µετανοιαν. µηδεποτε ο εις τω ετερω . οπως µη γενηται υµιν. δεοµαι. περισσοτερως και εις το εργον του Θεου κοπιασαι σπουδασατε. της καθαρτικης εγκρατειας και τα αυτα ποιειν µη κατοκνησητε. µη επιλαθησθε της παθοκτονου νηστειας. Ναι. Ουκ ακουετε τι Ζωσιµας ο µακαριος εκεινος λεγει. οιδα οτι εµαυτον κατακρινω και εσονται οι λογοι µου ταχα εις κατακρισιν µου και ελεγχον. αλλα σιωπην. αντι ευχαριστιας και κερδους. των εν τη µονη εν η (206) κακεινος τηνικαυτα κατηντησε Θεου προνοια. ουτω και πασαν. µαλλον µεν ουν πλειον της συνηθους φαγοντες τροφης. αξιω. κατα την παρελθουσαν εβδοµαδα και την εισιουσαν ταυτην εκτος βρωµατος ιχθυων κρατησατε και εν φοβω Θεου αναστρεφεσθε.φιλονεικιας και µαχας εγειρη. Αλλα ταυτα λεγων. οιαν ευλαβειαν.

αλλ’ ει που και παρα τινος αυτων υπηντηθη. εαν αιφνης ουτως εχοντων ηµων ο κριτης απαντων και Θεος παραγενηται. Και τι λεγω ηµερας. αλλ’ ωσπερ τινες ξενοι και παρεπιδηµοι και ταις φωναις ετερογλωσσοι. εκκλινων εξεφευγε και ουδε πλησιασαι αλληλοις ηνειχοντο. ισταµενους δηλονοτι και εσθιοντας περι το κατω µερος . Θησοµεν δε. Ει τοινυν τοσαυτα ετη και τοσαυτας ηµερας εκεινοι αλληλοις µη οµιλουντες το συνολον εποιουν. και οσον δυναµεως εχοµεν. ειπειν. παντα τα τυραννουντα ηµας παθη οπισθεν ηµων απορριψαντες. κουφοι το Πασχα Κυριου καταλαβωµεν. εις τουτο γαρ και εγενετο· ει τοινυν της γλωσσης την συνηθειαν. των χαλεπων τουτων και µεγαλων. ολως εχουσι µηδενος κατα την ηµεραν εκεινην ετερου. ως οιοµαι. οπερ εστιν ευκολον και κουφον ηµιν. ινα ωσπερ τινες χρυσοπτεροι αετοι. η γαστηρ θελει βρωµατων χορταζεσθαι. της επιθυµιας και ηδονης. Πως δε και των αλλων παθων κρατησοµεν. αυτοι ηµεις νοµον κοινη βουλη εν µεςω ηµων αυτων. αδελφοι µου καλοι. οπου γε ουδε ωρας µιας καιρον εαυτους κρατησαι δυναµεθα. δραµωµεν. εχουσα την φυσικην επιθυµιαν και πυρωσιν. ενθα προδροµος ηµων εισηλθεν Χριστος ο Θεος ηµων. Και τι ποιησοµεν. Η σαρξ. ηρωτα ποτε τον ετερον τι ειδεν η τι πεποιηκεν εις την ερηµον. ου κρατησοµεν. Ποιον γαρ. κατα του πνευµατος επανισταται και πολεµει κραταιως την ψυχην. ο και υπερ αργου λογου λογον απαιτων ηµας εν ηµερα της κρισεως. ει δοκει. των πολλην εχοντων ισχυν µετα της φυσεως και αυτης. ουτως απαντες εζων και ουτως επολιτευοντο· δι’ ουδεν δε αλλο τουτο παντως εποιουν. αδελφοι. τι πεισοµεθα ηµεις οι µηδε τας ολιγας ταυτας ηµερας απο των συντυχιων και αργολογιων φυλαττοµενοι. ως φησιν. (207) Αρχη ουν εστω απο σηµερον λοιπον ηµιν. γλωσσαν ακρατητον εχοντες. Ουτω και υποστρεφοντες εν τη µονη ουδεις. ει µη µονον αρτου ξηρου µετα αλατος και υδατος µεταλαµβανειν ψυχρου εν τω καιρω του αριστου. ελαφροτερον εστι τουτου του παθους των λοιπων απαντων παθων.ενουµενος. ει µη το ολον ακριβαζοµενοι µη εκφερειν λογον αργον απο του στοµατος. ειπε µοι. πως ισχυσοµεν εγκρατεις γενεσθαι ποτε. ωσαν εκτος σαββατου και κυριακης ει δυο ευρεθωσιν αργια εκδοτοι και ισταµενοι συντυχιας ανωφελεις.

πατερες µου αγιοι και δουλοι Θεου. µηδε ως ληρος ενωπιον υµων φανωσι τα ρηµατα µου. τυπον αγαθον και συνηθειαν θαυµαστην εαυτους δια την του Θεου αγαπην διδασκοντες. αλλ’ ιδετε και σκοπησατε ακριβως οτι ουδεν υµιν εξωθεν των του Θεου εντολων και των θειων Γραφων συνεβουλευσα. µη παριδητε µου την δεησιν. Και τουτο νοµον εχοντες απαραβατον. Αµην. και θυµηδιας πληρωσετε την ταπεινην µου ψυχην. και τας ψυχας υµων ου µικρως ωφελησητε. . ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. τον Θεον δε δι’ ον θυραν τιθεσθε τοις χειλεσιν υµων και φυλακην ωσαυτως τοις στοµασι θεραπευσετε. Επειτα δοξασθησεσθε και θαυµασθησεσθε παρα παντων εικοτως ανθρωπων και δι’ υµων ο Θεος. λογοις ανταµειψωµαι αγαθοις. ινα ευχαις υµων αγιαις ενισχυσας. Ει γαρ και ασθενης ειµι και µυριων γεµων αµαρτηµατων. ως αν δια της αυτου εκκοπης υµεις µεν ζησεσθε ζωην των µαρτυρων και αθλοφορων Χριστου. αλλ’ ωσπερ εξ ηµιθανους και παντελως αλαλου εδωκατε µοι λεγειν ενωπιον της υµων τιµιοτητος. εξ ων η του Θεου χαρις διδωσιν εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος.της τραπεζης. δεοµαι υµων. Ναι. οτι εις την γενεαν ταυτην υµεις ευρεθησεσθε των αγιων τους βιους µιµουµενοι. ο και ευχοµαι εφοδιον µοι γενεσθαι προς την εκειθεν ζωην απαιροντι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ανανευσω και τριψω µου την οψιν και τους οφθαλµους νιψωµαι και του πολλου υπνου της ραθυµιας εξεγερθησωµαι και αντι των αγαθων ων εις εµε ποιειτε τον ευτελη δουλον υµων. (208) ∆ια τουτο παρακαλω την υµετεραν αγαπην. και εµε τον αναξιον πατερα υµων µεγαλως εν τουτω παρακαλεσετε. την αγαπην υµων. µη παρακουσητε τους εµους λογους του αναξιου πατρος υµων. εγω δε απο της συµερον ετι και ετι προσθησω τιθεναι υπερ υµων ολην µου την ψυχην συν τω σωµατι εις εκουσιον θανατον. ει και µη αξιως. αδελφοι µου. ουτω µοι χαρισασθε και το θεληµα υµων. απο µεν αργολογιας και ερεσχελιας εαυτους αµεµπτους τηρησητε. αλλα γε το κατα δυναµιν. Ποιησατε ουν αρχην καλην και δοτε µοι προθυµιαν µικραν. οπερ ουκ οιµαι νυν ευκολως ευρεθηναι εν οις τοποις τεως εσµεν και βλεποµεν και περι τινων ακουοµεν µοναχων και των µοναστηριων αυτων.

επειδη αυτος εστιν ο και τοις σπουδαιοις υπερ εκ περισσου διδους τους στεφανους και τους αξιους µισθους των εργων αυτων. η πασης ευφροσυνης και θυµηδιας. η χαρµοσυνος ηµερα. (209) Περι της του Χριστου αναστασεως. ως ορατε. και καλως εξετασωµεν. . απονεµων. η πλειον την ασκησιν προθυµια ψυχης επιτεινοντες η ελαττον δι’ ασθενειαν σωµατος ταυτην των σπουδαιων ποιουµενοι. Ορα γαρ τας διαθεσεις ηµων των ψυχων και τας προαιρεσεις µαλλον η τους κοπους του σωµατος. Και οποια τις εστιν η πως εν ηµιν γινεται η αναστασις του Χριστου και εν αυτη η αναστασις της ψυχης. της του Χριστου αναστασεως κατα περιοδον του χρονου παραγινοµενης αει µαλλον δε καθ’ εκαστην και αενναως γινοµενης εν τοις ειδοσι το µυστηριον ταυτης. Αδελφοι και πατερες. οπερ αει τοις βουλοµενοις ηµιν µυστικως γινεται. οι τε καλως και προθυµως µετα ζεουσης (210) προθεσεως και αγωνων της αρετης τον δροµον διανυσαντες της νηστειας και οι ασθενησαντες περι ταυτα δι’ ολιγωριαν και ψυχης ασθενειαν. διο και προς αναπαυσιν και ευχαριστιαν παντας οµου τους πιστους προσκαλεσαµενη. ποιων η περιφηµον και ενδοξον των σπουδαιων τινα η εων ταπεινον ετι και δεοµενον επιπονωτερας καθαρσεως. Ευχαριστησωµεν ουν τω Κυριω. ηδη το Πασχα.Λογος ΙΓ ΄. Ελεχθη µετα το Πασχα τη δευτερα της δευτερας εβδοµαδος του Πασχα. Αλλα γαρ ιδωµεν. συνανιστων και ηµας εαυτω. χαρας και αγαλλιασεως αφατου επληρωσε τας καρδιας ηµων. τι το µυστηριον της του Χριστου του Θεου ηµων αναστασεως. και συγγνωµην αυθις τοις ασθενεστεροις. τελειωσασα και αµα παρακαλεσασα ηµων τας ψυχας. ως ελεηµων και φιλανθρωπος. δι’ ων γυµναζοµεν προς αρετην εαυτους. διηλθεν. και πως εν ηµιν ο Χριστος ως εν µνηµατι θαπτεται και πως ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανισταται. τω διαβιβασαντι ηµας το πελαγος της νηστειας και εις τον λιµενα της αυτου αναστασεως αγαγοντι µετ’ ευθυµιας ηµας· ευχαριστησωµεν αυτω. και κατα τας προθεσεις ηµων αντιµετρει τα επαθλα και τα του Πνευµατος εκαστω χαρισµατα. λυσασα επι το αυτο της πανσεπτου νηστειας τον κοπον η µαλλον ειπειν. Εστι δε ο σκοπος του λογου τοιουτος. ει δοκει. Και τι το µυστηριον ταυτης της αναστασεως.

εισερχεται ως εν ταφω εν τω ηµων σωµατι. Οιον τι λεγω. Αναστασις και δοξα Χριστου η ηµετερα. ταυτα εαυτω επιγραφεται. πως αναστησεται ποτε η δοξασθησεται. ει και νοερα υπαρχει και τη φυσει αθανατος. ει µη αρρητως και ασυγχυτως ενωθη Θεω. Αναστασις δε ψυχης η ενωσις εστι της ζωης· ωσπερ γαρ το νεκρον σωµα. ο δε νεκρος ου· εν τοις πνευµατικοις δε ει µη εις θεωριαν ελθη ο νους των υπερ εννοιαν. επι σταυρου κρεµασθεις και προσηλωσας εν αυτω την αµαρτιαν του κοσµου. ουτως ουδε ψυχη µονη ζην αυτη καθ’ εαυτην δυναται. Εκεινος γαρ µη πεσων εις αµαρτιαν ποτε. και τηνικαυτα βλεπειν εµπαρεχει τω ουτως ανασταντι συν τω Χριστω την δοξαν της µυστικης αυτου αναστασεως. της µυστικης ενεργειας ουκ αισθανεται. καθα γεγραπται. Εστι δε το λεγοµενον ουτως· ορασις και (212) εν τη ορασει γνωσις και αισθησις (εν τοις πνευµατικοις δε τουτο φηµι. Προ γαρ της εν γνωσει και ορασει και αισθησει ενωσεως νεκρα εστιν. Ουτε γαρ γνωσις διχα ορασεως. Αναστασις ουν Χριστου η ηµετερα υπαρχει αναστασις. τη οντως αιωνια ζωη. µηδε αλλοιωθεις της ιδιας δοξης καν οπωσουν. Ωσπερ ουν εξ αδου παλιν ανελθων εις το αχραντον εαυτου σωµα εισηλθεν. θανατου γευσαµενος. Απαξ γαρ οικειωσαµενος τα ηµετερα. δοξα υπαρχει. (211) ουτω δη και νυν εξερχοµενων ηµων εκ του κοσµου και εισερχοµενων δια της των παθηµατων του Κυριου εξοµοιωσεως εν τω της µετανοιας και ταπεινωσεως µνηµατι. αυτος εκεινος εξ ουρανων κατερχοµενος. α ποιειν εν ηµιν αυτος. ουτε ορασις διχα αισθησεως. Τυφλος εις λιθον τον ποδα κρουων αισθανεται. κατηλθεν εν τοις κατωτατοις του αδου. ει µη δεξεται εν εαυτω την ζωσαν ψυχην και αµικτως ταυτη µιγη. Ο ουν προ της θεωριας . των κατω κειµενων. εν γαρ τοις σωµατικοις και διχα ορασεως αισθησις γινεται). η δια της εν ηµιν αυτου αναστασεως γινοµενη και δεικνυµενη και ορωµενη ηµιν. καθαπερ ειρηται.Ο Χριστος και Θεος ηµων. και ευθυς ανεστη εκ των νεκρων και µετα ταυτα ανηλθεν εις ουρανους µετα δοξης πολλης και δυναµεως. ο αει ων υπερδεδοξασµενος και υπερανω πασης αρχης και εξουσιας διαµενων ωσαυτως. ζην ου λεγεται ουδε δυναται. ου κατελθων εκεισε ουδαµως εχωρισθη. και ενουµενος ταις ηµετεραις ψυχαις εξανιστα νεκρας ουσας οµολογουµενως αυτας.

Αναστασιν Χριστου οι πλειονες µεν των ανθρωπων πιστευουσιν. Η φωτοφορος γαρ παρουσια του Πνευµατος υποδεικνυει. δυναται ειπειν Κυριον Ιησουν. τον µονον αναµαρτητον”. Πως ουν προτρεπεται νυν ηµας το Πνευµα λεγειν το Αγιον . ως εν ενι εκαστω ηµων των πιστων εγγινοµενης δηλονοτι της Χριστου αναστασεως και τουτο ουχ απλως. αυτου του ∆εσποτου Χριστου εν ηµιν εξανισταµενου. και την δευτεραν αυτου υποσηµαινοντες παρουσιαν επιφεροντες ουτω λεγοµεν· “Ευλογηµενος ο ερχοµενος εν ονοµατι Κυριου”.ως αυτην ιδοντες. τω τας οψεις πηρω εοικεν. ως αγιον και Κυριον. οθεν και πολλακις την ραβδον επαρας προς την του εχθρου αµυναν. και αλλαχου· “Πνευµα ο Θεος. προσκυνησωµεν αγιον Κυριον Ιησουν. ο καθ’ εκαστην επι στοµατος περιφεροµεν· Αναστασιν Χριστου πιστευσαντες. τον Χριστον Ιησουν· “Ουδεις γαρ. (213) ηνπερ ουκ ειδοµεν· “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι”. παντως πνευµατικως αυτοις τοις πνευµατικοις οµµασι ορωµενος δεικνυται. αλλα τι. Οταν γαρ εν ηµιν δια . Απαγε. ∆ιο και λεγοµεν·”Θεος Κυριος και επεφανεν ηµιν”. φησι. οι δε γε µη θεασαµενοι ουδε προσκυνειν δυνανται. Ουδε γαρ λεγει το ιερωτατον λογιον.των υπερ νουν και λογον και εννοιαν επαισθανεσθαι λεγων εν τοις πνευµατικοις. αντ’ εκεινου εσθ’ οτε τον εαυτου φιλον µαλλον ετυπτησε. λαµπροφορουντος και απαστραπτοντος τας της αφθαρσιας και Θεοτητος αστραπας. “Αναστασιν Χριστου θεασαµενοι. και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. µαλλον δε αυτον εκεινον τον ανασταντα οραν χαριζεται. Αρα µη ψευδεσθαι ηµας βουλεται η θεια Γραφη. του εχθρου προ των οφθαλµων αυτου ισταµενου και διαγελωντος αυτον. ει µη εν Πνευµατι Αγιω”. απαξ προ χιλιων ετων ανασταντος του Χριστου και µηδε τοτε τουτον ανισταµενον ιδοντος τινος. αλλα καθ’ ωραν. ως ειπειν. ος εν οις µεν πασχει αγαθοις η κακοις επαισθανεται. αγνοει δε τα εν χερσιν η ποσι και τα παραιτια ζωης η θανατου τουτω γενοµενα· τα γαρ επερχοµενα αυτω κακα η αγαθα ουδαµως επαισθανεται της οπτικης εστερηµενος δυναµεως και αισθησεως. αλλ’ αληθευειν µαλλον παρεγγυα. Οις ουν επιφανη ο Χριστος εξαναστας. ολιγοι δε λιαν εισιν οι και ταυτην βλεποντες καθαρως.

Ουδε γαρ της πιστεως ταυτης οφελος. ανιστα ηµας εκ νεκρων και ζωοποιει και αυτον εν ηµιν ολον οραν ζωντα διδωσι. Οπερ ινα µη παθωµεν . Οτι τον ζωογονουντα Θεον ουκ εχει εν εαυτη. Νεκρα δε πως. διχα των εργων νεκρα εστιν”. εαυτους δυστυχως απεστερησαν. εικοτως ευθυς και περι την πιστιν ευρεθησαν ναυαγησαντες και του αληθινου πλουτου. οτι τον ειποντα· “Ο αγαπων µε τας εντολας τας εµας τηρησει. Η γαρ πιστις. τον αθανατον και ανωλεθρον. Αλλ’ οµως ουτε τους δαιµονας ουτε τους ανθρωπους αυτους η τοιαυτη πιστις ωφελησει. ητις και προ της εργασιας των εντολων πολλους εκ του θανατου εις την ζωην ανηγαγε και τον Χριστον και Θεον υπεδειξε. Εργων γαρ διχα και οι δαιµονες πιστευουσι και Θεον ειναι τον ∆εσποτην οµολογουσι Χριστον· “Οιδαµεν γαρ σε. ουτοι (214) εισιν οι µη δια των εργων την πιστιν επιδεικνυµενοι. Απιστοι δε. ωσπερ και τα εργα διχα πιστεως. φησι. φασι. αυτη η εγκεκρυµµενη της πιστεως ηµων δυναµις. ουτε µην ιδειν ουδαµως δυνανται. διαφυλαχθηναι και αυτοι υπ’ αυτων – οιοι δηλονοτι γεγονασιν υπο µονης της πιστεως· επει δε µετεστραφησαν ως τοξον στρεβλον (215) και ταις προτεραις αυτων περιεπαρησαν πραξεσιν. αει ζη και ζωσα ζωοποιει τους εκ προθεσεως αγαθης προσερχοµενους και υποδεχοµενους αυτην. καθως πασα θεια Γραφη µαρτυρει.του Πνευµατος γενηται. και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεθα” ουκ εκτησατο εν εαυτη. ος εστι Χριστος ο Θεος. Και εµελλον αν. δυσπιστοι και ηµιπιστοι. ην οι απιστοι η δυσπιστοι η µαλλον ειπειν ηµιπιστοι ουχ ορωσιν. ει ενεµειναν ταις αυτου εντολαις και ταυτας µεχρι θανατου εφυλαξαν. ου µονον δε. νεκρα γαρ εστι κατα τον θειον αποστολον· “Η πιστις γαρ. ινα τη παρουσια αυτου εξαναστηση τον κεκτηµενον αυτην εκ νεκρων και ζωοποιηση αυτον και τον ανασταντα εν αυτω και αυτον αναστησαντα κατιδειν χαρισηται. Νεκρα ουν εστιν η τοιαυτη πιστις τουτου γε ενεκα. αλλα και συνανιστωντα και συνδοξαζοντα ηµας εαυτω τρανως γινωσκειν χαριζεται. Ταυτα τοινυν εισι τα των χριστιανων θεια µυστηρια. µαλλον δε νεκροι οι ταυτην χωρις των εργων κεκτηµενοι εισιν. τον Υιον του Θεου”. η εις Θεον. και αλλαχου· “Ουτοι οι ανθρωποι δουλοι του Θεου του υψιστου εισιν”.

και αυθις· “Ο διψων ερχεσθω προς µε και πινετω”. Λογος Ι∆΄. ακριβως φυλασσει αυτους· και ουτως . προκοπτει κατα Θεον οσηµεραι. ινα και των παροντων και των µελοντων αγαθων. ω η δοξα εις τους αιωνας. Αµην. Ως γαρ εκ στοµατος Θεου τους εκεινου λογους εξερχοµενους λογιζοµενος και ως αιτιου οντας ζωης και θανατου εν τω φυλασσεσθαι η παρορασθαι αυτους. ο παντων καταφρονησας των ορωµενων και αυτης αυτου της ψυχης. και· “Ο πιστευων εις εµε ου µη οψεται θανατον εις τον αιωνα”. λεγω δη αυτης της του Χριστου θεας. ουκ αφ’ εαυτου τουτο µαθειν οιεται. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µανθανει εξ αυτου και διδασκεται την πνευµατικην εργασιαν των εναρετων πραξεων. Ποιων ουν επαγγελιων αυτου του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου.εναρξαµενος (217) πιστει τε αδιστακτω των επαγγελιων του Θεου εκκρεµαµενος. µετα φοβου και τροµου πολλου και µετα προσοχης συντονου τουτω υποταγεις. αλλα τεχνιτη και εµπειρω ανδρι προσελθων. ινα γνησιαν µετανοιαν δυνηθη επιδειξασθαι κατα την εντολην του Κυριου και του εργου τουτου εναρξηται. (216) Περι µετανοιας και αρχης βιου µοναδικου. αξιω. και· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. καγω αναπαυσω υµας”. εκεινος . και παλιν· “Τον ερχοµενον προς µε – δια της τοιαυτης δηλονοτι οδου . και οδω προβαινων αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. και ετερωθι· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. επαπολαυσωµεν. Αδελφοι και πατερες.και ηµεις. και γινεται ανηρ τελειος εν Χριστω τω Θεω. Ακουε συνετως οια ηµιν επαγγελλεται· “Αµην λεγω υµιν οτι χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. και τινα µετανοων χρη ποιειν· φοβου δε λεγω και τροµου του µη αποτυχειν αυτον του τοιουτου καλου. Και πως τις οδω και ταξει προβαινων εις αρετην εν τη των εντολων εργασια εις τελειοτητα ερχεται.ινα µη πολλα λεγων µηκυνω τον λογον .ου µη εκβαλω εξω”. και αλλαχου· “Εγγισατε µοι και εγγιω υµιν”. και ως αδοκιµον τινα εργατην των εντολων καταδικασθηναι τω αιωνιω πυρι. τηρησωµεν. τας εντολας του Θεου οση δυναµις.

εστιν ο αγαπων µε· και ο αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου. των συγγενων και ιδιων. Ταυτα παντα και τα τουτοις οµοια ο αδιαλειπτως εν διανοια κρατων και εν αυτοις νυκτος και ηµερας ενασχολουµενος. Ερχεται δ’ ουν οµως δια πολλων θλιψεων. ου πολλω µαλλον ο Πατηρ υµων ο ουρανιος δωσει Πνευµα Αγιον τοις αιτουσιν αυτον. Αυτη δε η εργασια δα της εκπληρωσεως επιτελουµενη των εντολων εκπλυνει µεν . το δε πενθος εκτρεφει την γεννησασαν και αυξανειν ποιει. νοερως τε και αισθητως ταυτα λογιζοµενος και σπουδη εργαζοµενος.ω του θαυµατος! – παντα ρυπον απο της ψυχης. των χρηµατων. ζητειτε και ευρησετε. Ουτω δε τουτων επαισθανοµενος. πονηροι ανθρωποι οντες. Ουτω δε καθ’ ηµεραν προκοπτων. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. και εγω και ο Πατηρ δια του Πνευµατος ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. ειτα πως και αι προληψεις αυται µειουνται. Ο γαρ υψων εαυτον ταπεινωθησεται. χωριζεται της µνηµης κατ’ ολιγον του κοσµου. και αυθις· (218) “Αιτειτε και δοθησεται υµιν.”. επαισθανεται πως κατα µικρον υποχωρουσιν οι λογισµοι των προληψεων. και τοις πνευµατικοις αναλογως συγγινεται. ως εφαµεν. πολλη προθυµια και ακατασχετω ορµη πασας τας αυτου εντολας αοκνως επιτελει. και πλεον ταπεινουµενη περισσοτερον κατανυσσεται. Η µεν γαρ ταπεινωσις το πενθος απογεννα. οπως δει αιτεισθαι και δια ποιων ρηµατων και εργων. Πρωτη δε εντολη αυτη εστι· “Μετανοειτε. µολις δια παντων προς κατανυξιν και δακρυα ερχεται. εφη· “Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος. οιδατε δοµατα αγαθα διδοναι τοις τεκνοις υµων. φησι. γενεσθω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος. κρουετε και ανοιγησεται υµιν· πας γαρ ο αιτων λαµβανει και ο ζητων ευρισκει και τω κρουοντι ανοιγησεται”. απελαυνει δε παν παθος και πασαν επιθυµιαν κακην – σωµατικην τε λεγω και . και µαλασσοµενη η καρδια προς ταπεινωσιν ερχεται· πως τε παλιν αυτη λογισµους ταπεινοφροσυνην εµποιουντας απογεννα. των πραγµατων του βιου. Εν ταυταις ουν ταις υποσχεσεσι και ταις επαγγελιαις του Θεου πιστει αδιστακτω ελπιζων. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. και· “Ει υµεις. ∆ιδαξει δε ηµας επι τουτοις βουλοµενος ο Θεος.

πασαν αµελειαν. ορα εναργως την χαριν του Αγιου Πνευµατος παραγενοµενην και εν καθ’ εν τουτων εξανασπωσαν και εξαφανιζουσαν. ει και δοκει τα αισθητα καθοραν. αλλα τελειως και καθαρως. Τας γουν εντολας ως φαρµακα. ην ο θειος αποστολος καλυµµα λεγει. µη σκοπουντων ηµων τα βλεποµενα αλλα τα µη βλεποµενα”. τους δε πειρασµους ως καυτηρας εν τουτοις επιτιθεις. αλλα πνευµατικον τε και αϋλον και ηδη προς αρπαγην επιτηδειον. . (219) Και ουτω γινεται ελευθερος τη ψυχη απο πασης γηΐνης επιθυµιας ο ανθρωπος· ου µονον δεσµων σωµατικων. και ουτως ανανεοι και ανακαινιζει τον ανθρωπον ψυχικως τε οµου και σωµατικως. ως δοκειν τον τοιουτον ου σωµα (220) φθαρτον και βαρυ περικεισθαι.βιωτικην. εως ου τελεον παντων τουτων ελευθεραν την αυτου ψυχην απεργασηται. φωτιζεται και καθ’ εκαστην αυξανει την πνευµατικην ηλικιαν. Και εικοτως· αποδυεται γαρ η ψυχη πρωτον µεν την αναισθησιαν. ητις εν ταις των απιστων Ιουδαιων κειται καρδιαις. εριν. µετα γαρ των ειρηµενων παθων και πασαν ακηδιαν. πασαν ραθυµιαν και αγνοιαν ληθην τε και γαστριµαργιαν και πασαν φιληδονιαν αποδιωκει. ποιει δε µαλλον αυτον εν τω οραν ως µη ορωντα τη αισθησει διατελειν. ζηλον. οιον φιλοδοξιαν. Ου τουτο δε µονον εργαζεται εν αυτω η του Πνευµατος χαρις. και ταπεινουµενος και πενθων και την του Θεου βοηθειν θερµως εκζητων. το τοιουτον καλυµµα εχει επικειµενον τω νοερω της ψυχης αυτου και εις το υψος της επιγνωσεως του Υιου του Θεου ανενεχθηναι ου δυναται. αλλ’ ουδε οραν τι των αισθητων συγχωρει τω τοιουτω. ου µην αλλα γαρ και νυν πας ο τας εντολας της νεας χαριτος µη παση δυναµει και ζεουση καρδια ποιων. ουτω δη και ουτος τα εν τη ψυχη αυτου προσοντα παθη τηνικαυτα βλεπει τρανως. Ειτα ωσπερ ο αποδυσαµενος σωµατικως τα εν τω σωµατι αυτου τραυµατα καθορα. µνησικακιαν. εξω των αισθητων ολος γινεται. Ουτως ουν εν τουτοις ενδιατριβων κατα τον λεγοντα αγιον· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει. µισαδελφιαν. καταλαµπεται. αλλα γαρ ως οταν ιµατιον τις αποδυσηται και γυµνος ολος γενηται. φθονον. οιησιν και τα λοιπα καθεξης. Ουδε γαρ εκ µερους αυτην η του Παρακλητου επιδηµια της ελευθεριας αξιοι. Οποταν γαρ ο νους τοις νοητοις συναφθη. φιλαργυριαν.

∆ιο και κατα το µετρον της ηλικιας αλλοιουται τας ψυχικας δυναµεις και ενεργειας. προκοπτων δε επι την ανδρικην τελειοτητα. ωτα δε ωσαυτως καινα. Τουτον γαρ και µονον. αλλ’ ωσει κωφος ουκ ακουων – καιτοι γε ακουων αυτων . Αγαθα δε εκεινα λεγω. και προς τας πραξεις των εντολων του Θεου ανδρειοτερος και κραταιοτερος γινεται. αλλοτριων δε ουκ ακουσονται”.καταργων µεν τα του νηπιωδους φρονηµατος. οταν δια της του ανθρωπου φωνης προελθη. Παν γαρ αγαθον ων ο Θεος. αλλα µονου του ζωντος Λογου. του µη γενοµενου δηλονοτι τοιουτου. Ακουει δε ουχ. Τους δε γε λοιπους των ανθρωπων απαντας λογους ακουει µεν ου προσδεχεται δε· αλλ’ ουδε ενδοθεν εισελθειν τουτους ολως εα. ως αν τις ειπη. Μυστηρια δε λεγω τα παρα παντων ορωµενα µεν µη καταλαµβανοµενα δε· καινους γαρ παρα του καινοποιου Πνευµατος κταται οφθαλµους. αλλ’ ως υπερ ανθρωπον γεγονως. Τοιγαρουν και διδασκει τον τοιουτον ανθρωπον ο οικησας εν αυτω Θεος περι των µελλοντων και . ουτω προς τουτοις διακειται. Ταυτας ουν οσηµεραι πληρων. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. (221) και τας εν τουτοις µορφας ως αµορφους και ανειδεους. καθως εφη ο Κυριος· “Τα προβατα τα εµα της φωνης µου ακουει. των µη εις τοιαυτην καθαροτητα ανενεχθηναι αγωνισαµενων. την εν η οικηση ψυχην παντος εµπιπλησιν αγαθου κατα το εγχωρουν τη φυσει ηµων. κατα αναλογιαν της εργασιας αυτων ετι καθαιρεται αυθις. ων ουδεις ποτε ειδε το βαθος. ουτε µην ολως ιδειν δυναται. επειδη παση κτιστη φυσει αχωρητος εστιν ο Θεος και αστεκτος. ανθρωπου φωνης η φωνων. δια της ακοης εισδεχεται η ψυχη και την εισοδν τουτω παραχωρει. τα αισθητα πνευµατικως καθορα και ως εικονας των αορατων.. φωτιζεται και µυστηριων µεγαλων αποκαλυψεις καταξιουται οραν. κενους δε αποστρεφοµενος αυτους αποπεµπεται· εστιν οτε ουδε της παρουσιας η των κρουσµατων αυτων επαισθανεται. λαµπρυνεται. ευθυς οικει ο Θεος εν αυτω και γινεται αυτω παντα οσα αν θελη. και του λοιπου ουχ ως ανθρωπος βλεπει τα αισθητα αισθητως. ως γνωριµον και προσφιλη πελοντα. Τοιγαρουν και τοιουτου γενοµενου αυτου. και ασµενως ενδοθεν γενοµενον κατασπαζεται. µαλλον δε και υπερ α θελει.

και αυτος την υπερβαλλουσαν δοξαν αυτου καθορων.”. Ο τοιουτος τοινυν υπερ την κτισιν απασαν γεγονως. επειδη γινωσκων εστιν ως ουκ αρεστον υπαρχει τουτο Θεω. και εναπιδειν προς τους συνδουλους αυτου. Εις γαρ το µεγεθος της φιλανθρωπιας του Θεου αποβλεπων και εξισταµενος. εννοων εαυτον και τις ων τινων θεατης γενεσθαι ηξιωται. ος και διαπαντος καθοραν σπουδαζει αυτον και µετα τελος ευχεται αει βλεπειν αυτον. ου βουλεται επιστρεψαι και πολυπραγµονειν τα της κτισεως. Ο τοιουτος βλεποµενος ητοι ανωθεν ελλαµποµενος υπο του Θεου. οθεν ουδε επιθυµει τον ∆εσποτην καταλιπειν και Θεον.ενεστωτων. πολλω µαλλον υπερ τα γεγραµµενα µη δειν ηµας ολως περιεργαζεσθαι. και τις ο οικος του πατρος µου” βοα. και τοιουτων µε αγαθων σου ου µονον θεατην. οσον ανθρωπω ιδειν δυνατον και οσον δοκει αυτω τω Θεω. αρκουµενος δηλαδη και µονη τη εκεινου θεα µηδενος ετερου δεοµενος. ουδε αποβλεψαι τρανως προς αυτα ουδε καταµαθειν ταυτα βουλεται. “οτι τοιαυτα µυστηρια τω αναξιω εθαρρησας. (222) επειδη ουδε απερ Θεος αυτω εκκαλυπτει και υποδεικνυσιν. θεαθηναι παρ’ ετερων οιος υπαρχει και εν οια δοξη εστιν ουδε εννοησαι ποτε δυναται· πασα γαρ αγια ψυχη απηλλαγµενη πασης φιλοδοξιας εστιν. αναιδως ποτε δυναται καθοραν· αλλα παρακυπτων εις το βαθος του πλουτου και της σοφιας και της γνωσεως του Θεου. ου λογω αλλ’ εργω και πειρα και πραγµατι. αλλα και µετοχον και κοινωνον παραδοξως πεποιηκας. το πολυπραγµονειν ανθρωπον τα υπερ ανθρωπον· ει γαρ τας θειας Γραφας µη πολυπραγµονειν εκελευσθηµεν. τα δ’ αλλα πειθει µη ερευναν µηδε ζητειν µηδε πολυπραγµονειν. αλλα τροµω και φοβω και αιδοι συνεχοµενος. Αποκαλυπτων γαρ τους νοερους αυτου οφθαλµους. “Τις ειµι εγω. υφ’ ου πληρουται φωτος και (223) παρ’ ου της ακηρατου ζωης την απολαυσιν εχει. δεικνυσιν αυτω οσα βουλεται ο Θεος και οσα συµφερει αυτω. περι ουσιας και φυσεως των λειτουργουντων αγγελων αυτω ερευναν ουκ ανεχεται. ευθυς ιλιγγια και καταπληττεται. Κτησαµενος γαρ τον των αγγελων ∆εσποτην. Ο τοιουτος βλεπει τον Θεον. επει εστολισµενη ουσα τον χιτωνα τον . Κυριε. αναξιον τε της των τοιουτων αγαθων θεας εαυτον απο ψυχης λογιζοµενος.

φωτεινοτατον του Πνευµατος και βασιλικον και της υπερβαλλουσης δοξης του Θεου εµπεπλησµενη υπαρχουσα. αλλα πραξει και κοπω και πονοις ταυτα καταλαβειν και εν τη των τουτων θεωρια γενεσθαι σπευσωµεν. ω πρεπει πασα δοξα εις τους αιωνας. οπερ αµηχανον και τοις διδασκουσι περι τοιουτων και τοις ακροωµενοις αυτοις επισης εστιν. Ουτε γαρ οι διδασκοντες περι νοητων και θειων πραγµατων δυνανται ακριβως εναργεις εκ παραδειγµατων δουναι τας αποδειξεις και αυτην την τουτων πραγµατικως παραστησαι αληθειαν. Εκτυφλωθεις γαρ τους της ψυχης οφθαλµους και ανωλεθρου ζωης εκπεσων. τη πιστει η απιστια. Αδελφοι και πατερες. Υπο γαρ του Θεου βλεποµενη και αυτη καθορωσα παλιν αυτον. ου µονον αλογει της των ανθρωπων δοξης. καταδροµη των αναξιως κατατολµωντων της αρχιερωσυνης. ως αν και τους περι των τοιουτων λογους εκειθεν µυσταγωγηθωµεν και δοξασθη ο Θεος ουτως εχουσιν εν ηµιν και ηµεις δια της των τοιουτων γνωσεως δοξασωµεν αυτον και αυτος δοξαση ηµας εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. Λογος ΙΕ΄. ∆ιο παρακαλω υµας. αλλ’ ουδε ολως και προσφεροµενην αυτω παρ’ εκεινων προς αυτην επιστρεφεται. Αµην. αει µεν αλληλοις αντικεινται τω φωτι το σκοτος. µη λογοις µονοις τα ανεκφραστα µανθανειν εθελωµεν. η αγνωσια τη γνωσει και τη αγαπη το µισος. ουτε οι διδασκοµενοι εκ του λογου µονου µαθειν την των λεγοµενων ενεργειαν. εν Χριστω αδελφοι. Και τις η ενωσις του Θεου προς τους υιους του φωτος και τινα τροπον εν αυτοις αυτη γινεται. τοις σωµατικοις ανεβλεψεν . Ο δε Αδαµ τη πιστει τη εις Θεον φρουρουµενος εν τη αθανατω υπηρχε δοξη και εν τω παραδεισω ην. Ειποντος γαρ εξ αρχης του Θεου· “Γενηθητω φως” και γεγονοτος. ευθυς το σκοτος ηφαντωτο· τη δε του φωτος υποστολη νυξ και αυθις εγενετο. υπο δε του εχθρου εις απιστιαν παρεκτραπεις θανατω καταδικαζεται και του παραδεισου εκβαλλεται και αντι της θειας και πνευµατικης γνωσεως την γνωσιν την σαρκικην εκοµισατο. (224) Περι εµπαθους και απιστου και πονηρας διαθεσεως. ιδειν προς αλλον τινα των ανθρωπων η υπο τινος αλλου θεαθηναι ουδαµως επιθυµησει ποτε. Και προς το τελος.

οφθαλµοις· και εµπαθει αισθησει τοις ορωµενοις την των οµµατων επιβαλων ορασιν. ως µεν ανουν τον εχοντα τον νουν του Χριστου. Τοιγαρουν πασαν οι τοιουτοι Γραφην κατα τας ιδιας αυτων επιθυµιας στρεβλουσι . Καθαπερ γαρ ηλιου ακτις εν οικια σκοτεινη ποθεν εισελθουσα. ακουων ο τυφλος ου πιστευει αυτοις. µαλλον δε νουν µη κεκτηµενοι Χριστου. πλανασθαι οιοµενος υπο αµφοτερων. ως δε εννουν τον µη τουτον εχοντα λογιζονται. ουτοι τους εν αυτω γενοµενους τω φωτι και τα του φωτος διαλεγοµενους ως αντικειµενους εχθρους λογιζονται. ως δαιµονα πονηρον αποπεµπεται αυτον. ενατενισαι ου βουλονται. καν προφητην Θεου. οια δη βελος τιτρωσκει και διατεµνει το σκοτος. περι ων εικοτως ο προφητης λεγει ∆αυιδ· “Αφρων και ανους απολουνται”. ει µη πρωτον εις µισος και φθονον εξεκαυθη κατα του αδελφου αυτου Αβελ. και καν (226) φως ειναι εν ηµερα ακουη. οθεν ο προπατωρ εξεπεσεν. ο τυφλος τυφλον ηγειται τον βλεποντα και ο τω οντι ληρος ληρον ηγειται τους λογους αυτου. αµφιβαλλων τους λεγοντας αποσειεται· ουτω και οι εν σκοτει παθων καθηµενοι και τετυφλωµενον εχοντες τον νουν εξ αγνοιας. καν αποστολον. εγνω Ευαν την γυναικα αυτου και αυτη συλλαβουσα ετεκε τον Καϊν. καν σκοτος εν νυκτι. ως αλλον τινα Σιµωνα Μαγον και αυτον αποστρεφεται. πληττοµενοι τοις λογοις αυτων. ιδυνην εµποιουσα και προς αντιλογιαν και µισος υπο της αγνωσιας και απιστιας αυτην διεγειρουσα. ουτω και λογος θεοπνευστος ανδρος πνευµατικου και οσιου. ουκ αν αυτον απεκτεινεν. Ο δε και οιοµενος ειδεναι τι µηδεν ειδως. Και καθαπερ εν νυκτι πολλακις λεγοντων τινων µη λαµπειν τον ηλιον. Και ω της εσχατης αναισθησιας. καν αγγελον ιδη εξ ουρανου προς αυτον κατελθοντα. και εν ηµερα µεση ων νυκτα ειναι παλιν απιστει. ουκ αν εις την γνωσιν ταυτην κατηγετο. Οσοι τοιγαρουν τω εκ γεννητης σκοτει κατεχονται και προς το νοητον φως. ως διστοµος µαχαιρα εν καρδια ανθρωπου σαρκικου γινεται. (225) Η ουν γνωσις αυτη αγνωσια οντως εστι παντος αγαθου· ει µη γαρ πρωτον της του Θεου γνωσεως και θεωριας εξεπεσεν. Ουτω δε και ο Καϊν ο υιος αυτου.

αλλα τη ουσιωδως ενωσει γινεται τρισυποστατος κατα χαριν και ο ανθρωπος. καθως συ Πατερ. φησιν. ινα καρπον πολυν φερητε – καρπον τα πληθη φησι των παρ’ αυτων σωζοµενων – το κληµα. Πως ουν µενει εν ηµιν και πως παλιν µενοµεν ηµεις εν αυτω. ετι δε προς πληροφοριαν των ακουοντων προστιθησι λεγων· “Καθως ηγαπησας µε. οις συναφθη. υιοι Υψιστου κατ’ εικονα δηλαδη του Υψιστγου και καθ’ οµοιωσιν. ειπερ ου χωριζεται του νου η ψυχη. ηγαπησα αυτους και αυτοι εγνωσαν οτι συ µε . προς ους ειπεν εικοτως και αει λεγει ο Κυριος· “Μεινατε εν εµοι. οτι ανθρωπος Θεω ενουται πνευµατικως τε και σωµατικως. πως τα εν τω φωτι γραµµατα αναγνωσεται. ηγουν ο νους. µη καταδεχοµενοι απο οιησεως το διδασκεσθαι. ο την κρισιν ορθην των πραγµατων επιφεροµενος. µεταδιδωσιν αυτοις κατα αναλογιαν της καθαρσεως της ιδιας λαµπροτητος. εκ σωµατος και ψυχης και ουπερ µετειληφε θειου Πνευµατος. Μηδεις ουν υµας πλανατω. εις θεσει Θεος. εν εµοι καγω εν σοι”. Πως ουν. Πατερ. ουδε της ψυχης το σωµα. αλλ’ οι ταυτην παραχαραττοντες. Καν µυριακις τοις σωµατικοις οφθαλµοις γεγραµµενα οντα αισθητως αυτα αναγνω. ειπε µοι. Ο τυφλος τοις οφθαλµοις και µη βλεπων το φως. ορθως ποτε αφ’ εαυτων τα νοηµατα του φωτος οι τυφλοι αναγνωσονται. οτι πυρ θειον περιδραξαµενον αυτης εξανηφθη.και παραφθειρουσιν εαυτους εν τοις εαυτων παθεσιν. ουκ αν. εαν µη µεινη εν τη αµπελω ξηραινεται και εις πυρ βαλλεται· µεινατε ουν υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. ει και µη πασχει τουτο η θεια Γραφη. οιµαι. Ο δε τυφλος ων τον νουν και µη εχων εν εαυτω τον νουν του Χριστου. γεννηµατα θεια εκ θειου Πνευµατος. Ο Θεος φως εστι και. (227) Ω του θαυµατος. πως τα εν τω φωτι του Χριστου εναποκειµενα νοηµατα αναλογισασθαι δυναται. Και τηνικαυτα η εσβεσµενη γινωσκει λαµπας της ψυχης. ποτε δυνηθη τα πνευµατικα τε και αϋλα και φωτοειδη εν υλικω και σκοτεινω χωρω θεασασθαι ο τοιουτος. αυτος ο Κυριος εδιδαξε λεγων· “Συ. και πληρουται τηνικαυτα το ειρηµ ενον υπο του προφητου ∆αυιδ· “Εγω ειπα· θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες “. εν εµοι καγω εν σοι και ουτοι εν εµοι καγω εν αυτοις”. Και τουτο θελων βεβαιωσαι επαναλαµβανει τον λογον και φησιν· “Αυτοι εν εµοι καγω εν αυτοις.

Ευδηλον ουν οτι. ως εν στηλη τω λογω. ινα εαυτους τω αρχετυπω συγκρινοντες. Χριστιανους ουν τους τοιουτους. Αλλα ταυτα µεν προς τους παντα ειδεναι και λεγειν επιχειρουντας και οιοµενους ειναι τι. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη”. Πως δε και στοµα τολµωσιν ανοιγειν και λαλειν αναιδως περι των µυστηριων Θεου των αποκεκρυµµενων. τον Χριστον. Πως των ιερεων συγκαθεδροι και του σωµατος και αιµατος του ∆εσποτικου ιερουργοι και λειτουργοι ου φριττουσι γινεσθαι. τρεχετε προς το φως. πως ουκ αισχυνονται χριστιανους εαυτους ονοµαζειν. τρεχετε εως ο καιρος της επιλαµψεως αυτου. ως ειρηται. επι αµελειας ως επι στρωµνης κατακειµενοι. Ολως ενθεν επαπορω. Πως µετα χριστιανων συναριθµειν ουκ ερυθριωσι. ζητειτε. Τρεχετε δια µετανοιας εν τη οδω των εντολων αυτου. Προς δε γε υµας. Ω της φρικτης τολµης. τους του Χριστου δουλους και του µανθανειν εφιεµενους και ηυτρεπισµενους την ακοην. γνωσωνται οποσον των εν αληθεια χριστιανων απολειπονται. ποιος αρα χριστιανος ονοµασει. ως µενει ο Πατηρ εν τω ιδιω Υιω και ο Υιος εν τω κολπω τω πατρικω κατα φυσιν. τρεχετε. ιν’ εκαστος τουτων τοις πολλοις υπερεχων δεικνυται και περιβλεπτος. µενουσιν εν τω Θεω και ο Θεος εν αυτοις κατα χαριν. αλλ’ η τυφλωσις.απεστειλας”. µηδε πραξει και γνωσει και θεωρια καθολου αλλοιωθεντες. µηδεν οντας. οποιοι και ποταποι εισιν οι χριστιανοι υπεδειξαµεν. Τρεχετε. πριν η η του θανατου νυξ καταλαβη υµας και τω αιωνιω σκοτει παραπεµφθησεσθε. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν. ουτω και οι δια του θειου Πνευµατος αναγεννηθεντες και του Χριστου και Θεου κατα την αυτου (228) δωρεαν γενοµενοι αδελφοι και υιοι Θεου και θεσει θεοι. ως πηλον παρασκευαζει πατειν τον οντως χρυσον. τον τιµιωτατον λιθον. ινα ανοιγη υµιν η πυλη της βασιλειας των ουρανων και ενδοθεν γενησησθε αυτης και αυτην εντος . αυτος ο ∆εσποτης (229) των ολων δια των αγιων αυτου Ευαγγελιων βοα λεγων· “Εως το φως εχετε. ως επι βαθραν υψηλην επιβαινειν αυτους ποιει και ιστασθαι επ’ αυτην. Οι ουν µη γεγονοτες τοιουτοι. του νοος και η συνεποµενη αναισθησια και αγνοια και η τικτοµενη εκ τουτων οιησις. κρουετε.

ω η δοξα εις τους αιωνας. συνηγαγετε µε και ηλθετε προς µε. και ουτω ποιουσιν ο ∆εσποτης ταυτην υπεσχετο δωσειν ηµιν. αλλα της ευλογηµενης ενωτισθωµεν εκεινης φωνης “∆ευτε”λεγουσης. Και οπως τοις καθαροις την καρδιαν αποκαλυπτονται. πατερες και αδελφοι. Αµην. ουκ ηβουληθητε. που ποτε ταυτην εκει απελθοντες ευρησουσιν. αλλ’ η οργη (230) του Θεου µενει επ’ αυτον”. ων η απολαυσις αρρητος και ζωη αιωνιος και αθανατος” –. ινα ετι τω βιω περιοντες σπευσωµεν λαβειν την βασιλειαν εντος ηµων. δια της εργασιας των εµων εντολων. λαβοντος Πνευµα Αγιον ταις ευχαις του πνευµατικου αυτου πατρος. Λογος Ιστ΄.” ∆ια τουτο τοινυν. ην διδοµενην υµιν παρ’ εµου λαβειν παρητησασθε. παση σπουδη τας εντολας του Θεου ηµων φυλαξωµεθα. αλλα κατεφρονησατε ταυτης και την απολαυσιν των φθαρτων και γηΐνων προετιµησασθε. κληρονοµησατε την ητοιµασµενην υµιν βασιλειαν. “οι ευλογηµενοι του Πατρος µου. Ει ουν τουτο ποιησαι και υπακουσαι τω ∆εσποτη Χριστω ου θελησοµεν. Ουχι πολλα παρακαλουντος µου υµας κοπιασαι και λαβειν αυτην παρ’ εµου. ποθεν εστε”. ινα και ζωης και βασιλειας επιτευξωµεθα αιωνιου και µη ακουσωµεν νυν µεν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην. πεινωντα την σωτηριαν υµων. εποτισατε. Ποιοις ουν εργοις η λογοις ταυτην ευρειν απο γε του νυν εξισχυσητε. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης περι τινος υποτακτικου.υµων κτησησθε. (231) Περι των ενεργειων του Πνευµατος του Αγιου. οτι εθρεψατε µε. ενεδυσατε. παρακαλω υµας. ουχι απελθοντες εκει δικαιως ακουσοµεν λεγοντος αυτου προς ηµας· “Τι ζητειτε νυν. Και τις η θεωρια των µυστηριων αυτου. εν δε τω µελλοντι αιωνι· “Απελθατε απ’ εµου. ουκ οιδα υµας. Ενταυθα τοινυν αιτεισθαι και ζητειν και κρουειν εν µετανοια και δακρυσι προσεταγηµεν. Οι γαρ προ του κτησασθαι ταυτην του τηδε βιου υπεξερχοµενοι. ης γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. καθαραντες τας καρδιας υµων απο παντος σπιλου και ρυπου της αµαρτιας· λοιπον απολαυσατε µου των αγαθων. .

και ουτως εχων ηγνοουν ο αθλιος οτι και τους λογισµους εγινωσκε τους κρυπτους της καρδιας µου. εκαθεζοµην ωσπερ εξεστηκως. (232) προσεταττε µοι µετ’ επιτιµιου. εγω ουκ ησθιον. εν η και την κατοικησιν ειχε.εννοων. φωτος τε πληθος και οµιλιαν Θεου δι’ αυτου προς ανθρωπους. ως περι τα εξηκοντα εληλακως ετη --. Ηµην γαρ τω σωµατι πληρης κατακοπος. καιπερ θερινης ουσης της ωρας και αυτος γερων ων. Και τοσαυτην ειχον – φησι—την επιθυµιαν και τον ερωτα του τοιουτου καλου. και µη βουλοµενος ησθιον· εφοβουµην γαρ – φησι—το κριµα της παρακοης. Εν µια ουν συνεβη ηµιν εν τη πολει εισελθειν. νεωτερος τις διηγησατο µοι λεγων οτι· Υποτακτικος τυγχανων πατρος τιµιου και ισοστασιου των µεγαλων και υψηλων αγιων. Τουτο γαρ δια των εξης δηλωθησεται. Ταυτα – φησιν -. προς το τους πνευµατικους αυτου επισκεψασθαι παιδας. ει µεταλαβω τροφης και ποσεως. συµπαθειαν κεκτηµενος αµετρητον. ου µη δυνηθω εν τη ευχη µου στηναι το συνολον προς την του ποθουµενου ζητησιν. ακουων παρ’ αυτου πολλακις θειας ουρανοθεν γινοµενας εν τοις αγωνιζοµενοις ελλαµψεις.Αδελφοι και πατερες και τεκνα. αλλα συννουν οντα δι’ ολου και ως υπο τινος ιου δαπανωµενον. ως και ποταµηδον εκχεειν µε τα δακρυα και ουτω της τραπεζης πολλακις ανιστασθαι. Ελογιζοµην γαρ οτι. Οσον ουν τροφης µετελαµβανον. εθαυµαζον. εσπερας ελθοντες εν τω κελλιω και ωσπερ απο του πολλου κοπου και καυµατος προσπεινοι γεγονοτες και εκδιψοι – ουδαµου γαρ ειχεν εθος υπνου µεταλαµβανειν. µη ειδως οιον εχων πονον ενδοτατον. . ου µονον δε αλλα και πασης βρωσεως τε και ποσεως και σωµατικης παντοιας ανεσεως. Εδοκουν γαρ ο αναισθητος οτι εµποδιζει µου την προθεσιν. Μεγας δε υπαρχων ο εν αγιοις αγιος ουτος και τω προορατικω κεκοσµηµενος χαρισµατι. καθεσθεντες προς το µεταλαβειν αρτου. βλεπων µε αδιστακτως επιτελουντα µονα τα παρ’ αυτου µοι επιτασσοµενα και µητε εσθιοντα µητε πινοντα. ωστε τη εννοια τη προς αυτο παντων των επιγειων και επουρανιων επιλανθανεσθαι µε. πλειον εφλεγοµην και την αναγκην ουκ εφερον. ∆ι’ ολης τοινυν της ηµερας εν αυτοις διατριψαντες – πολλους γαρ ωφελει και µονον φαινοµενος --.

και ιδου φως πολυ νοερως επιλαµψαν µοι και . εµοι ουδε εν προσεστιν. απηλθον προς το κελλιον µου. µνησθεις τε των λογων του αγιου. εφην. τεκνον. εντολην λαβων εξ αυτου του ποιησαι µονον Τρισαγιον και υπνωσαι. οτι ταυτην και σοι δισσως δωρησεται υπερ της πιστεως µονης ης εχεις και προς αυτον και προς την εµην ταπεινωσιν”. ινα δια σου ευρω ελεος. συντοµως ποιων το θεληµα των φοβουµενων αυτον.Ο ουν αγιος ιδων µε και τον κοπον ον µετ’ αυτου εκοπιασα αναλογισαµενος και γνους την αιτιαν. ουκ αν ηυδοκησεν ελθειν προς ηµας”. Εφαγοµεν ουν – φησι – και επιοµεν και υπερ την χρειαν· ησθιε γαρ τη εµη κακεινος εξακολουθων ασθενεια. (234) Εισελθων ουν ενθα ειωθην προσευχεσθαι και το “Αγιος ο Θεος” εναρξαµενος. επι πλειστον τε εκκαιοµενος και τας αµαρτιας µου τη του νοος οξυτητι πασας εν ριπη επι µνηµης µου φερων. οτι ουτε νηστεια. (233) Ει γαρ µη ηθελεν ο Θεος ελεησαι σε. ας επιστασαι και αυτος”. ουτε τινι ετερω των δεξιων πραξεων χαιρει ο Θεος και εµφανιζεται. Τουτον τοινυν τον λογον ως εξ αυτου δεξαµενος του Θεου και το παρα Ηλιου προς Ελισαιε γενοµενον εννοησας και πιστευσας οτι. ωσπερ ειρηται. χαρισµατι. ει µη ταπεινη τε και µονη απεριεργω και αγαθη ψυχη και καρδια “. ουτε κοπω σωµατικω. επει εξ ων ειπας αγαθων. ει µη πολλαι αµαρτιαι. φησι· “Θαρρω τω Θεω. εις συµπαθειαν εκινηθη πολλην και λεγει µοι µετ’ επιτιµιου· “Φαγε. ει και αναξιος εγω. βαλων και αυθις µετανοιαν και αιτησας ευχην. ουτε αγρυπνια. δι’ ην ταυτα υπεµενον. ωστε µη δυνασθαι µε δια λογου παραστησαι την γενοµενην µοι τηνικαυτα χαραν τε και ηδονην. αγιε του Θεου. Αλλα γαρ ευθυς πρηνης πεσων επι γης ειδον. και πιε και µη λυπου απο του παροντος. αλλ’ ο Θεος φιλανθρωπος. Ειτα της τραπεζης αρθεισης φησι προς εµε· “Γινωσκε. ευθεως εις δακρυα και εις ποθον θειον επι τοσουτον εκινηθην. περιελιµναζοµην τοις δακρυσι και πεσων εις τους ποδας αυτου τους αγιους και τουτους κρατησας· “Ευχου υπερ εµου. Συµπαθησας ουν µε επι πλειον ο αγιος και δακρυσας. τω την χαριν αυτου πλουσιως µοι δωρησαµενω. ειτα κελευσας µε αναστηναι απο του εδαφους. τεκνον. Ταυτα τοιγαρουν ακουσας εγω και θαυµασας επι τω λογω και τη παραινεσει του αγιου. οια δη τω διορατικω κεκοσµηµενος.

ηρεµα πως υπολωφησαντος και οιονει συσταλεντος. Εγω γαρ ουτε λεγειν δια στοµατος δυναµαι ουτε νω καταλαβειν το απεραντον της ορασεως”. Αλλα γαρ του φανεντος µοι – φησιν. και ενισχυσε την εκλυσιν των αρθρων και νευρων. η κονων µου την γλωτταν. Ειτε γαρ εν σωµατι. Ου µονον δε. καθως και εν συναισθησει γενοµενος τουτο λεγων επεγνων· τις δε ην ο λαλων. ως εκφρασαι αξιως απορω το µεγεθος της δικην πυρος αναφθεισης εν τη καρδια µου ποικιλης και σφοδροτατης οδυνης. µονον κραζων το “Κυριε ελεησον”. ελευθεριαν και ληθην παντων λογισµων των εν τω βιω. πατερ.προσλαβοµενον µου τον νουν ολον αµα προς εαυτο και την ψυχην. Ου µην αλλα γαρ και επελαθοµην του τε τοπου.. ειτε εκτος σωµατος τω φωτι τουτω προσωµιλησα. οιδεν αυτο το φως. εν ω ισταµην. το απελασαν απ’ εµου υλην οση παχεια και βαρος σωµατος το ακηδιαν και ναρκωσιν εµποιησαν τοις εµοις µελεσιν.ελεγεν – ει δυνασαι συ. ετι δε. . την εκ του πολλου κοπου µοι τηνικαυτα προσγενοµενην. το και αποδιωξαν οσον αχλυωδες υπηρχεν εν τη ψυχη µου και απαν γηϊνον φρονηµα. τον τε πονον του χωρισµου και της αγαπης το αµετρον και το πληθος του ερωτος και της µεγιστης ευεργεσιας το υψος. Ουτω γαρ ετονωσεν. Προς γαρ µονην την εκεινου του φωτος (235) αρρητον ευφροσυνην πασαι και του νοος και της ψυχης αι αισθησεις µου εκολληθησαν. ως δοξαι και φανηναι µοι φθορας ιµατιον αποδυσασθαι. και οστις υπηρχον και που. Λοιπον ουν παραστησον . εν συναισθησει εγενοµην και γνους οια η τουτου δυναµις αθροον ειργασατο εν εµοι και εννοησας τον αυτου χωρισµον και ως παλιν εν τω βιω µονον µε κατελιπεν αναλογισαµενος. ωστε τω αθροω του θαυµατος εκπλαγηναι µε και ως εν εκστασει γενεσθαι.εκεινου απλετου φωτοςουδε γαρ εχω τι ετερον τουτο καλεσαι οικειον και καταλληλον ονοµα . πατερ. λυπη κατοχος γεγονα και οδυνη βαρεια τοσαυτη. ουκ οιδα – φησιν.ο Θεος οιδεν. αλλα και χαραν ευθεως πολλην νοεραν τε αισθησιν και γλυκυτητα υπερ πασαν γευσιν των ορωµενων εν τη ψυχη µου αφραστως ενεσταξεν. ω θαυµατος φρικτου. και αυτον τον της εκδηµιας τροπον της παρουσης ζωης παραδοξως εχαρισατο µοι και εγνωρισε.

εφην εγω. µικρου δειν εξεστην και ολος συντροµος εγενοµην. τεταπεινωµενον το φρονηµα της ψυχης και καθαραν την καρδιαν δια δακρυων και µετανοιας απο παντος σπιλου και . φαινοµενον και τιτρωσκει κρυπτοµενον. Αυτη γαρ και τα προγεγονοτα και τα γινοµενα πταισµατα. Απαστραπτει ως ηλιος και την κτισιν συνεχοµενην κατανοω εν αυτω. εν Χριστω αδελφοι. Θαυµαζω το γεγονος και ακουω φωνης µυστικως λεγουσης µοι ανωθεν· ῾Ταυτα αινιγµατα εισι και προοιµια. κτησωµεθα συντετριµµενην καρδιαν. ω σεβασµιωτατε πατερ και αδελφε. Και πλησιον µου γινεται και εις ουρανους αναφερει µε. ως ηδη την ανθρωπινην ασθενειαν αποβαλλοµενος και αγγελος γεγονως εξ ανθρωπων. το γαρ τελειον ου θεαση εως την σαρκα ενδεδυσαι. εξαφανιζει’. την ευπαθειαν του σωµατος. Συνεχοµαι υπο στεγης και τοιχων και τους ουρανους διανοιγει µοι. εννοησας εξαυτης εις οσον ευθυς υψος θεωριας ανηλθε και γνωσεως εκ µονης της προς τον πνευµατικον πατερα αυτου αγαπης και πιστεως και οιων ηξιωθη εκ προοιµιων των αγαθων ιδειν και απολαυσαι. Ει δε και παρασφαλεις. αλλα µη αποστης της µετανοιας επιµελουµενος. την ανεσιν και αργιαν. Αλλα προς εαυτον επιστρεφε και βεπε µη τι πραξης των τα ενταυθα αποστερουντων σε. ∆ια τουτο ουν παρακαλω υµας. αναλαβωµεθα πιστιν ειλικρινη προς τον Θεον και τους κατα Θεον πατερας και διδασκαλους ηµων. πατερ.” Ταυτα τοινυν ακηκοως εγω εξ αυτου. Μαργαριτης εστι. Και το φως επενδυει µε και ως αστρον µοι φαινεται και υπαρχει τοις πασιν αχωρητον. Τους οφθαλµους µου αιρω (236) αισθητως τα εκεισε θεασασθαι και παντα βλεπω καθως υπηρχον το προτερον. τας του οραθεντος σοι ενεργειας τρανοτερον και σαφεστερον”. τα εν αυτη παντα δεικνυει µοι και φυλασσειν προσταττει µοι τα µετρα τα ιδια. Ο δε γλυκυς εκεινος και πληρης Πνευµατος θειου και θεωριας ηξιωµενος προσηνεστατη και µελιρρυτω φωνη ταχιστα απεκρινατο· “Ευφραινει. απορριψωµεν µακραν αφ’ εαυτων πασαν σχεσιν και πασαν µεριµναν της παρουσης ζωης.“Αλλ’ ειπε µοι συ. πατερες και αδελφοι. δι’ ων ισχυει το χειρον κατα του κρειττονος· δευτε. τη εµη φιλανθρωπια ενουµενη. εις υποµνηµα ταπεινωσεως. µισησωµεν τας ηδονας της σαρκος.

ω η δοξα εις τους αιωνας. ∆ιο και εκπληττοµενος εις την του Θεου αφατον αγαθοτητα. φοβω µεν συνειχοµην τοις κακοις µου σφιγγοµενος. Και οπως ο υπο της αγαπης κατασχεθεις του Θεου και εις βαθος ταπεινοφροσυνης ελασας. και τηνικαυτα µενοµεν διαπαντος αγαθοι. Λογος ΙΖ΄. οιους απεργαζονται τους ποιουντας και φυλασσοντας αυτας! “ Αρχην γαρ ποτε βαλων εν αυταις. των προληψεων η συνηθεια και ηθος κακον και φιληδονον. (237) ινα και ηµεις αξιωθωµεν ελασαι ποτε εις µετρα συντοµως τοιαυτα και ιδειν και απολαυσαι των απορρητων αγαθων ενθεν ηδη του θειου φωτος. πολλη η συγκαταβασις και η φιλανθρωπια Θεου προς ανθρωπους. και γινοµεθα απερ αγνοουντες τυγχανοµεν.ρυπου της αµαρτιας. ψυχην και σωµα και διανοιαν καθαιροµενοι. ∆ια µικρας ουν υποµονης και προαιρεσεως ελαχιστου η µαλλον ειπειν Θεου βοηθεια του ζωντος αναπλαττοµεθα και ανανεουµεθα. (239) ουτω και αρετης αυγαζουσης οια δη σκοτος η κακια ελαυνεται και ανυποστατος δεικνυται. αγαπη δε ως αληθως και του καλου µε η εφεσις προς αυτο το πλειστον επεστρεφεν. οπερ τη επιµονω της ευχης εργασια και τη µελετη των θειων λογιων και τω εν εξει γενεσθαι των αγαθων αφανιζεται. µικρον ανανηψας εκ βαθους κακων και σκοτωσεως. Ουτω γαρ και εαυτους ενωσοµεν τω Θεω και ο Θεος ενωθειη ηµιν και τοις εγγιζουσιν εσοµεθα φως και αλας και εις µεγαλην ωφελειαν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Εν µονον εν µεσω τουτων υπηρχε το αηδιζον µε. και προσλαµβανοµεν α ουκ εσµεν αξιοι. Ωσπερ γαρ του ηλιου κατα µικρον ανετελλοντος υποχωρει το σκοτος και αφανιζεται. Ολον δε ην το τελουµενον φυγη κακων. υπο των παθων καλυπτοµενοι. Αδελφοι και πατερες. ενεργειται υπο του Πνευµατος του Αγιου. καθα πρωην υπηρχοµεν πονηροι. ουτω πως καταπληκτικον ανακραζω· “Ω θαυµατος εκπληξις και εντολων Θεου δυναµις. . Αµην. (238) Περι θεωριας και αποκαλυψεως και πεφωτισµενης ευχης. αλλ’ εκ µερους και οσον χωρουµεν κατα την αναλογιαν της καθαρσεως ηµων. προς τα καλα συνωθουσα µε. ει και µη τελειως.

Ακουσιως ταυτης καθελκοµαι δια το µετρον της ανθρωποτητος και το της ταπεινωσεως ασφαλεστερον. Απιστησαι τω λαλουντι ουκ ειχον και πιστευσαι εφοβουµην δια την της επαρσεως εκπτωσιν. (240) Προς α τροµω και χαρα ανταπεκριναµην και ελεγον· “Τις ειµι εγω. Πληροφορια της συγχωρησεως των αµαρτιων µοι εδιδοτο και υπερ παντα ανθρωπον εβλεπον εµαυτον αµαρτωλοτερον. σωµα ενδεδυσαι και ουδεµια των του σωµατος ηδονων υποσυρη. Ταυτα ηκουον µεν µυστικως και παραδοξως απεκριναµην.Εξ ων ελαβον καγω. Μικρος ει το ορωµενον και νοερως ορας. ο αµαρτωλος και ακαθαρτος. Νους δε θειος τω εµω νοΐ προσωµιλει και ουτω λεγων εδιδασκεν· “Εγνως οιον σε η εµη δυναµις απετελεσε φιλανθρωπως δια πιστιν και υποµονην µικραν. Και µεσον τουτου παλιν φαιδρος ελαµψεν ηλιος και εξ αυτου εφανη ακτις και αυτη τα παντα επληρωσε και το νοουµενον ακαταληπτον. φλογα δε τη φλογι και τη αναβασει προσετεθησαν αναβασεις µοι. το δε υπερ φυσιν εξεπληττε και το φοβερον αποστηναι µε ηναγκαζε. εν οις εµεινα τε εγω δακρυων ηδυτατα και θαυµαζων τα αφραστα.”. τω δε τελει της αναβασεως φως και τω φωτι φως τρανοτερον. η δε αγαπη εποιει µε προς τα κατω µη στρεφεσθαι. Κοσµον οικεις και συν εµοι υπαρχεις. οτι δη και ολως επεβλεψας επ’ εµε και οµιλιας ηξιωσας. Κυριε. την αγαπην σου βεβαιουσαν. ευρισκη ταυτης επανω. Ελαβον δε τη χαριτι χαριν και τη ευργεσια ευεργεσιαν και τω πυρι πυρ. πως εµοι προσιτος και γλυκυς και φαινοµενος ωραιοτατος δια της απαστραπτουσης σου δοξης και χαριτος δεικνυσαι. Παντως εγω σε εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγον”. Το αφραστον καλλος του φαινοµενου ετιτρωσκε µου την καρδιαν και προς αγαπην ειλκε µε απειρον. Πολλα γινωσκω των τοις πλειοσιν αγνοουµενων και υπερ απαντας ανθρωπους ειµι . εχαιρον και παλιν ηµην το ολον ανθρωπος. τη του εµου Σωτηρος Ιησου Χριστου χαριτι. Ιδου υπο θανατον ων. ο παντων ευτελεστερος και αχρειος – καλον γαρ ανακηρυττειν ευγνωµονως τας ευεργεσιας του Θεου του φιλανθρωπου -. εγενου αθανατος και κρατουµενος τη φθορα. αλλ’ ως ηδη τελειως και εξω των δεσµων της σαρκος γεγονως. Ο αχραντος. ο αορατος και τοις πασιν απροσιτος.

.αφρων γαρ ο τοιουτος και της ανω δοξης αλλοτριος . ( 241) “Ευ δουλε πιστε” ακουω και τα εξης. ω πεπιστευκα. παραστηναι εγγυτερον.α και µανθανοντες η επιποθησατε της αυτου αγαπης επιτυχειν η το ταυτης αποτυχειν ως αιωνιον θανατον φοβηθητε και φριξατε -. αδελφοι µου. γραψαι ηθελησα ουχ ως δοξαν θηρασαι βουλοµενος . και ολως εν αληθεια ευρισκοµαι µηδε το εν φυλαξας ταλαντον εκ παντων οµου των δοθεντων µοι. τοτε υπερανω των ουρανων αναφεροµαι και τη αγαπη παλιν ενουµαι Χριστω τω Θεω ηµων. ου µην αλλα γαρ και µυηθηναι σαφεστερον της εκει αγαπης την αιωνιον ευφροσυνην και αγαλλιασιν. οι και των κατω. Χαιρω οτι µοι Χριστος. εδωρησατο βασιλειαν αιωνιον και ασαλευτον και ως αναξιος των εκεισε κλαιω διαπαντος και κλαιων ου παυσοµαι.και εισακουοµαι. µηδενος δε των ενεστωτων η µελλοντων στερουµενοι. Ανοιξαι το στοµα και συγχωρησιν αιτησασθαι των εµοι πεπραγµενων ου τολµω και υπερ αλλων εξ αγαπης παρρησιαζοµαι και . οπως τε ζωσιν οι πιστευσαι θελησαντες τω σταυρωθεντι Χριστω. και οπως αλλοιουνται οι δια την αγαπην του ηµας αγαπησαντος παντα καταλιµπανοντες. διδαχθησεσθε δε προς τουτοις και ταπεινωσεως υψος και τελειας αγαπης τεκµηριον. οπως γινονται παραδοξως οι σκοτεινοι φως. Των καλων καταλαβειν δοκω το ακροτατον και εις την αβυσσον των αµαρτιων µου κατω κειµενος κατεχοµαι και τη απογνωσει βυθιζοµαι και οταν παντων κατωτερος γενωµαι. οι µιµησαµενοι δηλονοτι την αυτου (242) υπακοην και ταπεινωσιν και νευσαι βουληθεντες εκ των χειρονων επι τα κρειττονα.ιν’ αφρονως ειπω . Ταυτα τοιγαρουν. ω και ελπιζω. Ως υιος παρισταµαι και ουτω διακειµαι ως ξενος απαρρησιαστος. τω µεγαλω φωτι πλησιασαντες. καθα και . ετι δε και το εµπορευµα της του Θεου συγκαταβασεως γνωσεσθε και το δωρον της µεγαλης αυτου και ακενωτου προς ηµας κενωσεως εισεσθε και τον φρικτον τροπον της χοϊκης αναπλασεως καταµαθετε. αλλ’ οπως ειδοτες εσεσθε την αµετρον φιλανθρωπιαν του Θεου και οιον υπαρχει των εντολων το φορτιον το ελαφροτατον αυτου του Σωτηρος ηµων Χριστου και Θεου και οση της αυτου δωρεας η αντιδοσις . της γεωδους ταυτης και βαρειας σαρκος στερηθεις.αγροικοτερος.

γαλακτοτροφησαντα τε τω λογω του Θεου και τω ζωογονουντι θρεψαντα αρτω και βαδιζειν υποδειξαντα εν τη οδω των σωτηριων εντολων του Θεου. Ιδου ουν ανεκαλυψα υµιν τοις φιλοις και αδελφοις µου τα εν εµοι κεκρυµµενα µυστηρια – το τελος της εµης ζωης εγγιζον ορω οσον ουπω -. ει λαου και ποιµνης ηγουµενος κατεσταθης. η δια το ονοµαστον σε εκ της ηγουµενιας γενεσθαι και (244) και της του κοσµου βασιλευσι . η δια το τινας των ιδιων και συγγενων ευεργετησαι και φιλους κτησασθαι τους κατα σαρκα περιπατουντας. Ει µεν ουν ευρησεις σεαυτον καν ψιλω λογισµω ενθυµηθεντα. τοις ανω ενουµενοι. ειτε ως µη καταδεξαµενου σου παρ’ ετερου αρχεσθαι αδελφου δια το οιεσθαι µη ειναι σου ευλαβεστερον η λογιωτερον ετερον. οτι δια την των ανθρωπων τιµην ταυτη επεδραµες η δια προεδριαν η δια δοξαν. και σπουδασητε µιµησασθαι. Και προς τω τελει. προς τον ποιµενα. ων υποβαλλει τοις κουφοτεροις και φιλοπρωτευουσιν. θεοι αποκαθιστανται. οποταν ο ποιµην εξ ανθρωπων γενηται. οσον ανελθωσι ταπεινουµενοι και οσον ταπεινωθωσιν υψουµενοι. Λογος ΙΗ΄. Αµην. τρεφοµενοι τη αιωνιω ζωη της αγιας αγαπης. Και οτι χρη τους µεν αναξιως επιπηδωντας τη αρχη παση κωλυειν συνωθειν επι τουτο και συνεργειν. τον γουν γεγεννηκοτα παντως υµας και εκ ψυχης αγαπησαντα. σκοπησον καλως και ανακρινον σεαυτον ποιω λογισµω και εκ ποιου τροπου εις την τοιαυτην κατεστης αρχην. η δια το εχειν τας σωµατικας χρειας περισσοτερον των αλλων απαντων και την δουλειαν και την αναπαυσιν. (243) Περι µεθοδων του πονηρου. και µετα παντων οντες ουδαµως εκ της συνουσιας των αλλων µολυνονται· και ευεργετουντες τους πλησιαζοντας ζηµιαν του καλου ουδεµιαν υφιστανται. Αδελφε. ω πρεπει πασα δοξα νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.Μωσης ποτε. αλλα µεταδιδοντες και ετεροις τον ελεον λαµβανουσι πλεον η διδουσι. παντων απορουντες τη ταπεινωσει των αναγκαιων και µηδενος λειποµενοι. µαλλον τω οµοιουσθαι φιλανθρωπως τω φιλανθρωπω. ινα ειδητε και µετανοιας τροπους. ει µη τινα αλλον. αρχης τε και µεσοτητος αναβασεις και προκοπας και τελειοτητος µετρα.

Και ουτως ου µονον ωφελησας τους πολλους. “.και αρχουσι γνωριµον. ειτε και κατα φθονον . αλλα και αυτος συ ωφεληθης µαλλον ψυχικως και σωµατικως ευρες µεγαλην αναπαυσιν”. ου µη ειχον ποιησαι µε ηγουµενον. η και δια την των ανθρωπων αισχυνην. οταν ο ποιµην προς Κυριον εκδηµηση. και προστεθηναι ειοχε το µοναστηριον και οιον του µεγαλου Ευθυµιου και Σαβα και Παχωµιου των αγιων γενεσθαι. ετερον δε οφειλει εκλεξασθαι η αδελφοτης. εαν εφρονουσαν οι αδελφοι. ταυτα εκαστω αυτων υποτιθεται και φησιν· “Ει εγενου συ ενταυθα ποιµην και ηγουµενος. εντευθεν ακουε τας επιβουλας και υπονοιας του Σατανα. και στοµα αν εγενου Χριστου· ο γαρ εξαγων. εξ ων υποτιθεται ο πονηρος εκαστω των εν κοινοβιω καθεζοµενων. Και ινα σοι. και λεγειν εκαστω κατα το ιδιον παθος. παντων τα ελαττωµατα. τιµιον εξ αναξιου ως στοµα µου εσται. σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. ινα µη ακουσωσι παντες η και παραγενοµενοι τινες ιδωσιν οτι αλλος υπερ σε προεκριθη και καταγνωσωσι σου ως µη εναρετου. Αλλα γαρ προς τουτοις και αυτος περισσοτεραν ταπεινωσιν ειχες κτησασθαι. (245) ως γαρ εσχατον παντων αν διηγες εν τη µονη και βασταζειν ειχες παντων τα βαρη. Εαν ουν ωσιν εν τη ποιµνη εκεινη των ευλαβεστερων τινες. αλλ’ ινα µη γενηται ο δεινα ο αδελφος . ειχες αν παντως ωφελησαι και σωσαι και των σων αυτοις αρετων µεταδουναι. γινωσκων γινωσκε οτι ου κατα Θεον εγενετο σου η προβλησις. Υποβαλλειν αρχεται ο εχθρος. Ει δε και γνωριµος τοις κατα κοσµον εστιν. ινα εβλεπον και εµιµουντο σε οι αδελφοι. φησι.εσπουδασας του γενεσθαι συ. Αρχεται ουν εκαστος αυτων αποκαλυπτειν τον ιδιον λογισµον προς ον αν θαρρει αδελφον και δηθεν ως αστειαζοµενος και µετριαζων.ως οτι ουκ ηθελες. Ο δε ισως αποκρινεται και λεγει· . κυρι ο δεινα. επει ο δεινα η ο δεινα αδελφος εν τω πραγµατι τουτο ου ποιει”. φησι· “Αρτι. κατα την ιδιαν καταστασιν. Ειχον δε προσαγαγειν οι τοιουτοι και αποταγας µεγαλας και τας υποστασεις αυτων εν τη µονη επιδουναι. ινα µη καταγνωσθη ως φιλοδοξος. κατα το ιδιον θεληµα. υποβαλλει αυτω οτι· “Και πολλους αν ελκυσαι ειχες προς την µοναχικην πολιτειαν και εξαγαγειν αυτους εκ του κοσµου. Ταυτα τοινυν υποβαλλει τοις δηθεν αγωνιζοµενοις εν τω σεµνειω.

ου χρηζω γενεσθαι. αλλ’ ινα µη αδιαφορος τις γενηται και το µοναστηριον καταστρεψη και τους αδελφους λυπηση. φησι. εκεινος δε παλιν εκεινους ως αξιωµατικους και ως αποκαρεντας παρ’ αυτου τιµησει και σου υπερκαθισει αυτους. σπουδασον γενεσθαι συ. σε δε εις το διαζυγιον απολυσει η και παντελως ιστασθαι σε και διακονειν προτρεψεται. και απελθων θαρρει ταυτα τοις αδελφοις ους ειπε ποιησειν διακονητας. Εκεινος καθεσθησεται επι θρονου και πρωτος. Ετι δε ισως και απο των εµφανων και ενδοξων αποκειραι εχει. και παντως ποιησαι ειχον σε οικονοµον. ινα µηπως ως τα παρα γνωµην σου λαλουντα µοι µεµψη”. Και προς ταυτα τι αρα µελλεις ποιειν. Πιστευσον. οιδα οτι µετριαζεις. Ου µονον δε αλλα και ο δεινα ευλαβεστερος σου εστι. την δοξαν και την παρα παντων τιµην. και πως βαστασεις την αισχυνην των αδεφλων. και µελλουσιν εκεινον µεν τιµαν ως ηγουµενον. Λαλησαι ου τολµας· εισι γαρ οι αγαπωντες αυτον και ευθυς επιστοµισουσι . Ει γαρ µη τουτο ποιησεις. και ει γενηται ηγουµενος. συ δε πεζοπορων εση και κοπιων· εκεινω διαφορος ετοιµασθησεται τραπεζα και αρτος ωσαυτως και οινος.“Πιστευσον µοι. εγω δε εσχολαζον παντως εις µονα τα ψυχικα και ινα ηµην απο των πραγµατων ελευθερος”. πατερ. “Και ινα µη εκ των υποκριτων. εαν ηθελον οι αδελφοι ινα εγενοµην. Ταυτα τοινυν και τρεις εκ των ευλαβεστερων ισως ποιουσιν. αδελφε. αγνοουντες τας µεθοδους του πονηρου· τοις δε γε σαρκικωτεροις και αµελως εχουσι (246) περι την εαυτων σωτηριαν ταυτα υποβαλλει και υποτιθησιν ο εχθρος. την τρυφην. και ισως παρ’ εκεινου προτιµηθη. υπερ σε τιµησας επανω σου προκαθισει αυτον. συ δε µεσον των αλλων η και των λοιπων εσχατος· αγαπα γαρ διαφεροντως τον δεινα. Ειτα παλιν εκεινος φησι· “Καλως ειπας. αλλ’ ευλαβουµην ειπειν σοι περι τουτου. γενηται τις και ψευδοευλαβων τουτων. τον δεινα και δεινα κελλαριτην και αποθηκαριον. συ µεν. Ακουει ταυτα ο αδελφος και οτι οικονοµον µελλει τουτον ποιειν. επει προ πολλου τουτο χρονου ενεθυµουµην εγω. µελλεις παντως δεδεµεναις χερσι τω γενοµενω παριστασθαι και ατιµαζεσθαι παρ’ αυτου. Αλλα γαρ και εποχουµενος εσται εκεινος εν ηµιονοις πολυτιµοις. σοι δε η λαχανωδης και σπερµατωδης και τοις πασι κοινη.

ουτω κατα την µαταιαν αυτου µελετην και ποιει. παρακαλω. ως ξενοκουριτης παντων εσχατος ειναι οφειλεις. και ουδε ευρησεις αλλαχου αναπαυσιν· ενθα γαρ απελθης. (248) Εαν ης εν κοινοβιω αδελφων καθεζοµενος. Εκ τουτων ουν και ετερων πολλων σχισµατα. ει τυπτεσαι και . Περιερχεται ουν το µοναστηριον συνεχως και απλως εκαστον παρακαλων κατ’ ιδιαν και συντασσοµενος πληρωσαι παντων τα καταθυµια εν αγωνια και τροµω υπαρχει πολλω. Λοιπον ουν παση δυναµει αγωνισαι µη νικηση τις των ευλαβεστερων”. ακουσον µετα προσοχης.σε. και χειρων εσται η ατιµια. Φησι δε και τουτο προς εαυτον· “Ο δεινα αδελφος ευλαβης εστι και του πραγµατος τουτου ου χρηζει. Υποχωρησαι της µονης καταγνωσις σου εστι. Συ ουν. ει και µεθυοντα βλεπεις αυτον και τω δοκειν σοι κακως τα της µονης διεξαγοντα πραγµατα. των εµων ρηµατων· ου γαρ απ’ εµαυτου λαλησω. των δε σαρκικωτερων την εαυτων µονον δοξαν ζητουντων. παιζειν τε και χαιρεσθαι και της µονης εξερχεσθαι συνεχως και διαγειν εν οις θελουσιν. αλλ’ απερ ο µονος σοφος και ευσπλαχνος λαλησαι θελησει σοι. ει και πορνευοντα. Τοιγαρουν και απελθων. το προσκαιρον κερδος και τας του σωµατος ηδονας. και πας ανθρωπος καταγελασεται και καταµεµψεται σε. Υποµενειν ταυτα και ειναι εν τη µονη σου ου δυνασαι. διχονοιαι και στασεις γινονται εν τω µοναστηριω πολλαι. εχει δε συγγενεις και φιλους και βουλεται θεραπευειν αυτους απο της µονης. Αλλως τε και οσα αν µοι ειπωσι. πνευµατικε αδελφε. και οµοιως συνταξοµαι”. Αυτοις ουν και συνταξοµαι. του δε λοιπου πληθους ζητουντος κατα τας ιδιας επιθυµιας τον αγοντα και τω οµοιω προστρεχοντος. (247) Ειτα σκεπτεται και λεγει εν εαυτω· “Παντες γινωσκωσι τον δεινα αδελφον και τον δεινα ευλαβεστερους και µελλουσιν εκεινους ζητειν καµε παραβλεψασθαι. κατα του αποκειραντος σε πατρος µη θελησης γενεσθαι ποτε. Απελθων λαλησω κακεινω. και αυτοι αγωνισονται σπουδαιως ινα ηγουµενος γενωµαι”. των µεν ευλαβεστερων προς το και εαυτους και αλλους ωφελησαι σπευδοντων. Αλλ’ απελθων εγω τον δεινα κρατησω αδελφον και τον δεινα· αυτοι γαρ τρυφαν αγαπωσι. φοβω του µη αποτυχειν του σκοπου. Ταχα δε ισως και τυψουσι σε αντιλεγοντα.

Και αν κελευης. και εχει καλως ποιµαναι πασαν την αδελφοτητα. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν οφειλοµεν και εις σωτηριαν των ηµετερων ψυχων. αλλ’ ον ο Θεος ηθελεν”. λογους λαλων η εργα επιτηδευων οπωσουν σκανδαλου και υπονοιας. πιστευσον. και πασης αλλης πονηρας υπονοιας πληροφορει αυτον ο Θεος· και δεξεται παντως τους λογους σου και ευθυς υπακουσει σου. λεγει και αυτος αυτω ταυτα. Ει µεν ουν εχει ταπεινωσιν ο αδελφος και την ψυχην απηλλαγµενην φιλοδοξιας. συ Θεου χαριτι ευλαβης υπαρχεις και πνευµατικος. και τον µισθον. (249) και καθως επιστασαι. Συναγωνισωµεθα δε αυτω παση δυναµει και ηµεις. Υποµεινον δε αυτον µεχρι τελους µηδεν περιεργαζοµενος των εκεινου κακων. Και οιδας οτι αδελφος ηµων ο δεινα ευλαβης εστι και εναρετος. ειπε τω µελλοντι γινεσθαι αδελφω κατ’ ιδιαν· “Κυρι αδελφε. τη βουλη του Θεου δηλαδη και τω αδελφων αντικειµενος. ας ποιησωµεν εκεινον ηγουµενον.ατιµαζεσαι παρ’ αυτου και πολλαις αλλαις καθυποβαλλεσαι θλιψεσι. προσεχε εαν γινωσκη σου η συνειδησις ισον σου ειναι αδελφον τινα της µονης η και µειζονα λογω και εργω και πραξεσιν αγαθαις. βαλε εν τη καρδια σου και εκεινων µονων βιαζου µιµνησκεσθαι· οσα δε απρεπη και κακα η εργαζοµενον η λεγοντα ιδης. αλλα παση χαρα και ταπεινωσει καταδεξαι και συνεργησον καθαρως τη θελησει των αδελφων. Μη θελησης γενεσθαι αντιχριστος. και δια τουτο παρα των αδελφων εις ηγουµενον προτιµωµενον. Αλλα γαρ και αυτον εν τουτω τον Θεον θεραπευσοµεν και παντες ηµας επαινεσουσιν οτι ουχ εαυτους συνεστησαµεν. Ει δε και ευλαβεστερον αλλον παρα τον ψηφιζοµενον επιστασαι ειναι. εχων ως αγιον εκεινον και επικαλουµενος την ευχην αυτου. ταυτα σευτω επιγραφε και ως ιδια σου αµαρτηµατα λογιζου και µετανοει εν δακρυσιν. χωρις δε πασης προσπαθειας της εις τον ετερον. Μη συγκαθεσθης τοις λοιδορουσιν αυτον. Οσα ουν αγαθα βλεπεις ποιουντα αυτον. . µηδε πορευθης µετα των µελετησαντων κατ’ αυτου. Ει δε συµβη αυτω θανατος. τω αγαθω και χρηστω. ως αν αποστασης τινας των αδελφων εκ της προς εκεινον αγαπης και πιστεως. ινα εξωµεν µετ’ αυτου και συν αυτω και την συνειδησιν ηµων ακατακριτον. και ετερον προβαλεσθαι ηγουµενον οι αδελφοι βουλονται.

αλλα αφες τους κακους συντριβηναι παρ’ ου εκριναν αρχεσθαι. Εαν δε και προς κακον ισως οι πλειονες η και παντες οµοφωνησωσιν. αλλα φυλαξον σου την της ψυχης παρθενιαν αφθορον τω Χριστω. ο δε αδελφος ουχ υπακουει σου. γινωσκε οτι υπο φιλοδοξιας κατεχεται. σαλευοµενην πασαν υπο των πνευµατων της πονηριας. εχειν δε και των εξωθεν βοηθους επι τουτο επραγµατευσαντο. εκ καθαρω τω µαρτυριω της σης συνειδησεως τον πνευµατικωτερον αδελφον γενεσθαι ηγουµενον. Ει δε µετα τον θανατον του προεστωτος ιδης την περι σε αδελφοτητα πασαν αστηρικτον. ως αν και τον οικειον κερδησωσι πονον και ωφελειαν ουχ ευρησωσιν. επει εκεινον ον λεγεις ουκ εω γενεσθαι. και σπουδασον παντι τροπω. Αλλα γαρ µητε υπο φοβου εκκλινης του αγαθου και τον πονηρον καταδεξη γενεσθαι. αλλα προς δικαιολογιας κινηθη συνιστων εαυτον. επειδη πολλακις διδωσιν αρχοντα τω λαω <τω> απειθει ο Θεος κατα την καρδιαν αυτων. ερωτωµενος µετα παρρησιας ειπον την αληθειαν και τους αστηρικτους εις το καλον στηριξον· ει δε των εσχατων και των µη καλως ειδοτων διακρινειν του δικαιου τον αδικον. τοις ευλαβεστεροις και πνευµατικωτεροις εξακολουθησον. αλλ’ ολην κλονουµενην και αλλον αλλαχη αδελφον τας χειρας απλουντα .Και τηνικαυτα οι αµφοτεροι λαλειτε παση τη αδελφοτητι. χαιρω δε εις σε”. λεγων εν σεαυτω· “Μη φανω κωλυων και αντιλεγων περι του δεινος. Ει δε και υποβληθεις παρα του εχθρου η και δοκιµαζων σε. ως ουκ εστιν αξιος της προστασιας· ειτα και µη βουλοµενου µου γενηται και θλιψεις πολλας επαγαγει µοι”. Και ταυτα µεν ουτως εστωσαν σοι βεβαια και αµετακινητα. υπ’ ουδεµιας επιθυµιας (250) κλαπεισαν προς ηδονης επιθυµιαν. Αλλ’ ει µεν των προκριτοτερων ης. ως Χριστου διακονος. Ει δε συ µεν λεγεις απροσπαθως υπερ του πνευµατικωτερου αδελφου. παραχωρησον και µητε συνεργησης µητε κωλυσης. µη συγκατασπασθης τω παθει αυτου µηδε τω εκεινου πτωµατι περιπεσης. λεγει σοι· “Γενου λοιπον συ. και ταις της σαρκος επιθυµιαις και ηδοναις διασυροµενην και καταπιπτουσαν και µηδεµιαν εχουσαν βασιν µητε θεµελιον επι της πετρας. και γινεται το θεληµα του Θεου.

συµπαθησον. και αναβησθι µονος εις το παλατιον και εισελθων λαλησον τω βασιλει περι ηµων και παρακαλεσον . ωστε ποιµαινειν επιχειρειν ηµας διχα Χριστου τα του Χριστου προβατα. του ολου σωµατος την καταπτωσιν. ανιστορησον κατα νουν. σπλαγχνισθητι και οικτειρησον. των σων µελων τα συντριµµατα. αλλα και παση σπουδη και δωροις εις βοηθειαν αυτων τους εξωθεν επισπωµενους. και δια ηδονην και απολαυσιν σωµατος και χρηµατων πορισµον και την εξ ανθρωπων τιµην. αλλους δε παλιν σφριγωντας και περι την αρχην µαινοµενους και την επιθυµιαν ταυτης ακρατητον εχοντας. αλλ’ ουδε γραµµατικου η ρητορος τινος αναλαβεσθαι ταξιν ιδιωτης (252) τυγχανων. ουδε επι λαου αναγνωναι αγραµµατος ων. την δε των αποστολων αξιαν επιζητεις η και καταδεχη. αδελφε. µηπω την χαριν των αποστολων λαβων µηδε τους καρπους αυτης θεασαµενος γεωργηθεντας εν σοι! Και πως υποφερεις. οτι εις τοιαυτην τολµαν και σκοτωσιν οι µοναχοι κατηντησαµεν.και περιδραξασθαι τι σπουδαζοντα. ως αν προτιµησωνται σε. και τον Θεον απο καρδιας µετα πονου και δακρυων ικετευσον στησαι της τοσαυτης κακιας την ρυµην και προς το κρειττον µεταστρεψαι τας καρδιας των αδελφων. Ειπε µοι αγαπητε. το µεγεθος εννοησαι της τολµης. λυπηθητι και εν οδυνη καρδιας σου θρηνησον. εαν σε πασα η µεγαλη αυτη και πολυανθρωπος πολις παρεκαλει λεγουσα· “Ποιησοµεν σε πραιποσιτον και του βασιλεως πρωτοβεστιαριον. Εαν ουν ουτω ποιων και ουτως εχων ιδης των αδελφων σου τινας επι κακω οµονοησαντας και απαταν περιτρεχοντας τους απλουστερους αυτων. µητε τον Θεον φοβουµενοι µητε τους ορωντας ηµας αισχυνοµενοι. Φευ µοι τω ταπεινω και αθλιω. την αξιαν των αποστολων παντι τροπω λαµβανειν αγωνιζοµεθα και την εκεινων εξουσιαν χρυσιω εξαγοραζοµεν. Ορα δε την ροπην της καρδιας σου. ει καλως βλεπειν ηξιωσαι των σων αδελφων τα τραυµατα. ελεησον. και αντι ευλογιας καταραν σοι και οργην του Θεου προξενηση. µηποτε προσφερη την δεησιν περι σεαυτου. Και θρονω µεν βασιλεως ουδεις επιβηναι τολµα µη θελησαντος εκεινου. ουχ οπερ σωζει αυτον αλλ’ οπερ συγκατασπα εις αδην και εις σκοτος (251) και πυρ ηδονων το σωµα και την ψυχην αυτου. πενθησον υπερ των τοιουτων και δακρυσον.

φοβουµαι οτι εις παντελη κατηνεχθηµεν σκοτωσιν και δια τουτο αγνοουµεν οποιων κατατολµωµεν πραγµατων. αγαπην δε τοιαυτην εις τον Θεον εχοντα ως εκ µονης της ακοης του ονοµατος του Χριστου αναπτεσθαι τω ποθω ευθυς και καταφερειν τα δακρυα. και προς τουτοις υπερ τον πλησιον . αρα ετολµησας αν ποτε τουτο ποιησαι η αποδεξασθαι το αξιωµα. ουδενα ορας εν τω µοναστηριω αδελφον εµµαρτυρον βιον εχοντα και πνευµατικον εργω και λογω τυγχανοντα. ινα και αυτους του κριµατος απαλλαξωµεν και ηµεις βιωσωµεν ασφαλεστερον. πασης δε ηδονης και επιθυµιας σωµατικης ιχνος ουκ εχοντα. ου φρικτον σοι εστι και δοκει το αναλαβεσθαι αποστολικον αξιωµα προπετως. αδελφε. προς απωλειαν δε της ιδιας ψυχης. ως ξενου πασι τοις εν τω παλατιω. φυλαργυριας δε και µνησικακιας το παντελες καθαρευοντα. και προς βλαβην µεν σπουδαζοντα των αδελφων. Και πλησιασαι τω απροσιτω φωτι και µεσιτης Θεου και ανθρωπων γενεσθαι µικρον σοι λελογισται. παντα δε τον τυχοντα απλως επιπηδωντα και αναξιως τη ποιµενικη αρχη. αλλα αγνωριστου τυγχανοντος και αυτω τω βασιλει. Και ως ευκαταφρονητος η επιχειρησις τουτου του πραγµατος. ωστε των θειων κατορχεισθαι πραγµατων και πλειονα την τιµην και τον φοβον φυλαττειν (253) τω επι γης βασιλει υπερ τον αθανατον βασιλεα Χριστον. καθως ειρηται. πραοτητα τελειαν και αοργησιαν εχοντα. αδελφε. ουκ αν εις τοσουτον ποτε αυθαδειας και τολµης ηλασαµεν. αλλα και τους ταυτα σοι λεγοντας ως µαινοµενους και εκφρονας µαλλον εµεµψω και κατεγελασας. Ει γαρ εγινωσκοµεν. Εαν δε.αυτον ποιησαι ηµιν τα και τα”. Παντως οµολογησεις ως ουκ ποτε διαπραξασθαι τετολµηκας. Ουαι µοι. Ει τοινυν αδυνατως εχοµεν επι ανθρωπινων πραγµατων τοιαυτα ποιειν. σου δηλονοτι εις παλατιον µη εισελθοντος ποτε. και τους εις τοιαυτην αναξιως επιβαινειν επιχειρουντας αρχην παντι τροπω ανατρεπειν και εκκοπτειν της εγχειρησεως· αλλα σπουδασωµεν οσον το εφικτον κωλυειν αυτους της παραλογου ορµης. Τοιγαρουν µη παυσωµεθα εαυτους ανακρινοντες. και το αξιωµα ουχ ως τιµης αλλ’ ως ατιµιας και κολασεως προξενον απερριψω. ερευνων δε ακριβως ευρισκεις σεαυτον πασης µεν απηλλαγµενον φιλοδοξιας.

ινα µη τα εναντια του θειου θεληµατος αλλα κατα το αυτο χαρισµα και µετρον λαληση σοι τα δοκουντα Θεω και τα συµφεροντα τη ψυχη σου. φωτιζουσαν και ως ηλιον αποτελουσαν τα εντος της καρδιας σου. (254) της ανθρωπινης φυσεως επισταµενος την ασθενειαν. και το της βατου θαυµα εναργως κατανοεις εν σοι εκτελουµενον.πενθουντα και ηγουµενον ιδια τα αλλοτρια σφαλµατα και εαυτον παντων απο ψυχης αµαρτωλοτερον εχοντα· και τελος. της αυτης ηξιωµενον γνωσεως τε και δωρεας. ισθι οτι ασφαλεστερα σου εσται η επιχειρησις και ταπεινοτερον σου το φρονηµα γινεται – ταυτα τοινυν παντα και τουτων πλειονα ετερα εαν βλεπων βλεπης. ει αρα και τω ηλιω ποτε ενητενισας. αλλα ταπεινωθητι και µετα ευχης αυτου και προσταξεως τουτο ποιησον. και την ψυχην αυτην δια µονην την του Θεου εντολην και την αγαπην του πλησιου υπερ των αδελφων προτιθεµενος· και προς τοις ειρηµενοις. ωστε µητε τοις σνεργουσι καν ψιλως την καρδιαν προστιθεσθαι µητε τοις αντιπραττουσιν αηδιζεσθαι. θαρρεις δε τη ανωθεν χαριτι και τη εξ αυτης ικανοτητι και προθυµως επιχειρεις τω πραγµατι. ως αν µη ευρεθης πειθαρχων ανθρωπω και ου Θεω. µη κατακαιεσθαι δε δια το απηλλαγµενην ειναι παντος παθους την σην ψυχην· ετι δε ει ουτω ταπεινουσαι. εαν πλουσιαν εν σοι ορας την χαριν του Αγιου Πνευµατος. εαν γυµνον εχης τον νουν πασης κοσµικης ενθυµησεως. ευρησεις αληθως και απο σεαυτου γνωσεις. αλλ’ ολως ισος ειναι προς παντας τη απλοτητι και αγαθοτητι και τη ακακια της καρδιας σου· µηδε τοτε ανευ βουλης του σου πνευµατικου πατρος της αρχης επιβηναι τολµησης. Αλλ’ εαν οιδας τον σον πνευµατικον πατερα µετοχον ειναι του αυτου Πνευµατος. ενδεδυµενος δε ης τον φωτοειδη χιτωνα της ταπεινωσεως. (255) µαλλον δε παρα του ηλιου της δοξης µαθησει. ως καιεσθαι µεν εν τω ενουσθαι τω απροσιτω πυρι. . τη ζεσει ταυτης αναγκαζοµενος παντε τε λογισµον ανθρωπινον απωθουµενος. ως νοµιζειν εαυτον ανικανον και αναξιον. και επιβηθι της αρχης δια µονην την σωτηριαν των αδελφων. και απογυµνυµνωθηση της δοξης και του δοθεντος σοι θειου χαρισµατος – εαν γαρ συνεργον ευρησης αγαθον και πνευµατικον συµβουλον.

και η προς τους πειρασµους υποµονη. ο δε γε προεστως πασας απαιτειται τας αρετας εχειν εν εαυτω. εαν µη και τον νουν και τας αισθησεις σωας και ακεραιας εχη. µαλλον δε συν ταις αρεταις και αυτα τα µυστικα και µεγαλα χαρισµατα. Αι µεν γαρ αρεται εξ ηµετερας κατορθουνται σπουδης . ως ακουεις. η εκκλησια εστι και κεφαλη ταυτης υπαρχει ο προεστως· καθαπερ τα µεν αλλα µελη του σωµατος εν καθ’ εν µιαν εχει ενεργειαν. δι’ ου και την καρδιαν εση βλεπων την σην. αλλος δε αλλο τι ενεργειν και διακονειν πεφυκεν. µαλλον δε πατερων και αδελφων. επειδη αλλο αρετη και ετερον χαρισµα. Βλεπων τοινυν βλεπε την σην καρδιαν. οιον ο πους εις το περιπατειν. αχρειος δε υπαρχει και ατιµος πασιν. και ου µονον τας ψυχικας αλλα δη και αυτας τας σωµατικας. ∆ια δη τουτο ολιγα ταυτα. µαλλον δε τον οφθαλµον αει της σης διανοιας εκπλυνε και καθαρον ειναι περιποιου και αθολωτον. πολλω µαλλον η των πραγµατων αυτων εγχειρησις και διοικησις. η χειρ εις το κρατειν και εργαζεσθαι. ινα µη εκποµπευοντες φανωµεν τα εν τοις µοναστηριοις γινοµενα. δηλα τη αγαπη υµων δια της κατηχησεως ταυτης ποιησαι ωηθηµεν δειν· περι δε των λοιπων. και η προς τους πολεµους λεπτοτατη διακρισις. Σωµα γαρ. εξ ων µαθειν και γνωναι κατηξιωθηµεν. αλλα γαρ τα των αλλων απαντα καταλειψαντες επι τον ποιµενα τον λογον ιθυνωµεν.Ει δε η προβλησις τοιαυτη και ουτω δυσκολος και εις το γενεσθαι ταυτην κατα Θεον δυσνοητος. και τα των εγχειρισθεντων σοι προβατων. διαγινωσκειν καλως και πρεποντως οικονοµειν. πατερ πνευµατικε.και ουδεν θαυµαστον· µελη γαρ εκ µερους εισι -. τον νουν και την χειρα επεσχοµεν. η δε κεφαλη του ολου σωµατος εστιν η συστασις. Ωσπερ γαρ η του ανδρος κεφαλη εχει µεν απο της εξωθεν διαπλασεως και ευπρεπειας το περικαλλες και το τιµιον. Οθεν και µολις µιαν η δυο των αρετων εν ταυτω ευρησεις εν υπηκοω ενι (256). αλλα και απο των πνευµατικων χαρισµατων πλειονως εγκαλλωπιζεσθαι. ως και πασας εχουσα εν εαυτη τας αισθησεις και τον νουν και τον λογον αυτον· ουτω και οι εν τη µονη αδελφοι ου παντες πασας. ουτω δη και ο προεστως· ου µονον γαρ απο των ψυχικων και σωµατικων αρετων οφειλει κατακοσµεισθαι τε και φαιδρυνεσθαι.

το διασκορπισαι και διαδουνται τα υπαρχοντα παντα τοις πενησι και γενεσθαι πτωχον ζητουντα ελεηµοσυνην της ηµετερας υπαρχει θελησεως. Οιον τι λεγω. ουτω και επι των πνευµατικων ευρησεις εν αληθεια γινοµενον. Ταυτα δε της ηµετερας εισι προαιρεσεως εργον· το δε αθλιπτως και απονως ταυτας µετερχεσθαι και εις αγνειαν φθασαι και τελειαν απαθειαν. Παλιν. ως ειρηται. µυστικη τις υπαρχει και θεια ενεργεια. καλους και αυτοι τους χαρακτηρας και βασιλικους οτι µαλιστα εν εαυτοις εγχαραξωσι. Ηµετερον µεν γαρ εστι το πασαν πραξιν µετελθειν και µετα πονου και κοπου σφοδρου τα σπερµατα των αρετων καταβαλειν. πασαν. Χρη ουν σε. τα δε πνευµατικα χαρισµατα δωρα εισιν εκ Θεου τοις αγωνιζοµενοις διδοµενα. ως κεφαλην του λοιπου σωµατος της υπο σε Ισραηλιτικης εκκλησιας. ως αν ο καταπεσων του λογου κοκκος εν ταις ηµετεραις ψυχαις νοτιδα θειας µεταλαβη χρηστοτητος και φυεις αυξηθη και εις δενδρον µεγα φθαση. τουτο δωρον Θεου και χαρισµα υψηλοτατον. Ουτω πασα πραξις καλη τε και αγαθη κατα την του Κυριου εντολην γινοµενη αρετη γινεται· αλλα καθαπερ ο γεωργος κοπια µονον αροτριων και σκαπτων και καταβαλλων εις γην τα σπερµατα. Θεου δε δωρον το και φυηναι ταυτα και δουναι καρπον οψιµον τε και πρωϊµον. κεκτησθαι σωµατικην τε και πνευµατικην αρετην. γενεσθαι εις ανδρικην δηλαδη τελειοτητα του µετρου της ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. Μη δη ουν η εν σοι σαλπιγξ ηχειν ησυχαση ποτε. αλλα τοις µεν την ερχοµενην . ινα ως εις αρχετυπον καλον προς σε οι αδελφοι αποβλεποντες. το κρατειν οργης και θυµου αγωνος εστι θαυµαστου και πονου σφοδρου. Και παλιν. Θεου δε µονου δωρον και ελεος το και βρεξαι υετον της αυτου φιλανθρωπιας και χαριτος και καρποφορον αποτελεσαι την ακαρπον των καρδιων ηµων γην. Η νηστεια και η εγκρατεια αρετη εστι· µαραινει γαρ τας ηδονας και τας πυρωσεις συστελλει του σωµατος.και εξ οικειων πονων συναγονται. Θεου µονου εστιν ενεργεια και της εκεινου χειρος µεταποιησις. το δε εις ακινησιαν τουτων ελθειν και γαληνην κτησασθαι καρδιας και τελειαν πραοτητα. το δε µη επιθυµειν τινος (257) αλλα µετα χαρας και ευφροσυνης υποφερειν της πτωχειας την καµινον. τον ποιµενα των προβατων Χριστου.

ολον καρποφορον. µη προτιµων του πνευµατικου και εναρετου µηδε αυτον ον εχεις πρωτον εν ταις διακονιαις της ποιµνης σου. εσθ’ οτε και δεοµενους ελεγχων και επιπληξεων ευκαιρως ακαιρως επιστηθι. ολους αγνους. αδολως ως εκεινοι και πιστως διακονουντες.ροµφαιαν επι τους απειθεις και ατεραµονας προλεγε. διδασκε. αλλ’ ινα σωον το ποιµνιον σου και πολυτοκον ανασωσης τω αρχιποιµενι Χριστω τω Θεω. Ουκ εστι σοι αναπαυσις σωµατος εν τουτω τω εργω. αυτων των αποστολων και κορυφαιων την αξιαν συν σοι επιφερονται. αρετων πληρες. επιπλησσων. και τον µισθον εικοτως. διχα πασης αισχροκερδιας. καθο σοι εντελλεται ο θειος αποστολος. µη ψωραλεον η ωτοτµητον η χωλον ολως επιφεροµενον. Οι µεν γαρ διακονουντες την αξιαν επιφερονται των εν ταις Αποστολικαις Πραξεσιν αναγραφοµενων επτα διακονων. ους και ως συνεργους εξεις εν τω Ευαγγελιω της πνευµατικης σου διδασκαλιας. µεγαν ενθεν τε κακεισε κοµισονται. καθαρους απο ρυπαρων εργων τω Χριστω σου προσαγων. επιτιµων και ανακοπτων τας επι κακω εγχειρησεις αυτων. η τη αρκτω της επιθυµιας καταβρωθεισα η τω δρακοντι του θυµου καταποθεισα η τοις γυψι των λογισµων της επαρσεως διαµερισθεισα. µεσον δηλαδη των λοιπων κυλιοµενους ως λιθους τιµιους. γνωσει πεφωτισµενον τη θεια. τελειους εν τελειοις τοις εργοις απεργαζοµενος. εν µηδενι µηδαµως λειποµενους. Αι νυκτες ισα και ηµεραις (359) δαπανηθησονται σοι εις την φροντιδα των καταπιστευθεισων σοι ψυχων. απολαυσις ουδεµια. Οι δε τη προσευχη και τη ησυχια και τη διακονια προσκαρτερουντες του λογου εν υποµονη εργων αριστων ασκησεως. ινα καν την σην παρακουοµενος ρυσην ψυχης (258) της φοβερας οργης του Θεου. Ανοιξον σου τα σπλαγχνα επι παντας επισης τους σους αδελφους. παρακαλει. ινα µη θηριαλωτος µια εξ αυτων γενηται. και πολλαι η µια και του ενος γενηται εις ετεροτητα διαµερισθεισα. και εαυτον µεγαλων αξιωσεις των . οι και ως πνευµατα εισι λειτουργικα εις διακονιαν αποστελλοµενα. Ουτω γαρ και πολλους σωσεις. τους δε νουθετει. και την µεν αγαπην ισης εξεις επι παση τη εν σοι αδελφοτητι. αναδεχοµενους τα βαρη των αδελφων και ανακουφιζοντας σε των πονων. την δε τιµην ενι εκαστω κατα την αξιαν και το µεγεθος της αρετης απονεµεις αξιως.

µη υβριστης. ευκατανυκτος. πραος. µηδε το εριον και το στεαρ καταδαπανησης κακως των προβατων Χριστου. µη θυµωδης. µη µνησικακος και κακον αντι κακου αποδιδους. µη φιλοδοξος. οµοσκηνος των αποστολων και των ποιµενων Χριστου γενοµενος και συµβασιλευων αυτω τω Υιω του Θεου εις απεραντους αιωνας. ει δεοι δε τιθεις και την ψυχην σου καθ’ εκαστην υπερ αυτων. τας δ’ αλλας οι διακονουντες . µη φιληδονος. ινα τα των αλλων σκαµβα εν αυτω απευθυνωνται. εµµεριµνος. σπουδαιος. ως δε ιατρος τα παθη θεραπευης και το νοσηµατα των νοσουντων κατα ψυχην.ανωθεν αµοιβων. υποµονητικος. Και γαρ επει των λοιπων αυτος προεκριθης εις το ποιµαινειν την λογικην ποιµνην του ∆εσποτου σου και Θεου. µη φιλοϋλος. Μη δια δοξαν ανθρωπινην πραξης η λεξης τι των µη ανηκοντων τη µονη σου πραγµατων. αφιλαργυρος. µη προτιµωµενος ετερον τι των του κοσµου πραγµατων της αγαπης αυτων. µισων ηδονην πασαν του βιου και ευπαθειαν της σαρκος. ινα µη και τοις υγιεσι των λογικων σου προβατων µεταδω του νοσηµατος. δει σε κατα τον αυτου λογον εσχατον παντων ειναι τω φρονηµατι και τη κατα Θεον ταπεινωσει σου. µη φιλοτραπεζος. µη φιλοινος. Μη προς ανεσεις η τρυφας εκκλινης του σωµατος. εγκρατης. ινα ως δυνατος µεν τα ασθενηµατα βασταζης των αδυνατων. εαυτω µαλλον η τοις αδελφοις σου τα της µονης θησαυριζων απολαυσεως ενεκεν. προσηνης. Αλλ’ εστω µαλλον ακτηµων. φροντιδα ποιουµενος (260) των καταπιστευθεισων σοι ψυχων ως οικειων µελων. ησυχος. Σπευδε ουν επαυξανειν το ποιµνιον του ∆εσποτου σου. Κανων ευθυς ο σος εστω βιος προκειµενος µεσον των αδελφων και πατερων σου. το δε ψωρας γεµον και ανιατως εχον της αγελης σου τεµνης της λογικης. αγρυπνος. µη περπερος η ευτραπελος η φιλαργυρος. ζηλωτης. απραγµων. ευσταλης. ταπεινος. Αρκετον γαρ σοι και απαξ του µηνος εξερχοµενω τας αναγκαιοτερας εκτελειν διακονιας και υποθεσεις της ποιµνης σου. αοργητος. ως δε ποιµην το πλανωµενον επιστρεφης και το καλως εχον πολυτοκον εργαζη ταις αρεταις. πιστος. ευτελης. µισοδοξος. µη κενοδοξος. µη συνεχεις αγαπησης τας προοδους ποιεισθαι εν ηµιονοις πολυτιµητοις και τοις εποµενοις οµου και προαγουσιν.

την καθαροτητα της καρδιας. την επιµελειαν και παραστασιν της ευχης. την κατανυξιν. την συντριβην της καρδιας. Ουκ εση θυµω και οργη και κραυγη κατα των σων φεροµενος τεκνων και αδελφων ανευ τινος πραγµατος κινδυνον προξενουντος ψυχης. Ει δε κατα των ατακτων δει σε ποτε εν ραβδω και βακτηρια ευλογω κινηθηναι θυµω προς το ανακοπην τινα ποιησασθαι του κακου και αναστειλαι λοιµωδη φθοραν εν αυτοις. την µελετην των θειων Γραφων. τοις δε γε τεκνοις ταπεινας και αναρτυτους και καταπεφρονηµενας. την αποκαλυψιν των του Θεου µυστηριων. λογον ζωης εν εαυτοις εχοντες. ειτε και δια ιχθυων απαξ της εβδοµαδος κατα Κυριακην ηµεραν και ∆εσποτικην εορτην παρα του κελλαριτου κοινως ετοιµαζεται. επειδη αυτοις δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων κατα την του Κυριου φωνην. το απερισπαστον σοι διατηρουντες εν τη διακονια του λογου και τη επιµελεια δηλονοτι µετ’ ευχης (261) προσκαρτερουντι των αδελφων. τα δακρυα. την ησυχιαν. Τους ιερεις την ευλαβειαν. Μη εαυτω µεν τραπεζας ετοιµαζης πολυτελεις. Τους εν τη ασκησει χρονισαντας εν λογω διδαξεις συνεσεως την υποµονην των επερχοµενων πειρασµων απο του εχθρου. το της ιεουρουργιας µυστηριον. την ειδησιν ακριβως των αποστολικων κανονων και παραδοσεων. την ταπεινωσιν. το µακαριον πενθος και του ειναι και γινεσθαι δια λογου και πραξεως των λοιπων εις ωφελειαν. (262) την του θειου βηµατος εν φοβω Θεου και τροµω παραστασιν. ινα µη προξενοι τοις ορωσι γινωνται βλαβης δια τε του βαδισµατος και της ακαταστασιας των ηθων και της παρρησιας και των ατακτων της νεοτητος επιτηδευµατων. την των δογµατων ορθοτητα. Τους νεους και αστηρικτους διδαξεις φειδεσθαι εαυτων τε και των λοιπων αδελφων.ποιησουσι. την επιµονον προσευχην και κατανυξιν. των του αυτου σοι και φρονηµατος και βιου. ινα ωσι παση αδελφοτητι και τοις εξω αλας θειον και φως. ινα µη επι το . αλλα ηπιω λογω και φθεγµατι διδαξεις αυτους πως δει περιπατειν εκαστον και µεσον της αδελφοτητος αναστρεφεσθαι. σοι τε και τοις τεκνοις εστω· ειτε δια λαχανων εφθων και σπερµατων. αλλα κοινη µεν η τραπεζα ανευ τινος αρρωστιας και υπαντης φιλων.

τινες δε αφορισµου και της µετα δακρυων µετανοιας και στασεως των µετανοουντων. Ισθι γαρ οτι εκαστω των τοιουτων καταλληλον οι αυτοπται του Λογου και µαθηται τον τοπον εικοτως απενειµον. φραγγελιω τυπτων τους ατεραµονας Ιουδαιους. ινα ειδως εση τινα τα των εις Χριστον πιστευοντων εισι κεκρυµµενα µυστηρια. και τας τραπεζας των κολλυβιστων ανατρεπων. ινα µη την εκκλησιαν Θεου αντι ναου αγιου σπηλαιον ληστων η πορνειον εν αγνοια η γνωσει ποιησης κατα προσπαθειαν. και µη σφαλη ποιων τα µη τη θεοσεβεια προσηκοντα. “Ευλαβεις ποιησεις” κατα το γεγραµµενον “τους πνευµατικους σου υιους” και διδαξεις αυτους ευλαβεισθαι απο των ιερων τε και θειων τοπων οµου και σκευων του ηγιασµενου ναου του Θεου και της λειτουργιας αυτου. Μονοις γαρ. Και δει σε της αναγνωσεως µαλλον των διαταξεων και των κανονων αυτων επιµελως εχεσθαι. επειδη γεγραπται· “Μακαριος ανθρωπος ο παντα δι’ ευλαβειαν καταπτησσων”. αλλα τον σον µιµουµενος Ιησουν και Θεον. επαινετη τε εστι και θεαρεστος και πασιν ευαποδεκτος τοις δικαιοις. Και µαρτυς Ιησους. η κακιαν µεν αναστελλουσα και διωκουσα. ουδε τουτο απαδον εκριθη τοις αποστολοις εν ταις αυτων διαταξεσι και τοις θεοφοροις πατρασιν ηµων. µικρου τινος πραγµατος παρ’ εντολην Θεου γενοµενου επι καταστροφη των αποστολικων κανονων και διαταξεων και εφ’ υβρει του ευαγγελικου βιου και της των µοναχων καταστασεως καταφρονησης. Πασα γαρ κινησις και πασα πραξις ηµων. δικαιοσυνη δε βοηθουσα και αρετη. τοις ιερωµενοις και τοις εξ αγωνων και µετανοιας δια δακρυων καθαρθεισι πολλων και των αχραντων µετεχουσι µυστηριων Χριστου ηγιασµενοις . και ουκ εκφευξη το φοβερον επι τουτω κριµα της οργης του Θεου. ως αν ειδειης τινες µεν αυτων συστασεως δεονται της των ευχοµενων και κοινωνουντων.χειρον επεκτανθη τα της φαυλης εργασιας και διαθεσεως. Μη ουν εν προσποιησει πραοτητος δια µονον επαινον των ανθρωπων. (363) εµβρινωµενος και εαυτον απαθως εκταρασσων. εµποριου οικον τον οικον πεποιηκοτας της προσευχης. εκδικησιν ποιου των εντολων του Θεου και των τεθεντων κανονων υπο των αποστολων αυτου. ισθι. Εστω σοι µετα παντων και επι τη εξετασει των λογισµων εκαστου ακριβεια.

Αδελφοι και πατερες και τεκνα. ει τι µοι πειθη κηδοµενω της σωτηριας σου. (266) Οτι ου χρη επι µονοις τοις λογοις και ταις υποσχεσεσι θαρρειν των ανθρωπων. ω ποιµην των προβατων Χριστου. και βοσκε τα αρνια αυτου εις νοµας σωτηριους των αυτου εντολων.αποκλεισεις αυτην. Ταυτα. αλλ’ εκ των εργων το πιστον βεβαιουσθαι των λογων αυτων. το αιµα των τεµνοµενων δια τουτο της ζωης εκ των χειρων σου απαιτηθησεται. Αµην. Και οια τις εστιν η των αληθινων διδασκαλων διαθεσις και αγαπη προς τους µαθητευοµενους αυτοις. ω η δοξα εις τους αιωνας. κατα τον ορον και νοµον τον προαποδοθεντα σοι ανωθεν. εκ της των τοιουτων καταφρονησεως τεµνονται της παρουσης ζωης. ευ ισθι. Ου συγχωρησεις πασι και τοις βουλοµενοις την του θειου βηµατος εισοδον. α ειδεναι ακριβως και ποιειν σπουδαιως οφειλεις εις φυλακην του ποιµνιου σου. Πολλοι γαρ. τοις δε λοιποις και ατακτως περιπατουσι των αδελφων .ορα τι σοι λεγεται . Λογος ΙΘ΄. Και οπως υπερ αυτων εντυγχανουσι τω Θεω. οπως τε γεγονε και δι’ οιας . Και οποια τα σπλαγχνα και η φροντις αυτων. ως ειρηται. και εξεις (265) πολυν εξ αυτου τον µισθον του γενεσθαι των αυτου αποστολων συνθρονος και οµοσκηνος· ει δ’ ουν. αλλα συσταληθι προς εαυτον. αλλ’ η µονοις. τοις ιερωµενοις και ηγιασµενοις των ευλαβεστερων αδελφων και πατερων σου. εως ου αυξηνθωσι και εις µετρον ηλικιας αναδραµωσι του πληρωµατος του Χριστου. και τουτων ετι πλειονα.και ευλαβεστατοις (264) των µοναχων η λειτουργια των τοιουτων και το απτεσθαι αυτων παρα των πατερων και αποστολων αφιερωθη. την αρχην της υµετερας προς µε φιλιας γινωσκει εκαστος. επειδη ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστι. ως εκ µονου του εκλαµποντος απο σου φωτος των καλων εργων και της ενθεου σοφιας και γνωσεως φωτιζεσθαι παντας τους πλησιαζοντας σοι των ιδιων και αλλοτριων. Τοιγαρουν και ει σαυτον εγνως εις τοσαυτην ελασαντα ικανοτητα και τοιουτων ευµοιρησαντα χαρισµατων. και παντως παρορωντος σου τουτο γινεσθαι. ποιµαινε θαρρων τα προβατα Χριστου τω επιστηµονι λογω της δοθεισης σοι χαριτος εµπρακτως.

απεδεξαµην και την πιστιν και την προαιρεσιν και υπερ απαντας προσεπαθησα απαθως εις υµας και. οτε τα ρεοντα παντα και κτιστα και ορωµενα παρωσαµενος το σκοτος περασει ο περιβεβληται. εργω τουτο πεποιηκεν αιφνης και ο µεθ’ ορκων συνεθετο. απο λογων δε µονων περι των τοιουτων πληροφορηθηναι αµηχανον. δι’ ην ταυτα προς υµας λεγω. καν παντας αγαπαν εξ ισου προστεταγµαι. Ηλθετε προς ηµας µετ’ εµπυρου αγαπης και πιστεως. αγαπην προσελαβοµην πλειονα. αλλ’ οικοθεν επι τουτο ορµησαντες. οις αυτος ηµιν επηγγειλατο. Ουτως ουν υµας θεασαµενος και τοιαυτα φιλοχριστα παρ’ υµων ακηκοως ρηµατα. ανεµους εξει και µαταιοις ονειροις χαρησεται. ον και ως αδελφον εδεχοµην και ουτω τουτον ηγαπησα ως .προφασεως· ωσαυτως και περι του µετρου της προς Θεον υµων αγαπης και πιστεως υµεις οιδατε. δι’ α ψευδος απαν επιτηδευεται. οµολογω. µηδε ταις (267) ηδοναις δελεαζοµενοι και δουλουµενοι χρηµασι. και οτι ου βιασθεντες παρα τινος. εν καιρω δεοντι µεταµεληθεις εισαπαν απειπατο· και τουτο ευρης γινοµενον εν τοις πλειοσι. ο κυρις λεγω Θεοφυλακτος – προς αυτον γαρ µοι λογος – προσεθετο παλιν ελθειν και πολλακις προς την ηµετεραν ταπεινωσιν µετα πλειονος της προθυµιας και θερµης οτι µαλιστα της αγαπης – λαµπει γαρ αυτη τοις ορθως βλεπουσι και κρυβηναι ου δυναται -. Επει ουν ταυτα ουτω λογιζοµαι και υµεις οιδ’ οτι συµµαρτυρησετε µοι τω λογω. τοτε µονον ισταµενος. ως εκ των λογων υµων εστοχασαµην και του προσωπου. µηδε ταις ακανθαις αυτου συµπνιγοµενοι. και το παθος ο πεπονθα. Εχει γαρ και µονος εκεινος το ατρεπτον και ουδαµου εφανη διαψευδοµενος. Επει δε δε ο της αρχης αυτης αιτιος. και τοις αορατοις και εστωσι καταµιγησεται. Ανθρωπων δε των ουχ ισταµενων. Σπανιοι γαρ ως αληθως οι ταις τρικυµιαις του βιου µη σαλευοµενοι. ακουσατε και την αιτιαν. Ουδεν γαρ ουτω των αλλων απαντων ως λογισµος ανθρωπου το αστατον και ευµεταβολον εχει. Πολλακις γαρ ο µη επηγγειλατο τις εν λογω. ∆ια τουτο λογοις µονοις ελπιζειν και ως επ’ εργοις βεβαιοις επιστηριζεσθαι εν τοις του Θεου ειναι µονοις αρµοδιον. Εγω γαρ ακριβως λεγειν περι αορατου πραγµατος ουκ επισταµαι. αλλα περι πολλα στρεφοµενων και πλανωµενων ο λογοις µονοις επερειδοµενος.

τι µοι βαρος ελθοντες προεξενησατε και υποχωρουντες πλεον . προς ον και γινονται. της εµης ψυχης φυσικως κινουµενης και ιν’ ουτως ειπω εκκαιοµενης τω ερωτι. µη λογισθειην µετα των πιστευοντων επι τον Κυριον. Φανερωσατε µοι. α γραφειν ου δικαιον. ταυτα και γλυκυτητα υπνου αποδιωκουσι και τροφην αποσειεσθαι αναγκαζουσι. ρηµατα α αυτος ο Θεος απεγραψατο και την εµην καρδιαν ως βελος ετρωσαν. δι’ ην τον κοσµον κατελιπον. ου µονον δε. αδελφοι. Και ει ψευδοµαι η απλως και ως ετυχε µεχρι και µονου ενος ρηµατος ειρηκα και ουχι εργω ταυτα επληρωσα. ιν’ εκ βυθου των κακων ανενεγκω ψυχην ην ηγαπησα. το δε φως του αισθητου ηλιου ουδολως καθοραν βουλοµαι. επιθυµω γαρ ιδειν ποτε τον εµον αδελφον τω νοητω ηλιω θερµως προσερχοµενον. Στεναγµοι εκ βαθους µου της καρδιας εκπεµπονται. οπως εκπλυθη δια τουτων και νοερως αναβλεψας τον εαυτου Ποιητην επιγνωσεται. ταυτα µε ηµεραν και νυκτα ισον αλγειν πεποιηκασι. Γνω καγω µη µονον τοις λογοις. Επι προσωπον κειµαι διαπαντος ολολυζων. (269) µηδε την δοξαν των αγιων θεασαιµι.(268) µαυτον. Τον Παντοκρατορα Κυριον επικαλουµενος ανακραζω. Ταυτα εισιν α παρ’ υµων πεπονθα και ταυτα απερ ηδικηµαι. Θεω δε µονω γνωστα. ην ακουσαι παρ’ αυτου ουδεποτε προσεδοκησα. Ποιω δε και λεγω ισως και ετερα. ει αληθως αγαπατε µε. ινα µικραν αναψυξιν ευροιµι. τας βουλας των καρδιων υµων. Ει δε µη βουλεσθε. αλλα αποτυχω της ελπιδος. Βεβαιωσατε τους λογους υµων εργοις. οπως κατω κειµενον αναστησω τον εµοι προσφιλεστατον. ισην και υµεις την αγαπην εµοι τω εξ αγαπης τυραννουµενω. Αποδοτε. οτι ο Θεος µεθ’ υµων γεγονε και ουκ εις κενον εκοπιασα. αλλα και πυρ γενοµενα εν αυτη διαπαντος µε και δαπανωσι και καταφλεουσιν – ου µη γαρ κρυψω α µηδεν ηδικηκως υµας παρ’ υµων πεπονθα -. ∆ιψα δε µοι πεπαυται υδατος εν τω αει διψαν των ρηµατων την εκβασιν. ει πιστευει µοι λεγοντι. λογους ειπε και συνταγην τω Χριστω εποιησατο. Ειπατε ουν και υµεις τινι εκ υµων τοιαυτην λυπην προεξενησαµεν. αλλα ταις πραξεσιν. ∆ακρυα µου και αυτα θερµοτατα ρεουσι και Χριστω υπερ του πεποθηµενου προσφερονται. ινα του κοσµοκρατορος των δεσµων εξαρπαση τον εκουσιως κρατουµενον.

Ιδετε και ακριβως εξετασατε ως ουδε εν τουτων απαντων υπαρχει µονιµον. αδελφοι µου. Τι φθεγγοµεθα· “Μακαριοι οντως οι . και εν φωτι γινεται απειρω της αυτου ευσπλαγχνου Θεοτητος. Και πενθων δια τουτο και σκυθρωπαζων εγω εν αληθεια πορευοµαι και την ζωην µου θρηνων απολεγοµαι. Αναβλεψατε εις τον ουρανον ανω και εις την γη κατω και κατανοησατε. ανθρωπου δε ψυχην εν πασι τοις ορωµενοις µονη αορατως οραται και πιστευεται ειναι αθανατος. αρρητον ευρουσα την ευφροσυνην και ατελευτητον· ει δε σκοτει των αµαρτιων περιεχεται. Τουτων ουν ουτως εχοντων. οτι ου κερδος ηγουµαι τον µονος σωζεσθαι ουδε χωρις υµων δοξαζειν θελω τον Θεον. αποσπασθεισα δε τουτου αυτη τη ωρα εκτος πασης καθισταται γνωσεως. ητις συνουσα µεν και ενοικουσα τω σωµατι παντα βλεπει και κατανοει τα υλικα και κτιστα και εκ σωµατικων συνισταµενα. Τι δε ουαι λεγοµεν τοις φιλοκοσµοις και φιληδονοις και εν τουτοις οντες ουκ αισθανοµεθα. οποια εργα και οσα ο Θεος δι’ ηµας παντα πεποιηκεν. Μηδεν ουν εις ταυτα διστασητε. τι βραδυνοµεν και τι το πικρον ου φευγοµεν σκοτος.καταβαρυνετε. ινα η ευφραινοµενος εσοµαι η παλιν ωσαυτως λυπουµενος. µηδε απιστιας διαλογισµοι εν ταις καρδιαις υµων. απολογησασθε και υµεις ειτι βουλεσθε. οπερ φριττω εννοων και εξισταµαι. αλλα ακουσατε µου των µετ’ οδυνης ρηµατων και ιδετε ως ουδεν κενον η απατηλον λεξω. λυπην δε οτι φοβουµαι µη συµπνιγητε τω κοσµω και απατηθεντες Χριστω ψευσησθε. ανελθωσιν. µονοις δε τοις αΰλοις και νοουµενοις εγκαταλεγεται. και εργω τον λογον κυρωσατε. Ελπιζω δε και αορατως βλεπων προς Κυριον ευχοµαι οτι ου ψευσεσθε ουδε αλλα αντ’ αλλων φθεγγεσθε. Βαρος ο και χαραν αφραστον και λυπην απειρον εν εµοι επεργαζεται. πυρι καυστικω οντι συµµικτω. ορθως και υµων ταυτα οµολογουντων. Και τουτο εστι της εµης ψυχης η δαπανη και ουκ εα µε αναπαυθηναι η χαρηναι. το παραδοξοτατον· χαραν µεν οτι υπερ υµων ευχοµαι και ευφραινοµαι ελπιζων απολαβειν υµας. φευ. (270) εργω δε µαλλον ενδειξεσθε α λογοις προσεπηγγειλασθε. και οιω µερει προστιθεσθε ειπατε. οµοιως γινεται. εν ατελευτητω σκοτει. Ει µεν ουν τω φωτι των εντολων του Χριστου καταλαµπεται. Ει µεν ουν ικανα ταυτα το κατ’ εµε.

και οτι θνητος εγω και σκια τα ορωµενα και ο θανατος αωρος και η δοξα των δικαιων αιωνιος και η αισχυνη των αµαρτωλων τελος ουκ εχουσα”. Μαθε παρ’ ων δεδουλωσαι και οις εξακολουθεις. πως ως µηδε αισθησιν εχων πραττεις τα χειρονα. ους ταχα και αξιοπιστοτερους ηγη. φοβου και τας εντολας αυτου φυλαττε. αποφευγοντες. ινα και προς εκαστον των αντεχοµενων της µαταιοτητος των παροντων τρεψω τον λογον· “ Παντα επισταµαι. καθα δη και οι δικαιοι ταις διαφοροις αρεταις στεφανουµενοι. ουκ αισθανη και φρονειν δοκεις. αυτος δε συ των κακων ουκ αφιστασαι. ειπε µοι. ω ουδεις εξωµοιωται. πιστευεις οτι εστι Θεος ο Χριστος. . Παντων γαρ εξουσιαστης αυτος εστιν.εκζητουντες τον Κυριον και επ’ αυτον τας ελπιδας τιθεµενοι”. εν χαρα αισχυνοµενοι και εν ευφροσυνη αυτοι τηκοµενοι και δεινως καιοµενοι και διαφοροις ειδεσι των ιδιων παθων κολαζοµενοι. τοις δε µαταιοις και ρεουσι προστιθεµενοι. Ει ειδας τα κρειττονα. οι δε γε αµαρτωλοι εσονται ως εν φωτι καλυπτοµενοι σκοτει. (271) ον γνωριζειν και ω δουλευειν ου θελετε. ως λιαν δεινον το δοκειν και το οιεσθαι – το γαρ ειναι τουτοις αφηρηται. Καθαπερ γαρ παις εις τετρηµενον αγγος αντλων. ποιητης φωτος και ζωης Κυριος. Πως λεγεις. παντων βασιλευς. Ει γαρ βλεπεις. µονοις φαινοµενος τοις αξιοις κατα το µετρον της εις αυτον πιστεως. ουδε οµοιωθηναι δυναται. Ει οιδας οτι παντα σκια και παντα παρερχονται τα ορωµενα. Ει ουν πιστευεις. ουκ αισχυνη σκια προσπαιζων και θησαυριζων τα ρεοντα. ον τροπον αποδιωκει τον ζοφον της νυκτος ανατελλων ο ηλιος. και εσται Κυριος ο Θεος ηµων αχωρητος εν αχωρητοις και ακαταληπτος εν ακαταληπτοις. το απροσιτον. καν τους δαιµονας αυτους. προσφιλεστατε. Ει δε απιστεις. αυτος (272) αφανιει εν τη επιφανεια αυτου απο προσωπου αυτου εχθρους αυτου και τους µη ποιησαντας τα προσταγµατα αυτου. Ανθρωπε. ερωτησον. ο ων µονος. αθλιοτητα. Τι δε Θεον οµολογειν και πιστευειν νοµιζετε. την δε υµετεραν ου κατανοειτε. παντων κριτης. πως οια δη τυφλος προσκοπτων ολον το σωµα και ολην την ψυχην µεµελανωσαι. Που ελπιζετε τα εν χερσιν υµων οντα καταλιµπανοντες αγαθα. οτι ουκ εστι Θεος ετερος πλην αυτου. Αυτος φως το αρρητον.

Τουτου εγω της αγιας φωνης ηκουσα προς απαντας λεγουσης κοινως· “Οστις ου καταλειψει πατερα και µητερα και αδελφους και παντα τα υπαρχοντα αυτω και αρη τον σταυρον αυτου και . συµφεροντως ουκ ηβουληθηµεν. προς τους αιτησαντας γραψαι αυτοις πως οφειλει τις τον ασκητικον διανυσαι βιον. λαλησαι υµιν απο στοµατος τα δεοντα. και προς ον πασα σπουδη µετ’ ελπιδος χρηστης και απαν ενθυµιον. εικοτως προεθυµηθηµεν· ου τα προς νουθεσιαν (και γαρ αναξιοι). ως αγαπωντες λιαν υµας. (273) Περι αποταγης και εκκοπης θεληµατος. και δια το συντοµως υποχωρειν υµας. εγραψα. υφ’ ου πασα φωτιζοµενη ψυχη προκοπτει εις αγαπην Θεου. Αγαπητοι µου και περιποθητοι αδελφοι. Λογος Κ΄. εξ αγαπης πολλης µη υποστειλαµενος. Και οτι καλον επι τουτω και επωφελες εµπειρω χρησασθαι οδηγω ηγουν πνευµατικω πατρι εις το αµαθειν τα της αρετης και της ασκητικης τεχνης την δυσκατορθωτον εργασιαν. Εγω γαρ ηδη του περι υµων εγκληµατος απολελυµαι εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ει µη εξ αυτης της αενναου πηγης. Εκαστος υµων του λοιπου ο θελει εκλεξεται. ∆ια τουτο καθαπερ ηττησασθε γραψαι νυν τη αγαπη υµων.Ουτω τοινυν και σωµατικως ταυτα εν ταις θεοπνευστοις ευρον εγκειµενα Γραφαις και πνευµατικως εδιδαχθην παρα του Πνευµατος και προς πληροφορια υµων. αλλα τα προς συµβουλην και υποµνησιν. Ιδου ουν παντα υµιν ανηγγειλα και το ταλαντον ουκ εκρυψα και τη σωτηρια υµων ουκ εφθονησα. του Σωτηρος Χριστου και Θεου ηµων. Τοιγαρουν και ουδαµοθεν ποθεν αλλοθεν δικαιον (274) ηγησαµην την αρχην προς ανθρωπον διψωντα την ψυχικην σωτηριαν ποιησασθαι. δι’ ον ηµιν ο λογος και απαν εγχειρηµα. Και περι πιστεως της εις τους πνευµατικους πατερας και θεωριας φωτος. και οσα γινωσκοµεν ωφελουντα και συνεργουντα ψυχην προς τε την εκ του κοσµου φυγην και την των παθων αλλοτριωσιν και Θεου αγαπην και τελειαν απαθειαν. Ουτος γαρ και αρχοµενοις θεµελιος αρραγεστατος και µεσαζουσιν ελπις ακαταισχυντος και τελειουσιν αγαπη ακορεστος και ζωη ατελευτητος. ως παρεργα. Αµην. πολλακις ηθελησατε λογον ωφελειας ακουσαι παρα της ηµων µετριοτητος.

µη δωσης υπνον σοις οφθαλµοις µηδε καµψης γονυ. . και συ καθως ειποµεν. Εαν ειπη σοι· “∆ευρο εις γην υπακοης. ∆ι’ ουδεν ουν ετερον τον σταυρον εσχατως τεθειναι και παρα της Γραφης εδιδαχθην και δι’ αυτης της πειρας µεµαθηκα. ει µη την παντελη του ιδιου θεληµατος νεκρωσιν. µη διστασης το συνολον· ακουοµεν γαρ και Παυλον φυτευσαντα και Απολλω αρδευσαντα και Χριστον αυξανοντα. ει και εναντια σοι και επιβλαβη κατα το δοκουν σοι τα προσταττοµενα φαινονται. Και ως αυτον τον Χριστον και ορων και λαλων. Ει δε προς αλλον το Αγιον Πνευµα εκπεµψει σε. επικρατουσων των αιρεσεων. αδελφε. Ινα ουν ως προς ενα τον λογον ποιησωµαι. ταυτα φηµι προς υµας· Αδελφε. Ποιησον ουν. ουκ εστι µου αξιος”. πολλοι δια του µαρτυριου και των ποικιλων βασανων προειλοντο.ακολουθησει µοι. τον καλως ποιµαναι σε δυναµενον. (276) Εαν εις το ορος αναγη σε. Εαν γαρ ακουσης παρ’ αυτου· “Εξελθε εκ της γης του θεληµατος σου και εκ της συγγενειας του φρονηµατος σου”. αδελφε µου. οση σοι δυναµις. ποιει α σοι λεγει και σωζη· κρεισσον γαρ µαθητην µαθητου ονοµαζεσθαι και µη ιδιορρυθµως βιουν και τρυγαν ανωφελεις καρπους του ιδιου θεληµατος. Και ει µεν εις ον ηδη εσχες πατερα πνευµατικον περισσοτερως πληροφορειται παρα της χαριτος η καρδια σου. ον ο Θεος η µυστικως δι’ εαυτου η φανερως δια δουλου αυτου υποδειξει σοι. ονπερ και τοις τοτε καιροις. ει µη δια την των θλιψεων και πειρασµων υποµονην και τελευταιον δια τον θανατον αυτον τον εκουσιον. οπως δειξη σοι ανθρωπον. ην αν σοι δειξω”. νυνι δε Χριστου χαριτι εν καιρω βαθειας και τελειας ειρηνης ουδεν ετερον επληροφορηθηµεν ειναι σταυρον και θανατον. ο πατερα πολλων πνευµατικων τεκνων αναδειξαι σε µελλων και την γην της επαγγελιας δωρησασθαι. και απελθε προς ανθρωπον. το του Σωτηρος Χριστου προσταγµα φυλαξαι ου δυνησεται πωποτε. δραµε. ην κληρονοµουσι µονοι οι δικαιοι. εκτενως τον Θεον παρακαλεσον. ω και οφειλεις ως αυτω τω Θεω υπακουσαι (275) και τα παρ’ αυτου σοι λεγοµενα αδιστακτως επιτελεσαι. Ο γαρ το ιδιον καν οπωσουν εκπληρων θεληµα. µη διακριθης µηδε ερυθριασης υπο κενοδοξιας ηττωµενος. Ισως γαρ εκει οφθησεται σοι ο Θεος. οκνηρια η ραθυµια εκλυοµενος. ουτω σεβασθητι αυτον και ουτω διδαχθητι παρ’ αυτου τα συµφεροντα.

προθυµως ανελθε· και γαρ θεαση. µη ειπης· “Εκ δεξιων η αριστερων καθεσθησοµαι”. και νεφελην ιδης σκιαζουσαν. και αγαπησον τον διδασκαλον ως καλως σοι δια των ευτελων . βλεπων αυτον τοις ανθρωπινοις συγκαταβαινοντα παθεσιν. και πλειονως σε φοβηθησονται. Ει δε εσχατως παντως καλεσει σε. και µη αψη των προκειµενων τινος ανευ της εκεινου ευχης· αλλα µηδε ετερω δωσης η προτιµησασθαι τινα τολµησης ανευ γνωµης εκεινου και προσταξεως. Αλλα µηδε τοις οφθαλµοις βλεπων. µηδεν λογιση εµπαθες και και ανθρωπινον. εαν εις αυτον αποβλεπης και µονον. (277) µηδε δια το εκεινου ονοµα πολλους εχων υπακουοντας σου. και σεβας και τιµην µετα σιωπης προς αυτον φυλαξον. ευγνωµονως αποδεξαι. “ αλλα παντοτε σεαυτω προσεχε και προ οφθαλµων εχε τον θανατον και σκοπει λελογισµενως εν ποιω αρετη δοξασεις τον Θεον. και προφητας παρισταµενους και βεβαιουντας ζωντων και νεκρων αυτον Θεον υπαρχειν και Κυριον. χαιρε δε µαλλον εαν το ονοµα σου γραφη εν τω ουρανω της ταπεινωσεως. Χριστον µεταµορφουµενον και πλειονως υπερ τον ηλιον λαµποντα τω φωτι της Θεοτητος. Εαν επι τραπεζης καθεσθηναι προτρεψη σοι. και φωνης ακουσης πατρωας ανωθεν. ως εργω µεµαθηκα. Εαν βλεπης και την σκιαν σου τους δαιµονας τρεµοντας. Μη επαρθης δια τον σον διδασκαλον παρα µειζωνος τιµωµενος. ουτος δε τι. ινα τους παντας κερδησω” κατα νουν λογιζου. ευ οιδα. ει µεν πλησιον. αλλ’ απαθη παντα και αγια και το “Εγενοµην τοις πασι τα παντα. µη σεαυτω αλλα τη του πατρος σου πρεσβεια το ολον επιγραψον. και καταπεσης ισως µη φερων οραν α ουδεποτε τεθεασαι. Εαν ακολουθειν προτρεψηται. περιερχου τας πολεις µετ’ αυτου θαρσαλεως· και γαρ ωφεληθηση τα µεγιστα. τουτοις πιστευσης το συνολον· πλανωνται γαρ και ουτοι. Ακολουθων αυτω και τοις παρ’ αυτου λεγοµενοις πειθαρχων. και το κατω µερος ως του ανω αποδεξαι προξενον. µη αποβλεπης προς τους συνοντας σοι µηδε ειπης περι τινος· “Κυριε. εστω εσχατος”. Εαν ιδης µετα πορνων και τελωνων και αµαρτωλων συνεσθιοντα. ειδως οτι τουτο αλλοις ητοιµασται και ακηκοως οτι “Ο θελων ειναι πρωτος παντων.

Εαν ιδης τον οδηγουντα σε θαυµατουργουντα και δοξαζοµενον. αλλα µετα παντων και αυτος. η οτε συ τους ποδας του πατρος σου νιψειας. εχης συνειδησιν. επι τους αυτου ποδας επι προσωπον πεσων. ισως και ραπιζοµενον και συροµενον. µη προστεθης τοις κακοις ως κακος και προδοτης. πιστευσον και ευφρανθητι και τω Θεω ευχαριστησον οτι τοιουτου διδασκαλου τετυχηκας. αχρειον δουλον εαυτον αποκαλειν προσετετακτο. Και γαρ πταιοµεν πλειστα και κατα αγνοιαν. αιδεσθητι αυτον ως Κυριον και διδασκαλον και αναβαλου το εγχειρηµα. µη σκανδαλισθης δε παρα των φθονουντων ορων ατιµαζοµενον αυτον.πραγµατευοµενον τα µειζονα. Ει δε και ως ανθρωπος πτοηθεις ειπης· “Ουκ οιδα τον ανθρωπον”. ∆εσποτα. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. Εαν δε ακουσης· “Ουκ εχεις µερος µετ’ εµου. εαν. µηδε κοινωνησης µετ’ αυτων αθωου . Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. Επι το στηθος δε πεσειν του πατρος σου ου συµφερει σοι· ει γαρ και Ιωαννης εξ αγαπης πολλης προς τον Χριστον ως προς ανθρωπον επαρρησιασατο. ινα µαθης εκ των εις σε γενοµενων (278) το πολυ υψος της θεοποιου ταπεινωσεως. αλλα κλαυσον παλιν µετα ταυτα πικρως (279) υπερ τουτου και µη τη απογνωσει καταποθης· και πεπεισµαι οτι εκεινος πρωτος σε προς εαυτον εφελκυσεται. ει δυνατον συναποθανον· ει δε µη. Αλλα µη εξ αυθαδειας µετ’ αυτου πρωτος εµβαψης την χειρα εν τω τριβλιω· τινος γαρ ουκ αγνοεις τουτο το τολµηµα. αλλ’ ως θερµος Πετρος λαβε την µαχαιραν και την χειρα εκτεινας. προθυµως και ολον το σωµα σου παρασχου εις καθαρσιν. µη κρυψης τον δολον. µη το ωτιον µονον αλλα και την χειρα και την γλωσσαν αποκοψον του επιχειρουντος λεγειν κατα του σου πατρος η αυτου απτεσθαι. Ει δε και επιτιµηθης ως εκεινος. οτε παντα ποιησειεν. Εαν ειπη αναπεσων· “Εις εξ υµων παραδωσει µε η σκανδαλιζει µε”. παντως και µειζονως επαινεθησει της πολλης αγαπης και πιστεως ενεκα. Καν σταυρουµενον ιδης αυτον ως κακουργον και παρα κακουργων ανθρωπων πασχοντα. και πλειον µαλλον τηνικαυτα ωφεληθης. Εαν θελησης νιψαι τους ποδας σου. αλλ’ ει συγγινωσκεις.”. εαν µη τους ποδας σου νιψω”. µετα δακρυων ερωτησον· “Μη τι εγω ειµι. εξοµολογησαι· ει δε µη.

Ει γαρ και µη τριηµερος. Τουτου τοινυν φανεντος πας εµπαθης λογισµος αφανιζεται και παν παθος ψυχικον απελαυνεται. Επελευσεται γαρ η ιση του Παναγιου Πνευµατος επι σε και νυν δυναµις. αλλ’ ως δειλος και µικροψυχος βραχυ τι τον ποιµενα καταλιπων. Εαν αφεθη των δεσµων. αδελφε µου. παλιν προσελθε και ως µαρτυρα πλειον σεβασθητι· ει δε συναποθανη τοις πειρασµοις. το σωµα αυτου παρρησιαζοµενος ζητησον και τιµησον περισσοτερον µαλλον η οτε εµψυχωµενω παριστασο. Τοτε οι οφθαλµοι της καρδιας καθαιρονται. µετ’ ελπιδος βεβαιας και χαρας απληρωτου επακουσον. Τοτε ως εν εσοπτρω βλεπουσα η ψυχη και τα µικρα εαυτης σφαλµατα εις αβυσσον καταφερεται ταπεινωσεως. Εαν µετα τα προειρηµενα απαντα κατ’ ιδιαν καλεσας σε. οπερ προοιµιον εστι του αιωνιου και πρωτου φωτος και απαυγασµα και λαµπηδων υπαρχει της αϊδιου µακαριοτητος. και το παρ’ ελπιδα του θαυµατος εκπληττοµενη πηγας δακρυων αφιησι. ουκ εν ειδει πυρος αισθητως φαινοµενη ουδε µετα ηχου πολλου και πνοης βιαιας – ταυτα γαρ δια τους απιστους τοτε γεγονασιν -. και αληθινος υπαρχει ο τοιουτος διδασκαλος. αλλ’ εν ειδει φωτος νοητου µετα πασης γαληνης και θυµηδιας νοερως σοι οφθησεται. θλιβερων τε και χαροποιων. (280) Αψευδης. την εις αυτον πιστιν φυλαξον. Αυτη γαρ µονη παντων επιγειων και ουρανιων. και µυροις αλειψας πολυτελως ενταφιασον.αιµατος. ησυχασαι προτρεψηται και ειπη· “Καθεζου ωδε απροϊτος εως ου ενδυση δυναµιν εξ υψους”. και ορωσιν οπερ εν τοις µακαρισµοις γεγραπται. αλλ’ εσχατος µετα παντων εξαναστησεται. και υποδεξεται σε εν τω εκδηµειν σε απο του σωµατος και µονην αιωνιαν ετοιµασει σοι. πασα νοσος σωµατικην την ιασιν δεχεται. Και ουτως ολως αλλοιουται ο ανθρωπος και γινωσκει Θεον και υπ’ αυτου γινωσκεται πρωτον. ενεστωτων τε οµου και µελλοντων. και της δοξης κατανοουσα το µεγεθος πασης χαρας και ευφροσυνης εµπιπλαται. ποιει καταφρονειν τον . Πιστευε δε οτι µετα παρρησιας παρισταται τω Θεω καν τω ταφω το σωµα τουτου κατεθηκας και αδιστακτως επικαλου την πρεσβειαν αυτου· και βοηθησει σοι ενταυθα και εκ παντων φυλαξει σε των εναντιων.

ταυτα εχων εγγραφως αναγινωσκεις οτε θελησειας. και το πολλα αποστηθιζειν και δια λογων διδασκειν οι πλειονες ευχερως εχουσιν. και µητε ως ποιµενι ακολουθησης τω λυκω. Σπανιοι γαρ ως αληθως και µαλιστα ατρι οι καλως ποιµαινειν και ιατρευειν ψυχας λογικας επισταµενοι. (281) Εαν δε και πιστευσης οικονοµικως σοι και συµφεροντως ταυτα δι’ ηµων το Παναγιον Πνευµα εντελλεσθαι. συγγνωθι µοι απερ µεµαθηκα συµβουλευοντι. και συ ακολουθει πασιν οις επιστασαι κρειττοσι· βλεπε δε. Περιεκτικας δε αρετας λεγοµεν ταπεινωσιν. και οσα ηµεις παρελιποµεν.ανθρωπον. και αγαπην. ον και φιλον αµα Θεω και υιον Υψιστου και Θεον. οπως θεαρεστως τα κατα σε διακρινης και ουτω ποιησης και σπουδασης (281) ωστε Χριστον ευρειν και εν τω νυν συνεργουντα σοι και εν τω µελλοντι πλουσιως της παρ’ αυτου ελλαµψεως την απολαυσιν σοι δωρουµενον. αυτος σε δι’ εαυτου διδαξειεν ο Χριστος. την µηδεποτε ισταµενην µητε πιπτουσαν. η και εαυτην και τους αυτη εποµενους καλως οδηγουσα και απροσκοπτως την νοητην διαβιβαζουσα θαλασσαν· ην και σοι ευχοµαι παρα Θεου δωρηθηναι και νυν µαλιστα. Ταυτα τοιγαρουν εγραψα τη αγαπη σου. την των παθων αναιρετην και προξενον της ουρανιου και αγγελικης απαθειας. µητε µονος ευρεθης κατ’ ιδιαν. Νηστειαν γαρ και αγρυπνιαν και σχηµα ευλαβειας πολλοι ισως προσεποιησαντο η και εργω εκτησαντο. εξ ης η τελεια χορηγειται διακρισις. και γαρ πολλα εισιν. εις δε το καλυθµω εκκοψαι τα παθη και τας περιεκτικας αρετας αναφαιρετους κτησασθαι πανυ ολιγοι ευρισκονται. οσον εφικτον ανθρωποις. Ο γαρ αγαθω εαυτον εκδους διδασκαλω ουδενος . ινα απερ ηξιους προς απαξ παρα της εµης αθλιοτητος. αλλα διαπαντος προστιθεµενην τοις εµπροσθεν. ινα µη η θηριαλωτος υπο του ψυχοφθορου λυκου οφθης γενοµενος. Ει δε απιστα και ουκ αρεστα σοι φανησονται. η µονος το ουαι καταπεσων κερδανης. µητε νοσουση υπεισελθης ποιµνη. παντα κατα ακολουθιαν γενησονται καθως περ εφηµεν. αυτον απεργαζεται. ποθω ποθον προσλαµβανοµενην και ερωτι ερωτα. µηπως αβουλητως ακολουθησης και χειροσι. αδελφε µου. η νοσον επι νοσω νοσησας ψυχικως τελευτησης.

καλως και οσιως ενταυθα πολετευσαµενος.ου καυχωµενος λεγω. εφυλαξα. οπου προλαβοντες ηµας αδελφοι και γονεις αναµενουσιν. Πλην εις την φιλανθρωπιαν του τα παντα ειδοτος Θεου εµαυτον ανατιθηµι. επιταφιος προς αυτον. φυλαττων καντουτω την ∆εσποτικην φωνην η µαλλον ειπειν εντολην. τα µικρα . Αφ’ γαρ τον της µονης εισηλθε πυλωνα και τω Χριστω συνεταξατο. Εσθιων δε και πινων.ως δοκω και παντελως . επει Θεου χαριτι σκεποµενος παρθενος διηλθε τον βιον. αλλ’ αµεριµνως βιωσας σωθησεται εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. ω η δοξα εις τους αιωνας. τω σωµατι και την καρδιαν αγνος. ωσπερ µοι. φησιν. Τι τοινυν των µεγαλων πατερων τα τελευταια ρηµατα και αποφθεγµατα του ηµετερου πλειω τυγχανουσι αδελφου. (283) Περι µνηµης θανατου. εν αµελεια διετελεσα τας ηµερας µου. (284) ου πραξει τινι. µετανοησας γνησιως. Και οιον αγαθον τελος δεδωκεν ο τρισολβιος αυτου αδελφος Αντωνιος.τουτων φροντιει. αλλ’ εις τον Θεον θαρρων και εις την του αγιου πατρος ηµων ευχην – σαρκικην αµαρτιαν ουκ επραξα.αµαρτηµατα ο αγιος εκεινος ως αµαρτιας µεγαλας και ειχε και εξηγορευεν. Αµην. Αδελφοι και πατερες. τον χιτωνα της σαρκος αυτου η της ψυχης αυτου ουκ εµολυνεν ου συνδυασµω εννοιων. ευχοµαι τω ελεησαντι µε Θεω τα υπερ της σωτηριας παντων οικονοµηθηναι και τας ψυχας ηµων διευθετηθηναι προς τον εκειθε βιον καλως. Λογος ΚΑ΄. Και προς τω τελει. ουτως εξειπε· “Τι κλαιεις. Της προς Θεον πιστεως ου γεγονας εξαρνος. πλησιον της κλινης αυτου καθεζοµενω και κλαιοντι. ελπιζω. αδελφε. αλλα ταυτην ως εκεινον. οπου ο τρισολβιος και µακαριος ηµων αδελφος ο κυρις µετηλθεν Αντωνιος. Καθαρος γαρ τυγχανων και την καρδιαν καθαραν κεκτηµενος απο των εµπαθων λογισµων. Και αφ’ ου εν τη αγια παραγενοµην ταυτη µονη . εξαγορευσας εµπονως απερ ολιγοι των µοναχων λογιζονται αµαρτηµατα. την λεγουσαν· . και ως ποιησει µετα της εµης ταπεινωσεως”. ου συγκαταθεσει λογισµων. Την γαρ αγνειαν αυτου και παρθενιαν µετα παρρησιας ηµιν εγνωρισε και το της ταπεινωσεως αυτου παλιν απτωτον τη εαυτου ψυχη περιποιησατο.

εν προθυµια µεγαλη. Και τουτο το ρηµα υστατον τοις καθαρωτατοις αυτου χειλεσιν . τοτε λεγετε οτι· Αχρειοι δουλοι εσµεν. εν πολλαις δακρυων εκχυσεσιν. ου µονον δε αλλα και απαντας τους ακηκοοτας µετα την τελευτην εκεινου ταυτα εξεπληξαν. εν αρραγει πιστει και επιγνωσει τελεια. ουτω τη εβδοµη ηµερα ο νεοφωτιστος ουτος και στρατιωτης νεολεκτος. πως εµαταιωθην παιδευων ανδρα. Αλλα γαρ ειθ’ ουτω και το αγιον και αγγελικον µεγα σχηµα επενδυσαµενος. πως ελαθον εµαυτον. αλλ’ εν αγαπη. Οταν γαρ ενθυµηθω. απερ και υµεις οιδατε οτι εποιουν και ελεγον προς αυτον. και πολλας δακρυων αφηκα πηγας τουτουγε ενεκα. Μετα δε ταυτα τω αγιω ηµων υφηγησατο αυτω. Οιδε γαρ ο των εννοιων ηµων και των λογισµων εξεταστης Θεος. Και ο Θεος ο φιλανθρωπος ου παρειδε µου του ταλαιπωρου την δεησιν. ουτως απεπτη προς ουρανον. και ταπεινωσει και πιστει. Ηδη γαρ εκλειπεις και καταλιµπανεις ηµας”. ο οφειλοµεν ποιησαι πεποιηκαµεν”. ουτωσι γαληνως προσεφθεγξατο· (286) “Ουχι. Θρηνουντος µου γαρ και “Μη επιλαθη” λεγοντος “ηµων. χαρα δε παλιν ανεκλαλητω συνεχοµαι. πενθος απαυστον καταλιπων τοις ταλαιπωροις ηµιν. προς τον εαυτου ∆εσποτην ανεκλαλητω χαρα εξεδηµησε. οτι περι τουτου πολλη σπουδη εξ αρχης και µεριµνα µοι εγενετο. απερ και αυτον τον αγιον πατερα και ηµας αυτους εξεστησαν. τη προς ηµας.“Οταν παντα ποιησητε. (285) ο εσχατος εν τω παροντι βιω υπερ ηµας εισελθων και πρωτος την µαταιοτητα του κοσµου καταλιπων. τη εις αλληλους. το σωµα µονον καταλιπων εν ταις εµαις αθλιαις χερσι.. αδελφε. ολως εξισταµαι και νουν και διανοιαν και την καρδιαν µου φλογιζοµαι. Ουδεις γαρ εξ ηµων παρ’ εκεινω τοιουτον θησαυρον αγνειας και παρθενιας ηλπιζεν αποκρυπτεσθαι. παρ’ ου µαλλον εγω παιδευεσθαι ωφειλον· τας γαρ αρετας εκεινου ελαττωµατα κρινων εγω σφοδρα ηλγουν και περι της ψυχικης σωτηριας του πεποθηµενου µου αδελφου εσφαδαζον – ουτω γαρ πρεπον εστι µη ψευσεσθαι. οτι ουτω του τηδε βιου τον εµον προεπεµψα αδελφον και εν τοιουτοις εργοις και πραξεσι κατηξιωθην ιδειν αυτον προς Χριστον εκδηµησαντα. εις τον Θεον ελπιζω”. Εν Χριστω καυχωµαι. τα προς σωτηριαν αυτου ψυχικην σπουδαζων εγω ο µαταιος.

τω δι’ εκεινον µεν τον κοσµον παντα και τα του κοσµου αποδυσαµενω και γυµνω προς αυτον εκδηµησαντι. Ικετευσον ουν. ινα και ηµεις προς την εκ του σωµατος εξοδον ερχοµενοι. αυτος εκ δευτερου µη επιλαθεσθαι ηµων προεπηγγειλατο. µιµησωµεθα. (287) ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χορος των µακαριων και αγιων πατερων ηµων εναυλιζεται. ουτε φιλον ωνοµασεν εν τουτω τω βιω τινα. προς τα νοητα µετεβη βασιλεια. και νυν τον Θεον υπερ πασης σου της εν Χριστω αδελφοτητος. προς Θεον εξεδηµησεν. αξιουµεν. Αλλ’ ω φιλτατε και Θεω φιλουµενε. γεγυµνωµενοις ουσιν. ο µηδεποτε τινος εξαιτουµενου σε παρακουσας. Και εικοτως· ει γαρ ηµιν ο Θεος ενετειλατο. προς δε τον Θεον απελθοντες. µηδε της σης αναγκαιας τροφης τους δεοµενους αποστερησας. εν αυτω µετ’ ελπιδων χρηστων ενδηµησωµεν και καταπαυσωµεν εις αιωνιους σκηνας. ουτω τον γλυκυτατον υπνον εν ειρηνη βαθεια εκοιµηθη και υπνωσεν υπνον τον δικαιοις πρεποντα. αυτος εν καλοις γενοµενος και πολλοις αγαθοις· ο γαρ του σκοτους απαλλαγεις ακριβως γινωσκει των εν αυτω κρατουµενων την αθλιοτητα. µεµνησο της υποσχεσεως και µη επιλαθη των τελευταιων και ηδιστων εµοι ρηµατων σου. ποσω µαλλον εκεινος ιµατιον και σκεπη τω γλυκυτατω µοι γενησεται αδελφω. ∆εηθητι υπερ αδελφων των τω . παρακαλω. τους αγωνας αυτου. Ουτε γαρ συγγενων εµνησθη. αλλα και δις. αλλ’ ως κοπρον η βορβορον τα τηδε παντα µισησας και βδελυξαµενος. Προτερον εµου δηλονοτι το “Μη επιλαθη ηµων” αιτησαµενου “αδελφε περιποθητε”. ου περι φθαρτου πραγµατος διεταξατο. την µετανοιαν. Αλλα τον βιον του αδελφου παντες ηµεις αναθεωρησαντες. του µεν σωµατος εκδηµησωµεν. την εξοµολογησιν.εξειπων. την αυτου πιστιν. αφοβως και αταραχως ως εκεινος. Οιδας γαρ εν οιοις εσµεν κακοις. πρεσβευων υπερ ηµων των αδελφων σου και παντος του γενους σου. Και τους ποδας εξαρας και τας χειρας τυπωσας σταυροειδως εν αταραχω της ψυχης καταστηµατι και κινηµατι. τριποθητε αδελφε. προς ουδεν των παροντων προσπαθειαν ενδειξαµενος. αξιος ως αληθως οικητωρ και κληρονοµος εκεινων γενοµενος. ουχ απαξ τουτο ειπων. ενδυειν τους αδελφους. ουτω γυµνος πασης επιθυµιας των ορωµενων και σχεσεως.

και ως ου µισων σε ποτε η βδελυσσοµενος επεπληττον και παντι τροπω ταις νουθεσιαις ησφαλιζοµην. υπεξελθων τον γνοφον και την οµιχλην τουτου του σωµατος. οπως και ηµας µετα σου εξεις υποδεξαµενος. Μη ουν ψευστης των συνθηκων φανηση των προς ηµας. Χρηζοµεν γαρ σου µαλλον αρτι της συνεργειας ηµεις η τοτε συ. οιδα καλως. και αυτοθι συνδιαγωµεν και συνευφραινωµεθα. ως και εν τω παροντι βιω. και αυτην την ψυχην υπερ σου τεθεικοτος. και των επιχειρουντων παρεµποδιζειν και κωλυειν ηµων την προς σε αφιξιν ελευθερωσον. γλυκυτατε αδελφε. περι ην µε και γινωσκεις ζηλωτην µανικωτατον. ασµενως ηµας υποδεξαι. και γυµνην ορας την εµην ψυχην και την γνωµην αυτης.σω ποθω εκκρεµαµενων και τον χωρισµον στεγειν αδυνατουντων και το πενθος επισχειν µη καρτερουντων. ινα καταντησαι αξιωθωµεν προς σε και συνοικησαι σοι εν αυτω τω Κυριω και Θεω και Σωτηρι ηµων Ιησου Χριστω. µηδε επιλαθη αδελφου του υπερβαλλοντως σε αγαπησαντος και. καταξιουµενοι οικειν και βλεπειν την αλυπον και µακαριαν ζωην. α την ταπεινην ηµων ψυχην και το σωµα βαρυνουσιν. Βλεπεις γαρ αρτι. µονην και οικιαν προηυτρεπισαµεν. ως φιλαδελφος αδελφος. καθως συ υπαρχεις αρτι γυµνος του σωµατος. θεοειδεστερον βλεπεις και παντα τα καθ’ ηµας. οτε των του κοσµου δικτυων υπεξελθειν επεχειρησας. ινα συν σοι και µετα σου. ων το παντων δεινοτατον η µονωσις και η πολλη των µεθ’ ηµων αδελφων µεριµνα. και συν σοι σκηνωσαι τον υπεραγαθον Θεον εξιλεωσαι και τοπον ηµιν προετοιµασον αναπαυσεως δια της εντευθεν ευπραξιας εξειργασµενον. Πολα γαρ τα ηµετερα αχθη. (288) µεµνηµενος οτι και ηµεις τη ση εβοηθησαµεν και συνεκοπιασαµεν εν τωδε τω βιω αδελφοτητι. Αλλα δος χειρα βοηθειας δια των ευπροσδεκτων σου προσευχων. µαλλον δε προσλαβου και συνοδευσον και συγκοπιασον. Θεοειδης γαρ γενοµενος. την κατοικιαν ποιουµενοι εν αυτω. συναναστρεφοµενοι τω . Εγνως γαρ παντως αρτι τα της εµης προς σε διαθεσεως. Και καθαπερ ηµεις. αλλα σφοδρα φιλων σε και τω περι σε ποθω ανενδοτως φλεγοµενος. ουτω νυν και συ εις την αρρητον και θειαν και αϋλον διαγωγην προοδευσας. απο του κοσµου σου προσδραµοντος εις την µοναχικην πολιτειαν. ει µη τολµηρον ειπειν.

. Εζητησε και βιβλον ο νεος λαβειν εξ αυτου. και διδωσιν αυτω ο γερων την συγγραφην του µοναχου Μαρκου. οικων εν Κωνσταντινουπολει εν τοις καθ’ ηµας χρονοις. Αλλ’ ινα πραγµατικως δειξω υµιν της ενδιαθετου πιστεως (290) ενεργειαν. Και διδασκαλια περι των λεγοντων µη ειναι δυνατον εν µεσω των βιωτικων το τελειον φθασαι των αρετων. την περι πνευµατικου νοµου . ακουσατε και διηγησιν υµιν διηγησοµαι προς βεβαιωσιν των ειρηµενων. ως ορατε. και η πιστις ευθεως ενηργησε. ουκ ηγρυπνησα.αφραστω φωτι εν τη ακηρατω ζωη. εν τη ανεκδιηγητω δοξη τε και λαµπροτητι. καλον ηµας ανακηρυττειν εις παντας το ελεος του Θεου και γνωριζειν τοις πλησιον ηµων την προς ηµας αυτου ευσπλαγχνιαν και αφατον αγαθοτητα. γνωριµος κατεσταθη. ει και τω αυτεξουσιω της ηµων προαιρεσεως και αυτη υποκειται. (289) Περι πιστεως. εν τη ανεκλαλητω χαρα. Και τα της ψυχης αυτου προς αυτον αναθεµενος. δωρον γαρ εστι του ∆εσποτου αυτη και φυσικον πλεονεκτηµα. και γαρ και Σκυθαι και βαρβαροι αλληλων τοις λογοις πιστευουσιν. Και διηγησις εκ προοιµιων επωφελης. Ει γαρ απο ψυχης θελησοµεν. νεος την ηλικιαν υπαρχων και αυτος ωσει ετων εικοσιν. εν ενι των της πολεως µοναστηριων διαγοντι. Αµην. “Εγω ουν. Γεωργιος τις τουνοµα. ως εκ τουτων και υποληψεις πονηρας εχειν τινας εις αυτον. τους το εξωθεν µονον βλεποντας περικαλυµµα και κακως κρινοντας τα αλλοτρια -. φησιν ο θειος ∆αβιδ. Πολλω δε συντοµωτερον ειπειν· “Μονον επιστευσα και προσελαβετο µε ο Κυριος”. ουκ εχαµευνησα. Λογος ΚΒ΄. Αδελφοι και πατερες. αγιω τινι µοναχω. πιστιν δε ευρειν ουδεν το κωλυον εστιν. εταπεινωθην δε και εσωσε µε συντοµως ο Κυριος”. Πολλα γαρ τα εµποδιζοντα ηµας προς το ταπεινωσιν κτησασθαι. ην εξ αληθινου ακηκοα στοµατος. ουκ ενηστευσα. εντολην µικραν εις µονην υποµνησιν ελαβε παρ’ αυτου. τα της πολιτειας των µοναχων και τα της πρακτικης αυτων ασκησεως διηγηµατα περιεχουσαν.ωραιος τω ειδει και φαντασιωδες το τε σχηµα και το ηθος και το βαδισµα κεκτηµενος. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ορωµενη και προσκυνουµενη εις τους αιωνας.

ουτως απαντα επραττε. Και ουδεποτε εκτοτε εκοιµηθη ελεγχουσης αυτον της συνειδησεως και λεγουσης· “Τι τουτο ουκ εποιησας. Ταυτην δε ως εξ αυτου του Θεου σταλεισαν ο νεος δεξαµενος και ως µεγα τι εξ αυτης ελπιζων καρπωσασθαι. ουτω µετα ποθου και προσοχης διηλθε πασαν αυτην. εις ολιγας ηµερας πολλη προσετεθη η της εσπερας ακολουθια. Τη ουν αγαπη τουτου και τη επιθυµια τρωθεις. ιν’ ειπω. Την γαρ ηµεραν οικου προΐστατο των πατρικιων τινος και εν τω παλατιω καθ’ εκαστην προηρχετο.” Ταυτη τοιγαρουν εξακολουθων απαραλειπτως κακεινης το λεγειν προστιθεισης οσηµεραι. Το δε ετερον· “Ο προ της εργασιας των εντολων τας ενεργειας του Αγιου Πνευµατος επιζητων. δυνασαι γαρ”. το πρωτον καλλος δι’ ελπιδος εζητει και µη φαινοµενον. Το δε τριτον· “Τυφλος εστι κραζων και λεγων ῾ Υιε ∆αβιδ. ταυτη προθυµως υπηκουε και αδιστακτως. Και εκ παντων ωφεληθεις. οµοιος εστι δουλω αργυρωνητω. φροντιζων των τω βιω αρµοζοντων. ος αµα τω αγορασθηναι συν ταις ωναις και ελευθεριαν αυτω γραφηναι επιζητει”. Ουδεν δε ετερον επραξεν. ∆ιο και δακρυα καθ’ εσπεραν απο των οφθαλµων . εν τη αυτου καρδια ενεπηξε.διδασκουσαν. (291) ο προσευχοµενος σωµατικως και µηπω εχων γνωσιν πνευµατικην· ο ποτε δε τυφλος αναβλεψας και ιδων τον Κυριον. Της συνειδησεως ουν λεγουσης αυτω· “Ποιησον παντως και ετερας µετανοιας και αλλους ψαλµους προσθες. και πλειον λεγειν το ῾ Κυριε. Ταυτα τοινυν ο νεος εκεινος εθαυµασε και θαυµασας επιστευσεν οτι τη επιµελεια της συνειδησεως ευρησει ωφελειαν και τη των εντολων εργασια την ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και τη χαριτι τουτου νοερως αναβλεψει και ιδη τον Κυριον. Και το µεν εν υπαρχον το ουτως αυταις εγκειµενον λεξεσι· “Ζητων θεραπειαν. ελεησον µε’. αλλ’ Υιον Θεου οµολογησας. ως µεθ’ ορκων µε εβεβαιωσεν. επιµελησαι της συνειδησεως και οσα λεγει ποιησον και ευρησεις ωφελειαν”. ελεησον’ . προσεκυνησεν αυτω”. ως εκ τουτου µηδενι ανθρωπω γινωσκεσθαι τα πραττοµενα. ουκετι υιον ∆αβιδ. ει µη την δοθεισαν αυτω µικραν εντολην παρα του αγιου εκεινου γεροντος εκαστη εσπερα εποιει και ουτως επι της κλινης εκαθευδε. ως εξ αυτου του Θεου λεγοµενα. τρια µονα κεφαλαια.

ο την εντολην αυτω και την βιβλον προχειρισαµενος. Παρελθουσης δε της θεωριας ταυτης και εις εαυτον παλιν. (293) Ως ουν εγω ταυτα ηκουσα. ελλαµψις θεια πλουσιως αιφνης επεφανεν ανωθεν και παντα τον τοπον επληρωσε. ως στηλη τις η ωσπερ τις ασωµατος. ο νεανιας γενοµενος. Ουδε φοβος ην εν αυτω του µη πεσειν. επι της κλινης ανεπεσε και αυτη τη ωρα ο αλεκτωρ . αλλ’ ουτως ιστατο ακινητος. Τουτου δε γεγονοτος ηγνοησεν ο νεανιας και επελαθετο ει εν οικω ην η οτι υπο στεγην υπηρχε. κεκολληµενους εχων αλληλοις και αµετακινητους τους ποδας εν παραστασει. ελογισαµην και του αγιου τουτου την πρεσβειαν πολα συηνεργησασαν αυτω και του Θεου παλιν δειξαι τω νεω οικονοµησαντος το οιον υψος αρετης ο αγιος ουτος εκεκτητο. Ειτα εις ουρανον ανηλθεν ο νους αυτου και αλλο φως εθεασατο υπερ το πλησιαζον τρανοτερον. ιλαστητι µοι τω αµαρτωλω”λαλουντος τω νοΐ µαλλον η τω στοµατι. ευχαι τε παρ’ αυτου προς την Θεοτοκον ανεγινωσκοντο εµπονως και µετα στεναγµων και δακρυων και. µηδολως εν τω καιρω της προσευχης χαυνουµενου η ραθυµουντος αυτου η τινος µελους των του σωµατος αυτου κινουµενου το συνολον µεχρι και περιστροφης οφθαλµου η αναβλεψεως. Φως γαρ µονον εβλεπε παντοθεν και ουδε ει επι γης επατει εγινωσκεν. χαρα και εκπληξει συνειχετο και απο καρδιας εδακρυε και τοις δακρυσιν η γλυκυτης συνειπετο. τω λογισµω τοτε προσεβαλλον. Τελος. διηρκει µεχρι µεσονυκτιου.αυτου κατηρχοντο και συχνοτερον επι (292) την γην και επι προσωπον γονυκλισιας εποιει. ουδε τι των. Ως δε καθ’ εσπεραν η ευχη προσετιθετο. αλλ’ ολως φωτι αΰλω συνων και τω δοκειν αυτος φως γενοµενος και παντος κοσµου επιλαθοµενος. οια τοις ανθρωποις και σωµα φορουσι προσβαλλουσι. ο ρηθεις αγιος εκεινος και ισαγγελος γερων. ως ελεγεν. ουτω τοις αχραντοις ποσιν αυτου προσεπιπτεν και ως τυφλος ελεηθηναι και ψυχικως αναβλεψαι ητειτο. ως παροντος του Κυριου σωµατικως. Ισταµενου ουν αυτου εν µια και το “Ο Θεος. Εφανη αυτω παραδοξως. πλησιον του φωτος εκεινου ισταµενος. δακρυων και χαρας ανεκφραστου και αγαλλιασεως εµπλεως εγενετο. ουδε κοσµου φροντις.

ως ωµνυε. εαν σπουδαιοι ωµεν και διεγηγερµενοι. τοις εργοις βεβαιουµενη. ως ουτε νεοτης αποβλητος ουτε γηρας ωφελιµον µη ουσης συνεσεως και φοβου Θεου. Ουτος δε µηδεν τοιουτον εν νω λαβοµενος ποτε. . Ηκουσατε.µονον ηκουσε περι τουτων και ευθεως επιστευσε· και τοσουτον.ο γαρ δοκιµαζων και εκπειραζων πιστιν ου κεκτηται -. Εκεινος γαρ παρα Θεου την µαρτυριαν ειληφε και προφητης εχρισθη και βασιλευς και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος και πολλας ειχε τας περι Θεου αποδειξεις· αµαρτησας ουν και στεερηθεις την χαριν του Πνευµατος και την προφητειαν αφαιρεθεις και της συνηθους οµιλιας του Θεου αλλοτριωθεις. αλλα µονοις προσκειµενος τοις του κοσµου και µονα βλεπων τα προσκαιρα και διανοιαν εχων µηδεν φαντασθεισαν των γηΐνων ποτε υψηλοτερον. Ταυτα εγενοντο ως ο Θεος οιδεν. µετ’ ορθης πιστεως και αδιστακτου ελπιδος. µνησθεις της χαριτος ης εξεπεσε. τι θαυµαστον. και αυτος εξανεστη ψαλαι κατα το συνηθες.ω των κριµατων σου. δι’ ων η εκεινου πτερωθεισα διανοια εις ουρανους . εαν ραθυµωµεν και αµελωµεν. Παντως ακουοµεν τον ∆αβιδ απαντες και θαυµαζοµεν και λεγοµεν οτι εις ∆αβιδ και αλλος ου γεγονε. ωστε και εργα τη πιστει αρµοζοντα επιδειξασθαι. µηδε εννοιαν υπνου κατ’ εκεινην την νυκτα λαβοµενος. Εµαθετε οτι ουτε µεση πολις (294) εµποδιζει ηµας εις το κατεργαζεσθαι τας εντολας του Θεου. Εγνωτε. ει µη απερ ηκουσατε. ει ταυτα παλιν εζητησε. αδελφοι µου. µηδεν πλεον του νεου εκεινου εργασαµενου. τα παρα της ιδιας λεγοµενα εφροντιζε συνειδησεως. αλλα πασαν αλλην ο νεανιας εκεινος εµπαθη και φιληδονον απορριψαµενος εννοιαν. ο και ποιησας αυτα εν οις επισταται κριµασι.εφωνησε και της νυκτος το µεσον ειναι εδηλωσε. και ιδου ενταυθα και του ∆αβιδ περισσοτερον. ουτως. ως εν πασι τοις αλλοις του βιου αισθητοις πραγµασιν αναισθητως διακεισθαι και µηδε αυτον την βρωσιν και ποσιν ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. Και µετ’ ολιγον αι εκκλησιαι τον ορθρον εσηµανον. Κυριε . οσα η πιστις η εις Θεον δυναται. ουτε ησυχια ωφελει η αναχωρησις κοσµου. Μη ουν ειπη τις προς δοκιµην ταυτα εκεινον εργασασθαι· ουδε γαρ µεχρι λογισµου τουτο η ειπεν η ενενοησεν .

προβεβαιουν και πιστουµενον το µελλον αυτον αδιαλειπτον διαδεξασθαι φως. και ολον αυτου του Πνευµατος και φως απειργασατο· και ταυτα µεσον πολεως οικουντα και οικου προνοουµενον δουλων τε και ελευθερων φροντιζοντα και παντα ποιουντα και πρασσοντα οσα τω βιω αρµοζουσιν. φησι. η ετι βουλεσθε· και αλλα ειπειν µε µειζονα. τελος ατελες ειναι πασης αρετης τον φωτισµον εδηλωσε τον του Πνευµατος.εφθασε και την Μητερα Χριστου εις συµπαθειαν εικλυσε και τη ταυτης πρεσβεια το Θειον εξιλεωσατο και την χαριν του Πνευµατος εως ουρανου φθασαι ενισχυσε και φως θεασασθαι κατηξιωσεν. ου παντες εφιενται και ολιγοι λιαν επιτυγχανουσιν. Μαλλον δε ειπειν εν σωµατι αγγελος. εντολων τηρησις. κρατητος και ακρατητος. αγρυπνησας µονον ολιγα. µη κοσµου εκστας τω σωµατι. Ου γαρ φοβος. α ουδε η ακοη υµων ισως δυνηθη παραδεξασθαι. πνευµατι δε. τοις πασι τα παντα ορωµενος και µονος µονω Θεω τω παντα γινωσκοντι ων. Οµως τι τουτου µειζον ευρησεται η τι τελειοτερον. µη κοµην αποκειραµενος. ∆ιο και τη του αισθητου ηλιου δυσει του νοητου φωστηρος το γλυκυ τουτον διαδεχεται φως. Ουτος ο νεος. εις ον ο γενοµενος τελος µεν και περας των αισθητων απαντων κατειληφε. σοφιας φοβος Κυριου. οι δε αναπολογητοι γενωνται. Ου δε εντολων τηρησις. Και εικοτως· η γαρ αγαπη του ζητουµενου εξεστησεν αυτον και κοσµου και φυσεως και πραγµατων απαντων. καθως ο Θεολογος εφη Γρηγοριος· “Αρχη. του επιπροσθουντος τη ψυχη νεφους και µη εωντος καθαρως ιδειν την θειαν ακτινα. Ωστε ταυτα ειπων. σαρκος καθαρσις. (295) τον εν Σοδοµοις θρυλουµενον. ∆ια τουτο κρυπτοµενους φανεροι τους αγιους αυτου ο Θεος. Αλλα αρκουσι ταυτα και τω νεω εις επαινον και υµας κινησαι εις ποθον και µιµησιν αυτου. βλεποµενος αλλ’ ου κατεχοµενος. ο µητε χρονοις νηστευσας πολλοις. Ου δε καθαρσις. (296) Ταυτα αδελφοι µου. Θεου τα θαυµασια. µητε ποτε χαµευνησας. Και οι θελοντες . ινα οι µεν ζηλωσι τουτους. µη ενδυσαµενος τριχινα. Ελλαµψις δε ποθου πληρωσις τοις των µεγιστων η του µεγιστου η υπερ το µεγα εφιεµενοις”. αρχην δε της των πνευµατικων ευρε γνωσεως. υπερ τον Λωτ εφανη. Παντως ουδεν εστι µεγαλωτερον αλλο. ελλαµψις. ανθρωπος το φαινοµενον και ασαρκος τον νουµενον.

οσω και πλειον ευεργετηθηµεν και γνωριζοµεν Θεον δι’ ηµας γενοµενον ως ηµεις. δια της ευχαριστιας και της προς Θεον ευνοιας εκεισε τα µειζονα και αιωνιζοντα απολαυσωµεν. Εµοι θρηνειν επερχεται και την καρδιαν µου δαπανωµαι και δι’ ηµας τηκοµαι. Αχωρητος γαρ ο Θεος υπαρχει και ακαταληπτος· ποιος ουν εσται τοπος. και προσελθετε προς αυτον και κολληθητε αυτω. κατα το µετρον της καθαρσεως και της αναβασεως. και πιστευσαντες ολοψυχως επι τον Κυριον. οτι περι των µελλοντων µηδολως φροντιζοντες αχαριστουµεν και περι των εν χερσιν αυτων και ισοι δαιµονων γινοµεθα η και χειρονες. ειπε. ο επαγγειλαµενος σωζειν εκ µονης της εις αυτον πιστεως. ει δυνασαι. ινα ενταυθα µικρα ευεργετηθεντες. Και δια τουτο πλειονος και της τιµωριας δεοµεθα. Αψευδης γαρ εστιν. την εκ Πνευµατος. οταν εννοησω οτι τοιουτον ∆εσποτην εχοντες µεγαλοδωρον και φιλανθρωπον ως δια µονην την προς αυτον πιστιν τοιαυτα ηµιν χαριζοµενον α και νουν υπερβαινει και ακοην και διανοιαν και ουδε επι καρδιαν ποτε ανεβη ανθρωπου. ουτε καταληψις της των αµαρτωλων πτωσεως.εν µεσω θορυβων ειναι. ως αν οι δια ραθυµιαν αποτυγχανοντες µηδεν εχωσι λεγειν εν τη ηµερα της κρισεως. αµαρτιας µονης εκτος. σωζωνται και µεγαλων παρα του Θεου υπερ µονης της εις αυτον πιστεως αξιουνται καλων. ηµεις ωσπερ αλογα ζωα προτιµωµεν γην µονην (297) και τα απο γης ηµιν δια πολλην ευσπλαγχνιαν αναδιδοµενα εις αυταρκη χρειαν του σωµατος. και εκτος εκεινου ουκ εστι στασις. Τουτο γαρ ανθρωπος και εις τουτο εκτισθηµεν και δια τουτο παρηχθηµεν. των εκπιπτοντων της βασιλειας αυτου. αφετε γην και παντα οσα παρερχονται. και η ψυχη ηµων ανεµποδιστως την προς τα ανω ποιηται πορειαν. ινα της πλανης ηµας απαλλαξη και της αµαρτιας ελευθερωση. ει δει την αληθειαν ειπειν. ινα εκ τουτων συµµετρως τρεφοµενοι. τρεφοµενη και αυτη δηλονοτι την νοεραν τροφην. Αλλ’ οιµοι. αδελφοι µου. εν κοινοβιοις τε και ορεσι και σπηλαιοις αξιως πολιτευοµενοι. ουτε περας. Αλλα τι . οτι µικρον ετι και ο ουρανος και η γη παρελευσεται. Ελεησατε ουν εαυτους και ηµας τους υµας αγαπωντας και πολλακις υπερ υµων θρηνουντας και δακρυα χεοντας – τοιουτους γαρ ηµας ο συµπαθης και ελεηµων Θεος παρακελευεται –.

Ουχι πανταχου Χριστος ονοµαζεται. και µυριασιν ενα. πως απιστοι εχοµεν ευρεθηναι εν τη ηµερα της κρισεως (298) και χειρονα των µηδε ειδοτων τον Κυριον υποστησοµεθα κολασιν. πιστευσας απο ψυχης και τον Θεον επικαλεσαµενος. . κακεινος ποιησει και µειζονα τουτων ποιησει”. οπερ αδυνατον. τον εργω και λογω χριστιανον οντα. Ζητησον. εν κωµαις. και ερευνησον ακριβως. Πασι τουτοις λογω µονω πιστευοµεν αληθως. καθως αυτος ο θεος ενετειλατο. ποσων αγαθων ελπιζειν µαλλον τευξεσθαι χρη τους απαντα τα του βιου και παντας αµα καταλιµπανοντας και αυτας αυτων τας ιδιας ψυχας εκδιδοντας δια τον Θεον εις θανατον. Η γαρ ρηθεισα περι του νεου τουτου υποθεσις θαυµαστη τε εστι και παραδοξος και ουδε ει εν αλλω τινι τοιουτον τι γεγενηται ηκουσαµεν. Αναγκη γαρ η ως απιστους κατακριθηναι ηµας η Χριστον ψευστην αποδειχθηναι. Ταυτα δε εγραψα ουχι κωλυων την αναχωρησιν. αυτος αφ’ εαυτου γνωσεται οτι µεγα εµποδιον τοις κατα Θεον ζην ελοµενοις η φροντις του κοσµου και η εν αυτω διαγωγη. την δε εν µεσω µαλλον του βιου διαγωγην προτρεποµενος. Ουχι δια του αγιου Ευαγγελιου ειρηκεν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο πιστευσας εις εµε. Και γαρ ο αρξαµενος τα καλα πρασσειν αδιστακτω πιστει και ολοψυχω προθεσει και την εξ αυτων εγγινοµενην ωφελειαν επαισθανεσθαι. ως αληθως. εν πολεσιν. “. ει δοκει. ο εν µεσω τω βιω στρεφοµενος και µηδεν περι αποταγης η ακτηµοσυνης η υπακοης ποτε λογισαµενος. ει µη εκ του κοσµου συντοµως υποχωρησουσιν. Ει δε και γεγονεν εν τισιν η γενησεται. εδελφοι. εκπεσειν του τοιουτου καλου γινωσκετωσαν. τοις δε εργοις αρνουµεθα. αδελφοι µου. εν κοινοβιοις και ορεσι. επειδη και τουτο εξ εκεινου του νεου µεµαθηκα ακριβως. ουτως ηλεηθη. Ουχ ορατε. Ει γαρ εκεινος.δει µε ειπειν. ει τηρουσι τας εντολας αυτου· και µολις ευρησης εν χιλιασιν. αλλα παντας πληροφορων τους εντυγχανοντας τωδε τω διηγηµατι οτι ο θελων ποιειν το αγαθον εν παντι τοπω εκ Θεου το δυνασθαι ελαβεν. τα εργα α εγω ποιω. Ποιος ουν εξ ηµων τολµα ειπειν· “ Εργα Χριστου εγω ποιω και πιστευω ορθως εις Χριστον. Αλλως δε και µαλλον η υποθεσις αυτη προτρεπτικη υπαρχει προς αναχωρησιν. αδυνατον.

ως φιλον οντα και συνανατροφον. κατα µικρον µικρον παντων των προλεχθεντων επιλαθοµενος..(299) Μοναχω γαρ γεγονοτι υστερον ενετυχον. αδελφε. αλλα και τα γινοµενα εξηγορευον και εις το κελλιον αυτου. µετα την τοσουτων χρονων παρελευσιν ο Θεος ο φιλανθρωπος ταις εκεινου ευχαις ελεησας µε. φησι. δι’ αυτου µε παλιν εκ της πολλης πλανης και του βυθου των κακων εξαρπασας ερρυσατο. λεγω σοι. ουκ οιδ’ οπως ειπω. αγνωστως ουτως εν τη ταλαιπωρω καρδια µου η προς τον αγιον γεροντα αγαπη και πιστις διεµενε. Ακριβως γαρ αυτον εγινωσκον. απηρχοµην συχνοτερον. . ινα προς εαυτον µε τον αναξιον εφελκυσηται και παντος του κοσµου αποχωριση µε . φησιν. ωστε µη µεµνησθαι µε τινος µικρου η µεγαλου µεχρι ψιλης εννοιας ποτε. Ταυτα δε. (300) Και γαρ. οτε εν τη πολει ετυγχανον. Εις πλειονα δε µαλλον κακα υπερ τα συµβαντα µοι πρωην περιεπεσον και ουτω διεκειµην. ηµεραι διεληλυθησαν και συνεχεις µοι του βιου επεπεσον πειρασµοι. υφ’ ων και εµαυτον εωρων προς κρυπτας εργασιας εµποδιζοµενον και του καλου κατα µικρον υστερουµενον. δι’ ην. οτι ολως φανηναι µοι ευδοκησεν. ινα µαθης ακριβως εις οιον απωλειας βοθρον εκ ραθυµιας κατηνεχθην εγω ο αθλιος και του Θεου θαυµασης και εκπλαγης την και µετα ταυτα εις εµε γενοµενην αγαθοτητα αφατον. εις παντελη κατηντησα σκοτωσιν. Αλλα και τον αγιον εκεινον. και εγλιχοµην εξω του κοσµου γενεσθαι παντος και κατα µονας εκζητειν τον οφθεντα µοι – τουτου γαρ χαριν πεπεισµαι. εξ ωνπερ προειρηκα. ως οιµαι. Ου γαρ απεστην τελειως εξ αυτου ο αναξιος. Επει δε τουτο ποιησαι συντοµως ουκ ισχυσα. Νυνι δε. ως ενα των τυχοντων ανθρωπων εβλεπον και ουδε ψιλην εννοιαν περι των οραθεντων µοι δι’ αυτον ελαµβανον. τον τοτε µε ελεησαντα και την µικραν µοι εντολην δεδωκοτα και την ρηθεισαν βιβλον εξαποστειλαντα. ει και τας εντολας αυτου ο ασυνειδητος ουκ εφυλαττον. διο και προσθεις υφηγησατο µοι ταυτα· “Οτι µετα την θαυµαστην εκεινην αλλοιωσιν και την εις εµε υπερ ανθρωπον γενοµενην αντιληψιν ου πολλαι. ως µηδε εννοησας ποτε η ακουσας τα αγια ρηµατα του Χριστου. τριτον ετος η και τεταρτον εν τη µοναδικη πολιτεια διατελουντι και τον τριακοστον δευτερον της ηλικιας του σωµατος αυτου χρονον αγοντι.

οια τοτε εωρακα. Κοπω τοινυν πολλω και πλειοσι δακρυσι και ακριβει ξενιτεια και τελεια υπακοη και εκκοπη παντελει του οικειου θεληµατος και πολλοις αλλοις σκηροτατοις επιτηδευµασι τε και πραξεσιν. εν Χριστω αδελφοι. ουδεπω µεχρι του νυν ηξιωθην θεασασθαι”. Λογος ΚΓ΄. (301) α και. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. ∆ια τουτο παρακαλω υµας. δραµωµεν εµπονως και ηµεις τον δροµον των εντολων του Χριστου. και τα προσωπα ηµων ου µη καταισχυνθη. αλλα και των πραγµατων αυτων ακριβη κεκτηµενον την ειδησιν εκ πρακτικης γνωσεως. ου µονον δε. Ταυτα ουν δακρυων ελαλει µοι και τουτων ετερα πλειονα. νυν µεν εκ µερους και µετα σοφιας της κρειττονος. Ο δε και λεγειν απηρξατο και τα λεγοµενα γραφειν ουκ ωκνησεν. εν αλλοις ανεταξαµεθα εις τραπεζαν ευφροσυνης. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι ολοκληρως µετα παντων των απ’ αιωνος αγιων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Εγω δε ο ταλαιπωρος των αγιων εκεινου ρηµατων επακροασαµενος και ολον οντα της θειας εµπλεων χαριτος στοχασαµενος και αληθη σοφον. ει και µη λογον ειχε σοφιας της εξωθεν. (302) . ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ουτω και υµεις εντρυφησετε των απορρητων αυτου αγαθων. τοιαυτην δε θεωριαν. και διδασκαλιας τροπω εγγραφως ταυτα εκθεσασθαι µοι. τα πολλα των αµαρτηµατων µου πληθη παριδων ο ευσπλαχνος Κυριος και µοναχον µε γενεσθαι παρ’ αυτου του αγιου γεροντος ωκονοµησε και µετ’ αυτου συνειναι µε διηνεκως. και ουκ εστι τον ολοψυχως ζητουντα µη ευρειν και πλουτησαι τον πλουτον των χαρισµατων αυτου. τοις µετα πιστεως των γεγραµµενων επιβατευουσι. ων ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον.καθαπερ ορας. κατηξιωσε. µικραν µεν και ολιγην αµυδρως πως ακτινα του γλυκυτατου και θειου εκεινου φωτος ιδειν και αυθις ηξιωµαι. Αλλ’ ωσπερ παντι τω κρουοντι επιµονως ανοιγει τας πυλας της βασιλειας αυτου και διδωσι τω αιτουντι Πνευµα ευθες και παναγιον. ειπειν µοι αυτον παρεκαλεσα πως τοιαυτα η πιστις ενεργειν θαυµασια πεφυκε. τον επ’ αληθειας αναξιον. Αµην. ακατασχετω και ανενδοτω δροµω πορευοµενυ µου.

αλλ’ εσται κυλινδουµενος και ασπαιρων επι της γης. γινοµενην επι δερµατιδα σωµατος αυτου. περιποιητοι µου. αλλα πονω και οδυνη αφορητω της καρδιας αυτου επιλανθανεται των πληγων. Ου φροντισει κτηµατων η πραγµατων αυτου. εγω δε ουκ ηδειν “. των εν τω σωµατι αυτου. Παντα ανθρωπον ως αγγελον µακαρισει ο ανθρωπος εκεινος. και εκ συνοχης της καρδιας αυτου ουκ αφιεται διαβλεψαι και ιδειν τα επι τω σωµατι αυτου. Αρτον ηδεως ου φαγεται. Οινον ηδεως ου πιεται. Ο γαρ εν τη καρδια αυτου κρυπτος πονος καλυψει παντα πονον η κνησµονην. Ζην γαρ εν βιω µισητον µοι γεγονεν. ει αληθως ως πατερα ποθειτε µε και ζητειτε µε. Τοις καλουσιν εις δειπνον ποτου µετ’ οργης µεγαλης αποκριθησεται· “Αποστητε απ’ εµου. Ποιος των ανθρωπων. και τι οιδα ει αρτι λαβη αυτην. πηγης υδωρ µαλλον προχεοντες η προφεροντες το οραν. ακουσατε µου. φροντιδα µηδεµιαν ποιουµενος των ορωντων αυτον ασχηµονουντα η των ακουοντων της κραυγης αυτου και καταλοιδορουντων αυτον. Και τινα εισιν α λεγει και προς τον φιλανθρωπον Κυριον ευχεται. θανατος γαρ συντριβει µου την καρδιαν. πονος γαρ εστιν εις κορον αυτω. Επιλαθηται δε και γονεων και φιλων αυτου (303) και επι παντα ανθρωπον ουκ ατενισει τοις οφθαλµοις. και τα ιµατια αυτου ταις χερσιν αυτου διαρρηξει και τοις ονυξιν αυτου των χειρων τα τραυµατα του σωµατος αυτου επιξανη. υιοι µου εσχατοι. Ακουσατε µου των λογων. και τους οντας και τους παρελθοντας και τους µηπω τον κοσµον γνωρισαντας. οτι η ζωη αυτη θανατος. φαρµακω πληγεις την καρδιαν αυτου και αλγων και κοπτοµενος πονω σφοδρω τα εντος αυτου. αγαπητοι µου. εµπεπλησται γαρ πικριας. κραζων µεγαλα και οδυροµενος. και παν κτηνος και παν ερπετον ερπον επι της γης και παν ο εχει πνευµα .Περι µετανοιας και φοβου Θεου. τραυµατων µικρων δερµατος σωµατος αυτου φροντισει η µελετησει αυτω περι τουτων. Εσονται οι οφθαλµοι αυτου φλεβες. Επι κλινην στρωµνης αυτου ουκ αναβησεται. ουδε επιστραφησεται αυστηρω τω προσωπω επι ανθρωπον καταρωµενον αυτον. Και οποιον αγωνα εχει ψυχης και πονον καρδιας ο µετα συντετριµµενου του πνευµατος µετανοων. καταλειψει τον πλουτον αυτου εις διαρπαγην τοις βουλοµενοις.

Συ γαρ µονος αποθανων ανεστης. Συ αγαθος. Ουτος µονος χωριζεται απο πασης της κτισεως της υπο τον ουρανον. .ζωης µακαρισει λεγων· “Ως ευλογηµενα παντα τα υπο του Θεου ποιηθεντα.αµαρτια γαρ θανατος. το γαρ ελεος παρα σοι εστιν. ανταλλαγµα δε αµαρτιας αυτου ουδεν ευρησει. και τις εσται ο δι’ αυτης αποθνησκων και αφ΄ εαυτου ανισταµενος. εγω δε σων χειρων εργον. κλαυσει εν οδυνη ψυχης αυτου και βοησει εν απογνωσει προς τον Παντοκρατορα Κυριον. Παντως ουδεις. και δια τουτο χειρων η οδυνη του ανθρωπου εκεινου δεκαπλασιως υπερ την πληγην του Ιωβ. εγω δε ουκ εγινωσκον σε. “Ιδου ορας. ∆ικαιον απο αδικου ου διακρινει. Κυριε. ουτος δε την ψυχην συν τω σωµατι υπο αµαρτιων εσχε πεφαρµαγµενην. νυνι δε ακηκοα περι σου και εφριξα και τι ποιησω ουκ οιδα. αλλ’ εξει τους παντας ισον. (305) οτι εαν πασαν δικαιοσυνην ποιηση ανθρωπος. τελος ουκ εχοντι. (304) καθαρους τε και ακαθαρτους. αλλα τοις ονυξι των χειρων αυτου δια την βιαν του πονου της καρδιας αυτου· Ιωβ γαρ την σαρκα πληγεις ειχε την ψυχην υπο Θεου σκεποµενην. και µονος καταλειφθεις και την περιεχουσαν αυτον ερηµιαν και αποριαν και θλιψιν και οδυνην θεασαµενος. Μετα ταυτα δε καταλειψουσιν αυτον συγγενεις κατα σαρκα και παντες γνωστοι και φιλοι αυτου οι εν κοσµω· µικρον γαρ συνακολουθησαντες αυτω και συνδακρυσαντες την απαρηγορητον θλιψιν αυτου και το απαρακλητον της ψυχης αυτου θεωρησαντες. και επι κοπριας αµυθητων καθηται αµαρτιων και σκοτει αγνοιας και λυπης περιεχεται. εν χαρα ψυχης και ζωης αυτων απονως διαγοντα. ως δουλος και ως οφειλετης ποιησει. πασαν δε κακιαν µετηλθον εν αφροσυνη. εργα δε σων προσταγµατων ουκ επραξα. και εστιν ουδεν ο ου βλεπεις. εγω δε µονος φορτιω βαρουµαι αµαρτηµατων και πυρι κρισεως κρινοµαι και οδυνωµαι µονος επι της γης! “. Πασαν ψυχην µιαν λογισεται και ως αγιαν τω κυριω σεβασθησεται και ως ακαθαρτος ευλαβηθησεται απο παντων. . Ενος γαρ λογου αργου στοµατος µου ανταξιον ουδεν διεπραξαµην επι της γης. ως βδελυγµα ηγησαµενοι. Ησθηθην της κρισεως σου και λογος απολογιας ουχ ευρεθη εν τω στοµατι µου. Τον δε ιχωρα των τραυµατων αυτου αποξεσει ου µετα οστρακου ως ο Ιωβ. εις τα ιδια υποχωρησουσιν εκαστος.

και εγω µετανοω µεν κακα διαπραξαµενος εργα. βλεπεις. ουκ εστι µοι δε εις δικαιωµα η µετανοια· µετανοια γαρ επιγνωσις εστιν αµαρτιας. ∆εσποτα Παντοκρατορ. και εσται η χαρα εν τη καρδια αυτου δεκαπλασιως υπερ την προτεραν θλιψιν αυτου. ουτε παντων εκεινων ων υπεστη κακων. του τα προειρηµενα απαντα απαραλειπτως ποιησαντος. Φιλανθρωπος γαρ ων. και αυτη παλιν η χαρα παντα πονον τον εξωθεν γινοµενον εν τω σωµατι αυτου αποδιωξει. οτι κατελειφθην µονος και ζωντα µε αδης κατεπιε. Ουτως . το πολυ και αφατον ελεος αυτου. οτι δυνατη η χειρ σου εις απαντα και τα τελη φθανουσα των αβυσσων. παντεποπτα Κυριε. η δε υγεια χαραν εµποιησει αφραστον εν τη καρδια αυτου. Τις δε αποθανειται εν αµαρτιαις και ου µεταµεληθησεται. βλεπεις. Και νυν βλεπεις. ενεργουσα παντα τω νευµατι σου. Ο γαρ υψιστος Θεος δωσει αυτω υγειαν. αλλ’ ουδεν µοι οφελος εξ της του πλουτου στερησεως. Κυριε. Κυριε. και εκχεει την αυτου και επ’ αυτον αγαθοτητα και µεταβαλει εις χαραν τον πονον αυτου και την πικριαν της καρδιας αυτου εις γλυκυ γλευκος µεταποιησει και τον κατεσθιοντα ιον του δρακοντος τα εντοσθια αυτου εξεµεσαι ποιησει· και ου µνησθησεται εκτοτε των πρωην πονων αυτου. Ειπειν “Ελεησον µε” ου τολµω. αλλ’ ουδε χρηµατα η κτηµατα η πλουτον. Και συ. ητις εσται υπερ παντας τους θησαυρους της γης. επιστραφεις ζητησει η τινος ετερου επιθυµησει. ον κετελιπεν εν τω καιρω της πληγης της µετανοιας αυτου. (306) και µετα των εν πιστει ακουοντων και µιµεισθαι µελλοντων την αληθη ταυτην της µετανοιας εικονα και ιστοριαν ην πρωτον εξεπληρωσε πραξις και τοτε γραφη παραδεδωκε λογος. οτι ουδεν εχω πλην του σωµατος. και ποιησει µετα του ανθρωπου εκεινου. Εσται δε αυτω ουδεν οφελος. αναξιος γαρ ειµι· συ δε. ου φερει εν αναγκη τοιαυτη και αφορητω οδυνη το των χειρων αυτου ποιηµα καθοραν. και εσται γινωσκων ο ανθρωπος .οτι αµαρτιαν ουκ εποιησας ουδε εν τω στοµατι σου ευρεθη δολος. µονος δυνασαι µε αναγαγειν και τον πονον της εµης καρδιας ιασασθαι. Ο ουν ευσπλαγχνος Θεος ταχεως εισακουσεται αυτου και αναπαυσιν οδυνης και απαλλαγην πονου καρδιας αυτου συντοµως παρασχη αυτω. Ολος γαρ ειµι τραυµα εν και ουδαµου µοι περιλελειπται αφορµη σωτηριας.

του υπερανω των ουρανων. οτι ουκ εστιν εκ του κοσµου τουτου. ουτε απο επαινου ανθρωπων. και ο βιος αυτου θλιψεως και οδυνης πληρης. και υπερ παντας εφ’ ους ο πλουτος και η πορφυρα στολη και η βυσσινη. ουδε απο πολλου πλουτου. (307) στεναζοντες επ’ αυτω και λεγοντες· “Ιδε ανθρωπος ος ουκ οιδεν ευφροσυνην εν τη ζωη αυτου. εκλαµπων µαλλον και λαµπρυνοµενος και καθαρωτεραν δεικνυων την αυτου χροαν. οι πρωην θεωρουντες τας εξωθεν θλιψεις αυτου. αγνοουντες δε την µετα ταυτα γεγονυιαν κρυφιαν χαραν αυτου. και υπερ παντας εφ’ ους η η υγεια και η ευµορφια του σωµατος. επειδη παντα τα επι τω σωµατι αυτου και τα επι παντι τω βιω ο ουρανος καλυψει και αδης φαγεται και θανατος κυριευσει αυτων. Ουτε γαρ απο δοξης αυτω γεγονεν αυτη. και θλιψις η εξωθεν ου καθαψεται της χαρας της ουσης εν τη καρδια αυτου. υπ’ ουδενος τουτων δυναται κρατηθηναι. και αυτη η γνωσις εσται πλεονασµος της χαρας της εν τη καρδια αυτου. ευφραινων και υπεραστραπτων τω προσωπω του πινοντος αυτον κατεναντι του ηλιου. (308) Και δια τουτο θανατος ου κυριευσει αυτης. ουτε απο αλλου τινος πραγµατος των υπο των ουρανον.εκεινος οτι τραυµατα σωµατος αυτου ουδε ερχεται εκτοτε επι καρδιαν αυτου. και αι ηµεραι αυτου ουδεν διαφερουσι των µαστιζοµενων και τιµωρουµενων επι αµαρτιαις”· ειδως δε µονος εκεινος οτι πληρης θυµηδιας και αγαλλιασεως ο χρονος αυτου της ζωης και η χαρα της καρδιας αυτου θανατον εµπαιζει και αδης ου κυριευει αυτης. αλλ’ εσται ως διυλισµενος οινος απεναντι ηλιου. οτι µωµος ουχ ευρεθησεται εν αυτη. η εκ της υγειας περιποιηθεισα τη ψυχη αυτου. ουτε απο υγειας σωµατος αυτου. και υπερ παντας τους µακαριζοµενους επι της γης παρα στοµατων ουκ ορθα λαλουντων. . ∆ιυλισθεισα γαρ δι’ αυτου και εκπιεσθεισα η καρδια αυτου αδολον και αµιγη θλιψεως χαραν απετεκε. Οιδε γαρ ο ανθρωπος εκεινος οτι κρεισσων πενια µετα χαρας τοιαυτης υπερ παντα τον κοσµον και των εν αυτω πραγµατων εστιν. η δε χαρα. οτι τελος ουκ οιδε. αλλα απο πονου και πικριας ψυχης αυτου εσκευασται και απο συναντησεως Πνευµατος Θεου. χαιρει ο ανθρωπος εκεινος επι τουτοις µυριοπλασιως υπερ παντας τους βασιλεις τους κρατουντας της γης. Και εσονται οι πλησιον αυτου.

η θεα και η τερψις της καθαροτητος των του ηλιου ακτινων η µαλλον η ποσις και η γευσις του οινου του εν τω στοµατι µου. τοτε το καλλος των εκπεµποµενων ακτινων διψαν µε σφοδρα ποιει και λιµωττων παλιν ευρισκοµαι· και οσω παλιν φιλονεικησω την εµην εµπλησαι γαστερα. Οταν γαρ του πινειν χορτασθηναι δοκησω. ο βασιλευων επι παν υδωρ θαλασσης και κοσµον εµπαιζων ως ει τις µικρον στρουθιον κατεχων εν τη χειρι αυτου. ουδε πειρασµους δειλιασει τους επερχοµενους αυτω. φλεγειν και τηκειν τους προσερχοµενους αυτω εχθρους εκ παντων των µερων ενισχυσουσι. Η γαρ διψα αυτου ου παυθησεται εις τον αιωνα και το ηδυ και λευκολαµπες αυτου ποµα ουκ εκλειψει. ο αρχων του σκοτου. ουδε (309) ο κωλυσων αυτον εσται εκ της πηγης του ποτηριου µη εµφορηθηναι. και ουτε του βλεπειν κορεννυµι ουτε του πινειν εµπιπλαµαι. Ταυτη ουν τη καλη κρισει πας ο κρινοµενος ετεραν ου φοβηθησεται τιµωριαν η βασανον. και ουδεις βλαπτων κατισχυσει αυτου. µετα πασης αυτου της στρατιας και της δυναµεως ου προσεγγισει πτερναν ποδος αυτου.Επι δε τουτοις εν µοι δυσνοητον· ου γαρ οιδα ποιον πλεον ευφραινει µε. Η γαρ στιλβα του οινου και η ακτις του ηλιου προς το προσωπον του πινοντος φαιδρως απαστραπτουσαι διερχονται µεχρι των εγκατων αυτου και µεχρι των χειρων αυτου και ποδων και µεχρι των οπισθιων αυτου και. υπο της γλυκυτητος της γευσεως περισσοτερως µαλλον ηδυνοµαι. και η υγεια ουκ εα αυτον ετερον τι νοσοποιον βρωµα τραφηναι. και η καθαρσις υγεια ολοκληρος αυτω. Ο γαρ κρατων τη κακια της γης. και γινεται αγαπητος τω φωτι του ηλιου και τω ηλιω φιλος και τω λευκολαµπει οινω των εξ αυτων προεχεοµενων ακτινων δικην υιος ηγαπηµενος· η γαρ ποσις αυτου τροφη και καθαρσις ρυπου σεσηποτων σαρκων αυτου. ουδε προσβλεψαι αυτω µετα θαρσους τολµησει. Θελω γαρ ειπειν τουτο και ελκει µε εκεινο και γλυκυτερον φαινεται· και οταν προς εκεινο απιδω. πυρ ολον ποιουσαι τον πινοντα. αλλα απειρον και . καιεται το στοµα µου δεκαπλασιως και τη διψη και επιθυµια του διειδεστατου ποµατος εκπυριζοµαι. και η εκ του ποτου ηδυτης και η εκ του ηλιου εξερχοµενη χαροποιος αιγλη πασαν λυπην εκ της ψυχης αυτου εκδιωκει και παντοτε χαιρειν ποιει τον ανθρωπον εκεινον.

(310) ως απηωρηµενος λιθος υπο µηχανης τους εν τη ληνω πατουµενους βοτρυας εκθλιβει και σφοδρως εκπιεζει. την εν αυτω τω Θεω και Σωτηρι ηµων. Και οτε καταλεανη και συντριψει τελειως το υπερηφανον και κενοδοξον της σαρκος αυτου φρονηµα. ω η δοξα εις τους αιωνας. τον δε εισελθοντα ανθρωπον εις τον φοβον του Θεου αυτος ο του Θεου φοβος ποιει αυτον γενεσθαι πασιν ανθρωποις αλλοις εις καταπατηµα. οι ακουοντες µου τους λογους. µακαρισει την αθλιαν µου χειρα. οτι µεγαλα ευρηκως αγαθα. υστερον αυτας πιεζουσιν υπο του λιθου και πασης υγροτητος αυτας χωρις αποφαινουσι. Ουτως ουν εσται. κορον ουκ εχει. Το γαρ καλλος της υγειας και η τερπνοτης της ωραιοτητος. τον δια ρυπαρας γλωσσης και ακαθαρτου και ρυπαρου στοµατος ταυτα γραφη παραδοντα εις επιστροφης και µετανοιας υποδειγµα και εις οδον απλανη και αληθεστατην των εξ ολης ψυχης θελοντων σωθηναι και µελλοντων κληρονοµειν βασιλειαν. πασαν υγροτητα των σαρκικων ηδονων και παθων εκπιεσασα. αλλα δακρυα ποταµηδον αυτην καταντλησασα το ζων υδωρ εκβλυζειν ποιει και τα εκ των αµαρτηµατων τραυµατα ιαται και τον ιχωρα και τα ελκη αυτων αποπλυνει και χιονος λαµπροτερον ολον εκεινον αποδεικνυει τον ανθρωπον. Τας µεν γαρ σταφυλας πρωτον πατουντες οι ανθρωποι. Μακαριος ουν ο ανθρωπος εκεινος. (311) . της εκ της υγειας προσγινοµενης. ο τους λογους τουτους ακουων και δεχοµενος αυτους µετα πιστεως και ποιων αυτους. τεκνα ηγαπηµενα. επιπεσων ανωθεν. Λογος Κ∆΄. Αµην. και δοξασει τον ελεηµονα και πολυελεον Κυριον. Φοβος γαρ Κυριου και αισθησις ανταποδοσεως αυτου δικαιας ουτω σαρκα εκτηκει και οστα συντριβει. τα υπερ νουν και λογον και διανοιαν οντα. πας ο εναντι Κυριου Θεου Παντοκρατορος αµαρτησας και φοβου κρισεως και αποστροφης αυτου αισθησιν εν καρδια λαµβανων. υιοι µου. ουκ αχρηστον την εκπιεσθεισαν ψυχην αποδεικνυσιν. τοτε η αγια ταπεινωσις.διακαη επιθυµιαν παρεχει αυτω πινειν εκ του οινου και εαυτον καθαιρειν µαλλον και υγειαν ποιεισθαι την ποσιν. την ταυτα γραψασαν. ο νοητος λιθος ο ελαφροτατος και χρηστος. περιποιητοι µου.

του χρυσου την αστραπτουσαν αιγλην. κεκλεισµενον παντοθεν ασφαλως και. αλλα περιφερεις µεν. εαν εσφραγισµενον αυτο και κεκλεισµενον αει περιφερης και ουκ ανοιξης. Ου θεαση ποτε. αυτος δε συ λιµω και διψη και γυµνοτητι κατατρυχη. αλλα µονοις τοις τον διανοιγοντα τον νουν κτησαµενοις εις το συνιεναι τας Γραφας. Βλεπεις κιβωτιον µικρον. Ταυτα µοι και επι των πνευµατικων υπολαµβανε αδελφε. το οφελος. Και οτι ο εγκεκρυµµενος του Πνευµατος θησαυρος εν τω γραµµατι της θειας Γραφης ου πασιν ευδηλος εστι και τοις βουλοµενοις. ειπε µοι. Και καθαπερ καν αυτο το κιβωτιον ολον επι των εαυτου ωµων αναλαβων επιφερηται ανθρωπος. ετι ζων. Ουκ εστι δε υπο ανθρωπινης σοφιας ανοιχθηναι τουτο ποτε. ουτε δια της Γραφης τα εν τη Γραφη δηλα καθιστανται. την εγκεκρυµµενην εν αυταις του Αγιου Πνευµατος δωρεαν αγνοει. ουκ ιδης των εν αυτω λιθων την διαυγειαν. Παντως ουδεν.Περι γνωσεως πνευµατικης. ως ειποµεν. ον ουκ αν ποτε οι εν τω οικω εισερχοµενοι κατιδειν δυνηθωσιν. εαν εξ αυτων ου καταξιωθηση λαβειν καν ολιγον και ωνησασθαι τι των προς διατροφην η ενδυσιν. τον εναποκειµενον εν αυτω αγνοει θησαυρον. εοικεν η πνευµατικη γνωσις οικια τινι µεσον της κοσµικης και ελληνικης γνωσεως κατεσκευασµενη εν η ωσπερ κιβωτιον στερρον και κατησφαλισµενον η γνωσις των θεοπνευστων Γραφων και ο εν αυτη αφραστος πλουτος αποτεθησαυρισµενος αποκειται. πολλου και πολυτιµου πεπλησµενον του θησαυρου. εσφραγισµενον το κιβωτιον δι’ ολου. διο και µενει αγνωστος πασιν ανθρωποις τοις εν τω κοσµω ο εναποκειµενος εν αυτω πλουτος του Πνευµατος. των µαργαριτων την λαµπροτητα. τον εν αυτω θησαυρον. ακουσον. ο και αρας µετα σπουδης πορευη· τι ουν σοι εσται. οσον απο του βαρους και της εξωθεν ευπρεπειας αυτου. Νοει µοι ουν κιβωτιον το Χριστου Ευαγγελιον και τας λοιπας θειας . ει µη το κιβωτιον αυτοις παντως διανοιχθη. Και πως. ουτω καν πασας αναγνω και εκστηθισηται ο ανθρωπος τας Γραφας (312) και ως ενα ψαλµον περιφερη αυτας. Αδελφοι και πατερες. Ουτε γαρ δια του κιβωτιου τα εν τω κιβωτιω. Τι σοι το οφελος. υπολαµβανεις η και ισως παρα τινων ακουων πιστευεις ενδοθεν εχειν αυτο θησαυρον.

εκ δε τουτων η αποκαλυψις των µυστηριων. χρηµατισαι τε . βασιλειας ουρανων. Ποιων δε και τινων φηµι αγαθων. εν αις υπαρχει η ζωη η αιωνιος – οι γαρ του Χριστου λογοι φως εισι και ζωη εισιν. Ανθρωπον δε τον αραντα το κιβωτιον υποθου µοι ειναι τον τας Γραφας πασας αποστηθισαντα και επι στοµατος αει ταυτας επιφεροµενον. Αλλως δε ουκ ενι. συν ταις εντολαις δε ως µαργαριτας τας αρετας. οτι εν αυταις εστιν η ζωη η αιωνιος”. ινα ωσπερ ο νεκρος ολως ου λογιζεται (314) ουδε αισθανεται τινος. υιοθεσιας δια της αναγεννησεως του Αγιου Πνευµατος και το γενεσθαι ηµας θεους θεσει τε και χαριτι. Απο γαρ των εντολων αι αρεται. το νεκρωθηναι την σαρκα και τα µελη ταυτης τα επι γης µεχρι και επιθυµιας κακης. δια δε της πραξεως των αρετων η πληρωσις των εντολων γινεται. ∆ια γαρ της εκπληρωσεως των εντολων η εργασια των αρετων. αλλα δια του ειποντος· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και ο Πατηρ µου αγαπησει αυτον και εγω εµφανισω αυτω εµαυτον”. αφθαρσιας. των εν τω γραµµατι αποκεκρυµµενων και κεκαλυµµενων. εχοντι τας εντολας του Θεου ως λιθους τιµιους. Οταν ουν ενοικηση και εµπεριπατηση ο Θεος εν ηµιν και εµφανιση αυτος εαυτον αισθητως ηµιν. (313) Επιφερεται ουν αυτας ως εν κιβωτιω τω µνηµονευτικω της ψυχης. διανοιγηναι την κιβωτον της γνωσεως και των εν αυτη αγαθων απολαυσαι η εν µετοχη και θεωρια γενεσθαι αυτων. ως αυτος ουτος φησιν· “Ο απειθων τω Υιω ουκ οψεται την ζωην”-. µαλλον δε ου δια τουτων. εχουσας εν αυταις εγκεκλεισµενην και εσφραγισµενην την αιωνιον ζωην και συν αυτη τα εν αυτη αρρητα και αισθητοις οµµασι µη καθορωµενα αιωνια αγαθα κατα την του Κυριου φωνην· “Ερευνατε τας Γραφας. µηδεις πλανασθω. και ουτω δια τουτων ανοιγεται ηµιν η θυρα της γνωσεως. ουτω και ηµεις αυτοι µηδεµιαν εννοιαν επιθυµιας κακης η εµπαθους αισθησεως ολως εννοωµεν ποτε η επαισθανωµεθα του κακου της τυραννωδους οχλησεως. ζωης αιωνιου. δοξης αϊδιου. καταφρονησεως των ορωµενων απαντων.Γραφας. Αγαπης τελειας. τοτε και γνωστως καθορωµεν τα εν τω κιβωτιω ηγουν τα εν τη θεια Γραφη εγκεκρυµµενα θεια µυστηρια. µονον δε των εντολων µνηµονευωµεν του Σωτηρος Χριστου· ετι δε αθανασιας. της προς τον Θεον δηλονοτι και τον πλησιον.

ποια γνωσει δυνηθωσιν. την αλλοιωσιν των βαπτισθεντων εν τουτω πως ειδεναι δυνανται. τα πασιν ανθρωποις αθεατα τε και αγνωστα. µεθερµηνευοντες αυτας κατα τας εµπαθεις επιθυµιας αυτων. Τουτων ουν απαντων και των υπερ τουτων αρρητων και ανεκφραστων οι τας εντολας ακουοντες του Θεου και ποιουντες αυτας. διανοιγοµενα δε υπο µονου του Αγιου Πνευµατος και ουτως αποκαλυπτοµενα θεατα γινοµενα ηµιν και γνωστα. αγνοιαν εχοντες των ειρηµενων απαντων και απειριαν. επερειδοµενοι τη µαθησει µονη των Γραφων· ους και καταδικαζουσα και κατακρινουσα µαλλον αυτη εν τη εξοδω εσται η τους µηδολως των Γραφων ακηκοοτας. δια της ανοιξεως ης εφαµεν κιβωτου. ηγουν δια της αποκαλυψεως των νοερων οφθαλµων και της θεας των εν τη θεια εγκεκρυµµενων Γραφη.. Οι δ’ αλλοι. συνιστανειν θελοντες εαυτους. ειπε . και συναµα τουτοις τον νουν Χριστου κτησασθαι και δι’ αυτου ιδειν τον Θεον και Χριστον αυτον ενοικουντα κατα την Θεοτητα και εµπεριπατουντα γνωστως εν ηµιν. την ανακαινισιν. Οι µη γεννηθεντες ανωθεν. των εκ Θεου γεννηθεντων και τεκνων γενοµενων Θεου. πως αρα ειδεναι η γνωναι η καν ποσως εννοησαι ποτε εξισχυσουσιν. την αλλοιωσιν. την ενοικησιν της εις αυτους. της τουτων αθανατου ζωης. Οι µη τουτο παθειν εθελησαντες. οι µηδολως ποτε εν εαυτοις επεγνωκοτες γενοµενην την υπ’ αυτου αναχωνευσιν. µηδεποτε γνωναι λεγοντες. Οι δε µηπω βαπτισθεντες εν Πνευµατι αγιω. αλλα δι’ αµελειας ταυτην προσαπολεσαντες – και γαρ ελαβον εξουσιαν του γενεσθαι τοιουτοι . οι την παρουσιαν του Αγιου Πνευµατος. τον φωτισµον. αγευστοι εισι της τουτων γλυκυτητος. αξιουνται και πλουσιως επαπολαυουσιν. Πως εν καταληψει γενωνται των τοιουτων µυστηριων. την αναγεννησιν. οτι δη και διχα της (315) ακριβους των εντολων του Χριστου φυλακης σωθηναι µελλουσιν. Και εικοτως· τα γαρ εσφραγισµενα και κεκλεισµενα. την αναπλασιν. την ελλαµψιν. απαρνουµενοι την δυναµιν ολως των αγιων Γραφων. των γεννηθεντων εκειθεν – καθως ειπεν ο Κυριος – την δοξαν πως ιδωσι.κληρονοµους Θεου. συγκληρονοµους δε Χριστου. Εκ γαρ των τοιουτων τινες απο αγνοιας πλανωµενοι πασας στρεβλουσι τας θειας Γραφας.

ου µην αλλα και τα εν τουτοις αποκεκρυµµενα του Θεου αγαθα συν αυτη τη ταυτα βλυζουση αιωνια ζωη αποκαλυπτοντα. αθανατον.µοι. Και εικοτως· επειδη γαρ τας αισθησεις αυτων πασας εις την του κοσµου µαταιοτητα προσηλωσαν και τοις τερπνοις του βιου και ταις ωραιοτησι των σωµατων προσπασχουσι. Ωσπερ γαρ ο βιβλιον εσφραγισµενον και κεκλεισµενον λαβων ανθρωπος ου δυναται τα εν αυτω γεγραµµενα ιδειν η οποια εισιν εννοησαι εως εσφραγισµενον εστι το βιβλιον. προς ον και βλεπειν αει εφιενται και υπ’ αυτου γλιχονται ορασθαι. ισχυσουσιν. µαλλον δε µονω Θεω βουλοµενους γινωσκεσθαι. της του Αγιου Πνευµατος αποκαλυψεως αξιωθηναι ποτε. ισον των εις αυτας επαγρυπνησαντων και πεπληρωκοτων αυτας και υπερ αυτων το αιµα κεκενωκοτων το ιδιον. επι στοµατος εχων δυνησεται ποτε την εν αυταις εγκεκρυµµενην µυστικην και θειαν δοξαν οµου και δυναµιν γνωναι και κατιδειν. ουτως ουδε οι µη δια πραξεως τας του Χριστου εντολας διελθειν εθελησαντες. σωµατι µονω ληπτους οντας και ορατους. κατανοησαι η καν οπωσουν εννοησαι ισχυσωσιν. ως εκεινοι. και τοιουτους ποιει τους εξ αυτου γεννωµενους. αλλ’ ει και προς αυτην ατενισει. καθαπερ οι απειροι των γραµµατων ισον τοις εµπειροις τας βιβλους αναγινωσκειν ου δυναται. ως ειποµεν. διανοιγοντα τους λογους αυτω ως το βιβλιον και την εν αυτοις επιδεικνυοντα δοξαν µυστικως. σκοτεινον το της ψυχης οπτικον περιφεροντες. οµοιους τω γεγενηκοτι Πατρι. οιοι εκεινοι εχρηµατισαν. ακαταληπτον. Πνευµα εστιν ο Θεος αορατον. ει µη πασας διελθη τας εντολας του Θεου και τον Παρακλητον λαβη µεθ’ εαυτου. Αλλως δε. προς τα νοητα καλλη των απορρητων (317) του Θεου αγαθων ιδειν και αναβλεψαι ου δυνανται. τελεον ευθυς και οπερ κεκτηται . απροσιτον. Και καθαπερ ο ασθενων τας οψεις του σωµατος ου δυναται καν ποσως εις ηλιακην ακτινα τρανοτερον λαµπουσαν αποβλεψαι. α πασι τοις καταφρονηταις και αµελεστεροις κεκαλυµµενα υπαρχει και αφανη το καθολου. καν πασαν την σοφιαν του κοσµου µεµαθηκεν. ουτως ουδε ο πασας τας θειας Γραφας. τα δ’ αλλα (316) µονω Θεω γινωσκοµενους και Θεον µονον γινωσκοντας.

φως προσαπολλυσιν. εξουσιαν ελαβοµεν παρ’ αυτου την πρωην δυσγενειαν της φθορας ως ιµατιον παλαιον αποδυσασθαι και υιοι Θεου χρηµατισαι και τον Χριστον επενδυσασθαι. ποτε δε λυπη ταυτη ωσαυτως επερχεται και . Αλλα µη γενοιτο ηµας. αδελφοι. µη θελων του τοιουτου κακου απαλλαγηναι ο αθλιος. των εξ αερος. καθαιροµενους δια της µετανοιας του σπιλου της αµαρτιας και επενδυοµενους τον φωτεινον χιτωνα της αφθαρσιας του Πνευµατος εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. κεχερσωµενοις ουσι και χοϊκοις. ως εκ Θεου το δυνασθαι ειληφως. Νυνι δε τους παντας εχων εµπαθεις ο τοιουτος. αυτοις εαυτον εξισοι και αδυνατον λεγει ειναι το υπερ τους παντας γενεσθαι αυτον. των εκ στοιχειων. Ει γαρ ηβουληθη. των εκ βρωµατων και των δαιµονων επιγινοµενων ηµιν. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος ΚΕ΄. Ποτε µεν γαρ αιφνιδιος γινεται χαρα τη ψυχη. επιστευσεν αν οτι εισι τινες υγιαινοντες ετεροι. τω υπερ ηµων αποθανοντι και εγερθεντι (318) και εις ουρανους ηµας ανυψωσαντι. εξοµοιωθηναι τοις ουτω εχουσι και τοιαυτα φρονουσι. οποιαι ποτ’ αν ωσι και ποθεν εν αυτω συµβαινουσι γινεσθαι. απαθως και βλαβης εκτος καλλος η ωραιοτητα σωµατος και κατανοησαι ου δυναται. Αµην. αλλα και τας αιτιας αυτων. Τοιγαρουν ουδε την εαυτου ασθενειαν ο τοιουτος καταµαθειν ολως δυναται. οφειλει ο µοναχος µη µονον τας εν τη ψυχη γινοµενας αλλοιωσεις και µεταβολας επιστασθαι και νοειν. Αδελφοι και πατερες. ουτω δη και ο τα της ψυχης οµµατα ασθενη και τας αισθησεις αυτας εµπαθεις εχων. και ισως εµεµψατο εαυτον ποτε ως αιτιον αυτον εαυτω χρηµατισαντα και τα προς απαλλαγην ταυτης εφροντισε. Ει γαρ ασθενειν εαυτον πεποιηκεν. Τι τουτο. ω πρεπει πασα δοξα. και αυτου τοις ιχνεσιν αει επεσθαι. (319) Περι αλλοιωσεως ψυχης τε και σωµατος. Ινα συναποθανη τω παθει. Οσοι γαρ εις το ονοµα αυτου εβαπτισθηµεν. Γενοιτο δε εξακολουθησαι Χριστω. και αυτην χρονιζων εν τη µελετη του παθους απολλυσι. ισχυσεν αν. αλλα και ηνπερ προ τουτου ειρηνην ειχε των λογισµων και γαληνην της πονηρας επιθυµιας.

Και ποτε µεν ευκατανυκτος γινεται. ποτε δε ουδε εκεινους ουδε τους συνοντας βουλεται καθοραν. Ποτε µεν γαρ οξυς εις το νοησαι εστι και οξυτερος εις το τα νοουµενα ητοι βλεποµενα παρ’ αυτου διελθειν και διακριναι συντοµως.βαρος σφοδρον. εις βαθος και υψος θεωριας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως εισελθειν βιαζοµενος. αλλα δη και περι τινων αποντων πολλακις µαταια και ψευδη αναπλαττει εν εαυτω ενθυµηµατα· ενθεν τοι και της καρδιας πολλα λυπουµενης και µη συντιθεµενης εις τα τοιαυτα τω νω. Ταυτα µεν ουν πεφυκε γινεσθαι περι τας φυσικας κινησεις της ψυχης και του σωµατος. ει και τουτο βιαζεται. Αλλοτε παλιν πραεια και ταπεινη γινεται και µετα µικρον µετεωρος και θυµωδης και λυσσωσα προς παντας τους αδελφους. (320) Και ποτε µεν συµπνιγοµενη εφ’ εαυτην γινεται. Και ποτε µεν τυφλος. πονηρευοµενος ουκ εις τους παροντας µονους. Και ποτε µεν συνεσταλµενη υπαρχει και ευλαβης. ποτε δε σκληραινεται η αυτη και ως λιθος πεπωρωται. οποταν εναγωνιως εχωµεν περι την εργασιαν της αρετης και των εντολων την εκπληρωσιν. Αλλα καθαπερ ουτως αλλοιουται τα της ψυχης. Και ποτε µεν χαυνη και ραθυµος και απροθυµος εις παν εργον αγαθον γινεται. ποτε δε ποικιλος. ποτε δε διεγηγερµενη και γρηγορουσα και προθυµος εις πασαν υπακοην. ως µηδε επισχειν δυναµενη εαυτην. ποτε δε ευνους τις και ευλαλος. Και ποτε µεν απλους προς πασαν θεωριαν εστι και ελευθερος. τον αυτον τροπον και τα του νοος αλλοιουται ηµων και ουτω πως µεταβαλλεται. ακουστικος τε αµα και συνετος. µη µεµνηµενος ολως των εµπροσθεν αυτου γεγονοτων κακων µηδε τι τουτων εννοων το καθολου. Και ποτε µεν ο αυτος ανους οιονει και αλαλος γινεται και κωφος. ποτε δε επι τοσουτον πλατυνοµενη και η αγαλλιασις εν ταυτη πληθυνεται. ως και την ζωην αυτης απολεγεσθαι. ποτε δε αργος προς τα αµφοτερα γινεται και βραδυς. Και ποτε µεν των αποντων αγαπητικως µεµνηµενη και προσκαλουµενη προς εαυτην. ως και τους συνοντας σκωπτειν και διεγειρειν προς το καλον. ουδεν ουδαµως . ποτε δε ορατικος. ποτε δε διακεχυµενη και αναιδης. οιονει τα µη γινοµενα εννοων και επινοων και πονηρευοµενος· και ωσπερ φλοξ εν υγροις ξυλοις υπο καπνου συµπνιγοµενη γινεται.

και θεληµατι εκουσιως κολλωµενα. στολισµον ιµατιων και ταλλα παντα απερ. . Αι δε γινοµεναι ηµιν περι το σωµα ανωµαλιαι. πολυυπνιαν. ως φασιν οι περι ταυτα σοφοι και η αληθεια εχει. ως ειρηται. µονη δηλαδη τη προαιρεσει αγοµενα και τω ιδιω θεληµατι αρετης η κακιας επιλαµβανοµενα. ει χρη δε ειπειν και κινησεως. ητις εστιν αλογος· ει δε αλογος αυτη. ως ουδε οτε νεκρον. γαστριµαργιαν. Πολλη γαρ εν τουτω µαλιστα εστιν η εκ φυσεως ως επι το πλειστον µεταβολη. Αλλα πως. αλλ’ η ψυχη δια τουτου ταυτα επιζητει ηδυνοµενην. Πλην αυτο καθ’ εαυτο εστερηται και προαιρεσεως και θελησεως. και τη ουσια ρευστον. Πυρωσιν δε και επιθυµιαν γαµου. το σωµα επιζητει. δηλον οτι και αναµαρτητος και παρα Θεου ακατακριτος. τουτο και καταδικης εκτος. λαιµαργιαν. ει και δοκουσιν ειναι ευδιαγνωστοι και ραδιως ηµιν επιγινωσκοµεναι. αλλ’ ουχ ουτως εχει. εκ ξηρου τε και υγρου η ουσια τουτου εστι. ωσαυτως δε και ο νους ταυτη συναµα παρα του Κτιστου γεγενηται. ου το σωµα. της συγκραθεισης αυτη γλιχοµενη σαρκος. και ο νους ενι τουτων προαιρεσει. ηδονην. ουδε αποστησαι αυτον των µαταιων συλλογισµων. απαξ τω πηλω (322) συγκραθεισα και οια δη συς εν τω βορβορω ταυτης εγκυλινδεισθαι θελουσα των ηδονων πως. Το δε γε σωµα και τη φυσει τρεπτον. αργιαν. τουτεστι φωτος η σκοτους συγκοινωνοι αιωνιως και κληρονοµοι καθιστανται. Η µεν γαρ ψυχη ατρεπτος τη φυσει και τη ουσια εστιν. φηµι. οτι εξ υλης φθαρτης εκτισται και ρευστης. (321) Και ταυτα µεν περι τε των αλλοιωσεων του νοος και της νοερας ηµων και θειας ψυχης. ακουε συνετως. η ψυχη. Και εικοτως· ος γαρ τη φυσει παρεπεται. συνουσιας µιξιν. ειτε τω πονηρω και πονηρα χρηµατιζουσι. Μηδεις ουν προς ταυτα υπο του ιδιου σωµατος συνωθεισθαι και καταναγκαζεσθαι υπολαβοι· ουκ εστι τουτο. ως οι πολλοι νοµιζουσι. την συγκρασιν εχον ητοι την συστασιν εκ των εναντιων προς εαυτα. Εκ θερµου γαρ και ψυχρου. ειτε τω αγαθω τα αγαθα γινονται.ωφελησαι δυναται. ει µη τι παντως την τουτου ρευσιν και το χωρουν εις φθοραν κινησιν τις ειπη της αυτου υποστασεως φυσικην. οτι και συνθετον.

και εµµεινης εν τη αγαπη αυτου. Αλλα και γυµνοι ησαν και ουτε αλληλους εγινωσκον. ως γεγραπται. ωσπερ ειρηται. εαν τον Θεον αγαπησης γνησιως και συ. του εν αυτω πνευµατος κινουντος δηλονοτι το σωµα δεσποτικως τε και εξουσιαστικως. δια το µη ειναι θηλυ η δια το µη ειναι τα προς επιθυµιαν κινουντα βρωµατα.“Επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. χουν λαβων απο της γης”. “εγνω Αδαµ την γυναικα αυτου και συλλαβουσα ετεκε”. ουδε υπο της αναγκης καταδυναστευθηση του σωµατος. πως. Αυτη ουν συνδεθεισα τω εαυτης. τουτου γε ενεκα ο ανθρωπος ουτε προς συνουσιας επιθυµιαν. Ποιητη. ειπε. Ιδωµεν ουν µηποτε. αλλα ην αυτω ζωη αστασιαστος και αλυπος διαγωγη. αλλ’ ουδε προς αλλας επιθυµιας τινας των ορωµενων η και αορατων πραγµατων οµου και παθων. και εγενετο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν” και ανεστη απο της γης και περιεπατει. ουτως ουδε η τω Θεω δι’ αγαπης ενωθεισα ψυχη συναπαγεσθαι ισχυει προς τας του σωµατος ηδονας και ορεξεις. Ειτα τι. αλλα µετα την αµαρτιαν και την παραβασιν και µετα το εξω γενεσθαι του παραδεισου και του Θεου γυµνωθηναι και της αυτου θειας δοξης αποπεσειν. ουτε ησχυνοντο. Αι δε φυσικως εποµεναι και γινοµεναι εν τω αυτω σωµατι µεταβολαι προδηλοι· συµβαινουσι γαρ και εις παντας γινονται . “Και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου Κυριος ο Θεος. Πυρωσις δε η κινησις η γαστρος αλογος µανια και ορεξις ουδαµου ετι ην. δυναται τω σωµατι πυρουσθαι η ολως ιδιας επιθυµιας αποπληρουν. αγαπητε. Ουδαµως. Καθαπερ γαρ προς ουδεν το σωµα κινεισθαι δυναται διχα ψυχης. Ιδου εγω εδειξα σοι το σωµα. ουτε µην υπο της του σωµατος φυσεως προς µιξιν ενηγοντο. ουτε προς γαστριµαργιαν κεκινητο· τι ουν φησιν. ∆εδεται γαρ υπο της γλυκειας αγαπης του Θεου η ορµη της καρδιας αυτης η µαλλον ειπειν πασα η ροπη του θεληµατος αυτης. Ορας οτι ουτε το θηλειαν ειναι την Ευαν ουτε το γυµνους αµφοτερους τυγχανειν προς σωφροσυνην παρεβλαψε τινα εξ αυτων. Τοιγαρουν. δειξον ουν µοι και συ ποια τα παθη τα εν αυτω· αλλ’ ουδεν ουκ εχεις ολως ειπειν. “Εξανετειλε ο Θεος παν δενδρον ωραιον και ην ο τε Αδαµ και η Ευα εν τω παραδεισω γυµνοι και ουκ ησχυνοντο”. (323) τοτε. ουχ υπο τινος παθους κυριευθηση ποτε.

ου µονον δε αλλα και εκ πολυυπνιας η αγρυπνιας και εκ κοπου η αργιας σωµατικης µεταβολη τις γινεται εν ηµιν. Επι δε πασι τουτοις αλλος παλιν εστι παραχωρησει του αγαθου ηµων Θεου και ∆εσποτου επιφεροµενος ηµιν υπο των δαιµονων κατ’ οικονοµικην παιδευσιν προς ταπεινωσιν πειρασµος. Αυτο το βαρος του σωµατος. ποτε δε νοσω περιπιπτειν καταναγκαζεται. επειδη τα µεν πλειστα τουτων απο ακρασιας βρωµατων και ποµατων εγγινονται. Ψυχρου γαρ οντος αυτου. ο και διχα τινος ετερας αιτιας δια κενοδοξιαν µονην η επαρσιν η δια το κατακριναι αλλον αµελη η και δι’ ετερας πλειστας αιτιας τω δαιµονι τουτω παραδιδοµεθα εις ολεθρον µεν της σαρκος και . µηδεν εκ τουτων παραβλαπτοµενην ηµων της ψυχης. Αλλη δε παλιν εστιν η εξ αυτης της ενυπαρχουσης υλης τω σωµατι και του εν ηµιν κινουµενου φυσικου θερµου αναδιδοµενη καπνωδης πυρα. τα µεν ψυχρα θαλπονται οιοενι και αναζωουνται. τα δε θερµης οντα κρασεως ευκρατοτερα µαλλον και ισχυροτερα γινονται. Αλλα γαρ και διχα τουτων ωσαυτως ιδιαιτερως εστιν η εκ βρωσεως και ποσεως περιττης και η εξ ακρας νηστειας µεταβολη. κατεξανισταµενον δηλονοτι των αλλων η υπ’ εκεινων µαλλον επικρατουµενον και αυτοτυραννουµενον. τα δε θερµοτερας υλης µετεχοντα ολως υπερεµπιπρανται και εκλυονται και προς πασαν πραξιν και κινησιν ωσαυτως ασθενη και αδρανη γινονται. Οταν δε θερµος παλιν γενηται ο αηρ. Ποιος δη ουτος εστιν. ως επι πολυ ψυχραινοµενα. Ποτε µεν γαρ υγειαν αγειν λεγεται. οποταν εν απο των τεσσαρων στοιχειων η πλεοναση η ελαττον εαυτου γενηται. ακρωτηριασµοι και ολου ισως του ζωου διαφθορα.τους αγιους. τα ψυχρας ειναι φυσεως (324) λαχοντα σωµατα βλαπτονται και ασθενεστερα γινονται. ως υπο του ηλιου αι µυιαι και τα λοιπα ζωυφια λαµποµενα υπο των ακτινων αυτου και δυνατωτερα και εικινητοτερα γινονται. τα δε και απο της των ανεµων και του αερος εναλλαγης. Και απλως εκαστον κατα αναλογιαν της εαυτου συγκρασεως εν τη του αερος εναλλαγη και των ανεµων αναλογως και την µεταβολην επιδεχεται. ως υπο υδατος σβεσθεισης ανθρακιας. και ποτε µεν προς µονην την κεφαλην. ποτε δε εν ολω διαχεοµενη τω σωµατι. οταν προς εαυτας αι υλαι µη στασιαζωσι. εξ ων γινονται ρευµατα.

Αλλοτε υπο της ανωµαλιας παλιν του σωµατος τα αµφοτερα τυραννουνται σφοδρως. οτε δ’ αν και συµβη εν αυτω γενεσθαι τι τοιουτον. ω πατερες και αδελφοι. εξ εκεινου και περι τουτων διδασκονται. του νοος εροµενου αυτην· “Τι. αλλα και εκ τουτων παλιν ποτε µεν η ψυχη µονη πασχει. περι γαρ των τελειως εσκοτισµενων ουδεις ηµιν λογος· τας δε γε γινοµενας εν τω νοΐ µεταβολας. ολην προς αυτον µεταθωµεν εκ διαθεσεως την αγαπην και προς εκεινον ολον τον ποθον κτησωµεθα. βιαζεται δε µενειν εν τω φωτι και ισως διαυγαζει και την ψυχην. εξ ων η ψυχη πασχει. ∆ια τουτο ειπον. εκ των ανωµαλιων των εν τω νοΐ συµβαινουσων. οτι ου χρη νοειν µονον ηµας τας τροπας και µεταβολας και τας συµβαινουσας .συντριµµον της ψυχης. Τοιγαρουν και ταυτα ου παντες επιστανται. οι µεσως πως προς την αρετην εχοντες. Ουτω τοινυν η µεν ψυχη και ο νους απο του σωµατος. ο δε νους απο της ψυχης παλιν αυτης και η ψυχη αυθις απο του νοος και του σωµατος πληµµελει. δυναµει θειου πυρος εκδιωκει τον ζοφον και αιρει το καλυµµα και τον νουν διαβλεπειν ποιει. ελευθερα ουσα. η ψυχη και ο νους. οι καθαροι τε και ελευθεροι τη ψυχη. γινωσκουσι. ωσαυτως και τω νοΐ. ως ειποµεν. (325) πειραν δε και γυµνασιαν περισσοτεραν αυτης και ινα το περι ηµας συµπαθες του Θεου και ευσπλαγχνον επιγνοντες. και στροφας µονοι οι απαθεις και τελειοι. Ου τα δυο δε παντοτε. η ψυχη στενουται και στυγνη γινεται. ποτε δε εσωθεν ταραττοµενα. εχεις. (326) εκταρασσονται. φησιν. ως µηδε ελπιζειν τον πασχοντα εις την προτεραν επανελθειν γαληνιαιαν καταστασιν. αλλ’ ουτινος εισιν. εκαστος τουτων µερικως τι νοει. συµπασχει και ουτος και υπο την νυκτα γενεσθαι καταναγκαζεται µεν.” και παραµυθουµενου αυτην. ποτε µεν εξωθεν βαρουµενα και το µεν βαρος επαισθανοµενα και την ειρηνικην καταστασιν σωαν εχοντα. ποτε δε ο νους εκτυφλουται και συγκαλυπτεται και η ψυχη. Ποτε µεν γαρ. πλην οµως ανδρισαµενη και τον νουν διανιστησι· ποτε δε ο νους. αλλα τας µεν ψυχικας αλλοιωσεις και τας µεταβολας τας του σωµατος. ου καταδεχεται δε. υφελοµενη τι της προσουσης χαρας. Και ουδ’ αυτοι· ου γαρ εαυτων.

Και διδασκαλιας εις αρχαριους λυσιτελεστατη. ει γε δια Θεον απεταξατο και την τεχνην των τεχνων ταυτην µαθειν αιρειται και µη εις κενον βουλεται γενεσθαι την απο του κοσµου αυτου αναχωρησιν. αρµοζουσης τοις αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποτασσοµενοις και προς τον µοναδικον αποτρεχουσι βιον. τοις αρτι προς ταυτην οιονει την σχολην απο του κοσµου παραγενοµενοις εγγραφον παραδωσωµεν. τοιαυτα εκ προοιµιων υποτιθεµεθα. (328) Περι αρχης βιου λιαν επωφελους και σωτηριου. πως εκαστην ηµεραν διερχεσθαι δει. ινα και την οικιαν στηριξωµεν ασφαλως της ψυχης και το πηδαλιον ευθυνωµεν του πλοιου καλως και µη ατεχνως η αφυως αυτο µεταχειρισωµεθα. Και ινα προπαιδειαν τινα των στοιχειων της επιστηµης των επιστηµων. εξ αυτης αρχης µετα προθυµιας πασης και θερµοτατης προθεσεως τα της αρετης σπουδαιως οφειλει ποιειν. επι δε τον βιον τουτον και το σταδιον των µοναχων αποδραµων. πας ανθρωπος ο αρτι τω κοσµω και τοις εν κοσµω πασιν αποταξαµενος. λεγω δη της ηµετερας ασκησεως. ταυτης εν εξει του καλου και συνηθεια δηλονοτι γενοµενος και Θεω προκοπτων και αναβασεις τιθεµενος εν τη καρδια αυτου ευαρεστησει. ω η δοξα εις τους αιωνας. και ανακαλυπτων βαθεα (327) τοις µετα ποθου ζητουσι τα βαθη µαθειν τα του Πνευµατος. Τουτων δε την γνωσιν βιος παρεχει µετα ακριβειας και κανονος απαραλειπτως επιτελουµενος. Θειναι γαρ ορον εν εαυτω χρεων και τυπον τον µοναχον και ειδεναι αυτον. και των ειρηµενων απαντων εν γνωσει γενησεται και πολλων αλλων διδασκαλος αρετης χρηµατισει. Ουτω γαρ και εαυτω την οδον εξοµαλισει την τραχειαν οµου και επιπονον. εκ των µικροτερων επι τα µειζω και τελεωτερα ανατρεχων. ως αν ευδροµος προς εργασιαν της αρετης η και µη εµποδιζηται τη απειρια προς τον δροµον αυτης. αυτοις τε και . Λογος Κστ΄. αλλα και ειδεναι ποθεν αυται και πως και απο τινων. οποιοι τε πνευουσιν ανεµοι λογισµων και εκ τινων οι ποταµοι κατερχονται η επερχονται των παθων τε και πειρασµων. Αδελφοι και πατερες. Αµην. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων.αλλοιωσεις ηµιν. ως εν τυπω. ατε δη ως φωτισθεις και αυτος ανωθεν. φωτιζων δια του λογου και του βιου τους αυτω εντυγχανοντας.

αλλα τας µεν χειρας ασφαλως δεδεµενας εχειν οφειλει. αναδεχοµενη τα τουτων θεια νοηµατα προς εαυτην. και ταυτα ως νοµον σωτηριον υποτιθηµι. οµιλουσιν αλληλοις και ψιθυριζουσιν· αµετεωριστον δε µαλλον εχειν το οµµα και την ψυχην και µονη προσεχειν τη ψαλµωδια και τη αναγνωσει και τη δυναµει των ψαλλοµενων και αναγινωσκοµενων λογων της θειας Γραφης. µεσονυκτιον οφειλει ανιστασθαι προ του ορθρου και τετυπωµενην ευχην ευχεσθαι. προσεχων τη αρχη της υµνωδιας µεγαλως. αλλ’ εκ παντων αυτων πιαινοµενων αυτου η ψυχη. µη χαυνουµενος το σωµα και ποδα παρα ποδα ισταµενος η επακουµβιζων τοιχοις και κιοσιν. ωστε ει δυνατον µη παρελθειν τινα εξ υµων ανευ δακρυων την ακολουθιαν και την αναγνωσιν. την δε κεφαλην ασαλευτον και µη προς τα ωδε και εκει νευουσαν· µη µετεωριζοµενον τον νουν.τοις µετ’ αυτους. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. πατερες µου και αδελφοι µου και τεκνα. γινη του καλου τουτου εν εξει και. αλλα µηδε περιεργαζοµενον το φρονηµα η συναπαγοµενον τοις αµελεστεροις. Ιστεον ουν οτι ο ηδη τον χοϊκον ανθρωπον µετα του φρονηµατος (329) και τον επουρανιον δια του µοναχικου σχηµατος ενδυσαµενος. εν ολιγω προκοψεις και αναδραµης εις ανδρα τελειον. τους ποδας επιστηριζοµενους ισους τη γη. Παρακαλω ουν ως ενα παντας υµας. αοκνως. τη στιχολογια. δι’ ου και τους µισθους αναλογως των πονων ηµων εξ αυτου φιλαγαθως λαµβανοµεν. τρεφεται σου η ψυχη. εν αυτη τη στιχολογια και εν τοις τροπαριοις οις ψαλλεις. οσον το κατα δυναµιν. και ουτω µετα ταυτα εις την δοξολογιαν µετα παντων εγειρεσθαι και νουνεχως και εγρηγορως πασαν αυτην διεξερχεσθαι. ( 330) Ει γαρ ουτω σεαυτον εθισεις. και . ητοι τω εξαψαλµω. ω αδελφε. εις κατανυξιν και ταπεινωσιν και φωτισµον ελθη θειον του Πνευµατος του Αγιου. ινα µη λογος εν αυτω παρελθη αργος. εις το εργον τουτο ποιειν. καθως και αυτοι απο των πατερων ηµων παρελαβοµεν. Βιαζοµενος γαρ εαυτον ινα µη ανευ δακρυων παρατρεχης την τετυπωµενην ακολουθιαν της εκκλησιας. ταις αναγνωσεσιν. ινα σπουδασητε εκαστος υµων βαλειν τοιαυτην αρχην εις το εργον της αρετης η µαλλον ειπειν του Θεου.

Μη τοινυν συγκαθεσθης µετα αργολογουντων. Αλλα γαρ µηδε περιερχη το µοναστηριον (331) και τους εγαζοµενους η διακονουντας περιεργαζη. µηδε ειπης· “Ακουσοµαι τι λαλειτε καγω”. ει µη αποσταλης η παρα του προεστωτος η διακονητου της µονης. Και απελθοντος σου. συντοµως υποστρεψον. Θες ουν και τουτο σεαυτω νοµον. η και µετα ετερων καθηµενον και οµιλουντα παρα καιρον. και µετ’ ολιγον εν φωτισµω απο Θεου Παντοκρατορος. µνησθεις του ψαλµωδου λεγοντος· “Μακαριος ανηρ ος ουκ επορευθη εν βουλη ασεβων. αλλ’ ως ειρηται. ειτε εργοχειρον εις το εργοχειρον. ευθυς εξερχοµενος µη αρξη λαλειν τουτω κακεινω και µετεωριζεσθαι και αργολογειν. Λοιµοι γαρ εισιν οι τοιουτοι. Προσεχε σεαυτω µονω και τω εργοχειρω σου. . “σωθησεται”· ου µονον δε αλλα πρωτον µεν βοηθειαν ληψεται ανεπαισθητως. ειτα και εν αισθησει. Μη απελθων καθεσθης µετ’ αυτων. Τελεσθεισης δε της ορθρινης δοξολογιας. κατα το γεγραµµενον. οπερ αληθης εστι ξενιτεια. αλλ’ εστω σοι. αλλα µενε ως ειποµεν προσκαρτερων εν τη στασει σου. φυλαξον δε την σιωπην και το εκ παντων απεχεσθαι. και δακρυων ηδεως. εργασια σωµατικη τις. και ευθυς αποτρεχε προς αυτην. Αργος δε µη θελησης ολως καθεσθηναι εν τω κελλιω σου. ινα προ της εσχατης ευχης µη εξελθης ποτε της συναξεως ανευ αναγκης µεγαλης η χρειας του σωµατος. επειδη “ο υποµεινας εις τελος”. ειτε διακονιαν εις την διακονιαν. οιον δ’ αν εστι. αγαπητε. και εν οδω αµαρτωλων ουκ εστη.αναβιβαζεται σου ο νους δια των λεγοµενων προς τα νοητα. σπουδασον µη ειπειν η ακουσαι λογον εξω της χρειας σου. δι’ ην επεµφθης· αλλα την αποκρισιν ποιησας. ειτε αναγνωσις εις την αναγνωσιν. ουτως εν τη εκκλησια διαγεις. Ει δε και διερχοµενος ιδης τινα αδελφον µονον. καθως ο Παυλος φησι· “Φθειρουσιν ηθη χρηστα οµιλιαι κακαι”· ει τι ουν ο λοιµος. βαλων µετανοιαν παρελθε. και επι καθεδρα λοιµων ουκ εκαθισε”. ο µη θεµις ειπειν. Και µη εισελθης εις κελλιον τινος ανευ του κατα Θεον σου πατρος. µετα το ευξασθαι καταµονας εν τω κελλιω την τετυπωµενην σου ευχην εν δακρυσι και πολλη προσοχη. ως εν αυτω τω ουρανω µετα των ανω δυναµεων. τουτο και η φθορα. ινα µη η αργια διδαξη σε παν κακον. βαλων µετανοιαν σιωπη παρελθε.

αδελφε. Ει γαρ και µη κατ’ αρχας λεγειν ταυτα ισχυσεις απο ψυχης. αρα ου µη ειπη· Τι δε ο µιαρος (332) ουτος ηλθε προς µε µιαναι την κελλαν µου. Ουτω τοιγαρουν τας µεχρι της λειτουργιας ωρας διελθων. ουχι ως βδελυγµα οντα µε. της χαριτος συνεργουσης σοι. και µη ακροις χειλεσιν. ιδων µε αποστραφησεται. µονον βαλε εις ταυτα αρχην. ου µονον δε αλλα και ξενος και αναξιος του λαλειν και ακουειν η συναριθµεισθαι µετα ανθρωπων. Ει δε καθεσθης εν αυτη µετα παντων και συ. µη προπετως εκτεινης την χειρα σου (333) επι τοις παρακειµενοις βρωµασι τη τραπεζη προ του εναρξασθαι τους παλαιοτερους . µαλλον δε ως αυτω . εκ του διακονειν αυτοις βεβαιουµενος καρπουσθαι αγιασµον. ορα τι σοι εν Κυριω εντελλοµαι. εισελθε παλιν εις την συναξιν εν σπουδη και εν προθυµια πολλη. Και ει µεν διακονειν εταγης. αδελφε. ως αγαπητω πατρι µου και αδελφω. εγω ο απερριµενος και ευτελης. ινα εις κελλιον εισελθω τινος. εισελθε µετα παντων εν τη τραπεζη. µονον αρξαι ποιειν και πραττειν και λεγειν ταυτα.Φυλαξον την σιωπην την ξενιτειαν· και την µεν σιωπην εν τω λεγειν προς εαυτον· “Τι γαρ εχω και ειπειν εγω αγαθον. φησιν. “· την δε ξενιτειαν και το απεχεσθαι απο παντων εν τω λογιζεσθαι ταυτα και λεγειν προς εαυτον· “Τις ειµι. παραστηθι ως τω Χριστω και ουκ ανθρωποις διακονων εξ ειλικρινους διαθεσεως και αγαπης πασιν ως αγιοις. αλλ’ απο ψυχης λεγων αυτα. ολος βορβορος ων και µωρος. του πενθους µηδολως ληθην ποιουµενος· στηθι συντροµος. προτιθεις προ των οφθαλµων σου τας αµαρτιας σου. ο αγεννης και πτωχος. Και µετα την εσχατην ευχην εξελθων.καθως ειποµεν – διακονησων τω Χριστω. Στηθι καθως εν τη ορθρινη σοι δοξολογια υπετυπωσαµεν. εκαστον αυτων περιπλεκοµενος οιονει τη ψυχη και ολον σεαυτον τη προθεσει δια της αγαπης εµπαρεχων αυτοις. µη χωριζοµενος των σων αδελφων. “. Μονον ακουσον µου του ταπεινου. Αγαπα γαρ σε σφοδρα και θελει σε εις επιγνωσιν αληθειας ελθειν και σωθηναι. αλλ’ οµως κατα µικρον ελευση και εις τουτο. ως τον Υιον του Θεου βλεπων θυοµενον δια σε. και ουκ εγκαταλειψει σε ο Θεος. Και ει ει αξιος και απελυθης εις τουτο. προσελθε εν φοβω και χαρα των απορρητων κοινωνησων αγαθων.

Αλλα γαρ µελλων αψασθαι της τροφης. και καθαπερ πτωχος τις και ρακενδυτων.εσθιειν των αδελφων σου. αλλ’ οιον δοθη σοι µετ’ ευχαριστιας πασης δεξαµενος φαγε. εκ ψυχης λεγω και σωµατος. ως εκεινων µεν παντων πλουσιων οντων ταις αρεταις. και το µεν σωµα αισθητον εχοντα και γηϊνον αισθητοις και τοις απο γης τρεφειν βρωµασι. ως οι πατερες ουτοι οι αγιοι. απο οψεως ων του ∆εσποτου µου. και τουτο µετ’ εγκρατειας. την δε ψυχην νοεραν και θειαν επιφεροµενον νοητοις τρεφειν και θειοις των λογων εδεσµασι. δισσως και καταλληλως εχειν την τροφην και την τραπεζαν. ∆ει γαρ σε διπλουν οντα. ποιον τυχον µειζον η βραχυτατον εστιν. τον εσχατον τοπον αει εκλεγοµενος και αισχυνοµενος επανω τινος αυτων (334) των οραθηναι καθηµενος. Τον γαρ πεποιηκοτα ταυτα Θεον και εις βρωσιν παρασχοντα ηµιν. αισχυνεται και συστελλεται και ουδε προσεγγισαι τινι αυτων η πλησιασαι τολµα. καγω αναξιος και καταδικος ων µεταλαβω.” και ουτω ταυτα λεγων εν εαυτω. σου δε πτωχου και γυµνου υπαρχοντος και αναξιου του και ολως συνειναι και βλεπειν αυτους. Και αρξαµενος συνεσθιειν τοις πατρασι και αδελφοις σου. ωσπερ το σωµα. ουτω και την ψυχην εκ των θεοπνευστων λογιων του Πνευµατος. εαν µεσον αρχοντων και πλουσιων λαµπρας και πολυτελεις περιβεβηληµενων στολας ευρεθη. Μη ουν περιεργαζου τα παρατιθεµενα σοι µερη εν τη τραπεζη. τουτον εγω νηπιοθεν παρηκουσα και τας αγιας αυτου εντολας ουκ εφυλαξα· και πως των αγαθων αυτου. Ποιω προσωπω. αναξιον εαυτον δηλονοτι λογιζοµενος της κοινης τραπεζης των αδελφων και τοιαυτα καθ’ εαυτον ενθυµουµενος και λεγων προς εαυτον· “Τις ειµι εγω. αυθις ταυτα λογιζου µεµνηµενος τας αµαρτιας σου και λεγε προς εαυτον· “Αρα γε ουκ εις κριµα µου και κατακριµα γενηται. φευγων εν πασιν τον κορον. ο ευτελης και αναξιος. ει αψοµαι των προκειµενων τινος. προσεχε σεαυτω και µονω εν συστολη παση και σιωπη καθεζοµενος. οτι µετα των αγιων τουτων συγκαθεδρος και συνεστιος γεγονα. εχε µονον απο ψυχης σεαυτον αµαρτωλον. µη οµιλων καθολου τινι αλλα προσεχων τη αναγνωσει και τρεφοµενος. ουτω και συ διακεισο προς παντας αυτους. ο πονηρος δουλος εγω και αγνωµων και . προ του δοθηναι την ευλογιαν ανωθεν παρα του ιερεως.

αλλα µηδε ετερω τινι εκ των αδελφων επιδωσης. αλλα κατα πολυ της χρειας ελαττον και οσον δυνασαι βαστασαι· ωσαυτως και εν η δυο πινειν καυκαλια και ταυτα εν µια τεταγµενη της ηµερας ωρα. ∆ι’ ουδεν γαρ ετερον του παραδεισου ο Αδαµ εξεβληθη. πραεια λεγε φωνη· “Συγχωρησον”. µητε λαβης απο τινος τι. σπουδασον µη ηττηθηναι µηδε αψασθαι αυτου. µηδεν ετερον αποκριθης τινι. οσον του µη χορταζεσθαι σε. Ουδαµως! Αλλα προς το ζην µε µονον και φαγοµαι και πιοµαι και εµαυτον εκτηξω και λυπησω και κατακρινω.αχαριστος. Οι ουν βουλοµενοι εις εκεινον τον παραδεισον – µαλλον δε εις την βασιλειαν των ουρανων επανελθειν. τουτων διηνεκως µεµνησο! Προς τουτοις τυπωσον και ψωµον τοσουτον εσθιειν. και επι πασιν ουτω παντοτε αποκρινου και µητε προτιµηση τινα εκ των περισσευµατων σου. ως οι µη αµαρτησαντες η και ηµαρτηκοτες µεν. ινα επιβλεψας ο θεος ανωθεν και ιδων την στενοχωριαν και την εκουσιον µου θλιψιν ελεηση και συγχωρηση µοι τα πολλα µου κακα”. µονα δε τα εµπροσθεν σου κειµενα εσθιε· αλλα και εξ αυτων εαν τυχη τυχον οπωρα η ετερα τινα των εδωδιµων ειναι και αρεστον φανη σοι εν εξ αυτων και ειπη σοι ο λογισµος· “Καλον εστιν εκεινο. ει µη οτι ωραιος εφανη και καλος εις βρωσιν ο καρπος του φυτου. Μη πινοντος σου οινον. ινα µη κατα µικρον και εις µειζονας επιθυµιας και βλαβερας περιπεσωσιν. λαβων φαγε αυτο”. φαγωµαι και αυτος και πιωµαι και συνευφρανθησοµαι τοις αγιος. Ταυτα τοιγαρουν ενθυµου. και εφαγεν εξ αυτου· και δια τουτο απερριφη και εξεβληθη και θανατω και φθορα κατεδικασθη. µη επιζητησης ολως λαβειν αυτον. Εαν προτρεπωνται σε οι συγκαθηµενοι αδελφοι του φαγειν η πιειν περισσον τι. την εγκρατειαν διχα παραβασεως πασης και µεχρι τουτων φυλαττειν οφειλουσιν. Εσθιοντος σου δε µη (335) υπακουσης τω υποβαλλοντι σου λογισµω εκλεξασθαι τι των προκειµενων κακεινου µεταλαβειν· αλλα φυλαξον µη φαγειν τι οπερ καλον σοι εφανη. µετανοησαντες δε και την συγχωρησιν εκειθεν λαβοντες. ει µη τας χειρας σου δησας και µικρον τι διεγερθεις και κλινας την κεφαλην. προ του µετανοησαι µε και την συγχωρησιν παρα του φιλανθρωπου Θεου τελειως λαβειν. ει µη που απο ξενης εστι και ηλθε προς σε δια χρειαν .

(337) Μετα γουν το συναναστηναι σε παση τη αδελφοτητι και αποδουναι την ευχαριστιαν Θεω και παρα του ιερεως απολυθηναι.τινα. και ο φυλασσων τους λογους ηµων. Ισθι δε οτι ταυτα φυλασσοντος σου. απολαβω ενταυθα κατα τα εργα µου! “ και ταυτα λεγων κρατει γαστρος. Επειδη δε αναξιον εµαυτον δα των αισχρων µου πραξεων. αιτινες καθορωνται µεν ως καλαι. περιποθητε αδελφε. ατρωτος και αβλαβης διαµενει εξ αυτων. και καταλοιδορησουσι σε και γελασουσι και φθονησουσι και εµπαιξουσι και µυριας θλιψεις σοι επενεγκωσιν. ει καν δεη σε και αποθανειν· αλλως γαρ τον της γαστριµαργιας δαιµονα εκφυγειν ουκ ισχυσεις. και κλεισας την θυραν επιλαβου του βιβλιου. Και αναγνους ολιγον. ως ουκ ισασιν. (336) κεκρυµµενον δε εχουσι τον ιον του θανατου εν αυταις. οση σοι δυναµις. Συ ουν. πεποιηκα. εν µοναχικω τω σχηµατι προαιρουνται ζην. επειδη γεγραπται· “Πας ο υψων εαυτον ταπεινωθησεται. εχαιρον αν καγω και µετα των αδελφων µου συνησθιον. µη επιλαθη και ταυτα λεγων προς εαυτον· “Ει ηµην παντως µετανοησας και αυτος και τας αµαρτιας µου συγχωρηθεις. αγαπητε. ας ο πιστευων ηµιν φευξεται. ταυτα φυλαξαι θελησον. και το εσχατον ειναι σε παντων πρωτον σε αποκαταστησει. Η γαρ ταπεινωσις σου υψωσει σε. µεγαλην απο του Θεου και Σωτηρος ηµων ευρησεις βοηθειαν και παρακλησιν. οπως σε της αγαθης προθεσεως και των σωτηριων πραξεων αποστησωσιν· απερ εαν υποµεινης. ει µεν ηµεραι του θερους εισιν. τη συνεργεια της του Θεου χαριτος. Τοιγαρουν και ετερων εν τω δειπνω καθηµενων και εσθιοντων. σου δε µη εσθιοντος αλλ’ ειτε διακονουντος ειτε και µη. και ταυτα εισι τα ενεδρα του διαβολου και αι παγιδες αυτου. ο αθλιος. οι και εις βαραθρα και εις κρηµνους καταπιπτοντες ουκ αισθανονται. Μη καταδεξη ποτε µετα τινος προγευσασθαι. ο δε ταπεινων εαυτον υψωθησεται”. µηδε εν δειλη φαγειν η πιειν η επιδειπνησαι ποτε· παντα γαρ τα κακα εκ τουτων τικτονται. οι δε γε λοιποι κοσµικον βιον. Πρωτοκαθεδριαν µηποτε ζητησεις µητε επιθυµησεις. µη φερων ο διαβολος οραν σε. αλλα µισησον ταυτην απο ψυχης ως υπερηφανιας αιτιαν και προξενον ουσαν. ανακλιθητι επι το ψιαθιον σου και . παντας τους ραθυµους εξεγερει κατα σου. αποτρεχε σιωπων εν τη κελλη σου.

και ευχην εκειθεν λαβων και ασπασαµενος τας αγιας µορφας των αγιων. ενωσον σου τους ποδας επισης ασαλευτους εν βασει µια. βαλων µετανοιαν εις τους ποδας του προεστωτος ως εις αυτους τους ποδας του Χριστου. ει δε του χειµωνος εισι. τον δε νουν αυτον και ολην την καρδιαν αρον εις ουρανους και Θεον. ινα µη την συνειδησιν εξης εις ελεγχον σου λεγουσαν· “Ετι ην σοι δυναµις του στηναι και υµνησαι και Θεω εξοµολογησασθαι”. ψαλλων αυτω και εξοµολογουµενος και µηδενι οµιλων το παραπαν. Στηθι δε γενναιως επισυναγων σου τους λογισµους και µη εων ρεµβεσθαι αυτους αλλαχου. και τους µεν οφθαλµους µυσον του µη προς αλλο τι βλεπειν και τον νουν διασκιδνασθαι. εισελθε σιωπων µηδενι µηδαµως οµιλων εις το κελλιον σου. Ειτα παλιν εις την συναξιν εισελθων. στηθι εν φοβω και προσοχη ενωπιον του Θεου. οσοι ρηµατα µετανοιας και κατανυξεως φερουσι και οσοι τη δυναµει εξικανουσι και τη προθεσει σου. ευρησεις ου την τυχουσαν ωφελειαν εν τη παραστασει της εσπερινης σου ακολουθιας και εν τη νυκτερινη δεησει και αγρυπνια· ει δ’ ουν αλλ’ ενι παξαµατιω αρκεσθητι και ενι ποτηριω υδατος ανευ ασθενειας και ατονιας στοµαχου σου. απαξ κεκρικως την ηµεραν εσθιειν. ει µεν εγκρατευσασθαι ισχυσεις του µη φαγειν η πιειν το καθολου. ησυχως ψαλλων και προσευχοµενος τω Θεω ως παρα µηδενος ακουοµενος. Και µετα το συναµα τοις αδελφοις σου αποδουναι τας εσπερινας ευχας τω Θεω. σφιγξον σου τας χειρας. ηττον υπνωσεις και θαττον εξαναστηση -.απεχοµενος γαρ του κορου και λιτη χρωµενος τη τραπεζη µετα αρτου και µεµετρηµενου υδατος και λαχανων η οσπριων. Προς . µετα το µικρον αναγνωναι επιλαβου του εργοχειρου σου και προσκαρτερησον εν αυτω εως ου το ξυλον την υµνωδιαν σηµανη του λυχνικου. Εστωσαν σοι δε ψαλµοι τεταγµενοι παρα του πνευµατικου σου πατρος. Και τελεσθεντος του λυχνικου. (338) και αναγνους ωσει τρια φυλλα προσεχως εν αυτω στηθι εις προσευχην.βραχυτατου µεταλαβε υπνου . και κλεισας τας θυρας επιλαβου πρωτον του βιβλιου. εκειθεν µετα δακρυων και στεναγµων τον ελεον εκκαλουµενος. ∆ει γαρ σε µετρειν τη τε ισχυϊ και τη ανδρεια σου την τε των ψαλµων υµνωδιαν και το πληθος της γονυκλισιας και τον χρονον της στασεως.

αλλ’ αγωνιζεσθαι τηρειν οµου πασας. Αδελφοι και πατερες. Και πιστιν αδιδακτον εχε προς αυτον. (340) Περι του µη αµελως εχειν περι την εργασιαν των του Θεου εντολων. τεως εσπεραν µη παρελθης. Ειθ’ ουτως αναστας και ποιησας τον αµωµον. ω πρεπει δοξα εις τους αιωνας. µηδε καταφρονειν µιας και µονης αυτων. Ουτω δε ποιουντος σου καθ’ εκαστην και ουτως αγωνιζοµενου σου. και εως πρωτης φυλακης. (339) σεαυτον ανακρινων. φησι. δικην ηλιου. καν ο κοσµος απας αυτον λοιδορη και διασυρη. ινα µη ως καταφρονηται εξω του νυµφωνος αποκλεισθωµεν. γεγονε παντων ενοχος”. και παλιν· “Ο . και δοξαζων Θεον και βιω και λογω. ως υπετυπωθη σοι ανωθεν. και η χαρις του Παναγιου αυτου Πνευµατος επισκιασει σοι. ου βραδυνει ο Θεος του επισκεψασθαι σε ανωθεν. µηδε την πιστιν σου ελαττωσης την προς αυτον. ειτα επιλαβου και του εργοχειρου σου. Και κατα βραχυ προκοπτων επι το εργον σου την πνευµατικην ηλικιαν αυξησεις και εις ανδρα τελειον αναδραµης. µεταλαβων δε υπνου µεχρι του µεσονυκτιου καθεξης ποιησεις. ηγουν εως τριτης ωρας διανυκτερευσον της νυκτος. παντας τους πλησιαζοντας σοι και εντυγχανοντας. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. τον δοντα σοι την δωρεαν του Αγιου αυτου και ζωοποιου Πνευµατος. εξαγορευε. αλλ’ εξαποστελει σοι βοηθειαν εξ αγιου αυτου κατοικητηριου. µη σκανδαλισθης. τον νοµον ολον φυλαξη. εξαγορευε· ει δε µη. ουκ ακουετε του Κυριου και των αποστολων αυτου βοωντων· “Εαν τις. ανακλιθητι σφραγισαµενος ολον σου το σωµα επι το ψιαθιον. Λογος ΚΖ΄. καν αυτος συ τουτον τοις οφθαλµοις σου θεαση πορνευοντα. φωτιζοµενος και φωτιζων φως γνωσεως. πταιση δε εν ενι. εξοµολογησιν εχουσαι προς Θεον. Και την ευχην συντελεσας αναγνωθι παλιν µικρον. Αλλα γαρ και τους λογισµους της καρδιας σου τω πνευµατικω σου πατρι καθ’ ωραν. αλλα και µετα τον ορθρον τα συµβαινοντα σοι παντα. Και περι του υποµενειν γενναιως τους πειρασµους. πειθαρχων τω ειποντι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε”. αγαπητε. ει δυνατον.τουτοις εστωσαν σοι και ευχαι και αυται τεταγµεναι πρωΐας και εσπερας. Αµην.

Και ινα σαφεστερον ο λεγει ποιηση. νυξ επ’ αυτω του θανατου γινεται. εκ των ορωµενων ταυτην καλως στοχαζοµενοι. ουκ οιδασι τι τεξεται η επιουσα ηµερα. αδελφοι. καν τε εισελθειν εν αυτη συγχωρηθη καν τε µη. επιουσαν δε ηµεραν την του Κυριου και Θεου παρουσιαν. Και ουδε ουτοι! Ει γαρ µετα το διαφυγειν παντα τα εναντια αµελησουσιν η ραθυµησουσι. λεγονται. µετα δε ταυτα ετερω τινι ανδροφονω η θηριω εντυχοντες παρ’ εκεινου αναλωθωσιν η και βοθυνω τινι περιπεπτωκοτες αποπνιγνωσι. αλλ’ οι παντα πειρασµον και πασαν θανατηφορον επιβουλην Θεου βοηθεια διαφυγοντες. ο ενι και τω τυχοντι παθει δουλουµενος. ουχ οταν τουτου µεν η εκεινου του θηρευτου και του κυνος (342) διαφυγη η της παγιδος τησδε η τησδε ανωτερον γενηται. . υπ’ αυτου και δεσποζεται και ταις εντολαις του Κυριου υπακουειν ου δυναται· πως γαρ. υπο αλλοτριου δεσποτου κυριευοµενος. ∆ια τι δε και αφ’ εαυτων ου συνορωµεν ηµεις των δεσποτικων και αποστολικων ρηµατων την αληθη δυναµιν. ητις εστιν η ηµερα της κρισεως.αγωνιζοµενος παντα εγκρατευεται”. νυκτα τον εκαστου ηµων θανατον. Νοει ουν µοι πολιν την βασιλειαν των ουρανων. υπο δε ετερου τινος κατασχεθεν εις τας χειρας αυτων εµπεση. (341) Βλεποµεν γαρ οτι οι εν πελαγει πλεοντες ουχι εαν τοσα η τοσα σταδια πλευσωσιν. αλλ’ εξω ταυτης εν τη εξοδω της ψυχης αυτου ευρεθη. αλλ’ οι τον λιµενα φθασαντες και τη χερσω αποδοθεντες σωθηναι λεγονται· ουτω και οι εν οδω περιπατουντες και προς πολιν τινα καταλαβειν σπευδοντες. Ο τοινυν µη φθασαι σπουδασας του εν αυτη γενεσθαι τη βασιλεια των ουρανων εως εν τη ηµερα του τηδε βιου εστιν. ουχι εαν τονδε τον ποταµον διαπερασωσι και τοδε το ορος διελθωσι κακεινους τους ληστας διαβαντες εκφυγωσι. Ωστε. Αλλα και η δορκας η η ελαφος η ετερον τι τουτων των ζωων. και ουκ οιδεν εν τη επιουση ηµερα της κρισως τι αρα αυτω συµβησεται. τουτω και δεδουλωται”. ειτα εγγυς που προς τον λιµενα γενοµενοι κινδυνω περιπεσωσι. επαγει λεγων· “Ω γαρ τις ηττηται. διασωθησεσθαι και την πολιν εκεινην καταλαβειν εν η επορευοντο. και νυξ αυτους καταλαβη και αι πυλαι κλεισθωσι της πολεως και εξωθεν αυτης ευρεθωσιν.

Νοει ουν µοι παλιν θηρευτας τους πονηρους δαιµονας. ους ως υλακτουντας κυνας λογιζεσθαι χρη και φευγειν τους τοιουτους. η µεν χρυσουν. εκ φοβου Θεου. (343) σκευος τιµιον εκ πασων γενοµενον των εντολων του Θεου. τω βοθρω της αµαρτιας και τω κρηµνω της πραξεως απορριπτουσι. και καθεξης αι λοιπαι εξ ετερων αλλων υλων. εκ της αδιαλειπτου µετανοιας και κατανυξεως. εκ ταπεινωσεως. των δε αγαθων εργων αµα παντων αντεχεσθαι. Χρη ουν παση δυναµει των µεν πονηρων πασων απεχεσθαι πραξεων. Μια γαρ εκαστη τουτων. εκ σιωπης της απο αργου λογου. η φυγειν και απορραγηναι της συνοδιας αυτον παρασκευαζουσιν. εαυτον οιοµενον διασωσασθαι. οιον εκ πιστεως. εκ της προς τον πλησιον απροσπαθειας και της προς παντας εξ ισου αγαπης. η δε αργυρουν. τυπτουσιν αυτον οιονει τοις γαργαλισµοις και ταις κινησεσι της σαρκος. ως δια των λογων δακνοντας και διασπαρασσοντας τα προβατα του Χριστου και ταις των θηρευτων χερσι προδιδοντας αυτα· ληστας δε τους πονηρους λογισµους και αισχρους λογισµους οιτινες αιφνιδιως επιπιπτοντες τω αγωνιζοµενω. εκ πασων αλλων των ταυταις συνεποµενων ταις αρεταις. και δια της ατοπου επιθυµιας τουτον ελκοντες τη δυναµει. Ο γαρ λεγων· “Ειθε µη τοδε µοι πεπρακται το κακον. ανθρωπε. αλλη χαλκουν. εκ της αενναου ευχης. Υπονοει µοι. τοδε µη πεπραχα το αµαρτηµα. και τας εντολας του Θεου ζεοντι ποθω και προθυµια παση ποιειν και µηδεµιας και της τυχουσης ως ελαχιστης καταφρονειν. εκ της των οφθαλµων ακριβειας. οι διεστραµµενοι οντες και πονηροι ουχ εαυτους διορθωσασθαι αλλα ετερους διδασκειν επιχειρουσιν. ετερα εκ λιθου τιµιου.διαδραναι και σωθηναι λεγεται. κυνας δε τους πλανους και ψευδοδισκαλους ανθρωπους. ενουµεναι δια του Πνευµατος . οιονει πεταλον ουσα καθ’ εαυτην εν. αλλα το µηθ’ ολως αγριευθεν η υπο τινος µηχανης κρατηθεν. εκ της εκκοπης του ενδοθεν της καρδιας θεληµατος και κινηµατος. εξ υπακοης µεχρι θανατου. εκ της αφιλαργυριας και σωφροσυνης. εκ της προς τον Θεον ελπιδος και τελειας αγαπης. επει τοδε η τοδε ουδεν εστι” φανερως απασας οµου ανατρεπει τας εντολας του Θεου και ταυταις ανθισταται. η κρατησαντες τω συνδιασµω και ταις συγκαταθεσεσι του λογισµου συνδησαντες ασφαλως και περισφιγξαντες.

δια των ολιγων κατορθωµατων και τουτων διεσπαρµενων απ’ αλληλων ταις αµαρτιαις. Το δη θαυµαστον. και εχοµεν τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. Αθραυστα τοινυν και αδιαρρηκτα εισι τα τοιαυτα σωµατα δια την του εν αυτοις θησαυρου ακαταµαχητον δυναµιν. φησι. συνεχεται και τηρειται ο εν σοι θησαυρος. ∆ιο και επιφερων φησιν· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ υµων. ευχρηστον τι. Πως ουν ηµεις και διχα πολλων αρετων. . το δε σκευος ισχυροτερον τε και ασφαλεστερον υπο της του θησαυρου ενεργειας κατασκευαζεται· ο Θεος γαρ εστιν”. ως σκευη εαυτους ειναι νοµιζοµεν τελεια και ολοκληρα. αλλ’ εκ του Θεου”.και αλληλαις εις εν απασαι συγκολλωµεναι τε και συναρµολογουµεναι. Και ινα υµιν αυτο εκδηλοτερον απεργασωµαι. και το Αγιον Πνευµα ως θησαυρον ενδον εν ηµιν φερειν οιοµεθα. αλλα υπο του εν σοι θησαυρου αυτος συ µαλλον τετηρησαι. Ειπε ουν µοι. Ουδαµως! Παντως γαρ εκ του κατ’ ολιγον δια της µικρας εκεινης οπης το εµβληθεν αγνωστως ρευσαν χυθησεται. ων τον αφθαρτον και ακενωτον ου κεκτηµεθα πλουτον εκ (344) της των εντολων εργασιας. ως ειρηται. αλλα “σκευη” µεν τα ηµετερα σωµατα φησι. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων. οτι και εαν µη υφ’ ηµων αλλ’ υφ’ ετερων εχθρων τινων συντριβη το σκευος. τον ανθρωπον κατασκευαζουσι σκευος. ο µεν θησαυρος µενει ακενωτος. Ει γαρ και Παυλος ο θειος βοα· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. Αλλ’ οντως κατα τον ειρηκοτα “εµαταιωθηµεν εν τοις διαλογισµοις ηµων και εσκοτισθη η ασυνετος ηµων καρδια και φασκοντες ειναι σοφοι εµωρανθηµεν”. “οστρακινα” δε ειπων το της φυσεως ηµων ηνιξατο ασθενες. υπο της εν σοι χαριτος κατεσκευασθης εις το ειναι σκευος ευχρηστον τω Θεω. εν ω η του Θεου χαρις ως οινος νεος εµβαλλεται. τοιουτον εστιν ο φησι· “Μη νοµισης οτι υπο σου. εαν µια εκ πασων των ειρηµενων αρετων επιλειψη. καθα και αλλαχου λεγει· “Ουκ οιδατε οτι τα σωµατα υµων ναος εισι του ενοικουντος εν υµιν Αγιου Πνευµατος και ουκ εστε εαυτων”. αρα ανεξεται ο Θεος εµβαλειν εν αυτω ολως τι των χαρισµατων του Πνευµατος αυτου. εξ ων και δι’ ων συνετεθη και συνηρµοσθη το σκευος. ει και δοκει πανυ µικρα η τρυµαλια ειναι του επιλειποντος δηθεν πεταλου ητοι του τοπου της αρετης.

αλλα οµοτιµος και οµοουσιος αυτου υπαρχει. (346) ∆ια δη τουτο παρακαλω υµας. τας δε καταλειψωµεν. η Αγια Τριας. Αλλ’ ορα µοι πως δια των τοιουτων λογων πανταχου την Τριαδα αχωριστον ειναι φησι και εν ηµιν µενουσαν· “Ο Θεος γαρ. Τουτο γαρ εστιν ο θησαυρος. επιφεροµενους µεθ’ εαυτων την φυλακην πασων των σωτηριων αυτου εντολων. οτι ουκ αλλος τις εστι παρα τον λαµψαντα. περι µιαν και µονην αµεληται και καταφρονηται φανωµεν τω ∆εσποτη Χριστω τω Θεω. ωφελησει. Τουτο δε παθοντες ουδεν ηµας υστερον. ως υλην τινα δια χρυσου και αργυρου και λιθων τιµιων συµπεφορηµενην. εν Χριστω αδελφοι. ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. αυτος ευθυς ο θησαυρος συσφιγγει και προς εαυτον ενοι τε και συγκολλα εαυτω και αναπληροι τα ηµων υστερηµατα και στερεοι και παγιωτερους ηµας απεργαζεται. το Πνευµα της αληθειας”-. Αλλα µη τας µεν κοµισωµεν αυτω. Ουτω γαρ ταυτας ο τεχνιτης Θεος Λογος λαβοµενος. µηδε οταν πασας αυτω προσενεγκωµεν. συνεχων δε ολους ηµας δια της αυτου φιλανθρωπιας τε και δυναµεως και χαριτος. αυτος οµου πασας ενωσει και εις ευχρηστα δια των τοιουτων σκευη κατασκευασει ηµας. προσεθηκε λεγων· “Ινα το πλειστον της δυναµεως µη η εξ ηµων αλλ’ εκ του Θεου”. συνεχοµενος µεν υφ’ ηµων δια της των εντολων. Κυριε. και παλιν· Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν σκευεσιν οστρακινοις” ειτουν καρδιαις σαρκιναις.εν ταις καρδιαις ηµων” – ουτω και ο Κυριος εφη· “Καγω Παρακλητον αλλον πεµψω υµιν. παντοθεν ατρωτους και ακλινεις και ασαλευτους συντηρων και διαφυλαττων ηµας· ους και ως ασθενουντας και ευολισθους. ινα µη οργισθεις προστριψη κακεινας ηµιν και εκβληθηναι ηµας εξω του νυµφωνος κελευση. παραστησαι εαυτους αµεµπτους τω Κυριω εκ πασης αµαρτιας. πασων ακριβους φυλακης. Ερει γαρ· “Υπαγετε απ’ εµου! Ουδε γαρ οιδα υµας . Βουλοµενος δε δειξαι σοι τον θησαυρον. µικρον τι ελλειψαντας η σφαλεντας. ως ειρηται.Οθεν περι τουτου ο αυτος αποστολος λεγει· (345) “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. ος ελαµψε – το Αγιον Πνευµα δηλονοτι . ει και πολλα κρουσαντες ειποµεν· “Κυριε. του εν ηµιν δια της ελλαµψεως δηλονοτι του Πνευµατος σκηνωσαντος. φησιν. ανοιξον ηµιν! “.

Η µεν γαρ το σωµα. ουχ αρπαγες βασιλειαν Θεου κληρονοµησουσι”. ανθρωποκτονος εστιν”. αλλα και των αλλων απασων εντολων του Κυριου καταφρονουντες και προς την εκπληρωσιν αυτων µη βιαζοµενοι εαυτους. πρωτος ο ταπεινος εγω και παναθλιος. και αµεριµνως διαγοντες. Το γαρ προς τον αδελφον µισος φονεα τον κεκτηµενον αποτελει· “Ο γαρ µισων τον αδελφον αυτου. Τι δε . οι λεγοντες αφρονι λογισµω· “Ειθε µη µεµοιχευκα! Το γαρ οβολον η κλασµα κεκλοφεναι αρτου. παιξαι τε και γελασαι. παραιτουµενοι δε και υπερ εντολης Θεου πασαν επιπονον πραξιν και κακοπαθειαν.ως πιστους. αλλα και απιστους ηµας κατα την του Κυριου φωνην η δοξα των ανθρωπων και το ταυτης εραν απεργαζεται· “Πως δυνασθε. Ταυτα µεν ουν. αδελφοι.”. δοξης δε αντιποιεισθαι και χρηµατων εφιεσθαι. Αµφοτεροι γαρ κατα τον θειον αποστολον της βασιλειας (348) εξωθουνται των ουρανων· “Μη πλανασθε γαρ. ακουσοµαι. Ου µονον δε. εαν µη αισχροις και βεβηλοις της αρσενοφθοριας περιεπαρην κακοις.” (347) Ειτα παλιν· “Μακαριος αν ηµην. και επιφερει· “ου µεθυσοι. ουδε µεχρι θανατου υπακουσαντας και εκπληρωσαντας µου το προσταγµα. Τι δε το αρσενοφθοριας µεν καθαρευειν. µη ποιουµενοι δε λογον των ψυχικων αρετων και παθων. φησιν. το πορνειας µεν απεχεσθαι και αλλης ακαθαρσιας σωµατικης. Τι γαρ οφελος. οποια αρα εστιν αµαρτια. φησιν. οιδα. φησιν ο αποστολος. φθονω δε και µισει και ζηλω κατα του πλησιον εκτηκεσθαι.” οι παλιν εαυτους ηγουµενοι. ως αγγελους Θεου και µεγαλα περι εαυτων αφρονως οιοµενοι. Το γαρ λοιδορησαι η φθονησαι. φησι. Τι δε εαν µη µεθυσκεται τις οινω. δοξαν παρα ανθρωπων λαµβανοντες και την δοξαν την παρα του µονου Θεου ζητουντες. ∆ιο απελθετε απ’ εµου”. ουτε αρσενοκοιται”. ουτε πορνοι. ποια αµαρτια εστιν. ως µηδε µιαν πεπληρωκως εντολην του Θεου µου. πιστευειν. δια το εκ σαρκικων της αµαρτιας πραξεων καθαρευειν. Αρσενοκοιτης δε και φονευς ενι παντως κατα τους ιερους κανονας και τω αυτω επιτιµιω καθυποβαλλονται και υποδικοι κρισεως αιωνιου αµετανοητοι διαµενοντες γινονται. Ειτα και οσοι κατ’ εµε ανυποτακτοι και παρηκοοι των εντολων του Θεου. η δε την ψυχην διαφθειρει. λοιδορει δε τον αδελφον αυτου. ου λοιδοροι.

µη επισταµενου δε των λεγοµενων την δυναµιν. Τι επερειδη των εν τοις σωµατικοις εργοις κοπω της ενδοθεν αµελων εργασιας. φησι. επελθοντων αυτω εµπτυσµατων και ραπισµατων και υβρεων. φησι. Τι δε της πραοτητος οφελος. µη προσουσης πραοτητος. εν εαυτοις αυτον εχοντες οια δη θησαυρον των αγαθων ασυλον. Τι τη υπακοη θαρρεις. στρεψον αυτω και την αλλην”-. “Ουδεις γαρ. η δε ευσεβεια πανταχου ωφελιµος εστιν”. Ωσπερ γαρ ο τω τυπτοντι αντιπιπτων και αντιπυπτων. “Ω γαρ. πως δουλον εαυτον και µιµητην του ιδιου ∆εσποτου ολως ειπειν ο τοιουτος τολµησει και ουχι µαλλον απεναντιας εχθρον. Ο δε και παντα τα ειρηµενα κατωρθωκως και µητε ποιων τι των απηγορευµενων µητε τους αµελεις αδελφους κατακρινων. αλλα ολως ενδειξεται δια του εξωθεν σχηµατος προς οργην κινηθεισαν αυτου την ορµην της ψυχης και λογον υβριστικον αντιφθεγξεται η ετερον τι προς αµυναν διαπραξεται. εαν µη υπενεγκη ταυτα αταραχως. αδελφε. Ουκ ακουεις Παυλου λεγοντος· “Η µεν γαρ σωµατικη γυµνασια προς ολιγον εστιν ωφελιµος. γαστριµαργια δουλουµενος. η ταραχθεις µεν την καρδιαν ου προφερει δε ρηµα απρεπες. εν δε καιρω πειρασµου. αυτον τον ειποντα Θεον ατιµαζει – “Τω τυπτοντι σου την σιαγονα. εαν και τα αµφοτερα κατορθωση τις. Τι εγκαυχα τη πολλη των ψαλµων µελετη. συ δε οιδ’ οτι ακηκοας της θειας Γραφης λεγουσης· “Επικαταρατος πας ο ποιων τα εργα του Κυριου αµελως”.της νηστειας οφελος. µετεωριζοµενου µεν του νοος σου. εγω µεν σιωπω. και εν ω µετρω µετρειτε αντιµετρηθησεται υµιν”. τους δε συνοντας αυτω (349) η και τους εν τω κοσµω αδελφους κατακρινη. Τι δε. εαν επι ολεθρω ψυχης εστι και παραβασει µιας και της αυτης εντολης του Θεου. δυσι κυριοις δουλευειν δυναται”· γαστρος δουλον Θεου δουλον γενεσθαι αµηχανον. κριµατι κρινετε κριθησεσθε. εις τον βλασφηµουµενον αµαρτανει ως συνηδοµενος τω βλασφηµουντι και συνευδοκων αυτω δια της νοµιζοµενης µακροθυµιας. ουτω και ο του βλασφηµουντος εις Θεον µακροθυµως ανεχοµενος. φησι. Οι φιλοι τοινυν του Θεου και οι αγαπωντες αυτον. ειπε µοι. Ει δε και δια τουτο των επιτασσοµενων σοι διακονιων αµελεις και των παρα του προεστωτος επιταχθεισων σοι δουλειων της µονης. µετα .

ουτω ταπεινωθητι. ινα ελθων ο υπεναντιος ευρηση εγγεγραµµενας τας πλακας των καρδιων αυτων και αποστραφη ηττηµενος και κατησχυµενος. ανθρωπε. Οι δε γε λεγοντες οτι· “Κατα µεν τον της φιλονεικιας και µαχης καιρον κινουµεθα ως ανθρωποι προς οργην και θυµον. ευθυς εκεινοι γραφουσι προθυµως τα του εχθρου· και τα µεν πικρα και θανατηφορα προσιενται. Το δε λεγοµενον τοιουτον εστι· Θεος ων εκεινος εγενετο δι’ ηµας ανθρωπος. υπεραγαπωντες ως ευεργετας εν ειλικρινει διαθεσει τους ταυτα εις αυτους ενδεικνυµενους και πρασσοντας. γενεσθαι Θεος και ζωης επιτυχειν αιωνιου και συν εµοι ειναι. αλλα και της Θεοητος αυτου συγκοινωνοι δια την υπακοην αυτων γενωνται· και ο µη τουτο εν ταπεινωσει καρδιας καταδεχοµενος. επαισχυνθησεται και αυτον ο Χριστος ενωπιον των αγγελων και του Πατρος αυτου του εν τοις ουρανοις. διδασκων οιονει και λεγων εκαστω ηµων δι’ ων πεπονθεν ο απαθης τη Θεοτητι· “Εαν βουλη. κολαφισµατα. εοικασι µοι αγραφω πυξιω εν ω οταν λαβη καιρον ο εχθρος και πολεµιος των ψυχων ηµων εγγραφει δι’ αυτων εκεινων τα πονηρα και µιαρα αυτου δογµατα και υπαγει· αυτοι δε (350) παλιν τα απερ εγραψαν υπο του πονηρου κινηθεντες εξαλειφοντες. αλλ’ οκνηρια και ραθυµια αγραφους εκαστος αυτων εων ταυτας. Ο µηδεν ουν επταικως Κυριος ο Ιησους και Θεος ηµων ετυφθη. δεξαι εµπτυσµατα. ως εταπεινωθην εγω δια σε· και αποθεµενος το αλαζονικον τε και υπερηφανον του δαιµονιωδους φρονηµατος. ουπερ ο σος πραπατωρ ποτε καλως επιθυµησας ουκ ετυχεν. και εσθ’ οτε και αµυνοµεθα εν λογοις και αυτοις εργοις τους αδελφους. ου προαιρουνται εγγραψαι τα του Χριστου αντ’ αυτων. οταν αποστειλη ο Κυριος γραψαι τα εαυτου δογµατα εν τινι των τοιουτων. Ερραπισθη. ινα οι µιµουµενοι αυτον αµαρτωλοι µη µονον αφεσιν των ηµαρτηµενων λαβωσιν. ως επαισχυνοµενος τα του ∆εσποτου παθη µιµησασθαι. τα δε ζωοποια και υπερ µελι γλυκεα εξ εαυτων απωθουνται. . υστερον δε ουκ εχοµεν κατ’ αυτων εχθραν εν τη ψυχη. φησιν. δεξαι ραπισµατα. ενεπτυσθη και εσταυρωθη.χαρας αφατου και θυµηδιας τας τοιαυτας υβρεις και εξουδενωσεις προσυποδεχονται. αλλα παντα αφιεµεν και µαλιστα εαν και συγχωρησιν προς αλληλους ποιησωµεν”.

εγω δε εν τη του Πατρος µου αθανατω δοξη δεδοξασµαι. ου καταδεχη του νοµιζοµενου υψηλου σου θρονου κατελθειν και ταπεινωθηναι τω αδελφω σου. και τροµαξατε. Πιστευεις οτι Θεος ο Χριστος. και το ολως οραν αυτον επαισχυνοµαι! Εκβληθητω τοιγαρουν εξω. φησιν. και συ παρα του οµοιοπαθους σου ανθρωπου ου καταδεχη τουτο παθειν. δι’ αισχυνην δε και εντροπην ανθρωπων µη καταδεχοµενοι τας εξ αυτων επιφεροµενας αυτοις υβρεις και ατιµιας η λοιδοριας. Ει δε συ παθειν αισχυνθης δια τας εµας εντολας. ανθρωπος επησχυνθη γενεσθαι δια σε και εν τω της παραβασεως (352) πτωµατι κειµενον σε µεχρι του παροντος κατελιπεν. Ου παρορας παντα α παιγνιον οντως εστι και προσωπειον µαλλον . και πως συµβασιλευσεις αυτω και συνδοξασθηση εν τη των ουρανων βασιλεια. ος κατηλθεν επι της γης εκ του απειρου υψους της Θεοτητος και της αφραστου δοξης αυτου και γεγονεν ανθρωπος ευτελης και πτωχος δια σε. αρθητω ως οι ασεβεις ινα µη ιδη την δοξαν Κυριου!”. µηδε τους ραπισµους µηδε τας εξ αυτων πληγας υποφεροντες. µη υποµεινας αυτον. µετα χαρας και υµεις υποµεινατε! Ο Θεος υπο αισχιστου δουλου ραπιζεται υποδειγµα σοι νικης διδους. οσον το επι σοι. αισχυνην καγω ηγησοµαι του συν εµοι ειναι σε εν τη µετα δοξης ελευσει µου και ερω τοις αγγελοις µου· “Ουτος εν τη ταπεινωσει µου επησχυνθη µε και καταλιπειν την δοξαν του κοσµου και οµοιωθηναι µοι ου κατεδεξατο. ουχι µετα των απιστων και ασεβων εν τοις του αδου µυχοις εναπεµεινας. ως εγω ο Θεος επαθον δια σε. αθλιε. “Ναι”. ισως δε ταις αρεταις υπερκειµενω σου. Ουκ απορριπτεις την στολην την δοκουσαν ειναι λαµπραν. Ει γαρ κακεινος. και τας υβρεις ας ο Θεος υπεστη δια την σωτηριαν ηµων. τω κατω µεν ισταµενω κατα γε τουτο δη το ορωµενον. ανθρωποι. συ πηλος ων και τεφρα και κονις. Ει ουν πιστευεις οτι ο Θεος ο ποιησας τον ουρανον και την γην εστιν ος ακενωτως εκενωθη εκ των κολπων των πατρικων. Ταυτα τοινυν ακουσονται οι πασας µεν τας εντολας κατα το δοκουν τηρουντες. Φριξατε. Θεου µιµιτης αισχυνη γενεσθαι. εκεινου το τριχινον και την ταπεινωσιν δυσωπουµενος.(351) και υποµεινον ταυτα µεχρι θανατου και µη επαισχυνθης. νυνι δε οτε της δοξης µεν της φθαρτης αυτος εγυµνωθη.

τον υπερανω παντων των ουρανων. ουδε ευρεθη δολος εν τω στοµατι αυτου· αλλως τε δε και ινα µη νοµισθη οτι ως αµαρτιαν πεποιηκοτα δικαιως αυτον ετυψεν ο ειπων αυτω· “Ουτως αποκρινη τω αρχιερει”. αδελφε. και εµιµησω (353) τον ∆εσποτην σου Χριστον και Θεον. Τι δε προς τους παντα δηθεν καταλιποντας και δια την των ουρανων βασιλειαν πτωχευσαντας. Εκεινος παιζοµενος ουκ αγανακτει και συ δυσχεραινεις. Και γαρ υστερον πολλω χειρονα τουτου υποστας ουδεν ουδαµως λαλησας ευρισκεται. φησιν. τουτου χαριν ανευθυνον εαυτον αποφαινων τουτο εφθεγξατο. Και πως της δοξης αυτου συγκοινωνος γενεσθαι µη καταδεχοµενος.Ναι. Ιδου οδευετε οι δυο οµου· συνηντησε τις υµιν εν τη του βιου οδω. Τι ουν ερουµεν.ασχηµοσυνης και ου δοξα λαµπροτητος. δεδωκε οµοιως και σοι. τι µε δερεις. τοις αδελφοις σου συνταπεινουµενος. µαλλον µεν ουν και υπερ των σταυρωσαντων αυτον ευχοµενος δεικνυται.” Τουτο ουχ ως αντιλεγων ειπεν. τον σταυρον αραι. µαρτυρησον περι του κακου· ει δε καλως. . Εκεινος εµπτυσµατα και κολαφισµατα και φραγγελωσεις υφισταται και συ ουδε λογον ανεχη σκληρον καταδεξασθαι. Ταυτα τοινυν προς τους πλουσιους και αρχοντας και των αλλων υπερκαθεζοµενους και τας οφρυς ανασπωντας µεθ’ υπεροπτικου του φρονηµατος. Ουχ οµοιος γινη κατα παντα τω σω πλαστουργω και Θεω. Αλλ’ ουχι παντως και ηµεις τοιουτοι οι πολλαις αµαρτιαις υπευθυνοι. ωσπερ υπελαβες. Εκεινος σταυρον και θανατον ατιµον και τας εκ των ηλων οδυνας δεχεται και συ τας ατιµοτατας διακονιας ου καταδεχη ποιειν. και ενδοξοτερον εκεινου κατασκευαζεις. Βλεπε τοιγαρουν αρτι συνοντα σοι τουτον και συναναστρεφοµενον µετα σου. αλλ’ επειδη εκεινος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. ου συγκαθεδρον αλλ’ ως ενα των κατακριτων βουλοµενος παρεσταναι σοι τον Ποιητην του παντος. ειπε γαρ τω ραπισαντι· “ Εαν κακως ελαλησα. µειζονα σεαυτον. αλλος ηµιν Αννας η Καϊαφας η Πιλατος και τυραννος δεικνυµενος. δεδωκε τω ∆εσποτη σου ραπισµα. Ιδου επτωχευσας. Ει ουν οµοιωθηναι αυτω ουκ ανεχη. Οντως εις µατην τον (354) πλουτον κατελιπες. ως ουκ οιδας. Ο ∆εσποτης ουκ αντιλεγει και συ αντιπιπτεις. ως εκεινος εκελευσε. µετα του λογου της αληθειας µη βουληθεις· .

επειτα και δια της πραξεως των εντολων αµεταστρεπτως βαδισαντες. τον δεσµειν και λυειν ανωθεν λαβοντα την εξουσιαν. Φησι γαρ ο Χριστος και Θεος· “Ερευνατε τας Γραφας”. ετι υπο την σκιαν του νοµου εισι και κριθησονται υπ’ αυτου. δραµωµεν ευτονως µηδεν φορτικον η βιωτικον η δυσβαστακτον . Και οτι τω αληθως ιερουργουντι και υπο του θειου καταλαµποµενω φωτος παντες καταδηλοι. Αδελφοι και πατερες. Συ δε τον πλουτον εσκορπισας. “και αρον τον σταυρον σου και δευρο ακολουθει µοι! “. Και οτι οι εν τη χαριτι υπερ τον νοµον γενοµενοι την του θειου φωτος χαριν γνωστως εν εαυτοις λαµβανουσιν· οι γαρ µη λαβοντες ηδη τουτο το φως κατα την παρουσαν ζωην. αυτοι τε οι Πνευµατι περιπατουντες Θεου και οι µηπω τον χοϊκον εκδυσαµενοι ανθρωπον. υποµεινωµεν τους επερχοµενους ηµιν πειρασµους µεχρι θανατου δια τον ποθον της βασιλειας των ουρανων. Ινα εν πρωτοις µεν την επι (356) σωτηριαν αγουσαν οδον διδαχθωµεν. Ιησους ο Χριστος. Τις ουν εστιν η σωτηρια ηµων. . καθως ο αγγελος επιστας τοις ποιµεσιν ελεγεν· “Ιδου ευαγγελιζοµαι υµιν χαραν µεγαλην. εναπειλειφθης εν τη του βιου οδω και εχωρισθης δυστυχως του γλυκυτατου ∆εσποτου σου και Θεου! Αλλα παρακαλω. ητις εσται παντι τω λαω. ινα και της δοξης του Ιησου κοινωνοι και της αιωνιου ζωης µετοχοι και της απολαυσεως των απορρητων αγαθων κληρονοµοι γενωµεθα εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. οπερ εστι το την παντων υπενεγκειν των πειρασµων εκθυµως επιφοραν. Λογος ΚΗ΄. ωσπερ ειρηται.“Πωλησον σου τα υπαρχοντα και δος πτωχοις”. αγαπητοι. Και οποιον δει ειναι τον τε προηγουµενον και τον ιερεα. Σπευσωµεν ουν εκαστος ηµων. αραι δε τον σταυρον µη καταδεξαµενος. πατερες και αδελφοι. µηδε καθορωντες αυτο. ω η δοξα εις τους αιωνας. φυλαξωµεν πασας τας εντολας του Χριστου. ος εστι Χριστος Κυριος εν πολει ∆αυιδ”. τω νεανισκω και ηµιν ο Χριστος ενετειλατο συν αυτω. επ’ αυτην την σωτηριαν των ψυχων ηµων καταντησωµεν. (355) Περι της εκ του Πνευµατος εγγινοµενης τοις αγωνιζοµενοις και προ του θανατου ζωοποιου νεκρωσεως. Αµην. βλεπετε πως ακουετε.Ινα τι φησιν. οτι ετεχθη υµιν σηµερον Σωτηρ.

Παρακαλω υµας δια της ενεργουσης εν υµιν χαριτος µη αµελησαι της σωτηριας υµων. Το δε σωµα ουκ εχει προς τας ιδιας επιθυµιας την οιανουν εµπνευσιν η κινησιν η ενθυµησιν. αλλα νεκρον ολον και απνουν εν τουτοις γινεται. Και τι ταυτα. προς εκεινα συναδει τα ρηµατα. ως εκ νεκρων αναστασα. προσκυνησωµεν αυτω και προσπεσωµεν. καθως και ο Παυλος φησιν· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω”. Εαν εαυτον σταυρωση τω κοσµω και τον κοσµον εαυτω. προσκυνει και δοξολογει την απειρον αυτου αγαθοτητα. φησι. ινα µη σχολαιοτερον βαδιζειν εκ τουτου αναγκαζοµενοι. ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι Θειω γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προς τα του κοσµου πραγµατα. η δε δυναµις των αµφοτερων µια και η αυτη. . ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω ητοι νενεκρωµενος αισθησιν τινα (357) προς τα εν κοσµω πραγµατα κεκτηται. αδελφοι. καθαπερ οι εξ υπνου ανασταντες εαυτους βλεπουσι. Και ωσπερ παλιν το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. φησιν. Ουτω τοιγαρουν. Ωσπερ γαρ ο εξω της οικιας ων. Εστιν οτε και αυτων ειπειν πολλακις των κατα φυσιν ο ανθρωπος επιλανθανεται τηνικαυτα δια το εν τοις υπερ φυσιν . αλλα. και προ θανατου θανατος και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται εργω και δυναµει και πειρα και αληθεια. τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ου καθορα.Τα µεν ρηµατα. Του θνητου γαρ φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος υπο της ζωης διωκοµενης η ψυχη τοτε. αλλα ανασταντες ως εξ υπνου της πονηρας οιησεως και αµελειας. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. µη στωµεν µηδε καθισωµεν εως αν εξω του κοσµου γενωµεθα και τον Σωτηρα ηµων και Θεον ευροντες και κατιδοντες εκει. αλλ’ εως ου κακεινος προς ηµας ειπη· “Υµεις ουκ εστε εκ του κοσµου. εαυτην οµολογουµενως ορα.επιφεροµενοι. Πως δε τις ερχεται εις το µη ειναι εκ του κοσµου. και µηδε µεχρι τουτου στωµεν. αλλ’ εγω εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου”. ου δυνηθωµεν φθασαι και εισελθειν εν τη πολει ∆αβιδ. και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον.

αλλα πως. της ευαγγελικης πολιτειας. δια της επιφοιτησεως γινοµενη του Πνευµατος. “Και ποιησεις παντα και ειπης κατα την δοθεισαν σοι χαριν και λαλουσαν εν σοι” καθα γεγραπται” “Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. και υπο την αυτου σκιαν υπηρχον καθηµενοι· οι δε µετα την χαριν και ηµεραν γενοµενοι. Και εικοτως· “Πνευµατι γαρ. της σκιας ητοι της δουλειας του νοµου ηλευθερωθησαν. ου δια γραµµατων και χαραγµατων το καλον εµανθανοντες αλλ’ εν Αγιω Πνευµατι τουτο εκδιδασκοµενοι. ως δια κλιµακος τινος. φησι. περιπατειτε και επιθυµιαν σαρκος ου µη τελεσητε”. φησι. νοµοθεται και αυτοι µαλλον οντες η νοµου φυλακες. Οι ουν προ της χαριτος ως υπο νοµον οντες. ανενοχλητους ηµας του λοιπου εασει και ανεµποδιστως βιωσετε. τοις τω φοβω του Θεου στοιχειουµενοις και αει βλεπουσι προς αυτον. “Σοφιαν γαρ λαλουµεν. (359) Αρα και νυν ευρεθησεται τις εχων λαλουντα εν αυτω τον Χριστον. επειδη “νοµος τω δικαιω ου κειται”. αλλα σοφιαν εν µυστηριω. ελευθερια εκ της του νοµου παντως δουλειας. διδασκαλοι εσεσθε. “Οπου γαρ. ωσπερ ειρηται. ινα δυνηθη των υπο του Πνευµατος λεγοµενων ενωτισθηναι την δυναµιν. την αποκεκρυµµενην”µεν τοις πολλοις. φησιν. εκει ελευθερια”.Ου γαρ ο ουκ . εις υψος αρθεντες και τω νοµοθετη συµβιοτευοντες. ινα καλως ισχυση διερµηνευσαι τα εγκεκρυµµενα τοις λογοις µυστηρια. (358) Πνευµα Κυριου. ου µην αλλα και φως του κοσµου και αλας της γης”.αει ενδιατριβειν νοερως την ψυχην. “Τηνικαυτα γαρ και εαυτοις και τοις πλησιον. η δε χαρις και η αληθεια ουχ ουτως. Αρα και νυν εστιν ο νουν κεκτηµενος Χριστου. ινα νοηση καλως και θεοπρεπως τα υπο τουτου γραφοµενα. ουδε εν λογω µονω αλλ’ εν φωτι λογου και εν λογω φωτος µυστικως τα θεια µυουµενοι. φησι. υπερανω δηλονοτι γεγονοτες αυτου. κατα τον θειον αποστολον. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. Νεκρα γαρ η σαρξ. Αρα γε εστιν ος εχει ωτα ακουειν. ηµιν δε και λιαν αποκαλυπτοµενην και γινωσκοµενην. ως υπερ νοµον δηλονοτι πολιτευοµενω. Ο γαρ νοµος οδηγος και παιδαγωγος και χειραγωγος και διδασκαλος δικαιοσυνης εστιν εν τω λεγειν· “Ποιησεις το και το” και αυθις· “Το και το ου ποιησεις”.

οτι προπορευεται εµπροσθεν αυτου το φως της δοξης αυτου και διχα φωτος αµηχανον εστι φανηναι αυτον. αλλα µυστικως τουτο και αποκεκρυµµενως εν τω ενδοτερω ταµειω των ψυχων ηµων προς καθαρισµον µεν και αφεσιν των αµαρτηµατων ηµων. καν αρχοντες καν αρχοµενοι. φησιν. Οι δε µηπω τουτο παθοντες η αξιωθεντες. Παντες γαρ οι εν σκοτει καθηµενοι υιοι σκοτους εισι και µετανοησαι βουλονται. Νυν µεν γαρ εκουσιως και αυτοπροαιρετως δια µετανοιας εισερχοµενοι προς το φως. ελεει και φιλανθρωπια Θεου. ινα µη φανερωθη αυτου τα εργα. Ο δε µη µετανοων αµαρτανει. ο Χριστος· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω”. καθως ειπε το φως.και ηµων – τα καθ’ ηµας επισταµενου και βλεποντος· τοτε δε. διοτι ου µετανοει· “Τω γαρ ειδοτι καλον ποιειν και µη ποιουντι. προς τους µη θελοντας νυν . και οι λαβοντες αυτον ως φως αυτον ελαβον. Η γαρ µετανοια θυρα εστιν εξαγουσα απο του σκοτους και εισαγουσα εις το φως. Ηµεις µαρτυρουµεν οτι ο Θεος φως εστι. υφισταµεθα. ηγουν εν τη παρουσια του Κυριου. µονου δηλαδη Θεου . και οι µη ιδοντες το φως αυτου ουδε εκεινον ειδον. και οι µη λαβοντες το φως ουπω την χαριν ελαβον· οι γαρ την χαριν λαβοντες φως Θεου και Θεον ελαβον. εγενετο αν εν φωτι. καν βασιλεις καν πατριαρχαι. (360) δουλοι και µαθηται δουλων και ακροαται νοµου και τεκνα παιδισκης και υιοι σκοτους τυγχανουσι. αλλ’ ο ειδαµεν µαρτυρουµεν. αναλλοιωτως. ενεργουν. παντες οι τοιουτοι υπο τον προ της χαριτος νοµον εισι. εκτος δε εν τω νοΐ περιλαµπον ηµας ανεσπερως.οιδαµεν λαλουµεν. καν ασθενεις καν υγιεις τω σωµατι πελωσι. εντος µεν εν ταις καρδιαις ηµων. καν λαϊκοι καν µοναζοντες. αµαρτια αυτω εστιν”. ασχηµατιστως. Ο ουν προς το φως µη εισελθων ου διηλθε την θυραν της µετανοιας καλως· ει γαρ διηλθεν. καν ασκηται καν ηγουµενοι. ζων και ζωοποιουν και φως τους λαµποµενους απεργαζοµενον. καν αρχιερεις καν ιερεις. και οι αυτον καταξιωθεντες ιδειν παντες ως φως εθεασαντο. Ο δε ποιων την αµαρτιαν δουλος εστι της αµαρτιας και µισει το φως και ουκ ερχεται προς το φως. καν πτωχοι καν πλουσιοι. οτι εκεινος φως εστι. ελεγχοµεθα µεν και κρινοµεθα. λαλουν. ατρεπτως. οτι το φως εν τη σκοτια ηδη φαινει και εν νυκτι και εν ηµερα και εντος και εκτος.

ειτα φανερωθεις αιφνης το πονηρον εργαζοµενος.ελθειν προς το φως. οποιαν την διαγωγην εξει ο ανθρωπος. εαν εξ ηµων τις υπαρχων και ως παρα τινος των εξωθεν µη καθορωµενος. ως προειποµεν. σκοτεινοις και διχα του φωτιζοντος Πνευµατος. ηγουν οι µη λαβοντες το φως. και παντες οι µη τον Χριστον ενδεδυµενοι. ειτα του βασιλεως µετα της συγκλητου απασης και της συνηθους αλλης δορυφοριας επισταντος και την οικιαν περικυκλωσαντος. Ου µονον δε αλλα και πασα πραξις εκαστου. ως ειρηται. γυµνοι φανησονται και πολλης της αισχυνης παντοθεν πληρωθησονται. εαυτους περικρυπτοντες και δια µετανοιας φανερωσαι τα εαυτων µη βουλοµενοι. και εν αυτω προοντες και φως οντες. ως ειρηται. το αρτι κρυπτοµενον φως αποκαλυφθησεται και τα κρυπτα τουτουν παντα φανερα γενησονται. η απ’ αυτης (362) δηλαδη της γεννησεως εκαστου ηµων και µεχρις εσχατης αναπνοης εν ηµιν γεννηθεισα. ουτω και τοτε τον αυτον τροπον εις παντας τους εν τω κοσµω γενησεται· και νυξ µεν ως ηµερα φωτισθησεται. αυτος φανερωθη και παντα αυτου τα βουλευµατα. ο εν τω σκοτει καθηµενος. καλη τε και κακη. ινα µη τη αιφνιδιω του φωτος επιλαµψει ρυπος που . τοτε υπο του φωτος δηλοι και φανεροι Θεω και τοις πασι γενωµεθα τε και γενησοµεθα. (361) Και οιοι εσµεν εκαστος ηµων νυνι των ανθρωπων. αφειδως αµαρτανει. κεκρυµµενος οικιας -. µοιχειας δηθεν ποιων και παιδοφθοριας η ετερα τινα µυσαρα εργαζοµενος. ταυτης και µονης της αισχυνης τοτε. Και θεα µοι ενταυθα της αισχυνης το µεγεθος. Ωσπερ γαρ εν οικια ενδον τας θυρας εχουση συγκεκλεισµενας. Οποιον δε τον βιον. οικια δε πασα και σπηλαιον και ουρανος αυτος και γη αρθησονται. και πας λογος και πασα εννοια και ενθυµησις. εαν κατα του βασιλεως τις µελετα και τα κατ’ αυτου εγγραφως εκτιθησιν η εαν λεγη τι και βουλευηται των µη δεοντων απλως. µεγαλην την αισχυνην υφισταται· η και παλιν αλλως. εκει συνηγµενως τοτε εν εκαστω των ανθρωπων φανησονται. µεγαλην την τιµωριαν και την καταδικην καθυποµενει. ενδον. αδελφοι. Η ποια τιµωρια µειζων του φοβου εκεινου και της εντροπης τοις τηνικαυτα ουτως ευρισκοµενοις. Και τις αρα εσται η συγκρισις. αλλα µισουντας αυτο. αιφνης του οικηµατος αρθεντος ολου.

εκπορνευσωµεν εν τοις επιτηδευµασιν ηµων. ως ενωπιον Κυριου και ουκ ανθρωπων ισταµενους και αµεµπτως Θεω δουλευειν ζωντι συνταξαµενους. Πως ποιµανωµεν αυτο κατα το θεληµα του αρχιποιµενος Χριστου και επι νοµας εξαγαγωµεν αυτο αειζωους. ∆ιο σπουδασωµεν. ου δυναται την βασιλειαν ιδειν του Θεου”. ετι δε και µεχρις αν εισελθωµεν και λαβωµεν φως και ασβεστον αυτο σχωµεν εν ταις καρδιαις ηµων.” καιτοι µηπω µηδαµως πιστευσαντος µηδε τα της χαριτος επισταµενου. οι τοσαυτης απολαυσαντες διδασκαλιας και καθ’ εκαστην δι’ αποστολων και προφητων και διδασκαλων και αυτου του Κυριου διδασκοµενοι τε και προµαρτυρουµενοι. παρακαλω.διαλογισµου η πραξεως τινος ευρεθη εν αυτω. ποσης αρα κατακρισεως εσµεν ηµεις αξιοι. Ει γαρ ουκ οιδαµεν πως δει ηµας εν τωδε τω βιω αναστρεφεσθαι. Ει γαρ ειποντος Ιησου τω Νικοδηµω· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. Ναι. διδασκαλους ηµας εαυτους καθιστωντες. και του Νικοδηµου ανταποκριθεντος αυτω· “Πως δυναται ανθρωπος γεννηθηναι γερων ων. Αλλ’ ω της πωρωσεως ηµων και της του Θεου και των θειων καταφρονησεως! Ωσπερ γαρ ασπις τα ωτα βυσαντες. Αλλα µηδε εξαπατωµεν εαυτους ηµας και. ουδε οποιοι τε και ποταποι οφειλοµεν πρωτον γινεσθαι και ουτω των αλλων προΐστασθαι. ωσει κωφοι τε και αλαλοι γεγονοτες δικην νεκρων . απ’ εντευθεν ηδη δια µετανοιας την στενην πυλην εισελθειν και το ενδον ταυτης θεασασθαι φως. ηγουµενοι τε και αρχιερεις και ιερεις εν καταφρονησει Θεου και της εαυτων σωτηριας δηλονοτι γενοµενοι. αδελφοι µου. ουδε οπως εν εργοις προτερον αγαθοις εντρεφεσθαι δει και παριστανειν εαυτους ηµας δουλους τη δικαιοσυνη. πως ειπε µοι. Μη δυναται εις την κοιλιαν της µητρος αυτου δευτερον εισελθειν και γεννηθηναι. µη εκκακησωµεν του κρουειν και του ζητειν και του αιτεισθαι προ του ανοιγηναι ηµιν και δοθηναι και εισακουσθηναι. του δεσποτικου ποιµνιου την φυλακην εγχειρισθωµεν και επιµελειαν. οι µετα την χαριν οντες διδασκαλοι και µη τα µυστηρια της χαριτος επισταµενοι. οπισω των της σαρκος ηµων θεληµατων ακολουθουντες.”(363) εµεµψατο αυτον ο Ιησους και ειπε· “Συ ει ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα ου γινωσκεις.

ειπε µοι. τοις ιερεις τοποις επιπηδωµεν και των αποστολικων επιβατευοµεν θρονων και. Η και συ. ειπειν αληθεστερον. Οτι παντα πωλησας τοις πενησι δεδωκας. Η γνωσις ουκ εστι το φως. ηκουσας παρ’ αυτου. ωσπερ παλαι οι µαθηται του Χριστου. εµφυσησαντος σοι δηλονοτι και ειποντος· “Λαβε Πνευµα Αγιον! . µαλλον δε αυτο το της γνωσεως φως δεικνυειν τοις πολλοις αναισχυντως επιχειρουµεν. Βαβαι της τολµης των τοιουτων της φοβερας. αλλα και αυτου του θειου πλουτου κατατολµωσιν εφαψασθαι. (365) Οτι της επιγειου δοξης καταπεφρονηκας. οι προς µονον το γλωσσοκοµον απονευοντες. Ουτως υπηρχον εξ αρχης. επειδη εν αυτω και δι’ αυτου και εξ αυτου τα παντα· ου ηµεις την ορασιν απαρνουµενοι. Οτι παντα καταλιπων τω Χριστω ηκολουθησας. και τουτο κατα την παρουσαν ελαβοµεν ζωην ηµεις ανωθεν”. ινα µη λεγω της εσχατης παραπληξιας! Απο τινος. οι αποστολοι. Οτι την σεαυτου ψυχην απωλεσας ητοι τω κοσµω ενεκρωσας και εν ουδενι σαρκος θεληµατι ταυτην ευρηκας.και πεπηρωµενοι οντες τα της ψυχης αισθητηρια. αλλα και το της οικονοµιας µυστηριον αγνοουντες και ακριβως τα των χριστιανων (364) µυστηρια µη ειδοτες. Οτι ταπεινος τω πνευµατι γεγονας. ζητουµεν προΐστασθαι· και ταυτα προς το µονον εµπλησαι δικην θηρων τας εαυτων γαστερας και ταλλα παντα τελεσαι οσαπερ η εφεσις του χειρονος απαιτει και η προς τα κατω επιθυµια και ορεξις. το δη χαλεπωτερον. και διατι την εξουσιαν ταυτην ανωθεν ελαβες. οθεν ουδε αισχυνονται λεγειν· “Ηµετερον εστι το δεσµειν και λυειν. Ουτως οι των αποστολων διαδοχοι. ουδ’ οτι ποτε εστι χριστιανισµος επισταµεθα. ουδε των λαλουµενων λαµβανοµεν αισθησιν. οι µηδε αρνες ποτε γεγονοτες. Ω της αναισχυντιας. δηλους εαυτους ποιουµεν µητε γεννηθεντας µητε εις φως το ανωθεν προελθοντας. αλλα το φως η γνωσις υπαρχει. αλλ’ ετι εµβρυα οντες η εκτρωµατα. Ουτως οι πατερες ηµων και διδασκαλοι. αλλ’ ως περι του φωτος της γνωσεως. οτι ου µονον εις τα χρηµατα προδοται τα αισθητα και ιεροσυλοι γινονται. αδελφοι. χρηµασιν οι πλειους την ιερωσυνην αφοβια Θεου εξωνουµεθα και της βασιλικης ποιµνης ως ποιµενες. ω ουτος.

επισχεθησονται”. την καθαραν αυτων λατρειαν εν τω ναω του εαυτων σωµατος ενδον πνευµατικως επιδειξαµενων και προσδεχθεντων και εµφανισθεντων εις το ανω θυσιαστηριον και παρα του αρχιερεως Χριστου προσφορα τελεια τω Θεω και Πατρι προσενεχθεντων και δυναµει Πνευµατος Αγιου µεταποιηθεντων και αλλαγεντων και εις Χριστον. Ου παντων δε και των απλως ιερεων. των µηδεν πλεον της αναγκαιας τροφης καταχρωµενων. τον δι’ ηµας αποθανοντα και εν δοξη ανασταντα Θεοτητος. αφιενται αυτοις· αν τινων κρατησης. αλλα των εν πνευµατι ταπεινωσεως ιερουργουντων το Ευαγγελιον και εν αµεµπτω βιω πολιτευοµενων.Αν τινων αφησης τας αµαρτιας. καθως γεγραπται. φησι. αλλ’ ο υπο του Κυριου καλουµενος”. “πνευµατι περιπατουντων και επιθυµιαν µη επιτελουντων σαρκος”· ετι δε των µητε πτωχον µητε πλουσιον µητε αρχοντα µητε αρχοµενον µητε αυτον εκεινον τον το διαδηµα περικειµενον ενεκα του δικαιου και της εντολης του Θεου προτιµωµενων. Ουκ ειπεν· ο εξ ανθρωπων την ψηφον δεχοµενος. µεταµορφωθεντων· των εν ταπεινωσει τελεια νυκτος και ηµερας µετανοουντων και πενθουντων και µετα δακρυων ουχ υπερ εαυτων µονων δεοµενων. µηδε εν µηδενι θεραπειαν η απολαυσιν επιτηδευοντων του σωµατος αλλα. αλλ’ ο εκ Θεου εις τουτο προορισθεις και προχειρισθεις. αγιαν. ευαρεστον. Οιδα καγω· τουτο γαρ αληθες. αλλα και (366) υπερ της εµπιστευθεισης αυτοις ποιµνης και υπερ πασων των εν τω κοσµω αγιων εκκλησιων του Θεου· ου µονον δε. καθως ειπεν ο Κυριος· . των µη προφασει ελεους η δωρων δοσεως ενεκα η φοβου η αγαπης η τινος ετερου ορωµενου η αορατου πραγµατος καταµαλακιζοµενων και παραβλεποντων η παραβαινοντων την εντολην του επι παντων Θεου. Των τοιουτων εστι το δεσµειν και λυειν και ιερουργειν και διδασκειν. των εαυτους προτερον τω Κυριω παραστησαντων και θυσιαν τελειαν. “Αλλα των ιερεων η εξουσια” φησιν. αλλα και των σφοδρως κλαιοντων υπερ αλλοτριων αµαρτηµατων ενωπιον του Θεου. τις την τιµην λαµβανει. ουχι δε των εξ ανθρωπων την ψηφον και την χειροτονιαν µονον λαµβανοντων· “ου γαρ αφ’ εαυτου. Οι γαρ εξ ανθρωπων και δι’ ανθρωπων κλεπται εισι και λησται.

µαλλον ειπειν. αλλ’ ως νοερως θεωρουµενος. φωτοειδης παντως θυρα εστι και ουχι θυρα µονον απλως. τοις εκπλυθεισι και καθαρθεισι δια δακρυων· ως απλους. τοις της µετανοιας πνευµατικοις εργοις σωµατικας τινας η βιωτικας µεριµνας και φροντιδας µη συνεπαγοµενοις και τουτοις αναµιγνυουσι και αναφυρουσιν αυτας. ωσπερ ουδε δουλος η κτισµα εις υπηρεσιαν αλλων ταχθεις. τοις αληθως επιστρεφουσιν αληθεια γινεται· ως δε δικαιοσυνη υπαρχων. ααδελφοι. αλλα αλλαχοθεν επιβαινοντες. ως φωτος και ηλιου ποιητης και ∆εσποτης. Παντες οσοι ηλθον και ερχονται ου δι’ εµου. Ο ανωθεν υπο του Πνευµατος ελλαµποµενος. αγαθος και παν αγαθον και υπερ παν αγαθον. κλεπται εισι και λησται”.”. ο εν σκοτει διαγων εξω της θυρας εστιν. Ει γαρ φως του κοσµου και θυρα ο Χριστος. υπαρχει ζωη και ζωοποιος. ουκ αζωος εστιν. Ως ουν αληθεια και ων και καλουµενος. φησι. δικαιοσυνη αγιασµος. εξω και αυτος της µανδρας εστιν. Αλλ’ ουδε ταυτας ακριτως πασας και αναξιως φωτιζειν οιδεν· ου γαρ αψυχος η. τοις πασαν αδικιαν µισησασι δικαιοσυνη εστιν· ως αγιασµος . ασυνθετος. αλλα και υπερ φως απαν και υπερ ηλιον. επιγνωσεται. τους τοιουτους.“Εγω ειµι η θυρα. απλους. Φως δε του κοσµου εστιν ουχ ως αισθητως ορωµενος. αληθεια. καθα δη ο αισθητος ουτος ηλιος ανατελλων επι δικαιους και αδικους και επι πονηρους αµα και αγαθους. ο δε δοκων εισελθειν και ου δια του φωτος εισελθων. (368) τοις µηδεµιαν διπλοην η διψυχιαν η δυσπιστιαν ψυχης εχουσιν· ως αγαθος. “Και τις. Αλλ’ ει και φως καλειται και ηλιος ονοµαζεται. ψυχας λογικας µονον. Ο γαρ αισθητος ηλιος µονον φωτιζει τα σωµατικα οµµατα ουκ ανθρωπων αλλα και αλογων ζωων. ο εν τω κοσµω επιφανεις. τοις µηδεµιαν πονηριαν η κακιαν ενδοθεν επιφερουσιν· ως ασυνθετος. και ο εν ταυτη γεγονως εν τω του κοσµου φωτι γεγονε. Ο . τετραποδων αµα και πετεινων· ο δε νοητος ηλιος. ει αρα τοιουτοι εισι και νυν. (367) Μη ουν πλανασθε. ων και αποδεχοµενος το απεριεργον παντος αγαθου συντοµως τουτους εµπλιπλησι και των υπερ νουν και υπερ εννοιαν αγαθων κοινωνους ευθυς τω αποκαλυφθηναι και φανηναι αποκαθιστησι. αλλα γυµνοις τη γνωµη και τη της ψυχης προθεσει εν ακακια προσερχοµενοις αυτω.

καν αγνοων εισαγαγη λυκον εις τα προβατα του Χριστου. οποια εστι και ποταπη. οτι ο βλεπων πνευµατικως και ακουων ωσαυτως. καν ολον εχη τον κοσµον συµµαρτυρουντα αυτω. Αλλα γαρ και τους τον σαλον υποκρινοµενους και αστεια και φλυαριας λεγοντας ακαιρως. τα εαυτων παθη παραµυθουµενοι. Ουκ οιδεν οτι. Νηστευοντα γαρ τινα µετα κενοδοξιας ορωντες αποδεχονται. πλην και ουτος παρα των υγιαινοντων τον λογον και τα της ψυχης αισθητηρια· οι γαρ λοιποι των ανθρωπων και προς αυτα τα εργα αναισθητως και αδιακριτως διακεινται. ως απαθεις και αγιους τιµωσι. δια των λογων αυτου µαλλον ο τουτον βλεπων και οµιλων επιγνωσεται – καθα δη και αυτος ο ∆εσποτης ηµων και Θεος απεφηνατο ειπων· “Εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους”. φησιν· ανθρωπος υπαρχει και αγνοει τα εν καρδια”. Ει µη τυφλος εστιν. και παλιν· “Ωσπερ δενδρον εκ του καρπου. τι και µαρτυριαν παρα αλλων καταδεχεται δεξασθαι. αλλα κατ’ ιδεαν. τον δε µετα γαστριµαργιας εσθιοντα ως απλουν ηγουνται και ανεπιτηδευτον. Πως γαρ ο βλεπων ου διαχωρισει προβατον και λυκον. αυτος των προβατων το κριµα ληψεται. τους δε εν ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας . ει και µη κατ’ ουσιαν. Τοινυν. “Και τις γινωσκει. εξ αυτης αυτου της οψεως τουτο γινωσκει· ει δε ετι ατελης ο βλεποµενος προς την χαριν εστι και ουπω θεοειδης εχρηµατισε. ει και Πνευµατος Αγιου (369) µεταλαβειν κατηξιωθη. µητε οδηγος αλλων γενοµενος µητε οδηγον ετεροις αποκαθιστων. και τον εσθιοντα µετα ταπεινωσεως κατακρινουσιν. µαλλον και της τοιαυτης εργασιας και διακρισεως παυσασθω. ληστην και ποιµενα. ουτως ανθρωπος εκ του λογου αυτου οποιος εστι γινωσκεται”-. ουκ αν αγνοηση τον τοιουτον ποτε. ω και συνεσθιειν συχνοτερως ηδυνονται. χειραγωγον και οδηγον επιζητησατω. σχηµατα τε απρεπη διαπραττοµενους και τους λοιπους κινουντας προς γελωτα.δε λεγων και µη γινωσκων αυτους. Τουτο γαρ εγω λεγω. Αλλον εν ταπεινωσει εγκρατευοµενον υποκριτην ειναι λογιζονται. ως την αρετην αυτων και απαθειαν δια των τοιουτων δηθεν επιτηδευµατων και σχηµατων και λογων καλυπτειν σπουδαζοντας λογισαµενοι. Ει δε τυφλος εστι προς ταυτα. αυτην αυτου βλεπει την ψυχην. ον αν ιδη και συντυχη και πολλακις προσοµιληση.

Ο δε ουτως εχων ουπω εγνω οτι “προσκυνητης µικτος εστιν. ως και ο εχων αισθησιν προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως αυτων εκτος εστιν. ως οια δη των αλλων ανθρωπων ενα παραλογιζονται τε και παρατρεχουσιν. Ου γαρ ο τυφλος τον µεν ορα. αλλα καθολου κακεινος και ουτος πηροι τας αισθησεις εισιν. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. ως και ο ακουων του λογου των παντων ακουει. του δε ου. Αλλοι παλιν τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι λογιζονται. Ο τοινυν ακουων και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. ουτω και ο κωφος ων προς παντα κωφος εστιν. Ετεροι τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται.διαγοντας και αγιους τω οντι πελοντας. και κεκρυµµενος ων και εν αυτω ουδεν των παντων ορα. ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουτε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγια επιφερεται. επιγειος και ουρανιος. ουδε ο κωφος του µεν ακουει της φωνης. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Ουτω τοιγαρουν πας αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. προσκαιρος και αθανατος. Ουτως ουν ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος (371) και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. και ουδ’ αυτων αλλα του λογου µονου. Και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος. του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. Ο γαρ απαξ τυφλος προς παντα τυφλος εστιν. τον δε ου. τον δε σιωπηλον και (370) περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. Ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνη· παντων ακουει και ουδενος. βασιλευων . Εν τη αισθησει των παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι και της θεωριας των παντων απεχεται και εν τη θεωρια των παντων γινεται και εξω των θεωρουµενων εστιν. Εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα.

κατιδειν ηξιωθηµεν. ωσπερ ∆αυιτικως ειρηται. η βους η χοιρος. οτι εκ φυσεως ηµιν τα δακρυα προσεστι. Λογος ΚΘ΄. µυστης της νοουµενης”. Ει γαρ µη ο παλαι και νυν εστιν ο αυτος. εν τω λογικω και νοερω ανθρωπω ουδαµως ενεδυσατο. την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. πως εν Υιω λεγων αει φαινεται ο Πατηρ και ο Υιος εν τω Πατρι δια Πνευµατος ταυτα· “Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι”. Αλλα δευτε οι το φως το νοητον εν εαυτοις εχοντες. πολλοι καθ’ εκαστην λεγουσιν . Αδελφοι και πατερες. Και οτι πας ο τα εναντια διδασκων των θειων Γραφων νεαν αιρεσιν τοις πειθοµενοις αυτω δογµατιζει. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. Και περι δακρυων.· ”Ει ηµεν εν ταις ηµεραις των αποστολων και τον Χριστον. του Υιου του Θεου. Αλλ’ εν τιµη ων παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις. Αλλ’ ισως ερει τις· “Ουκ εστιν ισον το εκεινον αυτον τοτε σωµατικως ιδεσθαι και το ακουειν νυν µονον των λογων αυτου και τα περι εκεινου και της βασιλειας αυτου εκδιδασκεσθαι”. Ετι δε κτηνος ων αλογον. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. . βασιλευοµενος ανωθεν. Ταυτην δε µη ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι. ωσαυτως ων κατα παντα Θεος καν ταις ενεργειαις καν τοις τελεσµασι. αγιοι αν εγενοµεθα και ηµεις ως εκεινοι”. ως που τις φησιν εν θεολογια βεβοηµενος. αιµα µονον εστι και σαρξ. οις οι µαργαριται της απορρητου γνωσεως ου διδονται προς Θεου. τυχον. µη επανακληθεις η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την της οικονοµιας δωρεαν του ∆εσποτου και Κυριου Ιησου Χριστου.των επι γης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. καθαπερ και οι εκ γεννητης τυφλοι δια λογου µονου το του ηλιου φως ιδειν ου δυνανται. ονος. ως εκεινοι. µη επαναστραφεις.ων ακουοµεν και ηµεις λεγοντων . ο και τοτε και νυν εν ολω τω κοσµω λαλων.αγνοουντες οτι αυτος εκεινος εστιν. Αµην. (372) Περι του µη δειν λεγειν. οτι αδυνατον νυν εις ακρον ελθειν αρετης τον βουλοµενον και τοις παλαι αµιλληθηναι αγιοις. εποπτης της ορωµενης κτισεως. δωµεν δοξαν δι’ αυτου τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι.

νυν δε Θεος κηρυττεται ηµιν αληθης. αντι οστρακινων ποιησας. και τον κοσµον απαντα τρεφειν πιστευεται.Καγω φηµι µη ειναι (373) παντως ισον το νυν και το τοτε. τον τοιουτον επιγνωναι και πιστευσαι ειναι Θεον. και εδοξασε και δοξαζει τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια . οτι σαρξ και αιµα ουκ απεκαλυψε σοι – ταυτα δηλονοτι ιδειν και ειπειν -. Τοτε µεν γαρ ανθρωπος τοις αγνωµοσιν Ιουδαιοις εφαινετο ευτελης. Τοτε τοις τελωναις και τοις αµαρτωλοις συνανεστρεφετο σωµατικως και συνησθιε. και µη φοβω και τροµω υπακουων αυτου και φυλαττων τα παρ’ αυτου προστασσοµενα. ∆ια γαρ τουτο και τον Πετρον ειποντα οτι· “Συ ει ο Υιος του Θεου του ζωντος” εµακαρισεν ο ∆εσποτης ειπων· “Μακαριος ει. αλλα κατα πολυ το αρτι και το νυν µειζον και ευκολως µαλλον προς πιστιν πλειονα και πληροφοριαν αγον ηµας υπερ το τοτε σωµατικως και ιδειν και ακουσαι αυτου. αλλ’ ο Πατηρ µου ο εν τοις ουρανοις”. τα υπο τον ουρανον. ει και παρην και εκεινον αυτον εθεασατο και διδασκοντα ηκουσε. µορφωθεντα Θεον και ανθρωπον ολον βλεποµενον. µηδεν πλεον των αλλων ανθρωπων εν τοις ορωµενοις εχοντα. και χωρις αυτου ουδεν γινεσθαι λεγοµεν – ει δε και πιστευοµεν -. ιδρουντα τε και κοπιωντα και τα (374) ανθρωπινα παντα πλην αµαρτιας ποιουντα. Τοτε ως εις των λοιπων ανθρωπων φθαρτος και θνητος ενοµιζετο. πιστευσαι αυτω ολως ηνεσχετο αν· δεος µη . τον τον ουρανον αυτον και την γην και τα εν αυτοις παντα ποιησαντα. αλλ’ εσθιοντα και πινοντα και κοιµωµενον. “ νυνι δε υπο βασιλεων και αρχοντων ως του αληθινου Θεου Υιος και αληθης Θεος προσκυνειται. ουδε τοτε. Ωστε ο νυν ακουων αυτου δια των αγιων Ευαγγελιων καθ’ εκαστην βοωντος και το του ευλογηµενου Πατρος αυτου θεληµα διαγγελοντος. νυν δε εκ δεξιων καθηται του Θεου και Πατρος. Τοτε και υπο των ευτελεστατων κατεφρονειτο λεγοντων· “Ουχι ουτος εστιν ο υιος της Μαριας και του τεκτονος Ιωσηφ. ο µηδεποτε και µηδαµου χωρισθεις αυτου. Σιµων βαρ Ιωνας. και µεγα ην εν ανθρωπινω σωµατι αναλλοιωτως και ατρεπτως τον αµορφον και αορατον.ει και παιδευει πολλακις αυτους αµαρτανοντας – σιδηρους αυτους υπερ παντα τα εθνη.

ου γεγραπται ευθυµιαν τηνικαυτα πρυτανευθηναι ταις εκκλησιαις παρα Θεου. και οσοι τοτε των µοναχων τοις αιρετικοις συναπηχθησαν. Τι δε πειρωµαι τα παντα διεξελθειν. και αυτων τας ψυχας απωλεια παρεπεµψαν. Τα δε επι του αγιου Στεφανου του Νεου γεγονοτα. τι ου διωγµου βαρυτατου και χαλεπου υπηρχον. Νυνι δε µετα ραθυµων και αµελων συναναστρεφοµενοι. εν τοις χρονοις των αγιων πατερων. ηγωνισαµεθα αν και ηµεις. και των επι του χρυσορρηµονος Ιωαννου και των καθεξης πατερων αγιων. παρρησια τα του πονηρου ζιζανια περιϊοντες και σπειροντες και πολλους τοις εαυτων συνηρπασαν λογοις. των διωγµων δηλονοτι τοτε καταπαυθεντων και των αιρεσεων. ινα εµφανης γεγονως παντως υπο των αιρετικων κρατηθη και αναιρεθη· ει ουν µη ην διωγµος. συναπαγοµεθα τουτοις και αβουλητως συναπολλυµεθα”. εξαπαντησαντες αυτους. Τι δε οι τουτων σεµνοτεροι. Η ουκ εννοειτε τον τοτε γεγονοτα χειµωνα και τον υπερβαλλοντα σαλον των µοναχων. φησιν. αυτος τε εγω εµαυτον ταλανιζω και τους ταυτα µη αναλογιζοµενους κατελεω. και αυτοι οτι εν λιµενι µαλλον ηµεις υπερ εκεινους εσµεν. Επι δε τη γεννησει του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου. πολλοι χριστοκαπηλοι. πολλοι ησαν (375) ψευδοδιδασκαλοι. Ου γαρ ακριβως επιστανται οτι . αγνοουντες. εζηλωσαµεν αν αυτους. “Ει ηµεν.και πανταπασιν απιστησας. Και ταυτα µεν οι παντη των αλλων παχυτεροι. Και τουτο εκ των του αγιου πατρος ηµων Ευθυµιου και Αντωνιου βιων αληθες ειναι ευρησετε. ως ο µεγας διηγειται Γρηγοριος. Βλεποντες γαρ την αγαθην αυτων πολιτειαν και τους αγωνας αυτων. Γεγραπται γαρ τον Αντωνιον τοτε λαµπροτεραν στολην υπερ την συνηθη ενδυσαµενον και επι τοπου υψηλου ανελθοντα φανερωσαι εαυτον και επιδειξασθαι. πολλοι ψευδοχριστοι. Οταν γαρ προ τουτων αναµνηµονευσω των επι του µεγαλου Βασιλειου γεγονοτων. ως αντιθεον αυτον και ου Θεον αληθινον λογισαµενος. εβλασφηµησε. Επι δε τω τελει του οσιου πατρος ηµων Σαβα ουκ ακουετε οσα υπερ των εκκλησιων και κατα των τοτε αιρεσεων ηγωνισατο. ως εικος. πολλοι ψευδαποστολοι. Εν τοις χρονοις των πατερων ηµων πολλαι ακουετωσαν και ουτοι! – αιρεσεις υπηρχον. ουκ αν τουτο εποιησεν.

αρχην µετα τινα χρονον λαβειν ως κτισµα. . ασπιδας και οφεις συναναστρεφοµενους ηµιν. Μη τους αρνουµενους τον Υιον του Θεου. Τινας ουν αρα υπενοησατε ειπειν µε αιρετικους. των ως σκοτος µεν φανεντων. φησιν. αλλα αψυχον φλυαρουντας. ουχ ενα δε κατα την υποστασιν τον Υιον του Θεου. Μη τους σαρκα µεν αυτον αναλαβειν. Μη τους βλασφηµουντας εις το αγιον Πνευµα και λεγοντας µη ειναι τουτο Θεον. ει και δεινα τα παρεληλυθοτα. τον και Υιον της Θεοτοκου Μαριας χρηµατισαντα. τον δε Υιον. αλλα και διερχοµενους ιδοντες απο του προσωπου αυτων ως απο πυρος φευγουσι. Θεον ειναι λεγοντας.Αλλα µη τους αλλον µεν τον παθοντα. Αλλα µη τους τω αναρχω Πατρι αρχην περιγραφοντας και το “Ην. υπο δε των τοτε λαµψαντων αγιων πατερων εξαφανισθεντων. Μη τους την Τριαδα εις εναδα συγχεοντας η τον ενα Θεον εις τρεις θεους διατεµνοντας. Μη τους Υιον µεν ειναι του Θεου τον Χριστον λεγοντας. ο Πατηρ µη συνοντος αυτω του Υιου· και πως Πατηρ ο απαις ονοµασθησεται. οτι και µεχρι του νυν τα θεοπνευστα αυτων . τοις δε εν τω γωτι περιπατουσι των θειων Γραφων και τη οδω πορευοµενοις των εντολων του Θεου ουδε προσυπαντησαι τολµωσιν.απας ο παρελθων χρονος δεινοτερος ην και των ζιζανιων του πονηρου πεπλησµενος αναφανδον. ως ολον ανθρωπον. πλην ουκ εχοντας εξουσιαν τινα καθ’ ηµων. Επι τοσουτον γαρ η χαρις του Παναγιου Πνευµατος ελαµψε δι’ αυτων και των ειρηµενων αιρεσεων το σκοτος εδιωξεν. αλλ’ οιον υπο νυκτα εισιν οι τοιουτοι της πονηριας αυτων· και τους µεν συνερχοµενους και υπο το σκοτος γινοµενους αυτων αρπαζουσι τε και κατεσθιουσι. Μη τους εµψυχον µεν ταυτην. αλλα και νυν εχει πολλους ο βιος αιρετικους. (376) Οµως ουν. αλλον δε ειναι τον ανασταντα κηρυττοντας. Μη τους µειζονα λεγοντας του Υιου τον Πατερα. εκ γυναικος δε λαβειν την σαρκα τουτον µη πιστευοντας. Η τους τον Πατερα µεν αναρχον. κακως και νοουντας και δογµατιζοντας. Απαγε! Ουδενα τουτων σοι των ασεβων και αθεων. αλλ’ εις δυο υιους τον ενα Χριστον διατεµνοντας. οτε ουκ ην” λεγοντας. (377) Ουκ ην γαρ ποτε. πολλους λυκους. ουδε των αλλων αιρεσεων τινα λεγω. ως εξ αυτου γεννηθεντα.

τι οτι και τοτε εκεινοι κοπιασαντες εγραψαν και νυν επι εκκλησιας αναγινωσκονται.συγγραµµατα λαµπουσιν υπερ ηλιου αυγας. οι αντιθεοι ουτοι η. ει οιον τε ειπειν. λεγει ο µαταιος το αγιον αρτι λεγεσθαι Ευαγγελιον. εις µατην τας του Μεγαλου Βασιλειου και των λοιπων ιερεων και οσιων πατερων ηµων γραφας αναγινωσκεσθαι η και γραφηναι διαµαρτυρεται. Εκεινου τους νυν πενθουντας αναφανδον µακαριζοντος. ως µηδε τολµαν αυτοις τινα αντιφθεγγεσθαι. (378) Ει ουν α ο Θεος λεγει και παντες οι αγιοι πρωτον µεν απαντα επραξαν. ως ταυτης πασας εκεινας τη ασεβεια και τη της βλασφηµιας υπερβολη υπεραιρουσης και καλυπτουσης. οτι υµεις εις την βασιλειαν ουκ εισερχεσθε και τους θελοντας εισελθειν κωλυετε”. ην αυτος εκεινος ηµιν ενεκαινισε. οιµαι. αντιχριστοι λεγουσιν· “Αδυνατον τουτο. γραµµατεις και φαρισαιοι ! Ουαι υµιν οδηγοι τυφλοι τυφλων. Ω της αναισθησιας και του απυλωτου στοµατος. αδυνατον! “. µαλλον ειπειν. ον ο Χριστος ηµιν ηνοιξε. ως δια του εσοπτρου η του προσωπου εµφερεια-. Αλλα περι εκεινων λεγω και εκεινους ονοµαζω αιρετικους. Οι τοινυν τουτο αδυνατον ειναι λεγοντες ου µερικην τινα αιρεσιν κεκτηνται. . ειτα και γραψαντες εις νουθεσιαν ηµων κατελιπον. κλειουσι και την προς εκεινον ανοδον. Οι ταυτα λεγοντες τον ουρανον. ουτοι αδυνατον φασιν καθ’ εκαστην πενθειν και κλαιειν τινα. αλλα πασας. Προς ους εικοτως ο ∆εσποτης µεγαλοφωνως φησιν· “Ουαι υµιν. Εις µατην. Ανωθεν γαρ εκεινου του επι παντων Θεου προς τη πυλη οιονει του ουρανου ισταµενου και διακυπτοντος και υπο των πιστων ορωµενου και δια του αγιου Ευαγγελιου βοωντος και λεγοντος· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι καγω αναπαυσω υµας”. επειτα θεωρητικωτατον τε οµου και θεοπτην. αδυνατον ηµιν εργω ταυτα ποιησαι και απαραλειπτως φυλαξαι. διακοπτουσιν. Ο τουτο λεγων ανατρεπει πασας τας θειας Γραφας. εν τω φωτισθηναι δηλαδη και λαβειν Πνευµα Αγιον και δι’ αυτου τον Υιον συν τω Πατρι κατιδειν. τους λεγοντας µη ειναι τινα εν τοις καθ’ ηµας χρονοις και εν µεσω ηµων τον δυναµενον φυλαξαι τας ευαγγελικας εντολας και κατα τους αγιους γενεσθαι πατερας· πρωτον µεν παντων πιστον και πρακτικον – δια γαρ των εργων η πιστις δεικνυται.

υστερον παντων εβοησε· “Παντες δακρυα. και πολλα εν µεσω απαριθµησαµενος. ως παρα της θειας Γραφης ακηκοα. Ει ην αδυνατον. υπερ ων αυτος ο Μονογενης Υιος του Θεοου το αιµα εκενωσεν. Μη τι ουν διεστειλατο η διεχωρισεν εν τουτω των αλλων τινας. ∆ια γαρ του βαπτισµατος αφειλεν ο Θεος παν δακρυον απο προσωπου της γης.ινα και αξιως καθαψωµαι υµων. εκχεας το Πνευµα το Αγιον αυτου πλουσιως. οτι τινες ελαχον φυσεως σκληρας και ουκ αν ποτε δυνηθειεν κατανυγηναι και . Αλλα. απεριτµητοι ταις καρδιαις και τοις ωσιν . Φησι γαρ· “Προσφερετω τις. καν το πραγµα µη λεγε ειναι αδυνατον. Ανθρωποι γαρ υπηρχον κακεινοι.µιαρας εκπεµποντος κατα του Θεου του Υψιστου φωνας και τα του Χριστου προβατα ποιουντος γινεσθαι θηριαλωτα. ει µη προαιρεσιν εις το αγαθον. εδακρυσαν· ουχι ενωδυνα και επιπονα δακρυα. ∆ιατι γαρ. και εν αυτω τω βαπτισµατι ηλικιωται τινες βαπτιζοµενοι. παντες καθαρσιν. ο δε τοδε”. και γενησεται σοι πηγη δακρυων η νυνι πετρωδης υπαρχουσα ψυχη. ως και ηµεις. Ο γαρ τουτο λεγων απαρνειται την καθαρσιν· χωρις γαρ δακρυων ουκ ηκουσθη απο του αιωνος καθαρθηναι ψυχην του ρυπου της αµαρτιας. ως µοι και η θεολογος συµµαρτυρησει φωνη. Ταυτα τοιγαρουν κτησαι και αυτος. και τοις µεν ως δυνατον ειναι τουτο εφησε. απονητι πως και αψοφητι δια των οφθαλµων ταυτα κενωσαντες. Μη. ουδ’ αν εκεινοι ταυτα κατορθωσαι ποτε ηδυνηθησαν. Ει δε συ µη θελεις θλιβηναι και στενοχωρηθηναι. την µετα το βαπτισµα αµαρτησασαν. Οι ουν καταξιωθεντες ποτε εν πειρα τοιουτων δακρυων γενεσθαι τα ειρηµενα γνωρισουσι και αληθη ταυτα ειναι (380) συµµαρτυρησουσιν. παντες αναβασιν και το τοις εµπροσθεν επεκτεινεσθαι”.. τοις δε ως αδυνατον. αδυνατον. ο µεν τοδε. ειπε µοι. Οντως καλως περι των τοιουτων ο θεοπατωρ (379) λεγει ∆αυιδ· “Υιοι ανθρωπων. τη επελευσει κατανυγεντες του Πνευµατος. ως υµεις φατε ασυνετως . ∆ια τινος δε αλλου οι αγιοι επι της γης ελαµψαν και φωστηρες εν κοσµω γεγονασιν. σπουδην τε και υποµονην και ταπεινωσιν και αγαπην προς τον Θεον. οι οδοντες αυτων οπλα και βελη· και η γλωσσα αυτων µαχαιρα οξεια”. και ουδεν πλεον ηµων εκεκτηντο. αλλ’ ενεργεια του Αγιου Πνευµατος και δωρεα τη εκεινου γλυκεα υπερ µελι.

φυλαξατω το µεγα τουτο δωρον. και µηδεις της τοιαυτης εργασιας αµελειτω. Ει δε τις απεγνωκως της εαυτου σωτηριας επι κλινης ραθυµιας ανακειται.οκνω γαρ ειπειν καθ’ ωραν. τουτο ειπεν η εγραψεν. Ως δε και ο αγιος πατηρ ηµων ελεγε Συµεων ο Στουδιωτης. αλλα σπουδη τη καλλιστη προς τας εντολας χρησαµενος του Θεου. ουδε ζην λεγεται· κλαυσαν δε δεικνυσιν αυτοθι οτι συνεποµενον η φυσις εχει απο γεννησεως το πενθος οµου και τα δακρυα. Οτι δε εκ φυσεως το κλαιειν πασιν ηµιν προσεστιν. εν ακακια ψυχης και απλοτητι. ει αρα και σωθηναι βουλεται και εις την µακαριαν ζωην εισελθειν. εν υποµονη των πειρασµων και διηνεκει µελετη των θειων Γραφων. (381) Ως γαρ η τροφη και η ποσις αναγκαια εστι τω σωµατι. ασυλον εν τη εαυτου καρδια. ουτε ετερος τις των αγιων. αυτα τα γεννωµενα βρεφη σε διδαξατωσαν. Ο γαρ τουτο λεγων αυτην ηµιν πασιν αποκλειει την πυλην της βασιλειας των ουρανων. µετανοων αει και διαπαντος των οικειων µνηµονευων σφαλµατων. µηδεις οκνω και ραθυµια του τοιουτου καλου στερησειεν εαυτον. Μη γενοιτο! Ουτε φυσις ανθρωπου εστι µη φυσικως εχουσα µαλλον τα δακρυα και το κλαιειν και το πενθειν. διατηρων αυτο εν ευτελεια και ταπεινωσει. οτι µετα του τοιουτου κλαυθµου οφειλει και ζησαι τον παροντα βιον ο ανθρωπος και µετ’ αυτου συναποθανειν. Αµα γαρ τω προελθειν της γαστρος και πεσειν επι της γης κλαιουσι. παρακαλω. Ει γαρ µη κλαυσει το βρεφος. µηδεις το της φυσεως αγαθον απαρνησηται. και τουτο σηµειον ζωης ταις µαιαις και ταις µητρασιν ενδεικνυται. λιµω την ψυχην διαφθειρεται και απολλυται. ινα µη δοξω βαρυς ..κλαυσαι. ουτω και τα δακρυα τη ψυχη. καθως αποδεδεικται. µηδεις κακια και πονηρια και υπερηφανια ψυχης αλαζων γενηται και εις αντιτυπιαν λιθου παρα φυσιν µετενεχθη. ωστε ο µη καθ’ εκαστην κλαιων . ουτε ο αγιος ουτος. Ει τοινυν συνεποµενον εστι το φυσει το κλαιειν οµου και τα δακρυα. επειδη το της γενησεως δακρυον δηλωτικον εστι των δακρυων της παρουσης ηµων ενταυθα ζωης. Ανελε γαρ τα δακρυα και συνανειλες τουτοις την καθαρσιν· καθαρσεως δε διχα ουδεις ο . τουτο και ο µεγας Γρηγοριος ειρηκε. καν µη λεγετω και τοις σπουδαιοις τουτο ειναι αδυνατον.

Που των ασπασµων η προτιµησις. Ει δε ταυτα ουτως επακολουθει τοις µη πενθουσι κατα την εντολην του Κυριου. Που οι αναλαβοι οι περιφανεις. τω τριβωνιω µονω και τω κουκουλιω και αναλαβω . Που οι της πρωτοκαθεδριας αγωνες. Που τα ευειδη σανδαλια και στερρα. Αλλα θαρσειτε. Που τα στιλβοντα παλλια και διαφανη. Που τοτε ο τυφος και η αλαζονεια ηµων και το αρχειν και αρχεσθαι. Ως γαρ ασπις κωφη και τα ωτα βυσαντες και υµεις. ουδεις οψεται τον Θεον. το καθ’ υµας. Που των αρχοντων η απαντη. που εσται τοτε η τα σωµατα ηµων καλυπτουσα και κοσµουσα στολη. Ει δε οσον ουπω εις παντας τουτο γενησεται. (382) ηργησαν των αγιων απαντων αι κατηχησεις. Που οι λωροι. ειτε αγαθον ειτε πονηρον. Πασα Γραφη θεοπνευστος ανωφελης εις υµας τους ουτω εχοντας και φρονουντας.οι δε και τω βαθυτατω και σεµνω πωγωνι – την σωτηριαν των ψυχων υµων. οι γυναικειαις ζωναις παροµοιοι. Που . γεγονεν. ινα ληψηται εκαστος τα δια του σωµατος προς α επραξεν. Που αι ευρυχωροι κελλαι και ως παστοι κεκελλωπισµεναι λαµπρως. Που οι νυν κολακες και εµπαικται οι αγιους ηµας αποκαλουντες και την τριβον των ποδων ηµων εκταρασσοντες. χειρων αυτη η αιρεσις. (383) εν αις των αλλων προτερευειν νοµιζοµεν. Που η αγιωσυνη ην εχειν νυν νοµιζοµεθα η νοµιζοµεν. ουδεις ο υπο του Κυριου µακαριζοµενος.σωζοµενος. ως οιοµαι. γυµνοι και τετραχηλισµενοι – ει και µη ακουειν εθελοιτε καθ’ εκαστην εκβοωσης υµιν µεγαλα της θειας Γραφης – παραστησοµεθα τω βηµατι του Χριστου.ινα και τουτο ειπω – το προλαβειν τον αδελφον και των προκειµενων λαβειν τα πλειω και τιµιωτερα. πως ουχ αιρετικων παντων. Αλλα γαρ δια κενης. Που τα δειπνα τα πολυτελη και βραδεα τα αριστα και αι εν τουτοις ακαιροι οµιλιαι. ειπε µοι. επιγραφεσθε και τουτοις θαρρουντες εγκαλλωπιζεσθε. Που οι επηρµενοι θρονοι και οι εκ τουτων δοκουντες ειναι των . Που των διακονιων και διακονητων η προτιµησις. αι προς το πενθος ηµας αει εκκαλουµεναι. οπερ εγω πρωτος και οι ως εγω πασχοµεν µαταιοι. ως ορω. Που τα µεγαλα τοτε ονοµατα. ηργησε των αποστολων το κηρυγµα. Που ο ακρατης και ασεµνος γελως. λοιπον η του Θεου συγκαταβασις και αναβασις γεγονεν. Που η των τραπεζων πολυτελεια.

πασων δε των αρετων εργατης γενησεται δοκιµος. Οντως. οτι εκ δεξιων αυτου εστολισµενος τοτε σταθησεται. δι’ ων οιοµαι και δοκω πρωτος εγω ο ταλαιπωρος των αλλων περιφανεστερος γινεσθαι. εν δε τω αιωνι τω µελλοντι κατατρυφησει των απορρητων αγαθων του Θεου µετα παντων των απ’ αιωνος ευαρεστησαντων αυτω. Ο τοιουτος γαρ ως υπηκοος και ευγνωµων δουλος ελεηθησεται και ουχι µετα των ανηκοων κατακριθησεται. ευθυς του εργου αρχοµενος.αλλων περιφανεστεροι. κακεινο πολλη τη σπουδη εκλεξωµεθα. που συζητητης του αιωνος τουτου. Που των συγγενων η προσπαθεια. Που τοτε. Που η δοκουσα φρονησις των περιφανων εν τη γνωσει και τη σοφια του κοσµου. διδαχθωµεν εκειθεν και µαθωµεν τι εστιν. ινα επανιων ελθη και καθεσθωµεν αµα και περι της φοβερας ηµερας και ωρας εκεινης συµβουλευσωµεθα και παντα καλων – το δη λεγοµενον . σοφος. Που η περιδροµη και σπουδη του εν κατασχεσει γενεσθαι τινος η της µειζοτερας αρχης. ω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων. πενθων τε και κλαιων νυκτα και ηµεραν ενωπιον του Θεου. αδελφοι µου αγαπητοι. (385) . µεγας φοβος και (384) τροµος ληψεται εν τη ωρα εκεινη τους κατ’ εµε ραθυµους και χαυνους και οκνηρους. Που η οιησις και το δοκειν ειναι τι. ο υποκατω πασης κτισεως κειµενος νυν. και νυν µεν εκ παντων απαλλαγησεται των παθων. Μακαριος ο ταυτα ακουων και µη µονον στεναζων. µηδε ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος παρατρεχει τον χρονον αυτου της ζωης ανωφελως. Που η αντιλογια και ανυποταξια και το µη θελειν τινα του ετερου φανηναι δευτερον. ως πασα Γραφη διαρρηδην βοα. Που η ευστροφος τοτε γλωσσα και τα ως απο πηγης ρητορευµατα. Λογος Λ΄. Που των προς ηµας παραγενοµενων κοσµικων και αρχοντων η περιφανεια. ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν χαριτι του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. µαλλον δε νυν. “Μετανοειτε! “. ο ηµας ωφελησαι ισχυσει τοτε.εν εαυτοις ηµιν και εν ταις θειας Γραφαις κινησαντες και ακριβως ερευνησαντες. µεγαλη αναγκη. αλλ’ ο αµα τω ακουσαι του Κυριου λεγοντος. Μακαριος δε εστιν. αδελφοι. που γραµµατευς. Αµην. µηδεν οντων ηµων.

απελθετω κατω νευων (386) και προσεχων εαυτω. υπνον εις κορον υπνωσα. ινα µη ελθων ο διαβολος και εν τουτοις ενασχολουµενους ευρισκων υµας. Ο δε σκοπος του λογου εστι τοιουτος· εξερχοµενοι της εκκλησιας µη αρξησθε µετεωριζεσθαι εις µαταια και ανωφελη. ωσπερ τις ευθυς κορωνη τον κοκκον του σιτου εκ του πεδιου πριν η υπο την γην καλυφθηναι αιρουσα πεταται. επερισσευθην εν νοµισµασι τοσοις η τοσοις και εξοδιασας αυτα επι µαταιοις αναλωσα. επι απαλων στρωµνων ανεκλιθην. τραπεζων πολλων και πολυτελων απηλαυσα. οινου και αδηφαγιας πολλης. ενεπλησα µου την γαστερα κρεων. επαιξα τε οµου και εγελασα κατ’ εµου. τω πλησιον εφθονησα. ανεπαυσα το σωµα τουτο το γηϊνον. Ουτω γαρ κατα βραχυ δια των δοκουντων µικρων βαδιζοντες. Τις ουν οιδεν. εργαζοµενος δε και διακονων λεγετω εν εαυτω· “Ω ποσας ηµερας παρηλθον και χρονους της ζωης µου µετεωριζοµενος ο αθλιος και γελων! Ω πως εµαταιωθην ακουων µεχρι του νυν τας θειας Γραφας και µη καθολου γνους το εκ τουτων ωφελιµον! Τι µε ωφελησεν η παρουσα ζωη. πεπορνευκα. ουτω και αυτος αρη την µνηµην των λογων τουτων της κατηχησεως εκ της καρδιας υµων και παλιν διαµεινητε κουφοι και κενοι της σωτηριου διδασκαλιας· αλλα ει µεν τις εξ υµων εργοχειρον η διακονιαν επετραπη ποιειν και εργαζεσθαι. Συνηθεσι και φιλοις συνανεστραφην περιδοξοις και πλουσιοις και αρχουσι συνηυλισθην. Ιδου παρηλθον ετη της ζωης µου τοσα και τοσα. Ονοµα εν τω βιω περιφανες εκτησαµην. επι τα τελεωτερα προκοπτοντες ανερχοµεθα και ανδρες γινοµεθα τελειοι εν Χριστω. εψευσαµην. µετα ταυτα παλιν εκτησαµην ετερα.Περι µετανοιας και αρχης επαινετου βιου. Εφαγον επι ετη πολλα. ελοιδορησα. οπως δει τον µετανουντα καθ’ εκαστην ποιειν. Αδελφοι µου αγαπητοι. . Λοετροις εχρησαµην εις κορον και µυροις. Εν ω και περι δακρυων αµα και κατανυξεως. ιππους και ηµιονους επιβεβηκα. ει ζησοµαι εως της αυριον. ακουσατε µου των λογων την δυναµιν και ως εις αγαθην ουσαν υµιν συµβουλην προσδεξασθε ασµενως αυτην και ποιησαι προθυµηθητε εις κοινην εµου τε και υµων ωφελειαν. εκλεψα. Εκαλλωπισθην ιµατιοις.

ως αυτος λεγει. και ουκ ειµι αξιος ελεους τυχειν ολως ποτε παρα σου. ει τω τα παντα τρεφοντι ολον εµαυτον αναθησοµαι. τα εναντια τουτοις ως οι αγιοι πατερες καγω διαπραξοµαι. Τι γαρ. υπο της ξηρασιας στενοχωρουµενος. Και νηστευσω µεν επι τοσουτον αντι της προλαβουσης αδηφαγιας µου. του φοβερου και απροσιτου Θεου µου. Ιππους επιβαινειν και ηµιονους αποταξοµαι. ∆ια γαρ τουτο ουδε ετολµων προσελθειν η προσπεσειν σοι. ινα ολιγον υπνωσω και µη βουλοµενος. φιλανθρωπε βασιλευ. και παλιν οτι “χαρα γινεται εν τω ουρανω επι ενι . ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. Περιβαλουµαι ευτελη και τα πολυτιµα δωσω τοις πενησι. αξιος. ει µη ηκουσα της αγιας φωνης σου λεγουσης· (388) “Ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου. εως ου µηδε την γλωσσαν προς (387) συντυχιαν κινησαι µε δυνασθαι. εαν και αποθανοιµι. και δαµασθησεται παντως η αδαµαστος γλωσσα µου. “Ουτω γαρ ποιων. οιδα οτι ηµαρτον υπερ πασαν φυσιν ανθρωπων και αυτων των αλογων ζωων και ερπετων ενωπιον σου. εγειροµενος µεσονυκτιον. αλλα χαµευνια και ξηροκοιτια εµαυτον προθυµως εκδω.“Τι ουν µε τουτων απαντων ωφελησε µεχρι του νυν η εν τη εξοδω της ταλαιπωρου ψυχης µου ωφελησει µε. αρα δε ζην ειµι αξιος. Κυριε του ουρανου και της γης. επι κλινης στρωµνης µου ουκ αναβησοµαι. προσπεσω και κλαυσω εν θλιψει της αµαρτησασης ψυχης µου και προς τον Θεον εν στεναγµοις και δακρυσιν ειποιµι· ∆εσποτα. Οντως ουδεν! Λοιπον ουν µη µατην καν τας υπολοιπους διαξω ηµερας της ενταυθα ζωης µου. αλλα µην και εις στυγνοτητα και ωχροτητα και λυπην αµα τουτοις ελευσοµαι και του γαυριαµατος των λογισµων ελευθερωθησοµαι και του µετεωριζεσθαι και παιζειν και γελαν συν τουτοις ευκολως παυσοµαι. θλιψω δε την γαστερα εν πεινη και διψη. αλλα βαλλω απο του παροντος αρχην και παντα καταλιπων εκεινα. τους συγγενεις και φιλους και συνηθεις απαντας αρνησοµαι· ο γαρ πλεον του Θεου παντως τινα αγαπων ουκ εστιν αυτου εκεινου. σκορπισω συν αυτοις και οσον χρυσιον κεκτηµαι εις χειρας των δεοµενων· τι γαρ µοι και το µεριµναν περι τουτων απο του νυν. ει αυριον ο εχων εξουσιαν πασης πνοης απο του κοσµου τουτου κελευσει αρθηναι µε. Λοετρου ουχ αψοµαι.

Ειτα κατανοησον σεαυτον και ενθυµηθητι οσα ηµαρτες τω ποιησαντι σε Θεω και ποσα ετη εµακροθυµησεν επι σοι. Ταυτα τοινυν δι’ ολης της ηµερας διαλογιζεσθαι και βουλεσθαι οφειλει εν εαυτω ο αρτι τον κοσµον αποφυγων και µετανοησαι προθυµηθεις. επιγινωσκεις µου την ασθενειαν. και δια τουτο προς το σταδιον της αθλησεως αυτης εισελθων. και ουκ ωργισθη. αγαπητε. οτι εως κελευσεις ειναι µε εν τω βιω και τουτω τω σωµατι. προ του πλησιον σου γενεσθαι αυτον. αγαθε”. Πλην απο του νυν λογον σοι διδωµι. ειπου και µεσον ηµων εστηκε και τα επιπονωτερα παρ’ ηµων ακουσαι διψα και του εργου επειγεται της αληθινης µετανοιας απαρξασθαι. πεπωρωµενος ων και τετραυµατισµενος δεινως και εις πεταυρον αδου των εµων ανοµιων χαλεπως κειµενος. ουδε εις τα οπισω στραφησοµαι. µηδε επι πολυ καταγελασθαι µε εασης και καταπαιζεσθαι υπο του εχθρου. τον απο του παροντος δουλον σον. Προς γουν τοις ειρηµενοις. ουκ απεστραφη σε δια τας αµαρτιας σου. ∆εσποτα. . . αδελφοι.οπως ερχοµενου αυτου. την ταλαιπωριαν. ουκετι αψοµαι των µαταιων και πονηρων. εασας σε ζην και χαρισαµενος σοι απαντα τα προς απολαυσιν του σωµατος. ο µαθειν βουληθεις την τεχνην ταυτην των τεχνων της εναγωνιου ζωης και ασκησεως. ουδε τω θανατω η τοις δαιµοσιν παραδεδωκε του ολεσαι σε. Συ δε. ουκ εγκαταλειψω σε. Εσπερας δε εισελθων εν τω κελλιω. ∆ιο και (389) προς τοιουτον ποιησοµαι την παραινεσιν. ενδυµατα και σκεπασµατα και αυτην την κελλαν καθισαι. Αλλα γαρ µνησθεις και της περι του ασωτου υιου παραβολης ηνπερ ειρηκας. θαρρησας εις το πελαγος της σης αγαθοτητος προσηλθον σοι εν οδυνη και λυπη και στυγνοτητι της καρδιας µου. την ολιγοψυχιαν µου και τας µελλουσας µε τυραννειν και εκθλιβειν προληψεις. τροφην λεγω και ποσιν. καθισον επι της κλινης σου και απαντα τα ειρηµενα εν σεαυτω αναλογισαµενος ευχαριστησον εν πρωτοις οτι φθασαι κατηξιωθης το τελος της ηµερας και την αρχην της νυκτος. Κυριε. ο Θεος µου. Τουτων ουν απαντων αναµνηµονευσας καλως. και µη εγκαταλιπης µε. µηδε τροφης µεταλαβης εως εσπερας. Βοηθησον µοι. συ ο ευσπλαχνος προσελθων επεπεσας τω τραχηλω αυτου και κατεφιλησας αυτον .αµαρτωλω µετανοουντι”. προσπιπτω σοι..

Τις δε εστιν ο τροπος. και µαλιστα ει λιθωδης τις ει τη καρδια και προς πενθος βραδυς και ακατανυκτος. και πυρ εκπεµψει κατ’ εµου και . Μετα γουν το προευτρεπισαι. ου µονον ου µελλω ειπειν σοι και συµβουλευσασθαι τροπου προς µετανοιαν χρηζει. του θειου πατρος. αβασανιστως καταφανη. Ποιησον εν πρωτοις Τρισαγιον. Και ακουσον! Υποτιθητι σοι και ετερον τροπον θερµης ως αληθως µετανοιας. Και πειθετω σε τοιαυτα πολλα περιεχων ο “Περι µετανοιας” λογος της Κλιµακος Ιωαννου. τον οικον φηµι του Θεου. τυγχανων εν τω Θεω. ωσπερ ειρηται. και φοβηθητι λεγων εν σεαυτω· “Ουαι µοι τω ακαθαρτω και µιαρω! Μηποτε ιδων µε ο Θεος τας χειρας µου απλουντα αναιδως εµπροσθεν αυτου µνησθη µου των ανοµιων. Αλλα µη παραδοξον σοι και ασυνηθες τοις πσιτοις. θειον αξιωµα. αδελφε. ο µελλω σοι συµβουλευσασθαι. ακουσον ασκανδαλιστως και συνετως. Οτε δε ειπειν ελθης το Κυριε ελεησον και εκτειναι θελησης τας χειρας σου εις το υψος του ουρανου. και οσα ηµαρτες δι΄ αυτων και οποιων ποτε ηψω εργων ισως αισχρων δι’ αυτων. ουδενος ετερου (390) προς ανακλησιν επιδεηθη των ισταµενων. προς αυτον εµβλεψας τοις αισθητοις οφθαλµοις και προσχων αυταις και τη διανοια εαυτον επισυναξας. στηθι εις προσευχην ως κατακριτος. ον σοι πατρικως συµβουλευων υποτιθηµι. µνησθητι των φαυλων σου εργων. προευτρεπισον την κοιτην εν η µελλεις ανακλιθηναι. αλλα και ετερων µεθοδων πολλων και επινοων µετανοιας εις το εξιλεωσασθαι τον Θεον και ανακαλεσασθαι προς εαυτον. Ο µεν γαρ εαυτον φυλαξας µετα το βαπτισµα ασπιλον τω Θεω και το κατ’ εικονα διατηρησας τω ποιησαντι και πλασαντι αχραντον. Ο δε µολυνας εαυτον µετα τουτο πραξεσιν ατοποις και ανοµιαις και τον ναον του σωµατος αυτου. της µετανοιας. ειτα ειπον το Πατερ ηµων· και τουτο λεγων µνησθητι τις ων οποιον και τινα πατερα καλεις. οπερ δια της εφαµαρτου ζωης απωλεσε. προξενον σοι γενοµενον δια ταχους δακρυων και κατανυξεως.αναστα και το ψιαθιον θεις επι γης και µικρον τινα λιθον εις προσκεφαλαιον. ων επραξα δι’ αυτων. το της κοιτης ψιαθιον εν η µελλεις ανακλιθηναι. οικον ηδονων και παθων και δαιµονων ασωτως απεργασαµενος.

πεπραχας. Ισταµενος δε προσεχε σεαυτω. αλλα ευχη και (392) αναγνωσει καρτερησον. οσας νοησεις σεαυτον δυνασθαι. Αναµνηµονευων δε των εφαµαρτων σου πραξεων. µη υποχωρησης εως αν παρελθωσιν· ει δ’ ουν. Ουκ αρκει σοι οτι και ζης. Ειτα ραπιζε παλιν το πρωσωπον σου. Ει . µη εξελθης εκειθεν προ της εσχατης ευχης.”. Στρεψας ουν αυτας εις τα οπισω (391) και συνδησας. πονηρε και αθλιε. Συ δε ποσα ετη παρεκαλεσας τον Θεον η εδουλευσας αυτω. Και ει µεν τουτο γενηται. ∆ια ποιων σου εργων ηυτρεπισας προς υποδοχην αυτων σεαυτον. µη στραφης επι το ετερον µερος. του µη βλεπειν ωδε κακεισε και περιεργαζεσθαι τους αδελφους. αναξιον εαυτον ηγουµενος και της εκεισε µετα των αδελφων παραστασεως. εως ου το ξυλον κρουσει. στηθι παλιν συννους και τα προειρηµενα αναλογιζου εν σεαυτω. τιλλε τας τριχας σου. επι του ψιαθιου σου πεσων ανακλιθητι.” και ουτω µαστιξας σεαυτον ικανως. µη θλιβης. και ειπε· “∆ιατι τα και τα πεπεοιηκας. τυπτε σφοδρως και αφειδως σεαυτον λεγων· “Πως τα και τα. δησον τοτε τας χειρας σου εµπροσθεν και στηθι εν ιλαρα τη ψυχη. ως µετα αγγελων εν τω ουρανω. αλλα σεαυτω µονω και τη ψαλµωδια και ταις αµαρτιαις σου προσεχε. πως εκαστος ισταται η πως ψαλλει. Οτε δε εξυπνος γενη. αξιον δε πασης οντως κολασεως” και αλλα οσα η του Θεου χαρις δωη σοι του ειπειν. Μιµνησκου δε και της εν τω κελλιω ευχης. “ και παλιν στρεψον τας χειρας και ιστασο δεοµενος του Θεου. συρων αυτας. ειποτε και δωη ο Θεος ελθειν επι σε δακρυα και κατανυξιν. συντροµος.εκλειξει µε”. αλλ’ ειπε ταυτα προς εαυτον· “Η κατανυξις και τα δακρυα των αξιων και προς ταυτα ηυπρεπισµενων εισι. ως επι θανατον αγοµενος. Ταυτα ειπων και ευχαριστησας κατασφραγισαµενος προσωπον τε και στηθος και ολον το σωµα σου τω σηµειω του τιµιου σταυρου. αλλ’ ευθυς αναστας παλιν ευξαι τω προειρηµενω τροπω και µηκετι υπνωσης. εκ βαθους στεναξας ψυχης ειπον ελεεινη τη φωνη· “Ελεησον µε τον αµαρτωλον και αναξιον του ζην. και τοτε µετα παντων εις την συναξιν απελθε και στηθι εν τω ναω. µη συντυχης ολως εν τη συναξει τινι λογον αργον. ως ξενου τινος και επιβουλου σοι γεγονοτος εχθρου. Ποιησας δε ψαλµους δυο η τρεις νουνεχως και προσκυνησεις.

και φοβου µη τινι καταφρονητικως παραλειψης (393) δουναι τον ζωοποιον αρτον ητοι τον λογον. εαν υπεριδη σε. Ει δε και αυτος προτραπης εις αναγνωσιν. µη καταφρονητικως µηδε ραθυµως. τι και προσερχη παρακαλων αυτον. εγω του φιλανθρωπου. και τελειωσας την θειαν αναγνωσιν και την συνηθη µελλων εις αµφοτερους τους χορους βαλειν µετανοιαν. ως εκεινου αυτου σοι λαλουντος δια του αναγνωστου. Αντι σου τω πυρι τω αιωνιω παραδοθησοµαι. αλλα µεριµναν ολως τι εις ζωην της σαρκος αυτου. αλλα νουνεχως και νηφοντως ως ενωπιον του επι παντων βασιλεως Χριστου τα θεια λογια δια της σης φωνης ως δια χειρος τοις αδελφοις διανεµων. Ει δε µη πιστευεις οτι ελεησαι σε θελει µαλλον εκεινος πλεον η οσον προσδοκας συ. διορθωσαι σηµερον. αλλα της βασιλειας των ουρανων. ∆ιψυχια δε εστι το µη εις θανατον τελειως εαυτον εκδουναι υπερ της βασιλειας των ουρανων. µη ραθυµως µηδε εκλυοµενως τουτο ποιης.”. Εαν δε και κανοναρχησαι προσταχθης. αλλ’ ως υιους Θεου και αγιους απαντας λογιζοµενος. ει εσφαλης εν τινι. εαν εγκαταλειψη σε. µηδε εν διψυχια ταυτα ποιης! Τι δε εστι το εν δισταγµω και διψυχια. Το “ου” τουτο απιστιας εστιν. αγαπητε! ∆ισταγµος καρδιας εστι το λογιζεσθαι η ολως ενθυµεισθαι εν εαυτω οτι “Η ελεησει µε ο Θεος η ου. οφειλει . ει και τολµηρον ειπειν. Εξελθων ουν µετα την απολυσιν. αλλ’ εν τοπω κρυπτω υποχωρει και ιστασο ακουων. Προσεχε. ευ ισθι. ως ειρηται. εγω του ευσπλαχνου εγγυητης.δυνατον. ου λεγω σοι ταυτης εξω της εκκλησιας. εµαυτον υποτιθηµι αντιφωνητην! Αποθανουµαι εγω. ου βραδυνει Κυριος του ποιησαι ελεος αυτου µετα σου. του επι παντων Θεου. λεγε µυστικως εν τη καρδια σου προς παντας αυτους· “Ευξασθε και συγχωρησατε µοι. Τουτο µονον. µηδε εις αναγνωσιν καθισης. προσπεσων και τω εδαφει προσεγγισας την κεφαλην σου. Μονον µη εν δισταγµω καρδιας. αγιοι του Θεου”. ουτω διακεισο. Ταυτα τοιγαρουν ει εµµεινης ποιων. του Θεου και εκβληθηση εξω ως καταφρονητης. µνησθητι οπως την χθες ηµεραν διηνυσας και. ως αναξιος ων του εκδιηγεισθαι δια του στοµατος σου τας θεοπνευστους τοις αδελφοις σου Γραφας. τω αµαρτωλω και αναξιω του ουρανου και της γης.

∆ιο τουτο και ο Παυλος ειδως ελεγε και αει λεγει· “Εχοντες διατροφας και σκεπασµατα. υπο της ανωθεν χαριτος αυτα διδασκοµενος. προστεθησεται υµιν”. µετα µονου αρτου και υδατος αποτρεφεσθαι καθ’ εκαστην και ζην. ερευναν τε τινα τα βοηθουντα και συνεργουντα εις το πενθειν και κλαιειν και κατανυσσεσθαι και µετα σπουδης αυτα διαπραττεσθαι. και παλιν· “Ινα εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου εχοντες. αγαπητε αδελφε. ινα µη εαυτον δια τινος µηχανης αποκτεινη και αυτοφονευτης γενηται. Ει ουν ταυτα Θεου συνεργουντος σοι ποιησειας. οιον η κρηµνω ριψας εαυτον η αγχονη χρησαµενος η ετερον τι εναντιον διαπραξαµενος. των µεγαλων πατερων. και µαλλον εκεινος ευεκτει η οι των αβροτερων τραπεζων απολαυοντες. οπως προσελθειν σε δει τω Θεω και οποιαν αυτω επιδειξασθαι την µετανοιαν. εαν ακουσης µου και αγαπησης την µετανοιαν και κατανυξιν· ει δε µη θελησης ακουσαι µου και τα ειρηµενα . τα εις χρειαν δηλονοτι του σωµατος υµων επιτηδεια. και Πνευµατος Αγιου κοινωνον αυτον απεργαζεται. αλλα η χαρις του Θεου δια σε και την σην σωτηριαν δεδωκε µοι ταυτα ειπειν. εγχρονιζοντος σου εις το εργον τουτο της µετανοιας. Και ταυτα µεν. µηδεµιαν φροντιδα προειτω κατα το λογιον· “Ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου (394) και ταυτα παντα. αλλα µηδε προτιµας εν µηδενι εαυτον η το της σαρκος ολως ποιειν θεληµα. µη ωµεν πεποιθοτες εφ’ εαυτοις. και χαρισθησεται σοι ου µονον δακρυων πηγη. κατ’ ολιγον αυτος συ νοησειας ετι µειζοντα αλλα µυστηρια. αλλ’ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. Ιδου τοιγαρουν ειποµεν σοι. ου µονον δε αλλα και Αντωνιου. δι’ ων οιδε τρεφεσθαι το σωµα και ζην. τουτοις αρκεσθησοµεθα”. συντοµως εις προκοπην φερει (395) τον ανθρωπον και εις καθαρσιν και απαθειαν. ∆υναται γαρ ο εναγωνιον εχων τον βιον και ζων κατα το Ευαγγελιον. αλλα και παντων παθων δια των τοιουτων πραξεων αλλοτριωσις.φυλαξασθαι ο εµπονως µετανοων. Το γαρ ζητειν αει µετανοιαν και κατανυξιν. µηδε επιλαθη της καλης συµβουλης εµου του αµαρτωλου· ου γαρ επραξα ταυτα και απο πραξεως εµης ειπον σοι. Των δε λοιπων. Σαβα και Ευθυµιου. ισον αποκαθιστησι. Μη ουν αποστης εως της εσχατης σου αναπνοης.

µηδε λεγετω· “Τοσους η τοσους απο των εµοι υπαρχοντων χρυσιων ενεδυσα γυµνους.εγνωκας. εµαυτον δε περιΐδω γυµνον και πενητα και εις τα εσχατα της πενιας γενοµενον και ουτω µελλοντα εν πενια των αγαθων αποθανειν και τω βηµατι του Χριστου παραστηναι τω φοβερω. µηδε παραµυθου σεαυτον διακενοις εννοιαις. ειπε µοι. Ετιλλας σταχυας εξ αυτων.οµως εστω εµων -. και νυν εισηλθον εις τοδε το µοναστηριον και απεκαρην η και προαποκαθαρθεις καθηµαι εν ενι κελλιω. εσπειρας. παντα µου διεσκορπισα. µετα χαρας συλλεγων α κοπω και πονω πολλω εσπειρας.εργον αδιαλειπτον κτησασθαι. αγαπητε. ευ ισθι. Ει ουν ταυτα οιδας. περικυκλευσας τα περατα και εις τα εσχατα της θαλασσης γενοµενος. αφικοµην εις τοδε το ορος. ποιων τοσας η τοσας ευχας· και µετα τουτων σωθησοµαι και αρκετον µοι εστι! “. διψωντας εποτισα. τι µοι το οφελος. Ιδων δε τουτον. ετριβολησας. αφρονως τουτο ποιων. ετραφης αρα εις κορον και δυναµιν ελαβες. εχω τοσους χρονους η τοσους”. µητε συ µητε ετερος βλασφηµειτω και λεγετω τουτο αδυνατον. ως εν υποδειγµατι λεγω. Ιδε ουν. εψωχες (396) ταις χερσιν. Εγνως αρα τον σπορον προκυψαντα εκ των λαγονων της γης. οστις ει. µηδε απαριθµειτω µοι διαδοσιν και διασκορπισιν πλουτου και χρυσιου. Μη τοινυν απατα σεαυτον. πεινωντας εθρεψα. Ει δε αγνοεις και αυτα τα παρ’ εµου σοι λεγοµενα και ουδε ει εσπαρη εν τη γη σου τι των κρειττονων καρπων – λεγω δη εν τω χωριω της καρδιας σου . εις το ορος ανηλθον των Ελαιων. Ταυτα γαρ παντα καλα και λιαν καλα. ινα γυµνον ιδης τον καρπον των πονων σου. τον του Κυριου ταφον κατελαβον. Ενδεδυµενους ηµας δει και εστολισµενους του βιου τουτου και του σωµατος εξελθειν. τι ωφελησας. αδελφε. Εγνως λευκα σου της ψυχικης γης τα ληϊα και προς θερισµον ετοιµα. ει γε και βουλοιµεθα εν τω γαµω τω . αλλα σπορος εισιν. εισηλθον εις τοδε το σπηλαιον. Εγνως αυξησαντα. την χωραν ενεωσας και εδιβολησας. Εγνως σταχυας φθασαντας. προσκυνω σου τους ποδας και κατασπαζοµαι και τα ιχνη τουτων καταφιλω· ου γαρ ειµι αξιος το προσωπον σου ασπασασθαι. µηδε οτι· “Εξηγορευσα. Και χαιρε και αγαλλια. Παντως ουδεν! Αν γαρ ελεησω τον κοσµον απαντα εκ των ουκ εµων .

Η τι δωσει ανθρωπος ανταλλαγµα της ψυχης αυτου. ουκ ην µοι κρεισσον µη γεννηθηναι µηδε πεσειν επι γης. Πνευµα Αγιον ληψωµαι· τουτο γαρ εστιν ο σπορος Χριστου. Ναι οντως. ο δε ευρων αυτην απολεσει αυτην “. ω φιλοι και αδελφοι. την συµµετριαν του λογου πραγµατευοµενοι. τα δ’ αλλα απαντα τουτου χωρις ουδεν ωφελουσιν. και Θεος! Εαν δε πασαν αυθις την υπο τον ουρανον γην περιελθω ως µιαν οικιαν και ουδεµιαν καταλιπω χωραν η πολιν η εκκλησιαν. την δε ψυχην αυτου ζηµιωθη. τι µοι το οφελος των λοιπων απαντων. δι’ ου συγγενεις αυτου γινοµεθα οι πενητες ηµεις και βροτοι. κρεισσον µοι κατα πολυ ην! Τι ουν ποιησω. (397) της δε βασιλειας αποπεσω των ουρανων. Εαν γαρ µη εαυτους ευρησωµεν τας ψυχας ηµων κεκαθαρµενας και πληρεις φωτος. Αυτος δε ο Θεος. ινα µη ταυτης εκπεσω. ος εαν πεση εις την γην την καλην καρποφορει εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. η αναπνευσαι τουτον δη τον αερα και τον ηλιον οφθαλµοις κατιδειν. Ει ουν εγω µη απολεσω την ψυχην µου τω προτερω τροπω. εαν µη παντα και παντας αφεντες εαυτους ηµας µονους επισκεψωµεθα. η αληθινη Σοφια. και τουτο αυτο εστιν η βασιλεια των ουρανων. κατηχησει ταµιευσοµεθα.βασιλικω συνανακλιθηναι τοις φιλοις του βασιλεως. Συ γαρ ει ο οδηγος και φωτισµος . ως ειρηκα. αδελφοι. εις θανατον εµαυτον εκδεδωκως δια τον Χριστον. ηγαπηµενοι δουλοι Χριστου. εαν τον κοσµον ολον κερδηση. Ουδεν οντως. ουδεν ηµας ου µη ωφελησει. Ο Χριστος. ω αδελφοι. και παλιν ευρω αυτην ζησασαν την ζωην την αιωνιον. Αν τα προειρηµενα απαντα διαπραξαµενος.” και παλιν· “Ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου ευρησει αυτην. ο καταξιωσας γενεσθαι διδασκαλος ηµων των αµαρτωλων. Εν ετερα τουτο. (398) Τι δε εστι το εαυτους επισκεψασθαι. αυτον διδαξον µε ειπειν εµαυτω τε και τοις συνδουλοις και αδελφοις µου τα προς σωτηριαν ψυχης. καθως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Τι ωφελησει ανθρωπος. ουδεν ηµας ωφελησει των αλλων απαντων η εργασια. ινα µη γυµνοι τοτε ευρεθωµεν. εν η ουκ εισελθω και προσκυνησω και ευξοµαι και τα εν αυτοις καλως ιστορησω και ακριβως. Τι δε εστιν ο εγω και παντες οφειλοµεν επενδυσασθαι. ουδε του αιωνιου πυρος εξελειται.

των ψυχων ηµων. Αλλα γαρ προσεχειν δει και ταις θειαις Γραφαις. η αµελω και καταφρονω αυτης και ταυτην ου διαπραττοµαι. κακεινων αναγινωσκοµενων βλεπειν οφειλει ο ανθρωπος εαυτον. ο διδους λογον ηµιν εν ανοιξει του στοµατος και ρηµα τοις ευαγγελιζοµενοις δυναµει πολλη. το προσχειν και εαυτον επισκεψασθαι. ειπειν επειγοµενοι τι εστι το εαυτον επισκεψασθαι· νυνι δε δια της παρουσης κατηχησεως αποδουναι ηκοµεν το χρεος υµιν του λογου. γεγονεν παντων ενοχος”. εως αν παντα γενηται. Μνησθηναι ουν οφειλει οπως διερχεται τας ηµερας αυτου. πταιση δε εν ενι. επαυξηση και επιτεινη την εργασιαν αυτου· ει δε αµελως. εν τω λεγειν καθ’ εαυτον· (400) “Μηποτε τηνδε η τηνδε την εντολην παρηµελησα. γεγραπται γαρ· “Εαν τις τον νοµον ολον τηρηση. Και εαν καλως µετανοη. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. εν ποιοις εστιν. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. Ακουει λεγοντος του Κυριου· “Μετανοειτε. Οιον τι λεγω. κατανοειν τε και καταµανθανειν ως εν εσοπτρω την εαυτου ψυχην. . Και γαρ ως εν ταις θειαις ακουω Γραφαις. (399) Περι του πως δει εκαστον επισκεπτεσθαι και τα καθ’ εαυτον επιµελως ερευναν. διορθωσηται. Αµην. τα κατηχηθεντα τοτε ελλιπη κατελιποµεν. Οµοιως δε και το εαυτον επισκεπτεσθαι τοιουτον εστιν. οτι ο εχων εν µονον παθος εις την βασιλειαν των ουρανων ουκ εισερχεται. Λογος ΛΑ΄. το καθ’ εαυτον ειπειν· “Μη τι γε αρα το οιονουν παθος κατεχη µε. ως τηνικαυτα προειποµεν. ως επι τουτο τεθεντες και αει χρεωστουντες διδοναι τη αγαπη υµων του λογου το σιτοµετριον. Και πως τα εαυτου αντιπαρατιθεναι χρη ταις εντολαις του Χριστου. δια το µη τον λογον µηκυνειν επι πολυ. Το προσχειν εκαστον εαυτω τουτο εστι. και παλιν· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω ποιειν τους ανθρωπους. Αδελφοι και πατερες. εν τη προλαβουση κατηχησει. Τι ουν εστιν. λεγει γαρ ο Χριστος και Θεος· ”Ιωτα εν η µια κεραια απο του νοµου των εντολων µου ου µη παρελθη. και σοι την δοξαν αναπεµποµεν νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.

ο γαρ τοιουτος εν ουδενι ανεχεται παραβασιν ιδειν της εντολης του Θεου. ευδηλον οτι ου µη παρελθη ηµιν ηµερα η µια νυξ ανευ δακρυων και πενθους και κατανυξεως. αλλ’ ως εκεινος αµαρτανων υπερ των αµαρτανοντων αδιαλειπτως θρηνει . εισερχοµενος εν τω ταµιειω της ψυχης η της κελλης αυτου. ως πασαν απολεσας την εαυτου ζωην. ατιµιας και εξουδενωσεως. ει πραος οντως εστιν .· ειθ’ ουτως. Εαν γαρ ταπεινοι απο της µετανοιας γενωµεθα. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων”.Παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευµατι. ει καθ’ ηµεραν πενθουµεν. ωσπερ ηλιον αυτον δικαιοσυνης ακουεις καλουµενον. τιµας δε αρχοντων ως αισχυνην ταυτα λογιζεται η ουδολως των ανθρωπινων τιµων επαισθανεται. οτι ολως µικρον ελυπηθη και ουχι µετα χαρας µαλλον τα συµβαντα εδεξατο. ει αρα και εστιν η αρετη αυτη εν αυτω της ταπεινωσεως η ου· ο γαρ ταυτην κεκτηµενος φερει παντα αλυπως και αβαρως. και ουτω βλεπειν εις εαυτον. (401) λυπειται και κλαιει. Ωσπερ γαρ φλοξ πυρος υπο υδατος. Και σκοπει πως ου λεγει οι πενθησαντες. Ο γουν πεινων αυτον και διψων. Και παλιν· “Μακαριοι οι πραεις”. ει την δικαιοσυνην πεινα και διψα του Θεου· εστι γαρ και δικαιοσυνην τινα µετιοντα ευρειν. µη πεινωντα µηδε διψωντα αυτην· δικαιοσυνη γαρ ο Θεος εστιν. εις ακινησιαν µετατεθηναι και ελθειν το θυµικον της ψυχης αυτου. µη κεντουµενος εν τινι των γινοµενων την καρδιαν αυτου. και ουτω προσπιπτων τω Θεω εξοµολογειται αυτω. υβρεως φηµι. αλλ’ ου τελειως ταρασσεται· υπερ δε του κεντηµατος µαλλον εκεινου της καρδιας αυτου. Ειτα παλιν ακουει· “Μακαροι οι πενθουντες”. τον κοσµον ολον και τα εν κοσµω ηγειται σκυβαλα. Τις δε καθ’ εκαστην πενθων οργιλως ζων διαµεινη και µη πραΰς γενηται. ∆ιο βλεπειν οφειλει τις και εν τουτω εαυτον. Οφειλει τοινυν εξεταζειν και δοκιµαζειν αει εαυτον εις παν συναντηµα ευτελες. . µαστιζει εαυτον και ευτελιζει. ουτως υπο του πενθους και των δακρυων ο θυµος της ψυχης σβεννυται· και τοσουτον ως χρονισαντα τινα εν τουτω. αλλ’ οι αει πενθουντες· σκοπειν ουν και ενταυθα οφειλοµεν. Ει δε και µικρον κεντηθη.

Ει δε µη ταυτα γενηται. ειδως ως ατε Θεος και νοµοθετης ηµων. οιτινες και οταν εχωσιν ελεουσι τουτους εν ιλαροτητι και τα προς σωτηριαν ψυχης παντας αφθονως υποµιµνησκοντες. και τηνικαυτα (403) ως ειρηνοποιος παρα του Θεου µακαριζεται· “Μακαριοι γαρ. και γινεται ειρηνη αναµεταξυ του Ποιητου ηµων και Θεου και της πρωην εχθρας ουσης αυτω ψυχης. τις ο κατακρινων. ον ουχ εωρακας.(402) Και αυθις· “Μακαριοι οι ελεηµονες”. Ουτοι εισιν οι υπο Κυριου µακαριζοµενοι. οι αληθεις ελεηµονες· διο και εκ της τοιαυτης ελεηµοσυνης. Ει δε αγαπαν αυτον ου δυναµεθα η µαλλον ειπειν ου βουλοµεθα. φησιν. ως δια βαθµιδος τινος. ουτε πραεια τελειως γινεται. οι τω ελθοντι δουναι ειρηνην τοις εγγυς και τοις µακραν εαυτους γνωστως καταλλαξαντες. Οι τα χρηµατα διδοντες και διατρεφοντες πενητας. ουτε διψα τον Θεον. εις την της ψυχης τελειαν ανιοντες φθανουσι καθαροτητα. ου! Αλλα τινες. των δε πτωχων και χηρων και ορφανων και των εν ασθενεια νοερως αει µεµνηµενοι. ουκ αγαπας. πολλακις δε και ορωντες και συµπαθουντες τουτοις και υπερ αυτων θερµως κλαιοντες. ουτε αενναως πενθει. την ζητουµενην ειρηνην αποτελεσαντες και υιοι Θεου γεγονοτες. οι ειρηνοποιοι. ουτως ειπων· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια. οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. “Θεος δε ο δικαιων. Ει δε τον αδελφον σου συ. ουδε καθαρως το προσωπον εν εαυτη ποτε του ∆εσποτου θεασεται· η δε γενοµενη τοιαυτη ορα τον Θεον εκ παντος και καταλασσεται αυτω. οτι ει µη εις τοιαυτην ελθη διαθεσιν η ψυχη ηµων. ουτε των παθων καθαιρεται. Οι τοινυν ιδοντες αυτον. τω ειρηκοτι πειθοµενοι· “Αδολως τε εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι”. τω καταλλαξαι ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και ενωσαι ελθοντι τα διεστωτα εις εν. Αρα τινες εισιν οι ελεηµονες. πως δυνασι αγαπαν. Ενθεν τοι και απο ταυτης ο Θεος τους καθαρους εµακαρισε την καρδιαν. ουτε ως εσοπτρον καθαρον γινεται. ευδηλον οτι και αυτω αληθως κατηλλαγησαν. οτι αυτοι υιοι Θεου κληθησονται”. τον Θεον. Αλλα . οιος ην ο Ιωβ λεγων· “Εγω δε εκλαυσα επι παντι αδυνατω”. δηλον οτι ουδε κατηλλαγηµεν αυτω. Οι πτωχευσαντες δια τον πτωχευσαντα δι’ ηµας και µηδεν εχοντες δουναι. τουτεστι µεταδουναι ηµιν Πνευµατος Αγιου και λαβειν αυτον σαρκα την ηµετεραν.

οταν ονειδισωσιν υµας και διωξωσι και ειπωσι παν πονηρον ρηµα καθ’ υµων ψευδοµενοι ενεκεν εµου. παρακαλω. ευχαριστησωµεν τω ∆εσποτη Θεω και εις το εξης ασφαλως ταυτην φυλαξωµεν· ει δε µηπω ταυτης εµνησθηµεν η αυτην πεποιηκαµεν. κλαιων τε και καθαιροµενος βλεπει τον Θεον και αυτω καταλλασεται και γινεται τω οντι ειρηνοποιος και υιος αυτου του Θεου κληθηναι καταξιουται.σπουδασωµεν ιδειν και καταλλαγηναι και αγαπησαι αυτον. Τινος ουν ενεκεν εσχατον τεθηκε τους δεδιωγµενους και ονειδιζοµενους. δραµωµεν. ει οιον τε. και ει µεν ευρεθωµεν αυτην εκπληρωσαντες. ως ειποµεν. Χαιρετε και αγαλλιασθε. και προστασσει µετ’ εξουσιας επιφωνων αυτοις το “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. λοιδορουµενος τε και υβριζοµενος και παν πονηρον ρηµα κατ’ αυτου λεγοµενον ακουων. Ειτα παλιν ακουει λεγοντος· “Μακαριοι οι δεδιωγµενοι ενεκεν δικαιοσυνης”. τας εντολας διερχοµενοι και εν µια εκαστη αυτων εαυτους ηµας εξεταζοντες και κατασκοπουντες ορωµεν. Ο γουν τοιουτος δυναται και διωκοµενος και τυπτοµενος και ονειδιζοµενος. επειδη “παντες οσοι εν Χριστω θελουσι ζην διωχθησονται”. αλλα πασας. ανακρινειν και διερευνασθαι µηδεποτε παυσωµεθα. εξ ολης ψυχης. Ουδαµως! ∆ιο ουν. ει ενεκεν εντολης εδιωχθη Θεου. παση σπουδη εαυτους ηµας καθ’ ηµεραν και καθ’ ωραν. ως αυτος ενετειλατο. εως .ινα σοι παλιν δευτερων τα αυτα ειποιµι -. Ο δε µη τοιουτος γεγονως µηδε την ενυποστατον χαραν εντος αυτου πλουσιως κτησαµενος. πως αµνησικακως αρα ταυτα παντα υπενεγκειν δυνησεται. υποµενειν µετα χαρας και αφραστου αγαλλιασεως. (404) Επειδη ο µετανοιαν αξιαν των εαυτου πληµµεληµατων επιδειξαµενος και ταπεινος εντευθεν γενοµενος . ∆ιο και επιφερων φησι· “Μακαριοι εστε. ως τα παθη παντων και τας θλιψεις και τας ασθενειας εαυτω οικειουµενος. και τουτο ειδως ο ∆εσποτης Θεος µετα αποφασεως ειρηκε· “Χαιρετε και αγαλλιασθε”. και πενθειν καθ’ εκαστην αξιουται και πραος γινεται και τον ηλιον της δικαιοσυνης απο ψυχης πεινα και διψα και ελεηµων αποτελειται και συµπαθης. και καταστοχαζεται ερευνων εαυτον. οτι ο µισθος υµων πολυς εν τοις ουρανοις”. αδελφοι. πατερες και αδελφοι µου. καθως φησιν ο αποστολος.

(406) Περι βλασφηµιας. ως αυτος ο ∆εσποτης διαρρηδην βοα. εντος ηµων ταυτην αει εξοµεν. φησι το ιερωτατον λογιον του Σωτηρος. τω δε εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµησαντι ουκ αφεθησεται ουτε εν τω νυν αιωνι. Πως δε τις τουτο ποιει. ως προειρηκαµεν ανωθεν. µαλλον δε ως υιοι Θεου αγιοι και εν πασι µιµηται του ιδιου Πατρος και Θεου· ου γενοιτο παντας ηµας της γλυκυτατης θεας αναπολαυσαι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Λογος ΛΒ΄. Αδελφοι και πατερες. και ουτω διαξοµεν ως αγγελοι επι της γης. καγω αναπαυσω υµας”. (407) λεγει ειναι τουτο απο της απατης του διαβολου· αλλα και ο τους υπο θειου Πνευµατος αγοµενους ως υιους Θεου. ουτε εν τω µελλοντι”. φηµι δη κατανυξιν η δακρυα η ταπεινωσιν η γνωσιν θειαν η λογον σοφιας της ανωθεν η αλλο τι χαριζοµενον υπο του θειου Πνευµατος τοις τον Θεον αγαπωσι -. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. τους τα προσταγµατα ποιουντας του Πατρος αυτων και Θεου. ισταται διακυπτων ο ∆εσποτης ηµων λεγων πασιν ηµιν· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι. καθα δη και Ιουδαιοι ποτε εις τον Υιον του . καθα φησιν ο µεγας Βασιλειος. Οποταν η γινοµενα θαυµατα τω Αγιω Πνευµατι η ετερον τις ορων θειον χαρισµα εις ενα των αυτου αδελφων -. λεγων υπο δαιµονων πλανασθαι. αιρεσιν νεαν εις την του Θεου εκκλησιαν ανακαινιζει. ευ οιδα. κακεισε γενοµενοι και αυτον ως δυνατον ανθρωπω ιδοντες και την βασιλειαν παρ’ εκεινου λαβοντες των ουρανων. και αυτος εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµει το ενεργουν εν αυτοις. Ζητησωµεν ουν τις εστιν η εις το Πνευµα το Αγιον βλασφηµια. Αµην. Βλασφηµια εστιν εις το Πνευµα το Αγιον το επιφηµιζειν τας ενεργειας αυτου τω πνευµατι τω εναντιω. αλλα και ο διαβαλλων τας ενεργειας του Πνευµατος και τω εναντιω ταυτας επιφηµιζων. ελαχιστοι κληθωµεν εν τη βασιλεια των ουρανων. Ουτω γαρ µιαν µιαν κατα µικρον ως βαθµιδα κλιµακος ανερχοµενοι. ινα µη (405) καταφρονησαντες αυτης.ταυτης δραξωµεθα και γενωµεθα αυτης εγκρατεις. “πασα αµαρτια”. φθασοµεν εις αυτην την πολιν του ουρανου. εν η. “αφεθησεται τοις ανθρωποις. Και οτι ο λεγων µη δυνασθαι τινα την παρουσαν γενεαν εν µετοχη του Αγιου γενεσθαι Πνευµατος.

εκ µεθης και δαιµονικης εργασιας ταυτα γινεσθαι λεγειν ου φριττουσι. ευθυς. καν περι θεωριας και απαθειας. µηδε Πνευµατος Αγιου τουτους καταξιουσθαι και υπ’ αυτου βαπτιζοµενους υιους Θεου και θεους εν γνωσει και πειρα και θεωρια γινεσθαι. καν περι ταπεινωσεως και δακρυων των εξ ενεργειας και χαριτος του Αγιου Πνευµατος εκχεοµενων. εκ πλανης δαιµονων ειναι ταυτα τολµηρως αποφαινονται και ουτε το του (408) Θεου κριµα. ουτως ουδε τον µετα το βαπτισµα αµαρτησαντα. Αλλα ταυτα ακουοντες τινες ουκ ακουουσι και βλεποντες ου βλεπουσι. εαν µη βαπτισθη ανωθεν και αναγεννηθη. Ως γαρ ουκ εστι τον µη βαπτισθεντα δι’ υδατος και Πνευµατος σωθηναι ποτε. ωσπερ εαυτων εξω γενοµενοι και πασαν θειαν Γραφην απο των ψυχων αυτων αποπτυσαντες και την εξ αυτων εγγινοµενην γνωσιν των διανοιων αυτων εξωθησαντες. καν περι φωτισµου ψυχης και νοος. εκβαλλει τα δαιµονια”. ωσπερ µη φεροντες την υπερβαλλουσαν αιγλην των λογων και δυναµιν. αρχοντι των δαιµονιων. Καθαπερ γαρ απιστοι και παντελως των θειων µυστηριων οντες αµυητοι. παντα δε τα υπο της θειας Γραφης µαρτυρουµενα εργα εκ Πνευµατος Αγιου και ενεργειας θειας γινεσθαι. και . ουτε την των ακουοντων αυτους βλαβην φριττουσι.Θεου· εκεινοι γαρ εβλεπον δαιµονας απελαυνοµενους υπο Χριστου και κατα του Αγιου Πνευµατος εβλασφηµουν και αναιδως οι αναιδεις ελεγον· “Εν Βεελζεβουλ. πασι δε αναιδην οι τολµητιαι διαµαρτυρονται µηδεν τοιουτον νυν εν τινι των πιστων παρα Θεου γινεσθαι. καν περι ελλαµψεως θειας ακουσωσι. καθως ο Κυριος τουτο βεβαιων προς τον Νικοδηµον εφη· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. Αιρεσις µεν γαρ εστι το εν τινι παρεκκλιναι των κειµενων ηµιν δογµατων περι της ορθης ηµων πιστεως· το δε λεγειν µη ειναι αρτιως τινας τους τον Θεον αγαπωντας. οπερ ασεβεια εστι µαλλον η αιρεσις. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων”. την επι αφθαρσιαν αυτης γενοµενην και αθανασιαν ανακλησιν. σκοτιζοµενοι τους οφθαλµους της καρδιας µαλλον η αυγαζοµενοι. πασαν ανατρεπει του Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου την οικονοµιαν και φανερως απαρνειται την ανακαινισιν της φθαρεισης εικονος και θανατωθεισης.

εκ θνητων αθανατους και αντι υιων ανθρωπων Θεου υιους και θεους θεσει και χαριτι.· οιον νυν και τον αγιον πατερα ηµων εγνωµεν τον Στουδιωτην. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. ανωθεν φιλανθρωπια Θεου διδοµενον τοις δια µετανοιας αυτο εκζητουσιν απαρνουµενος. το δευτερον τε – το δια Πνευµατος λεγω. καλου. και ου µονον αυτον. Τουτο γαρ εστι το γνωρισµα της κατα Θεον αγαπης. κολυµβηθρα φωτοειδης υµιν γενηται. ∆ια τουτο τοιγαρουν. Τουτο γαρ το Πνευµα. Τη ραθυµια και αµελεια και ταις . τας προφητικας αναλαµβανων φωνας· “Προσελθετε προς αυτον και φωτισθητε και τα προσωπα των (410) συνειδησεων υµων ου µη καταισχυνθη “. ως ορατε. Ουδαµως. δια των αυτου δεησεων και ευχων. οσοι το πρωτον βαπτισµα δια παραβασεως των εντολων του Θεου εµολυνατε. ινα και υµεις αυτοι σπουδασητε του τοιουτου καταξιωθηναι καλου. (409) ∆ια τουτο ουν διαµαρτυροµαι πασιν υµιν και λεγω και λεγων ου παυσοµαι. Ο ουν αγνοων και οπερ νηπιος εβαπτισατο βαπτισµα και µηδε οτι εβαπτισατο επισταµενος. ως εφην. αναγεννησαν υµας απεργασηται – ει αρα και βουλεσθε των αγιων συγγενεις και συγκληρονοµοι φανησεσθαι και µετα παντων αυτων εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν. κατελθον εφ’ υµας. αρρητως ολους εν εαυτω. και εγκολπωσαµενος υµας. ινα την του Παναγιου Πνευµατος χαριν εφ’ εαυτοις επισπασησθε. αλλα και τινας αλλους των αυτου µαθητων. αφατω φιλανθρωπια του υπεραγαθου Θεου του τοιουτου καταξιωθεντας. ινα µη µονον εαυτω τις την κτησιν περιποιηται του καλου. αλλα και τοις πλησιον αυτου αδελφοις γνωριζη τον πλουτον αυτου και προτρεπηται αυτοις ζητησαι και ευρειν και πλουτησαι αυτον. αλλα πιστει µονη τουτο αποσµηξαµενος. την του ∆αβιδ µετανοιαν και των λοιπων αγιων µιµησασθε και παση σπουδη δια παντοιων εργων και λογων αξιαν µετανοιαν επιδειξασθε. εν τη καθ’ ηµας γενοµενον γενεα.προς τους αποστολους αυθις· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. Τι γαρ. βοω προς υµας. πως ποτε αλλως σωτηριας τυχειν δυνησεται. Λεγω δε τουτο ουκ εν τη εκεινων δυναµει καυχωµενος. εκ φθαρτων αφθαρτους. αλλα τη αγαθοτητι ευχαριστων του Θεου και κηρυττων ταυτην πασιν υµιν.

Λογος ΛΓ΄. καθως φησιν ο Χριστος· “Εαν τις περιπατη εν τη ηµερα. αδυνατον ειναι υµιν δια µετανοιας εκκαθαρθηναι και Θεω προσεγγισαι λεγετε· και ου τουτον µονον. τιµη και προσκυνησις εις τους αιωνας. Και περι το ισον κατα παντα και ωσαυτως ον της Τρισυποστατου Θεοτητος. Αδυνατον µεν γαρ ην προ της αυτου επι γης παρουσιας· αφ’ ου δε ευδοκησεν ανθρωπος γενεσθαι και κατα παντα χωρις αµαρτιας εξοµοιωθηναι ηµιν ο ∆εσποτης των απαντων Θεος. Εαν δε τις περιπατη εν τη . δυνατα ηµιν ταυτα και ραδια απειργασατο. Παντα γαρ υπο του φωτος ελεγχθηναι δει και φανερωθειναι. καν πασαις το δοκειν κοσµηται ταις αρεταις. Ως γαρ ουκ ενδεχεται µη προσκοπτειν τον περιπατουντα νυκτος. πυρ εστιν ο Θεος και τουτο παρα πασης θεοπνευστου Γραφης ονοµαζεται. Ουκ εστι τουτο αδυνατον. Ωσπερ ουν η λυχνια.επιθυµιαις και ηδοναις της σαρκος εκδοτους εαυτους ποιησαντες. ουκ εστιν. Αδελφοι και πατερες. Και οτι αδυνατον αλλως βεβαιωθηναι τα εργα της αρετης. ειτ’ ουν ουσιας θειας και φωτος ου µετελαβεν. δεδωκως ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου και συγκληρονοµους αυτου. ου χωρις ουδεις προς αρετην κατευθυνεται. ουτως ουκ ενδεχεται µη πταιειν τον µηπω καθορωντα το θειον φως. ου προσκοπτει. οδηγου δεεται µαλλον και λυχνου φαινοντος αµα και διακρινοντος τας πραξεις αυτου και τα δι’ εξαγορευσεως συµπαθουντος αυτω σφαλµατα και τα στρεβλως υπ’ αυτου καθ’ ωραν διαπραττοµενα επανορθουντος. εστιν ετι εσβεσµενη και εσκοτισµενη και τα εργα αυτης αβεβαια. αλλ’ ουδε την του Πνευµατος αυτου χαριν λαβειν δυνατον και δι’ αυτης αναγεννηθηναι και υιοθετηθηναι και εξοµοιωθηναι αυτω. Αµην. ει µη δι’ επιδηµιας του Πνευµατος. (412) Ο ουν ουτως εχων ετι την λυχνιαν της ψυχης αυτου αµετοχον δηλονοτι του θειου πυρος -. (411) Περι µετοχης Πνευµατος Αγιου. ουτω και η ψυχη. προ του µετασχειν του πυρος και αναφθηναι ολη εσκοτισµενη εστιν. ουδε αλλους ωφελειν δυναται η αλλοτριους δεχεσθαι λογισµους. οτι το φως τουτο βλεπει. καν ελαιου πεπληρωται καν στυππειου καν αλλην υλην εχη ευαναπτον. του δε πυρος ου µετεσχεν. ω πρεπει πασα δοξα. η δε ψυχη εκαστου ηµων λυχνια.

φησι γαρ· “Ουδεις λυχνον αψας εις κρυπτην τιθησιν. Σκοπει ουν µη το φως το εν σοι σκοτος εστι· “Βλεπε. ουδε υπο τον µοδιον. µη δοκεις εχειν οπερ ου κεκτησαι”. Ορατε πως και αυτος ο ∆εσποτης ισως ηµιν τοις αυτου δουλοις προς υµας διαλεγεται. Ου γαρ ουτω δει ποιειν! Αλλα πως. Φως δε απλουν ο Χριστος.. Τινα τοινυν λεγει δια τουτου τον οφθαλµον η παντως τον νουν. φησι. το θειον εδηλωσε και αϋλον φως· εν εαυτω γαρ το αισθητον ουδεις δυναται κτησασθαι. και ολον το ασωµατον σωµα σου της ψυχης φωτεινον εσται· επαν δε πονηρος η ο νους. Τουτο ουν ειπων προστιθησι και τα γνωρισµατα του οδηγουµενου λυχνου και εχοντος µεθ’ εαυτου το φως. ουτως ουδε ο τας αρετας πασας. µη εχων το φως εν εαυτω του Αγιου Πνευµατος. Οταν ουν ο οφθαλµος σου ουτως απλους η. Ορατε οτι τα αυτα και ηµεις τω . δοκων εν εαυτω εχειν. Ωσπερ ουν ουδεν ωφελειται ο εν σκοτει περιπατων. ει και πατριαρχης εξ ανθρωπων γενησεται. και ο περιπατων εν τη σκοτια ουκ οιδε που υπαγει"” Ει ουν εκεινος οιδε που υπαγει. και το σωµα σου τουτο σκοτεινον εσται. Αλλ’ ουδε αλλους οδηγησαι η το θεληµα του Θεου διδαξαι δυναται. ινα οι εισπορευοµενοι το φεγγος βλεπωσι”. Ως αυτος ο επι παντων Θεος διωρισατο. εαν λαµπαδας κατεχη εσβεσµενας πολλας και περικαλλεις – ουτε γαρ εαυτον ουτε ετερον τινα ως εκ τουτων ορα . εαν λυχνον εσβεσµενον επι ετερα λυχνια τις επιθειη. “Σκοπει” λεγων. ουδε τας αυτου πραξεις καλως ιδειν.νυκτι. – “Εν εαυτω” δε ειπων. ουδε ει προς αρεσκειαν Θεου εισι. ει οιον τε. Φησι γαρ ο Χριστος· “Περιπατειτε εως το φως εχετε. αυτο ουκ εστι φως αλλα σκοτος”. Τι ουν οφελος. τουτεστιν εσκοτισµενος και εσβεσµενος. (413) πως την οδον αλλοις υποδειξει. ουτω λεγων· “Ο λυχνος του σωµατος εστι ο οφθαλµος”. ος ουδεποτε αν γενηται απλους. οτι το φως ουκ εχει εν εαυτω”. νουν Χριστου εχειν λεγεται. “µη λαθης σεαυτον και εν σοι φως ειναι οιοµενου σου. ει µη οτε το απλουν θεασηται φως. ινα µη σκοτια υµας καταλαβη. τελειως πεπληροφορηται. ουδε λογισµους αλλοτριους εστιν αναδεχεσθαι αξιος. εως αν το φως εν εαυτω φαινον κτησηται. αλλ’ επι την λυχνιαν. πυρος καιοµενου εστερηµενη και φαινοντος. προσκοπτει. Ο γουν αει εχων το φως αυτου λαµπον εν διανοια.

Ει µη ουν η κλεις ανοιξει – “Τουτω γαρ. . αφιενται αυτοις· αν τινων κρατητε. ειπε µοι. µερος τι µη εχον σκοτεινον. και λογισµους αλλοτριους αναδεχεσθαι θελοντας. ο θυρωρος ανοιγει” -. ει µη η δια πιστεως διδοµενη χαρις του Αγιου Πνευµατος. Αλλα τι ειπω προς τους αγαπωντας ονοµαστους ειναι και ιερεις και αρχιερεις και ηγουµενους καθιστασθαι. οτι ηρατε την κλειδα της γνωσεως. φησι. η θυρα ουκ ανοιγεται· αν δε µη η θυρα διανοιχθη. τω συνδουλω πιστευσεις. καθως φησιν ο Χριστος· “Ουδεις ερχεται προς τον Πατερα. ει µη δι’ εµου”. (415) ετι δε και φανερων αποδειξεων.ηγουν των ψυχων -. ει δε τω ∆εσποτη διαπιστησεις. η την γνωσιν ως αληθως και επιγνωσιν δια φωτισµου εµποιουσα και διανοιγουσα τον κεκλεισµενον και κεκαλυµµενον ηµων νουν. (414) Λεγοµεν γαρ· βλεπετε. οικια δε ο Πατηρ – “Εν γαρ τη οικια του Πατρος µου πολλαι µοναι εισι”. ελαµψεν αν τρανως εν υµιν. τι ετερον η ο φησι Χριστος τοις φαρισαιοις και νοµικοις· “Ουαι υµιν τοις νοµικοις.∆εσποτη προς τους οµοδουλους υµας φθεγγοµεθα και ουδεν διεστραµµενον η φαυλον λεγοµεν. Αυτοι ουκ εισηλθετε και τους εισελθειν βουλοµενους εκωλυσατε”. καθως πολλακις δια πολλων παραβολων και αινιγµατων. Οταν µηδεν των αναγκαιων και θειων πραγµατων αυτους επισταµενους ορω. ουδεις εις την οικιαν εισερχεται του Πατρος. Πνευµα Αγιον· αν τινων αφητε τας αµαρτιας. µητε ταυτα ετερους διδασκοντας η εις φως εναγοντας γνωσεως. Ποιαν ουν µαρτυριαν αλλην µειζονα τουτου προς πληροφοριαν σοι παρεισαξοµεν. Τι γαρ αλλο η κλεις εστι της γνωσεως. εσται φωτεινον ολον. φησιν. Ει γαρ ηψατο των λαµπαδων υµων . ως οταν ο λυχνος τη αστραπη φωτιζει σε”. φησιν. εξω ευρεθειητε τουτου και κεχωρισµενοι δια το µη θεωρειν υµας ηδη το φως αυτου.. η κλεις δε της θυρας το Πνευµα το Αγιον εστι – “Λαβετε. καθως αυτος ο Θεος και Κυριος ηµων Ιησους Χριστος εφη· “Ει ουν το σωµα σου ολον φωτεινον. πως. κεκρατηνται”-. µηποτε δοκουντες ειναι εν τω Θεω και κοινωνιαν εχειν οιοµενοι µετ’ αυτου. και εαυτους ειναι λεγοντας αξιους της του δεσµειν και λυειν εγχειρησεως. Προσεχε ουν ακριβως τη θεωρια του λογου. ειπον υµιν και παλιν ερω· η θυρα ο Υιος – “Εγω ειµι. αδελφοι. η θυρα”-.

εκεινος µαρτυρησει περι εµου και οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν”. Οταν δε ελθη εκεινος. φως οικων απροσιτον”. και Χριστου Ιησου”. και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον Παρακλητον δωσει υµιν. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω”. αλλα κλεις αξιας της οικιας εκεινης. αλλ’ υπο της θυρας κατακαησεται η και η θυρα υπο του οικου. ουκ ελευσεται προς υµας. το προσιτον υπο του απροσιτου αναλωθησεται και ουκ αν ποτε η κλεις ανοιξαι ισχυσει. απο των αισθητων οικιων οµου και θυρων τας εικονας λαµβανοντες. ου κλεις παντως χαλκας η σιδηρας. σωµατικον τι σχηµα . ο βασιλευς των βασιλευοντων και Κυριος των κυριευοντων. ινα µενη µεθ’ υµων εις τον αιωνα. και ισως τοις πασι γενησεται αβατος. αναµνησει υµας παντα” και παλιν· “Εαν αγαπατε µε.και παλιν· “Εαν γαρ εγω µη απελθω. ο Πατηρ και ο Υιος αχωριστως επιγινωσκονται. Μαλλον δε και η πιστις ηµων καταλυθησεται. το Πνευµα της αληθειας. Ορατε δε µη ταυτα υµεις ακουοντες. και εικοτως· ει µη γαρ εν Αγιω βαπτισθη τις Πνευµατι. . φησιν. Ει δε το µεν προσιτον ειπης. τας εντολας τας εµας τηρησετε.οτε δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ελευσεται προς (416) υµας – γνωσεσθε υµεις οτι εγω εν τω Πατρι µου και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν” και παλιν· “Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. ακουε Παυλου λεγοντος εν τη προς Τιµοθεον επιστολη· “Παραγγελλω σοι ενωπιον του Θεου. δηλονοτι και η του οικου θυρα φως και αυτη και απροσιτος εστιν. µαλλον δε εν τω Πνευµατι. ο µονος εχων αθανασιαν.Οτι δε το Πνευµα το Αγιον προτερον διανοιγει τον νουν ηµων και διδασκει ηµας τα περι του Πατρος και του Υιου. ο παρα του Πατρος εκπορευεται. ουτε υιος Θεου ουτε συγκληρονοµος Χριστου γινεται.ορας πως δια του Πνευµατος. ο Παρακλητος. αυτος παλιν εφη· “Οταν δε ελθη εκεινος. το Πνευµα της αληθειας” και µετ’ ολιγον· “Εν εκεινη τη ηµερα . . του ζωοποιουντος τα παντα. της Αγιας Τριαδος διαιρουµενης εις προσιτον και απροσιτον και µειζον και ελασσον. Ποταπη δε εστιν η οικια εκεινη. και µετ’ ολιγα· “Ο µακαριος και µονος δυναστης. εστιν απροσιτος. ει µη και αυτη απροσιτος η και της αυτης φυσεως. Αλλα και τω Πετρω φησι· “Σοι δωσω τας κλεις της βασιλειας των ουρανων”. φησιν. Ει γαρ ο οικος. το δε απροσιτον.

η δε θυρα διδασκει ηµας οτι ο ενοικων τη οικια και αυτος φως απροσιτον εστιν. και παλιν· “Εδωκεν ο Θεος το Πνευµα αυτου εν ταις καρδιαις ηµων κραζον· Αββα ο Πατηρ”. Θεολογικως δε οικια και ο Υιος καλειται. χωρις του “Πατηρ” δηλαδη και “Υιος” και “Αγιον Πνευµα”. οικια και ενοικος. και εις αµφιβολιαν και βλασφηµιαν περιπεση υµων η ψυχη. Αλλοιωσιν δε η αναποδισµον η την των ονοµατων εναλλαγην εν τουτοις ουκ εστιν εννοησαι ηµας η . οτι δι’ αυτου και εν αυτω πρωτον τον νουν ελλαµποµεθα και καθαιροµενοι φωτιζοµεθα φως γνωσεως. δια του Πνευµατος δηλονοτι. τουτο και τα δυο. εν αυτοις και εµπεριπατησω. ευρησετε ορθως απαντα διερµηνευοµενα. Πατερ εν σοι. Ει τι ουν το εν ονοµαζεται. φησιν. καθως ο Παυλος φησιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις”. βαπτιζοµεθα τε ανωθεν και αναγεννωµεθα και τεκνα Θεου χρηµατιζοµεν. Πατερ. ως ο Παυλος φησι· “Το γαρ Πνευµα ο Κυριος εστιν”.τω νοΐ υµων προεντυπωθη. Αλλ’ ο αυτος εις εστιν. εν εµοι καγω εν αυτοις και αυτοι εν εµοι καγω. ητοι του “γενναν” εκτος και “γεννασθαι” και “εκπορευεσθαι”· µονα γαρ ταυτα τη Αγια Τριαδι φυσικως τε και κατ’ ιδιοτητα αναντιρρητως παρεπεται. ινα εν ωµεν”. οπερ το εν εστι. Κλεις µεν γαρ το Αγιον Πνευµα λεγεται. (417) ειγε δυνασθε. Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ’ αυτω ποιησοµεν”. Ει δε µη δυνασθε ταυτα θεοπρεπως ουτω νοειν. τουτο κατα φυσιν και εις τα λοιπα θεωρειται. Αλλα θεοπρεπως απαντα και καλως. ωσαυτως δε παλιν ηµεις εν αυτω. καθως και φως εστιν ο αυτος και Θεος. Τουτο τοιγαρουν δεικνυει την θυραν ηµιν οτι εστι φως. κατα τον της θεωριας λογον και νοµον εν εαυτοις αναλογιζοµενοι. και αυτο µετα Θεου και Πατρος και ο Θεος εν αυτω. (418) Και ει χρη ακριβεστερον τι ειπειν. και το Πνευµα ωσαυτως· “Ενοικησω. ωσπερ ουδε αλλο φως το της Θεοτητος και αλλο Θεος. πιστει ταυτα δεχεσθε µονη και µη πολυπραγµονειν ολως θελησητε. Ει ουν ο Κυριος το Πνευµα εστι και ο Πατηρ εν αυτω και αυτο εν ηµιν. Τα τρια γαρ εν τω αυτω εισι και εις µιαν νοουνται ουσιαν και φυσιν και βασιλειαν. ωσπερ και ο Πατηρ – φησι γαρ· “Συ. Ουκ αλλος δε ο οικων Θεος και ετερον φως η οικια αυτου.

τα τρια µια ζωη. και οι δοκουντες ειναι χριστιανοι. Φησι δε και το παλαιον· (419) “Εν αρχη εποιησε ο Θεος τον ουρανον και την γην. καθ’ εν. οι διδασκοντες αλλους διακενης λογους και οι αρχειν οιοµενοι – πλην ψευδως . ουδε του Υιου το Αγιον Πνευµα. και καθ’ εκαστον τουτων φως και τα τρια εν φως εστι· “ζωη αιωνιος”. µη διακοπης τινος εν τουτοις απο χρονου η στιγµης το λεπτοτατον γινοµενης. εν Ευαγγελιοις φησιν· “Εν αρχη ην ο Λογος. συναθροισθητε αµα εν αγαπη Θεου· και πρωτον ζητησατε εργω ταυτα µαθειν και παθειν. τουτο περι του Πατρος ο λογος εννοειν διδωσι. και εις ταυτα ∆ηµιουργος των ολων Θεος. και ο Λογος ην προς τον Θεον” τον Πατερα δηλαδη. Υιος και Αγιον Πνευµα”. ινα µη ακουσητε.ιερεις και µοναζοντες! Ερωτησατε τους πρεσβυτερους και αρχιερεις υµων. αλλα συν τω Πατρι αµα και ο Υιος εστι γεγεννηµενος και το Πνευµα εκπορευοµενον· εν δε τοις αλλοις πασι το εν ονοµα η παραδειγµα και καθ’ εν αναθεωρειται και εν τρισιν· οιον “φως” εαν ειπης. “και Θεος ην ο Λογος” ο Υιος δηλονοτι. Πνευµα ουν ο Θεος και Πατηρ και το Πνευµα ο Κυριος εστι και Θεος το Πνευµα το Αγιον· Θεος ταυτα καθ’ εν και αµα τα τρια Θεος· εις Κυριος εκαστον και τα τρια Κυριος· εις ο επι παντων Θεος. “και τω Πνευµατι του στοµατος αυτου πασα η δυναµις αυτων”. περι του Αγιου Πνευµατος και τουτο υπολαµβανοµενον. ο υιος της βροντης. ετι δε και ιδειν ποτε βουληθητε και τη πειρα θεοειδεις γενεσθαι. και ο ∆αυιδ· “Τω Λογω Κυριου οι ουρανοι εστερεωθησαν’.ειπειν. αλλα αµα ουτως ειπειν· “Πατηρ. Αλλα και Ιωαννης. και ειπεν ο Θεος· ῾ Γενηθητω φως’ και εγενετο φως”. τουτο περι του Υιου δηλουµενον εγνωµεν. Αλλα µη τη σκηνη µονη και τη περιβολη προθυµηθητε και τηνικαυτα των αποστολικων αξιωµατων επιβητε. και χωρις αυτου εγενετο ουδεν ο γεγονεν”. Κτιστης των απαντων. οι προ της γνωσεως των του Θεου µυστηριων ατελως επιτρεχοντες ταις . “ Παντα δι’ αυτου εγενετο. Μαθετε ουν ταυτα. αξιω. ∆ια τουτων γαρ τα τρια προσωπα γνωριµα καθεστηκασι και ουδε τον Υιον εν τουτω προταξαι του Πατρος εστι δυνατον. και καθ’ εν ωσαυτως τουτων ο Υιος εστι και το Πνευµα και ο Πατηρ και το Πνευµα και ο Πατηρ. οι τεκνα επονοµαζοµενοι του Θεου.

καν τινες απαρεσκωνται. τη αειζωω και αθανατω πηγη και ζωη. κακειθεν µυσταγωγηθηναι τα τελεωτερα των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων και ουτως απο της γνωσεως ταυτης. Λογος Λ∆΄. καλως τα του λογου της διδασκαλιας οικονοµησαντες εν τοις συνδουλοις ηµων και προ γε τουτου τα του βιου ηµων. τι το θεληµα του Θεου το αγαθον και τελειον και ευαρεστον. αλλ’ ως φρονιµοι µαλλον οικονοµοι. ως δυνατον ηµιν ανθρωποις ουσι. τι προς τα κατηχηθεντα παρ’ ηµων εν διαφοροις πολλακις λογοις υπενοησατε. εισελθωµεν εις αυτον ακωλυτως εν λαµπροτητι βιου και γνωσεως ουρανιου. εν Χριστω αδελφοι. (421) Οτι ουκ ακινδυνον το διδοµενον ηµιν παρα Θεου ταλαντον κατορυττειν· χρη γαρ δηµοσιευειν αυτο και τοις πασιν υποδεικνυειν και τας ευεργεσιας Θεου ευγνωµονως ανακηρυττειν εις την των ακουοντων ωφελειαν. φωτοειδεις και Πνευµατος Αγιου πεπληρωµενοι. τα της βασιλειας του Θεου και Πατρος συγκληρονοµουντες αυτω εν Αγιω Πνευµατι. ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Τι κατα του ταυτα παρρησια λαλησαντος εν εαυτοις απεφηνασθε. θειναι πρωτον θεµελιον εν τη οικοδοµη των αρετων αγαθον ταπεινωσεως· (420) ειτα δι’ αγωνων ευσεβειας εγειραι τον οικον της γνωσεως των µυστηριων του Θεου και υπο του θειου καταλαµφθηναι φωτος και ιδειν οµµατι καρδιας κεκαθαρµενω Θεον. και δια της διδασκαλιας ηµων προσαξαι τω Θεω λαον περιουσιον. Μη τι των θειων εξω Γραφων ειπειν ηµας . ινα µη ως καταφρονηται και γυµνοι του ενδυµατος του γαµου εξω ριφωµεν του νυµφωνος Χριστου. τω δια του Πνευµατος αυτου του Αγιου εις διδασκαλους προχειρισαµενω ηµας της εκκλησιας αυτου.των αλλων αρχαις· “Ουαι οι φρονιµοι παρ’ εαυτοις και ενωπιον αυτων επιστηµονες! Ουαι οι τιθεντες το φως σκοτος και το σκοτος φως”. Αδελφοι και πατερες και τεκνα εν Χριστω τω Θεω. επι τον λογον της διδασκαλιας ελθειν και διδαξαι τους πλησιον ηµων. και συµβασιλευσωµεν Χριστω. Αµην. της ανωθεν διδοµενης παρα του Πατρος των φωτων. Παρακαλω ουν παντας υµας.

του πατρος µου και πατρος υµων. οµολογουµεν την χαριν. Που γαρ και δυναµεθα το τοσουτον µεγεθος των ευεργεσιων αυτου σιωπαν η αγνωµονως ως αµνηµονες και κακοι δουλοι κατορυττειν το δοθεν ηµιν ταλαντον. Ει ουν ουτω προς τα ρηθεντα διετεθητε. ινα πιστευσαντες σπουδη χρησωνται και τον ελεηµονα εκεινον ανδρα ταχυ καταλαβωσιν. δακτυλοδεικτων και υποδεικνυων αυτοις τον το νοµισµα αυτω επιδοντα. επι της παλαµης απογυµνωσας δεικνυσι και αυτο. Ωσπερ γαρ πτωχος τις φιλαδελφος παρα τινος φιλοχριστου και ελεηµονος αιτησας και λαβων νοµισµατα. Τουτο γαρ ποιειν µη δυναµενοι. εγω δε παρακαλω την αγαπην υµων ινα µηδεις τω τοιουτω κριµατι επιµεινη. ιλεως υµιν γενοιτο ο Χριστος. ως µεγαλορρηµονουντας ηµας. Μη τι λεληθοτως ηµας κατεµεµψασθε. και το επιδοθεν ηµιν παρ’ αυτου ταλαντον ευγνωµονως πασιν υµιν καταβαλλοµεν. Ου γαρ ενδειξεως χαριν ταυτα γεγραφαµεν. ει δε και διαπιστουσιν. ως δια µετανοιας (423) αυτω προσελθων και δια της του αγιου Συµεων µεσιτειας. ως ευσπλαχνον ∆εσποτην και ευεργετην ηµων Κυριον. ινα λαβητε”. µη τουτο συγχωρηση ο ελεησας και αγαγων ηµας εις ταυτα Θεος. την χαριν απειληφως ο αναξιος πασης . αλλα µεµνηµενοι των δωρεων του Θεου. αποτρεχει προς τους συµπενητας αυτου εν χαρα και καταµηνυει λεγων εν µυστηριω αυτοις· “∆ραµετε σπουδη και υµεις. ων και ηµεις οι αναξιοι δια της αφατου αυτου αγαθοτητος απηλαυσαµεν. ευχαριστουντες (422) ανυµνουµεν αυτον. ων απ’ αρχης βιου και µεχρι του παροντος πεποιηκε µεθ’ ηµων των αναξιων. Ουδεν γαρ υµας εν τουτω αδικουµεν η ηδικησαµεν. οι Χριστου λαος και ποιµνιον ιερον και βασιλειον ιερατευµα ακουειν και καλεισθαι ηξιωµενοι. αλλα µεταδουναι ποθουµεν εξ ων ειληφαµεν τοις συνδουλοις ηµων. Μη τι κατεκρινατε. οιτινες εστε υµεις. πασι δεικνυοµεν την προς ηµας αυτου αγαθοτητα και παρακαλουµεν και υµας δια της διδασκαλιας του λογου αγωνισασθαι µετασχειν των αυτου δωρεων και απολαυσαι.υπελαβετε. ο πτωχος και γυµνος αγαθου και δουλος της αγιωσυνης παντων υµων. ανακηρυττοµεν τον αυτου ελεον. ως υπερογκα λελεχοτας. πειραν της του Θεου φιλανθρωπιας και συµπαθειας λαβων. ουτω δη και ο ταπεινος εγω.

και ου βοω µονον. σπουδασατε την των ουρανων βασιλειαν εντος υµων και γνωστως κτησασθαι και µη κενοι ταυτης εντευθεν αποδηµησητε. δραµετε”. δια τινος η πως ειπη· “Αββα ο Πατηρ”. αλλα και υποδεικνυω τον διδοντα ∆εσποτην. Ο δε εκεινον µη βλεπων λαλουντα εντος αυτου. τον λογον παλιν αντι δακτυλου υµιν προβαλλοµενος. Ο µη µενοντα εν αυτω δια του Πνευµατος τον Υιον συν τω Πατρι θεασαµενος. αλλα και περι . Ο µη εντος αυτου την βασιλειαν των ουρανων γνωστως κτησαµενος. “προς τον απλως διδοντα ∆εσποτην και µηδενα κενον αποστρεφοντα”. α ειδον και α εργω και πειρα Θεου θαυµασια εγνωκα. λεγων. οσον το επ’ εµοι.χαριτος. ∆ια τουτο ουν. µηδεν δε δια την οιησιν εχοντες”. αδελφοι. ο δε Θεος ουχ ουτως. οργιζεται και προς το δουναι µαλλον σκληρυνεται. Εαν γαρ τινι δω πνευµατικον χαρισµα ηγουν ταλαντον και ου κηρυξη τοις πασι και δηµοσιευση αυτο. τον του Χριστου Πατερα θεασηται. φανερω υµιν και δια του λογου ως επι παλαµης απογυµνω τουτο. δραµετε ινα προ της εξοδου καταλαβητε. ου φερω µονος ταυτην κρυπτειν εν κολπω ψυχης. αλλα και τοις λοιποις απασιν ως ενωπιον Θεου προµαρτυροµαι. και µαλιστα οι ταυτην αγνωστως εχειν εν εαυτοις οιοµενοι. αλλα µεγαλη βοων τη φωνη· “∆ραµετε. µη λαλειν ουκ ανεχοµαι. ειτα εκεινος προς το και ετεροις δουναι τουτον καταµηνυσειεν. ειπε µοι. κρουσατε ινα προ της τελευτης (424) τας του παραδεισου πυλας ο ∆εσποτης υµιν ανοιξειε και εαυτον υµιν εµφανισειε. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. θελω ινα οπου ειµι εγω. Ανθρωπος µεν γαρ εαν οβολον πτωχω τινι δω. αλλα πασι τοις αδελφοις υµιν λεγω και πατρασι µου τας δωρεας του Θεου και οποιον εστι το δοθεν µοι ταλαντον. πως µετ’ αυτων εν τω µελλοντι εσεται. αλλα λαβων κρυψειε κατορυξας αυτο. καθως ο Κυριος ειπε· “Πατερ. αλλα τουναντιον απαν ποιει. ως αυτος ελαβε. σπευσατε ινα λαβητε. και λεγω ουχ ως εν παραβυστω και µυστηριω. πως εν αυτη µετα θανατον εισελευσεται. “Προσελθετε”. Πως ουν. λεγων µεγαλη τη φωνη· “∆ραµετε παντες προ του κλεισθηναι δια θανατου την της µετανοιας θυραν υµιν. κακεινοι ωσι µετ’ εµου”. ο νουν Χριστου µη κτησαµενος. ους δεδωκας µοι. τοτε µαλλον οργιζεται κατα του λαβοντος ως φθονερου και µη θελοντος τους εαυτου αδελφους λαβειν.

λειτουργουντα τω ανωθεν ενηχουντι . ως τινες οιονται. καθως ηµεις εν εσµεν. παντως ειποιτε. εµε δε τον λεγοντα υµιν εν τω λογω της χαριτος τας δωρεας. ουτω και αυτοι εν εµοι ωσι καγω εν αυτοις”. ελευθερος. Ουτω µε η αγαπη του Θεου κινει προς υµας τους εµους πατερας και (425) αδελφους αποκαλυψαι την αφατον προς ηµας του Θεου αγαθοτητα και αγαπην. και ο Υιος γινωσκει τον Πατερα” και ως Θεος συνεστι τω Θεω και Πατρι και ο Πατηρ οµοιως συνεστι τω Υιω. ο Πατηρ τον Υιον. εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. Πατερ. εν εµοι καγω εν σοι και αυτοι εν ηµιν εν ωσι. Ουτος τοινυν ο τροπος. εν εµοι καγω εν σοι. βαρβαρος. Αλλ’ ερωτωντι αποκριθητε µοι. και ο Παυλος· “Οπου ουκ ενι Ελλην και Ιουδαιος. ως οταν λεγη· “Καθως συ. ως αυτος παλιν φησιν· “Εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. ας λαµβανουσι απο Θεου οι εν πιστει θερµη προστρεχοντες αυτω και ποιουντες αυτου τας εντολας. η δε ηµετερα προς τον Υιον θεσει και χαριτι.” – “Ου”. ινα ωσιν εν. δουλος. φησιν. ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους. Πλην του µεν Υιου προς τον Πατερα η ενωσις φυσικη εστι και συναναρχος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. παρακαλω· “Τι ουν. Ει γαρ τουτο δωµεν και αγνοειν αλληλους τον Πατερα και τον Υιον δογµατισοµεν. Θεου γνωσιν µη εσχηκοτες. καθως συ. . ινα παντες εν ωσι. καθως εµε ηγαπησας”. Ο Πατηρ αγνωστως αγαπα τον Υιον και ο Υιος αγνωστως και αορατως συνεστι τω Πατρι. Πατερ. το ισον παντως δηλοι της µετ’ αλληλων ενωσεως. δι’ ην ουτω και εν τηλικουτοις δοξαζει τους εις αυτον ηλπικοτας ανεπιφθονως. Ει δε “καθως εκεινος γινωσκει.παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. της εµης.διατι. Ταυτα τοιγαρουν ακουσατε οι δοκουντες ειναι (426) πνευµατικοι και τω λαλουντι πιστευσατε. οµως εις το αυτο οι παντες εσµεν ηνωµενοι Θεω και αχωριστοι. αρα αθεοι εσµεν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν. Σκυθης. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν και ινα γινωσκη ο κοσµος οτι συ µε απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εµε ηγαπησας”. Καγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. οιχεται η πιστις ηµων και απολωλεν· αγνοουντων γαρ εκεινων αλληλους αναγκη πασα και ηµας παντελως αγνοειν αυτους· ει δε τουτο. αδελφοι. µεγαλορρηµοσυνης.

ουτω παλιν ο της ανωθεν χαριτος εστερηµενος του Πνευµατος. ως ο Κυριος και ο τουτου πιστος µαθητης ηµας εβεβαιωσαν. εις το Πνευµα το λαλουν εξαµαρτανει και βλασφηµει. αλλα την αγαπην ηµων . (427) Τοιγαρουν το Πνευµα εστι το λαλουν. το τους ψευδοµενους εις απωλειαν παραπεµπον. Ορατε ως ουκ εγω τα υπερφυη και µεγαλα προς την υµετεραν αγαπην λαλω. ως δε υποχρεοι της αυτου χαριτος διακονουµεν υµιν τα λογια του Θεου και ανακαλυπτοµεν το ταλαντον ο εδοθη ηµιν και το χαρισµα δια προφητειας µετα επιθεσεως των χειρων του αρχιερεως. παντας τους λαλουντας το ψευδος”. αλλ’ υπο Πνευµατος Αγιου φεροµενοι ελαλησαν αγιοι Θεου ανθρωποι”· Ει δε ηµεις ευτελεις οντες και αναξιοι µακραν εσµεν πασης αγιωσυνης και των αγιων του Θεου ανθρωπων. Τουτο δε και Πετρος ο κορυφαιος επιµαρτυρει λεγων· “Ου γαρ θεληµατι ανθρωπου ηνεχθη ποτε προφητεια. φησι. αυτου του Κυριου ακουσατε λεγοντος· “Ου γαρ υµεις εστε οι λαλουντες. αδελφοι. που φευξοµαι το της δικης αφυκτον. πασης απολυσατε µεµψεως. εαν τολµηση ειπειν οτι “Εν Αγιω φθεγγοµαι Πνευµατι ”. Μη ουν θεοµαχοι και αντιθεοι γενεσθαι θελησητε. Ει δε ψευδοµαι. αδελφοι. Ωσπερ δε ο τω λαλουντι δια του Πνευµατος απιστων. Ουδεν εναντιον λεγοµεν προς υµας. Θεος γαρ αχωριστος εστι και αδιαιρετος· το γαρ Αγιον Πνευµα της του Πατρος και του Υιου αϊδιοτητος τε και βασιλειας αχωριστον. αλλα το Πνευµα του Θεου το λαλουν εν ηµιν. Ει τις λαλει. Τις δε ο λαλων. ουκ εγω. ει τις διακονει. αλλα δευτε προσκυνησατε και προσπεσατε συν ηµιν και µη αναστητε εκειθεν µεχρις αν λαβητε την δωρεαν του Θεου.Πνευµατι. ως εξ ισχυος ως χορηγει ο Θεος”. “Απολεις γαρ. καθως αυτος ουτος ο κορυφαιοτατος ηµιν των αποστολων εντελλεται. Ο γαρ τοις λογοις αντιπιπτων του Πνευµατος παντως αντιθεος. του εις την ιερωσυνην ηµας τελειωσαντος. ως και ηµεις ελαβοµεν οι αναξιοι ταυτην τη αυτου χαριτι. ως Σιµων ο Μαγος και οι εκεινου συµφρονες εσται αλλοτριος του Θεου και αντιθετος. ως λογια Θεου. φησι γαρ· “Εκαστος καθως ελαβε χαρισµα. εις εαυτους αυτο διακονουντες ως καλοι οικονοµοι ποικιλης χαριτος Θεου. αλλα το Πνευµα του Θεου λαλουν εν υµιν”. αλλ’ ου δυναµεθα αρνησασθαι την δωρεαν την δοθεισαν ηµιν απο Θεου. αδελφοι.

ω ανθρωπε. των µεγαλων πατερων ουτως αναφανδον περι εαυτου απεφηνατο η τοιουτους λογους λελαληκεν. Τουτο δε πως εκλαβοιτε κατα του λεγοντος. Και ορα µοι την κακιαν. το “Ηµεις νουν Χριστου εχοµεν”. καθως ειρηται”. προς αυτους αν ειποιµι. αλλα το αξιοπιστον των λεγοντων ευπαραδεκτα και πιστα ποιει τα λεγοµενα. Μη φανερως γαρ λεγοντων ηµων. φησι. δικαιως αν και εκ Θεου και εξ υµων αυτων εµισουµεθα· νυνι δε την αληθειαν απο της θειας Γραφης και απο της πειρας αυτης παριστωντες και την βασιλικην υποδεικνυοντες υµιν οδον.δεικνυοµεν πλουσιαν προς παντας υµας. Θεου γαρ εισι λογοι. τι υµας αδικουµεν. Αλλ’ ισως παρελθων τις εις µεσον ειποι· “Μεγαλα και υπερβολικα και υπερ ανθρωπινην δυναµιν τα λεγοµενα”. αγνοουντες τας των αγιων αποστολων φωνας. ινα καταισχυνη τους σοφους και τα ασθενη και απερριµενα. Ει δε ως ανωνυµον µε (428) και αφανη και ελαχιστον λογιζοµενι ου καταδεχεσθε παρ’ εµου εκδιδασκεσθαι. ως υπερηφανων ηµων αυτικα καταγινωσκουσιν. Μαλλον µεν ουν οι αποστολοι και οι πατερες συναδοντα µου τοις λογοις και υπερβαινοντα λελαληκασιν. αλλ’ υποκρυβειν σπευδοντων το χαρισµα. Ποιας δη ταυτας. Αλλα και το “Η δοκιµην ζητειτε του εν εµοι . περι εαυτου. ινα καταισχυνη τα ενδοξα και ισχυρα. αληθευειν εκεινοι νοµιζουσιν· εαν δε ηµεις εκκαλυψαντες την αληθειαν ειπωµεν. γνωτε και µαθετε οτι τα µωρα του κοσµου ο Θεος εξελεξατο.“Και πως ουδεις. εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν”. οπως εστι πολυµηχανος. τουτο υπερηφανιας. Ει ουν ελεγοµεν οτι ηµεις µεν ελαβοµεν χαριν δωρεαν παρα του Πατρος των φωτων οθεν παν δωρηµα τελειον.”. υµας δε λαβειν ου βουλοµεθα.“Λεληθας σεαυτον. δι’ ην ταυτα και µη βουλοµενος εξεκαλυψα. Καγω σοι λεγω· “Μεγαλα τω οντι και υπερ φυσιν εισι. Οµως εχω και αλλην αιτιαν ειπειν. Αρα υπερβολην κρινετε. (429) το “Εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εν ηµιν εστιν. οιους λαλεις συ. η δε ηµετερα ευτελεια και τα πασιν ωµολογηµενα ως ψευδη και βδελυκτα υµιν ποιει καταφαινεσθαι”. Η των λεγοντων µη ειναι τα νυν τοιουτον επι της γης και εν µεσω ηµων αρτι ανθρωπον ψευδης και παραλογος ανοια και υποληψις. Τις δε αυτη εστιν.

τον εγγινοµενον τοις αγαπωσι τον Κυριον. µηδε γινεσθαι”. εν ω κραζοµεν· Αββα ο Πατηρ”. και το “∆οκω Πνευµα Θεου εχειν “. ους αυτος επλασε και ετιµησε και εδοξασε παλαι τη δοξη της εικονος αυτου· υµεις δε ιδετε και . Ει τοινυν και θελοντα λεγεις µη δυνασθαι.λαλουντος Χριστου”. τοιουτος τα νυν. µη θελων µηδε προαιρουµενος γενεσθαι· ει γαρ θελεις γενεσθαι. ιν’ ειπω. Ει δε συ µη τοιουτος. Ω της ευηθειας! Ει δε και τον της ελλαµψεως τροπον βουλη µαθειν. “Ει δε µη εστι. που θησοµεν το “Οσοι δε ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι”. Θεου βουλοµενου. ως αν καλως οδευοντες και αυτοι πλησιασωσι τω πυρι και εις καθ’ εις η και παντες. ους αυτος αγνοεις. ειτ’ ουν σωµασιν. και το “Ηµεις δε ουκ ελαβοµεν πνευµα δουλειας παλιν εις φοβον. τι. θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. λαµπων ως φως επι γης. Ει γαρ επι του Ηλιου επτακισχιλιους ειχεν ο Θεος τους µη καµψαντας γονυ τη Βααλ. και φυσικως ταυτης επιλαµβανεται. Ει δε µη αποδυεται τις παντα και γυµνος προσερχεται και ζητει του λαβειν. ινα και τοις εν τω κοσµω λαµψη και κατευθυνη δι’ ων λαµπει τα των πολλων δαβηµατα. (430) πολλω µαλλον νυν. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων “. φησι.”. Εγω µεν ουν ουτως οιοµαι την αληθειαν εχειν και ειναι το βουληµα του Θεου εις ηµας. ειπε. οτε το Πνευµα αυτου το Αγιον πλουσιως εξεχεεν εφ’ ηµας. αναφθωσι και ως θεοι λαµψωσιν εν µεσω ηµων. “Οτι και θελοντα τινα. ∆ιατι ουκ εστιν. και το “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. δυνασαι. ως και µη θελοντα. και το “Ει θελετε. ιδε οτι συ σεαυτον κατεδικασας. φησι. ακουε αυτου του Παυλου λεγοντος· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσιν”. ινα επευλογηται και πληθυνηται το σπερµα του Θεου Ιακωβ και µη εκλειψη θεοειδης ανθρωπος. Ωσπερ γαρ το πυρ προθυµως της υλης. ου του Θεου. ουτω και η χαρις του Παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος των ηµετερων ψυχων ζητει αψασθαι. αλλα Πνευµα υιοθεσιας. του µη βουλοµενου το αιτιον. οµου. µη δυνασθαι οιοµαι γενεσθαι τοιουτον τα νυν. Ει δε και µη θελοντα µηδε γινεσθαι. αλλ’ ετεροι πλειστοι. οτι εγω αγιος ειµι”. Ταυτα ουν παντα υπερηφανιας υµιν λογισθησονται ρηµατα. και το “Γινεσθε αγιοι. ει οιον τε.

αλλα τοις πασιν υποκεικνυων και φανερων και αφιεις εκαστον λαβειν οσον βουλεται. (431) εστω µεν εµοι αναθεµα απο Κυριου Θεου και Ιησου Χριστου δια Πνευµατος Αγιου. κακως δε αποσβεσθεισαν υπο συλλογισµων ασυνετων. οσον το επ’ αυτοις. φαινοµενα τε και ορωµενα και ως αρραβωνας τοις εκλεκτοις και σωθηναι µελλουσιν απεντευθεν ηδη διδοµενα εκδιδασκοµεν. και τα των αγιων Ευαγγελιων ρηθεντα παρα του Θεου και ηµεις δευτερουµεν. Ει δε τα ∆εσποτικα και αποστολικα δογµατα. Και ει µη τα αυτα τοις αποστολοις και τοις αγιοις και θεοφοροις πατρασι φρονουµεν και λεγοµεν κατα τα ειρηµενα. ο δε µη εαυτω κρυπτων. εξ αυτων δηλονοτι των αγιων Γραφων παντα και συνιστωντες και λεγοντες. αλλα τα µεν προκειµενα και αποκαλυπτοµενα. ουχι µαλλον αποδεκτοι αυτοις και πασιν ειναι οφειλοµεν και λιαν αγαπητοι. υµεις δε µη µονον τα ωτα προς την ακροασιν αποφραξητε. ανορθουµεν. τα δε µετα θανατον και την αναστασιν εις αυτους προτιθεµενα αποδειξαι και βεβαιωσαι προτεθυµηµεθα. µηνυθεντα µοι υπο αγιου ανδρος εν τοπω τινι.δοκιµασατε τα λεγοµενα παρ’ ηµων. ψεκτος παρα παντων και ως φιλαργυρος κατακρινεται. εξ αυτων των θειων παλιν Γραφων τα υποστηριζοντα και διορθουντα την εκεινων και των πειθοµενων αυτοις διανοιαν συλλεγοµενοι. λαλων Θεου χαριτι. Ωσπερ γαρ ο κεκρυµµενον ευρων θησαυρον και εαυτω µονω τηρησας αυτον. Και γαρ θησαυρον αποκεκρυµµενον (432) υπο των θειων Γραφων οντα. ζωοποιον ενεργειαν τε και δωρεαν δια αποδειξεων εν πασι τρανως αναπτοµεν και το φως ηδη λαµπον υποδεικνυοµεν. ει µη την εν αυτοις ουσαν. ως διδασκοντι παρ’ ο οι θειοι αποστολοι εδιδαξαν και ευηγγελισαντο. αλλα καµε λιθοις βαλοντες ως ασεβη και αθεον αποκτεινατε. την αναστασιν τε και την αφθαρσιαν και την ζωην και την βασιλειαν των ουρανων και αυτα τα αιωνια αγαθα µη εν ελπισιν αυτοις απαντα προσδοκαν παραινουµεν. αλλα κακεινον µοι βοηθον γενεσθαι εξαιτησαµενον και . ου κατωκνησα διεγερθηναι και τουτον ερευνησαι και ιδειν. ως της τελειας αγαπης εργον επιδεικνυµενοι. ουτω καγω εν τοις πνευµατικοις εσοµαι παραφρονων. διαστρεφοµενα παρα τινων. παντως επαινετος και Θεω και ανθρωποις αποδεκτεος.

ην λαβουσα ψυχη και βαλουσα εν τω τριµερει αυτης. εγω ειµι ο κοκκος του σιναπεως ο κατακρυπτοµενος εν τη γη. αναζυµουται και ολη εµοι οµοια καθισταται· οια γαρ η ζυµη. ει και ολος µενω ορωµενος. Εγω ειµι ο αντι του αισθητου παραδεισου νοητος τοις εµοις . ον υµιν λεγω. Επι πολυ ουν κοπιασας εξορυττων και τον χουν απορριπτων. ∆ευτε πιστωθητε οτι το φως του κοσµου ο θησαυρος ουτος. αλλ’ ηδη που προκειται προ των οφθαλµων και χειρων και ποδων υµων ο υπερανω πασης αρχης και εξουσιας ανεκλαλητος θησαυρος. Εγω και ενταυθα. διο δη τουτο ουτω βοω τοις πασιν. Εγω ει µι η ζυµη. εγω ειµι ο µαργαριτης ο ωνουµενος.υπερανω παντων των ουρανων. ολον τον κατω που κειµενον θησαυρον ενωθεν. εως ο θησαυρος διαυγαζειν συν τω χοΐ ανωθεν ηρξατο. ουτω λαµψω και εν αυτοις και επανω παντων αυτων. ουχ οσος ειµι δεικνυµενος. τον χουν εξω βαλλειν και εις βαθος ποιειν ουκ επαυσαµην το ορυγµα. σκαπτειν. επιστας. πασαν αλλην εργασιαν και πραξιν του βιου καταλιπων και τω τοπω. εγω ειµι η βασιλεια των ουρανων η εν µεσω υµων κρυπτοµενη. αλλ’ οσον η των ορωντων µε φυσις και δυναµις επιδεχεται.συνεργον και λαβων. ο αχωρητος κατα φυσιν. Τουτο δε ποιω τω Σολοµωντι παντως πειθοµενος λεγοντι· “Αδολως τε εµαθον. Και ουκ εγω απ’ εµαυτου τουτο λαλω. και ορων αει κραζω και ουτω τοις διαπιστουσι και κοπιαν και ορυσσειν µη θελουσιν εκβοω· “∆ευτε ιδετε παντες οι τας θειας διαπιστουντες Γραφας”. αφθονως τε µεταδιδωµι”. πασης της γης και αµιγη και παντος ρυπου καθαρον εφηπλωµενον τεθεαµαι. (433) υπο των πιστων. ως ειρηται· “∆ευτε µαθετε οτι ουκ εν τω µελλοντι µονον. φησι. εν ω µοι ειναι τον θησαυρον ο αγαθος εκεινος ανηρ δια γραµµατων εδηλωσεν. εστι”. ως οιοµαι. κοπω πολλω και µοχθω νυκτος και ηµερας ορρυσειν. τοιουτος γινεται και ο ταυτη αναφυροµενος συν τω υδατι και τω αλατι αλευρος· συν εµοι γαρ. ως νυν ειµι λαµπων αποκεκρυµµενος ων . τω Υιω υπαρχων ο οµοφυης µου Πατηρ και ο τουτου Παρακλητος. αυτοι αντι υδατος και αλος πεφυκασι γινεσθαι. εν υµιν κατα χαριν γινοµαι χωρητος και ο αορατος ορατος. και καθως ορωµαι υπο των ζητησαντων και ευροντων µε νυν. αλλ’ αυτος ειπε και λεγει ο θησαυρος· “Εγω ειµι η αναστασις και η ζωη.

το πρωΐ παραστησοµαι σοι και εποψει µε”. το αρτι ευδοκησαι αποκαλυφθηναι εστιν εις ους και εµφανιζεται· οι γαρ αλλοι εν τη σκοτια οντες ου καταλαµβανουσιν αυτο. οτι ανετειλε τω εν σκοτει καθηµενω λαω. Το δε ῾νυν’ ειπειν. εγνωσθη δε και το φως αυτου της Θεοτητος απεκαλυφθη µονοις εκεινοις τοις δια των εργων πιστοις. Εγω ειµι ο αντανισχων καθ’ ωραν εν τουτοις ως εν πρωΐ και ορωµενος ηλιος νοερως. οσα ο Θεος διψων την σωτηριαν ηµων προς ηµας φθεγγεται. οιτινες και ελεγον προς αυτον· “Ιδου ηµεις. ουδε ο του κοσµου αρχων ισχυει τι κατ’ αυτων· εγω ειµι εν αυτοις και αυτοι εν εµοι και νικωσι τον κοσµον. καθως και πρωην εν τοις προφηταις ενεφανιζον εµαυτον και αυτοι ορωντες ανυµνουν. επικαλουµενοι µε αει· “Το πρωΐ γαρ.δουλοις παραδεισος γεγονως. εισακουσον µου. ινα δια παντων µαθοντες πεισθησησθε οτι οι καθηµενοι εν σκοτει το µεγα φως λαµπον βλεπειν οφειλουσιν. δια το ειναι αυτους εξω του κοσµου και τον ισχυροτερον παντων εµε µεθ’ εαυτων εχειν. Μαλλον δε το µεν φως αει ην και αει ελαµπε και λαµπει εν τοις κεκαθαρµενοις. . αδυνατον δε τους ετι οντας ανθρωπους εν σωµατι καθοραν αυτο. φησιν ο ∆αυιδ. και νυν λαµπει και η σκοτια αυτο ου καταλαµβανει ειτ’ ουν ουχ απτεται αυτου. και ετερος· “Τοτε ραγησεται πρωϊµον το φως σου και τα ιαµατα σου ταχυ ανατελει”. τι και ελαµψε και λαµπει µη καθορωµενον υπ’ αυτων. ωσπερ λαµπας και ως ειδος ακτινος ηλιακης. αλλ’ η παντως. (435) Ο γαρ αορατος ωφθη. ειπερ ολως εµβλεπουσι. Ει γαρ µη ην δυνατον. εν ω τιθω παντας τους πιστευοντας εις εµε και αναγεννωµενους δια του Πνευµατος. οι ουκετι δυνανται αµαρτανειν. και εν τω σκοτει εφαινε και η σκοτια αυτο ου κατελαβε. εν η ου µετα θανατον. το µεν δια του σωµατος τοις αισθητοις οφθαλµοις πασι τοις θεασαµενοις αυτον απιστοις τε και πιστοις. Και τι παντα λεγειν προς την υµετεραν αγαπην ουτω καταναγκαζοµαι. οτε δηλονοτι και συ τας εντολας µου τηρησεις”. και ινα µη τινες εξ υµων λογιζωνται οτι ελαµψε µεν. αλλα καθ’ ωραν οι εµε φιλουντες απο ψυχης λουονται (434) τω απορρεοντι υδατι εξ εµου και παντος ρυπου καθαιρονται το σωµα και την ψυχην και απαστραπτουσιν ολοι. Εγω ειµι η φωτοειδης πηγη του αθανατου ρειθρου και ποταµου.

βασιλεα µε των επιγειων παντων πεποιηκως εις δοξαν της σης µεγαλουργιας και αγαθοτητος. Και των τοσουτων λογων. (437) Του αυτου. Και εισηγησις οπως τοις κεκαθαρµενοις τη καρδια Θεος αει επιφαινεται. οτι ελεησας αναξιον οντα µε και ετιµησας και εδαξασας. και εν ποιοις τοις πραγµασι και γνωρισµασι. Ουδε γαρ δι’ αλλο τι η δι’ εµε τον κατ’ εικονα συν και καθ’ οµοιωσιν παντα εξ ουκ οντων παρηγαγες. Ευχαριστια προς Θεον υπερ ων ηξιωται δωρεων. οτι πασαν µου την αιτησιν και επιθυµιαν εις αγαθον εξεπληρωσας κατα τας προς ηµας τους δουλους σου υποσχεσεις. το τους µετεχοντας αυτου αγιαζον και θεους τη θεσει απεργαζοµενον. Λογος ΛΕ΄. Ευχαριστω σοι. ω πατερες και αδελφοι. Ει δ’ ουν. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων.Κυριε. αφηκαµεν παντα και ηκολουθησαµεν σοι”· τω δε ειπειν ῾παντα’ συνεκλεισε τα τε κτηµατα και χρηµατα και θεληµατα και το καταφρονησαι και αυτης της προσκαιρου ζωης και βδελυξασθαι ταυτην δια το γευσασθαι αυτης εκεινης της ενυποστατου και αιωνιου ζωης. εγω αθωος εκ παντων υµων ειµι. ολον εχων µε εν εαυτω. οπερ εστιν αυτος ο Θεος. ου γαρ υπεστειλαµην του µη αναγγειλαι υµιν τα λαληθεντα µοι και γνωρισθεντα και προσταχθεντα υπο του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του προσκυνητου και αγιου αυτου Πνευµατος περι των υψηλων δωρεων και χαρισµατων του συναναρχου (536) Θεου και Πατρος αυτου. επειδη και προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα σου. . αλλα πρωτον µεν αυτοι µαθετε πρασσειν αει το καλον και ουτω διδαξατε αλλους τουτο ποιειν. Ευχαριστω και προσκυνω και προσπιπτω σοι. Αµην. ω πρεπει πασα δοξα. ως αυτος ηθελησας ανωθεν. σπουδασαι µετασχειν της τοιαυτης ζωης ητις το φως εστι του Θεου. Κυριε του παντος και παναγιε Βασιλευ. µη επιλαθησθε. ινα ο λογος της διδασκαλιας υµων εµπρακτος υπαρχη και ευπαραδεκτος τοις ακουουσιν. ων λελαληκα προς υµας. αυτο το Πνευµα το Αγιον. Αλλα παρακαλω παντας υµας. ων τοις εµπονως ζητουσι την µεθεξιν δια πιστεως διδωσιν αει και µεχρι του νυν ο αυτος αγαθος και ευεργετης Θεος ηµων. το γαρ ηδυτερον εστι παντως και προτιµοτερον. λογω και εικονι µε τη ση δοξασας ετιµησας.

µηδε εννοιαν ποτε περι τουτων δυνηθεις λαβειν. Κυριε. Ακουων γαρ του κηρυκος σου Παυλου βοωντος και λεγοντος· “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ας οι αγιοι σου εξεθεντο. ορασαι και χωρησαι εντος ηµων. µηδεν ολως εχων. σε τον πτωχευσαντα δι’ εµε και µορφην δουλου λαβοντα. τοιουτον ∆εσποτην. και θεοφορους τουτους εργαζη και υιους σου ποιεις. οτι συ αορατος ων και αχωρητος. οτι ενα των αγιων σου επιποθησαντα µε ιδειν και δι’ αυτου πιστευσαντα ευρειν ελεος παρα σοι. ινα και εις ποθον τουτων ηλθον και ταυτα λαβειν εζητησα παρα σοι. ∆εσποτα. Ποθεν δε ηδειν. Ει γαρ και εν ταις θειαις Γραφαις. Ευχαριστω σοι. τον µακαριον λεγω και αγιον Συµεων. πατερα και αδελφον και βασιλεα. Ποθεν που ηδειν οτι φανεροις σεαυτον τοις ερχοµενοις προς σε εν τω κοσµω ετι διαγουσιν. αγαθε. εγκυψας ανεγνων περι τουτων ποτε. ινα και θεασασθαι σε εξεζητησα. ους αυτος επλασας. Πιστευειν γαρ τελειως εις σε ενοµιζον και παντα εχειν εδοκουν οσα χαριζη τοις φοβουµενοις σε. Ειπας γαρ· “Παν ο εαν αιτησητε εν τω ονοµατι µου (438) πιστευοντες ληψεσθε”. ∆εσποτα µου φιλανθρωπε. και δουλον σου γνησιον. ινα επιθυµιαν λαβω την περι σου. ουδεν ουδαµως τουτων απαντων εγινωσκον.και υπερ α ηλπιζον και επεθυµουν εχαρισω µαλλον τω αναξιω του ουρανου και της γης. οτι τοιουτον εχω Θεον. αδυνατον ειναι . αλλ’ ως περι αλλων τινων η προς τινας αλλους λεγοµενων ηκουον και αναισθητως προς παντα διεκειµην τα γεγραµµενα. ως υστερον εργω τουτο µεµαθηκα. καθυπεδειξας και παρ’ εκεινου µε αγαπηθηναι ηυδοκησας. α ουκ ηλπιζον. αλλα και µυρια αλλα. (439) Οντως. τοιουτον προστατην. εδωρησω µοι αγαθα. Ποθεν γαρ που εγινωσκον ο ταλας εγω οτι τοιουτος υπαρχεις ο καλος ∆εσποτης ηµων. Ποθεν που εγινωσκον οτι χαρας τοιαυτης και ανεσεως καταξιουνται οι της χαριτος σου το φως εν εαυτοις εισδεχοµενοι. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. Ποθεν που εγινωσκον. Ποθεν δε η πως ο ταλας εγινωσκον οτι το Πνευµα σου το Αγιον οι σε πεπιστευκοτες λαµβανουσι. Ποθεν που ειχον ποτε λογισασθαι οτι ο κτισας ∆εσποτης τα συµπαντα ανθρωποις ενουσαι. αυτος ου µονον τουτο πεποιηκας.

και µακαριος γενηται. και ελεγον· “Κυριε µου. καθως οιδας. επεθυµησα. Ως δε ηκουον οµοθυµαδον απαντας λεγοντας µη ειναι τοιουτον επι της αρτι αγιον. Ποθεν δε η πως ηδυναµην ειδεναι οτι πας ο πιστευων εις σε µελος σον γινεται. Και τοσουτον ο διαβολος του ∆εσποτου Θεου εγενετο δυνατωτερος. ∆εσποτα. ινα δια της εκεινου εντευξεως και της προς εκεινον µου δουλωσεως καν εν τω µελλοντι ευροιµι των πολλων µου αµαρτηµατων την αφεσιν. ως οιµαι. εν τω µελλοντι αιωνι και µετα την αναστασιν µονον υπελαµβανον γινεσθαι και ουκ ηδειν οτι και νυν µαλλον επιτελουνται. (440) αλλ’ η των αµαρτιων µου µιµνησκοµενος. παναγιε Βασιλευ. µακαριου Θεου µακαριον µελος γενοµενος. ωστε µη καταληφθηναι τινα εις το µερος του Θεου.” ουκ ειπας· “Εγω ειµι ο ποιησας τον ουρανον και την γην. Και ον τροπον επι του δουλου σου Παυλου εποιησας. Ποθεν που εγινωσκον οτι συ αντι τροφης αισθητης αθανατος και αφθαρτος αρτος τοις δια σε πεινωσιν ακορεστος γινη και πηγη τοις διψωσιν αθανατος και χιτων απαστραπτων τοις ευτελη δια σε περιβεβληµενοις ιµατια.”.επειθοµην του εν σαρκι οντα τινα εκεινων εν θεωρια γενεσθαι. αλλα προς τους τοιουτους απεκριναµην. οτε και τουτων εν χρεια πλειονι καθεστηκαµεν. την εκεινων συγχωρησιν µονον εζητουν µεσιτην και πρεσβευτην ευρειν. . Πλην οµως ουδεποτε τουτο επιστευσα. ∆εσποτα Χριστε. ουτε εν επιθυµια τουτων ποτε γεγονα. Εγω ειµι ο εκ του µη . ελεησον. ουτε ητησαµην τι εκ τουτων λαβειν παρα σου. ∆ια τουτο. χαριτι απαστραπτων Θεοτητα – τις δε τουτο πιστευσει. διωκοντα σε καλεσας αυτον δια της θεϊκης εµφανειας σου – και γαρ εκεινου θεασαµενου σε και ειποντος· “Τις ει. Ταυτα γαρ ακουων δια των σων κηρυκων λεγοµενα. Ενοµιζον δε οτι εκεινω µονω κατα φιλοτιµιαν ταυτα υπεδειξας και ουκ ηδειν ο αθλιος οτι και επι παντας τους αγαπωντας σε τουτο γινεται παρα σου. ινα παντας εφελκυση προς εαυτον και εις την αυτου µεριδα ποιησηται. εν τω του βιου σκοτει και εν µεσω των κακων καθηµενω µοι το φως σου το αγιον ελαµψας και εν αυτω τον σον µοι καθυπεδειξας αγιον. ως ανωθεν ειπον. εις πλειονα λυπην επιπτον. φιλανθρωπε βασιλευ. Ταυτα ουτε ηδειν.

µαλλον δε αυτος παντα µοι γεγονας. ∆εσποτα. Προσκηνωσαντος σου γαρ εν εκεινω και τω φωτι της θεϊκης δοξης εκλαµποντος. ου µονον των αµυθητων (442) µου κακων την συγχωρησιν. ον εκεινος εδιωκεν -. αλλα δι’ αυτου µε του αγιου επεστρεψας και εις τους αγιους αυτου προσπεσειν ποδας µε κατηξιωσας.οντος εις το ειναι τα παντα παραγαγων”. ω της προς ηµας αγαπης και συµπαθειας σου του φιλανθρωπου Θεου. Του φωτος σου γαρ του θεϊκου τα παντα καµε τον ταλανα καταφωτισαντος και την νυκτα ως ηµεραν φαεινοτατην ποιησαντος. τοις προτεροις κακοις η και χειροσι περιεπεσον. Συ δε. πλησιασας αυτω εν µετανοια και πιστει τους εκεινου ποδας κρατησας. Αλλα γαρ ουδε εν τουτω τω γεγονοτι θαυµατι συνηκα ο αθλιος. αλλα και τα προειρηµενα απαντα αγαθα ταις του αγιου σου πρεσβειαις µοι δεδωκας. Μετα ταυτα ουν. ουκ ενδυµατι φαεινω. ειτα θειου . το απολωλος εγω προβατον. τη κραταια σου χειρι και τω βραχιονι σου τω υψηλω εξαξας απο του πλανου κοσµου και των του κοσµου πραγµατων και ηδονων και αποχωρησας µε παντων σωµατικως τε αµα και ψυχικως. ∆εσποτα. τοιουτον µοι αυτον καθυπεδειξας εν τω ουρανω. ον συ διωκεις”. εν αυτω µε τω υψει της σης Θεοτητος ως εν ουρανω φρικτως ιδειν αυτον κατηξιωσας. ραθυµια δε και ολιγωρια κατ’ ολιγον κλαπεις. Ινα µη ετερον ειναι τουτον. ουκ ενηλλαγµενη θεωρια κοσµησας αυτον. Τινα τροπον. ουδε ουτω µε απεστραφης. και αλλον τον εκει µοι οφθεντα λογισωµαι και αποπλανηθεις του καλου ποιµενος αστοχησω. ουδε ειπας· “Εγω ειµι ο ων. Βασιλευ ευσπλαχνε και µακροθυµε. ειτα µικρας αυγαζουσης λαµπροτητος. εγω ευθυς θειας ησθοµην θερµοτητος. η· ο Θεος των πατερων σου”. ου στεφανω τινι. εστησας εν τη ταξει των δουλευοντων σοι. τον συν ηµιν. της θεϊκης σου δοξης πλησιον ισταµενον. αλλ’ η τουτο µονον προς αυτον ειρηκας· “Εγω ειµι Ιησους ο Ναζωραιος. οτε µοι τον αγιον σου Συµεων καθυποδειξαι ευδοκησας. ω του θαυµατος. η· ο Θεος Σαβαωθ. αλλ’ οιος ην συνδιαγων ηµιν και ορωµενος καθ’ εκαστην επι της γης. ουδε ετερον τι εκ των της δοξης σου προσηγοριων. ουτω και επ’ εµοι εποιησας. ινα γνω σαφως οτι συ υπαρχεις (441) ο σαρκωθεις Θεος δι’ ηµας.

Ειτα απεπτη και µετ’ ου πολυ ωφθη µοι εν τω ουρανω. Ειτα αναλογιζοµενος το ορωµενον ειναι. (443) και τοτε εγνων ειναι σην την νικην. ουπω ης ειπων µοι µυστικως οτι “Εγω ειµι”. Και σε µεν ουτω τον Θεον µου εωρων· µη ειδως δε µηδε προπεπιστευκως οτι Θεος. ταυτα µοι παντα χαρισαµενος τα καλα. καθ’ οσον οιον τε ορασθαι. εξυπνος γεγονα. Τεως εωρων . ειτα ακτινος εν τω νοΐ µου λεπτης ταχυτερον αστραπης διελθουσης. “το τροπαιον γεγονεν. χαρας δε ολην µου την ψυχην επληρου και την καρδιαν. ην µε νενικηκεναι εποιησας τον διαβολον. “. Ουπω δε το τις ης ο ορωµενος τρανως τοτε εγινωσκον. ετι τα ωτα της ψυχης εµπεφραγµενα τω της αµαρτιας εχων πηλω και τους οφθαλµους µου κεκρατηµενους υπο απιστιας και αγνοιας και της των παθων αισθησεως και αχλυος. αλλα το µεν ασυνηθες κατεπληττε µε του θαυµατος. ινα γνωρισω σε. οραται τινι. και “Ποθεν τουτο ασυνηθως”µου λογιζοµενου. ετερον τι υπερ ταυτα παντα παραδοξοτερον γινεται.ω του θαυµατος. ευθυς ον εν τω ουρανω ειναι ενοµιζον εντος µου τουτον ειδον. ουκ ενενοουν οτι Θεος η Θεου δοξα εστι το ποτε µεν ουτω µοι ποτε δε αλλως δεικνυµενον. ως και αυτο µου οιεσθαι µε το σωµα µεταλαµβανειν της χαριτος της αφατου εκεινης.απο των εκεινου λογων εµφυσηµατος. Ουπω γαρ φωνης σου ηξιωθην ακουσαι. ειτα ως φως εν νυκτι και ως νεφελη εφανη µοι µικρα και φλογοειδης επι της κεφαλης µου καθισασα. ∆εσποτα. Αλλ’ οµως ουπω εγινωσκον. ινα και κοιµωµενος αντιµαχωµαι και ισχυροτερος των αντιπαλων και εχθρων µου γινωµαι και κατα κρατος αυτους νικην νικω παραδοξως δια Χριστου. ο απο πηλου πλασας µε. οτι συ ης. ειτα πυρος εκ τουτου εγκαρδιου δια δακρυων βλυζοντος ρειθρα αενναα. Ουπω εγνων οτι αυτος συ υπηρχες ο ανυπερηφανος Θεος µου και Κυριος. µαλλον δε την ακινησιαν µου προς το παθος εθαυµαζον. Κατα τους υπνους γαρ υπο των πονηρων δαιµονων πειραζοµενου µου και προς παθος ρευσεως δια µηχανης ελκοµενου µου και ανθισταµενου µου εις βοηθειαν. Ως δε καθ’ εαυτον την ενστασιν και την ανδρειαν. σε λεγω τον εµον ∆ηµιουργον και Βασιλεα Χριστον. των πειραζοντων τας χειρας αβλαβης εκφυγων. Αναξιος γαρ ετυγχανον και ακαθαρτος. κειµενου µου επι προσωπον και ποιουµενου την δεησιν.

(444) ο αναφης. Τοιγαρουν και τοιουτον µε απεργασαµενος. κατα µικρον µικρον το σκοτος εν εµοι απεδιωξας. λογιζοµενου µου ως ουκετι παντως φανησεται. καθ’ ωραν. της αναισθησιας περιηρας το καλυµµα. προσοµιλει ο φυσει Θεος τοις κατα χαριν εξ αυτου γεννηθεισι θεοις. τα ωτα της διανοιας απεφραξας και διηνοιξας. ο πανταχου παρων αιφνης ευρισκη και ως αλλος ηλιος αναδεικνυσαι. ουκ οιδ’ οπως η ποθεν ερχοµενος. ο αορατος. τεως εµφανως δεικνυται και γνωριζεται πανυ γνωστως και λιαν οραται τρανως ο αορατος. τον ουρανον παντος νεφους εκαθηρας· ουρανον δε λεγω την καθαρθεισαν ψυχην εν η αορατως. γινοµενος αφανης και αιφνης φαινοµενος. εν ηµερα τε και νυκτι ορωµενος και κρυπτοµενος. ο ακινητος. Βαβαι της αφραστου συγκαταβασεως! Ταυτα προς ηµας του Θεου τα θαυµασια. ο πανταχου αει και εν πασι παρων και τα παντα πληρων. ποτε µεν ενδον. ως ει τις φιλος προς φιλον ενωπιος ενωπιω. αδελφοι! Ανερχοµενων δε ηµων επι το τελεωτερον. οτε γαληνης και ειρηνης η ψυχη µου απηλαυε. Αλλα πως. την ληµην των νοερων οφθαλµων απεκαθηρας. ποτε δε εξω που µακραν εφαινετο η και τελειως εκρυπτετο και κρυπτοµενον θλιψιν µοι ενεποιει αφορητον.συχνοτερον φως. Εν µορφη τινι. ιν’ ειπω. αλλ’ εν ακατανοητω και αµηχανω και αµορφω µεµορφωµενος φωτι απλους δεικνυται – ουδεν γαρ πλεον ειπειν η εκφρασαι δυναµεθα -. πλην Θεου· Θεος δε ουκ εν σχηµατι η εκτυπωµατι. το παχος του νεφους διατεµνων και κατα µικρον προσηνης και σφαιροειδης ενδεικνυµενος. ουκετι ως το προτερον αµορφος η ανειδεος ο αµορφος και ανειδεος ερχεται η την παρουσιαν και αφιξιν του φωτος αυτου σιωπη προς ηµας απεργαζεται. Ουτως ουν ο αφραστος συ. µητε λαλεισθαι παρ’ αυτων αξιως . αορατως λαλει και ακουει και. και ως πατηρ αγαπα και παρα των υιων φιλειται αγαν θερµως και γινεται (445) τουτοις ξενον θεαµα και φρικτοτερον ακουσµα. το νεφος απηλασας. το παχος ελεπτυνας. Αλλα µοι παλιν θρηνουντι και κλαιοντι και πασαν ενδεικνυµενω ξενιτειαν και υπακοην και ταπεινωσιν επεφαινετο ωσπερ ο ηλιος. απιων και ερχοµενος. συν τουτοις παν παθος και πασαν σαρκικην ηδονην κατεκοιµησας και τελεον απ’ εµου εξωρισας.

δυναµενον. υδωρ. µαργαριτης. Επειδη ουκετι εαυτων. ποτε µεν περι των αλλοτριων παθων αποδυροµενοι γραφουσι.νυµφιος. µη γενοιτο – τι γαρ και εχοµεν ηµετερον ενδειξασθαι. αις ως οιµαι ουδε η θαλαττια ψαµµος τω πληθει συνεξισαζεται. ους και κινει και υπ’ αυτων παλιν κινειται αυτο. Και ποτε µεν. τας µαρτυριας απο των θειων παριστωντες Γραφων και ηρεµειν ολως η κορον της διηγησεως λαβειν ουκ ισχυουσι. Και τι πολλα λεγων πειρωµαι τα παντα διεξελθειν και ιδου εισιν αναριθµητα. κοκκος σιναπεως. Ταυτα τοινυν εγραψαµεν. ποµα ζωης. ει τι εναντιως και εσφαλµενως λεγοµενον περι της ψυχικης σωτηριας ηµων ακουσωσι. τας εις αυτους γενοµενας ευεργεσιας και ενεργειας της χαριτος ευχαριστως εκδιηγουµενοι. ει µη εκ κοιλιας µητρος ηµων αµαρτιας και ακαθαρσιας και ανοµιας πολλας. ζυµη. ουτε λογω εξηγησασθαι ταυτα ολως δυναµεθα. µητε σιωπη συγκαλυπτεσθαι ανεχοµενον· ου τω ποθω αει αναπτοµενοι και µυστικως παρ’ αυτου ενηχουµενοι. φιλος. αρτος.λαµπας. ει και µη αξιως. τουτο γραφουσι. ποταµους ρεουσα λογων πνευµατικων. Ει γαρ και εντος ηµων παντα δια το τον παροχον τουτων Θεον περιφερειν κεκτηµεθα. ω πατερες και αδελφοι. παστας. . πως γλωσσα µετρησασα ταυτα λογω εκδιηγησεται.αλλα του Θεου τα θαυµασια φανερουµεν και παρατιθεµεθα υµιν. πυρ. ουκ ενδειξεως χαριν. θεολογικως ανυµνουσι τον θεουργικως αυτους αλλοιωσαντα· ποτε δε. Τινα τροπον. αλλα του εν αυτοις εισι Πνευµατος. και γινεται εν αυτοις παντα οσα εν ταις θειαις ακουεις Γραφαις περι της βασιλειας των ουρανων λεγοµενα. (446) αδελφος και πατηρ. πηγη ζωσα τε και αλλοµενη. κατα το δοθεν αυτοις µετρον της γνωσεως διορθουµενοι. ποτε δε τα εαυτων θριαµβευουσι πταισµατα. Οντως ουδαµως. νυµφων. . Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. ∆ιδασκει γαρ ο λογος ηµας την ενουσαν εν πρωτοις ηµιν παντελη σκοτωσιν τε και ζοφωσιν ηγουν την αλλοτριωσιν του θειου φωτος. οτε δηλαδη και την περι Θεου αγνοιαν σαφως . αλλ’ ουν κατα γε την ηµετεραν δυναµιν· προς τουτοις και ινα τους οιοµενους Πνευµα Αγιον αγνωστως εχειν απο του θειου βαπτισµατος δια ταυτης της εξηγησεως ωφελησωµεν. αλλ’ ουτε νοΐ εκµετρησαι. λογων θειας ζωης. κλινη.

καθως µοι ανωθεν ειρηται. Ευχαριστια προς Θεον περι των γεγονοτων ευεργεσιων εις αυτον παρ’ αυτου. ην ο µη επεγνωκως εν εαυτω γενοµενην κατα την του λογου εξηγησιν. επειτα τον εκ της συνειδησεως γινοµενον ελεγχον. στερηθεις ταυτης. Και περι ελλαµψεως θειας θεωριας τε απλανους και αγαπης της προς Θεον. Μετα δε ταυτα και την δια του ποιµενος δευτεραν κλησιν εδηλωσεν. ω πρεπει πασα δοξα. ο εκ µη οντος εις το ειναι προ καταβολης κοσµου γενεσθαι µε προορισας. ειτα την επιτυχιαν του µεσιτου και ποιµενος και πρεσβευτου· (447) και πως τη νοερα ελλαµψει του Πνευµατος και τουτον τεθεαται. Αµην. τιµη και προσκυνησις νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. την ταπεινωσιν. ο µονος αγαθος και φιλανθρωπος. των κολπων των πατρικων µη εκστας και εκ . διεξοδικωτερον διερχοµενος. ου καυχωµενους ηµας αποδεικνυει. Κυριε ουρανου και γης. εν η εκελευσας παραχθηναι µε.διεξερχεται. αλλα διηγουµενους τα θαυµασια του Θεου. ειτα το φοβον. ειτα την επιθυµιαν της αφεσεως των χρεων . ου δυνατον εχειν Πνευµα Αγιον τον τοιουτον κατοικουν εν αυτω. κετελθων εξ υψους αγιου σου. ο µονος παντοδυναµος. εκ δε τουτων την κατα µικρον εν γνωσει και θεωρια γινοµενην εν ηµιν εναργεστατην αλλοιωσιν. ∆εσποτα. Λογος Λστ΄. πως τε µετα το γενεσθαι την αποκαλυψιν παλιν η θεωρια παρηλθε του Πνευµατος και. ο και αρχην γενοµενην ελλαµψεως δεικνυσιν. την πιστιν. Εν η και περι ευχης πνευµατικης και της εν ταυτη προκοπης. α εν τοις εκζητουσιν αυτον εξ ολης ψυχης και καρδιας φιλαγαθως εργαζεται. Ευχαριστω σοι. (448) Του αγιου και µεγαλου πατρος ηµων Συµεων του Νεου.οτε και µεσιτην ο ανθρωπος επιζητει προς τουτο και βοηθον. αυτος ο µονος αθανατος. ης πρωην υπηρχεν αµυητος. ειτα την υπακοην. παλιν εν σκοτει αµαρτιων πολλων περιεπεσε. οτι προ του φθασαι την ηµεραν και ωραν. ως µη δυναµενος δηλονοτι µονος αναιδως προσελθειν δια το καταβαρεισθαι αυτον υπο πολλων της αισχυνης αµαρτιων -. ως αν πασα προφασις και παρακοην ενδικον αποληψεται την µισθαποδοσιαν εν ηµερα η κρινει ο Θεος το γενος των ανθρωπων. Αλλα ταυτα µεν ο λογος. Ευχαριστω σοι. την υποταγην.

ουτω την αξιαν της αυτεξουσιοτητος λογισαµενος. εις λακκον και ιλυν βυθου αισχρων εννοιων τε και (450) πραξεων εµαυτον ο αθλιος εναπερριψα. αλλ’ αυτοπροαιρετω γνωµη σωζεσθαι εδικαιωσας. και απο βασιλεων και αρχοντων. εξ ων ουκ εµαυτον εγω µονον. διδοµενην µοι εις απεµπολησιν του αγιασµου σου. ως βδελυγµα ταυτην λογισασθαι εδωρησω µοι. εις κρηµνον εµαυτον. εις ουδεν παλιν θεµενος. εγω δε ο αγνωµων και καταφρονητης. απερριψα. ο ευσπλαχνος συ και φιλανθρωπος ∆εσποτης. ουκ εµνησικακησας. και απο των εναντιων εργων και των του εχθρου παγιδων µεχρι τελειας ηλικιας µε ατρωτον διεφυλαξας. ωσπερ ιππος απολυθεις εκ δεσµων. και αγγελον φωτος φυλακα µοι κατεστησας. της σης δεσποτειας αποσκιρτησας. Κυριε ο Θεος του ουρανου και της γης. Επει δε ου βια ηµας. λαβειν µε ουκ ειασας.της αγιας Παρθενου Μαριας σαρκωθεις και γεννηθεις. ειασας καµε τω αυτεξουσιω τιµασθαι και την προς σε αγαπην εκ της των εντολων σου φυλακης αυτοπροαιρετον επιδεικνυσθαι. αυτος και τω της αναπλασεως αγιω βαπτισµατι σου εξανεκαινισας. ουκ απεστραφης. αλλα δια σπλαγχνα ελεους σου εξαπεστειλας κακειθεν µε ανηγαγες και λαµπροτερον ετιµησας. Αλλα ταυτα παντα. καιτοι φιλαργυρου µου οντος. αλλ’ ουδε ο συµπας κοσµος εις εν αθροισθεις εκειθεν αναγαγειν µε και των χειρων αυτων εξελεσθαι ηδυνατο. αρρητοις σου κριµασιν απελυτρωσας· δωρα χρυσιου και αργυριου. Οµως εκεισε κρατουµενον µε ελεεινως και αθλιως περισυροµενον και συµπνιγοµενον και καταπαιζοµενον παρ’ αυτων. προανεπλασας και προεζωωσας και του προπατορικου µε πτωµατος ηλευθερωσας και την εις ουρανους ανοδον προηυτρεπισας. εξοµολογουµαι σοι. ουκ ειασας κεισθαι και τω βορβορω µολυνεσθαι. Ειτα και παραχθεντα µε και κατα (449) µικρον αυξανοντα. και τω Αγιω Πνευµατι κατεκοσµησας. κακει κατελθων τοις εγκεκρυµµενοις εν τω σκοτει περιεπεσον. ως σκευος ατιµον βουληθεντων µοι χρησασθαι εις λειτουργιαν των θεληµατων αυτων. ουκ απεστραφης µου την . δοξαν και περιφανειαν βιου. Κακει µε κειµενον και αναισθητως εγκυλιοµενον και επι πλειον συντριβοµενον. ου παρειδες µε.

αλλ’ εσπλαχνισθης. ∆εσποτα. . Τω γουν υποδειχθεντι µοι παρα σου. εµε εις ταυτα προσκρουειν και εµπιπτειν συνεβαινε. κακεινου προς τας βρυσεις και τας πηγας κοπω πολλω αγαγοντος µε. δουλω σου και µαθητη παραδεδωκας. Που ουν γεγονως ης. συ ασχηµονως οραν µε περιαγοµενον και συροµενον ουκ εφερες. υπο του βορβορου συγκεκαλυµµενος και συµπνιγοµενος.των τριχων της κεφαλης µου εκρατησας κακθειθεν µε βιαιως συρων ανεσπασας. ουκ επι πολυ αφηκας υπο των ληστων εθελοντι τυραννεισθαι µε. αλλα ηλεησας και ουκ αγγελον.αγνωµονα γνωµην. πιστιν τε βεβαιαν εις τουτον µοι χαρισαµενος. Αλλ΄ αναγαγων και στησας µε επι την γην. και πολλους πονους και πολλας κακωσεις και θλιψεις υπεµεινα. (451) και µηδε ουτω βλεποντα οστις ει. αγνοω. κατα το προσταγµα σου αµεταστρεπτι ηκολουθησα. εγω δε µη βλεπων παρηρχοµην τας πλειω. Αλλα γαρ εκεινος µεν εν παση πηγη και βρυσει αφ’ εαυτου καθ’ ωραν ενιπτετο και ελουετο. του βαθυτατου µε λακκου εκεινου και βορβορου εξηγαγες. καµου µη ορωντος σε – που γαρ και ειχον η πως αναβλεψαι ολως ισχυσα αν. τω βαθυτατω λακκω εκεινω επικλιθεις και εν τω βαθει του βορβορου κατω που συγκεχωσµενω και καθηµενω την αχραντον σου υφηπλωσας χειρα. Ειπων ουν µοι· “Κρατησον και τω ανθρωπω τουτω κολληθεις ακολουθησον· ουτος γαρ σε απαγαγων απολουσειε”. τυφλον οντα και οπισθεν εφελκοµενον εκεινου τη παρα σου µοι δοθειση χειρι της πιστεως και ακολουθειν αναγκαζοµενον. τα ωτα και το στοµα εµπεφραγµενον. παναγιε ∆εσποτα. ουδε ανθρωπον προς µε τον αµαρτωλον και αθλιον εξαπεστειλας. Αλλ’ ει και εγω αναισθητως συναπαγοµενος αυτοις εχαιρον. ενθα βλεπων εκεινος καλως τους ποδας ανελαµβανε και δια των λιθων και βοθυνων και σκανδαλων διηρχετο απαντων υπεραλλοµενος. ει µη µονον γνοντα οποιος τις ποτε αγαθος και φιλανθρωπος υπαρχεις. εµου των µεν πονων και της προς τα ανω αθροας φορας αισθανοµενου και οπως ανερχοµαι. . ολον οντα µε ρυπαρον και υπο του βορβορου τους οφθαλµους. υπεχωρησας. αλλ’ αυτος συ υπο των της αγαθοτητος σου σπλαγχνων κινουµενος. αγνοουντος δε υπο τινος ολως αναγοµαι η τις ποτε εστιν ο κρατων και αναγων µε.

ερρυσω µε δια της χαρισθεισης µοι παρα σου πιστεως και ελπιδος. αφρονως ποιων. Ουδε γαρ νυν δυνατον. Ουαι σοι. Η τυφλοι. Ουχι και ηµεις παντες βλεποµεν. υπαρχοµεν. . ας υφιστασαι επι µαταιαις ελπισιν. Υποδειξαντος δε και πολλακις εασαντος µε του νιψασθαι. υπισχνουµενος σοι τα παρα πασιν ανθρωποις της νυν γενεας οντα αδυνατα. των ανατροπην θολεραν τον πλησιον ποτιζοντων. αλλα και την βρυσιν πολλακις ψηλαφων του υδατος ευρειν συγκατεσπων τον χουν και τον βορβορον ανεταρασσον και µη βλεπων ολως. αναβλεψαι µαταιως και ανωφελως προσδοκων. ουδε νυν αναβλεψαι ποτε. Ου µονον δε αλλα και των πολλακις διαµαρτυρουµενων και υποτιθεµενων και καθ’ εκαστην λεγοντων µοι· “Τι µαταιοπονεις. Ου γαρ ενδεχεται σε της λεπρας απαλλαγηναι της ψυχικης. παρακαλουσι του αναπαυειν και διατρεφειν και καλως θεραπευειν σε. και ουκ εστιν αλλη µειζων ταυτης. Τι δαι. οτι και την διδοµενην σοι θεραπειαν παρα των φιλοχριστων και φιλαδελφων και συµπαθων ανδρων απολεσεις και τας κακωσεις και θλιψεις. Ποθεν γαρ ο εµπαικτης αυτος ανεφανη αρτι θαυµατουργος. (452) Πως δε την εκ τουτου παλιν αναγκην και βιαν εκδιηγησοµαι. Αλλα τουτων µε παντων. ουδε φρονεις. Τι δε µη µαλλον ελεηµοσι προσερχη. ως ο πεπλανηµενος αυτος σοι λεγει. υποµενεις και των επαγγελλοµενων σοι υπο του απατεωνος και πλανου αυτου επ’ αληθειας εκπεσης. ουδ’ οπου ποτε ουσαν ηδυναµην ευρειν την βρυσιν του υδατος. δι’ ης και τα ρηθεντα και αλλα πλειονα ενισχυσας.Ει µη γαρ εκεινος της χειρος εκρατησε µου και προς τη πηγη εστησε και τας χειρας ωδηγησε µου του νοος. αναβλεψις”. των οντως απατεωνων και πλανων. Και ηµων διχα συ ου συλλογιζη εν σεαυτω. Τι γαρ και ισχυει ολως. Οντως βλεποµεν απαντες. συ ο ελεηµων και ευσπλαχνος. υποµειναι µε. Τι και τους ποδας προσκρουων και αιµασσων ακολουθεις. συν τω καθαρω υδατι και πηλον που προσπαρακειµενον τη πηγη και βορβορον ισως εν ταις παλαµαις συνανελαµβανον και το προσωπον µου εµολυνον. καθαρως ενοµιζον αποπλυνεσθαι. µη απατω. και τω εµπαικτη τουτω και πλανω ακολουθεις. µολυνων τω βορβορω το προσωπον ωσπερ εν υδατι.

εν τη οδω προσυπηντησας. µη διδους εννοειν µε οστις αυτος ης. τον δε συνεργον και βοηθον µου. κατ’ ολιγον εφαινου πλεον και πλεον καµε περιηντλεις τοις υδασι και καθαρωτερον οραν και πλεον φως εχαριζω µοι. σφοδρα µισων και της πλανης κατελεων. ουδε καταµαθειν η κατανοησαι εξισχυσα. ηγαπων απο ψυχης. Ουτω δε ερχοµενου επι χρονον και απιοντος σου. αλλα παραγινοµενος και κρατων µου πρωτον την κεφαλην. ετιµων. γνωρισαι σε µη δυνηθεις. τους τα ρηµατα της απατης και του ψευδους υποτιθεµενους µοι. φρικτον µε πραγµα και µυστηριον ιδειν κατηξιωσας. (454) Και που ποθεν ην τις ο τουτου παροχος. τον αγιον σου λεγω µαθητην και αποστολον. Τουτο δε εγχρονισας ποιων.(453) Αλλα γαρ εν απασι τουτοις καρτερησαντι και µη αφισταµενω µοι. Και πως αν ηδυνηθην. ουδε γαρ ετι τουτο εδιδως µοι. ουκ εγινωσκον. ορων φωτοειδει µε υδατι εκπλυνοµενον. σε αυτον ιδειν η γνωναι. η οθεν τε ηλθες η που αφικεσαι. Ευθυς δε αφιπτασο. βοηθει . και ο εχειν εδοκουν φως κακεινο απωλεσα. ουτω πως τεθολωµενους και ψηλαφητως καθ’ εκαστην απονιπτοµενω και τω δοκειν απολουοµενω. οστις ποτε ης. ουδε προς συντυχιαν η οµιλιαν ολως αυτοις συνηρχοµην. εσεβοµην. ο και πρωην εκ του βορβορου εκσπασας µε. αυτος συ παλιν. Εκτοτε ουν συχνοτερως και προς αυτη τη πηγη ισταµενου µου. ουτινος ουδε την του προσωπου αιγλην ιδειν. µονον δε λουοµενος εχαιρον τη πιστει αυξανων. ο ταυτα ποιων. ως αυτον σε τον εµε πλασαντα. αλλα και της θεας αυτων την βλαβην εξεφευγον. τας αστραπας τας περιλαµπουσας µε και τας ακτινας του προσωπου σου αναµιγεισας εθεασαµην τοις υδασι και εξεστην. ο ανυπερηφανος ουκ απηξιους κατερχεσθαι. τους δε πλανους εκεινους. ως ο αποστολος σου και µαθητης µε εδιδασκε. Και τοτε πρωτον τη του προσωπου σου αχραντω αιγλη τα ασθενη µου περιηστραψας οµµατα. ποτε περιπατουντι και προς την πηγην τρεχοντι. ενεβαπτες αυτην εν τοις υδασι και καθαρωτερον εποιεις οραν µε το φως του προσωπου σου. τη ελπιδι πτερουµενος και εως ουρανου ανερχοµενος. προσπιπτων αυτου τοις ποσι νυκτος και ηµερας και “Ει τι δυνασαι. Σου γαρ παραγινοµενου και τω δοκειν µε τοις υδασι πλυνοντος και περιαντλουντος και εν αυτοις πολλακις εµβαπτοντος.

η . Ουτως ουν εφ’ ικανον χρονον τη χαριτι σου διατελων.αλλ’ εκρυβης ευθυς καγω περιην ζητων σε. µη λαλησας µοι. . το προσωπον σου. Λαβοµενος γαρ µε. Παλιν δε µε µονον αφηκας εν γη. διανοιχθεντων αυτων. δυναται παρα σοι. ∆ιο και απο της πολλης βιας και του πυρος της αγαπης σου διαπαντος εκλαιον. µη ειδως αυτον σε οστις ει. πληροφοριας εχων οτι οσα και βουλεται. ως ηλιον αµορφον. εκπλαγεις και τω αµετρητω υψει εκθαµβηθεις. Ειτα κατω µετ’ ου πολυ οντος µου. και µηδε σκιαν.µοι” αυτον εξαιτουµενος. ουκ οιδα. ειτε εκτος του σωµατος. και ευρεθην θρηνων και την παλαιπωριαν µου εκθαµβουµενος. αυτος ο πασιν αορατος. εν η και ισταµην το προτερον. συ µονον οιδας. ο και τουτο ποιησας. τον εκ του µη οντος εις το ειναι παραγαγοντα µε και εκ του βορβορου εξαγαγοντα και τα ειρηµενα απαντα γεγονοτα µοι. µηδε οτιουν η οτι εστι τι ποτε το ορωµενον εννοων. Σεληνης γαρ φαινουσης και περιπατουντων οιονει των νεφων. ον ουκ εγινωσκον. και αλλον ειναι αφρονως υπονοουµενος παλιν εζητουν µετα δακρυων ιδεσθαι σε. ωσπερ προτερον εν τοις υδασι. ολος εφριξα. και οτι µαλλον αυξανεις αυτος και λαµπων πλεον πλατυνη. παλιν και πολλακις περικυκλουσας µε. αλλο παλιν ειδον φρικτον µυστηριον. Ως ουν ουτω παλιν πολλακις ωφθης και πολλακις παλιν µη λαλησας εκρυβης µοι µηδολως ορωµενος. εφανας και εδοκεις µοι τον εµον νουν καθαιρων και πλατυνων το της ψυχης οπτικον και επι πλειον παρεχων οραν την δοξαν σου. Ουτως ουν εν πολλη λυπη και θλιψει και στενοχωρια εµαυτον εκπιεζων και εµαυτου επιλανθανοµενος και ολου ολως του κοσµου και των εν κοσµω. κατηξιωσας υποδειξαι µοι. ανω εις ουρανους. Αλλα γαρ ωραν εκεισε µετα σου µε ποιησαντα. ουδ’ ουτω µοι γνωναι δεδωκας – πως γαρ. Και οστις ποτε ης. εις ουρανους ανελθων. ειτε εν σωµατι. και τη του σκοτους υποχωρησει αυτον σε πλησιαζοντα και ερχοµενον κατεµανθανον. κρατειν δε ταυτας ολως αµηχανων. τας αστραπας δε και την αιγλην την του προσωπου σου ορων. εµιµνησκοµην οπου ποτε ανω ειδον σε. και µορφην σου ιδειν και γνωστως γνωναι (455) οστις ης επεποθουν. συνανηγαγες. καθα πολλακις και εν τοις αισθητοις πασχοµεν. και της δοξης – τινος δε αγνοω και ουτινος – το µεγεθος. ο αναφης και αληπτος.

εντυπουµενης οιονει της εµφερειας αυτου ολης τω οπτικω και δια τουτου διϊκνουµενης και αποµασσοµενης και ως εν πινακι εγχαραττοµενης τω νοερω τε και µνηµονευτικω της ψυχης.”. και οτι µε εξ ολης ψυχης επεζητησας. ουτω και αυτος ωραθης. ∆εσποτα. ιδου υπαρξεις απο του νυν αδελφος µου και συγκληρονοµος µου και φιλος µου”. ορα. οιονει φιλος φιλω διαλεγοµενος δια του εν εµοι λαλουντος σου Πνευµατος. (456) Ωσπερ γαρ επι τυφλου κατα µικρον αναβλεποντος και τον χαρακτηρα του ανθρωπου κατανοουντος και οιος εστιν εκ του κατ’ ολιγον ανιστορουντος. και “Ω ∆εσποτα” λεγοντα µε. τουτο γαρ ακριβως γνωναι ουκ εδωκας . και εξω µε του κοσµου τοτε πεποιηκας – δοκω ειπειν και του σωµατος. τοτε φωνης µε πρωτον τον ασωτον κατηξιωσας και ουτωσι προσηνως προσεφθεγξω µοι. ουχ ο χαρακτηρ προς την ορασιν µεταποιειται η µεταπλαττεται.σεληνη οραται και δοκει τρεχειν ταχυτατα. µηδεν τω συνηθει προστιθεισα δροµω η την εξ αρχης υπαλλασσουσα πορειαν. και ταλαιπωρος. φησιν.” – “Εγω. Πως δε η ποθεν εγω τοιουτων αγαθων κατηξιωµαι. ∆εσποτα. τον χαρακτηρα. Ουτως ουν. ο ∆εσποτης παλιν συ. ειµι ο Θεος ο δια σε γεγονως ανθρωπος. ειπας µοι· “Ταυτα δια µονην την προθεσιν και ..” – λογισαµενου µου δε ταυτην υπερ νουν ειναι την δοξαν και την χαραν. ινα µε τοιουτων αγαθων αξιον καταστησης και τοιαυτης δοξης συµµετοχον και συγκληρονοµον ποιησης. εξανισταµενω και θαµβουµενω και τρεµοντι και εν εµαυτω ποσως εννοουντι και λεγοντι· “Τι ποτε αρα η δοξα αυτη και το της λαµπροτητος ταυτης µεγεθος βουλεται. τω φωτι τρανως του Αγιου Πνευµατος εκκαθαρας µου τον νουν ολικως. αυτος µοι ποθεν εδοκεις εξερχεσθαι και λαµπροτερος φαινεσθαι. Κακεινου τρανοτερον και καθαρωτερον βλεποντος. υπερηυγασας δ’ ουν και τω δοκειν ολως ολω καλως βεποντι ωφθης µοι. “τις ποτε ης. και χαρακτηρα µορφης αµορφου οραν εµπαρειχες µοι. εδοκεις ερχεσθαι ο ακινητος και ο αναλλοιωτος µεγεθυνεσθαι και µορφουσθαι ο αµορφος. αλλα το οπτικον µαλλον των οφθαλµων αυτου αποκαθαιροµενον. οιος εστιν. Επι τουτοις ουν καταπλαγεντος (457) µου και τη ψυχη εκχυθεντος και την ισχυν διασκορπισθεντος και “Τις ειµι”ανταποκριθεντος “εγω η τι πεποιηκα ο αθλιος.

αυτος προ του αναστηναι µε. πινων και προσευχοµενος. ειτε εµου µακρυναντος απο σου. το τελειον ου θεαση. αλλ’ εν εµοι σε. τοσουτω πλεον ασυγκριτως η µελλουσα δοξα υπερ την νυν ορωµενην σοι αποκαλυφθησεται”. ειτε σου απ’ εµου απελθοντος. ο καλος τεχνιτης και δηµιουργος. επειτα και υπο του σου φωτος ελλαµφθεισα. ερριζωθη και ηυξηθη καλως. και εισηλθον εν τω πρωτω σκηνωµατι. ο Θεος. Ειτα συ αυτος. εσθιων.προαιρεσιν και πιστιν σου εδωρησαµην σοι και ετι δωρησοµαι. (458) περιπατων. και τοτε εγνων οτι εν εµοι σε γνωστως εχω. Η γαρ οντως αγαπη συ ει. Τεως δ’ ουν εγενοµην παλιν ολος εν εµαυτω. Απο ουν τοτε ουχι µνηµονευων σου και των περι σε ηγαπων σε απο της των τοιουτων µνηµης. τοις τοιουτοις αρκουµενος. Ταυτα γαρ προς τα µελλοντα ισον εισιν ιστορηθεντος εν χαρτη ουρανου και ταις χερσι κρατουµενου· οσω γαρ ουτος του αληθινου ουρανου απολειπεται. ως φως αποτελεσας αυτην. Ταυτα ειπων εσιωπησας και µικρον µικρον ο γλυκυς και καλος ∆εσποτης εκρυβης εξ οφθαλµων µου. τον Ποιητην των απαντων. Εµου δε ειποντος· “Και τι τουτου µειζον ειτε λαµπροτερον. γυµνος παρ’ εµου παραχθεις. Τη ουν πιστει η ελπις εµφυτευθεισα και εν αυτη υπο της µετανοιας και των δακρυων ποτισθεισα. ωραθης µοι. Τι γαρ εχεις αλλο η εσχες ποτε σον. εκλαιον και εν χαρα διηγον ανεκφραστω γνωρισας σε. ουδε επαπολαυσαι ολου αυτου ισχυσεις καλως”. φηµι δη της ταπεινωσεως. ινα εκεινο λαβων αντ’ εκεινου ταυτα σοι δωσοιµι. Πως γαρ και µη εχαιρον. τη ελπιδι µονη. ουκ οιδα. καθεζοµενος. την σην αγιαν αγαπην ενεκεντρισας. Εµοι τεως αρκει το ουτως ειναι και µετα θανατον” – “Ως λιαν ει συ µικροψυχος. Εαν γαρ µη λυθης της σαρκος. ως εν µια ριζη δενδρου. παραγεγονως δια της των πειρασµων µαχαιρας. Αλλα γαρ παλιν λυπουµενος και ουτως αυθις ιδειν σε επιποθων. ως απηλθον ποτε προς το την αχραντον εικονα της σε Τεκουσης ασπασασθαι και ταυτη προσεπεσα. τους εις πολυ υψος αναχθεντας περιττους κλωνας των λογισµων αφελων. ποθεν νοµισας ελθειν. την ενυποστατον αγαπην. Οθεν µιµνησκοµενος του καλλους της δοξης και των ρηµατων σου. εντος της ταλαιπωρου καρδιας µου. Ταυτην ουν ορων οσηµεραι αυξανουσαν και αει . εχειν επ’ αληθειας επιστευσα. ειπας.

παναγιε Βασιλευ.οµιλουσαν µοι. καθοραν µε· και ειθ’ ουτως ιδειν µε. Και γαρ ουχ ουτω πενητι εκ γενετης αισχυνης αιτια γινεται η πενια. µη υπο αµελειας καυσωνος φλεχθη. ειτα παντων εκπεσοντι εκεινων και εις παντελη πτωχειαν κατενεχθεντι. καταξιωθηση και µετα θανατον. καταγελωντες και καταπαιζοντες”. (459) εκεινον δε αυτον ουδολως τοτε µαλλον κατω νευων ορας. τη δυναµει σου στηριξον. τι πλεον ελπισω. ως ακουεις. Ει δε µη. καιτοι µη ουχ ουτως οντων των πραγµατων εν τοις επιγειοις και ορωµενοις και εν αυτοις τοις πνευµατικοις πραγµασι και αορατοις. ωσπερ ειπον σοι. µανιωδεστερον αυτω επεµβαινουσι. τι και ελπιζει. ουτω και το εν σοι γινοµενον νοει µοι και ασφαλιζου σεαυτον και σπουδαζε αει εντος σου καθαρως και τρανως. ως τον ηλιον εν τοις καθαροις υδασι. µη υπο εχθρου τινος εκσπασθη. ουτως ειναι καγω πιστευω σοι τω Θεω µου και προσπιπτων καθικετευτω σε. φυλαξον µε τον αµαρτωλον και αναξιον ον (460) ηλεησας.”. “δυνατοι δυνατως ετασθησονται”. καθα και Παυλος βοα λεγων· “Ο γαρ τις βλεπει. ως τω πλουτησαντι και δοξασθεντι και υψωθεντι και τω επι γης βασιλει οικειωθεντι. οπερ ενεκεντρισας εν τω δενδρω της ελπιδος µου. “Ακουσον τι” παλιν εφησας. Μη υπο ανεµων σεισθη. µαλλον δε δια ταυτης συ και διδασκων και περιλαµπων µε. τιµωρουντες. εµου δε της αγαπης και φιλιας ει εκπεσειε τις. µη υπο καταιγιδος θραυσθη. Ναι οντως. και το φυτον της αγαπης σου. ∆εσποτα· “ωσπερ τον ηλιον ορας εν τοις υδασιν. επειδηπερ. ουτω χαιρων διακειµαι. Τοις µεν γαρ εκπεσουσι της φιλιας και δουλειας του επιγειου βασιλεως εκ τινος αιτιας. των υπαρχοντων αυτοις κυριους ειναι και επαπολαυειν αυτων και ζην εξεστιν. ως ηδη υπερ πασαν πιστιν γεγονως και ελπιδα. Ει ουν εγω σε εχω. µαλλον µεν ουν και µειζονως κατακρινουσι και πλειονα θλιψιν σοι προξενησουσιν. ον εκεινοι λαβοντες υπερ της προτερας αυτου ευνοιας και αγαπης. ο κυκλος ολος των εργων και κοπων και λογων σου τουτων ωφελησουσι σε ουδεν. αλλ’ ευθυς απαντων γυµνουται και τοις εχθροις εµου τε και αυτου αιχµαλωτος παραδιδοται.η ζωη γαρ αυτου εγω ειµι -. ζην ολως ου δυναται . ης προς µε εκεκτητο. ουδε η εκ ταυτης λυπη επι τοσουτον λυπει. µη υπο ραθυµιας και µετεωρισµων .

τον γαρ συνεργον µου και βοηθον. τιµη και προσκυνησις. Αµην. συ επιστασαι την ταλαιπωριαν και την εις απαν αδυναµιαν µου. Προσπιπτω σοι απο καρδιας. µη υπο φιλοδοξιας τελεον εξαφανισθη. Τοιγαρουν δια τουτο σπλαγχνιθητι επι πλειον απο του νυν επ’ εµοι ο πολυευσπλαγχνος Κυριος. εν αυτη καγω δε οραν σε καταξιουµαι δι’ αυτης. ινα κατα την αχραντον και αγιαν και αψευδη σου επαγγελιαν συ ης εν εµοι καγω υπαρχω εν σοι. ο τουτο και χαρισαµενος και κατεργασαµενος εν εµοι. οτι ενεκεν τουτου απο παντος ανθρωπου ειµι αβοηθητος. και συ µεν βλεπεις µε. τον αγαπην οντα και ουτω καλεισθαι καταξιωσαντα. ∆εσποτα.ξηρανθη. κρατος. Συ γαρ οιδας. οτι σοι πρεπει πασα ευχαριστια. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (Β’) ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΩΤΟΣ (13) Και κατα των τιθεµενων το πρωτον επι του Πατρος. και εν αινιγµατι. τοτε δε εν ολη τη αγαπη ολον σε. ινα µη εασης µε εις το θεληµα µου. αλλα εν τη ση αγαπη ιδρυσον µου την ψυχην και εν ταυτη ριζωσαι την σην αγαπην ποιησον ασφαλως. νυν µεν ως εν εσοπτρω. τω Πατρι και τω Υιω και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων. . ως αυτος ηβουληθης απ’ εµου σωµατικως απεχωρισας. και σκεποµαι υπ’ αυτης καγω σκεπω και φυλαττω αυτην εν εµοι. ο ποιησας τοσαυτα καλα µετ’ εµου. Συ γινωσκεις µου την ασθενειαν. καθως ειπας. σον δε αποστολον.

ω ουτοι. ουκ αν πατηρ ο Πατηρ ωνοµαζετο. αλλα και οσοι τα προς αιρετικους παλαι λαληθεντα παρα των θεσπεσιων θεολογων και γραφη παραδοθεντα αποστηθιζουσι τε και πολυπραγµονουσιν. Και τουτο πασχουσιν ουχ οσοι αφ᾿ εαυτων τι λεγειν τολµωσι µονον περι Θεου. ως εξ αυτου γεννηθεντος. Τα γαρ αει ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα. Οια δε φασι των θειων κατατολµωντες! Κατα τουτο. την αιτιαν δι᾿ ην ταυτα προς των θεολογων ελεχθησαν προς αιρετικους αγνοουντων· την γαρ δυναµιν των γεγραµµενων νοησαι µη ικανως εχοντες. µονον µειζων ο Πατηρ του Υιου. αλληλων πρωτα ειναι ου δυνανται. Τις τοις αθεατοις και αγνωστοις και παντη ανερµηνευτοις και ακατανοητοις ταυτα εξεθετο. ουχ ινα πνευµατικην τινα ωφελειαν καρπωσωνται. η το παν εκ του µη οντος παραγαγουσα. Ει αδιαιρετος ην. Ει δε προτασσεις ολως του Υιου τον Πατερα και πρωτον αυτον ως αιτιον της του Υιου γεννησεως ονοµαζεις. Προς ους εικοτως ουκ αφ᾿ εαυτων. καθ᾿ ο αιτιος εστι της υπαρξεως του Υιου. και το ειναι του Υιου αιτιον αποβαλλοµαι. τω υπηχουντι ανωθεν πειθοµενοι Πνευµατι. εννοουντα το φρικτον του εγχειρηµατος και το τοις τολµητιαις αποκειµενον κριµα. φησι. τις ενενοησε µετρα και βαθµους. λεγω σοι καγω πρωτον ειναι του Πατρος τον Υιον· ει µη γαρ ουτος εγεννηθη. πρωτον και δευτερον. αλλ᾿ εκ του διδασκοντος ανθρωπον γνωσιν µυσταγωγουµενοι. ειπωµεν ωδε. Ει δε πρωτον βουλει συ τον Πατερα ειπειν του Υιου. Οτι δη. .λεγω δε αντι του πρωτος -· εκ του Πατρος γαρ. Ταυτα της καινης κενοφωνιας αυτων και ασυνετου θεολογιας. κενεµβατουσιν και α λεγουσιν ως βεβαια και αληθη και ουτως εχοντα διαβεβαιουνται. µειζων ο Πατηρ του Υιου . µειζον και ελαττον εν αυτη. φησι. και κατα τουτο µαλλον και µειζονα. και εστι και εσται αει η παναγια Τριας.Το περι Θεου λεγειν η φθεγγεσθαι και τα κατ᾿ αυτον ερευναν και τα ανεκφορα ποιειν εκφορα και τα πασιν ακαταληπτα ως καταληπτα υπεµφαινειν τολµηρας αν ειη και αυθαδους ψυχης ενδειγµα. Και η ανθυποφορα· µειζονα του Υιου τον Πατερα πως (14) φης. τις εδιδαξε. αλλ᾿ ινα θαυµαζωνται παρα των ακουοντων εν ποτοις και συνεδριοις και θεολογοι επιφηµιζωνται· ο και µαλλον λυπει µε και εν αδηµονια ποιει.

οπερ σε πορρω του Θεου και της αληθειας απαγει. ως και ο Υιος εν ολω τω οµοουσιω Πατρι. ωσπερ ειρηται. ως νουν λογου και πηγην ρευµατος και ριζαν των κλαδων αυτης. Τοιγαρουν και επι της αρρητου και θειας του Θεου Λογου γεννησεως αιτιον µεν του Υιου λεγοµεν τον Πατερα.Υπονοιαν γαρ παρεχεις οτι ουκ ην ο Υιος προ του γεννηθηναι. πρωτον δε ουδαµως. Ει δε αιτιον λεγεις του Υιου τον Πατερα. ει µη που υπονοιαν εµποιεις οτι ην ποτε ο Θεος µονος. ο δε µητε προων. Ορας εις οσας ατοπιας. ουτε δευτερον. και οτι εγεννησεν αυτον υστερον αιτιος γενοµενος της αυτου υπαρξεως. και θελοντος του Πατρος η µη θελοντος. ο πρωτον λεγων αναγκη και δευτερον ονοµασαι και τριτον. εκ των τοιουτων εµπιπτοµεν συζητησεων. και θελων εγεννηθη η µη θελων. φηµι καγω. και τηνικαυτα το αιτιον λεγειν σε τον Πατερα δεξοµεθα. και εγνω οτι εγεννηθη και πως η ουδαµως. οπερ εν τη παναγια Τριαδι εµφασιν ολως ουκ εχει λεγεσθαι. . Το γαρ µετρειν τα αµετρητα και τα αρρητα λεγειν και τα αφθεγκτα φθεγγεσθαι επισφαλες υπαρχει και επικινδυνον. ως ασεβουντα. οτε ουκ ην Υιος. ινα µη τον αριθµον πλεονασωµεν. ινα µη λεγω βλασφηµιας. Αιτιον γαρ του γεννωµενου υιου τον πατερα ειναι επι της σωµατικης γεννησεως λεγοµεν· επι δε της θειας και ανυπαρκτου υπαρξεως και αγεννητου γεννησεως και ανυποστατου υποστασεως και υπερουσιου ουσιωσεως. µητε ποτε γεγονως η γενοµενος πρωτος του συναϊδιου και συναναρχου Υιου. ηνωµενα και αει ωσαυτως οντα αλληλων αιτια ειναι ου δυνανται. το γε νυν εχον και αυτο παραιτουµεθα· τα γαρ αει. η τι ετερον ειπω ουκ οιδα. Η τοινυν το πρωτον λεγειν του Υιου τον Πατερα αποδραθι. (15) τον λογον οικονοµουντες εν κρισει. η τουτο σου λεγοντος. πως πρωτος του συναϊδιου κληθησεται. Μη δη εννοησης προϋπαρξαι ποτε του Υιου τον Πατερα και ουτε πρωτον ουτε µειζονα καλεσεις αυτον του Υιου· το γαρ προϋπαρξαν πρωτον αν κληθησεται του εξ αυτου γεννηθεντος η προελθοντος η ποιηθεντος. και µετα των λεγοντων ασεβων τον Υιον υπο του Πατρος γεγενησθαι ποιει· τουτο γαρ και το µονον εννοησαι πασης αθεοτητος και ασεβειας εστιν. εις τρεις θεους την αδιαιρετον και µιαν θεοτητα διαιρουντες. Ουτε γαρ πρωτον. αλλ᾿ ολος ων εν ολω τω οµοτιµω Υιω.

ειπε. και ουχ ο Πατηρ. διδως ηµιν και τω κοσµω παντι το πρωτον εν τω Πατρι. Συ δε. µυσταγωγηθεις. Και ορα ως ακαταληπτα τα της θειας φυσεως τοις ανθρωποις ηµιν. αλλ᾿ “Εν αρχη ην ο Λογος”. Και ο Υιος· “Πατερ δικαιε. καινε θεολογε. ει γε και ουτως θεολογειν εξεστι. αλλ᾿ οτι ουπω ην γνωρισθεν το της οικονοµιας µυστηριον. Μετα γαρ την ενανθρωπησιν του Θεου Λογου και Πατηρ ο Θεος και Πατηρ εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις (17) και Υιος Θεου ο σαρκωθεις δι᾿ ηµας Θεος Λογος κατα το υπο του Πατρος ανωθεν ειρηµενον· φησι γαρ· “Ουτος εστιν ο Υιος µου ο αγαπητος· αυτου ακουετε”. ινα και δευτερον τουτου τον Υιον αποδειξης και τριτον αυθις το Πνευµα το Αγιον. ∆ια τι δε ουκ ειπεν ο Υιος. (16) εστιν εννοησαι η ειπειν εν τη αδιαιρετω και ασυγχυτω Τριαδι· αφθεγκτα γαρ παντη και αρρητα και ακατανοητα τα της θειας και υπερουσιου φυσεως και ανθρωπινω νοΐ ακαταληπτα. που η πατροτης ενταυθα και η υιοτης. “Πνευµα. ουκ ειπεν η θεολογος φωνη. δοξασον σου τον Υιον. ο Θεος” και παλιν· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. αλλ᾿ ο Λογος. ου µειζον.ουτε τριτον. ο την τριθεΐαν ηµιν δογµατιζων υπουλως. φησιν. καν το Πνευµα προταξης. του Υιου και του Πατρος. και ο κοσµος σε ουκ εγνω. ολην εν αυτω ευρησεις και των συναϊδιων ως οµοουσιων την συµφυΐαν. Ουχ οτι ουκ ην η τα παντα παραγαγουσα τρισυποστατος θεοτης. Ει ουν πνευµα “Θεος και το πνευµα ο Κυριος εστι. ουκ ελασσον. Ιησου. και τουτου βαθυτερα υπο της αυτοσοφιας. εγω δε σε εγνων” και αυθις· “Εγνωρισα σου το ονοµα τοις ανθρωποις” και παλιν· “Πατερ. Της βλασφηµιας! Πως. ινα και πρωτον και µειζον µοι εν τη θεια και ακαταληπτω φυσει. η ινα διδαξη ηµας οτι ουτε Υιος απο τινος εγνωριζετο προ του κατελθειν και σαρκωθηναι τον Θεον Λογον. κηρυσσων ηµιν ως αλλος τις θεολογος του πρωην βαθυτερος τε και τω Υιω του Θεου οικειοτερος ετερον ευαγγελιον. ουτε Πατηρ ο Θεος. ο επιστηθιος του Χριστου· “Εν αρχη ην ο Πατηρ”. διδως και λεγης και αριθµης. Ει βουλει δε και αλλως γυµνασαι τον λογον και µαθειν ως ακαταληπτος εστιν ο εκ του µη οντος το παν ουσιωσας Θεος. Ιωαννης “Εν αρχη ην ο Λογος” εφη θεολογων. ω συ. ινα και ο Υιος σου δοξαση σε” και· “Εγω και ο Πατηρ .

ουτε δευτερος ο Υιος. Ηµεις δε. τα αγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν ακαταληπτα και ανεκφορα εξερευναν και πολυπραγµονειν. αναρχος. ουτε των συν αυτω υποστασεων· ουδε γαρ προϋπεστη του ετερου το ετερον. ηνωται δε ασυγχυτως. µια καλειται Τριας ο Θεος. καν εκ του Πατρος. Λεγει γαρ· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν” και προεταξεν εαυτον του Πατρος. αρα το εν ουτε εαυτου πρωτον δυναται ειναι. Ινα δε µη τη µακρα σιωπη (18) ληθην Θεου παντελη νοσησωµεν και ως αθεοι τινες εν τω κοσµω διαξωµεν. . η των αµφοτερων του Πνευµατος. ινα και πρωτον του ετερου το ετερον γενηται· συνδροµον γαρ την αναρχον εσχον αρχην και συναΐδιον. η του Υιου αυτου του Πατρος. µητε νοηθηναι παρ᾿ ηµων µητε ρηθηναι δυναµενη. ωσπερ ειρηται. πολλω µαλλον προ της σαρκωσεως. ως αν συνεχη την περι αυτου µνηµην αναλαµβανοντες δοξαζωµεν την αυτου αγαθοτητα και την περι ηµας φιλανθρωπον οικονοµιαν αυτου. η του Πατρος αυτου του Υιου. καν αιτιος του Υιου. αναρχος. ουτε τριτον το Πνευµα το Αγιον. Μια γαρ θεοτης η µια Τριας και τουτο δια τα προσωπα. οι γη και σποδος.εν εσµεν”. αµεριστος. Ινα δειξη το εν πασιν ισοτιµον και οµοδοξον εαυτου µετα του Πατρος και οτι ουτε “Πατηρ πρωτος. αφραστος. ινα το προϋποσταν πρωτον του εξ αυτου λαµψαντος γενηται. ακαταληπτος. Και σκοπει µοι συνετως των ρηµατων την δυναµιν. µη προϋπαρξαντος τουτων ενος ουδαµως πως. ο τα της θειας φυσεως µη φειδοµενος ερευναν· πιστευεις οτι εστι Θεος τρισυποστατος. Τοιγαρουν εις Θεος η Τριας. συνεχωρηθη ηµιν κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει λαλειν τα περι Θεου και των θειων καθως απο των θειων αποστολων και των θεοπνευστων πατερων ηµων εδιδαχθηµεν. Ει γαρ εν εξ αρχης η Τριας και τουτο καλειται κατα τας υποστασεις Τριας. ακτιστος. καν εκ του Πατρος εκπορευηται. Ει τοινυν και µετα την σαρκωσιν του Θεου Λογου εν ο Υιος και ο Πατηρ εισι. Τι τουτο. Ειπε ουν µοι. ω ουτος. και τας υποστασεις καλειται· επει δε µεριζεται µεν αµεριστως. ωσπερ εαυτους οιονει αγνοησαντες εις αµετριαν επεκτεινοµενοι. νοειν τε και επινοειν και αναπλαττειν ου φριττοµεν. αλλ᾿ ως απιστοι τινες και παντη των του Χριστου µυστηριων αµυητοι ουτω και φρονουµεν και αφειδως λαλουµεν αναισχυντω ψυχη τα περι Θεου.

(19) την ακαταληπτον αυτου φυσιν τολµηρα και αυθαδει περιεργαζη ψυχη. Αµηχανον ετερως τουτο γενεσθαι πασι παντη αδυνατον. τα κτιστα τον ακτιστον. Ουδαµως. επιγνωναι το οιος και οσος και οπως εγεννηθη ολως δυνησονται. Ει ουν τουτο πιστευεις οτι ην. Ου φριττεις µη που σκηπτος ανωθεν κατελθων παραναλωµα σε ποιησει πυρος. Αλλως δε πως ειποις αρα το ποιηθεν εκ Θεου τον εαυτου ποιητην επιγνωναι. Ει γαρ ακτιστος. δι᾿ αινιγµατων. ειτε ασωµατα. αορατος. ειτε γινωσκοµενα παρ᾿ ηµων. ειπε. και αει ων και προ παντων ων. Ταυτην ουν δια ποικιλων και πολυτροπων σηµειων λαµβανουσιν οι πιστοι. ακαταληπτος. ειτα και τον ανθρωπον τουτων απαντων εποιησεν εσχατον. Αλλα γαρ και το µετρον της γνωσεως κατα το µετρον της πιστεως ηµιν τοις πιστευουσιν εις αυτον δεδωκεν. µητε αρχην ηµερων. ωσπερ δη πνοην και ζωην. Ναι. δια . και οτι ην αει ο αυτος. αλλα το εαυτον αφεις επισκεπτεσθαι.ακτιστος. τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις εκ του µη οντος εις το ειναι παρηγαγε και τας ουρανιους πασας δυναµεις εποιησεν. µητε λογω ρητος. ειτε αγνοουµενα. δια της οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος της µιας παρηχθη θεοτητος. φησιν. ει µη οσον παντως ο ποιητης αυτος των ποιηθεντων εκαστω. αναρχος. ουτω και την περι αυτου γνωσιν φιλανθρωπως και καθ᾿ οσον συµφερει δωρησεται. ειτε ενσωµατα. ειτε αορατα. τα παραχθεντα τον παραγαγοντα και τα γεγονοτα τον αει οντα. και αει και προ παντων ην η τρισυποστατος µονας ο Θεος. ως αν η γνωσις την διχα γνωσεως πιστιν επιβεβαιωση και βεβαιωθη δια της γνωσεως ο τον λογον κατηχηθεις και πιστευσας οτι εστι Θεος. µονος Θεος η Αγια Τριας. πω. παντα δε. δι᾿ εσοπτρων. µητε νω καταληπτος. καθα πασαι των ουρανων αι δυναµεις. οτε δε ηβουληθη. εις ον δια του λογου της διδασκαλιας επιστευσεν. µονος δε ο τουτων ποιητης και κτιστης Θεος ακτιστος. τι και αυτος ου σιωπη και φοβω τον δηµιουργον προσκυνεις. ωσπερ και ην. ειτε ορατα. και ουδεν εστιν η των εν τω ουρανω η των επι της γης η των εν τοις καταχθονιοις ο µη παρηχθη και γεγονεν εξ ουκ οντων. ανεξιχνιαστος. αναρχος. ψυχην τε και νουν και λογον χαριζεται. µητε χρονων η αιωνων ποτε εσχηκως. και τον αναρχον τα υστερον παρ᾿ εκεινου λαβοντα την υπαρξιν. αλλα αει ων.

και της βασιλειας των ουρανων επιτευξιν. ο και παραγαγων ηµας χουν λαβων απο της γης. προς δε και θαυµατων ενεργειαν και προφητειας χαριν και γενη γλωσσων και ερµηνειαν γλωσσων. ειδεναι και φρονειν και λεγειν δυναµεθα. (21)µη προϋπαρξαντος ενος εξ αυτων µηδε προϋποσταντος. δι᾿ ων και ορωµεν. παρ᾿ ων και πιστευοµεν.µυστικων και ανεκφραστων ενεργειων. Ου µονον δε· αλλα γαρ και πληροφορει αυτους ο Θεος. ουτως ουδε εν . ακτιστος και αιωνιος και αΐδιος και ακαταληπτος εστιν ο Θεος. Εκ τουτων ουν και των τοιουτων πληροφορουµεθα και βεβαιουµεθα οτι αυτος εστιν ο τα παντα ποιησας Θεος. ο νουν και λογον και ψυχην νοεραν ηµιν χαρισαµενος. Πασαν γαρ γνωσιν και επιγνωσιν και παντα λογον σοφιας και λογον γνωσεως µυστικωτερας. ωσπερ τους αποστολους. δια θεωριας των λογων της κτισεως. χουν λαβων απο της γης. δια της αποστολης και παρουσιας του Αγιου Πνευµατος· (20) και φωτιζονται τελεωτερον και διδασκονται δια του φωτος. και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνευµα ζωης και εγενετο αυτω εις ψυχην ζωσαν” δεικνυσιν οτι συνυπηρχε τη ψυχη ο νους ηµων και ο λογος. οτι ωσπερ τον νουν τον ηµετερον και την ψυχην και αυτον ηµων τον ενδιαθετον λογον εν τη πλασει του σωµατος ηµων αµα παρηγαγε. ως αρρητος και ανεκφραστος. ο κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου ποιησας ηµας και το σκοτος της αγνωσιας αποδιωξας ηµων· και αυτος εστιν ο τα υπερ ηµας εκ των καθ᾿ ηµας αµυδρως πως καταξιωσας ως εν σκια υποδειξαι ηµιν αφ᾿ ων και εµαθοµεν. οι καταξιωθεντες ειναι πιστοι. δι᾿ ελλαµψεων αµυδρων. και ετερων πολλων εξ ων καθ᾿ εκαστην αυξει η πιστις των τοιουτων και εις αγαπην Θεου ανεισιν.το γαρ ειπειν οτι “επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον. και επιγνωσιν των µελλοντων αγαθων. ως εν οντων αµα των τριων και εις εν πνευµα ζωης δοθεντων ηµιν ωσπερ ουν εν τουτοις ου προϋπηρξεν εν ουδε προϋπεστη του ετερου το ετερον. . οσα µεν οι απιστοι αγνοουσιν. ηµεις δε. µιας ουσιας οντων και φυσεως. αντιληψεις τε και κυβερνησεις πολεων και λαου. δια µονου του Πνευµατος εκδιδασκονται. δια θειων αποκαλυψεων. υιοθεσιαν τε και αυτο το ενδεδυσθαι Χριστον και το ειδεναι τα µυστηρια Χριστου και το γνωναι το περι ηµας της οικονοµιας αυτου µυστηριον και απαξαπλως παντα.

του µετα οιησεως και υπερηφανιας διδασκειν επιχειρουντος τα του Πνευµατος ανευ Πνευµατος. εις ην βεβαπτισµεθα· ο εκ των εις ηµας γεγενηµενων ενεργειων και χαρισµατων του Πνευµατος και εξ αυτων των ιερων θεσµων τε και ευαγγελιων εβεβαιωθηµεν. αλλ᾿ αµα τα τρια εν. Τι γαρ ακαθαρτοτερον. Υιος και Αγιον Πνευµα. προϋποσταν των τριων εν. πως ειδεναι δυναµεθα. η Αγια Τριας. Ουδε γαρ εσχε ποτε ο ποιητης της εικονος Θεος. και το εν ωσαυτως αει τρια. αλλα τουτο µεν αφεντος. η οποιοι εσµεν και ποδαποι. οι αισθητοι. αλλ᾿ υπο γην κατορυξαι προεθυµηθηµεν αν. ωσπερ τειχος µεσον ηµων και Θεου των αµαρτιων ηµων προκειµενων και διειργοντων ηµας απ᾿ αυτου. µητε των ορωµενων. ουδε εις ουρανον ατενισαι. Πατηρ. ειπε µοι. αλλ᾿ ουδ᾿ οτι ανθρωποι εσµεν εισοµεθα. Ει δε ηµας αυτους αγνοουµεν. Και εικοτως· ει γαρ εαυτους ακριβως εγινωσκοµεν. η ουσα κτιστις των ολων. πολλω µαλλον τον οντα ασυγκριτως υπερ ηµας. ου µονον ου γνωναι Θεον δυνηθωµεν. περι ων ουκ οιδαµεν λεγοντες. η που και ποθεν φεροµεθα. ο ει µη δια µετανοιας ανελωµεν η και υπερβωµεν. ποσων εσµεν σκηπτων αξιοι. οι φθαρτοι. ηµεις οι ορατοι και κτιστοι. Πως δε Τριας η ποτε η οποια και ποδαπη. Τι µιαρωτερον του µη µετανοησαντος και προκαθαραντος εαυτον. ουδε το φως του κοσµου τουτου βλεπειν. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες πιστευοµεν και πασιν αλλοις οις ου τολµηρον τα περι Θεου λεγειν και ερευναν διαµαρτυροµεθα οτι εστι Θεος τρισυποστατος. ο Θεος. πως εν σκοτει διαγοντες εαυτους καταµαθειν ισχυσοµεν. Ει γαρ µη εαυτους ηγνοουµεν.τη αγια και οµοουσιω και οµοτιµω Τριαδι προϋπηρξε του ετερου το ετερον. µητε των αορατων. ουδε πατειν την γην αυτην αξιους αν ηµας εαυτους ελογισαµεθα πωποτε. η που απαγοµεθα και τινες εσµεν εν αληθεια επιγνωσοµεθα. Ει δε ουκ ισµεν. ωσπερ ουδε οιδαµεν. Του γαρ φραγµου ισταµενου και χωριζοντος ηµας απο του φωτος. δια µονης δε . τρισυποστατος ων. Και ταυτα. οι τυφλοι και αφωτιστοι. αγνοιαν ηµων εαυτων εµφανιζει. Το γαρ µη ον των γεγενηµενων απαντων µηδεν. οι κτισθεντες ουκ ισµεν ηµεις. (22) ουκ αν τολµηρως περι Θεου εφθεγγοµεθα· το γαρ περι Θεου και των θειων λεγειν αφωτιστους οντας ηµας και κενους Πνευµατος Αγιου.

τουτο δε αυτο µονον υποδικον κρισεως αιωνιου καθιστησι τον τοιουτον. ει µη εις ο Θεος· “Παντες γαρ” φησιν “ηµαρτον” ο θειος Αποστολος. την εν τοις υποδεεστεροις των αδελφων υπηρεσιαν. το ασχηµατιστον. δειξον µοι την γνησιαν υπερ των ηµαρτηµενων εξοµολογησιν. . καγω σου των λογων γνωρισω την δυναµιν. οθεν η διηνεκης κατανυξις και τα χαροποια δακρυα τικτονται. φηµι δη της καθ᾿ ηµας πιστεως. την (23) εν τοις ευτελεσιν εργοις υπακοην. ο λεγων µη ηµαρτηκεναι. την προς τον αναδεξαµενον σου τους λογισµους πνευµατικον πατερα πιστιν ειλικρινη. δικαιουµενοι δωρεαν τη αυτου χαριτι”. Ει δε. την υποταγην. “και υστερουνται της δοξης του Θεου. Ο γαρ καρπος και το εργον της µετανοιας ταυτα εισιν. α την µεν αγνοιαν αποδιωκουσι. αφ᾿ ων και δι᾿ ων η καθαρσις επιγινεται της ψυχης τω σπουδαιω και η των του Θεου µυστηριων επιγνωσις. Και ει ενδιαθετω γνωµη ψυχης υποκατω παντων εαυτον εσχες. και τοτε λαλει περι θειων και ανθρωπινων πραγµατων. Εις τοσουτον γαρ ανοιας εξωκειλαν των τοιουτων τινες. οπερ αδυνατον. ωστε µηδε λεγειν µηδε νοµιζειν ηµαρτηκεναι αυτους. την δε γνωσιν οµου προστιθεασι· γνωσιν δε λεγω την περι ηµας πρωτον και των καθ᾿ ηµας.της ψευδωνυµου γνωσεως και της εξω σοφιας βουλοµενου θεολογειν και περι των οντων και αει ωσαυτως οντων τολµηρως διαλεγεσθαι. Της µανιας! Ουδεις αναµαρτητος. Ει δε ηµαρτηκεναι οµολογεις. ετι δε την απο ψυχης ταπεινωσιν. ει και πασαν εγκυκλιον διελθοι φιλοσοφιαν· ει δε µη ταυτης εν µετοχη γενηται πλουσια εν σκοτει βαθυτατω διαξει της αγνωσιας τον της ζωης αυτου χρονον. την εν τοις ασθενουσι διακονιαν. ουδεις αναµαρτητος ει µη εις ο Θεος και παντες ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου. Ει γαρ και εν γραµµασι κεινται και παρα παντων τα θεια και περι των θειων πασιν αναγινωσκονται. ως ειποντι· “Θησω τον θρονον µου επι των νεφελων και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω”. επειδη “ακαθαρτος παρα Κυριω πας υψηλοκαρδιος”. Ει γαρ και µηδεν ετερον αµαρτησας εστιν. κατα το οσιον λογιον. ην ουδεις αν πλουτηση προ της εργασιας των ειρηµενων. επειτα των υπερ ηµας και των θειων των τοις αµετανοητοις αθεατων και αγνωστων µυστηριων. το απλαστον και ανυποκριτον ηθος.

αισθησιν των αναγινωσκοµενων λαβειν µη δυναµενοι. Ουτος δε ο χειρι Θεου πλασθεις. ουκ εις δεον εχρησατο τη αξια. τα αλογα ζωα την εαυτων φυλαττει και φυσιν και ταξιν. φηµι δη της µακαριας ταπεινοφροσυνης. και τους ιδιους ορους εκαστον αυτων ουχ υπερβαινει ποτε.αλλα µονοις εκεινοις ταυτα αποκαλυπτονται τοις θερµως µετανοησασι και δια της ειλικρινους µετανιας καλως καθαρθεισι. . καθ᾿ οσον η αναλογια και το µετρον υπαρχει της αυτων µετανοιας οµου και καθαρσεως· οις και φανερουνται τα βαθη του Πνευµατος και αφ᾿ ων ο λογος πηγαζει της του Θεου σοφιας και γνωσεως. µωροι τω οντι γεγονασιν. ∆οκουντες γαρ ειναι σοφοι. Και εικοτως· “Το γαρ µυστηριον µου. δεξια τυχον η αριστερα. και ουτοι. Παντα γαρ. εµοι και τοις εµοις”. οιµαι. Και καθαπερ εκαστος των απιστων φρονειν οιεται µη φρονων. Τοινυν και δοκουσι βλεπειν µη βλεποντες οι τοιουτοι και ακουειν µηδολως ακουοντες και συνιεναι ασυνετοι οντες. και τοσουτον. . και ειδεναι τι δοκει µηδεν ολως ειδως. ως δει· ων της οιησεως και υπερηφανιας ρυσαιτο ηµας ο Θεος Ισραηλ και µιµητας γενεσθαι της αυτου ταπεινωσεως αξιωσοι. Αρα ουχι και αυτων των τετραποδων κτηνων αλογωτερος εσται και πανταπασι κτηνωδεστερος. ως οραται. Ει δ᾿ επιχειρησειε περι τοιουτων και τηλικουτων διδασκειν. ο και χειρον πασης αγνωσιας εστιν – ουτως. Ταυτης ουν της οδου. βαδιζων και προευοµενος και τοις ιχνεσι του Ιησου και Θεου µη καταδεχοµενος επεσθαι. αρα του τοιουτου ανθρωπου εστιν επι της γης αφρονεστερος. ως ποταµος πολυρρους κατακλυζων τας φρενας των εναντιων. Πως περι ων ουκ οιδε και ουκ εθεασατο πωποτε ειπειν καθολου τολµησειεν. ωσπερ εξεστηκοτες και εκφρονες τας εαυτων ηµερας οι δυστυχεις διερχοµενοι και µηδεν των του Χριστου µυστηριων ειδοτες. πως τα κατ᾿ αυτην η τα περι αυτην αλλοις εκδιηγησεται.ει τι γαρ και οιδε. ο λογω και αυτεξουσιοτητι παρ᾿ αυτου τιµηθεις. πως εις τον νυµφωνα αυτου συν αυτω εισελευσεται. (24) φησιν. Μη θεασαµενος δε ταυτην. ουδε την ιδιαν επεγνω ασθενειαν. ο παρεκλινων και εξω που. Τοις δε γε αλλοις απασιν αγνωστα και κεκρυµµενα υπαρχει και µηδολως αναπτυσσοµενα υπο του διανοιγοντος τον νουν των πιστων εις το συνιεναι τας γραφας. κακως οιδεν.

τι πεισονται αρα οι εξ αυτου γεννωµενοι απαντες και ετι του χοϊκου την εικονα φορουντες και θεολογειν αναγνως επιχειρουντες.ουδε ενεµεινεν εν τοις υπο του Θεου εντεθεισι τη φυσει αυτου αγαθοις. ο µεν αγγελος ων. ει εκ του αδου πρωτον ανηλθες και προς τη γη γεγονας. δικαιως απεστερηθη. Ειτα διδαξεις ηµας πως παλιν ανηχθης απο της . ου δια ταπεινωσεως και χριστοµιµητου πολιτειας προς υψος πνευµατικης γνωσεως ανελθειν ηβουληθη. Αλλα γαρ ειπε µοι. πας τις ο περι Θεου και των θειων µη διδασκεσθαι. πως εζησας και ισχυροτερος γεγονας του θανατου και τας εκεινου χειρας διαδραναι εξισχυσας. Τον τοιουτον ουν τις αρα καλεσειεν ανθρωπον. η των κτηνων αυτων ισον η ολως αισθησιν εχοντα. αλλα δια υπερηφανιας και επαρσεως· οιονει πλινθους της ψευδωνυµου γνωσεως αλλοθεν αλλους συλλεξας και δι᾿ επιµονου µελετης εξοπτησας αυτους. Ανελθων δε οδωδως και βρυων φθοραν. και εις ουρανους η και υπερ τους ουρανους ειναι οιοµενος και υπερανω αυτων ιστασθαι φανταζοµενος. Ει γαρ ο κατ᾿ εικονα Θεου πλασθεις ανθρωπος και καταξιωθεις ισαγγελου και αθανατου ζωης. τους ορους της ιδιας φυσεως υπερβας και των υπερ αυτον επιθυµησας και φαντασθεις. ο δε ανθρωπος. αλλα και της αιωνιου ζωης. και πως τουτο σοι παθειν εξεγενετο. περι του ποιησαντος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις διαλεγεται. αλλα διδασκειν επιχειρων. δια τινων δε και οποιων των συνεργησαντων και βοηθησαντων προς την αναβασιν. µαλλον δε υπο του θανατου (26) κρατουµενος και νεκρος ων ετι. θεοι γενεσθαι προεθυµηθησαν. ουτως οιµοι και ουτος. πυργον θεολογιας και πνευµατικης γνωσεως κτησασθαι προσεδοκησε· προς δε. Φρασον ουν ηµιν και ειθ᾿ ουτως ερεις παντως και πως µετα το ανελθειν εκ του αδου και επιβηναι τη γη της τε φθορας απηλλαγης και της καταρας ηλευθερωθης. δια µιας εντολης Θεου παραβασιν ου µονον της αγγελικης εκεινης διαγωγης. θανατω και φθορα και καταρα καταδικασθεις. δια φιλοδοξιας τε και ανθρωπαρεσκειας µετα οιησεως οικοδοµησας αυτους. και δια ποιων των επιστηριγµατων και επιβασεων. κατεπαρθεντες του ποιητου. ουδε εντος των ιδιων ορων εστη (25) η τα εαυτου συνηκεν· αλλ᾿ ως ο Εωσφορος η και ο Αδαµ υστερον.

αλλ᾿ ει και νεκρους ανιστα. ουτως ουδε νουν ανθρωπου αναβηναι (27) προς τα εξ ων εξεπεσεν. αλλα τουτο ου ποιει. Καιτοι και τον Ηλιαν αυτον διχα του οφθεντος αρµατος. µεταθειναι απο της γης εις ουρανον ισχυε και αυτος παλιν ο ∆εσποτης ανευ νεφελης και των συνεποµενων αγγελων εις ουρανους ανελθειν ηδυνατο. αλλα απο του βιου και των πραξεων αυτου προτερον βεβαιουµενους. ποιαις χρησαµενος βαθµισι. ποια σε νεφελη υπελαβε. εν σωµατι ων χωρις σωµατος. και τηνικαυτα προσδεχεσθαι και ακουειν τους λογους αυτου ως λογους Χριστου· ει δ᾿ ουν. ελλ᾿ ετι . ∆ειξον ηµιν ταυτα και διδαξον υπερ των τοιουτων ηµας και τοτε δεξοµεθα σε περι Θεου µετριως πως και µετα φοβου και τροµου λεγοντα. Τι τουτο. Ινα διδαξη ηµας οτι και ο νους ηµων δεεται τινος παντως του αναφεροντος αυτον εις τον ουρανον και τα εκεισε θεαµατα υποδεικνυοντος αυτω και τα µυστηρια του Θεου εκκαλυπτοντος· ως γαρ ουκ ενδεχεται ανευ πτερυγων εις υψος πετασθηναι πτηνον. Ει δε χωρις των ειρηµενων τουτων. των αει µυστικως γινοµενων εν τοις εις ανδρα τελειον εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αναδεδραµηκοσι Χριστου. ως µαινοµενον και εκφρονα και δαιµονωντα σε αποστραφησοµεθα.γης. ει µη τον προαγοντα και αναφεροντα αυτον σχη. επειδη ουτε Ηλιας ανευ του φλογερου αρµατος εκεινου σωµατικως προς ουρανον ηρθη. και προ της πραξεως των εντεταλµενων υπο Θεου φθεγξασθαι τολµηρως επιχειρησεις. ωσπερ τον Ενωχ. ουτε ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ανευ της υπολαβουσης αυτον νεφελης του Πνευµατος. ως δαιµονα αυτον αποστρεφεσθαι και µισειν. καν µυρια αλλα θαυµατα επιδεικνυται. υπερεβης αυτους. και µαλιστα οταν νουθετουµενον µη καταδεχοµενον ορωµεν µεταθειναι το ιδιον φρονηµα. ποιου αρµατος επιβας. και µαλιστα εαν ταις του Κυριου και των αποστολων και των αγιων πατερων διδασκαλιαις συναδωσιν οι λογοι αυτου και αι πραξεις. ποιοις πτεροις πετασθεις υψωθης προς ουρανους. Αλλως δε και ινα δι᾿ αυτων των εργων πιστωσηται την του δουλου και την ιδιαν ο ∆εσποτης αναληψιν και εις ουρανους ανοδον και διδαξη ηµας µη λογοις µονοις εξαπατασθαι και παντα ανθρωπον πιστευειν πνευµατικον εαυτον ειναι λεγοντα.

τιµη και προσκυνησις. η πρεπει πασα δοξα. ευρυχωροτερον σπουδαζει τουτο καθ᾿ ωραν ποιειν εις αφθονωτεραν υποδοχην του λογου της ζωης. υφ᾿ ην και εσµεν και εις αιωνας αιωνων εσοµεθα. αποτρεποµεθα τας διακενους των εις µηδεν ετερον ευκαιρουντων. Ο ανωθεν ειληφως την του Θεου αινεσιν εν τω στοµατι δια παντος περιφερειν. παντα εις δοξαν Θεου ποιειν. Τοινυν και ο γενεσθαι τοιουτος αξιωθεις απο του Θεου δυναται εντετυπωµενην απαξ και οιονει εσφραγισµενην τω ηγεµονικω της ψυχης την περι Θεου εννοιαν εχειν δια παντος ενυπαρχουσαν τη ψυχη.εµµενοντα τη πεπλανηµενη γνωσει αυτου και εις ουρανους οιοµενον το πολιτευµα και την διαγωγην εχειν. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Ουτω γαρ ανωθεν υπο των αποστολων Χριστου και των θεσπεσιων πατερων ηµων της θεοπνευστου µυσταγωγηθεντες διδασκαλιας. καν ειτε εσθιη. υπο του αρτου δηλαδη της ζωης διηνεκως τρεφοµενος τε και δυναµουµενος. ενθα παντων ευφραινοµενων η κατοικια και ο χωρος (28) των εορταζοντων εν Πνευµατι. εν η βεβαπτισµεθα. εν παντι ευχαριστειν. καν ειτε πινη. αδιαλειπτως προσευχεσθαι. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ∆ΕΥΤΕΡΟΣ (29) Και κατα των επιχειρουντων θεολογειν ανευ Πνευµατος. περι ου ειρηται· “Πλατυνον το στοµα σου και πληρωσω αυτο”. ος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. Του τοιουτου καθευδοντος η καρδια . ως εξ αυτης εσχηκοτες το ειναι και το ευ ειναι της το παν εξ ουκ οντων παραγαγουσης σοφια. ην ανωθεν παρ᾿ αυτων παρελαβοµεν. την εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι της µιας θεοτητος και ασυγχυτου και αδιαιρετου Τριαδος. µεθ᾿ ης και µετασταιηµεν των ενταυθα εις γαληνους λιµενας ζωης ακηρατου. δι᾿ ης και ζωµεν και γινωσκοµεν και νοουµεν. δυναται δε και κατα την αποστολικην υποθηκην παντοτε χαιρειν. κενοφωνιας· κρατουµεν δε την οµολογιαν ηµων της πιστεως ασινη και ακραδαντον. η εις το περιεργαζεσθαι και πολυπραγµονειν τα και αγγελοις ανεφικτα. ο ανοιγων το στοµα αυτου και ελκυων πνευµα ζωης.

Ει γαρ το γνωναι µονον εκαστον εαυτον χαλεπον και κοµιδη ολιγοις φιλοσοφουµενον.εγρηγορε και εγρηγοροτος ουδεποτε του Θεου καθ᾿ οιονδηποτε τροπον χωριζεται· και τουτο δηλων ο Αποστολος λεγει· “Ο κολλωµενος τη γυναικι εν σωµα εστι και ο κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι”. ηνικα και ο της φιλοσοφιας ερως εσβεσθη τη βιαια φορα και αντιπνευσει της κατασχουσης ηµας αµελειας και των πραγµατων του βιου. αµαρτανειν ου δυναται· φησι γαρ η θεολογος φωνη· “Εις τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου. και ταυτα κενοι Πνευµατος οντες του ταυτα φωτιζοντος η και αναπτυσσοντος και αυτο τουτο το περι Θεου λεγειν τι αµαρτανοντες. ανταλλαττοµενοις των αιωνιων τα µηδενος αξια και µηκετ᾿ οντα (31) η ουδαµως οντα. περι των ανεφικτων ηµιν αφοβια Θεου και τολµη φιλοσοφειν προθυµουµεθα. ινα τας αµαρτιας ηµων αρη και αµαρτια εν αυτω ουκ εστι· πας ο εν αυτω µενων ουχ αµαρτανει. ∆ια δη τουτο και οταν περι θειων και ανεφικτων πραγµατων ακουω τουτων τινας φιλοσοφουντας και αναγνως θεολογουντας και τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον εξηγουµενους ανευ του συνετιζοντος Πνευµατος. µικρου δε ουδ᾿ ολιγοις εν τω καιρω τουτω και τη γενεα ταυτη. πολλω µαλλον το γνωναι Θεον χαλεπωτερον και προσετι παντη αλογον . τεκνον χρηµατιζων αυτου. “Πνευµα γαρ ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι ( 30) και αληθεια δει προσκυνειν”. ωστε εν πνευµα γενεσθαι µετ᾿ αυτου. οτι σπερµα αυτου εν αυτω µενει. τα εν ποσιν αγνοουντες και αυτους ηµας. και ου δυναται αµαρτανειν οτι εκ Θεου γεγεννηται”. αλλοτε αλλως µετατυπουµενα και ορον µη εχοντα στασεως. Ει ουν πας ο αµαρτανων τον Θεον ουχ εωρακεν ουδε εγνωκεν αυτον. οι προ του γεννηθηναι εκ του Θεου και τεκνα χρηµατισαι αυτου θεολογειν και περι Θεου λεγειν ου φριττουσι. φριττει µου το πνευµα και οιονει εξω εµαυτου γινοµαι. θαυµαζειν µοι επεισιν επι τους πολλους των ανθρωπων. πας ο αµαρτανων ουχ εωρακεν αυτον ουδε εγνωκεν αυτον”. ο δε γεγεννηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. Και παλιν· “Πας ο γεγενηµενος εκ του Θεου αµαρτιαν ου ποιει. Τοιγαρουν και ο ουτω συναφθεις πενυµατικως τω Θεω. αναλογιζοµενος και σκοπων το πασιν ακαταληπτον της θεοτητος και οπως.

τον αει οντα και προοντα και αϊδιως εσοµενον ενα Θεον εν τρισιν υποστασεσιν. ο και ουτω θεολογειν εφιεµενος. ο το παν εξ ουκ οντων τω εαυτου Λογω υποστησαµενος και δυναµει του Πνευµατος αυτου συνεχων αυτο και διακρατων. και ελκυσαι Πνευµα εν τοις εγκατοις και ουτως ελλαµποµενους τα περι Θεου φθεγγεσθαι. Ει γαρ το κατ᾿ εικονα τοις παθεσι µη συνεχεε τε και συνεζοφωσε. κατ᾿ εικονα του κτισαντος εαυτον αποδεικνυσι ψυχην λογικην τε και νοεραν και αθανατον περιφεροντα. µεθ᾿ ου και το θειον Πνευµα συνεκπορευεται. ως χρηµατισαι τεκνα αυτου. τα περι Θεου και των θειων εξερευνατε. οµουσιον ον τω Υιω. εξ οµοουσιου Πατρος. Ει δε ταυτα µεν τις εαυτω προσµαρτυρει και ορθως επιγραφεται. των θειων εµπιπτων ιδιωµατων. νουν και λογον τα συνεποµενα εχουσα· και ουτως εκ των κατ᾿ αυτον τα περι Θεου νω σοφωτατω και λαµπροτατω νοει. αυτη δε τριµερης εστι. ως τινες των λιαν ανοητων υπελαβον (αυτοµατως γαρ το µη ον γενεσθαι αδυνατον). καλως διατιθεσθαι. νω και λογω τοις οµοουσιοις και ενυποστατοις δεδηµιουργηµενην· ει δ᾿ ουν. Το δε νυν εχον πιστευε µοι εις ενα Θεον. τον µη παρ᾿ ετερου γεγονοτα τινος (ουδε γαρ ην προ αυτου τι πρεσβυτερον ουτε γεγονε). πρωτον µεν επιγνους επισταται εαυτον οτι δη ψυχην ζωσαν και ενυποστατον παρα του κτισαντος ειληφεν. γεννα τον οµοουσιον αχρονως και αϊδιως Υιον (32) µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ω ουτοι. καθοσον οιον τε και απο Θεου ελλαµποµεθα. ειθ᾿ ουτω δεξασθαι σπερµα εν εαυτοις ανωθεν του ζωντος Θεου και γεννηθηναι υπ᾿ αυτου. Αλλα τι τα εαυτων αφεντες. Ουδε γαρ ανυποστατον τον ενυποστατον και τρισυποστατον φαιη τις αν. Κινειται γαρ νοειν απο του κινουντος ανωθεν Πνευµατος οτι δη ο Θεος και Πατηρ. Μεταβηναι δει πρωτον ηµας εκ του θανατου εις την ζωην. µητε πεποιηκοτα εαυτον. Ποθεν γαρ αν αλλοθεν και εκ ποιων αρα των χαρακτηρων κατ᾿ εικονα του κτισαντος εσται. αλλ᾿ εκ των κατ᾿ αυτον τα υπερ αυτον διδασκοµενος εν τρισιν οµοουσιοις προσωποις προσκυνει την µιαν θεοτητα. Ουτω δε καλως περι Θεου νοων και αµα οµολογων. τον δε ποιητην εαυτου και Θεον αλογως .και ασυνετον και φυσιν Θεου και ουσιαν εξερευναν. πρεσβευων ορθως την αληθειαν. αλλ᾿ ανουν παντως και αλογον κατηγορει εαυτον.

των ειρηµενων αποστερει το γε εφ᾿ εαυτον. Τοιγαρουν οµολογει µοι τον Πατερα ου προοντα γεννωντα. ου διαιρουντες η προτιµωντες τουτων εν των τριων. το Πνευµα το Αγιον εκπορευτον µεν. η του Υιου. ως µιαν των ολων αρχην και ενα Θεον τον δηµιουργον του παντος. επειδη και εν ολω τω ενυπαρχοντι σοι νω. . την µιαν τρισυποστατον και συναΐδιον και οµοουσιον. ιν᾿ εκ των κατα σε τα υπερ σε µυσταγωγουµενος της εικονος µη επιλαθη. τω οµοιω τροπω ο Θεος και Πατηρ εν ολω υπαρχει Πνευµατι τω Αγιω και τον Θεον Λογον γεγεννηµενον εχει ολον εν εαυτω· και καθαπερ αδυνατον διχα ψυχης λογον η νουν ειναι. ουδεν µοι των εθνικων διενηνοχε ο τοιουτος· οκνω γαρ ειπειν κτηνων η ερπετων και θηριων. συναΐδιον δε και οµοουσιον αυτω συν Υιω τω Πατρι· προσκυνει ολον το Αγιον Πνευµα εν ολω και µονω τω συναναρχω Πατρι. ο δε νους τον λογον απογεννα και εξαγει δι᾿ αυτου την βουλησιν της ψυχης. Πως γαρ τον ζωντα Θεον διχα ζωης υπαρξαι ποτε. ουτως αµηχανον Υιον συν Πατρι ανευ Αγιου λεγεσθαι Πνευµατος. αλλ᾿ ως αδιαιρετα εχοντι τα τρια εν εαυτω και ασυγχυτα· και ουχ ως τρια οντα. αλλ᾿ ως ο νους υπαρχει εν τη ψυχη τον δε λογον εχει παρ᾿ εαυτω. Ζωη γαρ και ζωοποιον το Πνευµα το Αγιον. (33) και ολον τον Πατερα εν ολω και µονω τω συναϊδιω Υιω και ολον τον Υιον εν ολω και µονω τω Πατρι και τω Πνευµατι. Εγωγε ουν πιστευω οτι. Τουτο γαρ η εικων και τουτο πεπλουτηκαµεν ανωθεν το αφοµοιωθηναι Θεω τω Πατρι και την εικονα φερειν του γεγεννηκοτος και κτισαντος· ταυτη γαρ και ανθρωπον προσκυνουντες µιαν αυτω προσαγοµεν την τιµην. ουτως ουδε ο Πατηρ και Θεος. η του Πνευµατος προϋπεστη. τον Υιον ουχ υστερον γεννηθεντα η γεγονοτα. αλλ᾿ ως ανθρωπον ενα. ασυγχυτως. ολος ο λογος εστι και το πνευµα εν τοις δυσιν η ψυχη αδιαιρετως. ωσπερ ου προϋπεστη η προϋφισταται η ψυχη του νοος η ο νους του εξ αυτου γεννωµενου λογου. ης προς αυτου ηξιωθης. αδιαιρετον τε και ασυγχυτον ουσιαν και φυσιν. ως νουν εχοντι και εµψυχω και λογικω. προσκυνουµεν και τιµωµεν αυτον δια την κοινην εικονα του κτισαντος. αλλ᾿ αµα µεν εχουσι το ειναι υπο Θεου.

Τοινυν και ει ενος λειπετε τουτων ο ανθρωπος των τριων. ο απαξ κωφευθεις και της οικειας παρακινηθεις φυσεως. ουτω δη και ο ηµετερος νους το γενναν αει τον λογον φυσικως λαβων εκ Θεου. νεκρουται και εις ουδεν εστι χρησιµος. οιονει τεµνοµενος και διχοτοµουµενος του συνοντος αυτω λογου. ανενεργητον το ολον ζωον πεποιηκας. Καθαπερ γαρ το αναπνειν ηµεις φυσικως εχοµεν και το πνευµα εν ηµιν αυτοις. Τουτο γαρ η τιµη και το ειναι απο Θεου. ου µην αλλα γαρ και το τον λογον απογενναν· εαν ουν του φυσικως απογενναν στερηθη. ως µιας οντα ουσιας και φυσεως. εαν µη εις τον επιτηδειον φυσικως τεκη καιρον.Ουτω µοι εκ των θειων ιδιωµατων ων επιφερη νοων και τα περι Θεου του ταυτα σοι δωρησαµενου. ως ενα Θεον ευσεβως την αγιαν και οµοουσιον και συναναρχον προσκυνει Τριαδα και ορα οιοις σε τετιµηκεν ο Θεος αγαθοις. εικονα του λογου την ωδινουσαν τεκειν ληψοµαι. την Αγιαν Τριαδα. και εαν µη. ο λεγω. ιν᾿ ως πατερα και δηµιουργον οι εξ αυτου γεννηθεντες και γεγονοτες γνωριζωµεν και σεβωµεθα τον Θεον. τη διανοια προς τα πρωτοτυπα και µαθε ακριβως οτι ο τον Υιον του Θεου απαρνουµενος και αυτον απαρνειται τον τουτου γεννητορα. συν αυτω < τω > εµβρυω απολλυται. Νους γαρ µη προϊεµενος λογον ουδε λογον ετερου εισδεξεται· πως γαρ. συνανειλες και τον τουτου γεννητορα. εκ των σωµατικως επισυµβαινοντων ποιησωµαι. ει δοκει. δηµιουργησας σε κατ᾿ εικονα αυτου και τοις αυτου συνδοξασας σε ιδιωµασιν. Ο δε τον Πατερα και τον Υιον απαρνουµενος. συνεστειλες αυτω και τον λογον και εσται ανους και αλογος· (34) καν την ψυχην. ως µιαν αρχην και εξουσιαν και κυριοτητα· ισοτιµον ισθι και οµοτιµον και οµοουσιον τον εν σοι νουν συν τω λογω και τη ψυχη. αλλ᾿ εκλειποµεν αµα. συνανειλες ταυτη τον νουν και τον λογον· καν µονον ενδιαθετον λογον. Και ινα σαφεστερον. ανθρωπος ειναι ου δυναται· καν γαρ τον νουν συστειλης. πως ουχι και του Αγιου Πνευµατος . ουτω και ο νους το λογιστικον φυσικως εχειν εν εαυτω. Μεταβηθι τοιγαρουν. Καθαπερ ουν η συλλαβουσα το βρεφος γυνη. Ισοτιµον οµολογουµεν και οµοουσιον και οµοδυναµον τον Πατερα συν Υιω και τω Πνευµατι. εαν τουτον ανελης. ον αδιαιρετον εχει και συνουσιωµενον εν εαυτω.

επειδη ουτω πασι τοις ελλαµποµενοις ανωθεν και ηµιν τοις ταπεινοις . ουπω του βυθου των παθων την κεφαλην του νοος ανενηξατο. ουδε ο λογος των αµφοτερων µειζων η ελαττων. τοις ακουουσι γνωριµον γινεται η δια ζωσης φωνης η δια γραµµατων. δι᾿ ου και αρχεις και βασιλευεις αυτων. µη συγχεοµενων αυτων δηλαδη η διαιρουµενων εις τρια. το δε Αγιον Πνευµα εκ του Πατρος εκπορευεσθαι συµφυες ον και συνηνωµενον τοις οµοουσιοις Πατρι τε και Υιω.αρνητην εαυτον και µη βουλοµενος αποδεικνυσιν. τον δε Υιον γεννασθαι τον αει αδιαιρετως προς τον γεννωντα Πατερα οντα συναϊδιως και µηδαµως εξ αυτου χωριζοµενον. ουτως ουδε ο Πατηρ του Υιου. το της ψυχης θεληµα. (35) Εννοει µοι. ως αν δυνηθης τρανωθηναι τα αισθητηρια και γνωναι καλως τα εν σοι κεκρυµµενα της βασιλειας µυστηρια – και η ψυχη δια των δυο τουτων γνωριζεται. και το Πνευµα το Αγιον δια των συναϊδιων Πατρος και Υιου εγνωρισθη ηµιν τοις πιστοις και γνωριζεται. ουτω µοι νοει και ευσεβως οµολογει και επι της αγιας και οµοουσιου και αδιαιρετου Τριαδος τον µεν Πατερα γενναν αφραστως τον Θεον Λογον. ως συµπροσκυνουµενον και συνδοξαζοµενον αυτοις παρα πασης πνοης. αλλ᾿ εν ενι εκαστω αµα των τριων νοουµενων η ορωµενων εν µια τη ουσια και εν ενι τω θεληµατι. ουτω και ο Θεος και Πατηρ δια του µονογενους Υιου και Λογου αυτου. ως ουκ εστι µειζων ο νους της ψυχης. Τουτων εν και το αυτο θεληµα γνωριζε. ινα δυνηθη βλεψαι τοις νοεροις οφθαλµοις και επιγνωναι καλως εαυτον κακειθεν µαθειν οτι. Και καθαπερ του νου τον λογον γεννωντος. ως κοινον αµφοτερων. τα υπερ σε εκ των κατα σε και αφ᾿ ων εικων εδειχθης Θεου· των αλλων απαντων κτισµατων υπερτιµηθεις τη του λογου αξια. η ο Υιος του Πατρος. Ο τοινυν η µειζονα η ελαττονα ενα τουτων των αλλων προσωπων αποκαλων. η το Πνευµα το Αγιον τουτων δη των συναναρχων και οµοτιµων µειζον η ελαττον εστιν· ολως γαρ ταυτα εν τη αγια και οµοτιµω Τριαδι ου χρη εννοειν. ωσπερ ο νους ο ανθρωπινος δια του λογου – καλον γαρ αει και δια παντος του λογου εν τοις αυτοις διατριβειν. ουδε η ψυχη του νοος. ανθρωπε. ισθι οτι. ον εν αρχη εσχεν εν εαυτω και εχει γεγεννηµενον αχωριστως και υπερ λογον.

τοσουτον συγκατεβη τη ασθενεια ηµων. αει οντα και προοντα. ο αορατος. ως µητε αρχην περι αυτον εννοεισθαι µητε τελος ευρισκεσθαι .αλλ᾿ ην µεν αναρχος. τα τε επι της γης και τα εν τοις καταχθονιοις. οσον ινα γνωµεν οτι εστι Θεος τελεια Τριας. οτε ουκ ην ο Θεος. παντων ποιητην και δηµιουργον ορατων τε και αορατων. Ο γαρ πιστευων οτι ο Θεος παντων εστι ποιητης και οτι τα παντα εξ ουκ οντων παρηγαγε. εν µια τη ουσια και φυσει και δοξη και ενι θεληµατι. ο αφραστος. ου µονον ουκ ανθρωποις εννοησαι γεγονε ποτε. αναρχον. τα τε εν ουρανω.τους γαρ αιωνας αυτος εποιησε και προ πασης αρχης αυτος ην. Τουτων την υπερουσιον ουσιαν της µιας θεοτητος τε και βασιλειας . ος και κατελεησας ηµων την αγνοιαν. η που. Οιδε γαρ κτισµα εαυτον εκεινου και ταλλα παντα. ανυµνει και δοξαζει αυτον ως δηµιουργον των απαντων και ουδαµως την ακαταληπτον αυτου φυσιν περιεργαζεται. ως ειρηται. ο ανεκδιηγητος. Ου γαρ ην χρονος ποτε. αυτον δε τον του παντος ποιητην. τον πεποιηκοτα γινωσκων· και προς αυτον τον γενεσιουργον απο της καλλονης αναγοµενος των κτισµατων. µητε διαιρουµενων εις τρια των φυσικως ηνωµενων· εν γαρ ενι τουτων εκαστω τα συναµφοτερα νοουµενα καθορωνται. µενει των ιδιων ορων εντος.ινα παλιν επι τοις αυτοις γενωµαι. η ποση τω µεγεθει. ανερµηνευτον. . ο πασιν ακατανοητος τοις υπ᾿ αυτου γενοµενοις. (37) Οποια δε εστι τη ουσια. εστι δε των ολων αρχη και εσται αϊδιως εις απειρους και ατελευτητους αιωνας ο απροσιτος. ως µητε εις εν συγχεοµενων των τριων υποστασεων. ακαταληπτον. υπο Θεου κτισθεις. εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι ευσεβως οφειλουσι προσκυνεισθαι. ανεξιχνιαστον. ος και ηγνοηθη ηµιν περι πολλους προτερον θεους πλανωµενοις και λατρευουσι τη κτισει και προσκυνουσιν ειδωλοις. αλλ᾿ ουδε ταις ανω δυναµεσι καταληπτον εξεγενετο το της υπερουσιου φυσεως ακαταληπτον. Ταυτα ενα Θεον πιστευε. η ποδαπη τη ιδεα.γνωριζοµενον τε και αποκαλυπτοµενον εστιν εν Αγιω Πνευµατι ευδοκια του Πατρος δι᾿ Υιου. τη µνηµη και τω λογω αγιαζοµενος – (36) τρισυποστατον πιστευε και πιστευων συνοµολογει µοι τρανως και ανυποστολως. γηΐνοις ουσιν ετι και ταπεινοις. η πως τη συνουσια η τη ενωσει. ακτιστον. .

Εαν ουν ανθρωπος τις πηρος τας οψεις µη θεασαµενος ποτε πηγην υδατος ευρεθη. ει και µη εφικνειται ειπειν ποταπον. οσον τις πελαγος αοριστον υδατων θαλασσης. και παραδειγµατι αµυδρω τω σκοπω του λογου χρησοµεθα. Θεος ο αει ων. Τι προς ταυτα αν τω πυνθανοµενω σου απεκριθης. Τον ουν αορατον και ακατανοητον και τουτο παρα πασης µαρτυρουµενον της θεοπνευστου Γραφης τις ανθρωπων η αγγελων ερµηνευσαι ισχυσει. (38) Ει δοκει δε. καν ει λιαν διαβατικωτατος ησθα και θεωρητικωτατος . ο κατανοουµεν του ειπειν. Παριστησι δε πασα θεια Γραφη δια πασων των περι Θεου λεγοµενων εννοιων και λεξεων οτι εστιν. Παντως µικρον η ουδεν. εν νυκτι παρα των αιγιαλον ισταµενος και λαµπαδα φαινουσαν κρατων. παντοδυναµος. τοσουτον παρ᾿ ηµων γινωσκοµενος. παντοκρατωρ. Αλλ᾿ εκεινο εννοει µοι. τρισυποστατος. Ουδεις ουδαµως· ου γαρ δυναται ποτε το µηδεν ον υπο ανθρωπινης εννοιας εννοηθηναι και ενσηµανθηναι ονοµατι. υπερφυης.Και µη µοι τας απο της θειας Γραφης λεγειν επιχειρησης θεολογιας· προς γαρ τας βλασφηµους εκειναι των αιρετικων αντιθεσεις προς των θεολογων ερρεθησαν. την ποιοτητα. αυτην αυτου την ποσοτητα και πως κινειται και ποθεν την αρχην εχει και πως δια παντος εκχειται και ουκ εκλειπει. ουχ οιος δε εστι. ει και µη ορα. η τουτο αυτο το υδωρ οποιον εστι µη ειδως. το δε ακατανοητον παντη και αφραστον· αυτο γαρ πολλακις. φησι. Πλην οµως ακριβως βλεπει το υδωρ οποιον και απλανως. την ιδεαν. Και οιδε µεν οτι θαλασσα το ορωµενον και οτι πελαγος αχανες και οτι θεαθηναι ολον υπ᾿ αυτου των ουκ ενδεχοµενων εστι· το δε ολον. Του γαρ ολου των απειρων εκεινων θαλασσων ποσον οιει οραν τον τοιουτον. εκφρασαι ολως ουκ εφικνουµεθα. ην δε απειρος τουτου και αγευστος· αυτος δε εξηγου τουτω τα περι της φυσεως των υδατων και οτι. καλον το υδωρ. καθορα. κτιστης και δηµιουργος των απαντων. Εγωγε ουν οιµαι. οτι απροσιτος ουσα η θεια φυσις και ακατανοητος δηλονοτι. αλλα δοκει πως καθοραν απο του µερους και το απειρον των υδατων τεκµαιρεσθαι. προσµαρτυρουσα µονον αυτω το αει ειναι και το ο ων. λιµνας και φρεατα και θαλασσας ποταµων υποτιθεµενος· ο δε ηρετο µαθειν την φυσιν. ανενδεης. παντεποπτης.

ουδαµως παραστησαι τω λογω ισχυσας την τουτου αρχην και ουσιαν και κινησιν. αλλα διατηρουµενης και εργαζοµενης εµµελως και σπουδαιως. ει τι ο Πατηρ. Τοιγαρουν “και οσοι τω κανονι τουτω στοιχησουσιν” “ου µακραν ευρεθησονται της βασιλειας των ουρανων” αλλα κατα αναλογιαν της σπουδης και της µετα προθυµιας και εν χαρα εργασιας αυτων. πλειον η ελαττον. οµοουσιον και οµοθρονον. τις εστιν η φυσις αυτης και ποθεν η εκ ποιων ειδων την συστασιν εχει. πως αν τις των αγγελων η των απαντων αγιων τους αγνοουντας τα περι Θεου και τα κατ᾿ αυτον διδαξαι. και ει τι ο Υιος. και οτι εν ταυτα πνευµα οµοτιµον. Ει δε περι ρεουσης και ορωµενης και κρατουµενης ουσιας ουτως ουκ εφικνουµεθα τι ειπειν η διερµηνευσαι τω λογω τοις πυνθανοµενοις ηµων. τουτο και ο Υιος. η συντοµωτερον η βραδυτερον. µη παραφθειροµενης δηλονοτι τη αµελεια και καταφρονησει της εργασιας αυτων εν µηδενι µηδαµως. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Αλλως δε θεασασθαι τουτον αµηχανον ει µη δια της (39) των εντολων αυτου ακριβους φυλακης. τον µισθον της θεοπτιας κοµισονται και κοινωνοι θειας γενησονται φυσεως και θεοι και θεσει και υιοι Θεου χρηµατισουσιν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. εµοι και τοις εµοις”. Ο δε γε ιδειν καν ποσως αξιωθεις τον Θεον εν τη απροσιτω δοξη του απειρου και θειου φωτος αυτου τω τροπω ω προειρηκαµεν. .την διανοιαν. οιος εστιν ο το παν ουσιωσας και τινα τα της ουσιας και δοξης αυτου. ισχυσει καν ολως ποτε. τουτο και το Πνευµα το Αγιον. φησιν. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω παναγιω Πνευµατι. διδασκαλιας ετερου ου δεηθησεται· εχει γαρ αυτον ολον εν εαυτω µενοντα και κινουµενον και λαλουντα και µυσταγωγουντα αυτον τα κεκρυµµενα τουτου µυστηρια κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον οσιωτατον λογιον· “Το µυστηριον µου. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (40) Και οτι. ουδ᾿ οποιον εστι τη ποσοτητι και ποιοτητι διδαξαι τον απειρως περι την µεθεξιν και θεωριαν εχοντα του τοιουτου καν ποσως ηδυνηθης. Ουδεις αν ουδαµως.

αλλον παλιν παρακλητον ονοµαζων το Πνευµα. ο συναναρχος Υιος του Πατρος. εις Θεος και εστι και λεγεται.Αει µεν ο Θεος υµνουµενος τε και παρ᾿ ηµων δοξαζοµενος ο αναρχος Πατηρ. η οµοθρονος. η των ολων αρχη και υποστατικη και δηµιουργος δυναµις. Ουτω δε µυσταγωγηθεντες παρα του Πνευµατος ταυτα ουτως εχειν οµοουσιως και οµοτιµως τα προσωπα. και ολον εκεισε ειναι τον Υιον δια του Πνευµατος εν οις ολος ο Θεος και Πατηρ ανυµνειται. η οµοουσιος Τριας. Οπηνικα δε τω µονογενει του Πατρος Υιω εν τω συνετιζοντι Πνευµατι . και ολον εκεισε ειναι το Πνευµα το Αγιον. ως ειδεναι ολον εκεισε ειναι τον Πατερα µετα του Πνευµατος. και “Εγω απ᾿ εµαυτου ποιω ουδεν” και παλιν· “’Ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον πεµψει υµιν το Πνευµα (41) της αληθειας ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. Εντευθεν ουν ηµιν η χαρις εννοειν διδωσι το εν κατα παντα της τρισυποστατου και οµοουσιου θεοτητος τε και βασιλειας και το ταυτον και ωσαυτως ον των αυτης υποστασεων της αϊδιου δοξης και αχωριστου ενοτητος. η οµοτιµος ουσια και τρισυποστατος. ως παρ᾿ αυτου του ενος της τρισυποστατου θεοτητος Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεµυσταγωγηµεθα. βαπτιζειν προτρεποµενου εις ονοµα Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος και παλιν ουτω λεγοντος· “Ο Πατηρ µου µειζων µου εστιν” ετερον εαυτον παρα τον Πατερα δεικνυντος. ενθα ολος ο Πατηρ τω Υιω συνοµολογειται και συνδοξαζεται. η µια θεοτης. το συναΐδιον και οµοουσιον του Πατρος και του Υιου παναγιον Πνευµα. οποταν προς τον Πατερα και Θεον αναγωµεθα τω συναναφεροντι Πνευµατι δια του Λογου και τας χειρας εκτεινωµεν προς αυτον και τα οµµατα. η οµοδοξος. ενθα ολος οΥιος και Θεος ονοµαζεται. ος ποτε µεν µονας θεωρουµενος τε και πιστευοµενος µοναδικως παρ᾿ ηµων και λατρευεται. η µια εξουσια και παντοκρατορικη κυριοτης και βασιλεια. η µια ταυτα φυσις και δοξα και συµφυΐα. “Πατερ ηµων” λεγοµεν “ο εν τοις ουρανοις”. ειτ᾿ ουν ασυγχυτους ειναι τας υποστασεις αυτων και αδιαιρετους αµα εν τη µια τουτων και θεια των ολων υποστατικη φυσει τε και αιτια. ποτε δε τριας οµολογουµενος τριαδικως ανυµνειται εν διηρηµεναις ταις υποστασεσιν.

το ηδυ. πιστεως. το φιλανθρωπον. εχουσιν ουσιωδως εν εαυτοις το παν αγαθον”. αλλ᾿ αυτο εκεινο υπαρχον παν οτιουν και εστιν αγαθον· εν οις γαρ εγκατοικησεις. διωκτηριον ακηδιας. οµοουσιον. περιεργιας και πονηριας φυγαδευτηριον. µετανοιας θυρα. Πνευµα θειον υποµονης. αµαρτιας αναιρετικον. εγκρατειας. το σοφον. αδιαιρετως. ελθε και ενσκηνωσον και µεινον εν ηµιν αχωριστως. τρισι θεοις και ουχ ενι τον υµνον προσφεροµεν. αυτοθελητον. ο µονος εκ µονου. την εισοδον τοις αγωνιζοµενοις υποδεικνυον οια δη θυρωρος. Πνευµα µυστηριων δηλωτικον. ο αναλλοιωτος εξ αναλλοιωτου. διδασκαλιας κρατηρ. συναναρχον. σωφροσυνης. ο εκ του απροσιτου απροσιτος. η εκ της ζωης ζωη. αλλ᾿ ως εν τω Πατρι τον Υιον και το Πνευµα. αυτοδυναµον. ο εκ Θεου Θεος. προφητειας πηγη. ευφροσυνης. ως οµοουσιον και οµοτιµον τω Υιω και τω Πατρι και ως θεους τους υποδεχοµενους σε εργαζοµενον και πασαν µεν αµαρτιαν εξαφανιζον. αγιαζον και µεταποιουν και φωτιζον ηµων τας καρδιας. γνωσεως. το ελεουν. αρραβων ουρανων βασιλειας. εν δε τω Υιω το Πνευµα και τον Πατερα. ο αφραστος εξ αφραστου. “Ο µονογενης Υιος” λεγοµεν “ο συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος. Πνευµα αγιωσυνης (42) και τελειοτητος. αµελειας απελατηριον. Πνευµα αγαπης. πραοτητος. πασαν δε αρετην συνεισφερον τη εισοδω σου. το τρεφον οµου και ποτιζον. Πνευµα ζωης και συνεσεως. Τοιγαρουν και ουχ ως διαιρουντες το ατµητον της ολικης εναδος. εν δε τω Πνευµατι τον Πατερα προσκυνουντες και τον Υιον· α και µιαν φυσιν δοξαζοµεν µιας τρισυποτατου θεοτητος. το δυναµουν. Ουτω δε και το Πνευµα το Αγιον επικαλουµενοι λεγοµεν· “Το Πνευµα το Αγιον το εκ του Πατρος αφραστως εκπορευοµενον και δι᾿ Υιου ηµιν επιφοιτων τοις πιστοις. ο ακαταληπτος εξ ακαταληπτου. αµνησικακιας. Πνευµα το αγαθον. αµεριµνιας των κατω. το ενδοξον. ο ακατανοητος εξ ακατανοητου. . το εκ του φωτος φως. ουκ εξωθεν ταυτα συνεπαγοµενον. το φωτιζον. σοφιας. Πνευµα ποθου και ποθον εµποιουν.προσερχοµεθα τας ευχας αποδουναι. ο αναρχος εξ αναρχου. ιλασθητι ταις αµαρτιαις ηµων”. οµοδυναµον. Πνευµα χαρας µεταδοτικον. συναΐδιον. ο εξ αϊδιου αΐδιος. ειρηνης. ο εξ αιωνιου αιωνιος. θεωριας των ανω. παντοδυναµον.

ταις δε υποστασεσι προσωπικως ονοµαζεται Πατηρ. την µη τεµνοµενην εναδα τε και θεοτητα διαιρουντες. ουχ ως µη θελον πεµποµενον η διανεµοµενον. ουτω φησι· “Το Πνευµα της αληθειας. µηδεν ων. Αλλα συνες εντευθεν πως εν τα τρια η αγια λεγει Γραφη. εις ων ταυτα Θεος. τα τω Πατρι δοκουντα ως οικεια θεληµατα εκπληρουν. Πνευµα το Πνευµα το Αγιον. (44) Καλον γαρ παλιν τα αυτα εν τοις αυτοις αναλαβειν και ειπειν. Ουτω γαρ και ο µονογενης αυτος Υιος του Πατρος το κατα παντα οµοτιµον και οµοουσιον και οµοθρονον εαυτου µεθ᾿ αµα των οµοουσιων Πατρος και Πνευµατος πασιν ηµιν διετρανωσεν ουτως ειπων· “Εγω και ο Πατηρ εν εσµεν”. επειδη και το εντρυφαν τοις τοιουτοις αει ηδονην εµποιει τω τα τοιαυτα θεοπρεπως ειδοτι τρυφαν και τας ψυχικας αισθησεις . και ο εξ αυτου γεννηθεις Υιος πνευµα δηλονοτι εστι· και τουτο δηλων ο Παυλος ελεγε· “Το δε πνευµα ο Κυριος εστιν”. Ου γαρ αλλο και αλλο και αλλο ετερας και ετερας φυσεως. ουτως εκ Θεου του Πατρος Θεος εκπορευεται το Πνευµα. Ει ουν ο Πατηρ πνευµα εστι. Και παλιν ετερωθι περι του Πνευµατος. ολον εν ταις υποστασεσιν ενιζοµενον και ολον εν τη υπερουσιω εναδι τρισσουµενον· τον αυτον τρια τοις προσωποις και εν τη ενοτητι της ουσιας ειτε φυσεως χρη λεγειν. οτι εκ του Πατρος εκπορευεται και δια του Υιου διδοται τοις αναξιοις ηµιν. Ως γαρ εξ οφθαλµου. το εκ της ουσιας εκεινης απαραλλακτως ειναι δηλων. φρονουµεν. ος υπερανω παντος ονοµατος ονοµαζοµενου και λογου και ρηµατος ων υπερκειται και πασης διανοιας καταληψιν υπερεκπιπτει. Υιος και Αγιον Πνευµα. Ει γαρ και σαρκα ανελαβεν. ασυγχυτον τε και αδιαιρετον. αλλα και ταυτην θεωσας πνευµατικην απειργασατο. ονοµα δε αυτου Τριας. διο και φησι· “Πνευµα ο Θεος και τους προσκυνουντας αυτον εν πνευµατι και αληθεια δει προσκυνειν”. αλλ᾿ ενα ταυτα Θεον αδιαιρετως ταις υποστασεσι διαιρουµενον και ασυγχυτως (43) τη ενοτητι της µιας ουσιας ενουµενον εγνωµεν. Τη γαρ φυσει και τη ουσια και τη θελησει αµεριστος η Αγια Τριας. ο παρα του Πατρος εκπορευεται”. υδωρ ο ποταµος εκπορευεται. αλλ᾿ ως δι᾿ ενος της Τριαδος. εις εκφυλους αλλοτριοτητας ασυνετως εκκλινοντες. αυτου του Υιου. ητοι πηγης υδατος.υπερουσιον.

εν πνευµα εστιν εν τρισι προσωποις ειτ᾿ ουν υποστασεσι γνωριζοµενον ο Θεος ( καθως εφη τουτο παραδηλων ο Υιος “εν”). ισοδυναµον. ο σωτηρ και βασιλευς του παντος. ακαταληπτα παντη τα υπερ ταυτα και πληροφορουµενος και οµολογων. ειρηνται.αυτου ο λογος θειος καθαγιαζει. πιστει δε µονη ταυτα παραδεξαµενος µεχρι τουτου στηθι. η φωνη αυτου ως εκ . ινα µηδεµιαν ανισοτητα υπεροχης η υφεσεως υπολαβης εν τοις τρισι της Τριαδος προσωποις. η ειρηνη. και ουτω σε ταυτα µυσταγωγησοµεν. ωσπερ ειρηται. Ουτω ταυτα µαθων και ουτω καλως τα περι Θεου µυσταγωγηθεις. εκδιδαχθης. “Πνευµα” φησιν “ο Θεος”. αχρονον. η παστας. αυτα τα των αγιων ενδυµατα φως· ο Χριστος ο Ιησους. οι στεφανοι της ζωης. εν εκαστη των υποστασεων προσκυνουµενον και εν πασι τοις ιδιωµασιν αυτου και χαρισµασι καθορωµενον. η αληθεια. τουτο δε και ο Υιος. Προς τουτοις και τα εξ αυτου παντα φως εισιν ως εκ φωτος ηµιν χορηγουµενα· η ζωη φως. η του παραδεισου τρυφη. ο παραδεισος. οµοθρονον. πως ο Θεος και τα περι Θεον και τα απο Θεου και τα εν τω Θεω παντα εν φως εστιν. (45) ασυνθετον. η αγαπη. η αθανασια φως. η θυρα της βασιλειας των ουρανων.ο Πατηρ φως εστιν. οµοφυες.ινα καθ᾿ εν σοι τα αδιαιρεται διαιρων ειπω . ο δακτυλος. αλλ᾿ οπως δια µονων των ονοµατων τα προσωπα. “Ο Θεος φως εστι” και φως απειρον τε και ακαταληπτον· τα γαρ περι αυτον φως εισιν ενουµενα τε και διαιρουµενα τοις προσωποις αδιαιρετως και . αυτη φως η βασιλεια των ουρανων· ο νυµφων φως. το προσωπον αυτου φως· η χειρ. η γη των πραεων. το Πνευµα το Αγιον φως· εν ταυτα φως απλουν. οµοουσιον. το στοµα αυτου φως. Ινα δε ειδης και τα της θειας φυσεως ιδια. η αναστασις αυτου φως. ο Υιος φως εστι. Ταυτα δια τουτο ουτως ειρηται πνευµα εν. το ποτηριον του τιµιου αυτου αιµατος φως. φως· ο αρτος της αχραντου σαρκος αυτου φως. η πηγη της ζωης φως. το υδωρ το ζων φως. οµοτιµον και οµοδοξον. αυτας δη τας υποστασεις. οι οφθαλµοι αυτου φως· ο Κυριος φως. µητε µην ολως καθ᾿ οιονδηποτε τροπον εν αυτοις χωρισµον· ου γαρ δια τουτο. Ει ουν “ο Θεος πνευµα εστι” και το “πνευµα ο Κυριος” και ο Κυριος πνευµα παρα της θειας καλειται Γραφης. συναΐδιον. µηδεν περαιτερω πολυπραγµονων εκζητησης.

ουτε ο αρτος ο παρ᾿ ηµιν ως εκεινος ο αρτος εστιν. εκεινω δε ταυτα προσεστιν ως Θεω. Ουδαµως. Ει δε και εν ηµιν τα πλειονα τουτων η και παντα προσειναι λεγονται. η βακτηρια και η παρακλησις αυτου φως. η ζυµη. Πατηρ ονοµαζεται ο Θεος. ο δε του Θεου Λογος ζων τε εστι και ενυποστατος και ενεργης. Και ινα προς τοις ειρηµενοις και ετερα σοι φωτα Θεου παραδηλωσω τινα. η πιστις φως. αυτην ουσιωδως τα παντα ειναι µοι νοει την µιαν υπεραρχιον αρχην. αγαπην εχουσιν εις αλληλους και οι λιαν αµαρτωλοι. Αλλα αληθειαν Θεου το µη ειπειν σε λογον ψευδη προς τινα. Ωσπερ γαρ λογοι µεν ανθρωπων ρευστοι και διακενης. ο ασπασµος αυτου φως. η ραβδος. αλλα και ενεργει. ζην λεγοµεθα και ηµεις· αγαπη ο Θεος. Απαγε της βλασφηµιας! Αλλ᾿ ειρηνην την εις αλληλους εν τω µη διαµαχεσθαι η αµφιβαλλειν περι τινος. την εν µοναδι τριαδικου προσκυνουµενην φωτος. αλλ᾿ ηµιν µεν ως ανθρωποις. ο Θεος. Ουµενουν. η ευσπλαγχνια. ως παρα των εξ αυτης της πειρας διδαχθεντων και τη θεωρια πιστωθεντων και βεβαιωθεντων περι των προσοντων καλων τω υπεραγαθω Θεω εµαθον. το ελεος αυτου. Την των ανθρωπων αγαπην καλεσεις Θεον. ο κοκκος του σιναπεως. φως ων απροσιτον τε και προαιωνιον. Θεος αληθης. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα τουτων. (46) η χρηστοτης αυτου φως. Τι ουν. ο Παρακλητος φως· ο µαργαριτης. υιοι παλιν ανθρωπων ηµεις· Πνευµα Θεου το παναγιον Πνευµα. η αγαθοτης αυτου φως. Ουτω τοιγαρουν ουτε το υδωρ το παρ᾿ ηµιν ως το υδωρ εκεινο το ζων. ουτω δη και η αληθεια. ο και πολυωνυµον υπαρχον καλειται παντα τα ειρηµενα και τουτων ετερα πλειονα· και ου µονον ταυτα καλειται. αρρευστος. Και ινα µη κατοκνησω καθ᾿ εν σοι ταυτα παλιν ειπειν. υπερ εννοιαν και υπερ λογον ανθρωπων εστιν· ατρεπτος. ενυποστατος τε υπαρχει και ζων. Εις γαρ Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι. τουτο ειποις ειναι “ειρηνην την υπερεχουσαν παντα νουν”. η αµπελος η αληθινη.φωτος φως. πατερες καλουνται και των ανθρωπων οι πλειονες· Υιος Θεου ο Χριστος και Θεος. πνευµατα λεγονται και ηµων αι ψυχαι· ζωη ο Θεος. αλλα καθαπερ . οσα αν δια προφητων και αποστολων ακουεις λεγοµενα περι της ανεκφραστου και υπερουσιου θεοτητος. η ελπις.

(49) Κεφαλαια του λογου. συνδιαιτωµενη και συνευφραινοµενη ταις ταξεσι των ουρανιων δυναµεων. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και κατα τινα τροπον πληρωθησεται. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. α΄. . γ΄. Αλλα γαρ συναµα τουτοις και εγρηγορσις λεγεται ο Θεος. (47) ος αυτη γινεται παν αγαθον· και ουχ υστερειται. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. απαντα φως εκεινα και φως εν ο Θεος. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. β΄. ε΄. ενοικον εχουσα τον Θεον η τοιαυτη. µαλλον δε συν τω φωτι εχει και ταυτα ο εχων εκεινο το φως. ΒΙΒΛΟΣ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΛΟΓΟΣ Α΄. στ΄. ων γενοιτο και παντας ηµας επιτυχειν και εν απολαυσει τουτων πλουσια γενεσθαι.ανωθεν ειρηται. δ΄. Οποια εσται η εσχατη λαµπροτης της κτισεως· εν ω και περι αγγελων και περι ψυχης. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. ζ΄. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. αλλ᾿ εµπιπλαται και περισσευει αει εν πασι τοις απορρητοις εκεινοις αγαθοις του Θεου. η΄. ως διεγειρων προς τα καλα την ψυχην του ανθρωπου εφ᾿ ην κατοικει. Πως αυθις η κτισις µελλει ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. Γινεται δε και πραος και ταπεινος· ταυτα δε παλιν φως συν τοις ειρηµενοις εισι. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι. παντος αγαθου. ου µετασχων τις τη µετοχη εκεινου µετοχος αµφοιν γινεται παντων ων ειποµεν αγαθων. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται.

αλλ᾿ η ανωθεν και απο της του Πνευµατος συµµαχιας. α΄. (51) ουτε αφθαρτον . ον ηµιν απ᾿ αρχης εχαρισατο κτισεως. ι΄. Εις τον ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. (50) Ο Θεος ουχι τον παραδεισον µονον. τις η πλασις ηµων και πως παρεβηµεν την δοθεισαν ανωθεν εντολην και των αθανατων εκεινων αγαθων εξεπεσοµεν. τοις πρωτοπλαστοις δεδωκεν εξ αυτης αρχης. καν ει τι των τιµιωτερων εστιν. Μερικη τις φυσιολογια περι της του κοσµου κτισεως και της πλασεως του Αδαµ. ια΄. και τινα τα µετα ταυτα διαδεξοµενα τους προσκυνητας της Τριαδος ηµας. Α µεν ουν απολογησασθαι και ειπειν εδει προς τους αντιδιατιθεµενους ηµιν και τας πικρας γλωσσαλγιας αυτων αις το προσπεσον απαν οµου κατασυρεται. ικανως εχει και ως ο Λογος τον λογον ευωδωσεν. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου· και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. αρχην του λογου ποιουµενος τον Θεον. ως αν τινες οιονται. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. (50) Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. τις δε ο νυν βιος και τις ο κοσµος ουτος υφ᾿ ον και µεθ᾿ ον το παν οραται κινουµενον. ινα µη εξ ηµων η τα της ευδροµιας του λογου και των ευστοχων βολιδων αυτου. Αρξοµαι δε εντευθεν. Χρεων δε αρτι της προς εκεινουτς ληξαντας στασεως ιδειν και κατασκοπησαι και σκεψασθαι τινα τα υπο Θεου χαρισθεντα ηµιν. τις ο πλουτος της προς ηµας αυτου αγαθοτητος. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. παρ᾿ ου πασιν ευοδουται το κατορθουµενον.θ΄. ιβ΄. Παυλω τω θειω πειθοµενους.

µετα το ειπειν· “Και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. “Και ευλογησεν αυτους ο Θεος λεγων· αυξανεσθε και πληθυνεσθε και πληρωσατε την γην και κατακυριευσατε αυτης και αρχετε των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και παντων των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης”. αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους”. (52) Ορας πως τουτον ολον τον κοσµον. ου µην αλλα και τον ουρανον και τα εν αυτω εν πεντε ηµεραις παραγαγων. ει µη ταυτην εν η και νυν. τω Αδαµ και τοις εξ αυτου εις απολαυσιν δεδωκεν. Ποιαν γαρ αλλην γην λεγει. Καθεξης δε τα λοιπα απαντα εργα της του Θεου δηµιουργιας ακριβως εξηγουµενος. και τα εν τη γη απαντα. τω ανθρωπω εξ αρχης δεδωκεν ο Θεος.µονον εκεινον εδηµιουργησεν. Γεγραπται γαρ· “Εν αρχη εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην· η δε γη ην αορατος και ακατασκευαστος”. αφθαροτος µεν. ετεραν δε ουδαµως. αλλ᾿ ως εν τη του Αδαµ πλευρα ουσης και αυτω συνουσης· και τουτο µετα ταυτα σαφεστερον γνωσεσθε. ηµερα πεµπτη”. αλλ᾿ ουτος ο κοσµος ωσπερ τις παραδεισος υπο του Θεου γεγονεν εις. Αρσεν δε και θηλυ λεγει ουχ ως της Ευας ηδη γενοµενης. ως ειρηται. Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. ταυτην δη ην ηµεις κατοικουµεν. επηγαγε· “Και ειπεν ο Θεος· ποιησωµεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα ηµετεραν και καθ᾿ οµοιωσιν και αρχετωσαν των ιχθυων της θαλασσης και των πετεινων του ουρανου και των κτηνων και πασης της γης και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης. αλλα πολλω µαλλον προ εκεινου την απασαν γην. Και ουτε η Ευα παραχθεισα ην τοτε ουτε µην ο παραδεισος. υλικος δε και αισθητος παραχθεις· τουτον. ως ενα παραδεισον. ∆ιο και επιφερων φησι· “Και ειπεν ο Θεος· Ιδου δεδωκα υµιν παντα χορτον σποριµον σπειρον σπερµα ο εστιν επανω της γης· και παν ξυλον ο εχει εν εαυτω καρπον σπερµατος σποριµου υµιν εσται εις βρωσιν και πασι τοις θηριοις της γης και πασι τοις πετεινοις του ουρανου και παντι . Αλλα µη φανη σοι τουτο παραδοξον. αναµεινον δε τον λογον και εξ αυτης της θειας Γραφης αποδειξει τουτο σαφεστατα. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον. ως ειρηται κατοικουµεν ηµεις. τη εκτη ηµερα επλασε τον Αδαµ και πασης της ορωµενης κτισεως κυριον αυτον και βασιλεα κατεστησε.

εχαρισατο. αρρητος παντως τω οντι και λογισµοις ανεπιβατος. ηµερα εκτη· και συνετελεσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εκτη τα εργα αυτου α εποιησε. ως ειδως οτι εις απειρα πληθη και αναριθµητα εµελλε το γενος ηµιν πληθυνθηναι επι της γης. ως ειρηται. ινα τα αυτα παλιν ειπω. τω Αδαµ και ηµιν τοις εξ αυτου δεδωκεν εις απολαυσιν και ουχι τον παραδεισον µονον αυτω εχαρισατο.ερπετω ερποντι επι της γης”. και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ηµερα τη εβδοµη απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ο Θεος ποιησαι”. ως προς παντας ηµας ταυτα ελεγε. ει µη απεθανον. οπως τε κατα προκοπην της φυλακης των εντολων του Θεου και της εργασιας των αγαθων εννοιων εις τελειοτεραν εµελλον αναγεσθαι κατα καιρον δοξαν τε και αλλοιωσιν. Ειδες πως τα ορωµενα απαντα. καθως και προς τους αποστολους υστερον ο αυτος δια του ζωντος Λογου εφη· “Α δε λεγω υµιν. Ει γαρ και παραβαντες την εντολην αυτου και βιουν και αποθνησκειν κατακριθεντες εις τοσουτον πληθος οι ανθρωποι εγενοµεθα. ανακεφαλαιωσαµενος τον . αναµαρτητον δηλονοτι και αλυπον. Μετα γαρ το ειπειν· “Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον. τα τε εν τη και τα εν τη θαλασση. Οσα γαρ τω Αδαµ ειπεν. Ταυτα δε εν ταις εξ ηµεραις συνετελεσεν ο Θεος· και ακουε της θειας Γραφης τουτο δηλουσης σαφεστατα. κατ᾿ εικονα Θεου εποιησεν αυτον· αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους και ευλογησεν αυτους” και τα λοιπα καθεξης. το δε αισθητον και υλωδς σωµα εις αυλον και πνευµατικον υπερ αισθησιν πασαν µεταποιεισθαι τε και µεταβαλλεσθαι· οποση δε και η εκ της µετ᾿ αλληλων διαγωγης (53) ευφροσυνη και αγαλλιασις ηµιν προσγινεσθαι εµελλεν. οποιαν δε ζωην και διαγωγην εχειν εν αφθαρτω κοσµω αφθαρτοι διατηρουµενοι και αθανατοι. Ειτα βουλοµενος διδαξαι ηµας οπως εποιησε τον ανθρωπον ο Θεος και ποθεν. την µεν ψυχην λαµπροτεραν εκαστου γινεσθαι. πασι λεγω”. πλησιαζοντες τω Θεω και τας πηγαζουσαις αυγαις της θεοτητος. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. εννοει µοι οσοι εµελλον ειναι οι απο κτισεως κοσµου γεννηθεντες. ουτω τον κοσµον απαντα τω Αδαµ. αµεριµνον τε και αµοχθον διανυοντες βιον. τοτε επηγαγεν ουτως ειπων· “Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησεν και ιδου καλα λιαν· και εγενετο εσπερα και εγενετο πρωΐ. Ωσπερ ουν χωραν µιαν η αγρον ενα.

λογον. Επειδη ο Θεος. και εθετο εκει τον ανθρωπον ον εποιησε. αλλα µετα την παραγωγην πασης αµα της κτισεως κατα ανατολας τουτον εφυτευσεν. αβατος εσται. ουτω πως παλιν φησιν· “Αυτη η βιβλος γενεσεως ουρανου τε και γης. Μετα γαρ το κτισαι παντα εξ ουκ οντων και αυτον πλασαι τον ανθρωπον και καταπαυσαι αυτον τη εβδοµη ηµερα απο παντων των εργων αυτου ων ηρξατο ποιειν. ει και µηδενα πτοειται. την µεν σποριµην ειναι εα. τοτε εφυτευσε τον παραδεισον εν Εδεµ κατα ανατολας. τοις δε γνησιοις και πιστοις φιλοις και αυτοις τοις ευγνωµοσι δουλοις ακωλυτος η προς αυτον υπαρχη εισοδος τε και εξοδος· ουτω δη και ο Θεος τω πρωτοπλαστω εποιησε. οπερ χρη εννοειν ουτως· εποιησε δε ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης. ως προειδως τα παντα. αλλα και φυλακας. τον δε . την δε εις αµπελωνα αφοριζει. “και ενεφυσησεν εις το προσωπον αυτου πνοην ζωης και εγενετο ο ανθρωπος εις ψυχην ζωσαν”. ει ποτε τινες τοιουτοι φανωσιν. ∆ιατι ουν εν τη εβδοµη ηµερα ουκ εποιησε τον παραδεισον µελλοντα γενεσθαι. οτε εγενετο”· και µετ᾿ ολιγα· “Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν απο της γης”. ουτε οικον ενα περιφραξας ολην αποτελει. αλλα εις πολλα την µιαν διαχωρισας. ταξει και καταστασει ευκοσµω την κτισιν εδηµιουργησε και τας µεν επτα ηµερας εις τυπον των επτα αιωνων των υστερον µελλοντων διελθειν εταξε. κλεις τε και πυλας ανοιγοµενας και κλειοµενας ποιει· ου µονον δε. ως αν το αυτου οικητηριον περιφανεστατον και ενηλλαγµενον η δια παντων και ινα τοις µεν αγνωµοσι φιλοις και πονηροις και αυτοις τοις προσκεκρουκοσι των υπο χειρα και δουλων. λουτρα τε κτιζει και παραδεισους φυτευει και παντοιας εκεισε απολαυσεις επινοει και φραγµον εξωθεν τουτων απαντων περιτιθει. ενθα και παλατια οικοδοµει και οικους κατασκευαζει. ωσπερ τινα βασιλεια εν ενι µερει του κοσµου τουτον φυτευσας. αποκαθιστα. ετεραν χερσον ειναι αφιησιν. τοτε καθαπερ ανθρωπος τις βασιλευς η αρχων και πλουσιος την υπ᾿ αυτου δεσποζοµενην χωραν και γην ουτε πολιν πασαν περιτειχισας µονον ποιει. Τον ουν τροπον της δηµιουργιας δηλον ποιησας ηµιν. εν ενι δε µερει και τοπω (54) τερπνω τε και περικαλλει τας κατασκηνωσεις ποιειται.

πιστοτερον τον σκολιον ηγησαµενος οφιν ουτως ειποντα· “Ουχι . ως του µελλοντος αιωνος οντα σηµαντικον. Ουδε γαρ νυν µεν ουκ εστι. ον περιτειχισας οιονει πως ο τουτου δηµιουργος εισοδον εθετο αυτοις δι᾿ ης εισησεσαν και εξηεσαν. Ορα δε οτι ουδε γεγραπται· “Εποιησεν ο Θεος τον παραδεισον”. αρχην δε λαβειν λεγεται. αλλα νεαρους αει και µαλα δη το ηδυνον εχοντα και αφραστον την ηδονην τοις πρωτοπλαστοις και την τρυφην εµποιουντας. Επειδηπερ τω κυκλω τουτων των ηµερων συναριθµεισθαι ταυτων ουχ ηρµοζεν. και ως βασιλευς αθανατος εν αφθαρτω κοσµω. Επει δε και νοµον αυτοις δεδωκεν εντειλαµενος µη φαγειν εκ µονου του ξυλου εκεινου. καρπους παντοδαπεις και ποικιλους εχον µητε φθειροµενους καν ολως µητε εκλειποντας. ητις εστιν η ογδοη. ουδε οτι “Ειπε· Γενηθητω. πολλας εν τουτω τας πρωτας και τοσαυτας τας εβδοµους απεργαζοµενας ηµερας. Περι της παραβασεως και της εξοριας του Αδαµ. θανατω αποθανεισθε“. Επρεπε και γαρ τοις αφθαρτοις αυτων σωµασιν αφθαρτον και την τροφην επιχορηγεισθαι· οθεν και αµοχθος ην αυτων η διαγωγη και ακαµατος η ζωη. β΄. αλλ᾿ εν παση τη υπ᾿ ουρανον. ταις προλαβουσαις επτα ου συνηψε το Πνευµα το Αγιον. υλικον µεντοιγε και ολον ουπω πνευµατικον. αλλ᾿ εξωθεν τουτων εκεινην ειναι εχρην ως αρχην η τελος µη εχουσαν. αλλ᾿ οτι “εφυτευσεν αυτον και εξανετειλεν ετι εκ της γης ο Θεος παν ξυλον ωραιον εις ορασιν και καλον εις βρωσιν”. οτε παντως ελευσεται και ηµιν εσχατως αποκαλυφθη ανεσπερος µια ηµερα και ατελευτητος εν τω καθ᾿ηµας γινοµενη. κατεστη υπο του δηµιουργου Θεου. εν µεσω δηλονοτι του παραδεισου. Τινος ουν ενεκεν την ηµεραν. µελλει δε γενεσθαι και αρχην ληψεσθαι· αλλα και ην προ των αιωνων και εστι νυν και εσται εις αιωνας αιωνων. (56) καταφρονησας δε ηπιστευσε τω πλαστουργω και δεσποτη ουτως ειποντι αυτω· “Η δ᾿ αν ηµερα φαγησθε απ᾿ αυτου.παραδεισον εφυτευσε µετα ταυτα. εν ω πρωτη και δευτερα καθεξης (55) αι επτα ανακυκλουσαι τας εβδοµαδας αποτελουσι. (55) Τοιγαρουν και επλασθη σωµα µεν εχων ο Αδαµ αφθαρτον. ου λεγω µονω τω παραδεισω. και εγενετο”.

”. Προς µετανοιαν δε αυτον εκκαλουµενος ο Θεος φησι προς αυτον· “Και τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. την δε λοιπην απασαν γην. εκεινον εδει καταραθηναι µαλλον. παντα αυτοµατως προσφερουσα. ευθυς εγυµνωθη της αφθαρτου καταστολης και δοξης και της φθορας γυµνοτητα ενεδυσατο. (57) ουδε τουτου χαριν ου κατηρασατο αυτον ο Θεος. ιν µη κακειθεν εξερχοµενος ο Αδαµ αµοχθον εχη και αυθις βιον. κακεινη παλιν τω οφει την αιτιαν επεγραψατο και µετανοησαι και προσπεσειν τω ∆εσποτη η συγχωρησιν εξαιτησασθαι ουδαµως ηβουληθησαν.θανατω αποθανεισθε. κοπων και ιδρωτων απηλλαγµενον. προκατηρασατο αυτην ουτως ειπων· “Επικαταρατος η γη εν τοις εργοις σου· εν λυπαις φαγη αυτην πασας τας ηµερας της ζωης σου· ακανθας και τριβολους ανατελει σοι και φαγη τον χορτον του αγρου τον τοις θηριοις και τοις αλογοις ζωοις αφωρισµενον· εν ιδρωτι του προσωπου . “Της φωνης σου“ φησιν “ηκουσα και την γυµνωσιν µου κατανοησας. εσεσθε ως θεοι γινωσκοντες καλον και πονηρον· και εφαγεν απ᾿ αυτου”. Επει δε ειπειν εκεινος το ηµαρτον ουκ ηθελησε. “Και ευθυς εταξε την φλογινην ροµφαιαν του φυλαττειν την εισοδον του ξυλου της ζωης “.”. που ει. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. αλλ᾿ η δ᾿ αν ηµερα φαγητε. αυτου δη λεγω του παραδεισου. Ιδων ουν εαυτον γυµνον ο Αδαµ εκρυβη και φυλλα συκης ραψας περιεζωσατο. τουναντιον µαλλον µεν ουν και αιτιαν προσηψε τω παντα καλα λιαν πεποιηκοτι Θεω εν τω ειπειν· “Η γυνη ην δεδωκας µοι. αυτη εδωκε µοι και εφαγον”. ως εφαµεν. απ᾿ αυτου εφαγες. ινα εν ταυτη τη γη ως εξοριστοι διατελωσι και υπεροριοι. επει. ωσπερ εκ παλατιων βασιλικων και οικων πανευπρεπων. αφθαρτος ην καθως και ο παραδεισος. ουχ ως εν αυτω µελλοντων παλιν τω αισθητω τε και υλικω παραδεισω µετα την ανακλησιν επαναγεσθαι· ουδε γαρ δια τουτο µεχρι του νυν ετηρηθη. εξωθει και εκβαλλει. Οθεν και του Θεου ειποντος αυτω· “Αδαµ. την ασχηµοσυνην αυτου καλυψαι πειρωµενος. φοβηθεις εκρυβην”. αλλα δια το τυπον αυτον επεχειν της µελλουσης ακαταλυτου ζωης και εικονα τυγχανειν της αϊδιου βασιλειας των ουρανων· ει γαρ µη τουτο ην. ως εν αυτω και της παραβασεως γενοµενης. Αλλα τουτο µεν ου ποιει. τοτε αυτους.

οτε παλιν εκεινος ανακαινισθη και πνευµατικος. παραβηναι µελλοντα προ καταβολης κοσµου γινωσκων την εντολην τον Αδαµ και την εκ παλιγγενεσιας αυτου ζωην και αναπλασιν δια της ενσαρκου γεννησεως του µονογενους αυτου Υιου και Θεου προορισας. ετραχυνθησαν απαντα ευθυς κατ᾿ αυτου· ο ουρανος καταπεσειν δικαιως επ᾿ αυτον οιονει πως κεκινητο και η γη επι του νωτου φερειν τουτον ουκ εστεγε. αφθαρτος και αθανατος γενηται. η σεληνη φαναι ουκ εφερε. Ινα εργαζοµενη µεν παρ᾿ αυτου εν ιδρωτι και κοπω παρεχη τα εξ αυτης συµµετρως φυοµενα εις αυταρκη χρειαν αυτω. η υπο Θεου παραχθεισα εκ του µη οντος. εις ληθην των παρα Θεου γεγονοτων αγαθων και εις καταφρονησιν αυτον της δοθεισης ηγαγεν εντολης. ουκετι υποταγηναι τω παραβαντι εβουλετο· ο ηλιος λαµψαι ουκ ηθελεν. Επειδη γαρ η αφθονος τρυφη. Εικοτως ουν εδει τω εις φθοραν και θανατον κατενεχθεντι δια της παραβασεως ρευστην και φθαρτην ωσαυτως γην κατοικειν και τοιαυτης αξιως µετεχειν τροφης. Ο δηµιουργησας τα παντα και πλασας τουτον Θεος. φθαρτω φθαρτη γεγονυια. Ου χαριν και διατι. τοτε και αυτην . µη εργαζοµενη δε µενη ακαρπος. Τι ουν. ουτως τον παραβατην εδεξατο. εφ᾿ εαυτον εµελετα ο αηρ συσταληναι και µη δουναι τω προσκεκρουκοτι αναπνοην· τα θηρια και παντα τα ζωα της γης. η αφθαρτος και ακαµατος διαγωγη. Συγκρατει παντα τη οικεια δυναµει και ευσπλαγχνια και αγαθοτητι. οτι γη ει και εις γην απελευση “. τι ποιει. καταφρονησαντα αυτου. εως του επιστρεψαι σε εις την γην εξ ης εληφθης. Τοιγαρουν και (58) εξελθοντα του παραδεισου αυτον πασα η κτισις. τα αστρα οφθηναι τουτω ουχ ειλοντο. εν κοπω κατεδικασθη δικαιως και ιδρωτι την γην εργαζεσθαι και ουτω κατ᾿ ολιγον εξ αυτης ως υπο οικονοµου τινος κοµιζεσθαι τας τροφας. ινα τω δι᾿ ου γεγονεν ανθρωπω δυλευσασα. θεασαµενη. γυµνωθεντα τουτον της πρωην θεασαµενα δοξης.σου φαγη τον αρτον σου. Ειδες πως καταραθεισα η γη προτερον και της προτερας αυτοµατου βλαστησεως στερηθεισα. ευθυς και τουτω τα παντα ωσαυτως καθυποταττει. αι πηγαι βρυειν ουκ εµελλον· ουκ εβουλοντο ρεειν οι ποταµοι. ακανθας και τριβολους µονον προσφερουσα. αναστελλει την ορµην των κτισµατων απαντων.

εβιωσε και απεθανεν· ουτω δε οµοιως και οι εξ αυτου. Αλλ᾿ Ενωχ µεν µετα ταυτα ευαρεστησας Θεω υπ᾿ αυτου µετετεθη. η και µετα το παραβηναι ει µετενοησε. ποσης αν αυτον εκεινον. αυτους ηλευθερωσεν υστερον τεθνηξεσθαι η.ελευθερωθεισα της δουλειας η κτισις η υπο του Θεου τω προσκεκρουκοτι υποταγεισα και αυτω εκδουλευσασα συνανακαινισθη αυτω και αφθαρτωθη και πνευµατικη ολη γενηται· τουτο γαρ προ καταβολης κοσµου ο πολυευσπλαχνος Θεος και Κυριος προωρισατο. Τοινυν και νεαραν την µνηµην εχοντες οι τοτε ανθρωποι της εκπτωσεως. Ηλιας δε εν αρµατι ανεληφθη πυρος. ει µη παρεβη την εντολην. Ουτως ουν επι χρονους τα περι Θεου κατα διαδοχην διδασκοµενοι υπ᾿ αλληλων τον ποιητην αυτων οι παλαιοι επεγινωσκον. ητοι της εις γην αποστροφης και της εν τω αδη καταβασεως. Υστερον δε πληθυνθεντων των ανθρωπων και την εαυτων διανοιαν εκ νεοτητος επι τα πονηρα εκδεδωκοτων. (59) υπο του Αδαµ και της Ευας ταυτην εκδιδασκοµενοι. δοξης και τιµης και συµπαθειας ηξιωσεν ενδον εασας ειναι του παραδεισου αυτον. ταυτη ελατρευσαν. εσεβοντο τον Θεον και ως δεσποτην ετιµων αυτον. εις πασαν τε ασελγειαν (60) και ακαθαρτον πραξιν εαυτους εκδεδωκασι . του παραδεισου εκβληθεις ο Αδαµ ετεκνωσεν. αληθεστερον ειπειν. αλλαγησεσθαι µελλοντας. εις ληθην και αγνοιαν του πεποιηκοτος αυτους Θεου κατηνεχθησαν και ου µονον ειδωλα και δαιµονας ως θεους εσεβασθησαν. ει µετα το εξοριστον αυτον παρ᾿ αυτου γενεσθαι τους ευαρεστησαντας αυτου υιους ουτως τη µεταθεσει και µακροζωΐα ετιµησε και της φθορας. αλλα και αυτην την κτισιν την εις υπηρεσιαν αυτων υπο του Θεου δοθεισαν αυτοις θεοποιησαντες. Αλλα τουτων ουτω σοφως εκ Θεου γεγονοτων. επι δε του Καϊν ουκετι· και τουτο γνοντα τον Καϊν λυπηθηναι λεγεται εως θανατου και εντευθεν προς φθονον και φονον του αδελφου προχωρησαι. ει µετα την αποφασιν την κατα του Αδαµ και του σπερµατος αυτου εξενεχθεισαν. του Θεου δεικνυντος εκ τουτων οτι. ∆ια δη τουτο και ο Αβελ συν τω Καϊν θυσιας εκ των υπαρχοντων αυτοις αυτω προσεφερον· οθεν και επι µεν του Αβελ τη προσφορα και θυσια προσεσχηκεναι τον Θεον γεγραπται.

κατα τον θειον Αποστολον. τοτε κατηλθεν επι γης ο Υιος του Θεου και Θεος αναπλασαι τον συντριβεντα. ην συν τη εµψυχωµενη σαρκι ειληφεν. Τοιγαρουν και πασα η κτισις παρα των ανθρωπων θεοποιηθεισα και προσκυνηθεισα κατερρυπωθη και εις τελειαν κατηχθη φθοραν· οτε δε ο κολοφων επληρωθη της αγαν κακιας και εις απειθειαν απαντες συνεκλεισθησαν. ο πλαστουργος και κτιστης Θεος ηνωσε τη εαυτου ακαταληπτω και απροσιτω θεοτητι. Αλλα προσεχετε. αλλα το µερος. τη ακριβεια του λογου· εσται γαρ ηµιν τε ωφελιµος ο λογος και ταις µετεπειτα γενεαις. Ουδεν γαρ ετερον των αλλων απαντων ουτω µιαινει και ακαθαρτον το καθαρον εργον απεργαζεται του Θεου. ζωοποιησαι τον τεθανατωµενον και το εαυτου πλασµα εκ της πλανης ανακαλεσασθαι.καταµιαναντες την γην. (60) Καθαπερ ουν εν τη πλασει παλαι της προµητορος Ευας την του Αδαµ πλευραν εψυχωµενην ελαβεν ο Θεος και εις γυναικα ταυτην ανωκοδοµησε – δια τουτο γαρ ουδε ενεφυσησεν εις αυτην ως εις τον Αδαµ πνοην ζωης. Χρεων δε εξ εικονος τινος την του Λογου σαρκωσιν και την εκ της αειπαρθενου Μαριας απορρητον γεννησιν αυτου θεωρησαι και γνωναι καλως το της οικονοµιας εκειθεν µυστηριον το αποκεκρυµµενον προ των αιωνων εις σωτηριαν του γενους ηµων. γ΄. παρακαλω.. ο εκ της σαρκος αυτου ειληφεν. τον αερα. τον ουρανον και τα υπ᾿ αυτον απαντα ταις πραξεσι ταις ατοποις αυτων. ως το θεοποιηθηναι αυτο τουτο και λατρευθηναι ισα και θεω παρα τον πεποιηκοτα και κτισαντα. τα αµφοτερα ανθρωπον εργασαµενος αµα . µαλλον δε τη ηµετερα ουσια ολην της θεοτητος αυτου την υποστασιν . εις σωµα γυναικος ολοκληρον απετελεσε· και την απαρχην του πνευµατος. ητοι εκ της ψυχης οµου και του σωµατος. (61) εις ψυχην ζωσαν τελειαν πεποιηκε. Περι της του Λογου σαρκωσεως και κατα τινα τροπον δι᾿ ηµας εσαρκωθη. τον αυτον δη τροπον και εκ της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας εψυχωµενην σαρκα λαβων ζυµην οιονει και µικραν απαρχην εκ του φυραµατος της φυσεως ηµων.

καθα προσθεν ειρηκαµεν. ακουε νουνεχως! Πρωτον µεν την ψυχην ην ανελαβεν εζωωσε και αφθαρτωσας εθεοποιησε. Και ορα µοι του µυστηριου το καινον και παραδοξον. το δε αχραντον . ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου· οιος ο χοϊκος. Και παλιν· “Απαρχη Χριστος. ουτως εκ της αυτου θυγατρος Μαριας της αειπαρθενου και θεοτοκου σαρκα δανεισαµενος και αναλαβων ανευ σπορας οµοιως εγεννηθη τω πρωτοπλαστω. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. Και ακουε Παυλου τουτο παραινουντος του θειου· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. ινα καθαπερ εκεινος δια της παραβασεως αρχη της εν φθορα και θανατω γενεσεως ηµων εχρηµατισεν. Επειδη γαρ δια της σωµατικης παρουσιας αυτου ο επι παντων Θεος του αναπλασαι και ανακαινισαι τον ανθρωπον εληλυθεν επι γης και την δι᾿ αυτον καταραθεισαν απασαν κτισιν επευλογησαι. και γινονται θεοι. οπερ ουκ ησαν. ην ουδεις ουδεπω αγγελων η ανθρωπων εκτησατο. δια της εις αυτον πιστεως µεταδιδους ηµιν εκ της αυτου θεοτητος. Ωσπερ γαρ εκ της εκεινου πλευρας την γυναικα εποιησε. διο και εγενοντο και αει ωσαυτως γινονται και ουδεποτε του µη γινεσθαι ληξουσι. συγγενεις και ηµας αυτου κατα την της θεοτητος αυτου φυσιν και ουσιαν εργαζεται. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. Και ταυτα µεν περι τουτων· εχεσθω δε και αυθις της ακολουθιας ο λογος. επειτα οι του Χριστου”. Τουτο γαρ βουλεται και Παυλος ουτω λεγων ο θειος· “Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. ουτως ο Χριστος και Θεος δια της εκπληρωσεως απασης δικαιοσυνης απαρχη της εν αφθαρσια αναπλασεως και αθανασιας ηµων γενηται. την ανθρωπινην τη εαυτου. οπερ ουκ ην· µεταδιδωσι τοις πιστευουσιν εις αυτον της αυτου θεοτητος. ωκοδοµησε ταυτην εις ναον αγιον εαυτω και αναλλιωτως και ατρεπτως αυτος ο του Αδαµ ποιητης τελειος εγενετο ανθρωπος. τοιουτοι και οι επουρανιοι”. Ελαβεν ο Θεος Λογος ην κατα (62) φυσιν ουκ ειχε σαρκα και εγενετο ανθρωπος. θεσει και χαριτι· ουτω γαρ χαριζεται αυτοις εξουσιαν του υιους Θεου γινεσθαι. Επειδη γαρ ψυχη και σωµατι τελειος εχρηµατισεν ανθρωπος οµοιος ηµων κατα παντα πλην αµαρτιας. αµικτως τε µιξας αυτην εκεινη.ενωσας ουσιωδως.

∆ιατι δε ουκ ευθυς συν τη ψυχη και το σωµα οπερ ανελαβε πνευµατικον και αφθαρτον απειργασατο. κατα την παλαι εξενεχθεισαν αποφασιν αποστρεφειν δια του θανατου εις γην. καθως και αυτος ο θειος Παυλος φησιν οτι “οστουν εσµεν εκ των οστεων αυτου και σαρξ εκ της σαρκος αυτου “ και παλιν. το δεσµουµενον και τυπτοµενον. θειον παντη και αϋλον. αλλ᾿ ειασεν αυτα εν σοροις µεχρι της κοινης αναστασεως. και αυτο το σωµα πνευµατικον. αλλα κατελθων εν τω αδη.αυτου και θειον σωµα. συµµετοχοι αυτου της θεοτητος και της ουσιας γινοµεθα· εσθιοντες δε την παναµωµητον αυτου σαρκα. οτι “εκ του πληρωµατος αυτου της θεοτητος. την αφθαρσιαν δια της αναστασεως απολαβειν ωκονοµησεν· ου µονον δε. αλλ᾿ ετι φθαρτον αυτο και υλικον περιεφερε. οθεν και απεθανεν και εν µνηµειω κατετεθη νεκρος. Το γουν µυστηριον τουτο ου µονον τω ρηθεντι τροπω γεγονεν απ᾿ αρχης Χριστου εν ολω τω κοσµω. αλλα και εφ᾿ ενι εκαστω των παλαι αγιων εγενετο και µεχρι του νυν αει γινεται. ηµεις. επι σταυρου τε αναρτωµενον και καθηλουµενον. Επειδη φαγων και ο Αδαµ εκ του ξυλου. ελαβοµεν και χαριν αντι χαριτος”. των µεν εκεισε κατεχοµενων αγιων τας ψυχας των αιωνιων ελευθερωσας δεσµων εξανεστησε και εις τοπον αναπαυσεως και φωτος ανεσπερου κατεταξε. Το γαρ εσθιον και πινον. συνανεστησεν· ενθεν τοι ουδε τας σφραγιδας του µνηµατος ελυσεν εξελθων. φθαρτον εστι δηλονοτι και υλικον· ταυτα γαρ απαντα φθαρτου σωµατος ιδιωµατα καθεστηκασιν. αλλα και των θυρων κεκλεισµενων ακωλυτως εισηρχετο και εξηρχετο. τα δε σωµατα αυτων ουκετι. ει και εθεωσεν. το κοπιουν και ιδρωτας φερον. συσσωµοι αυτου και συγγενεις εν αληθεια ολοκληρως γινοµεθα. οµοιοι αυτω τω φιλανθρωπω Θεω και ∆εσποτη ηµων κατα χαριν γινοµεθα. Τουτο δε γινοµενοι. Μετα δε το αναστηναι αφθαρτον. δηλονοτι παντες. ειθ᾿ ουτως το σωµα. ου ενετειλατο αυτω ο Θεος µη φαγειν. ανακαινιζοµενοι και . ευθυς µεν τον της ψυχης παραβας απεθανε θανατον. τον δε του σωµατος (63) µετα πολλους υστερον ενιαυτους. τα θεια λεγω µυστηρια. και δια τουτο την το επιτιµιον δεξαµενην ψυχην της του θανατου τιµωριας πρωτον ανεστησε τε και εζωωσε και εθεωσεν. Λαµβανοντες γαρ το του ∆εσποτου ηµων και Θεου Πνευµα.

οι παλαι τε και νυν πνευµατικως βλεποντες. αλλα φως ασχηµατιστον. εις την τελευταιαν εξαναστασιν αφθαρτωθηναι τελειως και και ανακαινισθηναι τηρουµενα. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ειτ᾿ ουν αλλαγηναι. ητοι του θειου πυρος µταλαµβανοντα. ακουε Πετρου λεγοντος του αποστολου· “Ηξει δε η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. Επειδαν δε η ψυχη εξελθη και του σωµατος χωρισθη. ευθυς και αυτα τη φθορα παραδιδονται και εκ του κατα µικρον διαλυονται· τα δε και επι πολλους χρονους διαµενουσι. ως και αυτοι φως εκ του φωτος Πνευµατος χρηµατιζοντες. µητε αφθαρτα µενοντα παντελως. Τοιουτος δε εκαστος των αγιων γινοµενος. και ουτω συν αυτη και αµα αυτη και τα φθαρεντα σωµατα των ανθρωπων ανακαινισθηναι. ως ει τις απο µακροθεν προσωπον φιλου αυτου καθορα και διαλεγεται αυτω και προσοµιλει και φωνης ακουει αυτου. αλλ᾿ ωσπερ αυτη παρηχθη πρωτον αφθαρτος.ανανεουµενοι την ψυχην. ουχι και το σωµα αυτου ευθυς αφθαρτον και πνευµατικον γινεται. αφθαρτοποιουµενοι τε και ως εκ νεκρων ζωντες εξανισταµενοι. αυτον δηλαδη τον οµοιον ηµιν γενεσθαι καταξιωσαντα βλεποντες και βλεποµενοι υπ᾿ αυτου οι αξιωθεντες οµοιοι γενεσθαι αυτω. Τινος ουν ενεκεν και δια τι. ου σχηµα η ειδος η εκτυπωµα βλεπουσιν. χωριζοµενος δε παλιν του πυρος ψυχρος και µελας καθοραται και γινεται. επειτα ο ανθρωπος. υστερον. ινα και αυθις πνευµατικος και αθανατος ο ανθρωπος γεγονως εν αφθαρτω χωριω και αϊδιω και πνευµατικω κατοικη. αγιαζονται και εκπυρουµενα διαυγη και αυτα γινονται και πολυ των αλλων σωµατων διαφορωτερα και τιµιωτερα αποκαθιστανται. εν η ουρανοι πυρουµενοι . αλλα καθαπερ σιδηρος υπο του πυρος εκπυρουµενος της λαµπροτητος µεν αυτου µεταλαµβανει και την µελανιαν ευθυς αποβαλλεται. (64) Ουτω τοιγαρουν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. ουτω παλιν πρωτον την κτισιν απο της φθορας εις την αφθαρσιαν χρη µεταποιηθηναι. αλλα και της αφθαρσιας και της φθορας τα γνωρισµατα εν εαυτοις διασωζουσιν. µητε παλιν τελειως φθειροµενα. ουτω δη και τα σωµατα των αγιων υπο της ενωθεισης τη ψυχη αυτων χαριτος. Οτι ουκ επρεπε προ της των κτισµατων ανακαινισεως τα των ανθρωπων αναστησεσθαι και αφθαρτωθησεσθαι σωµατα.

Ποθεν τουτο δηλον. δ΄. αλλ᾿ οι εµοι λογοι το αναλλοιωτον και παγιον εξουσι. Τουτο γαρ και ο προφητης ∆αυιδ προανακεκραγε ουτως ειπων· “Και ωσει περιβολαιον ελιξεις αυτους και αλλαγησονται· συ δε ο αυτος ει και τα ετη σου ουκ εκλειψουσι”. η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι. φησιν. Αλλα σκοπησωµεν πως η κτισις ανακαινισθησεται και εις το αρχαιον αποκατασταθησεται καλλος. αλλα παλιν δια της αναστασεως ανακαινιζεται. ανακαινισθησεται και ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας και· και συµµεθεξει τα στοιχεια ταυτα µεθ᾿ ηµων της εκειθεν λαµπροτητος και (66) ον τροπον απαντας ηµας το πυρ δοκιµασει. ηγουν πασα η κτισις. Καθαπερ γαρ τα ηµετερα λυοµενα σωµατα ουκ εις το µηδαµη µηδαµως ειναι χωρει. δι᾿ ων ο αποστολος Πετρος γραφει. Κατα ποιον και τινος επαγγελµα. Και τουτο. δι᾿ ων επιφερει λεγων· “Καινους δε ουρανους και καινην γην κατα το επαγγελµα αυτου προσδοκωµεν”. στοιχεια δε καυσουµενα λυθησονται και γη και τα εν αυτη εργα κατακαησεται”. µαθειν εστιν· “Ηξει γαρ. Πως αυθις η κτισις µελλει πασα ανακαινισθηναι και γενεσθαι καινους ουρανους και καινην γην κατα τον θειον Αποστολον. ουχ ως απολλυµενων τουτων. κατα τον θειον αποστολον. καν γαρ ο ουρανος. αλλ᾿ ως αναχωνευοµενων δηλονοτι και αναστοιχειουµενων εις κρειττονα τε και αΐδιον ληξιν. ουδεις αντερει των πιστων· ουδε µην αρα τω Κυριω ταυτα λεγοντι απιστησει.(65) λυθησονται και στιχεια καυσουµενα τηκεται”. Παρελευσιν του ουρανου την εναλλαγην αυτου ειρηκως. αλλαγησεται. (65) Καινους τοιγαρουν ουρανους και καινην γην επαγγειλαµενου αυτου. εν η ουρανοι ροιζηδον παρελευσονται. Τι τοινυν των λογων τουτων σαφεστερον γενοιτ᾿ αν. ουτως και η κτισις πασα δια πυρος ανακαινισθησεται. οι δε λογοι µου ου µη παρελθωσιν”. ουτω δη και ο ουρανος και η γη και τα εν αυτη παντα. Εξ αυτων παλιν των ρηµατων του αποστολου. φησιν. Ορας πως δια πυρος λεγει τα παντα . Κατα το του Χριστου παντως και Θεου ηµων ειποντος· Ο ουρανος και η γη παρελευσεται.

παντα τα της θειας Γραφης προς την απωλειαν ηµων στρεβλουντες ηγουν παρερµηνευοντες. παντα συγχεοντες. οι του δικαιου Θεου υιοι δηλονοτι. αποκαλυψιν δε την εν τη αναστασει φανερωσιν· εν ταυτη γαρ δια της του Χριστου και Θεου παρουσιας φανερωθηναι δει τους υιους του Θεου και φανηναι το καλλος αυτων και αυτους ολους οιοι εισι. ως και εν πασαις ταις επιστολαις λαλων εν αυταις περι τουτων. επηγαγεν· “Η γαρ αποκαραδοκια της κτισεως την αποκαλυψιν των υιων του Θεου απεκδεχεται”. επει επαλαιωθη και υπο των αµαρτιων ηµων ερρυπωθη. Ουτως δε περι τουτων του αποστολου γραψαντος Πετρου. υπο του δηµιουργου των ολων δια πυρος λυθησεται. τω πυρι παραδιδοται υπο του τεχνιτου και ουτως αναχωνευοµενον καινον υπ᾿ αυτου παλιν κατασκευαζεται. καθως και ο αγαπητος ηµων αδελφος Παυλος κατα την αυτω δοθεισαν σοφιαν εγραψεν υµιν. α οι αµαθεις και αστηρικτοι στρεβλουσιν ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν”· Τουτο δε ουχ οι τοτε µονον. επιφερων φησι· . “ Λυθησονται δε αρα πως. την σφοδραν επιθυµιαν φησιν. ποταπους δει υπαρχειν ηµας εν αγιαις αναστροφαις και ευσεβειαις. ∆ιο και επιφερων φησι· “Τουτων ουν παντων λυοµενων. συνηγορους οιονει (67) των ιδιων παθων και επιθυµιων και της απωλειας ηµων σπουδαζοντες εχειν και ποιειν τας θειας Γραφας. καθως γεγραπται· “Τοτε λαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. µετ᾿ ολιγα παλιν φησι· “∆ιο. αγαπητοι. τον αυτον τροπον και η κτισις.αναχωνευθησεσθαι και αλλοιωθησεσθαι. ρυπωθεν και αχρειωθεν υπο ιου. ειτ᾿ ουν αναχωνευθησεται και αναστοιχειωθησεται και λαµπρα και καινοτερα ασυγκριτως της νυνι ορωµενης γενησεται. Ινα δε µη υπολαβης ετεραν τινα κτισιν τον θειον λεγειν αποστολον. Αλλ᾿ ιδωµεν τι και Παυλος ο θειος φησι περι της κτισεως και του ταυτης ανακαινισµου· ειπων τοινυν· “Λογιζοµαι οτι ουκ αξια τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν δοξαν αποκαλυφθηναι εις ηµας”. Ωσπερ σκευος χαλκουν πεπαλαιωµενον. Αποκαραδοκιαν την προσδοκιαν. ταυτα προσδοκωντες σπουδασατε ασπιλοι ευρεθηναι εν ειρηνη και την του Κυριου ηµων µακροθυµιαν σωτηριαν ηγεισθε. αλλα και νυν οι πλειστοι η και οι παντες σχεδον ειπειν πασχοµεν εξ αγνοιας. εν οις εστι δυσνοητα τινα.

συν αυτω αλλιωσει και αΐδιον ταυτην αποτελεσει· τουτο γαρ δι᾿ ων ειπεν εδηλωσεν· (68) “Τη γαρ µαταιοτητι. Ορας οπως ουκ απο σκοπου εφθην ειπων οτι ουκετι δουλευσαι τω παραβαντι Αδαµ η κτισις εβουλετο. Τοιγαρουν και ανακαινιζοµενη. Μη γενοιτο! Αλλα. ως το λογιον. η κτισις υπεταγη. τη ανθρωποτητι υπεταγη. φησι. επ᾿ ελπιδι”. και εγειρεται σωµα ουχ οιον το του πρωτοπλαστου προ της παραβασεως ην. υπεταξεν αυτω την κτισιν. αλλα δια τον υποταξαντα. καταραθεισα δε εις φθοραν και δουλειαν µετηχθη. φησιν. φηµι. προ καταβολης κοσµου την εκ παλιγγενεσιας αυτου σωτηριαν ο Θεος προορισας. Οποια εσται και η εσχατη λαµπροτης της κτισεως.“Τη γαρ µαταιοτητι η κτισις υπεταγη. ως αν φθαρτην αυτω την τροφην ετησιως παρεχη· οποταν δε ανακαινιση τον ανθρωπον και αφθαρτον και αθανατον και πνευµατικον αυτον απεργασηται. καθαπερ σπειρεται σωµα ψυχικον. τη µαταιοτητι των ανθρωπων υποταγεισα. αλλα εγειρεται σωµα πνευµατικον ολον και ατρεπτον. ε΄. ουχι οια εξ αρχης παρηχθη τοιαυτη και αυθις γενησεται. οιον το . τουτον ιδουσα εκπεπτωκοτα της θειας δοξης ως προσκεκρουκοτα Θεω τω αυτου ποιητη. καταρασαµενος ταυτην ινα. δεοµενον τροφης αισθητης. φθαρτω γενοµενω τω δι᾿ ον παρηχθη ανθρωπω. Οιον. Ειδες πως ουκ απεικος ειποµεν οτι και η κτισις αυτη αφθαρτος πασα το κατ᾿ αρχας και εις παραδεισου ταξιν παρηχθη παρα Θεου. Ορα δε και οια εσται η εσχατη λαµπροτης αυτης. Τουτο δε ποιησαι σαφεστερον βουληθεις εφη· “Και γαρ και αυτη η κτισις ελευθερωθησεται απο της δουλειας της φθορας εις την ελευθεριαν της δοξης των τεκνων του Θεου”. ∆ια δη τουτο. ουχ εκουσα. τηνικαυτα και αυτην ολην την κτισιν. υλικον δηλαδη και αισθητον και τρεπτον. φθαρτη και αυτη γενηται. αλλα τη του Θεου πειθαρχουσα προσταξει του επ᾿ελπιδι παλιν ανακαινισεως ταυτα διορισαµενου. ουχ εκουσα. ουχ εκουσα εις φθοραν µετηχθη και φθαρτους προφερει καρπους και βλαστανει ακανθας οµου και τριβολους. επ᾿ ελπιδι”. αλλα δια τον υποταξαντα. ουκ αφ᾿ εαυτης.

πως καν ολως εσται περιοριστον παρ᾿ ηµιν. µητε ολως κρατουµενον. παντες δε αλλαγησοµεθα εν ατοµω. Ει δε τουτο ουτως δοκει τη καταληψει της αληθειας. τας µεν ουρανιους χοροστασιας καταλιµπανει. Επει ουν λειτουργικα εισι πνευµατα και οι νοες οι επουρανιοι εις διακονιαν αποστελλοµενα. καθως γεγραπται· “σωµατα επουρανια και σωµατα επιγεια”. εν ριπη οφθαλµου” ουτω και η κτισις υπο του θειου φλεχθεισα πυρος αλλοιωθησεται.του ∆εσποτου ηµων και Θεου µετα την αναστασιν ην. αλλ᾿ εις αϋλον και πνευµατικον υπερ πασαν αισθησιν εν τη παλιγγενεσια µεταποιηθησεται οικηκηριον. Αλλως τε δε και καθως ο θειος Παυλος φησιν οτι (69) “παντες µεν ου κοιµηθησοµεθα.πως γαρ. η τις ευ φρονων τουτο ειποιεν. αξιον εχωσι της εαυτων δοξης κατοικητηριον. Και γαρ και αυτοι οιονει σωµατοι πως εισι και περιγραπτοι τη αΰλω και ασωµατω φυσει συγκρινοµενοι της θεοτητος. ινα οι ασωµατα κεκτηµενοι τα σωµατα και υπερ αισθησιν εν αισθησει γενοµενοι. Το ουν υπερ αισθησιν ον και πνευµατικον χρηµατισαν αληπτον εστι παντως το καθ᾿ ηµας και αορατον· το δε µητε ορωµενον. Τοιγαρουν και νοει µοι αρτι κοσµον πνευµατικον και υπερ την ηµων αισθησιν πελοντα. οτε παντως αγγελος θειος ανωθεν καταπεµφθη εκ Θεου τω θειω λειτουργησων προσταγµατι επι της γης.αλλα πνευµατικην πασαν και αϋλον. ως αν και το προφητικον πληρωθησεται λογιον το ουτω φασκον· “∆ικαιοι δε κληρονοµησουσι γην”. ουκ αισθητην παντως. κατα πολυ διαφερον εκεινου. του δευτερου Αδαµ δηλονοτι και πρωτοτοκου ηµων γενοµενου εκ των νεκρων. ως δοκει τη αληθεια και Παυλω τω µυσταγωγω των τοιουτων. υλικη τε και αισθητη. περιγραπτος εν τουτω ων δεικνυται και περιοριστος· (70) προς γαρ εκεινην την θειαν και ακτιστον . υλικα µεν ταυτα. και απεριγραπτοι εν απεριγραπτοις οντες οι περιγραπτοι. οι πνευµατικοι χρηµατιζοντες. . τον αυτον δη τροπον και η κτισις απασα θειω γενησεται νευµατι ουχ οια παρηχθη. . Τοιουτος τοινυν εστιν ηµιν και ο περι των αγγελων λογος. προς δε τα εγκοσµια και ηµας οµολογουµενως γινεται. αϋλα δε τα υπερ ηµας· και αλλαχου· “Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευµατα και τους λειτουργους αυτου πυρος φλογα”. Ουδεις ουδαµως.

Αξια δε αγγελων Θεου και στασις και εφεσις το ελλαµπεσθαι απο του πρωτου και θειου φωτος ως φωτα δευτερα. την ασωµατον παντη και απεριγραπτον. φησι. ουτε γαµουσιν. το βλεπειν την δοξαν και λαµπροτητα αυτου του απροσιτου και απειρου φωτος και απολαυειν της αφραστου και τρισυποστατου θεοτητος. εγειρεται σωµα πνευµατικον”. αλλ᾿ ακουετω του Κυριου λεγοντος· “Εν τη αναστασει. αλλ᾿ εισιν ως αγγελοι Θεου”. Ει γαρ ψυχικα σπειρονται και πνευµατικα ταυτα εγειρονται. µη δυναµενη περιγραφηναι τοποις η χωριοις αισθητοις το καθολου. αισθητης ολως γαιας και κατοικιας. ως ειρηται µοι πολλακις. ως δε προς ηµας αΰλους και αορατους· ει δε τουτο. ανισταµενων απο νεκρων. δηλονοτι οµοιοι αυτοις. προς δε την ηµετεραν και παντη ασωµατοι. κακειθεν ακριβως µανθανετω. ουτε εκγαµιζονται. εννοουµενος οπως και των θυρων κεκλεισµενων αορατως εισερχεσθαι και εξερχεσθαι γινεται τους ασωµατους αγγελους. ως το λογιον. καθα και ο Κυριος ειρηκε. ει και µη κατα την αξιαν αυτων. (71) τοις ως αγγελοις ουσι Θεου. ως ο λογος απεδειξε. κτιστοι και περιγραπτοι πελουσι. των δικαιων. και ειναι εν τω αιωνι τω µελλοντι οφειλοµεν ως Θεου αγγελοι. ει και µη τη φυσει. ανακαινισθεισα. αισθησει δε και οψει βροτεια παντη ασωµατος τε και ακαταληπτος. αληπτοι και αορατοι. αλλα τη αξια εσοµεθα. Θεω γαρ τω φυσει ασωµατω και αγγελοις συγκρινοµενη.φυσιν. Και θαυµαση µηδεις ταυτα ακουων. ποια του λοιπου χρεια τοις ουτω πνευµατικοις γενοµενοις και υπερ πασαν αισθησιν την ενταυθα. συν αυτω παραδεισω ολη γενοµενη . σωµατη πως οιονει εστι και περιγραπτη. τω αυτω δε τροπω και τας ψυχας λαµβανειν αυτους των ανθρωπων. αλλα µονω τω δεσµειν δυναµενω ταυτην και εξουσιαν εχοντι συν τω σωµατι εις γεενναν εµβαλειν πυρος. Τοιουτων τοινυν γινοµενων ηµων εν τη αναστασει. Τοιουτος και ο περι ψυχης ηµιν λογος. Η γαρ απασα κτισις. πολλω µαλλον αι ψυχαι κατα τον αποδοθεντα ορον και νοµον της ειρηµενης συγκρισεως. και Παυλου· “Σπειρεται” λεγοντος “σωµα ψυχικον. οτι τα σωµατα ηµων πνευµατικα και οιον ειπειν των αγγελων παροµοια µελλουσι γενεσθαι. Σωµατους δε αυτους ως προς Θεον φηµι.

τα δε µελλει· αι µεν γαρ ψυχαι των αγιων. κατα το οσιον λογιον. δια της δωρεας και ενωσεως του Αγιου Πνευµατος. τηνικαυτα και οι δικαιοι την ανακαινισθεισαν ταυτην κληρονοµησουσι γην. ετι αυτων οντων εν σωµατι. ης κληρονοµος ουδεις ουδαµως των επι γης εχρηµατισεν. η δε σεληνη του νυνι λαµποντος ηλιου διπλοτερον εξαστραψει· τα δε γε αστρα εσονται τω ηλιω τουτω παροµοια. καθα προσθεν ειρηκαµεν. Γη δε αφραστον και καινον αναληψεται καλλος και χλοης ειδος αµαραντον. ενουνται τοις νοητοις και γινονται παραδεισος νοερος αλλος και Ιερουσαληµ επουρανιος. ην οι µακαριζοµενοι πραεις παρα του κυριου κληρονοµουσι. Τουτο τοιγαρουν πληρωθηναι δει πρωτον και τηνικαυτα ελευσεται µετα δοξης πολλης και δυναµεως ο περιποθητος ηµων και γλυκυτατος βασιλευς Ιησους ο Χριστος και Θεος . κολλωνται Θεω και ανακαινιζοµεναι αλλοιουνται και εκ του θανατου ανιστανται και εν ανεσπερω φωτι εν δοξη αποκαθιστανται µετα κοιµησιν· τα δε γε σωµατα αυτων ουκετι. Νυν µεν γαρ τα µεν ηνωθη τοις ουρανιοις. κατοικει. αλλ᾿ εν σοροις και φθορα αφιενται. Οποταν ουν ολοκληρως παντα τοις επουρανιοις (72) ενωθη τα επιγεια. καθως πασα θεια υπαγορευει Γραφη. εις αϋλον και αφθαρτον. εν οις δικαιοσυνη. Και ουρανος µεν ασυγκριτως λαµπροτερος εσται. Παντα δε υπερ λογον. Λαµψει δε επταπλασιως ο ηλιος της δικαιοσυνης. η ορωµενη αυτη και αισθητη. ουδε βηµατος ποδος κυριος γεγονε· παντες γαρ παροικοι εγενοµεθα και εσµεν και εσοµεθα εν αυτη. αλλ᾿ ουδε κατωκησεν εν ταυτη. οτε και πασα δηλονοτι η επιγειος κτισις. αλλοιωθησεται και τοις επουρανιοις ηγουν τοις αορατοις και υπερ αισθησιν ενωθησεται. αφθαρτα και αυτα γενησεσθαι µελλοντα εν τη κοιονη αναστασει. και κληρος ασυλος των υιων του Θεου. ατρεπτον τε και αΐδιον και νοερον µετασκευασθησεται οικητηριον. ει τινα ταυτα εστι και οιστισιν αναθεωρουνται τοις λογοις τοις υψηλοις την διανοιαν. εξοµοιωθεισα τοις επουρανιοις και ενωθεισα. πλην οµως πνευµατικα οντα και θεια. ως πασαν διανοιαν υπερβαινοντα.πνευµατικη. οια δη καινος αλλος και του ορωµενου φωτοειδεστερος. ανθεσι δηλαδη φωτοειδεσι και ποικιλια πνευµατικη ωραϊζοµενη.

Αρκουντως ουν και ικανως περι τουτων ειποντες και τους µη κατ᾿ εριν αντιλεγειν τι πειρωµενους πληροφορησαντες. των ωµων. µονον τον βασιλεα εχουσα του παντος πανταχου ορωµενον αυτοις. (73) Επειδηπερ µελη Χριστου του επι παντων Θεου οντως οι αγιοι χρηµατιζουσι παντες και. οια δη ανθρωπος εις. ως δυνατον. εν αυτω ειναι κεκολληµενοι και συνηµµενοι οφειλουσι τω σωµατι αυτου. εστια η βασιλεια των ουρανων και τουτο τοις πασι φανησεται δικαιοις. φερε και περι του πως ενουνται τω Χριστω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι. οπως γενωνται οι πολλοι εν σωµα Χριστου. του στηθους. αξιους εξ αναξιων αναπλαττοντες και αυτω ανασωζοντες· οι δε. ωσπερ ουν και εστιν. και πληρουντες τον νοµον αυτου· οι δε. οι µεν την εις χειρων ταξιν αποπληρουσιν εργαζοµενοι εως αρτι και ποιουντες αυτου το παναγιον θεληµα. το παλαι εις ορη και βουνους και τοπους ους ουκ επισκοπει Κυριος περιπλανωµενον. αλληλων τα βαρη βασταζοντες η και το απολωλος αυτο αρτι αυτοις ευρεθεν.κριναι κοσµον και αποδουναι εκαστω κατα τα εργα αυτου. συµπαροντα εκαστω και συνοντα εκαστον αυτω και εν εκαστω εκλαµποντα και εκαστον (73) λαµποντα εν αυτω. ως µια τις ολη καθολου εστιν. απονεµων εκαστω την κληρουχιαν κατα την αυτου αξιαν και την εκ των αρετων και εργων προσουσαν αυτω λαµπροτητα τε και περιφανειαν. ως ειρηται. καθαπερ εν οικω µεγαλω η βασιλειοις πολλας εχουσι τας αναπαυσεις και τας κατασκηνωσεις και την διαφοραν πολλην αυθις εν αµφοτεραις οµου και θειοταταις µοναις. στ΄. πηγαζοντες τοις διψωσι και πεινωσι την δικαιοσυνην του Θεου. Αλλ᾿ ουαι τοις εξωθεν τοτε του οικου εκεινου ευρισκοµενοις. Πνευµατικων δε οντων αυτων και διαφανων και συνηµµενων εκειναις ταις θειαις µοναις τε και ανακλισεσιν. οι απ᾿ αιωνος δε και µεχρις εσχατης ηµερας αγιοι ωσι µελη αυτου. ινα εκεινος µεν η εν αυτοις κεφαλη. το διεισδεστατον ναµα του λογου της απορρητου . Ειθ᾿ ουτως. ουτως εν αυτη τη καινη κτισει τας διαιρεσεις ποιησει. υµας βεβαιωσωµεν. Πως ενουνται τω Χριστω και Θεω και εν γινονται µετ᾿ αυτου παντες οι αγιοι.

ον εσθιουσιν αι ανω δυναµεις των ουρανων. Σαφεστερον δε τουτο ποιων. Βουλοµενος δε τον τροπον πιστωσασθαι της ενωσεως. πειρασοµαι τουτο και απο της θειας αποδειξαι Γραφης. και µετ᾿ ολιγ· “Πατερ. το γονιµον εν εαυτοις φεροντες των θεοπρεπων νοηµατων της µυστικης θεολογιας και γεννωντες Πνευµα σωτηριας επι της γης. και χορηγουντες αυτοις τον αρτον. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. µηρων. συναρµολογουµενον δια των απ᾿ αιωνος αγιων αυτου. (75) επαναλαµβανων τον λογον φησι· “Καθως συ. ως επιστηθιοι και φιλουµενοι υπ᾿ αυτου· (74) οι δε. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. ινα και αυτοι εν ωσι”. Οτι δε οι αγιοι παντες µελη οντες Χριστου εις εν γινονται σωµα αυτου. κοιλιας. εν εµοι. ινα ωσιν εν. Και εν πρωτοις ακουσον αυτου του Σωτηρος ηµων και Θεου. προς ους “Μη χαιρετε” λεγει και νυν ο Θεος. αλλα τα βαρη των αυτου χαρισµατων βασταζοντες. παντας εγκολπουµενοι δια της αγαπης και εν τοις εγκατοις Πνευµα σωτηριας εγκυµονουντες και χωρητικην εχοντες διαθεσιν των απορρητων και κεκρυµµενων µυστηριων αυτου· αλλοι. επιφερει· “Και εγω την δοξαν. “οτι τα δαιµονια υµιν υποτασσεται”. πατερ. ην δεδωκας µοι. ινα παντες εν ωσι”. αλλα και µελλουσιν εισετι γενεσθαι. σκελων και ποδων. καγω εν σοι. δεδωκα αυτοις. αρτιον υπαρχει και ολοκληρον εις ενωσιν των υιων του Θεου των πρωτοτοκων των απογεγραµµενων εν ουρανοις. Ουτως ουν το σωµα της Εκκλησιας Χριστου. ους δεδωκας µοι θελω ινα. και παλιν· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. οπερ εν τοις κουφοτεροις τυφον µαλλον και οιησιν εµποιει. . ηγουν τον καρπον του Πνευµατος και τον σπορον εν ταις των ανθρωπων καρδιαις δια του λογου της διδασκαλιας αυτων· οι δε. οπου ειµι εγω. κακεινοι ωσι µετ᾿ εµου. οπως την µετ᾿ αυτου ενωσιν αδιασπαστον εµφαινει και αχωριστον εν τω λεγειν προς τους αυτου αποστολους· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και υµεις εν εµοι καγω εν υµιν”. καθως ηµεις εν εσµεν· εγω εν αυτοις και συ εν εµοι. την ανδρειαν εν τοις πειρασµοις και την υποµονην ενδεικνυµενοι κατα τον Ιωβ και µηδοπωσουν σαλευοµενοι απο της επι τα καλα στασεως η ατονουντες. “χαιρετε δε οτι τα ονοµατα υµων εγραφη εν τοις ουρανοις”.σοφιας και γνωσεως.

Τας διδοµενας δε δια του Πνευµατος . οτι την αγαπην ην ηγαπησεν ο Θεος και Πατηρ τον µονογενη αυτου Υιον και Θεον ηµων. Ειποντος γαρ πρωτον· “Εκαστω διδοται η φανερωσις του Πνευµατος προς το συµφερον” και τας διαφορας των χαρισµατων απαριθµησαµενου. αδελφοι. Και εικοτως· συγγενης γαρ απαξ ηµων γεγονως τη σαρκι και συµµετοχους αυτου της θεοτητος ηµας εργασαµενος. αναγκη πασα και ηµας τους εν εληθεια ταυτης µετεσχηκοτας αχωριστους εν ενι Πνευµατι εν σωµα µετα Χριστου ειναι. ως εκ µελων πολλων σωµα εν. ακουε Παυλου λεγοντος· “Εν γαρ Χριστω Ιησου ουκ εστι δουλος ουδε ελευθερος. τοιαυτην και αυτος εχειν εν χαριτι προς ηµας. οτι οιαν την προς τον Πατερα αυτου εχει ενωσιν φυσικως. Και ακουε παλιν αυτου τουτο δηλουντος ετερωθι. αυτην εν ηµιν λεγει εσεσθαι και αυτον εκεινον τον Υιον του Θεου εν ηµιν. εν αυτοις η καγω εν αυτοις”. ου βαρβαρος. επαγγελλεται. εαν θελωµεν. ου Σκυθης. Εγνως υπερβαλλουσης δοξης υπεραπειρον υπερβολην. ην δεδωκας µοι”. Ω επαγγελιας φρικτης. οτι ωσπερ εκεινος εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν αυτω. οτι την δοξαν ην δεδωκεν ο Πατηρ τω υιω και ο Υιος διδωσιν ηµιν θεια χαριτι· και το δη µειζον. και ηµεις προς εκεινον οµοιως εξοµεν τας αυτου εντολας εργαζοµενοι· ο γαρ εκεινος φυσικως εχει προς τον Πατερα. ουκ Ιουδαιος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος”. Ειδες µυστηριων βαθος. τη χαριτι.ινα θεωρωσι την δοξαν την εµην. και παλιν· ”Ινα η αγαπη. αλλα “Χριστος” εις. ω της αφραστου συγκαταβασεως της προς ηµας αγαπης του φιλανθρωπου Θεου. Ω χαριτος ανυπερβλητου. τουτο ηµιν προς αυτον τη θεσει διδωσι και τη χαριτι. κατενοησας ενωσεως τροπον υπερ νουν οντα και υπερ απασαν εννοιαν. Ορας οπως ουκ ειπεν “αλλ᾿ οι παντες χριστιανοι”. υστερον παλιν ο αυτος επηγαγε· “Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευµα διαιρουν ιδια εκαστω καθως βουλεται”. Ω του θαυµατος. ην ηγαπησας µε. συγγενεις αυτου παντας τους τοιουτους πεποιηκεν. Και οτι ταυτα ουτως εχει. Αλλως δε και της µεταδοθεισης (76) ηµιν δια της κοινωνιας θεοτητος ατµητου ουσης και αχωριστου. ει βουλοµεθα. ουτως ο Υιος του Θεου εν ηµιν και ηµεις εν αυτω εσοµεθα τω Υιω. ουχ Ελλην.

. αλλα τρεφει και θαλπει αυτην. επειτα δυναµεις. (77) Ινα δε και τας διαφορας των µελων και τινα ταυτα και τινες εισιν αποδειξη. και παντες εις εν ποµα εποτισθηµεν· και γαρ το σωµα ουκ εστιν εν µελος αλλα πολλα”. Και µετ᾿ ολιγα· “Ο αγαπων την εαυτου γυναικα” προσεχε µοι τω βαθει του λογου. οιαν ο ανηρ εχει προς την γυναικα αυτου και η γυνη προς τον ανδρα· διο και φησιν· “Αι γυναικες τοις ιδιοις ανδρασιν υποτασσεσθε ως τω Κυριω. καθως και ο Χριστος ηγαπησε την εκκλησιαν και εαυτον παρεδωκεν υπερ αυτης. δευτερον προφητας. φησιν.ενεργειας αυτοις τοις αγιοις µελεσι του Χριστου γνωρισας ηµιν επιφερει και φησι· “Καθαπερ γαρ το σωµα εν εστι και µελη εχει πολλα. ουτως και εν τω σωµατι της Εκκλησιας εκαστος εν ω εστιν αξιος καταριθµηθησεται µερει του Χριστου. κατ᾿ αξιαν υπο του Θεου εν ταις ακηρατοις µοναις η αποκληρωσις διδοται. ινα αυτην αγιαση και παραστηση αυτην εαυτω ενδοξον την εκκλησιαν µη εχουσαν σπιλον η ρυτιδα η τι των τοιουτων. κυβερνησεις. ο δε γε τουτου µαθητης και αποστολος. εν δε σωµα”. τριτον διδασκαλους. οτι ανηρ εστι κεφαλη της γυναικος. Καθαπερ δε παλιν εκαστω. και ηµας προς αυτον τοιαυτην εχειν οµοιως εδιδαξεν. ως προειποµεν. Εµαθες τινες εισι µελη αυτου. και αυθις· “Οι ανδρες. καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν. Και τουτο αυτος µετ᾿ ολιγα δηλοι εν ταυτη αυτου τη επιστολη λεγων· “Νυν δε ο Θεος εθετο τα µελη εν εκαστον αυτων εν τω σωµατι καθως ηθελησε· πολλα µεν ουν µελη. ειτα χαρισµατα ιαµατων. αγαπα· ουδεις γαρ ποτε την εαυτου σαρκα εµισησεν. αντιληψεις. Ειδες τας διαφορας των µελων του Χριστου. ως και ο Χριστος κεφαλη της εκκλησιας και αυτος εστι σωτηρ του σωµατος”. παρακαλω! “εαυτον. αγαπατε τας γυναικας εαυτων. ουτως και ο Χριστος· και γαρ εν ενι πνευµατι ηµεις παντες εις εν σωµα εβαπτισθηµεν. αλλ᾿ ινα η αγια και αµωµος”. ειτε Ελληνες. παντα δε τα µελη του σωµατος του ενος πολλα οντα εν εστι σωµα. Εκεινος µεν γαρ οιαν προς τον εαυτου Πατερα ενωσιν εχει. ειτε δουλοι. ειτε Ιουδαιοι. Ακουε και την ενωσιν των µελων ακολουθως τω ∆εσποτη και τουτον δηλουντα. γενη γλωσσων”. εφη· “Υµεις δε εστε σωµα Χριστου και µελη εκ µερους· και ους εθετο ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους. ειτε ελευθεροι.

εξ αυτων εκεινων τρωγειν ηµας διδωσι και εν µετ᾿ αυτου δια της κοινωνιας ταυτης ποιει και ηµας. των υιων. “και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου”. Ορας οπως εδειξεν ηµιν οτι. ηγουν τη Εκκλησια. Ουτω δε και η Εκκλησια τω αυτης πεφιληµενω Θεω ενωθεισα κεκολληται ως ολοκληρον σωµα τη κεφαλη τη ιδια αυτου. ουτως ουδε η των πιστων Εκκλησια. δυναται ειναι εις σωµα αρτιον και ολοκληρον τω Θεω ανευ της κεφαλης. οτι οιαν κοινωνιαν και ενωσιν. ως ηγαπηµενη και πεφιληµενη αυτω. Και οτι ουτως εχεται της διανοιας ο λογος και ουκ απο συλλογισµων ταυτα φθεγγοµεθα.οτι µελη εσµεν του σωµατος αυτου εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου”. Οντως ουν µεγα και υπερ το µεγα εστι και εσεται το µυστηριον τουτο. παρ᾿ ου το ζην και αυξειν εις . η ζην την οντως ζωην και ανωλεθρον. “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. τοιαυτην θεοπρεπως και υπερ πασαν εννοιαν και λογον εχει και ο δεσποτης και ποιητης του παντος µετα της Εκκλησιας απασης. Καθαπερ γαρ ου δυναται σωµα ανευ της προσπεφυκυιας αυτω κεφαλης το καθολου ζην. επιφερει και φησιν ο αυτος· “Το µυστηριον τουτο µεγα εστιν. ουτω και ο Χριστος. φησι. (79) αυτου του Χριστου και Θεου. ως προς µιαν γυναικα. αντι του Χριστου. καταλειψει αυτους. εγω δε λεγω εις Χριστον και εις την Εκκλησιαν”. την του Χριστου και Θεου δηλονοτι. επαγει λεγων· “Αντι τουτου καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα”. µη τρεφοµενη υπ᾿ αυτου καθ᾿ εκαστην τον επιουσιον αρτον. οικειοτητα τε και συγγενειαν εχει η γυνη προς τον ανδρα και ο ανηρ προς την γυναικα. καθως εµε θεωρειτε εχοντα”. ωσπερ η Ευα εκ της σαρκος και εκ των οστεων εληφθη του Αδαµ και µια σαρξ οι δυο υπηρχον. φηµι. του Θεου και απογεγραµµενων εν τοις ουρανοις. ων εδειξε τοις αποστολοις µετα το αναστηναι αυτον εκ νεκρων. αµωµητως ταυτη και υπεραρρητως ενουµενος και αδιασπαστως και αχωριστως ων και συνων αυτη. ουτως ειπων· “Ψηλαφησατε µε και ιδετε οτι πνευµα σαρκα και οστεα ουκ εχει. Ετι δε καθ᾿ υπερβολην δειξαι θελων την προς Θεον ηµων συναφειαν. µεταδιδους ηµιν εαυτον εις µεταληψιν εκ της σαρκος αυτου και (78) εκ των οστεων αυτου.

ως Παυλος ο ταυτης νυµφαγωγος ανακραζει· “Ηρµοσαµην υµας ενι ανδρι παρθενον αγνην παραστησαι τω Χριστω”. εν ω κατοικειν λεγεται και εµπεριπατειν τον Θεον και τας ακτινας των χαρισµατων αυτου φαιδρας. ον δει πληρωθηναι και ου µη πληρωθεντος ουχ ηξει το τελος. ως δηλωσει τρανοτερον τα εποµενα· “Απενεχθησονται. Αλλα διαπερασατε µοι τας ακοας και τον ηγεµονα νουν τοις ρηθησοµενοις προσεχειν επιστησατε. Αλλα γαρ τουτων ουτως αποδειχθεντων λαµπρως και τρανωθεντος υπο του λογου του ρηθεντος ζητηµατος. Εµοι δοκει κοσµον ωραϊσµενον ειναι την Εκκλησιαν Χριστου και αυτον ολον τον ανθρωπον. επειδη περι θειων πραγµατων ηµιν ο λογος εκαστω ζητηµατι. Τινα ουν τον ναον τουτον υπολαµβανεις ειναι. τι εστιν.ανδρα τελειον. ουτω και ναος αυτος ταυτη γινεται. και ∆αβιδ ο θειος· “Παρεστη η βασιλισσα εκ δεξιων σου εν ιµατισµω διαχρυσω περιβεβληµενη. Αρα γε ετερον τινα οικον εννοεις ειναι τον ναον και ετερον παρα τουτον τον βασιλεα. ζ΄. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος αυτου πασι τοις αγαπωσιν αυτον επιγινεται. αγε δη και περι του πως πληρωθηναι δει τον ανω κοσµον φιλοσοφησωµεν. και αυτο τουτο το τελος ο λεγεται. Ουδαµως δη. πεποικιλµενη”. φησι. αλλ᾿ οικειως µαλα δη εχει και προς την Εκκλησιαν του Υιου αυτης και Θεου. ως τα ανωτερω ειρηµενα µοι . Ει γαρ και περι της Θεοτοκου µονης (80) τουτο φασιν ειρησθαι. ως ηλιος δικαιοσυνης ων. καθα δη παλιν και η Εκκλησια αυτη ναος εκεινου και κοσµος ωραιος καθεστηκεν. Ωσπερ γαρ κεφαλη της Εκκλησιας ο Χριστος εστι και Θεος. τω βασιλει παρθενοι ψυχαι οπισω αυτης· αι πλησιον αυτης ψυχαι απενεχθησονται σοι· απενεχθησονται εν ευφροσυνη και αγαλλιασει. καταπεµπειν· ην και σωµα οιδαµεν καλεισθαι Χριστου και νυµφην. οπως οι απ᾿ αιωνος αγιοι οι µεχρι του νυν και εως της συντελειας γινοµενοι εν σωµα µελλουσι γενεσθαι µετα Χριστου και εν τω Χριστω. Πως δει πληρωθηναι τον ανω κοσµον και οποιος τις εστι και τινα πληρωθησεται τροπον. Χρεων δε ζητησαι πρωτον τινα καλει κοσµον ο λογος. αχθησονται εις ναον βασιλεως”.

ινα παντες εν ωσι”. αλλα πολλοι µεν εισιν εν τω κοσµω σηµερον απιστοι οι και πιστευσουσι τω Χριστω. “Ουκ οιδατε οτι ναος Θεου εστε και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικει εν υµιν. Ποια δη ταυτα. Και τουτο πρωτον εξ αυτου µαθηση του βασιλεως Χριστου· φησι γαρ· “Εγω εν αυτοις και συ. τεχθηναι δει παντας τους προεγνωσµενους και παραχθηναι και πληρωθηναι τον υπερανω του κοσµου κοσµον της . ουδε το σωµα δηλονοτι ολοκληρον εστι του Χριστου.” . Γνωθι οτι αυτος ην ο εν προφηταις και αποστολοις. ((81) Επει δε σωµα Χριστου και νυµφη Χριστου και κοσµος ο ανω και ναος Θεου η Εκκλησια εστι. εν εµοι. αυτος ουτος της του Θεου Εκκλησιας φηµι. ητοι η βασιλισσα Εκκλησια και αι οπισω αυτης ακολουθησασαι.διατρανοι. ουπω δε οι παντες παρηχθησαν η ευηρεστησαν. ινα ωσι τετελειωµενοι εις εν”. Τι δε ο Παυλος ο αυτου µαθητης. τα δε µελη του σωµατος αυτου οι αγιοι καθεστηκασι παντες. ναον του βασιλεως Θεου και (81) πολιν και κοσµον την Εκκλησιαν αποδεικνυοντα. Ορας συναδοντα τοις δεσποτικοις ρηµασι µετα ακριβειας απασης τα του Αποστολου ρητα. Α Χριστος αυτος ο Θεος προς τον εαυτου Πατερα περι των πιστων και αυτων εφη των αποστολων αυτου· “Ου περι τουτων δε ερωτω µονον. “Καθως συ. Οτι ει µη παντες οι προωρισµενοι κατα γενεας και γενεας τεχθησονται εως εσχατης ηµερας και πληρωθησονται. ουδε ο ανω κοσµος πεπληρωται. αλλα και περι παντων των πιστευοντων δια του λογου αυτων εις εµε. πατερ. και αυτος εστιν ο εν αµφοτεροις τουτοις λαλων και τα νυν. Μαθε τοιγαρουν και οπως παλιν οι πιστοι παντες. εν εµοι. η΄. ινα και αυτοι εν ηµιν εν ωσιν”. Ειδες πως και βασιλευς και ναος παντων αυτος των σωζοµενων καθεστηκε. ναος και κοσµος του Θεου και βασιλεως γενησονται. ο ανω κοσµος ου πληρωθησεται. πατερ. πολλοι ετι και ακµην τεχθησονται και ευαρεστησουσιν εως της εσχατης σαλπιγγος τω Θεω. πολλοι απειθεις οι και πεισθησονται. πολλοι αµαρτωλοι και ασωτοι οι και µεταµεληθησονται µετανοησαντες. Πως εν. α και χρη παλιν επαναλαβειν και ειπειν εις περισσοτεραν ακριβειας αποδειξιν.

Ειδες πως προωρισµενοι εισι και προεγνωσµενοι παντες οι αγιοι. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ηγουν ολοκληρον το σωµα της βασιλειας του Θεου Εκκλησιας. Ιερουσαληµ επουρανιω και µυριασιν αγγελων πανηγυρει”. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. ευδηλον οτι και ηριθµηµενοι. καθως γεγραπται· “Εγνω Κυριος τους αυτου”. Ειπων γαρ “Προσεληθυθατε Σιων ορει και πολεις ζωντος < Θεου >. φησι. οι και προστεθηναι και κολληθηναι µελλουσι τω σωµατι του Χριστου· και τηνικαυτα ολοκληρον οιονει γενοµενον. Και το οσιον λογιον· “Υµων δε. αυτην η επουρανιος Ιερουσαληµ ητις και εκκλησια των πρωτοτοκων εστι. Ουτοι ουν παντες προωρισµενοι εισι και απογεγραµµενοι και ηριθµηµενοι. εις σωµα εν οφειλοντων γενεσθαι και αποτελεσθηναι αυτου. τοτε και ο ανω κοσµος. Ει ουν απογεγραµµενοι. προωρισµενων τε αµα και ηριθµηµενων ως και απογεγραµµενων κατ᾿ ονοµα εν τοις ουρανοις. γενησεται. ποσω γε µαλλον ηµεις. µελη δε οντων αυτων οµου του Χριστου. και αι τριχες ηµων αριθµηµεναι παρα τω τα παντα ειδοτι Θεω. φανερως αποδεδεικται δια του λογου οτι. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. Ους γαρ προεγνω. ο εστι Χριστου του Θεου. πληρωθησεται. επηγαγε· “και εκκλησια πρωτοτοκων εν ουρανοις απογεγραµµενων”. οποταν ουτοι παντες εις εν σωµα αποσυναχθεντες γενωνται του Χριστου. Γνωθι ουν πως και απογεγραφθαι λεγει αυτους. µηδενος µελους λειποµενον.Εκκλησιας των πρωτοτοκων Ιερουσαληµ εν τοις επουρανιοις· και τηνικαυτα το τελος και το πληρωµα του σωµατος Χριστου πληρωθησεται υπο των προωρισµενων Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου· εισι δε οι του φωτος υιοι και της ηµερας αυτου. Των ουν αγιων παντων προεγνωσµενων οντων Θεω. πληρωθησεται ηγουν τελειωθησεται. καθα τη αληθεια (82) δοκει και Παυλω τω αποστολω ουτω λεγοντι· “Μεχρις ου καταντησωµεν οι παντες εις ανδρα τελειον. τουτους και εδικαιωσε· ους δε εδικαιωσε. τουτους και εδοξασε συµµορφους γενεσθαι της εικονος του Υιου αυτου”. Που τοινυν εισιν οι εξωθεν της βασιλειας των ουρανων πολλας µονας αναπλαττοντες εν τη µαταιοτητι των διανοιων αυτων .

” Χρη ουν απο των ευαγγελικων ρηµατων ηµας εναρξασθαι πρωτον και ουτως οδω προβαινων ο λογος και περι τουτων δηλωσει. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Ωµοιωθη η βασιλεια των ουρανων βασιλει”. ινα µη πειραν εκεινου λαβωσι και υπ᾿ εκεινου δοκιµασθησονται. Τινι δε ετερω τους γαµους πεποιηκεν. Ανακαινιζοµενου δε του κοσµου παντος δια πυρος. (83) “Ωµοιωθη” φησιν “η βασιλεια των ουρανων βασιλει οστις εποιησε γαµους τω Υιω αυτου και εκαλεσε πολλους” τινα λεγων βασιλεια.προς απωλειαν εαυτων. Που εισιν οι λεγοντες (83) οτι εις την βασιλειαν των ουρανων εισελθειν ου θελοµεν. θ΄. ινα νυµφην εξ αυτου αγαγοιτο εαυτω. Ποιαν δε ταυτην. Και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου. αλλ᾿ εν τοπω ανεσεως ειναι βουλοµεθα και αρκει ηµιν. ει µη αυτον εκεινον τον εαυτου Πατερα και Θεον. Οντως “εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. η ου. εαν του σωµατος αυτου ευρεθωσιν αναξιοι και αποτµηθωσιν εξ αυτου. Αλλ᾿ αγωµεν και τις εστιν ο γαµος ο µυστικος του Θεου εκζητησωµεν και ουτως εφ᾿ ετεραν υποθεσιν τον λογον ιθυνωµεν. Εν σωµα παντες ειναι µετα Χριστου οφειλουσιν οι απ᾿ αιωνος αγιοι. Ο ουν Θεος τινα καν ισον ευρησει εαυτου. Μετα τινος δε αρα η ποιου βασιλεως ο των απαντων δεσποτης και κυριος το (84) της µνηστειας κατεδεξατο ποιησαι συναλλαγµα. εµωρανθησαν”. Ην ζητουσι τινες των αµυητων µαθειν. ηνικα εκαστω αποδιδοται απο του Θεου κατα τα εργα αυτου. Και που ειναι αλλαχου οι τοιουτοι υπονοουσιν. Φησι γαρ περι αυτου ο προφητης· “Ο κατεχων . εν ποιω τοπω υπολαµβανουσι ποτε γενησεσθαι εαυτους. πολυ γαρ τουτο εστιν. ει µη αυτω τω µονογενει αυτου Υιω και Θεω τω Κυριω ηµων Ιησου τω Χριστω. Φασι γαρ· “Αρα εν τω µελλοντι αιωνι γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι. Εκαστος γαρ ηµων των ανθρωπων νυµφην τω εαυτου Υιω αγαγεσθαι βουλοµενος σπευδει περιφανεστερου και ενδοξοτερου και πλουσιωτερου θυγατερα νυµφην λαβειν.

Ειδες αγαπης και χρηστοτητος µεγεθος. νυµφην ηγαγετο. αγιαν δε και υπεραγιαν και υπερ απαντας ανθρωπους πασων των γενεων καθαρωτατην και αχραντον. (85) τον ακαταληπτον. καν βασιλεων παντων βασιλικωτατος. ανθρωπον µεν. καν αρχοντων περιφανεστερος. ουτω συγκαταβαινοντα και εκ προσκεκρουκοτος νυµφην εαυτω αγοµενον εις τον µονογενη αυτου Υιον. ∆αβιδ ο του Ιεσσαι. Θυγατερα προσκεκρουκοτος αυτω και µοιχειαν και φονον πεποιηκοτος. ταπεινουσθαι και µετριοφρονειν και µηδεποτε τινος κατεπαιρεσθαι. ως δε προς τον εαυτης νυµφιον και τον εκεινου Πατερα. καν πλουσιων απαντων πλουσιωτερος ης. Τις ουν εστιν ο τον φονον και την µοιχειαν πεποιηκως. Ειδες ασυγκριτον και αφατον αγαθοτητα τε και συγκαταβασιν. Ταυτην ουν ηγαγετο και γαµους εποιησε τω υιω αυτου. Και αλλος· “Ο Θεος ο αιωνιος ο κατασκευασας τα ακρα της γης” και θεµελιωσας επ᾿ ουδενος τους στυλους αυτης. νυµφην ηγαγετο εαυτω. Ο γουν τοιουτος και τηλικουτος τινος αρα σκοπησωµεν θυγατερα νυµφην ηγαγεο και τω υιω αυτου γαµους πεποιηκεν. ου την θυγατερα εις νυµφην ο Θεος εαυτω εξελεξατο. οιον ειπειν µοιχου φονεως. τον µακαριον Θεον και µονον δυναστην. Μαριαν φηµι την υπεραµωµον. τον ποιητην και δηµιουργον των απαντων. Ειδες φιλανθρωπιας υπερβολην. Τινα τροπον. δια σε και την σην σωτηριαν. τον αορατον. Και ο ∆αβιδ· “Ο επιβλεπων επι την γην και ποιων αυτην τρεµειν”. Αλλ᾿ εξιστα µου τον λογισµον το της συγκαταβασεως µεγεθος και βουλοµαι µεν ειπειν. τον δεσποτην βλεπων και κυριον των απαντων. τον ανεξιχνιαστον. Βουλεσθε µαθειν τινος. .εν τη χειρι αυτου τον γυρον της γης και τους κατοικουντας εν αυτη ως ακριδας”. πας ο µεγαλα περι εαυτου οιοµενος. Ακουε νουνεχως. Τουτου τοιγαρουν την θυγατερα. συγκρινων αυτην εκεινοις τε και ηµιν τοις δουλοις αυτης. Υπεραγνον δε λεγω και υπεραµωµον ταυτην ως προς ηµας και τους τοτε ανθρωπους. τον αγιον των αγιων. την υπεραγνον και αγνην παρθενον. φριττω δε· εις δε την αυτου θαρρησαντες αγαθοτητα ερουµεν ωδε. ος και τον Ουριαν απεκτεινε και την τουτου γυναικα εµοιχευσε. Μαθε µοι τοινυν εντευθεν. τον ενοικουντα εν απροσιτω και υπεραρρητω φωτι.

Και συν τω λογω συνεισηλθεν ο ενυποστατος και οµοουσιος και συναΐδιος Λογος του Θεου και Πατρος ολος εν τη της κορης γαστρι και επελευσει και συνεργεια του οµοουσιου αυτου Πνευµατος ανελαβετο σαρκα εννουν και εψυχωµενην εξ αγνων αιµατων αυτης και εγενετο ανθρωπος. ο µυστικως αει γινεται και εν πασι τοις υιοις του φωτος. ανθρωπος τελειος και Θεος . Γαβριηλ. φηµι. Εν υπεραµωµω και υπεραγνω γαµω ενουµενος ηµιν. Θεον τελειον και τελειον ανθρωπον. Πως και τινα τροπον. Αυτη τοιγαρουν η αφραστος συνουσια και τοιουτος ο γαµος ο µυστικος του Θεου και ουτω γεγονε το συναλλαγµα Θεου προς ανθρωπους. µητε του κολπου χωρισθεντα του πατρικου. ο Κυριος µετα σου”. κεχαριτωµενη. Συνελαβεν ουν η Παρθενος και ετεκεν εκ δυο φυσεων παραδοξως. θεοτητος. εξαποστειλας εξ υψους αγιου αυτου µηνυει τη Παρθενω το χαιρε· ος και κατελθων διακονει το µυστηριον τη Παρθενω και λεγει αυτη· “Χαιρε. λεγω. Τι ουν εστι τουτο. τον Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. αλλα “γαµους”. και πως υιοι και αδελφοι και µητερες αυτου χρηµατιζουσιν. ενωθεις ασυγχυτως τη φθαρτη και πτωχη ηµων ουσια και φυσει ο υπερ φυσιν και υπερουσιος. Ενταυθα µοι το καινον του νοηµατος.Ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ενα των αυτου δουλων. ι΄. ∆ια τι. τον αρχαγγελον. (86) και ανθρωποτητος. ως ειποµεν. µητε την παρθενιαν αυτης διαφθειραντα. ∆ιατι γαρ ουκ ειπεν· “Εποιησε γαµον τω υιω αυτου”. Οτι και παντες οι αγιοι τον Λογον του Θεου εν εαυτοις συλλαµβανουσι τη Θεοτοκω παραπλησιως και γεννωσιν αυτον και γενναται εν αυτοις και γεννωνται υπ᾿ αυτου. Ακουε συνετως. Επειδη εφ᾿ ενι εκαστω των πιστων και υιων της ηµερας ο αυτος αει γαµος παραπλησιως και απαραλλακτως γινεται. ο Θεος εµποιει τι µειζον ηµων της δυναµεως. Αλλα γαρ εντευθεν οσον απο του ευαγγελικου ρηµατος νοειν µοι και ετερον τι διδωσιν η χαρις και ειπειν κατεπειγει. (86) Ο Υιος του Θεου και Θεος εισελθων εν τη γαστρι της παναγιας Παρθενου και σαρκα αναλαβοµενος εξ αυτης και γενοµενος ανθρωπος ετεχθη. ενα υιον.

αµην. ο εις Θεος και Πατηρ συν Υιω και Πνευµατι τοις οµοουσιοις. και οπου το Πνευµα το Αγιον εκει το παν της τρισυποστατου θεοτητος. Ταυτα δε λεγει ινα. δια των εξης εδηλωσεν ουτως ειπων· “Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον εν οστρακινοις σκευεσι”.τελειος. ουσιωδως δε· και εχοµεν αυτον εκεινον ον και η αγνη Παρθενος συνελαβεν. Προσεχε ουν· τι το γεγονος µειζον εις ηµας. επειδη και περι αυτου “πνευµα” φησιν “ο Θεος”. αλλα πνευµατικως µεν. ως ειρηται. συλλαµβανοµεν. ον και οµολογουντες τω στοµατι και υπερ των προτερων ηµων ανοµηµατων µετανοουντες απο ψυχης. οπου ο Υιος εκει και ο Πατηρ. οιον ειπειν αντι του “αυτος ολος ουσιωδως γεγονε εν ηµιν”. φησιν. εν ταις καρδιαις ηµων. Εκστηθι το φρικτον ακουων του µυστηριου και τον λογον πιστον οντα µετα πασης υποδεξαι πληροφοριας και πιστεως. ωσπερ εν τη γαστρι της Παρθενου εισηλθεν ο Θεος Λογος του Πατρος. Εκαστος ηµων των ανθρωπων πιστευοµεν εις αυτον τον Υιον του Θεου και Υιον της αειπαρθενου και θεοτοκου Μαριας και πιστευοντες δεχοµεθα τον περι αυτου λογον πιστως εν ταις καρδιαις ηµων. ως η Παρθενος. και το Πνευµα νοης και συνακουης αυτω· καν Πνευµα παλιν. παρθενους δηλαδη και αγνας επιφεροµενοι τας ιδιας ψυχας· και καθαπερ εκεινην υπεραµωµον ουσαν το πυρ ου καταφλεξε της θεοτητος. Ετερωθι δε και τον Κυριον ειναι πνευµα καλει· “Το γαρ πνευµα. Συλλαµβανοµεν ουν αυτον ουχι σωµατικως. και οπου ο Πατηρ εκει και το Πνευµα. Οτι δε ουτως εχει το λεγοµενον διανοιας. ως η Παρθενος και Θεοτοκος τουτον συνελαβεν. ος ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων προς φωτισµον της γνωσεως του Υιου αυτου”. ευθυς. καθως ο θειος Παυλος φησιν· “Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. ουτως . και τον Πατερα τουτω συνεννοης. ο Κυριος εστιν”. (87) ωσπερ σπορος ευρισκεται. ουτως και εν ηµιν αυτοις ο λογος ον δεχοµεθα. πανταχου διδασκων σε το αχωριστον και οµοουσιον της Αγιας Τριαδος και οτι. τον Λογον του Θεου εν ταις καρδιαις ηµων. καν Υιον ακουης Θεου. ο αυτος ασυγχυτως τα αµφοτερα ων. “ο ων ευλογητος εις τους αιωνας. διδασκοµενοι την ευσεβειαν. θησαυρον το Αγιον Πνευµα καλων. Τοιγαρουν και ολοψυχως πιστευοντες και µετανοουντες θερµως.

αλλα ασωµατως εστιν εν σωµατι. ουχ ινα της τον Κυριον τεκουσης κατα τον τροπον της απορρητου γεννησεως αυτης . τι ποιει. Οτι δε και ηµεις το αστεκτον πυρ της θεοτητος ωσαυτως δεχοµεθα. Τουτο το µειζον εν ηµιν της αφραστου οικονοµιας αυτου και υπερ λογον συγκαταβασεως. τουτο το φρικης απασης γεµον µυστηριον. υπο του ανωθεν κινουντος και φωτιζοντος τας καρδιας ηµων κινηθεις Πνευµατος δια γραφης υµιν δηλα ταυτα πεποιηκα τα µυστηρια.ουδε ηµας αγνας και καθαρας (88) επιφεροµενους τας καρδιας καταφλεγει. εξ αυτης µεταδιδωσιν ηµιν εις βρωσιν· και τρωγοντες αυτην. Επει δε απαξ εσαρκωθη ο Λογος του Θεου εκ της Παρθενου και σωµατικως εξ αυτης εγεννηθη αφραστως και υπερ λογον. εκαστος ηµων των πιστων των αξιως ταυτην εσθιοντων την σαρκα αυτου. ο και ανενευον γραψαι και προς την εγχειρησιν ετρεµον. ινα και ηµεις ποτε την πολλην αυτου αγαθοτητα εννοησαντες και αιδεσθεντες αγαπησαι προθυµηθωµεν αυτον. µεθ᾿ ου συνεισερχεται και συνθεωρειται συν τω Πατρι και αυτος και ενδον ηµων γινεται. Εκεινην αυτου την αχραντον σαρκα. (89) Αλλ᾿ επει βουλεται αει ο Θεος την προς ηµας αγαπην αυτου εκκαλυπτεσθαι και φανερουσθαι ηµιν. εν ηµιν εχοµεν. ακουσον του Κυριου λεγοντος· “Πυρ ηλθον βαλειν επι της γης”. Ουκετι γαρ κατα σαρκα γινωσκεται ων εν ηµιν ωσπερ βρεφος. ολον τον σαρκωθεντα Θεον και Κυριον ηµων Ιησουν τον Χριστον. αλλα δροσος η εξ ουρανου και πηγη υδατος και αθανατου ζωης ρειθρον εν ηµιν γινεται. παλιν δε σαρκουσθαι η σωµατικως τικτεσθαι αυτον ουκ ενδεχεται εξ ενος εκαστου ηµων. κατα το υπ᾿ αυτου ειρηµενον· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. µεθ᾿ ης και ετεχθη σωµατικως. Ποιον αλλο. συνανακιρναµενος ηµων ταις ουσιαις και φυσεσιν αρρητως και θεοποιων ηµας ως συσσωµους αυτου και σαρκα οντας εκ της σαρκος αυτου και οστουν εκ των οστεων αυτου. τον Υιον αυτον του Θεου και Υιον της παρθενου και παναµωµου Μαριας. ην προσελαβετο εξ αγνων λαγονων της παναχραντου Μαριας και θεοτοκου. µηδεποτε εξ ηµων προερχοµενον η σωµατικως γεννωµενον και χωριζοµενον αφ᾿ ηµων. τον εν δεξια καθηµενον του Θεου και Πατρος. ει µη το οµοουσιον αυτου της θεοτητος Πνευµα.

ο εκυησαµεν επι της γης” . Αλλη γαρ η ενσαρκος του Θεου Λογου αφραστος γεννησις εξ αυτης.αλλ᾿ ινα φανερωθη η υπεραπειρος αυτου προς ηµας και γνησια αγαπη και οτι. και αδελφοι µου εισιν οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον”. ην πλουσιως εξεχεεν επι παντας τους πιστευειν και (90) ακολουθειν αυτω ανεπιστροφως εθελοντας. Πλην εκεινη µεν κυριως µητηρ αυτου καθεστηκεν ως σωµατικως. και αλλη η πνευµατικως παρ᾿ ηµων γινοµενη· εκεινη µεν γαρ. ει βουλοιµεθα.ω ξενου και καινου συναλλαγµατος! . ητις εστιν ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος και Θεος. αντ᾿αυτης δε την θεοτητα αυτη εδωρησατο . και παντες ηµεις κατα το θειον του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου λογιον µητηρ κατα τον ειρηµενον τροπον και αδελφοι αυτου χρηµατισωµεν και ισοι παντως των αυτου µαθητων και αποστολων γενωµεθα. αλλα κατα την χαριν του Θεου και την δωρεαν. το µυστηριον της αναπλασεως του γενους ηµων και την σωτηριαν του κοσµου παντος επι της γης τετοκεν.απο δε των αγιων σαρκα µεν ου λαµβανει.ισον τινα των ανθρωπων αποδειξω – µη γενοιτο! – ουδε γαρ ενδεχεται τουτο. οι δε γε αγιοι παντες κατα την χαριν και την δωρεαν συλλαµβανοντες αυτον εχουσιν· και εκ µεν της παναµωµου µητρος αυτου την σαρκα αυτου την παναµωµητον εδανεισατο. φησι. µεταδιδωσι δε αυτοις την τεθεωµενην σαρκα . σαρκωθεντα τον Υιον και Λογον του Θεου τεξασα. ο τα διεστωτα ενωσας προς εαυτον και την αµαρτιαν του κοσµου αραµενος· αυτη δε. ουχι κατα την αξιαν εκεινων ουδε κατα τας περιοδους και τους κοπους ουσπερ υπεστησαν. ην και το θειον ουτω λεγον υπαινιττεται λογιον· “∆ι᾿ ου εν γαστρι ελαβοµεν και ωδινησαµεν και ετεκοµεν πνευµα σωτηριας. καθαπερ εφθην ειπων. εν θειω Πνευµατι τον Λογον της γνωσεως του Θεου τικτουσα. καθως αυτος τουτο βουλοµενος αριδηλως βοα· “Μητηρ µου. αφραστως τουτον και απειρανδρως αποτεκουσα. Ειδες πως παντας τους ακουοντας τον λογον αυτου και ποιουντας αυτον εις την της µητρος αυτου αξιαν ανηγαγε και αδελφους αυτου λεγει και συγγενεις τουτους παντας αποκαλει. αει εν ταις καρδιαις ηµων το µυστηριον της ανακαινισεως των ανθρωπινων ψυχων και την κοινωνιαν µετα του Θεου Λογου και ενωσιν απεργαζεται.

του Πνευµατος. την σαρκα ην ανελαβεν εξ αυτης. του Σωτηρος ηµων εστι και Θεου εκ της φυσεως και της ουσιας αυτου. εξ ης ταυτην αναλαβων ιδιοποιησατο. ως ειρηται. ουτω και ηµεις . ουτω και η Θεοτοκος τον του Θεου Πατρος Λογον αντι σπορας δεξαµενη συνελαβε και ετεκε µονον αυτον τον Μονογενη εκ του Πατρος προ αιωνων και µονογενη επ᾿ εσχατων εξ αυτης σαρκωθεντα· και παυσαµενη του συλλαµβανειν και τικτειν αυτη. εκχεω απο του Πνευµατος µου επι πασαν σαρκα” δηλαδη την πιστευσασαν. κατα το οσιον λογιον· “Και ο Λογος σαρξ εγενετο”. Και ορα µοι το βαθος του µυστηριου. γινεσθαι. Ταυτη τοι και µεταδιδωσι τοις αγιοις ο του Θεου και της αχραντου Παρθενου υιος εκ µεν της φυσεως και της ουσιας του συναϊδιου Πατρος αυτου την χαριν. ουτω και εκ της αµωµητου σαρκος της παναγιας Μητρος αυτου ην ανελαβε µεταλαµβανοµεν απαντες· και καθαπερ υιος αυτης και Θεος ο Χριστος και Θεος ηµων γεγονεν. ηγουν το πυρ της θεοτητος. Η µεν ουν χαρις του Πνευµατος. επει η εν φθορα γεννησις ηµων δια της γυναικος Ευας εγενετο. το δε σωµα αυτου ουκ εστιν εκειθεν. Ωσπερ γαρ εκ της συνουσιας και σπορας του Αδαµ η Ευα πρωτη ετεκεν και εξ εκεινης και δι᾿ εκεινης παντες εγεννηθησαν ανθρωποι. ητοι την θεοτητα. (91) Και ωσπερ εκ του πληρωµατος αυτου ηµεις παντες ελαβοµεν. ως δια του µετ᾿ αυτης και εν αυτη γεγονοτος υπεραµωµου και υπεραγνωστου γαµου γεννηθεντος του Υιου του Θεου < εξ > αυτης.αυτου. αδελφος δε ηµων εχρηµατισεν. καθως δια του προφητου φησι· “Και εσται εν ταις εσχαταις ηµεραις.ω της αφραστου φιλανθρωπιας! – υιοι της Θεοτοκου µητρος αυτου και αδελφοι αυτου του Χριστου γινοµεθα. Και ορα µοι εντευθεν την του λογου ακριβειαν· ανδρος θνητου και φθαρτου η σπορα φθαρτους υιους και θνητους δια γυναικος . την πνευµατικην γεννησιν ηµων και αναπλασιν δια του ανδρος. αλλ᾿ εκ της παναγνου και αγιας σαρκος της Θεοτοκου και εκ των παναχραντων αιµατων αυτης. ο Υιος αυτης και εγεννησε και γεννα καθ᾿ εκαστην τους πιστευοντας εις αυτον και φυλασσοντας τας αγιας αυτου εντολας. και εξ αυτου παλιν παντες οι αγιοι. ητοι του δευτερου Αδαµ και Θεου. Επρεπε και γαρ. εκ δε της φυσεως και ουσιας της κυριως και αληθως αποτεκουσης αυτον.

ο τω µονογενει αυτου Υιω εποιησατο ο Πατηρ. οτι δια την κατα Πνευµα εγγινοµενην αγιωσυνην αυτοις δι᾿ αυτης εν εαυτω εκαστος συλλαµβανων οµοιως εχει τον των απαντων Θεον. ζωην αιωνιον µεταλαµβανειν οµολογουµεν τε και πιστευοµεν.απεγεννησε και γεννα· αθανατου και αφθαρτου Θεου αθανατος και αφθαρτος Λογος αθανατα και αφθαρτα τεκνα απεγεννησε και αει γεννα. (92) υιοι δε αυτης. Εις το ρητον του Ευαγγελιου· “Και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν”. (93) οι ταυροι µου . καθο µεταλαµβανουσιν εκ της παναχραντου σαρκος του Υιου αυτης. οτι εκ της προσληφθεισης σαρκος αυτης κοινωνιαν και µετουσιαν εχουσι µετ᾿ αυτης· καθ᾿ ετερον δε. καθο Μητηρ εστι του Θεου. και ουκ ηθελησαν ακουσαι αυτων· “Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους λεγων· Ειπατε τοις κεκληµενοις· Ιδου το αριστον µου ητοιµασα. Κατα τουτο ουν δεσποινα και βασιλις και κυρια και µητηρ παντων των αγιων η του Θεου Μητηρ εστι. Συγγενεις δε αυτης τρισσως οι αγιοι εισι· καθ᾿ ενα µεν τροπον οτι εκ του αυτου πηλου και της αυτης πνοης ειτ᾿ ουν ψυχης συγγενειαν εχουσι· κατα δευτερον δε. ει µη τι αναξιως και εις κατακριµα εαυτων ταυτην µαλλον εσθιοµεν. (92) Τινες ουν ησαν οι απεσταλµενοι. ο συναΐδιος και οµοτιµος· και εκαλεσε πολλους και απεστειλε τους δουλους αυτου καλεσαι τους κεκληµενους εις τους γαµους και ουκ ηθελον ελθειν. καθαπερ κακεινη τουτον εσχεν εν εαυτη· ει γαρ και σωµατικως αυτος απεγεννησεν. αλλ᾿ ολον αυτον και πνευµατικως εν εαυτη παντοτε ειχε και νυν αει και ωσαυτως εχει αχωριστον. Των Ιουδαιων οι παιδες· εκεινοι γαρ ησαν οι τοτε και εξ αρχης κεκληµενοι. Τουτο τοινυν το των γαµων µυστηριον. Οι προφηται. Τινες οι κεκληµενοι. ια΄. οι δε αγιοι παντες δουλοι µεν αυτης εισι. φησι. Πιστος ο λογος· η γαρ σαρξ του Κυριου. εκ της Παρθενου πρωτον αυτος τεχθεις δηλονοτι εν Αγιω Πνευµατι. της Θεοτοκου εστι σαρξ· και εξ αυτης της θεωθεισης του Κυριου σαρκος µεταλαµβανοντες.

ους και κατεσφαξε. Αυτον τον της Παρθενου Υιον και Θεον. Οι δε αµελησαντες απηλθον. Ειδες ακολουθιαν πραγµατων. ην προητοιµασε τοις κατα προθεσιν κλητοις ουσιν απο καταβολης κοσµου. τοσουτον ων δυνατος. ωστε νικησαι τον κοσµον και δυνηθηναι γενεσθαι αυτους υιους Θεου. δι᾿ ου και την πληγην καιριαν τω αντιπαλω δεδωκε και εις ον εκεινοι τουτον σταυρωσαντες απεκτειναν. δια της των Ρωµαιων εφοδου την παντελη ερηµωσιν αυτων εργασαµενος. αποστολην δι᾿ αγγελων πονηρων”.και τα σιτιστα τεθυµενα και παντα ετοιµα· δευτε εις τους γαµους. “Τοτε τοινυν λεγει τοις δουλοις αυτου· Ο µεν γαµος ετοιµος εστιν. οτι και τους εχθρους των λαµβανοντων αυτον αποτρεπεται απαντας κακεινοις δυναµιν διδωσιν. “Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη και πεµψας τα στρατευµατα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων ενεπρησε”. αλλα τους µεν υβρισαν και ετυψαν. τον µοσχον οντα τη θεοτητι σιτευτον· ουτος γαρ και ταυρος εστι τη δυναµει οντως αηττητος. (94) Τους ασεβεις Εβραιους φησιν. εις τιµωριαν ετερων πονηρων εκπεµποµενοι. οι δε κεκληµενοι ουκ ησαν αξιοι· πορευεσθε ουν επι τας διεξοδους των οδων και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαµους”. Τους αποστολους αυτου. καθως φησι δια Μωϋσεως ο Θεος· “Επαποστελω εις αυτους θυµον και οργην. πληθυντικως δε ταυρους εαυτον εκαλεσεν. Στρατευµατα δε Θεου και οι πονηροι λεγονται. Αλλους δε δουλους φησι τους αγιους αποστολους αυτου. ο µεν εις τον ιδιον αγρον. οτι εις πολλα µεριζεται η αγια αυτου σαρξ και µια εκαστη µερις η εξ αυτου ολος εκεινος παλιν εστι. ους και απεστειλε παραγγειλας αυτοις εις οδον εθνων µη απελθειν και εις πολιν Σαµαρειτων µη εισελθειν. εξ ων και Στεφανος ο πρωτος των µαρτυρων υπαρχει. τους δε και απεκτειναν. Τι δε εστι το αριστον. Ταυρους δε τινας λεγει και σιτιστα. Η των ουρανων βασιλεια. κριος δε ως κερατων δικην τον σταυρον επιφεροµενος ανωθεν. Ειδες παραβολης . πορευθηναι δε µαλλον προς τα απολωλοτα προβατα του οικου Ισραηλ· οι δε ουδε τουτους εδεξαντο. Αµνος δε λεγεται ο παναµωµος αµνος του Θεου ως ενιαυσιος. Ποιους λεγει δουλους. ο δε εις την εµποριαν αυτου· οι δε λοιποι κρατησαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και απεκτειναν”.

ουτε µαλακοι. ουτε λοιδοροι”. αλλα και υβρισαντες αυτους απεκτειναν. µεταβαλλοµενους δηλονοτι και προς αρετην επαναγοµενους. οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους. τους δε µετα πονηριας η κακιας τινος.ακριβειαν. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ακουε Παυλου λεγοντος· “Μη πλανασθε· ουτε πορνοι. Τουτο γαρ δηλοι το “συνηγαγον”· αλλα γαρ και απο των εξης το αυτο τουτο παλιν διδασκοµεθα. αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον· πολλοι γαρ εισι κλητοι. ειδεν εκει ανθρωπον ουκ ενδεδυµενον ενδυµα γαµου και λεγει αυτω· Εταιρε. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. Αυτον δε τον µη εχοντα ενδυµα γαµου. ουτε µεθυσοι. προσθησω δε ουτε οι µισος προς τινα αδελφον η φθονον εχοντες “βασιλειαν Θεου ου κληρονοµησουσιν”. ποτε. εκηρυξαν τον του Θεου λογον και τους υπακουσαντας παντας εις µιαν συνηγαγον θεογνωσιας πιστιν πονηρους τε αµα τοις τροποις και αγαθους. . Ορας οπως τους µεταβαλλοµενους τον (95) τροπον συναγεσθαι εις τους γαµους λεγει. Την γαρ οικουµενην περιελθοντες οι αποστολοι πασαν. ου µονον ουκ ηνεσχοντο ακουσαι αυτων. οιδα οτι τινες τους εν πορνεια µονον και µοιχεια και φονοις τα εαυτων καταρρυπωσαντας σωµατα λογιζονται ειναι. Ο δε εφιµωθη. ους και διακονους καλει. οι και ειδωλολατραι δηλονοτι. ουκ εστι· παντα γαρ τον υπο οιουδηποτουν παθους η κακιας λεγει ρερυπωµενον. Φησι γαρ· “Εισελθων δε ο βασιλευς θεασασθαι τους ανακειµενους. “Και εξελθοντες. ουτε αρσενοκοιται. Τοτε. τοτε απεστειλεν αυτους εις τον συµπαντα κοσµον και εις παντα τα εθνη. ουτε κλεπται. ολιγοι δε εκλεκτοι”. παλιν µετ᾿ αισχυνης υπο των αγγελων εκβαλλεσθαι. ουτε πλεονεκται. πως εισηλθενς ωδε µη εχων ενδυµα γαµου. Οι ουν ανακειµενοι εν τοις γαµοις οι αγιοι εισιν. καν εισελθωσι. φησιν. Ορας πως το της ψυχης ενδυµα πασα πονηρια και αµαρτια µολυνει και ηµας ποιει της βασιλειας εκβαλλεσθαι. Οτε οι Ιουδαιοι δηλονοτι. “Τοτε” γαρ φησι. Τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις· ∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. συνηγαγον παντας οσους ευρον πονηρους τε και αγαθους και επλησθη ο γαµος ανακειµενων”. ουδε µεριδα εχουσιν εν τη ευφροσυνη του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. κληθεντες εις την βασιλειαν των ουρανων υπο των αποστολων. ουτε µοιχοι.

ο και κριναι µελλων. (95) Τοιγαρουν εασωµεν τας µαταιας και ανωφελεις συζητησεις και µη τα του καιρου προ καιρου µανθανειν σπουδαζωµεν. Οποια δε εστιν η πιστις ην απαιτουµεθα προς Θεου και ποταπη ην οφειλοµεν προς αυτον εχειν. Ερευνατε τας Γραφας και µη εξωθεν των αγιων Γραφων συζητησεις ποιεισθε. Ερευνατε τας Γραφας. Και παλιν· “Ο ευρων την ψυχην αυτου” εν τοις . Οτι ου χρη προ της εργασιας των εντολων και της εις αρετην προκοπης τε και τελειωσεως τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων ερευναν των αµυητων τινα· και οτι εν τη δευτερα του Κυριου ελευσει παντες αλληλους γνωριζουσιν οι αγιοι. πειθωµεθα δε µαλλον ουτω λεγοντι τω ∆εσποτη. και ει αρα πιστιν εσχοµεν προς τον Θεον τοιαυτην οιαν αυτος εκεινος. αυτος ουτος δια των ευαγγελιων εδηλωσεν. τα υπερ ηµας πολυπραγµονουµεν. ινα µη παντι ανεµω συµπεριφερησθε κατα την κυβειαν των αστηρικτων ανθρωπων. µηδε τα εν ποσιν ειδοτες ποσως. οταν ευρειν τουτο δυνηθητε. και ταυτα. ινα περι πιστεως και ελπιδος και αγαπης διδασκησθε· (96) περι πιστεως. “Ερευνατε τας Γραφας”. Ερευνατε και µη πολυπραγµονειτε. αλλα δια δογµατων ορθων της αποστολικης και καθολικης Εκκλησιας στερεουσθε και τον “λογον ορθοτοµειτε” αυτης. Ου µονον δε. και απαιτησαι ταυτην ηµας λεγει. ουτως ειπων· “Ο θελων οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι· οστις γαρ ερχεται προς µε και ου µισει τον πατερα αυτου και την µητερα και τους αδελφους και τας αδελφας ετι δε και την εαυτου ψυχην ου δυναται µου ειναι µαθητης”. Αλλως γαρ αδυνατον παντι ανθρωπω την προς Θεον αγαπην τελειαν κτησασθαι ει µη δια πιστεως ακραιφνους και ελπιδος βεβαιας και αδιστακτου. τηνικαυτα και την ελπιδα ακαταισχυντον κτησεσθε και την προς Θεον αγαπην εν αυτη ολικην εξετε. αλλα και τον της πιστεως καρπον και το εκ ταυτης οφελος δια της πραξεως των εντολων του εκζητειν διδαχθησεσθε και.ιβ΄. Τι ουν καταλιποντες το ανακρινειν εαυτους περι τουτων.

ης το µαταιον και απατηλον ουδεις των κεκτηµενων αυτην επιγνωναι δυναται. ωστε µηδε περι της παρουσης ταυτης ζωης το καθολου φροντιζειν πιστευοντας εις αυτον. Εν ταυτη δε ωσπερ επ᾿ οχηµατι χερουβικω κατιδοις την αγαπην εποχουµενην. αλλα την χρηστην ελπιδα και αληθινην εν αληθινω και ακαταισχυντω φωτι. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα σου λαβειν αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει”. αλλα µετα των απιστων πιστος και µετα των πιστων κατακεκριµενος υπο του συνειδοτος . και εαν µηδεν των ειρηµενων ελλειψαντα σεαυτον ευρησης. αλλα παντα µεθ᾿υπερβολης απο ζεουσης καρδιας και προθεσεως πραξαντα. (97) Ει ουν βουλεσθε µαθειν οτι τοιαυτην πιστιν απαιτει ηµας ο Θεος. Και αλλα πλειονα κελευει ποιειν ηµας εξ ων προτερον δηλονοτι δεικνυται η προς αυτον πιστις ηµων. αλλα και αλλους επιστοµισεις και παραγγειλης µη (98) πολυπραγµονειν τι µηδε συζητειν περι των εκεισε. και τοτε το πιστους ηµας ειναι λεγειν χρεων· χωρις γαρ τουτων νεκρα η πιστις ηµων και ηµεις νεκροι δηλονοτι. Ερευνησον τοιγαρουν σεαυτον ακριβως. ητις εστιν ο Θεος· ην εαν ουτως ευρων ιδης. Αρκεισθε τοις ειρηµενοις η ετι χρειαν εχετε και των εξης αναµνησθηναι. Κατα µικρον δε αναγων επι τα τελεωτερα φησιν· “Εαν τις σε ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. ου πολυπραγµονησεις εκτοτε των µελλοντων και αορατων ουδεν. ως αυτη τη πειρα µαθων οτι νω και λογω ακαταληπτα και αφραστα παντα εισι τα εκεισε.ειρηµενοις δηλονοτι “απολεσει αυτην· ος δ᾿ αν απολεση την ψυχην αυτου ενεκεν εµου και του ευαγγελιου µου” ηγουν της των εντολων µου εκπληρωσεως “εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. ω ουτος. Ηκουσατε της πιστεως τα γνωρισµατα. παντως εχειν εν φωτι κατανοησεις εαυτον και ελπιδα ακαταισχυντον. Ει δε τα πιστον σε τεως και χριστιανον ποιουντα εν πρωτοις γνωριζεσθαι ουκ επραξας. εξ αυτου µαθετε ακριβως του Κυριου ουτω διαρρηδην βοωντος· “Μη µεριµνησητε περι της αυριον τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε”. Και ετι καθ᾿ υπερβολην εις υπερβολην πιστεως ευχεσθαι και αγαπαν κελευει τους εχθρους και καλως ποιειν τοις µισουσιν ηµας και υπερ των επηρεαζοντων ηµας ευχεσθαι. ουχι την εξ οιησεως εν τοις απολλυµενοις προσγινοµενην.

υπο του συνειδοτος. Αλλως δε και ερωτωντι µοι πραως. οταν εν τη θεωρια του επι παντων Θεου γενοµενοι ορωσιν αυτον. Παιδι µικρω µηδε τα στοιχεια καταδεξαµενω των γραµµατων µαθειν. ουδεν θαυµαστον. λογισµου κυριος ων. Ειπε µοι. ακουσει δε απερ δι᾿ ετερων λεξεων οι Ελληνες συνεγραψαντο και νοησει αυτα τη ιδια διαλεκτω λεγοµενα. κρινοµενω σοι. καν λογου ψιλου αξιωσαι την αφροσυνην αυτου. Η σαρξ αυτη του Κυριου. Ει δε εν τουτοις δικαιον τουτο και πρεπον εστι. αλλα και κατακριµα µειζον µαλλον σεαυτω προξενησεις. Τι σοι εσται εκ τουτου οφελος. την πιστιν τετηρηκα· λοιπον αποκειται µοι ο της δικαιοσυνης στεφανος. Τις ουτος ο γνοφος. τα περι γραµµατικης και ρητορικης ζητουντι διερµηνευεσθαι. Ει δε και τα στοιχεια των γραµµατων µη µαθη τις. ουδε ως ο αγιος Παυλος λεγειν και συ δυνασαι· “Τον αγωνα τον καλον ηγωνισµαι. Και αυθις· “Επεβη επι . περι ης και Ιωαννης ο µεγας προδροµος αυτου υστερον εφη· “Ου ουκ ειµι ικανος κυψας λυσαι τον ιµαντα των υποδηµατων αυτου”. Ως ο προφητης λεγει ∆αβιδ· “Και εκλινεν ουρανους και κατεβη και γνοφος υπο τους ποδας αυτου”. ον αποδωσει µοι ο Κυριος ο δικαιος κριτης”. εν ειρηνη συ αποκριθητι. ει αρα µελλουσιν γνωριζειν οι αγιοι αλληλους εν τη βασιλεια των ουρανων. Ηθελον γαρ ακουσαι και µαθειν παρα σου τι σοι το οφελος. τον δροµον τετελεκα. Ουδεν ουδαµως παντως. επειδη τας ενταλθεισας υπο του Χριστου µεριδα µη εχοντι. και ουκετι τελειαν εχεις ελπιδα και πληροφοριαν σωθησεσθαι. αλλ᾿ οποια και πως. οτι και ταυτα µαθων κατεφρονησας και την οιησιν αποβαλεσθαι και ταπεινωσιν κτησασθαι ουκ ηθελησας.ως απιστος ει. αρα ανεξεται ποτε ανθρωπος. ως εφαµεν. τι πολυπραγµονεις και µαθειν ερωτας. Τα δε περι ου ερωτας ου τοιαυτα. επειδη περι αισθητων ο λογος αυτοις και µαταιοι περι µαταιων πραγµατων αι διηγησεις αυτων. ποσω µαλλον εν τοις υπερ λογον και νουν και διανοιαν. Κατεβη τοινυν και ηλθεν αντι γνοφου περικειµενος την σαρκα. και ουχι µαλλον απωσεται ως αφρονα και παιδικα φρονουντα και (99) αναισθητως αιτουντα τα υπερ την εαυτου δυναµιν. εαν τας εν τη βασιλεια αυτου απολαυσεις και δοξας και τρυφας και αποκαταστασεις µαθης διδασκοµενος παρ᾿ ηµων.

Ορας οπως ου περι αισθητων σοι πραγµατων η ερευνα. τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος . µηπω του θειου φωτος κατοικητηριον γεγονως. Ιδου γαρ καθ᾿ εκαστην ακουεις του Αποστολου βοωντος περι εκεινων αυτων “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. αλλα τους αµαρτωλους. εθετο σκοτος καλυπτον ουκ εκεινον. ω ανοητοι. ως εν σκοτει καθηµενος. οικων απροσιτον “. τι. ινα µη αρδην απολωµεθα. Ει ουν ουτως υπαρχει τα µυστηρια κεκρυµµενα της βασιλειας των ουρανων και ου πασι δεδοται γινωσκειν αυτα κατα την του Κυριου φωνην. αµφοτεροι το ακαταληπτον και αστεκτον αυτου της(100) θεοτητος δηλουντες. επετασθη επι πτερυγων ανεµων. φησι. αφεις εργαζεσθαι τας εντολας αυτου. πυρ καταναλισκον” ουχι τους δικαιους. αλλα τοτε τουτο γενεσθαι οτε και τον καιρον ο Πατηρ αυτου εν τη ιδια εθετο εξουσια.. ερευνας α µαθειν ουκ ισχυσεις. “κυκλω αυτου την σκηνην αυτου” εφη ο προφητης ∆αβιδ· σκηνην δε λεγει ην ο Παυλος φως ονοµαζει – “φως γαρ. Ει γαρ γνοφον και σκοτος εθετο αποκρυβην των µυστηριων αυτου και πολλου δεεται τις φωτος του παναγιου Πνευµατος εις την κατανοησιν των αποκεκρυµµενων αυτου µυστηριων. πως. οτι εν σκοτει ο αναληφθεις Κυριος και Θεος εισελθων εκρυβη· αλλα εκεινος µεν εν τη ιδια δοξη τη το παν και υπερ το παν πληρουση θεοτητι εστιν εν η και προ τουτου ην. Ιδε ουν· εµαθες ως εν παραδροµη τα της πιστεως ηµων θεια τε και φρικτα µυστηρια παρ᾿ ηµων. Ινα γαρ µη υπολαβης. οτι κακεινος εν τω σκοτει γεγονως εκρυβη. φειδοµενος δε ηµων. περι των αποκεκρυµµενων πασιν ανθρωποις επερωτας. αλλ᾿ οιον ουτω πως τον λογον ποιουµενοι προς τους περιεργοτερον εχοντας φασι. φησιν. αλλα περι θειων και ακαταληπτων και ου ραδιως παρα παντων καταλαµβανοµενων.Χερουβιµ και επετασθη. Μη υπολαβετε. ατελης ετι και αφωτιστος ων. ουχι δε περιοριστον ποιουντες το θειον. Και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· κυκλω αυτου η σκηνη αυτου”. αλλ΄ ηµας· “Ο Θεος γαρ ηµων. µαλλον δε παρα του Αγιου Πνευµατος δι᾿ ηµων· εµαθες οτι και κατηλθεν επι της γης ο Θεος και ανηλθεν αυθις εις ουρανους και εθετο σκοτος αποκρυβην αυτου· ου γαρ εδει προ της κρισεως µετα της του Πατρος αυτου δοξης φανηναι ηµιν.

Προ γαρ του αναληφθηναι αυτον και το σκοτος θειναι αποκρυβην αυτου δεδωκεν ηµιν τας αγιας αυτου εντολας. ουδε η εκπληρωσις των εντολων διχα πιστεως ανανεοι καθολου και αναπλαττει ηµας η απο παλαιων καινους ηµας απεργαζεται. µαλλον δε εν αγαλλιασει καρδιας και χαρα. Και καθαπερ τα εργαλεια διχα τεχνιτου και ο τεχνιτης διχα εργαλειων ενεργειν τι ου δυναται. ως αν ειποι τις. ως αν δια της εργασιας αυτων καθαιροµενοι φωτιζωµεθα κατα προκοπην υπο του Πνευµατος την γνωσιν των µυστηριων της βασιλειας των ουρανων.” Και . ερωτησον σου την ψυχην και ειπε αυτη· “Ψυχη. τους υπερ αρετης πονους οµου και πειρασµους διελευσονται οι πιστευοντες εις Χριστον και µαλιστα οι νηπιοι βαπτισθεντες και µη επαισθανοµενοι εχειν “την της χαριτος του Θεου δωρεαν”. η µαλλον ειπειν γινωσκει και µυειται. αλλ᾿ εαν µη ανεπαισχυντως. Οπηνικα δε τα αµφοτερα εν αδιστακτω καρδια κτησωµεθα και ευχρηστον σκευος τω ∆εσποτη εις υποδοχην του νοητου µυρου γενωµεθα. οσον ηλιου κυκλον η σεληνης εστιν· ενθεν τοι και διδασκεται. εφυλαξας τας εντολας του Θεου πασας η ου. την δε πιστιν τεχνιτην. ως ειναι ηµας µεν σκευη. δι᾿ ων ο τεχνιτης Λογος (101) αναστοιχειοι και νεουργει τους εργατας των αυτου εντολων. την δε πιστιν την εις αυτον ωσπερ τινα τεχνιτην. ει µη εν ταπεινωσει καρδιας και πιστει αδιστακτω ολοψυχου προθεσεως παντα τον κοσµον ουτοι και τα εν τω κοσµω συν τοις θεληµασιν αυτων απαρνησονται εν πασαις ταις εντολαις του Θεου· και ου τουτο µονον. πληροφορουµενος οτι οντως αλλως ουκ ενι εν µερικη µετοχη των απορρητων γενεσθαι του Θεου αγαθων. τας δε εντολας εργαλεια. ουτως ουδε η πιστις διχα της των εντολων εκπληρωσεως. µη εν οιησει της ψευδωνυµου γνωσεως (102) και αναπλασει λογισµων µαταιων. Συ ουν. ο ταυτα αναγνους. αλλ᾿ εν φοβω και τροµω σεαυτον ανακρινον· και ει βουλει µαθειν οπως εχεις βιου και καταστασεως. τηνικαυτα και ο θεις το σκοτος αποκρυβην αυτου εγκαινιζει ηµιν τη του Αγιου Πνευµατος δωρεα και καινους αντι παλαιων και ζωντας ως απο νεκρων εξανιστησι και διατεµνει το σκοτος και διαβιβαζει εκειθεν τουτου τον ηµετερον νουν και ως εξ οπης τινος παρακυπτειν αυτον και βλεπειν χαριζεται αµυδρως πως. εργαλεια ηµιν δεδωκως.τοις αγαπωσιν αυτον”.

ειτε την των ανθρωπων δοξαν εζητησας. τα περι Θεου σοι και των θειων εκδιηγησοµαι. παντα γνωρισεις τρανως. ειτε τον κοσµον ηγαπησας. Μη πειθοµενου σου οτι καλυµµα τι των τοιουτων επικειται τη καρδια σου. ως αν γενη µωρος εν τω κοσµω τουτω.η γαρ γνωσις. ειδος ανθρωπαρεσκειας. Τουτων τοιγαρουν επικειµενων τοις αλλοις οισπερ προειποµεν απασι. Λεγε µοι ουν αρτι και τουτο. τουτο αυτο του Παυλου λεγοντος προς αυτους. απιστουσι. ειτε τουτου προετιµησας τον Θεον. ειτε την εκ του Θεου διδοµενην µονον εποθησας· εν εαυτω παρακυψας ως εν κιβωτιω και το υποκειµενον αναψηλαφων. σπερµα φιλαργυριας εγκεκρυµµενον. ειπε µοι. υποκρισεως ενδυµα. αλλ᾿ ελεγξει σε και α προαπεθου και εχεις εν εαυτω. ειτε αγαθα. ειτε φαυλα. φησιν. και απλως πολλα εγκειµενα εν αυτω και ετερον υφ᾿ ετερου συγκαλυπτοµενον. και µη περιαιρουντος σου το καλυµµα τουτο εκ της καρδιας σου. ταυτα θεασασθαι. υποδειξει σοι. Υποθου µοι γαρ εν πρωτοις εναποκεισθαι φιλοδοξιας και κενοδοξιας ερωτα. µωρου οντος σου. Ουκ αυτος συ καταγνωσεις µου ως αναξιον πραγµα ποιουντος και εν σεαυτω δικαιως ερεις· “Ουτος. αποκεκρυµµενων οντων και αορατων αυτων. φησι. Παυλω πειθοµενος. καθως . Εν γαρ τω συνειδοτι αυτης ευρησεις. αλλ᾿ απιστουντος. πασαν απορριψαµενος οπισθεν σοφιαν και γνωσιν την εξωθεν. ινα και τα υπ᾿ αυτου καλυπτοµενα παθη ιδης και την ταλαιπωρον σου (103) ψυχην οικτειρησης και σπευσης αυτην εκκαθαραι και τους νοερους αυτης οφθαλµους και το προσωπον δακρυσι θερµοις απονιψης. καθα δη και Εβραιοι. Ει γαρ τα τοτε µελλοντα γενεσθαι ουδε οι αγγελοι επιστανται του Θεου. εν εν των αποκειµενων εκβαλλων. πως. συν ταυτη οιησις και το δοκειν ειναι τι µηδεν οντα τον πεφυσιωµενον τον λογισµον. ο εµοι τω αφρονι τα περι των αορατων και ακαταληπτων παση πνοη τη υπο τον ουρανον και παση κτισει τη υπερανω ουση των ουρανων διηγουµενος”. πως ισχυσεις.ανοιξασα το του συνειδοτος αυτης στοµα. οντως αφρων εστιν. ειπε. επανω δε τουτων απαντων εστω ανακειµενη φυσιωσις . ινα γενη φρονιµος εν Χριστω. ερει σοι παντως το αληθες· ου γαρ αιδεσθησεται σε. ηδυσµατα των εξ ανθρωπων επαινων. Παντως ερεις· ουδαµως. φυσιοι -.

Ειδετε µου το φως. τους εµε εν εαυτοις εχειν µελλοντας µη γνωριζειν αλληλους λεγετε. Πως ουν εν αυτοις κατοικω. οιµαι. ο µεν Παυλος εδηλωσεν ειπων· “Ινα γνωρισθη νυν ταις αρχαις και ταις εξουσιαις δια της εκκλησιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου”. και ειπειν· “Ναι. ουτω και εν τοις αγιοις πασιν εγω εσοµαι κατοικων και οι αγιοι παντες κατοικησουσιν εν εµοι”. ου φοβεισθε. ουτω και οι αγιοι εν εµοι καγω εν αυτοις· και καθαπερ ο Πατηρ εν εµοι καγω παλιν εν τω Πατρι µου. (104) Εκ γαρ των λογων υµων αµφοτεροι καταδικασθησεσθε παρα του δικαιου και απροσωποληπτου κριτου. Προς γαρ τους λεγοντας µη οραν µηδε γνωριζειν αλληλους τους αγιους. η ποτε η οτε κατελθειν εµελλε και ανθρωπος γενεσθαι εγινωσκον. πως ολως αποτολµας και λεγεις οτι ου µη γνωριζουσιν αλληλους οι αγιοι εν τη βασιλεια του Θεου. οποτε γενησεται και οποση. αντι του εκπλαγησονται και θαυµασουσιν.ουδε την επι γης αυτου παρουσιαν οποια η ποταπη. ει τουτων εν πειρα γεγονατε. Θεος αληθινος. Ει γαρ τουτο ερουσιν. αλλα µονον εκεινον οραν. εγω εν τω Πατρι µου και ο Πατηρ µου εν εµοι. και φασκων· “Οντως οραν και γνωριζειν αλληλους οφειλουσι”. καθως δε γινωσκει µε ο Πατηρ καγω γινωσκω τον Πατερα. Ο δε γε τουτω παλιν αντιπιπτων. φησι. Ωσπερ ειπον οτι εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι. ποθεν τουτο µεµαθηκας. Τας ενεργειας του Πνευµατος µου του Αγιου αυτη τη πειρα εµαθετε η ου. ταις αισθησεσι πασαις ολους ολω δηθεν ενουµενους εκεινω. φθεγξεται πως και ειπη· “Εγνωτε µε. η τινα απερ τοτε τοις αγιοις αυτου µελλει χαριζεσθαι. αιφνης θεωµεναι απερ µεχρι τοτε παντως ουκ ειδον. συ. Ει τοινυν αι δυναµεις αγνοουσι των ουρανων. συ. Ω αγνοια και µανια και σκοτωσις! Ου φριττετε. οποταν εν τη θεωρια τουτου γενησονται. Προς δε τουτοις ερει και ταυτα· “Ει τοινυν εγω εν τοις αγιοις µου και οι αγιοι µου εν εµοι. Και οτι ταυτα ουτως εχει επι της αληθειας. αντερει προς αυτους· “Πως ουν. ∆εσποτα". ο εν αγιοις εγκατοικων. ω ουτοι.” Οι ου µη τολµησωσιν αντιφθεγξασθαι. ευδηλον οτι και οι αγιοι . ο δε Κυριος περι της παρουσιας αυτου οτι “και αι δυναµεις των ουρανων σαλευθησονται”. Ενδεξασθε µε εν υµιν. Εγω Θεος αψευδης. Θεος αγιος. ποσω µαλλον την µετα δοξης αυτου παρουσιαν εσχατον αγνοειν οφειλουσιν.

χρεων προσθειναι και ετι παλιν ειπειν· εν πασι τοις αγιοις Χριστος ενοικων εσεται. Ποιον δε αλλον λεγει καιρον η ηλιον. ει µη τι αλλο. Ποθεν τουτο δηλον. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. προσεχε! λαµψει ο νυν αποκεκρυµµενος εν αυτοις Χριστος ο Θεος. καθως και επεγνωσθην”. αλλα και οι µηδεποτε αλληλους σωµατικως εν τωδε τω κοσµω ιδοντες τοτε γνωριζειν αλληλους οφειλουσι. (106) ως ηδη και των υπερ ηµας την γνωσιν δηθεν πεπλουτηκοτες και ανωθεν . Και τουτο ο επιστηθιος και Χριστου µαθητης ηγαπηµενος εκδηλοτερον διατρανοι λεγων· “Αδελφοι. Ει ουν οµοιοι του Θεου οι αγιοι και τοσουτον επιγνωσονται τον Θεον. και εσονται οι αγιοι οµοιοι τω Υψιστω. το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου “. Απελθετε απ᾿ εµου εις το πυρ το αιωνιον. αλλ᾿ αµελεια. Εν δε τω διανοιγηναι τας του συνειδοτος των αγιων βιβλους. ως ελαµψε προ των αιωνων εκ του Πατρος. Αυτου του Σωτηρος ακουσον τουτο λεγοντος· “Τοτε εκλαµψουσιν οι δικαιοι ως ο ηλιος”. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. οθεν ελλειψις εσται της αγαπης αυτου. οιησις η κενοδοξια η αιρεσις η ζηλος η φθονος η τι των τοιουτων· ει δ᾿ ουν. εαν φανερωθη. ει µη παντως ονπερ ειρηκαµεν. πως ουκ ερυθριατε περι ων ουκ οιδατε λεγειν και επερωταν και διδασκειν. και εαυτον τον ηλιον δικαιοσυνης µονον ονοµαζοµενον και εν δικαιοις µονον ανατελλοντα και εκλαµποντα. ουτως οφειλουσι και οι αγιοι αλληλους και οραν και γινωσκειν. αλλα ταυτης κατεφρονησατε. εν µεν ταις των αµαρτωλων καρδιαις και συνειδησεσιν ευρεθησονται.γνωριζειν και γινωσκειν οφειλουσιν”. και καθως γινωσκει ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα. ως αν δηλον και τοις αναισθητοις εσται. τοτε δε επιγνωσοµαι. ∆ια τουτο ουν “σκοτισθησονται οι οφθαλµοι αυτων του µη βλεπειν” και αισχυνθησονται και ακουσονται· “Εφ᾿ οσον ουκ εποιησατε µιαν των εντολων µου των ελαχιστων. Και ο Παυλος· “Νυν γινωσκω εκ µερους. οσον ο Θεος επεγνω αυτους. εµοι ουκ εποιησατε. ραθυµια και το µη παση ισχυϊ ποιησαι (105) τας του Θεου εντολας. νυν τεκνα Θεου εσµεν. Ινα δε σαφεστερον τουτο γενηται. Οποταν ουν αι βιβλοι του συνειδοτος εκαστου διανοιχθησονται.

δοκουντες. εν θεωρια Θεου γενοµενος και τον νουν αρπαγεις. καθως ηµεις εν εσµεν”. αλλα µετα των αλλων απαντων και αυτου του ιδιου σωµατος επελαθετο. αλληλους ποτε αγνοησουσιν. ουτως ουδε οι αγιοι. ωσπερ και νυν. αγνοουντες ολως τα θεια του Πνευµατος (107) και του αορατου Θεου τα αορατα και ακαταληπτα και αγνωστα τοις εσκοτισµενοις µυστηρια και οτι η αρπαγη αυτη του νοος ουχι τελειων. ουτω και ο ετι εν τη . Τις δε και οποια εσται των αγιων η δοξα. οτι ου µη ορωσιν. µη ειδως οτι φως ηλιακον εστιν εξωθεν. αλλ᾿ αρχαριων εστιν. Τοιγαρουν οι λεγοντες. τοιουτον τι υπολαµβανουσι και τοτε. λεγω δη τον ορωµενον κοσµον τουτον και τα ανεκδιηγητα εργα και κτισµατα του Θεου. Οια εστι του Υιου του Θεου. Ορας οτι η απο του Θεου και Πατρος δοθεισα προ των αιωνων τω Υιω δοξα υπ᾿ αυτου του Υιου τοις αγιοις δεδωρηται και εις εν οι παντες εισι. θεσει θεοι γεγονοτες εν τω εχειν οικουντα εν εαυτοις τον Θεον. Ως γαρ ο απο γεννησεως εν σκοτεινη και ζοφωτατη ων φυλακη και υπο λυχνιαιου και βραχυτατου φωτος φωτιζοµενος. Οιονει γαρ λεγουσιν εν εκστασει και τοτε γινεσθαι. Και τουτο αυτος δι᾿ εαυτου αριδηλως δεδηλωκε· φησι γαρ· “Και εγω την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. Ωσπερ γαρ ουδεποτε αγνοησει ο Πατηρ τον Υιον η ο Υιος τον Πατερα.προχειρισθεντες διδασκαλοι. ουδ᾿ ου µη γνωριζωσιν αλληλους οι αγιοι εν τη θεωρια γινοµενοι του Θεου. αγνοων πανταπασι τα εξω της φυλακης. αλλα βλεποντες εσονται αλληλων και εαυτων την δοξαν. ως ο Υιος του Πατρος και ο Πατηρ του Υιου. Οταν γαρ ακουσωσιν οτι ο δεινα ο αγιος. ολος ολη ψυχη και πασαις οµου ταις αισθησεσι κεκολληµενος εµεινεν. οντως εν σκοτει πορευονται και εν µετουσια η θεωρια και επιγνωσει Θεου ουκ εγενοντο και λαλουσι και διαµαρτυρονται α ουτε επιστανται. µηδεν ολως των επιγειων ενθυµηθεις. τοσας η τοσας ηµερας και νυκτας εποιησε. οτι η αυτη αλλοιωσις και αρπαγη νυν τε και εις το µελλον εσται τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. τους αγιους και επιλανθανεσθαι εαυτων τε και των συν αυτοις. εσεσθαι. ων εκει. µαλλον δε κακως τα των θειων νοουντες Γραφων. ουτε ποτε εθεασαντο. µολις καν µικρα τινα καθορα. ινα ωσιν εν. ως οιµαι. εν τη βασιλεια λεγω των ουρανων.

σκοτεινη φυλακη της του κοσµου τουτου αισθησεως ων και υπο βραχυτατης γνωσεως ελλαµφθεις. εκπληττεται και ως εξεστηκως τοις ου καλως ορωσι νοµιζεται. Και καθαπερ εκεινος επι πολλα ετη εν εκεινη τη αφεγγει καθεζοµενος φυλακη. αρτι πλατυνθεισαν και φωτιζουσαν επι πλεον τον ζοφωδη χωρον της φυλακης και εφ᾿ ικανους χρονους εν τω φωτι διαµενουσαν. Και ωσπερ παλιν. εκπληξις ευθυς λαµβανει αυτον και ως εξεστηκως υπαρχει. ει συµβη διανοιχθηναι οπην εν τω οροφω της φυλακης και θεασασθαι αυτον αιφνης τον αιθερα του ουρανου. Και καθαπερ αυθις επιγινωσκειν ποιει τεως τον ανθρωπον εκεινον η χρονια και. οποια δε εισιν εν αληθεια λογισαθαι η εννοησαι ου δυναται. της πολλης εκπληξεως εξισταται. επαν εκεινος συχνως και καθ᾿ ηµεραν προς εκεινην την οπην αποβλεπη. τοτε και το φως ολον και τα εν φωτι απαντα . και εξω ταυτης θαυµαστα τινα εκ του ολιγου φωτος εκεινου ειναι υπονοει. επαν δε και της φυλακης εξωθεν εκβληθη. εν συνηθεια της του νοητου φωτος ορασεως γινοµενη. επι πολυ ανω τα οµµατα εχων και θαυµαζων το αθροον γεγονος εν αυτω. απο γεννησεως αυτου καθειρξις οτι εν φυλακη ζοφωτατη εστι. τα των αιωνιων αγαθων του Θεου πανταπασιν αγνοων και τινα τα µελλοντα διαδεξασθαι τους αγιους. ουτω δη και ο αιφνης εν θεωρια του νοητου φωτος γεγονως. µυηθεισα τι εντευθεν ετερον ειναι της καταστασεως ταυτης και θεωριας τελεωτερον τε και υψηλοτερον. ον ουδεποτε ειδεν ουδε ειναι τοιουτον τι λαµπροτατον φως υπενοησεν. µολις περι των µυστηριων της πιστεως ηµων ολιγην τινα και αµυδραν γνωσιν λαµβανει. αιφνης δε τοιουτος ωραθη ηµιν. η συνηθεια της ορασεως του φωτος την πολλην εκπληξιν εκ του κατα µικρον αφαιρειται (108) . ολιγον και κατα µετρον της γενοµενης οπης.ον τροπον και επι του ηλιου γεγονεν εφ᾿ ηµας· τη γαρ συνηθεια της ορασεως ως ευκαταφρονητον αυτον λογιζοµεθα· ει γαρ µηδεπω ηµεν αυτον θεασαµενοι.. αρτι δηλονοτι των δεσµων απολυθεις των παθων τε και της αισθησεως. τον αυτον τροπον και η κατα µικρον της ψυχης προκοπη. υπο της εκπληξεως διαπεφωνηκαµεν αν . εις εαυτον ολον δηλαδη τον νουν επισωρευσας και θαυµαζων του φανεντος αυτω την θεωριαν και την λαµπροτητα.

διανοιγεται αυτω.. υπο του φωτος εκεινου και ενδον του οικου της ψυχης αυτου. ει και δοκουσι τινες δια των Γραφων ταυτα νοειν τε και θεωρειν· τοις γαρ πλειοσιν ουδε οτι περα τουτων εστι τι γινωσκεται. ως ουκ οιδε. εξωθεν δε τουτου το ανεκλαλητον. το αφραστον. το απροσιτον. εν ω και επιµενει ωσπερ και αρπαζοµενη εις τον ουρανον και βιαζοµενη ειναι εκει και κατανοειν το τουτου ακατανοητον και µαλιστα εν τω βλεπειν αυτο ηµερας τε και νυκτος και διδασκεσθαι καθ᾿ εκαστην εκειθεν οτι πελει ανεσπερον. Και τουτον µεν τον συµπαντα κοσµον ως µιαν οντα τω οντι σκοτεινοτατην και αφεγγη φυλακην αλλως µοι παλιν υπονοει. ουχι το ιδειν το εξωθεν ταυτης της φυλακης φως. το ταπεινουσθαι και τα λοιπα α προειποµεν. ουτω µοι νοει και τον αρτι εκδεδηµηκοτα των του σωµατος αναγκων και ολον εξω γεγονοτα του κοσµου και των ορωµενων της ταπεινωσεως. ουκ οιδα ο της καρδιας αυτου οφθαλµος και ουτος µαλλον η εκεινος. το µετανοειν. λυχνιαιον δε φως το του ηλιου λογιζου µοι φως. το πενθειν. Τουτο τοινυν αρχην ισθι των εισαγωγικων εις ευσεβειαν και αρτι προς τους της αρετης αποδυσαµενων αγωνας. ειπειν. Οπηνικα ουν παση πιστει και παντι ποθω ζητησοµεν. ολη εκπληττεται. Επαν ουν χρονιση ανεπιστροφως προς την θεωριαν εκεινην.και απαντας οµου καθορα. ουδε τα εν τω φωτι εκεινω και κοσµω πραγµατα – ουδεις γαρ των ταυτα ζητουντων ηξιωθη ιδειν. τηνικαυτα και διανοιγεται ηµιν ωσπερ οπη τις µικρα εν τω ορωµενω τουτω οροφω του ουρανου και το υπερανω τουτου φως αϋλον τε και νοητον παραδεικνυται· ο και η ψυχη κατιδουσα ολη καθολου εξισταται. το υπερ εννοιαν και υπερ λογον και υπερ παν φως τρισυποστατον φως. οτι απειρον υπαρχει και αφραστον. τα δε εν τω φωτι εκεινω πασι τοις εν τη φυλακη ταυτη γενοµενοις αορατα τε και αγνωστα. οθεν και προς την φυλακην ταυτην επιστραφηναι και βλεπειν αυθις τα εν αυτη ολως ου βουλεται. ουδ᾿ ου µη αξιωθησεται ποτε αυτα καθολου θεασασθαι . αφθεγκτα και ανερµηνευτα. (109) αλλα το φυλαξαι εν πρωτοις τας εντολας του Θεου. θαυµα καινον ορωσα. θαυµα παραδοξον και ο µεχρι τοτε ουδεπω τεθεαται. ουκ οιδα ο ουρανος. λεγω δη .

και το φως εκεινο το αστεκτον οσον εστι θεασηται. επιλειψει δε. εξ ονοµατος καλεσαντες ους ουκ ειδον ποτε. αλλα και εαυτον και τα κατ᾿ αυτον καθορα και τους πλησιον βλεπει εν οιοις εισι και προλεγει και προγινωσκει οτι. Οι δε τα µεν ειρηµενα παντα αγνοουντες και αισθησει και γνωσει και πειρα θειου φωτισµου και θεωριας µη γεγονοτες. ιν᾿ ειπω. Οι ουν λεγοντες µη γνωριζειν µηδε βλεπειν αλληλους τους αγιους. και τα εν αυτω αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. οσον η φυσις δηλονοτι χωρει. (110) µαλλον µετα του φωτος. ειπερ εµοι πειθονται. Οθεν και ως εν φωτι τοτε. οιµαι. και ορων και νοων και µυουµενος εκδιδασκεται· α και ει γραφειν θελησει. Ουτω δε παλιν χρονισας. συνεστι και ουχ ως εν εκστασει διατελει. ποσω µαλλον περι των τοιουτων . ουδε χαρτης ουδε µελαν αρκεσει αυτω. Και τουτο και εν τη παλαια οι προφηται και εν τη νεα πολλοι των αγιων εκ των εργων απεδειξαν. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον” αποκαλυφθησονται αυτω τρανοτερον δια του εν αυτω οντος νυνι φωτος υφ᾿ ου και φωτιζεται· ου γαρ στερουµεθα τοτε του γνωριζειν η βλεπειν. εαυτοις µαλλον. εαν εξω της φυλακης ταυτης γενηται και µαλιστα µετα την αναστασιν. και ως αει ποτε τουτω συνων. πως αρα γραψαι δυνησεται τα µη δυναµενα ρηθηναι. αφραστα οντα και αρρητα παντη. και ο αναγνωρισµος και η γνωσις αλληλων πλειον και καθαρωτερον εν ανεκφραστω θυµηδια και αγαλλιασει εσεται εις αιωνας αιωνων. πως γραφειν ολως η λεγειν περι τοιουτων ου φριττετε.τουτου του σκηνους. κατα την του φωτος λαµπροτητα και θεωριαν. αλλα δη και εγνωρισαν ους ουκ εγινωσκον. αλλ᾿ ως ο λογος ανωτερω απεδειξε. Ει γαρ υπερ παντος αργου ρηµατος λογον αποδουναι οφειλοµεν. Μαλλον δε. το φως εκεινο εισερχεται το θαυµαστον και υπερλαµπρον. φωτιζον συµµετρως αυτον. λογιζεται το τοιουτον· θαυµατα δε επι θαυµασι και µυστηρια επι µυστηριοις και θεωριας επι θεωριαις. εκ τουτων πεισθεντες µη ζητειν περι ακαταληπτων πραγµατων. αναλογως µαλλον και η του Θεου γνωσις και η θεωρια. και ο χρονος αυτον εξηγουµενον ταυτα λεπτοµερως. ως συνηθες εκ του κατ᾿ ολιγον. ελλαµποµενος εξ αυτου καθ᾿ ωραν. προσεχειν και εαυτους ανακρινειν µη παυσωνται.

ως αν τις υπολαβοι. ουχι παρα του βασιλεως ατιµασθησεται και παρα της ακριβειας των νοµων τιµωρησθησεται. αδελφοι. αρα γε ανεξεταστα ταυτα Θεος εασει και λογον υπερ τουτου ουκ απαιτησει µε. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου µεθ᾿ . Ει βουλει δε. δος ηµιν επιγνωναι σε και αξιως φοβεισθαι σε και τοις αγιοις σου εµµενειν θεληµασι. Ω της αναιδειας! Του επιγειου βασιλεως ουδεις καταφρονησαι τολµα και τιµην η αξιωµα τουτου αρπασαι και αφορισαι εαυτω. Ουµενουν ουδαµως. εκ των κατω και των ανθρωπινων διδαχθητι και τα ανω και θεια. ειπε. Ολως δε ουτως εχων. παυσασθε των συζητησεων τουτων και σπευσατε δια µετανοιας και δακρυων και ταπεινωσεως. Οταν δε παλιν µη εν αισθησει και γνωσει λαβω την χαριν του Πνευµατος µηδε διδακτος Θεου γενωµαι δι᾿ αυτης.ετασθησοµεθα και ως αργολογοι κολασθησοµεθα. των ανθρωπων καν υπερ παντας εν σοφια και γνωσει και επιστηµη νοµων θαυµαζηται. ινα και των παροντων και των µελλοντων εν αποκαλυψει και αισθησει και θεωρια επαπολαυσητε αγαθων. αλλους δε διδασκω περι αυτης και παραγγελλω ταυτης απεχεσθαι. µετα κριτων ως κριτης καθεσθηναι και κριτην εαυτον ονοµασαι και αλλους νοµοθετησαι τολµα. Παρακαλω ουν υµας. οιει ανεξεταστον τουτο τον ∆εσποτην καταλιπειν. Ουδαµως δη. ετι δε και τη των λοιπων απασων εντολων (112) εκπληρωσει τας εαυτων εκκαθαραι ψυχας “απο παντος µολυσµου σακρος και πνευµατος”. ως ψυχοβλαβη και της ανω δοξης αποστερουσαν µε. Οταν γαρ µη καταφρονησω της κατω δοξης (111) µηδε βδελυξωµαι ταυτην απο ψυχης. Ποιος. καν δικαιοσυνη και ευσεβεια παση κοµα. Αλλ᾿ ω Κυριε. και συ του επουρανιου ως ουδενος καταφρονεις και των αποστολικων αξιωµατων ανευ της εκεινου ροπης και θελησεως επιχειρησαι κατατολµας. Ει δε και τουτο ποιησει. µονη δηλαδη τη ψευδωνυµω γνωσει προς τουτο χρωµενος. ο ανωφελης µονον εστιν. τα δε των θεοπνευστων Γραφων αναιδως διερµηνευειν επιπηδω και διδασκαλου ταξιν εµαυτω περιτιθεµαι. µηδε λογον λαβω σοφιας και γνωσεως ανωθεν. Αργος γαρ λογος ουχ. ουχι αργος και απρακτος και κενος ο λογος µου εσται και ως ψευστης κατακριθησοµαι. αλλ᾿ ο και προ της πραξεως και της εν πειρα γνωσεως λαλουµενος παρ᾿ ηµων.

αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου . Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι της του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. τιµη και προσκυνησις τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι.ου δοξα. Τα κεφαλαια της θεωριας του λογου. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. µεσος τις ων των αρχαιων και των ες υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη. β΄. Οτι παντες οι εις Χριστον βαπτισθεντες και πιστευσαντες εις αυτον προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι τω Θεω εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του Υιου αυτου και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζεδν εθνη ο Υψιστος” και εις τα εξης· εν ω και περι της κλησεως και αποβολης του Ισραηλ και της µετα των εθνων αυθις τουτου ενωσεως. και τι εστι το ληµµα τουτο. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. (114) ζ΄. ε΄. δ΄. τινος η σταµνος. τινος ο νοµος. τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. τινος ο Μωϋσης· τινων τυπους εφερον τα εν τω παραδεισω γεγονοτα και τα εν αυτω τω Αδαµ. και περι Ισραηλ και της περιτοµης. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω. (113) α΄. γ΄. ΛΟΓΟΣ Β΄. και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. τινος δε η κιβωτος. στ΄. κρατος. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις· και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο.

τον µεν ως προεγνωσµενον δηλονοτι καλων. τι µοι το οφελος εαν πολλους παραβαλλωµαι κοπους. αλλα τω ∆εσποτη καλουντι . τουτους και προωρισε” και εις τα εξης· και κατα των στρεβλουντων αυτο τε και πασαν την θειαν Γραφην. Μη διεστειλατο η διαχωριζει τινα. Ουδαµως. τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. χαρα γινεται εν ουρανω επι ενι αµαρτωλω µετανοουντι”. τουτους και προωρισε…. ∆ια δη τουτο “µη προφασιζεσθε προφασεις εν αµαρτιαις”. (114) Πολλους ακηκοα λεγοντας των ανθρωπων· “Επειδηπερ φησιν· ους προεγνω ο Θεος. Ουκ ακουετε αυτου λεγοντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. αλλα καθ᾿ ηµεραν εν ολω τω κοσµω και εν παση βοα εκκλησια· “∆ευτε προς µε παντες οι κοπιωντες και πεφορτισµενοι.”. φησιν. Ουκ ακουετε καθ᾿ εκαστην του Σωτηρος βοωντος· “Ζω εγω.τελεσθεντων· και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω. τουτους και εδοξασε. τον δε ως µη τουτο οντα αποπεµποµενος. Ουδαµως. προεγνωσµενος δε ουκ ειµι υπο του Θεου ουδε προωρισµενος εις το σωθηναι και συµµορφον γενεσθαι µε της δοξης του Υιου αυτου και Θεου. και παλιν· “Αµην λεγω υµιν. εαν επιστροφην και µετανοιαν επιδειξωµαι. καγω αναπαυσω υµας”.” Προς ους εικοτως αποφθεγξασθαι χρη και ειπειν· Ω ουτοι. οι εν πολλαις αµαρτιαις βαρουµενοι προς τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου· δευτε οι διψωντες προς την αεναον πηγην και αθανατον. ∆ευτε. Μη ειπεν η λεγει τισι µεν· “Μη µετανοειτε. προεγνωκα γαρ υµας”. (115) τισι δε οιονει τοις προωρισµενοις· “Υµεις δε µετανοειτε. Προτρεπτικος εκ προοιµιων εις µετανοιαν· και εις το ρητον του Αποστολου· “Ους προεγνω. µηδε αφορµας εκ των αποστολικων ρηµατων προς απωλειαν υµων λαµβανειν εθελοιτε. ου γαρ προσδεξοµαι υµας”. διατι µη τα σωζοντα υµας αλλα τα απολλυοντα συλλογιζεσθε και τα δυσνοητα της θεοπνευστου Γραφης εκλεγοµενοι διαρπαζετε και στρεβλουτε ταυτα προς απωλειαν υµων εκλαµβανεσθε. οτι ου θελησει θελω τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον”. α΄.

αντι τελωνου ευαγγελιστην αυτον απεργασεται. εκεινον δε ελευθερον ευθυς αποδεικνυσι. Κυριε. και ακουσει· “Καγω ελθων θεραπευσω αυτην”. φησιν. οτι ου πιστευσεις ταις επαγγελιαις και τοις λογοις αυτου· αλλ᾿ οµως. οτι ο Θεος. ευθυς αναστας κατα ποδας τρεχετω του καλεσαντος ανωθεν. αλλα το µεν φορτιον αιρει των αµαρτηµατων αυτου. η καν ως η αιµορροουσα και συγκυπτουσα. καν φονευς. ευ οιδα. ουκ αποστρεφεται ο ∆εσποτης αυτον. µετα περιχαρειας ευθυς τον λογον αποδεξαµενος ειπατω· “Ναι. οτι καλουντι ουχ υπακουσεις αυτω. καν µοιχος. Ει δε οκνηρος τις εστι και προσελθειν τω ∆εσποτη ου βουλεται. επαναστρεφειν εν µετανοια θερµη προς αυτον. ινα εις την κολυµβηθραν” της µετανοιας “εµβαλη µε”. αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου”. προεγνω και σε. Ο δε· “Κυριε. η θυγατηρ µου” ψυχη “κακως δαιµονιζεται”. τι και λεγει προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις· “Ους προεγνω. φιλειν τον Χριστον. Ει δε γε µη βουληται εκαστος. αναβλεψον”.εκ παντος – και εκαλεσε”. αλλα ανθρωπον ουκ εχω. και ταυτα ειδως “κατηλθε κλινας τους ουρανους” και γενοµενος ανθρωπος δια σε ηλθεν ενθα κατακεισαι· και πολλα καθ᾿ εκαστην . ελεησον µε”· και εαν ακουση· “Τι θελεις ποιησω σοι. και ευθεως ακουσει· “Θελω. Και εαν ακουση· “Εγειραι και αρον τον κραββατον σου και ακολουθει µοι”. καν πορνος. το τελωνειον και την πλεονεξιαν καταλιπων· και. η ως ο ασωτος υιος. ειπων αυτω” “Τεκνον. τουτω προσελθειν. τουτους . Καν παραλυτος επι πολλους χρονους τη φιληδονια και αµελεια και ραθυµια κατακειται και η αυτον τον ∆εσποτην η µαθητην αυτου ελθοντα ιδοι και λεγοντα αυτω· “Θελεις υγιης γενεσθαι”. (116) ως ο τελωνης ποτε ακολουθησατω αυτω. Ταχα τω ουτως εχοντι ειποι τις αν ευλογως.” ειπατω συντοµως· “Κυριε. η ως η πορνη. Καθως ποτε και του παραλυτικου ηρεν. ινα αναβλεψω”. και ευθεως εκουφισθη του βαρους και την του σωµατος αυτου θεραπειαν πεπλουτηκεν.προσδραµετε απαντες. Και πως αιρει το φορτιον αυτου. καν ερχοµενω προς αυτον και λεγοντι αυτω· “Ακολουθει µοι”. Καν γαρ τελωνης. προαιωνιος ων και ειδως παντα προ του ποιησαι αυτα. Τοιγαρουν προσερχεσθω πας ο βουλοµενος και ο µεν βοατω· “Υιε ∆αβιδ. καν οτιουν ετερον πελη τις.

καθαπερ δεοµεθα και ηµεις. (117) της απωλειας σου και της σης παρακοης εστιν αιτιος. Ποιος ουν. ειπε µοι. τω εχθρω πολεµειν (118) συµµαχει και νικητας αυτους αποκαθιστα του πονηρου διαβολου. Προγινωσκει γαρ τα παντα. Ου γαρ η προγνωσις του Θεου αιτια της ηµετερας σκληροτητος. ουτω µοι νοει και επ᾿ αυτου του Θεου. τοις βουλοµενοις µεν αυτοπροαιρετως. η αλλως η τουτων χαυνωσις. οιδε γαρ της ανθρωπινης φυσεως την ασθενειαν. οτι ως προγνωστης ηδει σε ως ουχ υπακουσεις αυτω. αφιησιν εκαστον αυτοπροαιρετως η ανθιστασθαι και νικαν τον εχθρον η χαυνουσθαι και ηττασθαι ελεεινως υπ᾿ αυτου. η αυτος ο πλασας σε Θεος. Οπερ ο επιγειος βασιλευς ποιειν ου δυναται· ασθενης γαρ και αυτος ανθρωπος ων. αλλ᾿ αυτος εγω. Και καθαπερ εν θεατρω σηµερον τους τρεχοντας οµου και τους πυκτευοντας ο βασιλευς καθορα. η ηµεις εργαζοµεθα. η σπουδη δε των πυκτευοντων. εντολας τε δους διδασκουσας ηµας µαλλον το οπως χρη προς τους αντιπαλους αντικαθιστασθαι. αλλ᾿ επιµεινης τη σκληροτητι σου και αµετανοητω καρδια. µη βουλοµενους δε πολεµειν η παλαιειν και τρεχειν ουκ αναγκαζει. δεεται µαλλον των υπο χειρα. Ουτω τοιγαρουν . αλλ᾿ η ηµετερα απειθεια. τα τε παρελθοντα οµου και τα ενεστωτα. Τω γαρ αυτεξουσιω τιµησας ηµας. ισχυρος ων και αηττητος. παρακαλει σε διαναστηναι του εν ω κατακεισαι πτωµατος και ακολουθησαι αυτω επι την βασιλειαν ανερχοµενω των ουρανων και συνεισελθειν αυτω εν αυτη. αιτια της νικης η της ηττης αυτων υπαρχει. αλλα και αυτος εκεινος συµπαρεστιν ηµιν και µεντοιγε πολεµειν προαιρουµενοις συµµαχει και ισχυν µυστικως εµπαρεχει ηµιν και την κατα του εχθρου νικην αυτος µαλλον.επισκεπτοµενος σε. ως ειρηται. Ο δε γε Θεος. αλλ᾿ ουτε τοις νικωσι της νικης ουτε τοις ηττωµενοις της ηττης αιτιος ταυτης η εκεινης καθισταται. ινα µη το αυτεξουσιον της κατ᾿ εικονα λογικης ηµων φυσεως αντανελη και εις αλογων ταξιν ηµας καταγαγη. Και ουκ αφιησι µονους ηµας. παντως ερεις οτι ουκ εκεινος αιτιος. και τα µεχρι της συντελειας γενησεσθαι µελλοντα και ουτως αυτα καθορα ως ηδη οντα· και γαρ παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα υφεστηκε. Οιµαι. ποτε δε και δια των δουλων αυτου. ποτε µεν δι᾿ εαυτου. Συ ο απειθων και µη θελων ακολουθειν τω ∆εσποτη σου.

Τουτο τοινυν και αυτος ο Παυλος ειδως εικοτως εφη· “Ους προεγνω τουτους και προωρισεν· ους δε προωρισε. συ. Συ δε τουτο λεγων (119) ψευστην φανερως αποκαλεις τον Θεον. ουτω τοιαυτα προφασιζοµενος. αντιλεγεις οιονει αυτω και ψευδεσθαι φασκεις τον αψευδη. ου µεντοι δε προσεταξεν η ωρισε µη εχειν σε εξουσιαν µεταµεληθηναι η διαναστηναι η πεισθηναι βουλοµενον. τουτους και εκαλεσεν· ους δε εκαλεσε. ους και προωρισε. Εκεινου γαρ λεγοντος· “Ουκ ηλθον καλεσαι δικαιους αλλα αµαρτωλους εις µετανοιαν”. ους δηλονοτι προεγνω. Οι µετανοησαι µελλοντες. Ναι. η αµελεια τε και η χαυνωσις. Που ποτε ηκουσθη οτι δαιµων αιτιον της εαυτου απωλειας ειπε τον Θεον . και αυτο τουτο ο τι ποτε λαλουµεν µη αισθανοµενοι. επι κλινης φιλοκοσµου και φιληδονου ανακειµενοι· “Ους προεγνω ο Θεος. Μη ουν λεγωµεν. της ηττης και απωλειας ηµων. αλλ᾿ η εκαστου ηµων σπουδη και προθεσις και η ανδρεια αυτη προξενος υπαρχει της νικης. καθα δη και ο επιγειος βασιλευς τους εν τω θεατρω αγωνιζοµενους ορα. ει µη την εκβασιν των αµφοτερων θεασοιτο. η δε απιστια και η ραθυµια. ουκ οιδε δε τισιν αυτους παρεξει· ο δε επουρανιος βασιλευς ακριβως και τους αµφοτερους προ των αιωνων επισταται. οντως προεγνω σε αµελη και απειθη και ραθυµον. Αλλ΄ ο µεν επιγειος ου προγινωσκει τους ηττηθηναι η νικησαι οφειλοντας. αλλ᾿ εκεινοις δοθησεται οις δηλαδη και ητοιµασται. τουτους και εδικαιωσεν”. τουτους και προωρισε”. Ουκουν ου το προγινωσκειν τον Θεον τους νικαν εκ προαιρεσεως και σπουδης µελλοντας αιτιον της νικης. Της αναισθησιας! Αλλ᾿ ω ψυχης και αυτων δαιµονων απονενοηµενης και χειρω! Ποτε παρ᾿ εκεινων ηκουσθη τοιουτον τι λαληθεν ρηµα. ως ουδε παλιν το προειδεναι αυτον τους πιπτειν και ηττασθαι αιτιον της ηττης εστιν. Οθεν και προς τους αιτησαµενους αυτον εκ δεξιων και εξ ευωνυµων καθισαι εν τη δοξη αυτου ελεγεν· “Ουκ εστιν εµον τουτο δουναι υµιν”.ο Θεος ως εν θεατρω οντας ηµας καθορα. ως δεδηλωται. εγω δε εξ εκεινων ουκ ειµι. και τους στεφανους προετοιµαζει µεν. Τοιγαρουν και µετανοητωσαν εκεινοι. φησι. ραθυµων και µη βουλοµενος µεταστρεψαι και µεταµεληθηναι απο της κακιας σου. προωρισµενοι εισιν.

οτι συ ουκ ει εκ των προεγνωσµενων και προωρισµενων εις το γενεσθαι συµµορφους της εικονος της δοξης του Θεου. αλλα συ της σης απωλειας υπαρχεις προξενος. Μη ουν αιτιωµεθα τους δαιµονας· ιδου γαρ και ψυχην ανθρωπου χειρονας επινοει βλασφηµιας υπερ εκεινους. ουκ αν και κατηρχετο επι της γης. θελων παντας σωθηναι τουτο πεποιηκεν. ουκ αν και εσφαζετο δι᾿ ηµας· αλλα. Ουχι. ειπε µοι. αλλ᾿ υπολαµβανω µηποτε ουκ ειµι προεγνωσµενος εις το σωθηναι και εις µατην µοι απας ο κοπος γενησεται. Τοιγαρουν πασαν απιστιαν και νωθρειαν και δισταγµον απο των ψυχων ηµων απορριψαντες προσελθωµεν εν ολη καρδια και αδιστακτω πιστει και ζεοντι ποθω. Μη ο Θεος η δι᾿ εαυτου η δια των αυτου προφητων η και δι᾿ αγγελου τουτο εδηλωσεν. καθως γεγραπται. γνωµεν οτι. προεγνωκως σε και προορισας σε αδελφον αυτου και συγκληρονοµον γενεσθαι. ως νεωνητοι δουλοι αιµατι τιµιω ηγορασµενοι· και το υπερ ηµων τιµηµα αιδεσθεντες και τον τουτο καταβαλοµενον ∆εσποτην ηµων αγαπησαντες και αποδεξαµενοι την προς ηµας αγαπην αυτου.ειναι. Η ουκ ακουεις αυτου λεγοντος· “Ει επιλησεται γυνη τα εκγονα της κοιλιας αυτης. Και διατι µη µαλλον εχεις απο ψυχης οτι ο Θεος τον Υιον αυτου τον µονογενη δια σε µονον και την σην σωτηριαν απεστειλεν επι της γης. και σπουδαζεις ολοψυχω καρδια αγαπαν αυτον και τηρειν τας σωτηριους αυτου εντολας. ει µη εβουλετο σωσαι δι᾿ αυτου τους εξαγορασθεντας ηµας. τις σοι τουτο ανηγγειλε. Ποθεν ουν εµαθες. φησι. Και ακουσον αυτου τουτο λεγοντος· “Ουκ ηλθον κριναι τον κοσµον. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. αλλα σωσαι τον κοσµον”. Ειπε µοι. και πιστευεις οτι δια σε µαλλον σφαγεις ουκ εγκαταλειψει σε ουδε εασει σε απολεσθαι. αλλ᾿εγω ουκ επιλησοµαι σου”. Οτι παντες οι εις Χριστον πιστευσαντες προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισιν εις το συµµορφους γενεσθαι αυτους του . ορα οτι ουδεις ετερος. (120) Ει δε προλαµβανων συ αναξιον κρινεις σαυτον και αφοριζεις εκουσιως εαυτον της ποιµνης των προβατων Χριστου. β΄.

τουτου χαριν αντι καταρας και τιµωριας συνεχεεν αυτων τας γλωσσας. (121) ως προωρισµενοι. αφθαρτος και αγγελων συµπολιτης και συνοµιλος ην. Τους Υιους αυτους του Αδαµ. προεγνωσµενοι και προωρισµενοι εισι και συµµορφοι γινονται της εικονος του Υιου του Θεου· ου µονον δε. τον παραδεισον κατοικων. πως αυτους εθνη καλει. αρξοµαι δε ανωθεν και οθεν αµεινον αρξασθαι. αφ᾿ ου δε παρεβη την εντολην αυτου του Θεου. αλλα και παντες ουτοι. Επειδη γαρ επληθυνθησαν και εις αγνωσιαν Θεου εµπεσοντες οµοιως τω ειποντι· “Επι των νεφελων του ουρανου θησω τον θρονον µου και εσοµαι οµοιος τω Υψιστω “ και αυτοι κακως λογισαµενοι πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και ανελθειν εις ουρανους επεχειρουν. ποια δη ταυτα. και δεδοξασµενοι υπαρχουσιν. την επι κακω οµονοιαν αυτων διακοψας· οιονει δε µελη απο του σωµατος του Αδαµ εκκοψας και εξ αυτου και απ᾿ αλληλων διαχωρισας και διασπειρας. “Οτε” φησι “διεµεριζεν ο Υψιστος εθνη. εστησεν ορια εθνων κατα αριθµον αγγελων Θεου· και εγεννηθη µερις Κυριου και λαος αυτου και σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ”. και δεδικαιωµενοι· ως δεδικαιωµενοι. Επειδη. ουτω δη και παντες οι εξ αυτου γεννηθεντες. µοναχοι τε και λαϊκοι. ωσπερ ο Αδαµ προ του παραβηναι την εντολην του Θεου αθανατος. ∆ιαµερισας ο Θεος τα εθνη απαντα. Οι γαρ µετα το βαπτισθηναι και πιστευσαι εις τον Χριστον τον Υιον του Θεου και γενεσθαι συµµορφοι της εικονος του Υιου του Θεου µη τηρουντες εαυτους εις τουτο απολλυνται· οι δε µενοντες απαντες σωζονται. των µεν αγαθων τουτων απαντων εξεπεσε και φθαρτος και θνητος γεγονως του παραδεισου εκβεβληται. Αλλα δεον και τον σκοπον των ειρηµενων και το βαθος της γνωσεως των αποστολικων ρηµατων και νοηµατων ειπειν. ους διεσπειρεν υιους Αδαµ. Ο δε λεγει τοιουτον εστι. ινα µαθης εντευθεν οτι παντες οι εις Χριστον πεπιστευκοτες.Υιου του Θεου· και εις το ρητον του Μωσεως· “Οτε διεµεριζε εθνη ο Υψιστος” και τα εξης. ενι . Αλλ᾿ εντευθεν της υποθεσεως αρξοµαι. (120) Εστι µεν ουν εκ του προχειρου και ταυτα σαφη τε και βεβαια. και κεκληµενοι εισιν· ως κεκληµενοι δε. Ει ουν υιοι Αδαµ εισιν απαντες.

Τουτου γαρ ενεκεν ουκ ανθρωπους αυτους αλλ᾿ εθνη εκαλεσε. εφ᾿ εκαστη µεριδι αγγελον δεδωκε φυλακα. αυτης δηλονοτι της γυναικος. αλλα µερις Κυριου ευρισκετο. εκτος του σωµατος ον του Αδαµ. την δε πλευραν ανωκοδοµησεν εις γυναικα. ουτω παλιν δια του αυτου ληµµατος. ηγουν του δεσποτικου σωµατος. ως απορραγεν δηλονοτι το ολον απο της µεριδος. Επει γαρ προωρισε την εκ παλιγγενεσιας αυτων αναπλασιν ο Θεος. ως εκ σωµατος ενος του Αδαµ µεριδα µιαν <ελαβε> την πλευραν. και ανεπληρωσε µεν αντ᾿ αυτης σαρκα.εκαστω µελει ξενην διαλεκτον δεδωκεν. ο Κυριος (123) ηµων Ιησου ο Χριστος. επι την ανθρωποτητα πασαν η ευλογια διαδοθη. ουτως ως εκ του αδαµιαιου µεν ταυτην δανεισαµενος σωµατος. Εντευθεν και ο Χριστος εκ της θυγατρος Αδαµ και ∆αβιδ γεννηθηναι λεγεται δια γαρ τουτο και η µερις αυτη. η και δηµαγωγος ωσπερ λαου και στρατου. διο και Ισραηλ τουτον εκαλεσε νουν ορωντα Θεον. ∆ια γαρ τουτο και εν τω αδη κατηλθεν. εδοθη αυτοις ο αρχιστρατηγος Μιχαηλ· Θεος δε φυλαξ αυτων και σκεπαστης ην. αλλα παιδαγωγος ωσπερ υιου. ηγουν της µεριδος. η εκ του σωµατος φηµι του Αδαµ. ηγουν το γενος. το οπερ εδανεισατο µερις αυτου ην και ουχ ως του αδαµιαιου σωµατος ελογιζετο. η αφορµη της καταρας επι το ολον σωµα. Και ορα µοι ακριβως πως απ᾿ αρχης κοσµου και των αιωνων τα παντα προεγνωσµενα και προωρισµενα εισι τω Θεω. ινα και επι τους αγιους τους προ της παρουσιας αυτου η σωτηρια και επιφανεια αυτου . Τινα τροπον και δια τι. διεβη. ην κατ᾿ εκλογην Παυλος ο θειος εκαλεσε· και καθαπερ εκ του ληµµατος. καθα δη και της θεϊκης δοξης ολος εξεπεσεν ο Αδαµ. ει και εξ αυτου εληφθη και συγγενες υπηρχεν αυτου. καθως εκ του ολου σωµατος του Αδαµ η µερις ληφθεισα ωκοδοµηθη εις γυναικα. ουτω παλιν εκ της γυναικος η αυτη ληφθεισα µερις ανοικοδοµηθη εις ανδρα και γενηται νεος Αδαµ. ∆ιαµερισας δε αυτους εις πασαν την γην. ινα µηκετι δυνωνται (122) συναφθηναι. Ινα. οινοει και την µεριδα ην ελαβεν εξ αυτου. ετεραν δε αντ᾿ αυτης αυτω χαρισαµενος. ∆ια δη τουτο ουδε αγγελος φυλαξ της µεριδος αποκατεστη. υπο του αποστολου Ματθαιου γενεαλογειται και ουχ ολον το σωµα.

παλιν εκ τουτων αυτων την µεριδα. Αθετησας γαρ και αυτος. Τοιγαρουν και κληρον γεγονοτα Θεου τον Ισραηλ και µεριδα αυτου χρηµατισαντα. του Αδαµ µη παροντος. εξ αυτης δε της αγιας θεοτοκου και αειπαρθενου Μαριας την προσληφθεισαν σαρκα σπερµα της εις Θεον πιστεως εν εαυτω εχων. ανωκοδοµησεν εις ναον εαυτω αγιον ο υπεραγιος Θεος. εκ µεν τουτων το ληµµα λαβων ο ωκοδοµησεν εις γυναικα. υιος ων του Θεου και υιος ου της γυναικος αλλα του . τον κληρον.γενοµενη συναψη παντας τους απ᾿ αιωνος κεκοιµηµενους κατα των εως της συντελειας µελλοντων γενεσθαι αγιων· ουτω και εν µνηµειω ετεθη. ωσπερ εκεινη. της προς αυτον λατρειας αποστας. ηγουν Μαριαν την υπεραµωµον. Τουτο ουν προειδως ο Θεος. ο δε γεωργος ην αυτης ο Θεος. ατε Θεος ων και τα παντα ειδως. οιον αλλω τινι νεω παραδεισω αφ᾿ ου παλιν ο Αδαµ εξεβληθη. το της πλευρας φηµι του Αδαµ. τω οφει ωµιλησε και πρωτη τα υπο του Θεου ενταλθεντα αυτη αυτω απεκαλυψε και πρωτη τα υπο του οφεως ενσπαρεντα εδεξατο και την εντολην παρεβη απο του ξυλου φαγουσα. τον Αδαµ φορεσαι λεγεται ο Χριστος και δευτερος Αδαµ εκ του πρωτου γεγονεναι και καλεισθαι γεγραπται. ουτω µετα ταυτα και εν τω Ισραηλ γεγονεν. εκ της του Ιουδα φυλης λαβων εαυτω συνετηρησεν. Καθαπερ ουν η Ευα πρωτη. την πιστιν και την αγαπην του εκλεξαµενου αυτον Θεου (124) παρα παντα τα εθνη. δουσα και αυτω απο του ξυλου φαγειν. Αλλα γαρ επει και αυτη η προσληφθεισα σαρξ εξ αυτης της αγνης Θεοτοκου ουκ εκ της γυναικος ην αλλ᾿ εκ του Αδαµ εις γυναικα οικοδοµηθεισα. ινα και τα προκεκοιµηµενα σωµατα δια της νεκροτητος του σωµατος αυτου ζωης συµµετοχα και αναστασεως αιωνιου ποιηση. αυτη η µερις του ολου αδαµιαιου σωµατος. ανηρ θεανθρωπος γεγονως. ειδωλοις θυσιαν και σπονδας προσηξεν· ησθιε τε και επινεν εν αυτοις. Και ο µεν αγγελος ην αντι της φλογινης ροµφαιας φυλασσων την αµπελον ταυτην του µη εισελθειν εν αυτη τα εθνη. αυτο το ληµµα. φηµι δη τα εθνη. υστερον δε και διακονος αυτη τουτω εγενετο. Επει δε εις απιστιαν απαντες οι λοιποι συνεκλεισθησαν. ηγουν το γενος του σωµατος αυτου. αµπελωνα τουτον εικοτως εκαλεσε και φραγµον αυτω περιεθηκεν.

Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. ως αν τις οιηθειη των λιαν γνωστικων. και ουχι µαλλον δια της προορισθεισης προ των αιωνων απορρητου οικονοµιας. ειποντι προς αυτον οτι “εν σοι ενευλογησονται παντα τα εθνη”. ο Θεος ανθρωπος γεγονεν. Ειπων γαρ περι αυτου οτι ενοµιζετο υιος Ιωσηφ. υστερον οιονει τω πιστω ευρεθεντι Αβρααµ την παλαι προορισθεισαν αυτου βουλην εν εαυτω εφανερωσεν· ην ακουοντες ηµεις. ωσπερ ειρηται. ως εχον εν εαυτω το της πιστεως σπερµα. προεγινωσκε δε ο Θεος οτι και τουτο παλιν το . της γυναικος ολως µη µνηµονευσας. γενοµενον εις µεριδα Κυριου κατα το λογιον. δια τουτο την ευλογιαν ταυτην και την δια πιστεως υιοθεσιαν ελαβοµεν. Το ληµµα ουν. επαγει· “του Ηλι. του Θεου”. επειδη επιστευσεν ο Αβρααµ τω Θεω. αλλ᾿ ως προ καταβολης κοσµου τουτο γινωσκων και προορισας δια πιστεως το ληµµα και δια της κατα προθεσιν εν τω ληµµατι πιστεως παντας τους εκ τουτου του ληµµατος προτερον χωρισθεντας σωθησεσθαι. ουκ εστι. µεσον το της ζωης ξυλον εχοντα εαυτου. ηγουν την πιστιν την εις Θεον και το Πνευµα το εκ Θεου. οιονει αντιχαριν της του Αβρααµ πιστεως δοθεισαν ηµιν την επαγγελιαν ταυτην κακως υποπτευοντες. λαβων. Επει δε το ληµµα τουτο εκ της πλευρας ην του Αδαµ. Απο του Ιωσηφ κατα αναποδισµον εις τον Αδαµ ανελθων. υστερον φησι· “του Ενως. οτε και την πιστιν ο Αβρααµ επεδειξατο θυσας τον Ισαακ. της εν τω Αβρααµ δια της πιστεως επαγγελθεισης και φανερωθεισης ηµιν. ως αλλον τινα δευτερον παραδεισον εφυτευσε. αυτων των εθνων. λογιζοµεθα οτι. του Σηθ. καθαπερ και τω Αβρααµ τουτο υπεσχετο. του Ματθαν” και καθεξης γενεαλογων το ληµµα και διελθων. Το γαρ ληµµα τουτο εν τω διαµερισµω των υιων Αδαµ. Εν τω κατα Λουκαν ευαγγελιω φησι· και. ερευνησον και ευρησεις γενεαλογουµενον αυτον ουτως. ητοι το γενος απαν αυτου το εκ του ληµµατος αποβληθεν και ως εκ του νεου παραδεισου και της µεριδος και του αµπελωνος εξω βληθεν. ου τοτε τουτο ενθυµηθεις ο Θεος. Ολον τον Αδαµ.Αδαµ. δια του (125) της πιστεως σπερµατος εν πιστει και αυθις τη προς αυτον εκρινε δικαιωσαι. ει δοκει. και τουτο ειασεν ολως εν µυστηριω κεισθαι. του Αδαµ. η δε γυνη παρεβη πρωτη. ο και εις γυναικα εκτισθη. Τουτο δε που γεγραπται.

ως ολιγου τινος προσλαβοµενος σπερµατος. ηγουν. ινα παλιν ειπω. επειδη δυσνοητον εστι το εν τουτοις νοηµα. ανακληθηναι και αντεισαχθηναι και τω εκ του ληµµατος ληµµατι προστεθηναι και ενωθηναι ευδοκησεν. αυτος ο Χριστος. Τουτο ουν εστιν ο και Παυλος ο θειος προ αιωνων ορισθεν και προγνωσθεν λεγει απο του τα παντα προειδοτος Θεου. οιονει εξ ενος σωµατος του εκ ταυτης εκ πολλων µελων εις ενα λαον οικοδοµηθεντος. τω Υιω του Θεου και υιω του Αδαµ· και ουτως γενησονται οι αµφοτεροι εν. τοτε και τα εθνη παντα τα εκβληθεντα. Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστιν) . αυτος δηλαδη ο εξωσθεις λαος των εθνων. οτε τουτο προεγνω προ των αιωνων. δια του υιου αυτου του θεανθρωπου ανδρος ενωθεις εκ πιστεως τω ληµµατι τω εκ της πλευρας του Αδαµ. Ισραηλ.ληµµα ου µη φυλαξη την πιστιν την εις αυτον. του αµπελωνος δηλονοτι της µεριδος αυτου. οτε ταυτην παραβη δαιµονιοις λατρευσει και ειδωλοις προσκυνησει και εκ των σπονδων των θυσιων αυτων φαγη. φησιν. συσσωµοι δηλονοτι και συµµετοχοι και αδελφοι και συγκληρονοµοι Χριστου. µεινωσιν εξω µετα των εκ του ληµµατος της πιστεως. της ουσης απο της πλευρας του Αδαµ. τοτε εξ αυτης παλιν. εκ του παραδεισου τουτου. και τα µακραν αποικισθεντα και διασπαρεντα εθνη· οσοι δε απιστησουσι. Οταν ουν ο ιουδαϊκος λαος ο και Ισραηλ κληθεις (ουτος γαρ εστιν η µερις η εκ της πλευρας του ανδρος) την δοθεισαν αυτω παρα του Θεου εντολην παραβη (ακουε γαρ. απωσεται και εξωσει αυτο· απο δε της κατ᾿ εκλογην πιστεως και µεριδος αυτου. αυτων δη . Αλλα τοις λεγοµενοις προσεχε νουνεχως. ητοι το εκ της µεριδος ταυτης αποσπασθεν µερος και εις ειδωλολατρειαν εκκλιναν. την εαυτου µεριδα λαβων ο Θεος ακεραιον εαυτω ταυτην διατηρησει· το δε λοιπον σωµα. (126) ητοι τα αποικισθεντα και απαλλοτριωθεντα τουτου του ληµµατος. ο Θεος Λογος γενηται ανθρωπος. ινα παντα τα εθνη απο ανατολων και µεχρι δυσµων προσκληθωσι και οσοι µεν πιστευσουσι κολληθωσι (127) τω εκ της πλευρας του πατρος αυτων σαρκωθεντι Χριστω τω Θεω. Αδαµ δευτερος του πρωτου υιος ως εκ της πλευρας αυτου διχα συνουσιας και ρευσεως γεννηθη και τηνικαυτα ευλογηθη ολον το σωµα και τα µελη του πρωτου Αδαµ.

προηδει οτι µελλει ο ανθρωπος παραβηναι την αυτου εντολην και αµετανοητος µειναι. ως εν παλατιω τινι και πολει περιφανεστατη. υπο του Θεου εν αυτω εισαχθη. Τινα τροπον και δια τι. µηδεν εν αυτη εργασαµενος µητε µην ογδοην ονοµασας ηµεραν την πρωτην. και ειθ᾿ ουτως επλασε τον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν ανθρωπον. Πορευθεντες εις τον κοσµον απαντα κηρυξατε το ευαγγελιον της βασιλειας· ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. ως ατε Θεος ων. Και τουτο εκ των ευαγγελικων ρηµατων δηλον εστι τοις ακουουσι· φησι γαρ ο Κυριος προς τους αυτου µαθητας· “Εδοθη µοι πασα εξουσια εν ουρανω και επι γης. ως αν µη οκτω αλλ᾿ επτα µοναι λεγωνται αι της εβδοµαδος ηµεραι και ουτως ανακυκλουµεναι τον (128) αριθµον των εβδοµαδων αποτελωσιν.των Ιουδαιων φηµι. οποταν δε την του Θεου παραβη εντολην και δια τουτο εκπεσειν µελλη της βασιλειας και των . ο δε απιστησας κατακριθησεται “. οια δη βασιλευς. Ανακεφαλαιωσις των εν τω πρωτω λογω ρηθεντων περι ταης του Αδαµ και της Ευας και των επτα ηµερων και αιωνων και της του παραδεισου φυσικης θεωριας. ως αν ευσυνοπτα µαλλον αρτι τοις πασι γενωνται. ουκ ειασεν αυτον εν τουτω τω κοσµω τω εν ταις εξ ηµεραις συν αυτω εκεινω τω Αδαµ κτισθεντι· αλλα µετα το καταπαυσαι εν τη εβδοµη ηµερα και πληρωθηναι αυτην. επει. (127) Τοιγαρουν εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις. αυτον δηλαδη µονον τον Αδαµ. Εν εξ ηµεραις εποιησε ταυτα παντα και εν τη εβδοµη κατεπαυσε. ινα παλιν εξετασωµεν τα εγκεκρυµµενα νοηµατα της θειας Γραφης. γ΄. τοτε υστερον εφυτευσε τον παραδεισον κατα ανατολας. Αλλ᾿ αναλαβοντες τον λογον ως εν επιτοµω τα ανωτερω ρηθεντα αυθις διηγησοµεθα. Εν γαρ ταυταις ταις ηµεραις τους επτα αιωνας ο ∆ηµιουργος προϋποτυπωσας οραται. Τοιγαρουν και ταυτα ουτω ποιησας ο των ολων ∆εσποτης. των δια απιστιαν εκβληθεντων και απωσθεντων. τον δε µη µετανοουντα αναγκη πασα και τιµωρεισθαι τουτον και κατακρινεσθαι. Ινα εκ του κοσµου τουτου.

εκ δε των ηµερων ουδεν. Επει δε προ των αιωνων εγινωσκεν ο Θεος οτι παραβηναι µελλει και την εκ παλιγγενεσιας αυτου αναπλασιν προωρισατο. δηλωθεισα δε τοις εν νοµω προφηταις αµυδρως πως και απαγγελθεισαν πεποιηκε. Ακουσον. εν τουτω παλιν τω κοσµω διαγειν επ᾿ ελπιδι κατακριθη. ινα τας εκ των εργων µεριδας των κτισθεντων εν ταις επτα ηµεραις µη εν αυταις αυτας αλλ᾿ εν τη ογδοη λαβων. αλλα µονον τον κοσµον αφηκε και εν αυτω τον ανθρωπον εθετο. µηδεµιαν εκτοτε ανακλησιν σωτηριας εχοντα· και λοιπον ουτε γενεσις ουτε κοσµου αυξησις εις πληθος. Τινα τροπον. ουκ ανακαινισθηναι αλλα τελειως παυθησεσθαι µελλουσαι υπο της ηµερας εκεινης. τον µελλοντα αιωνα δια της εν αυτη δηµιουργιας προϋπογραψη. µετα την καταδικην. Επειδη αι µεν µεριδες αυται εληφθησαν ως ανακαινισθηναι δι᾿ αυτων τα συγγενη και συµφυη και τοις ουρανιοις συναφθηναι οφειλοντα. Ει γαρ µη ταυτα ουτως εποιησεν ο Θεος. Μεριδας δε ειπον λαβειν αυτον εκ µεν της γης απασης ως χωριον εν εν ω εφυτευσε τον παραδεισον. απο των αιωνων δε ελαβε. µη αριθµησας ταυτην ταις επτα µηδε δηλην αυτην ποιησας. εκ δε του ολου σωµατος του Αδαµ µιαν πλευραν ητοι µελος εν. Που δε και βιουν και αποθνησκειν αυτον εχρην και παλιν επιστρεφειν εις την γην εξ ης εληφθη. που ειχεν αυτον εξωσαι.βασιλειων οικων εξορισθηναι και απορριφηναι. αλλ᾿ η εν αδη ζωντα εδει κατακριθηναι αυτον. δια τουτο και τους της αναπλασεως αρραβωνας. καθα δη και προσδοκωµεν τον αδυτον της δικαιοσυνης ηλιον οσον ουπω εξανατειλαι. . και τουτου ενεκεν µεριδα ανακαινισµου ουκ ελαβεν εξ αυτων ο Θεος. (129) οιονει ζυµην και σπορον και µεριδα αφ᾿ ενος εκαστου των εργων αυτου υστερον ελαβεν. εαθησαν. φανερωθεισαν δε ηµιν τοις πιστοις και διαυγασασαν ως εν πρωΐαν. Πως. αι δε ηµεραι. αλλ᾿ αγνοουµενην µεν ειασε κεισθαι αυτην ολως τοις προ του νοµου. παραβαινοντα και µη εξοµολογουµενον µηδε µετανοουντα. Παντως ουδαµου. µετα το κτισαι αυτον παντα και καταπαυσαι και τους καιρους και τους αιωνας εν ταις επτα ηµεραις µυστικως προσηµαναι. και απωλετο το τοιουτον και τηλικουτον σοφιας Θεου εργον ο ανθρωπος.

Το δε. ουκ εκ των ηµερων µεριδα. αθανατος δε. ινα. εξοριζονται εκειθεν και εις τον κοσµον τουτον οικειν κατεκριθησαν. ο δε µελλων αιων και αΐδιος. Οι µεν ουν εξ ηδη παρηλθον.Επτα ωφειλον πληρωθηναι αιωνες κατα τον αριθµον των επτα ηµερων. Η µεντοι µερις της γης. ειτα δεδωκε τω Αδαµ κακεινος εφαγε. και της του ξυλου <της> ζωης. αυτος δηλαδη ο παραδεισος. ουδεις οιδεν ει µη µονη η Αγια Τριας. Το γαρ παρα του Σωτηρος ρηθεν Ιησου Χριστου. δια της πλευρας τω Χριστω και Θεω συναφθη και εις εκεινο παλιν αυτο το αρχαιον και πρωτον αναχθη καλλος. ος ην ο παραδεισος. ινα απο του τυπου και της σκιας επι την αληθειαν κατα προκοπην αναχθη. . οποταν εκπεση απο της εικονος της εις τυπον γεγονυιας της βασιλειας των ουρανων. τω µελλοντι αιωνι λαβων συναπτει. ινα µη προ καιρου φαγων απο του ξυλου της ζωης αθανατος γενηται. ητις εστιν ο Θεος. αλλ᾿ αιωνος. Η δε πλευρα του Αδαµ η εις γυναικα οικοδοµηθεισα τυπος υπηρχε της Εκκλησιας. κατα την της ανθρωποτητος αυτου φυσιν ειπεν αγνοειν ου κατα την της θεοτητος. αλλ᾿ αµετρητος και εστι και εσται και ατελευτητος· ηµερων δε µη µελλουσων ειναι. Επειδη δε η Ευα πρωτη απατηθεισα την εντολην παρεβη και του καρπου απεγευσατο. ποσον προωρισε λαβειν. φηµι δη της βασιλειας των ουρανων. ην. η µια και αδιαιρετος θεοτης. µετανοησαι δε και προσπεσειν τω ∆εσποτη ουδαµως ηβουληθησαν. τυπος της ανω Ιερουσαληµ. η ποτε το τελος των ηµερων τουτων µελλει γενεσθαι. (130) Τινος ουν ενεκεν απο των ηµερων µεριδα ουκ ελαβεν. αλλ᾿ εκ των αιωνων. εν ω και τον ανθρωπον εθετο ο Θεος. ο δε γε εβδοµος ου τελειουται. Ορα δε και της επ᾿ αυτω του Θεου προνοιας την αφατον αγαθοτητα. απο δε των αιωνων λαµβανει. Επειδη οι µεν αιωνες ουτοι απο ηµερων και εβδοµαδων µετρουµενοι αιωνες καλουνται. και ουτως αθανατον γενηται το κακον -. οτι ουδε ο Υιος ταυτην οιδε την ηµεραν και ωραν. Επειδη γαρ απαξ υπο της αµαρτιας εις φθοραν κατηνεχθη. ου µετρητος υπο ηµερων. Το δε ξυλον της ζωης το εν µεσω του παραδεισου εικων ην της αιωνιου ζωης. εθετο την . αλλ᾿ εξ αυτου λαµβανει την µεριδα και επισυναπτει τω αϊδιω και µη εχοντι τελος αιωνι.και εσται αφθαρτος µεν. ετερον παλιν ον και τουτο οικονοµιας µυστηριον.

οι δε συν τω Νωε ανθρωποι του εξ Ιουδαιων ληµµατος απαρχη. Ενθεν τοι και η κιβωτος µετα τον κατακλυσµον ειχε τον Νωε. και το λοιπον σωµα εις πολλας ποιησας . Τοινυν και συγχεειν µελλων ο Θεος (132) τας γλωσσας αυτων κακ τουτου διαµερισαι και διασπειραι αυτους εν παση τη γη. οτι αυτη ην µητηρ παντων των ζωντων”. δ΄. (131) Τοιγαρουν και γνοντες αλληλους ετεκνωσαν και εποιησαν υιους και θυγατερας και “εκαλεσεν Αδαµ Ευαν την γυναικα αυτου Ζωην. η θεοτοκος δε Μαριαµ τον σαρκωθεντα Θεον και ανθρωπον· αλλ᾿ εκεινον µεν µονον συν τοις µετ᾿ αυτου η κιβωτος διεσωσατο. αυτων των εις Χριστον µελλοντων πιστευειν. Αλλα γαρ µετα τον κατακλυσµον εις αγνωσιαν και αυθις Θεου κατενεχθεντες οι ανθρωποι και ωσαυτως παλιν τραχηλιασαντες δια το ειναι αυτους χειλος εν. πυργον οικοδοµειν ηρξαντο και εις ουρανους ανελθειν επεχειρουν. ως πολλα µελη εκ της του Αδαµ πλευρας γεγονοτα και εις εν σωµα τη µια διαλεκτω οντας. την µεριδα και αυθις ουκ εγκατελιπεν. τα δη θηρια και παντα τα κτηνη και τα πετεινα και ερπετα τυπος υπηρχον των εθνων. Περι του κατακλυσµου και τινων εικονες ησαν τα εν τη κιβωτω· και περι του Αβρααµ και του κατ᾿ εκλογην ληµµατος και τι εστι το ληµµα τουτο· και περι του Ισραηλ και της περιτοµης. Η δε κιβωτος παλιν της Θεοτοκου και ο Νωε του Χριστου τυπος ην. ισοθεΐαν και αυθις εν εαυτοις φαντασθεντες. ητοι γλωσσαν και φωνην µιαν. ητοι την πλευραν. αλλα τον Νωε και τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου εν τη κιβωτω διεσωσατο.φλογινην ροµφαιαν ο Θεος φυλασσειν την ειδοδον του ξυλου της ζωης. ουτος δε και την κιβωτον και παντα τον κοσµον του κατακλυσµου της αµαρτιας και της του νοµου δουλειας και του θανατου ερρυσατο. Αλλα γαρ πληθυνθεντων των ανθρωπων και εις βαθος εµπεσοντων κακων και εις πληθος αµαρτηµατων πολυ. παλιν εκ τουτων ελαβε την µεριδα αυτου. µελλων υδατι κατακλυσαι τον κοσµον ο Θεος και απαλειψαι τον ανθρωπον εκ της γης.

ιν᾿ οταν εκεινη φανη. σχοινισµα κληρονοµιας αυτου Ισραηλ. τοις εις θηριων και αλογων ταξιν υπο της του Θεου αγνωσιας κατενεχθεισι. Ειτα και διασχισας την θαλασσαν και διαβιβασας αυτους και εις την ερηµον αναγαγων και διαθρεψας αυτους εκει τεσσαρακοντα ετη. ους και δια Μωσεως εκειθεν εξηγαγε.µελων µεριδας διεσπειρε· και εκαλεσεν αυτους εθνη. τουτεστιν ορωντα Θεον· αυτη δε ην ο Αβρααµ εν ω κατα διαδοχην υπηρχεν ανωθεν το της πιστεως και της θεογνωσιας σπερµα διασωθεν. ως αν εκ ταυτης κακεινοι ως της σαρκος τεκνα γνωριµοι ωσι και τυπος γενηται της πενυµατικης περιτοµης των διχα ρευσεως και συνουσιας και φθορας αναγεννασθαι µελλοντων υστερον τεκνων πνευµατικων. οιονει συσσηµον και σφραγιδα γνωρισας αυτω ταυτην· και ωµοσεν αυτω πληθυναι το σπερµα αυτου ως τα αστρα του ουρανου και ως την αµµον την παρα το χειλος της θαλασσης. αλλ᾿ εν αυτω την σφραγιδα υπεθετο γινεσθαι. Αλλως τε δε και ως ολον ανθρωπον την σαρκα αποδυοµενον δια τουτου ηµιν υποζωγραφει. την εις Αιγυπτον καθοδον του Ιωσηφ και Ιακωβ του πατρος αυτου και των αδελφων αυτου προµηνυων αυτω· εξ ων και επληθυνθη εκει η µερις αυτη και εγενετο εις εθνος µεγα. Επειδη εξ αυτου η σπορα προερχεται και η κατα σαρκα γενεσις του ολου ανθρωπου γινεται. τον αµνον προτερον αυτοις τον του αληθινου αντιτυπον εστιασας. σοφως ωκονοµηθη απο Θεου. ∆ια τι δε ουκ εν αλλω µερει του σωµατος. λαος αυτου Ιακωβ. ω και ωφθη λεγων· “Εξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενειας σου και δευρο εις γην ην αν σοι δειξω· ποιησω σε εις εθνος µεγα” ω και δεδωκε την περιτοµην. εγενηθη “µερις Κυριου. Ειχον ουν ουτοι την περιτοµην ως σφραγιδα και παντες (133) περιετεµνοντο και ην εκ τουτου η µερις Κυριου. ως ειρηται. Μετα ταυτα δε ωφθη παλιν αυτω ο Θεος και φησι· “Γινωσκων γνωση οτι παροικον εσται το σπερµα σου εν γη ουκ ιδια”. αγνοιαν Θεου παντελως εχοντας. ηγουν τοις εθνεσι. γνωριµος καθαπερει προβατων αγελη βασιλικων. Την γουν µεριδα ταυτην ωνοµασεν Ισραηλ. αυτη τηνικαυτα παυθη και εν τη . εκαστον αυτων σφραγιδα την περιτοµην εν τω κρυπτω µοριω επιφεροµενον· και τουτο προς το µη συµµιγνυσθαι τοις λοιποις προβατοις.

ως την εντολην οι προπατορες εδηλου δε δια της του νοµου δουλειας την υπερ νοµον δοθησεσθαι µελλουσαν ελευθεριαν εν νοµω πνευµατικω. την κιβωτον αντι της Θεοτοκου. . προµηνυων ηµιν δι᾿ αυτων και εξεικονιζων την εν ανακαινωσει Πνευµατος Αγιου µελλουσαν εσεσθαι τοις αγιοις εν εκεινω επανοδον και κληρονοµιαν. εν τη αχειροποιητω περιτοµη δηλονοτι κατα τον Παυλον και τη απεκδυσει της σαρκος. Ειχε την σταµνον του µαννα αντι του ξυλου της ζωης του εν µεσω του παραδεισου. µεσος τις ων και τα µεν αρχαια τοις εις υστερον υπογραφων. φησιν. τοις δε γε υστερον τα αρχαια σηµαινων συναπτεσθαι.ακροβυστια της σαρκος εκαστον των προβατων αντ᾿ αυτης τω αιµατι του Χριστου σφραγισθη. Οτι τω παραχθεντι πρωτω κατ᾿ αρχας κοσµω ετεροι δυο συνεπεγενοντο. µεσος τις ων των αρχαιων και των εξ υστερον· και τινος ην εικων η της επαγγελιας γη και τα εξης. ηγουν η µερις η εκ της πλευρας του Αδαµ. πολλα του παραδεισου εκεινου τιµιωτερα τε και υψηλοτερα εν αυτω εθετο. Και συνελοντα ειπειν. αγγελων εφαγεν ανθρωπος”. περιτεµνοµενων ηµων µυστικως µεν. παραδεισον αυτον νεον πεποιηκως. ου µονον δε. εικονα φερουσαν και δηλουσαν την σταµνον την τον Χριστον φερειν εντος µελλουσαν. (133) Ο µεν ουν λαος ουτος ο εκ του σπερµατος Αβρααµ. αλλα και τυπον των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. του εν τη κιβωτω δηλονοτι. οια δε νεος αλλος τις και τριτος κοσµος υπο του Θεου κατεστη. οσω και µειζονων επαγγελιων και πραγµατων τυπος ην. ων ο εσχατος τυπος εστι των µετα ταυτα µελλοντων γενεσθαι. Ειχε το µαννα αντι του Χριστου· αυτος γαρ εστιν ο αρτος ο εξ ουρανου καταβας και ζωην αιωνιον τω κοσµω διδους· δια τουτο γαρ και το µαννα εξ ουρανων ην· “Αρτον γαρ. εν αισθησει δε ψυχης και γνωσει γινοµενων αυτης. εικονα (134) του πρωτου φερων εκεινου κοσµου και παραδεισου και αυτου <του> δευτερου. Ειχε τον νοµον. αυτου φηµι του γηΐνου φρονηµατος. ου φαγειν ουκ εαθησαν εκεινοι. ε΄. Ειχε γαρ την γην της επαγγελιας αντι του παραδεισου εκεινου παραδεισον αλλον δευτερον.

Ειχον οι εν τω πρωτω παραδεισω απειλην θανατου και καταρας εν τη παραβασει της εντολης· ειχον οι εν τουτω αφεσεως αµαρτιων ελπιδα και ευλογιαν ζωης αιωνιου εν τω µη πληρωσαι τον νοµον του Θεου τινα εξ αυτων. του Χριστου ελθειν κατεπαγγελλοµενου και ποιησαι το αδυνατον παρ᾿ εκεινοις δυνατον. Επει ουν οι εν τοις αγαθοις τουτοις οντες και προ του εισελθειν εις την της επαγγελιας γην και µετα το εισελθειν παρεβησαν και . την τελειαν και αληθινην ζωην εν τω Χριστω δοθησεσθαι κατεπαγγελλοµενοις. Ειχεν ο πρωτος την φλογινην ροµφαιαν φυλαττουσαν την εισοδον του ξυλου της ζωης και απειργουσαν εξ αυτου τον Αδαµ και τους εξ αυτου· ειχεν ουτος τον αρχιστρατηγον Μιχαηλ. τα δε διασπαρεντα εθνη του εισελθειν εν αυτω µη παραχωρουντα. τους εν αυτω µαλλον περισκεποντα και φυλασσοντα. ουκ εκεινην δε αυτην την ζωην· ουτος δε εκδηλοτεραν µεν υπερ το της ζωης ξυλον (135) την του Πνευµατος χαριν εν τοις προφηταις εκεκτητο. ινα δια της πλευρας του Αδαµ η του Αδαµ αναπλασις γενηται· και δια τουτο εκ του ανδρος τοτε ανευ συνουσιας γεγονεν η γυνη. αλλα συνηυξανον και ταυτα τοις αυτων σωµασι και ουκ ην εν ταις φυλαις αυτων ο ασθενων. αλλα προς σωτηριαν των πιστευσαντων. ως αν εκ της γυναικος παλιν η πλευρα ληφθη του Αδαµ και ανευ ρευσεως και συνουσιας γεννηθη ανηρ ο Χριστος και Θεος και δι᾿ αυτου ο Αδαµ ανακαινισθη· προεπηγγειλατο εν τουτω τω παραδεισω ο Θεος τω Αβρααµ εισαγαγειν εν τω σπερµατι αυτου (136) παντα τα εξωσθεντα εθνη και µιαν ποιµνην αυτους απεργασασθαι. Προωκονοµησεν εκει ο Θεος. καθαπερ εκει τον Αδαµ· και ελαλει αυτω ο Θεος ως τω Αδαµ και ο Μωϋσης ελαλει τω Θεω καθως ο Αδαµ· Αλλ᾿ ουκ ειχεν ο Αδαµ ως ουτος επαγγελιας ελπιδα του σωµατικως εκεισε παραγενεσθαι τον µονογενη του Θεου Υιον και Θεον. Ειχεν εκεινος το ξυλον της ζωης. δενδρα τε και καρπους ωραιους εις βρωσιν· ειχε και ουτος το µαννα εξ ουρανου τροφην αυτοσχεδιον. Ειχεν ο παραδεισος εκεινος απονον ζωην και αµεριµνον.Εθετο και γαρ εν αυτω τον Μωϋσην. ωσπερ ειρηται· επινον τε εκ πετρας ακολουθουσης υδωρ υπερ µελιν γλυκαζον· ου µην αλλα γαρ και “τα ιµατια αυτων και τα υποδηµατα ουκ επαλαιουντο ουδε εφθειροντο”. ουχι προς κατακρισιν των µη φυλαξαντων.

Τι τουτο. τα δε θηρια και τα ερπετα των εθνων. Αλλα προσεχετε. τον µεν Νωε τυπον ειναι του Χριστου. ως ειπον. Ισραηλ· Κυριος ο Θεος σου Κυριος εις εστι και ου προσκυνησεις Θεω αλλοτριω” και “εθυσαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων τοις δαιµονιοις και ησθιον και επινον τον οινον των σπονδων αυτων και προσεκυνησαν οις εποιησαν οι δακτυλοι αυτων. Ωργισθη και απεστραφη αυτους. του κοσµου γεγονε. αλλα απεστειλε τον Υιον αυτου κατακλυσαι τας αµαρτιας αυτων. οµοιωθεις ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. τα εν αυτη διηγουµενος.” Αλλ᾿ η θεωρια του ειρηµενου οσον απο του γραµµατος νοειν µοι και ετερον τι σαφως υποτιθεται. απεκτειναν τε τους αγιους και ελιθοβολησαν τους προφητας. και τους εις ειδωλολατρειαν εξ αυτων εκπορνευσαντας δια πιστεως τω λοιπω σωµατι επισυναψη. Ουδαµως. οι µερις Κυριου κληθεντες. Οι γουν εν τω νοµω ανθρωποι. και ουτως δικαιωθωσιν ωσαυτως και τα εθνη δια της πιστεως κατα το ουτως ειρηµενον υπο του Παυλου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος. ποσω µαλλον η σωτηρια αυτων γενησεσθαι εµελλεν. Ινα και τους εν νοµω φυλαξαντας τελειωση δια της εις αυτον πιστεως. ινα γνωτε καλως τι εστιν ο λεγει ο θειος Αποστολος· “Ει το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε. τους υιους δε αυτου του εν τω νοµω λαου. καθως γεγραπται· “Και εµιγησαν εν τοις εθνεσι και εµαθον τα εργα αυτων” και “ου συνηκαν εν τιµη οντες”. ποσω µαλλον η σωτηρια . και εγενετο ανθρωπος. ο κληρος αυτου. φησι. τοις θηριοις ειτ᾿ ουν τοις εθνεσιν εξωµοιωθησαν· και θελων αυτους ο Θεος ανακαλεσασθαι και εις το αρχαιον παλιν αποκαταστησαι κατηλθεν επι γης (137) και εσαρκωθη. επειδη εφθασθησαν οµοιωθηναι και ουτοι τοις εθνεσι. Τοιγαρουν αναµνησθητι µοι της κιβωτου των υιων Νωε και των θηριων και ερπετων των εν αυτη τοτε εισεληλυθοτων. λαβων την πλευραν του Αδαµ εκ των παναγνων της Θεοτοκου σαρκων.αυτοι την εντολην του Θεου την λεγουσαν· “Ακουε. εστραφησαν εις τοξον στρεβλον και παρωξυναν επ᾿ αλλοτριοις και εν βδελυγµασιν αυτων τον Θεον τον θρεψαντα αυτους εν τη ερηµω και επελαθοντο αυτου” – τι ουν ο παρα παντα τα εθνη εκλεξαµενος αυτους Κυριος.

θεοσεβεις και ειδωλολατραι. Ου . Ο γουν Ισραηλ ουτος. αλλ᾿ ηµεις εσµεν µονοι µερις αυτου. εις εθνος µεγα και λαον πολυν γεγονως. Ηµεις δε ουκ εσµεν εργα χειρων σου και πλασµα. ει επιστευσαν αυτω και προσεκυνησαν ως Θεω. παντα και αυτοι διεπραξαντο· και οµοιως ηµιν ηρνησαντο σε τον ευεργετην. λογου µη αξιουντα τους φθονερους Ιουδαιους· “Ηµας µεν. εις εν γενεσθαι και αµα σωθησεσθαι. (137) Απο της διασπορας των εθνων. εγκατελιπον σε και ειδωλοις µεθ᾿ ηµων ως θεοις προσεκυνησαν· και απερ ηµεις επραξαµεν εργα. Ουκ ελεησεις δε και ηµας. Νυνι δε µονη τη εις σε πιστει συνεπαθησας αυτοις.αυτων γενησεσθαι εµελλεν. αξιως ως αναξιους απωσω. των εθνων φηµι και του Ισραηλ. ηλεησας και ωκτειρησας και τοις µη αµαρτησασιν αγιοις σου συνηριθµησας. εξωκειλεν εις ειδωλολατρειαν. Εις δε τουτου αυτους πασαν επεδειξω αγαπην και επιµελειαν· προφητας και κριτας και διδασκαλους ως οδηγους και παιδευτας δεδωκας αυτοις· νοµον και περιτοµην και σηµεια και τερατα εποιησας εις αυτους· και παντα ταυτα εις ουδεν λογισαµενοι. ιδου χωρις εργων δικαιοσυνης τινων παντας αυτους εσωσας. Ελθοντος ουν του Χριστου. (138) Τι ουν. Κυριε των αιωνων. ως εφθην ειπων. ως σκληροτραχηλους και ανηκοους ανεπιµελητους καταλιπων. δικαιοι τε και αδικοι. η περιτοµη και τα λοιπα α µονοις ηµιν επηγγειλατο και ηµιν δεδωκεν.” Αντελεγον δε τουτοις οι Ιουδαιοι α δη και ελεγον· “Ουχι. Εις το ρητον του Αποστολου· “Ει γαρ το αυτων παραπτωµα πλουτος κοσµου γεγονε” και τα εξης· και προσωποποιΐα των εκατερων λαων. ελεγον αν τα εθνη προς αυτον· “Θεε του παντος και ∆εσποτα. εµελλον απαντες. Προς ταυτα παλιν αν ανθυπεφερον τα εθνη.” στ΄. καθως εποιουν τα εθνη· και ολιγοι λιαν ως ζυµη τις και µερις τω Θεω εφυλαχθησαν. µερις Κυριου γεγονεν ο Ισραηλ. υµιν δε ουδαµως δωσει”. Και ει τουτο γεγονεν. ηµεις µονοι κληρος αυτου· προς ηµας οι πλακες της διαθηκης. Ουκ οικτειρησεις. ω ∆εσποτα και Λογε Θεου. και λιµω αγνωσιας και διψει ανυδριας του µη ακουσαι ηµας λογων αγιων σου εασας και δικαιως.

γενησεσθαι εµελλον. ωσπερ ειποµεν. αντιπαρατιθεµενων τοις εν εκεινω πραχθεισι των εν τη Εκκλησια δια Χριστου τελεσθεντων. (139) . Ην µεν ουν εκ της πρωτης διασπορας µερις ο πας Ισραηλ ον προεγνω και προωρισε· και οτε ηλθεν εκαλεσεν αυτον εις πιστιν την εαυτου. Και προς το τελος επαναληψις του αποστολικου ρητου· “Ους προεγνω.” Και ουτως δικαιως και ευλογως τοις εν περιτοµη ειδωλοις θυσασιν οι εν ακροβυστια συνηπτοντο και οι παντες εις εν εν Χριστω γενησεσθαι εµελλον. ζ΄. Οτι νεος κοσµος η του Χριστου Εκκλησια και νεος παραδεισος η προς αυτον πιστις. Επει δε µετα των προγενεστερων αυτων κακων και αυτον τον Χριστον και Θεον ως κακουργον απεκτειναν. ει κακεινοι επιστευσαν. τον δε Βαραββαν ως αντιτυπον του Αντιχριστου ητησαντο και απελυσαν και µετα ταυτα και αυτους εδιωξαν τους αποστολους αυτου. εκ του παραδεισου. το πλειστον της µεριδος το εκ προθεσεως οικειας εις απιστιαν πεσον απερριψε· και αντ᾿ αυτων εισηλθον τα εθνη και τη κατ᾿ εκλογην πιστεως µεριδι εκ πιστεως και αυτοι εκολληθησαν. Επει δε ελθειν προς αυτον ουκ ηθελησε. προς εαυτον επεσπασατο. σαρξ αυτος ολος ο φυσει Υιος και Λογος του Θεου δι᾿ αυτης γεγονως και υιος του Αδαµ κατα την φυσιν του Αδαµ χρηµατισας. λαβων εκ της ολης µεριδος µεριδα µικραν τους εις αυτον πιστευσαντας. τους αποστολους και καθεξης τους λοιπους.”. φιλανθρωπε. Τουτο ο πλουτος του κοσµου· και ει τουτο γεγονε πλουτος κοσµου.. ως την των εθνων ανταλλαξαµενους ασεβειαν. τουτους και προωρισε…. ποσω µαλλον. διεσπειρεν εις παντα τα εθνη. Και σκοπει µοι απ᾿ εντευθεν την του λογου καθ᾿ οδον προκοπην. δηλονοτι τον Ιωαννην τον προδροµον. οπως ερχεται τα της καινης και θαυµασιας µεριδος εκδιηγησασθαι. εξορισας αυτους. (139) Τα δε γε εθνη εκ της πλευρας του Αδαµ ο την πλευραν αναλαβων του Αδαµ εκ της γυναικος και εις ανδρα τελειον οικοδοµησας αυτην. Και προς τουτοις ανακεφαλαιωσις του πρωτου κοσµου.προσδεξη.

Και σκοπει µοι τον τροπον της αναπλασεως. καινον και παραδοξον. ως αν. αυτος εκεινος ανελαβεν ο Θεος και ωκοδοµησεν εαυτω και ωκοδοµηθη εις σαρκα διχα τροπης και εγενετο ανθρωπος ου ψιλος. αλλα απαρχη αθανατος και αειζωος γεγονε τεκνων πνευµατικων και τον χαρακτηρα αναµορφουµενων αυτου. Εκει ξυλον του γινωσκειν καλον και πονηρον. αυτη δε η αληθεια και η του κοσµου παντος (140) ανακαινισις τε και ανανεωσις. απαρχη και ζωη παντων των αναγεννωµενων πνευµατικως (141) εκ της εις αυτον πιστεως. καθα φησιν ο Αποστολος· “Απαρχη Χριστος. αρχη κοσµου δευτερου. Αλλα γαρ µερις µεν η εκ του Αδαµ γεγονυια φθαρτη και εις πολυ πληθος λαου φθαρτου και θνητου γενοµενη υπο του κατακλυσµου πασα απωλετο· και Νωε µονος εξ αυτης και οι υιοι αυτου µερις παλιν εκ ταυτης εναπελειφθησαν. λαου φθαρτου. Οι µεν γαρ προπατορες απαντες εκεινοι θνητοι υπηρχον. καθα και ο Νωε τηνικαυτα εγενετο. Απο ταυτης ουν της του Αβρααµ µεριδος µεριδα του σπερµατος αυτου. ου γεννων σαρκικως αλλα αναπλατων πνευµατικως. αφθαρτος εστι και αθανατος. εν ω τας µεν χειρας αντι των αψαµενων χειρων του Αδαµ. και ετερωθι· “µεχρις ου µορφωθη Χριστος εν ηµιν”. επειτα οι του Χριστου”. εν τω πληθυνθηναι και απολλυσθαι µελλοντος αυτου. Τις ουτος. κατακλυσµον δε µηκετι ποιησειν επηγγειλατο ο Θεος µηδε αποκτειναι πασαν σαρκα ζωσαν επι της γης. αλλην απαρχην παλιν εις ετερου λαου γενεσιν υστερον εξ αυτου λαβη.Παλιν µεν ουν νεας µεριδος αρχη και νεου κοσµου και µετα της µεριδος φυραµα ξενον. ο και µεταληφθεν θανατου εκεινοις γεγονεν αιτιον· ενταυθα το ξυλον του σταυρου. τους δε ποδας αντι των επι τη παραβασει . ως πολλακις ειπον. αυτην δη την πλευραν. Τα µεν µεχρι τουτου τυποι και σκιαι και αινιγµατα ταυτης ην. Εν τω παραδεισω απο ανδρος γυνη γεγονε. Επει δε παλιν εις ουρανον ανελθειν επεχειρουν. µητηρ ουσα παντων των απο γης γεννηθεντων· εν δε τη των πιστων Εκκλησια απο γυναικος ανηρ Χριστος ο Θεος εγεννηθη. ο δε εκ της µεριδος του σπερµατος Αβρααµ την µεριδα λαβων και Υιος του Θεου και αυτου του Αδαµ υιος γεγονως. αυθις µεριδα ελαβε τον Αβρααµ κατ᾿ εκλογην πιστεως και παντας αλλους εις τον κοσµον διεσπειρεν. Ουδε γαρ απαρχη τεκνων σαρκικων.

εκεινους µεν της καταρας απηλλαξε και της του θανατου φθορας ηλευθερωσε. οπισω µου. επιστησον εντευθεν τον νουν και διηγουµενων γνωση και µαθηση αυτα. Εκει το ξυλον της ζωης εν µεσω του παραδεισου ην.βαδισαντων ποδων. εστι· και την γην κατοικουµεν εν η εν κοπω και µοχθω και ιδρωτι του προσωπου ηµων εσθιειν κατεκριθηµεν τον αρτον ηµων. Και ο µεν Αδαµ. αυτο τε το ξυλον της γνωσεως και το ξυλον οµου της ζωης ετερον παρα τουτο ον· ενταυθα δε ο νεος Αδαµ τα παντα οµου τοις πιστοις γινεται και τρυφη και γνωσις. καθως εξ αρχης κατεσκευασθη. Ιδου γαρ ορωµεν οτι απας ο κοσµος. ου θανατουσα και του της ζωης ξυλου απειργουσα. αλλα και εισαγουσα προς την ζωην ητις αυτος εκεινος παλιν εστιν. ειθ᾿ ουτως εποιησε τον παραδεισον και τα . Σατανα” (142) και τα εξης· και ου τουτο µονον. Πρωτον εποιησεν ο Θεος τον ουρανον και την γην και παντα τα εν αυτοις και υστερον τουτων παντων οικειαις χερσι τον ανθρωπον επλασεν. Που ουν ο παραδεισος ον διηγη ηµιν. ο και φαγειν οικονοµικως ου συνεχωρηθη ο Αδαµ. διο και φυλασσειν εταχθη την τουτου εισοδον η φλογινη ροµφαια· ενταυθα λογχη την πλευραν ενυγη Χριστος και την ροµφαιαν εκεινην απεστρεψε και την εισοδον ηνοιξε και εν ολω τω κοσµω το της ζωης ξυλον εφυτευσε. αλλα διδασκουσα α δια ρηµατων δει τω οφει δεοντως ανταποκρινεσθαι· “Απελθε. Ει βουλει µαθειν Θεου ακαταληπτου και αορατου αορατα και ακαταληπτα τοις απιστοις εργα τε και µυστηρια. θανατου και καταρας αιτιος τοις εξ αυτου γεγονεν· ο δε Χριστος και Θεος. Αλλα που. ο νεος παραδεισος ον λεγεις πεποιηκεναι Χριστον. χολης γευσαµενος και οξος πιων. προσηλωθη Χριστος ο δευτερος Αδαµ και Θεος. Ω παραδεισου του νυνι παρα Χριστου του Θεου φυτευθεντος! Ω µυστηριου καινου και θαυµατων φρικτων! Εκει µεν γαρ δενδρα αισθητα και ορατα οµολογουµενως υπηρχον ο Αδαµ τε και η Ευα. αλλ᾿ εξεβληθη του παραδεισου. τοις δε πιστευουσιν εις αυτον ζωην καινην εδωρησατο και ισαγγελον εχειν πολιτειαν εν τω κοσµω τουτω ενισχυσεν. φησιν. γευσαµενος απο του ξυλου εκεινου. µαλλον µεν ουν και καθ᾿ ηµεραν τουτο φυτευειν εξουσιαν ηµιν δεδωκεν. ο και αθροον αυξανει και ζωης αιωνιου πασι τοις εσθιουσιν εξ αυτου προξενον γινεται. φησιν.

Εν ποιω δε κοσµω διαγειν τοτε και γαµειν και εκγαµισκεσθαι. Τινα τροπον και δια τι. Αυτοι δε µετα ταυτα απεστησαν µεν εν πρωτοις του µεµνησθαι Θεου και των ευεργεσιων αυτου. αναπλαττει τε και ανανεοι. που αρα ο σαρκα φθαρτην περικειµενος. δευτερον κατελιπον του φυλασσειν την εντολην και εκ του ξυλου ου ενετειλατο αυτοις µη φαγειν εφαγον· και απεθανον ευθυς µεν τον ψυχικον. Σκοπει δε την παραθεσιν των παλαιων πραγµατων. (143) ουχι κατα την ακολουθιαν ην εκτισε ταυτα και ανακαινισαι ηθελησεν. του νεου Αδαµ. Αλλα γαρ ωσπερ κατα ταξιν την δηµιουργιαν και την ταυτης εκπτωσιν ειρηκαµεν. Επειδη τοτε µεν ως βασιλεια τω Αδαµ τα ορωµενα παντα εις κατοικιαν και απολαυσιν αυτου πρωτον ηυτρεπισε και ειθ᾿ ουτως εκεινον παρηγαγε· νυνι δε παλιν. Πρωτον τον ανθρωπον και ουτω την κτισιν υστερον. εαν την κτισιν ανακαινισαι πρωτον ηθελησε και πνευµατικην αυτην και αφθαρτον και αΐδιον απεργασασθαι. οικειν εµελλεν.εν αυτω και εθετο τον ανθρωπον εν αυτω ον εποιησε· και λαβων µιαν αυτου των πλευρων ωκοδοµησεν αυτην εις γυναικα και ουτως εδωκεν αυτοις εντολην του µη φαγειν απο του ξυλου του γνωστου καλου και πονηρου. Αλλα πως. ∆ια τουτο ουν πρωτον τον καταπεσοντα και συντριβεντα και παλαιωθεντα ανθρωπον ανεγειρει. Και ου µονον ουτοι αλλα και παντες οι εξ αυτων γεννηθεντες τουτο πεπονθασι µεχρι της αυτου του Χριστου και Θεου. ινα µη θανατω θανατωθησονται. Οντως ουκ εχεις ειπειν. και τοτε την κτισιν. Αλλα γαρ ελθοντος του τα παντα τοτε δηµιουργησαντος και ανακαινισαι ταυτα θελησαντος. κατηλθε και εισηλθεν εν τη . παρουσιας και της εις τον αδην αυτου καταβασεως και της εκ νεκρων αυτου αναστασεως. γενναν τε και γεννασθαι και ανατρεφεσθαι ωφειλεν. µετα δε πολλους χρονους υστερον και τον σωµατικον θανατον και κατηχθησαν εν τω αδη. αλλ᾿ εργαζωνται κατα την εντολην και φυλασσωσιν. Πρωτον τοιγαρουν εισηχθη ο Αδαµ εις τον παραδεισον υπο του Θεου και τοτε η Ευα παρηχθη· πρωτον και ο Υιος του Θεου. ο ψυχικος δηλονοτι και θνητος αυτος ανθρωπος. ητις ην η εργασια η απο Θεου δοθεισα αυτοις. οπως εξ ισοτητος εχει παρατιθεµενη τη οικονοµια και διαθηκη Θεου. ουτω δεον ειπειν και την αυτης ανακαινισιν. αυτος ο ποιητης του Αδαµ.

Αλλ᾿ ετι τουτο σαφεστερον ακουε. ινα. την ψυχην αυτης δηλαδη του αιωνιου εκεινου θανατου εκλυτρωσαµενον. η δε ψυχη ουκετι. Λαβων . (145) Η σαρξ η αναπληρωθεισα αντι της πλευρας εν τω σωµατι αυτου. ουτε παλιν εν τη Ευα ταυτην επηυξησεν· αλλ᾿ οιον η µεν σαρξ η ληφθεισα αντι της πλευρας εσχε την αναπληρωσιν. προανεπληρωθη γαρ. αλλα Πνευµα ουσιωδως Θεου. ως αν εκ της πλευρας παλιν λαβη πλευραν και δωση αντ᾿ αυτης ου σαρκα παλιν. και εγενετο ανθρωπος και προηλθεν εν κοσµω αντι Ευας της απατηθεισης υπο του οφεως. Η αναπληρωθεισα γαρ αντι της πλευρας του Αδαµ σαρξ εν τω σωµατι αυτου. Ελαβεν ο Θεος απο του Αδαµ την της σαρκος αυτου µεριδα και αντ᾿ αυτης ετεραν ανεπληρωσε σαρκα. και ην ελαβεν εις ολον ωκοδοµησεν ανθρωπον. ουτως επεργασωµεθα τουτο αυτο το ρηθεν. Τι δε ην ο ειχε εκεινος. ω την πνοην ευθυς εις ζωσαν ψυχην ενεφυσησεν· εψυχωµενην γαρ λαβων την πλευραν αυτου υστερον και οικοδοµησας αυτην εις γυναικα. και απο του ξυλου εφαγε και την εντολην παρεβη και τον θανατον απεθανε της ψυχης· πρωτη η θεοτοκος Μαρια υπο του αγγελου ευαγγελιζεται και την του Θεου βουλην απαγγελθεισαν πιστευει (144) και πειθεται λεγουσα· “Ιδου η δουλη Κυριου· γενοιτο µοι κατα το ρηµα σου”.αχραντω γαστρι της Παρθενου και ουτως ελαβεν εξ αυτης την πλευραν του Αδαµ. ητοι την παναµωµον σαρκα. Και ουτως τον του Θεου Λογον ουσιωδως εν εαυτη υπεδεξατο πρωτη. αυτη ην ο αρραβων και της οικονοµιας Θεου το εχεγγυον. Και τηνικαυτα σαρκωθεις το του Αδαµ ανεπλασε σωµα. ουχι οικοδοµησαι και την πνοην γεγραπται. ψυχην δε ουτε αυτω προσεθηκε τω Αδαµ ανθ᾿ ης ελαβε συν αυτη τη πλευρα. ωσπερ εκ της πλευρας του Αδαµ η γυνη γεγονε και παντες ανθρωποι θνητοι εξ αυτης. Και ινα σαφεστερον ειπωµεν. ην ελαβεν απο του Αδαµ και αλλην αντ᾿ αυτης ανεπληρωσε· και ταυτην εξ εκεινης λαβων δεδωκεν αυτη το Πνευµα αυτου το Αγιον και ανεπληρωσεν ην ουκ ειχεν αιωνιαν ζωην η ψυχη αυτης. Ο Θεος εκ της Παρθενου σαρκα εννουν και εψυχωµενην ελαβεν. ουτω και εκ της σαρκος της γυναικος ο ανηρ Χριστος ο Θεος γενηται και εξ αυτου παντες αθανατοι χρηµατισωσι και αναπληρωση ο ειχεν ο Αδαµ πλειον της γυναικος.

εσαρκωθη τε και γεγονεν ανθρωπος. τω εκ της γυναικος γεννηθεντι ανευ σπορας ανδρι. φησιν. εκ της Παρθενου την σαρκα Χριστος. εδει ταυτην και αυθις αναπληρωσαι. ηµεις παντες ελαβοµεν”· τη δε φυσει της ανθρωποτητος. Εν δε λεγω ου ταις υποστασεσιν. δια Πνευµατος και ου δια σαρκος η αναπληρωσις γεγονεν. φησι. Επειδη γαρ ανελαβε σαρκα εκ των παναχραντων αιµατων της Θεοτοκου και Πνευµα Αγιον αυτη εχαρισατο. αλλα τη φυσει της θεοτητος και της ανθρωποτητος εν· τη µεν φυσει της θεοτητος. οπως και την φυσιν του Αδαµ αναπλαση και µελλοντα γενεσθαι τεκνα Θεου δια Πνευµατος Αγιου την αναγεννησιν λαβωσι και ουτως εν Πνευµατι Θεου συγγενεις αυτου απαντες οι εις αυτον πιστευοντες γενωνται και σωµα εν. Επει δε ου προς φθοραν και αυθις. αλλ᾿ ως παντες εκ της γυναικος οι κατα σωµα γεννωµενοι και οντες ηµεις. ετι δε και γυναικα και τεκνα και αδελφους και αδελφας. . εσοµεθα εκαστος µετ᾿ αυτου εις πνευµα εν και σωµα εν ωσαυτως. δια το σωµατικως εσθιειν το σωµα αυτου και το αιµα αυτου πινειν ηµας. τουτου” – Ποιου. Της γυναικος δηλονοτι. και προσκολληθησεται ου τη γυναικι ουδε σαρκικως.γαρ. ουτω και επι Χριστου του Θεου γινεται. Οτι “απο του πληρωµατος αυτου. τουτου ενεκα καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα. καθως και τοτε ανεπληρωσε του Αδαµ. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. Και ουτως. ινα παλιν σοι τα αυτα ειπω. φησιν. Ουτω γαρ και αυτος ο Κυριος ηµων και Θεος απεφθεγξατο· “Ο τρωγων µου το σωµα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω”. αλλα προς αφθαρσιαν εµελλε γινεσθαι. (146) Τουτω δε τω θειω λογω και το ουτω λεγον του Αποστολου συναδει ρηµα· “Ο κολλωµενος τη πορνη εν σωµα εστι µετ᾿ αυτης· ο δε κολλωµενος τω Κυριω εν πνευµα εστι µετ᾿ αυτου”. τω νυµφιω Χριστω. φηµι δη της πλευρας του Αδαµ – “καταλειψει ανθρωπος τον πατερα αυτου και την µητερα αυτου και προσκολληθησεται τη γυναικι αυτου” ηγουν τη πλευρα του Αδαµ “και εσονται οι δυο εις σαρκα µιαν”. πνευµατικως συναπτοµενοι και κολλωµενοι αυτω. Και καθαπερ επι των πρωτοπλαστων ερρηθη· “Ενεκεν. ως θεοι και αυτοι θεσει γινοµενοι κατα το ειρηµενον υπο του Ιωαννου· “Και οιδαµεν οτι φανερωθεντος αυτου. Τινα τροπον.

αλλα Πνευµα ουσιωδως Αγιον. Τοιγαρουν ελαβε σαρκα ο Θεος Λογος εκ της αγνης Θεοτοκου και δεδωκεν αντ᾿ αυτης ου σαρκα. σωµα και εν εαυτω εννουν µετα ψυχης κεκτηµενος· ταυτην γαρ την σαρκα και τοτε εκ του Αδαµ και νυν εκ της Θεοτοκου εψυχωµενην απορρητως ανελαβε και ουτως πασαν την φυσιν ηµων µυστικως ανεκαινισε.ως συγγενεις και αδελφοι αυτου χρηµατισαντες. ει µη απο του ξυλου ου ενετειλαµην σοι τουτου µονου µη φαγειν. Ετι ων εν τω παραδεισω εκληθη ο Αδαµ εις µετανοιαν· φησι γαρ ο Θεος προς αυτον· “Αδαµ. εν Πνευµατι Αγιω βουλεται ηµας ενουσθαι αυτω και κολλασθαι και συσσωµους ειναι και συγκληρονοµους αυτου. αναστησας αυτην εν του θανατου· τουτο δε εποιησεν.” Και οµως ταυτα ακηκοως ουκ ηβουληθη µετανοησαι η κλαυσαι και συγχωρησιν εξαιτησασθαι. το φρικτον της οικονοµιας µυστηριον. (147) Γεννηθεις δε αφραστως. ως του Πνευµατος αλλως µη διδοµενου ηµιν. ως πασα θεια Γραφη µαρτυρει. Και εν πρωτοις εζωοποιησε τουτω την τιµιαν και υπεραµωµον ταυτης ψυχην. Τινος χαριν και δια τι. επειδη η Ευα πρωτη τω ψυχικω θανατω απεθανε. Σαρκωθεις δε εγενετο ανθρωπος. Ηγγικε. εις τον κοσµον εισηλθε. τη του πονηρου δαιµονος και τουτο επιβουλη. Αιτιον της αφροσυνης αυτου και της αµαρτιας την γυναικα ποιειται· διο και του παραδεισου εικοτως εκβαλλεται. Αλλα τι. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. Επειδη δε τηνικαυτα µετανοησαι ο Αδαµ ουκ ηβουληθη. προ των πυλων ισταται των καρδιων και των στοµατων υµων· ανοιξατε δια της πιστεως τας καρδιας υµων και ευθεως εισελευσεται και αυτικα . Και θεα µοι εντευθεν. καθως και ετερωθι ειποµεν. ει µη δια της εκουσιου προς τον κοσµον σταυρωσεως οµου και νεκρωσεως. δια τουτο παλιν προσκαλειται παντας δια της µετανοιας προς εαυτον ελθων επι της γης ο Θεος και φησι· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Ταυτα γαρ και οι αγιοι ειδοτες πατερες ηµων αναφανδον ελεγον· “∆ος αιµα και λαβε Πνευµα”. που ει” και “Τις ανηγγειλε σοι οτι γυµνος ει. επαναληψιν των προειρηµενων ποιουµενω. Ινα τον εν τουτω τω κοσµω εξορισθεντα Αδαµ ζητηση και ευρων αναπλαση αυτον. απ᾿ αυτου εφαγες. Πνευµα γαρ ων ο Θεος κατα την θειαν φωνην. ως οιδεν αυτος.

χωλους τε και τυφλους. “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. Σκοπει δε· τους Ιουδαιους εν πρωτοις εκαλεσεν ο Θεος και ουκ επεισθησαν απελθειν· καλει παντα τα εθνη δια του Υιου εσχατον. µαλλον δε σεαυτον δια των εντολων φυλαττε του µη παραβηναι τι των ενταλθεντων σοι. των µειζονων και ουρανιων στερουµενος . και πεισθεντα προσεφυγον αυτω και προσεδραµον. Προεγνω δε. πολιν λεγων τον κοσµον απαντα τουτον. ∆ιο και προς τους αυτου αποστολους φησιν· “Εξελθετε ταχεως εις τας πλατειας και ρυµας της πολεως και παντας τους φτωχους και αναπηρους. Εβραιους λεγω και Ελληνας. χωλους τε και τυφλους.διανοιχθησονται τα στοµατα υµων και βοησετε· “Εχοµεν τον θησαυρον του Πνευµατος εν ηµιν. Ιδου τοιγαρουν και προεγνωσθης υπο Θεου. Εργαζου τοινυν τας αρετας και φυλασσε τας εντολας του Θεου. ελευθερωθωσι δηλονοτι και δοξασθωσι και ζωης αιωνιου µετοχοι γενωνται. εχοµεν· την ζωην κεκτηµεθα εν ταις καρδιαις ηµων την αιωνιον”. την εξ απιστιας απειθειαν και την των εθνων εκ πιστεως επιστροφην· και προ των αιωνων προωρισεν ινα οσοι πιστευσωσιν εις αυτον και βαπτισθωσιν εις το ονοµα αυτου. ηγουν εις ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. πτωχους δε και αναπηρους. ως πολλακις εφηµεν. αδελφε. αλλ᾿ εις τον ουρανον και τα εν τοις ουρανοις αγαθα. των Εβραιων. Παντας ουν προσκαλειται απο ανατολων εως δυσµων. ως Θεος. πλατειας δε και ρυµας (148) τας φυλας των εθνων και τας ανακεκρυµµενας χωρας τας µακραν. εισαγαγετε ωδε”. και πειση το του Αδαµ η µαλλον και χειρω. και φαγωσι το αχραντον σωµα του Υιου αυτου και πιωσι το τιµιον αιµα αυτου. τους υπο πολλων αµαρτηµατων και διαφορων πταισµατων και ανοµηµατων συντεθλασµενους και υπο αγνωσιας Θεου τετυφλωµενους. δικαιωθωσιν απο της αµαρτιας. ως πριν ο Αδαµ. καθως αυτος εκεινος ο των απαντων ∆εσποτης φησιν· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον· και εις κρισιν ουκ ερχεται αλλα µεταβεβηκεν εκ του θανατου εις την ζωην”. εισηνεχθης. και προωρισθης και εκληθης και εδοξασθης και εδικαιωθης και εις ζωην αιωνιον δα της εις Χριστον πιστεως και του αγιου βαπτισµατος ανεκληθης· και ουκ εν παραδεισω αισθητω.

(150) Τοινυν και πασαν αλλην µεριµναν καταλιποντες. και εδοξασε και δοξασει. ∆ια δη τουτο και µεσον του παραδεισου τουτου προεθετο ο Θεος το σωτηριον φαρµακον. και εδικαιωσε και δικαιωσει. εκπιπτουσι. ως αν οι εκ ραθυµιας και αµελειας εκπιπτοντες της αιωνιου ζωης δια της µετανοιας παλιν µετα λαµπροτερας και περιφανεστερας δοξης εις αυτην επανερχωνται· ει µη γαρ τουτο ο φιλανθρωπος Θεος ωκοδοµησεν. ουτοι και την προς Θεον αγαπην επιδεικνυνται και εις µειζονα κατα προκοπην δοξαν ανερχονται. των τοιουτων αγαθων. ινα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ω η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. ∆ιο και προεγνω προ καταβολης κοσµου παντας τους πιστευσαντας και πιστευσαι οφειλοντας εις αυτον· ους και εκαλεσε και µεχρι συντελειας καλων ου παυσεται. της µετανοιας οση δυναµις επιµελησωµεθα. υιους Θεου παντας αυτους µυστικως εργαζοµενος και καινους απο παλαιων και εκ θνητων αθανατους αυτους αποκαθιστων και διδους αυτοις εντολας. ουκ αν εσωθη πασα σαρξ. ως ο Αδαµ του παραδεισου. Οσοι δε καταφρονηται και αµελεις και αγνωµονες περι τον ευεργετην οφθωσι και τας δοθεισας παρ᾿ αυτου εντολας ου φυλαξουσι. ΛΟΓΟΣ Γ΄ (151) . την µετανοιαν. καθως ποτε τω Αδαµ. Μη προτιµησης ετι (149) των επιγειων τινος µηδε επιθυµια τις των φθειροµενων κατακρατηση σου. Η εις Χριστον πιστις ο νεος εστι παραδεισος. Οσοι τοιγαρουν µεχρι θανατου πασας τας αυτου εντολας φυλαξουσιν. ουχι παρα το µη προεγνωσθαι αυτους παρα του Θεου αλλ᾿ εξ οικειας αφροσυνης και πονηριας τουτο πανθανοντες.αγαθων. ινα γυµνωθης της δοξης ης εδοξασθης παρα Χριστου και ως µη ενδεδυµενος ενδυµα γαµου δεθηση χειρας και ποδας και εκβληθηση εις το σκοτος το εξωτερον εν ω υπαρχει ο κλαυθµος και ο βρυγµος των οδοντων. συµµορφους δηλονοτι της δοξης της εικονος του Υιου αυτου δια του αγιου βαπτισµατος και της του Πνευµατος χαριτος αποδεικνυων αυτους.

ταλανιζη δε τους γελωντας. ως φασι προς αυτον οι αποστολοι· “Ιδε. και ποτε παρρησια παντα και αποκεκαλυµµενα λεγει προς παντας ηµας. Τα µεν ουν δηλα των εντολων και γυµνα εισιν οταν ο Ευγγελιστης λεγη· “Ειπεν ο Κυριος· αγαπατε τους εχθρους υµων. ουτω λεγων· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια της βασιλειας του Θεου. και· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι”. τα δε διερµηνευων κατ᾿ ιδιαν τοις εαυτου µαθηταις. φασι.Εις το ρητον του Αποστολου εν ω λεγει· “Και ειδον τον τοιουτον εις τριτον ουρανον αρπαγεντα και ακουσαντα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω ακουσαι”. Οµοια εστι κοκκω σιναπεως ον λαβων ανθρωπος εβαλεν εις κηπον εαυτου· και αυξηθεν εγενετο εις δενδρον µεγα” και οταν παλιν φησιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ανθρωπω ζητουντι καλους µαργαριτας” και παλιν· “Οµοια εστιν η βασιλεια των ουρανων ζυµη ην λαβουσα γυνη εκρυψεν εις αλευρου σατα τρια. οταν εν παραβολαις διαλεγηται. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. Ταυτα τοινυν και τα τουτοις εποµενα ουκ εν παραβολαις. και παλιν· “Ο θελων σωσαι την ψυχην αυτου απολεσει αυτην και ο απολεσας την ψυχην αυτου ενεκεν εµου εις ζωην αιωνιον ευρησει αυτην”. εως ου εζυµωθη ολον”. Ταυτα και ετερα τουτων πλειονα ουτω . και οταν µακαριζη µεν τους πενθουντας. Τι ουν εισιν α ακηκοεν ο Παυλος αρρητα ρηµατα. (152) και οταν λεγη· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων”. Τις δε η πως εσται και εστιν εις ηµας η του Θεου βασιλεια και τις η εν ηµιν ταυτης ενεργεια. Τινα δε τα αγαθα “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη”. ζητησαι χρεων και µαθειν ποια τα παρρησια και απογεγυµνωµενα. ποια δε εν παραβολαις υπο του Κυριου και Θεου ειρηµενα. τα µεν συνεσκιασµενως λεγων. παρρησια λαλεις και παροιµιαν ουδεµιαν λεγεις”. αλλα φανερα και µηδεµιαν εγκεκρυµµενην εννοιαν εχοντα ειρηται. Επειδηπερ διαρρηδην ο τον απαντων ∆εσποτης καθ᾿ εκαστην δια των ευαγγελιων βοα. καλως ποιειτε τους µισουντας υµας”. Τα δε γε εν παραβολαις εισιν οταν λεγη· “Τινι οµοιωσωµεν την βασιλειαν του Θεου.

µητε προσθηκην δεχοµενος µητε µην υφεσιν υποµενων το συνολον. αυτος αυξανει ως ουκ ισµεν ηµεις και φυεις οραται και αυξηθεις επι πολυ επιγινωσκεται παρα των εν οις εφυη και εις δενδρον γενοµενος και κλαδους ποιησας πολλους αφραστον τω κεκτηµενω αυτον εµποιει την χαραν. Ο γαρ θειος σπορος. ουτω δη και ηµων αληθως αι ψυχαι διχα του θειου σπορου ακαρποι και ακανθηφοροι διατελουσι και γινονται. τον ατµητον οντα τη φυσει και αδιαιρετον λαµβανοντες. ουδε υλη εµπιπραται. ενθα τον ενα κοκκον τουτον – ου τους πολλους. Ουδαµως.λεγων και παροµοιαζων τοις τοιουτοις την βασιλειαν των ουρανων.. εν ηµιν δε ουτε φυει ολως ουτε αυξησιν επιδεχεται. οι δε γε πιστοι και µετα πληροφοριας τον λογον δεχοµενοι των παραβολων αυτην την αληθειαν και την των πραγµατων εναργη θεασωνται επ᾿ αυτοις εκβασιν. . Και ορα µοι σοφιαν εντευθεν Θεου. Ο κοκκος του σινεπεως το παναγιον Πνευµα εστι· τουτο γαρ και την βασιλειαν µοι νοει ειναι των ουρανων και ουχ ετερον τι. ει µη τω πυρι ενωθη καθ᾿ υποσταστιν. Ανθρωπος δε (153) εστιν ο πας πιστος και βουλοµενος δια της εργασιας των εντολων τουτον τον κοκκον λαβειν. Τουτο δε ολον ποιει. προ του εν ηµιν ηγουν εν ταις καρδιαις ηµων εµβληθηναι. πως δια των αισθητων υποδειγµατων και των δοκουντων ηµιν ευτελων ειναι τα υπερ νουν και διανοιαν υποζωγραφει. Αι γαρ παραβολαι αυται εικονες των γινοµενων πραγµατων εισι· και οπως. παραβολας καλει. κρυβοµεν εν αυτη· παση δε φυλακη τηρουντες εαυτους και φυλαττοντες. αλλα µενει µονος οιον εστιν. ακουε. ουδε γαρ απο των διχοτοµουµενων υπαρχει . Πως γαρ ο κατα συναφειαν διεστως ισα τοις συναφθεισιν αυτω την αυξητικην δυναµιν επιδειξεται. Κηπος δε ουδεις ετερος τοπος εστιν ει µη εκαστου ηµων η καρδια. ωσπερ ουδε το πυρ ολην αναπτει ποτε ης µη προσψαυσειεν. ινα οι µεν απιστοι και δια της απιστιας αναξιοι των τοιουτων γενοµενοι µεινωσι τυφλοι και των τοιουτων αµοιροι αγαθων. αυτος µενει µεν οιος ολος υπαρχει Θεος. Ωσπερ ουν διχα του σπορου ουδεν ο κηπος χρησιµον προφερει ει µη µονον ακανθας και βοτανας αγριας και ο σπορος διχα του βληθηναι εις κηπον ου καρποφορει.

ιν᾿ ουτω καθ᾿ οδον ερχοµενοι την δυναµιν γνωµεν των αποστολικων ρηµατων καλως. µιας των αποστολικων ρηµατων υποθεσεως τε και θεωριας αψωµεθα και οψοµεθα τι τα βαθη του Πνευµατος. και δια παραβολων λεγεται προς ηµας. βαθος νοηµατων και µυστηριων εν τω (154) ρητω πως επιφεροµενα. ου µονον δε. τα µεν συνεσκιασµενως. δια του στοµατος αυτου εξερχοµενος. ο δε Υιος ρηµα και λογος. καθως ο προφητης φησι· “Το γαρ στοµα Κυριου ελαλησε ταυτα” αντι του το Πνευµα Κυριου. ‘Ρηµα ουν και λογον κατα πρωτην επιβολην θεωριας ουδενα αλλον γινωσκοµεν η τον Υιον του Θεου και Πατρος. αφραστος εστι παντελως ανθρωπινη γλωσση και ακοη σαρκινη παντη αχωρητος. ουτω και τα των αποστολικων και θεοφραστων ρηµατων ου παντα φανερως και ανευ παραπετασµατος τινος λεγεται προς ηµας. ∆ια τι δε το Πνευµα στοµα καλειται Θεου. Τις ουν εστιν αυτη και οποια της θεωριας του λογου απαρχη. Επειδη. “λογον και ιαθησεται ο παις µου”. ως ειρηται. επειδη κατα το θειον λογιον “Το Πνευµα παντα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. Αλλα γαρ εκ προοιµιων αυτων τι εστι ρηµα πρωτον ζητησωµεν. Και. φησι. ‘Ρηµα τοιγαρουν ο λογος εστιν. ωσπερ ουν και ο λογος ρηµα καλειται· “Ειπε” γαρ. Και αλλαχου· “Τα ρηµατα του στοµατος αυτου”. Και εν τω Ιωβ· “Ειπε ρηµα τι προς Κυριον και τελευτα”. Τα αρρητα ρηµατα α εις τριτον ουρανον ο θειος αρπαγεις Παυλος ακηκοεν. τα δε παρρησια και απερικαλυπτως.Τοινυν και καθαπερ τα των θειων ευαγγελιων. ωσπερ δια του στοµατος (155) ηµων ο λογος ο εν ηµιν προερχεται και τοις αλλοις . το δε ρηµα του Θεου και ο λογος αυτου. αλλ᾿ εσθ᾿ οτε πολλης της εξετασεως και ερµηνειας δεοµενα. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον τον οντως οντα Θεον· στοµα δε αυτου το λαλουν τα αρρητα ρηµατα ουδεν ετερον η αυτο το Αγιον και οµοουσιον Πνευµα. της αισθησεως δηλονοτι µη ισχυουσης αισθανθηναι τα υπερ αισθησιν. Στοµα τοινυν Θεου το Αγιον Πνευµα εστιν. αλλα και εις αισθησιν αυτης µη δυναµενος ελθειν. ρηµα δε και λογος ο Υιος αυτου και Θεος. ει δοκει. Και τα µεν ρηµατα και οι λογοι των ανθρωπων στοµασι λαλουνται ανθρωπων και ωσιν ωσαυτως ανθρωπινοις ακουονται.

πνευµα και λογος. ουδε βουλεται. ουτως ουδε ο Υιος του Θεου και Λογος. ηµεις δε ταυτα τον Υιον ειποµεν ειναι και αλλως του Θεου και Πατρος δια του Αγιου λαλουµενον Πνευµατος και αµα δια της ελλαµψεως αυτου αποκαλυπτοµενον τοις αξιοις. στοµα και ρηµα. λεγοµεν ενταυθα. σοφια και γνωσις. Ει δε εκεινος µεν ειπεν· “Ακηκοα ρηµατα αρρητα”. ουτε µη αποκαλυπτεται τη οπτικη και ακουστικη αισθησει ηµων. η των ακαταληπτων πραγµατων εν ακαταληψια καταληψις. βασιλεια ουρανων και παραδεισος. ει µη δια του Αγιου Πνευµατος ως δια στοµατος λαληθη ηγουν αποκαλυφθη.αποκαλυπτεται και αλλως ουκ εστιν ειπειν η δηλωσαι αυτον. την δε ελλαµψιν ειτ᾿ ουν αποκαλυψιν δια θεωριας γινεσθαι µαλλον και ουχι δι᾿ ακοης. Τα γουν αρρητα ρηµατα α ο θειος Παυλος. αλλα την λυσιν τουτου (156) ακηκοως µαθε ειναι πιστος και µη απιστος ης. Καθαπερ δε το ηµετερον στοµα ει µη ανοιξοµεν. ουδεν ετερον τι εισι κατα γε την ηµετεραν της ασθενους διανοιας καταληψιν η παντως αι µυστικαι και επ᾿ αληθως ανεκφραστοι δια της ελλαµψεως του Αγιου Πνευµατος θεωριαι τε και υπερµεγαλοπρεπεις αγνωστοι γνωσεις. Ουχ ως τα . ει µη δια της του στοµατος φθογγης. ως και το αδυνατον ψευσασθαι Θεον. ει µη δια της εν ηµιν γινοµενης ελλαµψεως αυτου ανοιγη. ωσπερ και ηλιος ηλιων και Θεος θεων και ηµερα καλειται ανεσπερος· και παν οτιουν αν ειποις απο των ορωµενων καλον. αλλ᾿ ο εξ αυτου ελλαµποµενος νους ηµων. ουρανος ουρανων. ουτως ουδε το στοµα του Θεου. ως εφη. γνωσθηναι η ακουσθηναι ου δυναται. ο Υιος και Λογος του Θεου οραται. ου το Πνευµα δε. και υπερ το παν ζητων. ευρησεις το εν τουτο ενυποστατως ον και κυριως καλουµενον αγαθον. αυτο δη το Αγιον Πνευµα αυτου. ακηκοεν. χαρα και αγαπη. τοις αξιοις εκφαντικωτερον τε και τρανοτερον αποκαλυπτοµεναι. δεικνυνται αι των αφθεγκτων ρηµατων ανηκοοι ακοαι. µη ξενισθης επι τουτω. ειτ᾿ ουν αθεατοι θεωριαι της υπερφωτου και υπεραγνωστου του Υιου και Λογου του Θεου δοξης τε και θεοτητος· αιτινες. Το δε ου δυναται αντι του ουκ ενδεχεται. ουτε γινωσκεται. ουδε γαρ εσφιγµενου υπαρχοντος ο λογος ηµων εξελθειν δυναται. Ο Θεος η των ολων αιτια εις εστι· το δε εν τουτο φως και ζωη εστι. Εχει δε ουτως.

τας πεντε εχει αισθησεις εν εαυτη. ουτω δε και ακουουσα και οσφραινοµενη και γευοµενη και τη αφη διακρινουσα. ει και πενταχως διαµεριζεται ταις φυσικαις αναγκαις του σωµατος. Ψυχη. Εν δε τοις πνευµατικοις ουκετι θυρισιν αισθησεως διαιρεισθαι καταναγκαζεται. ουδε τα ωτα λογον εισδεξασθαι. ου προαιρειται. γινωσκον. θελει. προαιρειται. ωσπερ ειρηται. Τουτο δε το εν αισθανεται. ητις και αναλλοιωτως αλλοιουµενη την ενεργειαν δεικνυσι. νους και λογος εν. ουδε οσφρησιν εκκαθαραι εις το οξεως οσφραινεσθαι· ουδε δειται χειλεων η γλωττης προς την του γλυκεος η πικρου γευσιν οµου και διακρισιν. το εν τουτο ζων εστιν. εν τω αυτω βλεπον και ακουον αµα και οσφραινοµενον. βουλευεται. επινοει. αλλα δι᾿ αυτης η ψυχη. ως ειρηται. προς µεν τα σωµατικα δια των πεντε διαιρουµενη αδιαιρετως αισθησεων. ουδε χειρων του επαφασθαι και ειδεναι δι᾿ αυτων το τραχυ τε και λειον και οµαλον. ενθυµειται. µιαν αισθησιν εχων εν µια ψυχη και νοΐ και λογω. λογιζεται – λογικον γαρ -. νοει. Ψυχη λογικη και αθανατος µια· η ουν µια αυτη πασα αισθησις εστιν. ως ουσας εν η και πλειστας. γνωριζον τε αυ και λαλουν. βλεπουσα ουκ αυτη. επιθυµει. ιν᾿ εντευθεν ισχυσης µαθειν τι τα αρρητα ρηµατα και πως ο Παυλος ταυτα ακηκοεν α και απεκαλυφθη αυτω και α εν θειω Πνευµατι αυτος εθεασατο. ου θελει. Προσεχε ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. Θεος ο των ολων δηµιουργος εις· το ουν εν τουτο παν αγαθον εστιν. ειπειν ακριβεστερον. µισει· και ινα µη τον λογον µηκυνωµεν. ως φυσικως αυτων συνεποµενη (157) και αχωριστως µια ουσα. Ουτω τοιγαρουν τετιµηται και αυτος ο κατ᾿ εικονα Θεου και οµοιωσιν κτισθεις ανθρωπος. Αλλα τουτων απαντων η αισθησις εκτος γενοµενη και ολη καθολου συναπαχθεισα τω νω. αλλ᾿ εν µενον αναλλοιωτως και το αυτο παναγαθον εστι και υπερ παν αγαθον. εν εαυτη δηλαδη πασας ει τινες εισιν . γευοµενον τε και επαφωµενον. αγαπα. εισιν εν µια τη ουσια και φυσει. ουκετι ζητει ανοιγηναι τους οφθαλµους του ιδειν η τι των οντων θεασασθαι.ορωµενα δε τοιουτον κακεινο εστιν. αλλ᾿ ασυγκριτως και αρρητως υπερ απαντα τα ορωµενα· ουδε καθ᾿ εν τουτων ως ταυτα και το εν εκεινο κεχωρισµενως ευρισκεται. επιγινωσκον. Και σκοπει µοι εντευθεν την ακριβη του λογου εξετασιν.

Ουχι γαρ . εισακηκοα την ακοην σου και εφοβηθην. Μη ο µη βλεπων τον επιγειον βασιλεα δυναται λεγειν προς αυτον· “Ω βασιλευ.” Τι δε και τω διττω της ακοης δηλωσαι βουλεται. Και γαρ και αυτο τουτο το ειπειν· “Κυριε”. ει και παντα βλεπει και ουδεν αυτον λεληθεν. ως οταν ο Αββακουµ λεγη· “Κυριε. γινωσκει. Ωστε ακοην την εν τη θεωρια της δοξης του Πνευµατος εγγινοµενην οµου διδασκαλιαν και γνωσιν λεγει. ∆ια πασων ουν των αισθησεων εν τω αυτω αµα οι καταξιωθεντες ιδειν το παν αγαθον και υπερ παν αγαθον ως δια µιας αισθησεως των πολλων το εν ον και πολλα. καθα και εωρατο. ως ορων αυτον. παν αγαθον ταυτη αποκαλυπτεται και δια πασων των ταυτης αισθησεων οµου εν τω αυτω οραται τουτο αυτη. την ακοην ορασιν και την ορασιν ακοην. προς τον Κυριον. γνωριζεται· λαλει και λαλειται. αλλα την θεωριαν γνωσιν και την γνωσιν παλιν θεωριαν καλουσι. διαφοραν εν τουτοις ουδεµιαν επιστανται. Οταν ουν ο εις Θεος του παντος τη µια και λογικη ψυχη δι᾿ αποκαλυψεως οφθησεται. ως ουδε ορα. βλεπεται και ακουεται. περιχαρως ελεγεν· “Εν µεσω δυο ζωων γνωσθηση· εν τω εγγιζειν τα ετη επιγνωσθηση· εν τω παρειναι τον καιρον αναδειχθηση”. κατενοησα τα εργα σου και εξεστην”. ηκουσα τα δεδογµενα τη βασιλεια σου”. ψηλαφαται. ακηκοα την ακοην σου. οιονει την περι αυτου διδασκαλιαν ην εκειθεν εµαθεν ιδιοποιησαµενος. Κυριε. και γλυκαινει το γευστικον και το οσφραντικον ευωδιαζει. Εκεινος αυτον προφητευων εκηρυττε.εχουσα. Παρα τινος γαρ αλλου ακηκοεν. ορωντος αυτον και λαλουντος εχει δυναµιν. Τις γαρ ον ου βλεπει ως βλεπων τουτω προσοµιλει. Ουδαµως. τα διαφορα οµου αγαθα ως εν εν διαφοροις αισθησεσι της (158) µιας επιγνοντες και καθ᾿ εκαστην επιγινωσκοντες. ει µη οτι δια της του Πνευµατος ελλαµψεως ητοι αποκαλυψεως τον Κυριον ηµων παντως και Υιον του Θεου επιγνους και δια της εξ αυτου υπηχησεως αυθις τα περι της οικονοµιας αυτου εκδιδαχθεις. Ο γαρ παρα του Θεου γινωσκοµενος οιδεν οτι γινωσκεται και ο τον Θεον ορων οιδεν οτι ορα τουτον ο Θεος· ο δε γε µη ορων τον Θεον ουκ οιδεν οτι ορα αυτον ο Θεος. Και πως λεγει· “Κυριε. ην περι της ενανθρωπησεως και επι της γης επιφανειας αυτου ηκουσε. επιγινωσκεται και οτι γινωσκει νοειται.

Ο προτερον ειπων· “Ειτε εν σωµατι ουκ οιδα. α δια πολλων λογων ειπειν ηµεις και παραστησαι ουκ εξισχυοµεν. αλλα και οτι γνωσθηση φησι. ει µη ως ανωτερω λεπτοµερως εδηλωσαµεν και αυτη του του πραγµατος η αληθεια εχει. ως εν ουσης της τε ακουστικης και θεωρητικης δηλονοτι αισθησεως επι των πνευµατικων. εν τω αυτω οµου απαντα υµεις διδαχθησεσθε. καθα τη βασιλεια σου. Ουτω τοινυν η θεια Γραφη και την θεωριαν του Θεου ακοην και την ακοην αντι θεωριας συνηθως τιθησιν. και επιγνωσθηση και αναδειχθηση. εν τη ορασει ακουοντες και εν τη ακοη ορωντες. ειτε εκτος του σωµατος. καθως ταυτα ορα και ακουει. δεσποτα. ακουσαι ειπεν. ει µη καθως ειποµεν. ως την αυτου βουλην µετα πληροφοριας πασης δηλονοτι µαθων και οιονει πως λεγων αυτω· “Τα και τα ποιησεις. δεδοκται”. τας ανεκλαλητους θεωριας και ελλαµψεις και τας υπερ το µετρον της ανθρωπινης φυσεως και δυναµεως διδασκαλιας και αποκαλυψεις. Τοιγαρουν και δια µεν της αρπαγης την θεωριαν πρωτον αδηλωσε. Εστι δε τις και αλλη εν τοις υπερ . (159) Ουτω και Παυλος ο θειος. ινα µη επαιρωµαι. Αλλα σπουδασωµεν εαυτους εκκαθαραι δια µετανοιας και ταπεινωσεως και τας αισθησεις πασας ως µιαν τω αγαθω και υπεραγαθω ενωσαι Θεω· και τοτε ταυτα παντα. εν τη θεωρια µανθανοντες και εν τη αποκαλυψει παλιν ακουοντες. πως υστερον φησιν οτι “ηκουσα”. τα δε εντος της θεωριας και τα εκφαντικωτερα της τρανοτερον εξαστραπτουσης δοξης τε και θεοτητος. Πλειον δε τουτου και παντα τα προφητικα αινιττονται ρηµατα. Ει ουν ηκουσε προτερον. ηρπαγην”. ∆ιο και ελεγεν· “Εν δε τη υπερβολη των αποκαλυψεων. εδοθη µοι σκολοψ τη σαρκι”. πως µετα ταυτα αποκαλυψεις ειπεν α ηκουσεν. ως γνωσιν εµποιουντα και τον ορωντα διδασκοντα και δηλουντα τα πασιν απορρητα τε και ακαταληπτα. ρηµατα εικοτως εκαλεσε και ακουσαι ταυτα ειπε και γραφη παραδεδωκε. Ουτω γαρ και ο ∆αβιδ αποκαλυφθηναι τους οφθαλµους ευχεται εις το κατανοησαι τα θαυµασια του Θεου εκ του νοµου αυτου.ακουσαι µονον λεγει την ακοην αυτου. Οθεν ουδε εν των βλεποµενων η ακουοµενων. οιον εστι και οια ειπειν ποτε δυναται” δια τουτο και γλωσση ταυτα λαλησαι αδυνατον ειναι προσεθηκεν.

ουτος δε οτι “Οιδαµεν. εαν φανερωθη. ως εν ταξει επαγγελιας και υποσχεσεως ταυτα θεις. φησιν. της θεοτητος αυγαι τε και ελλαµψεις. δικαιως αν αι του Θεου Λογου ελλαµψεις κληθησονται ρηµατα· ο γαρ λογος εις µηκος διεκχυνθεις διηγησεως ουκετι λογος. η θεωρια και η επιγνωσις. Ορας πως εν και το αυτο εστιν εν τοις πνευµατικοις η τε γνωσις και οµοιοτης. οµοιοι αυτω εσοµεθα” και οψοµεθα αυτον τελεωτερον. Εκεινος ειπεν οτι “Ηκουσα αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. επειδη τα αγαθα εκεινα ρηµατα τινα ξενα επ᾿ αληθειας εισι και λογοι δι᾿ ων πασα λογικη φυσις εντρυφα την οντως ακενωτον και αειζωον τρυφην και ζωουται θειως και επευφραινεται. νυν τεκνα Θεου εσµεν. αλλα δια το µηπω εν ταις ηµεραις εκεινων γενεσθαι αυτην. τα περι αυτης αποκαλυπτοµενα αυτοις και δεικνυµενα ελεγον ακουειν εκεινοι δια το µετα ταυτα εις εργον µελλειν αυτα εξενεχθησεσθαι. ουτω και ο Παυλος. (161) ουτωσι λεγων· “Αδελφοι. ει και ωρατο παρ᾿ αυτων και ακριβως εγινωσκετο. µελλουσαν δε µετα ταυτα. τοτε δε επιγνωσοµαι καθο και επεγνωσθην”. εξεβοησεν. “Ηκουσα. ρηµατα δε αυτου αι δικην εξ αστραπης τινος εκπηδωσαι τε και τρανοτερον εκφεροµεναι. Η επαγγελια των µελλοντων διδοσθαι αγαθων. αλλ᾿ ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. ατινα εξειπειν ηµεις ου δυναµεθα. Ουτω παντα ηµιν ο . Τινα δε τροπον ρηµατα. Ο δε γε Ιωαννης ο ηγαπηµενος Χριστου µαθητης µικρον τι κατα την δοθεισαν αυτω χαριν ειπε και παρεδηλωσεν εξ ων ο Παυλος ακοεν. (160) Ποια δε αυτη. αλλα διηγησεως ρηµατα λεγεται. εαν φανερωθη. ως το “Τα ρηµατα µου ενωτισαι Κυριε· συνες της κραυγης µου· προσχες τη φωνη της δεησεως µου. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. η αποκαλυπτοµεναι µαλλον ηµιν. τα αποκειµενα τοις αγωνιζοµενοις δικαιοις ιδων αγαθα και γνους και µαθων ακριβως οτι µετα την δευτεραν του Κυριου παρουσιαν και την εκ νεκρων εξαναστασιν ταυτα ληψονται οι τον Θεον εξ ολης ηγαπηκοτες ψυχης. Λογος τοιγαρουν ο Θεος. αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι”. Ει γαρ Θεος ο Λογος του Θεου και Πατρος. Ωσπερ γαρ η πρωτη παρουσια του Κυριου δια των προφητων καταγγελλοµενη.λιαν πνευµατικοις ακοη. Τουτο δε και αυτος ο Παυλος φησι· “Νυν µεν γινωσκω εκ µερους.

Ει γαρ µη παντα ηµιν ο Χριστος οµου γενηται. και ει τι ουν ετερον προς τρυφην η δοξαν και τερπνοτητα επιτηδειον. αλλα παλιν ωσαυτως εξεωθησεται. κλινη. ατρεπτως. αλλος αλλο τι δεικνυµενος ειναι και διαιρων εαυτον κατ᾿ αξιαν εκαστω. αναπαυσις και θεωριας καλλος αµηχανον. ως αν µη τις εξ αυτων ως παρεωραθεις λυπηθη. ποσις. ελλαµψις.Χριστος γινοµενος. τροφη. Ενθεν τοι και βλεποµενος παρα παντων και πασας βλεπων αυτος τας αναριθµητους µυριαδας και το εαυτου οµµα εχων αει ατενιζον και αµετακινητως ισταµενον. Ο αυτος και στεφανος εσται. εκαστος αυτων δοκει βλεπεσθαι παρ᾿ αυτου και της εκεινου απολαυειν οµιλιας και κατασπαζεσθαι υπ᾿ αυτου. αλλ᾿ εν µονον εν ενι των αυλιζοµενων εκεισε εκλειψειε ποτε. ως µηδενος εν τω µυστικω γαµω εισερχοµενου µη τον απροσιτον τουτον φορουντος χιτωνα· ει δε τις και παρενειρας εαυτον τοις αλλοις λαθων εισελθη. υπερπερισσευον αει και υπερεµπιπλων τας αισθησεις (162) απασας των εν τοις γαµοις ανακεκλιµενων του βασιλεως Χριστου. διδωσιν απολαυειν των αυτου αγαθων και κατα την παρουσαν ζωην εκ µερους και νοειν και ακουειν εν µυστηριω τα αποκεκρυµµενα τοις πολλοις αρρητα ρηµατα. αυτος εκεινος ο εις εσθιοµενος και πινοµενος. λυπη και στεναγµος” διαψευδοµενον. καθα τις εστιν αξιος· ο αυτος και ενδυµα πασιν εσται. φως. γνωσις. σοφια. ευθυς η του καλου στερησις τη λυπη τοπον δωσει και εντος εισελευσεται αυτη της ανεκλαλητου των ευφραινοµενων χαρας· και ουτω φανησεται το λεγον λογιον ενθα· “Απεδρα οδυνη. εν πασι γενηται τοις δικαιοις και αγαπωσιν αυτον. θεωρια. χαρα και γλυκυτης. ηδυτητος τε και ποσεως ο αυτος. οπερ αδυνατον. καθαπερ ειρηται. αλλ᾿ εσεται τα παντα τοις πασι και παν αγαθον εν απασιν αγαθοις. Βουλοµενος γαρ δειξαι ηµιν ο ∆εσποτης οτι ουδεις εκει µελανηφορων εισελευσεται. ελλιπης λοιπον εσται ποτε η των ουρανων βασιλεια και η εν τη βασιλεια τρυφη. επιγνωσις. οµοιοτης. δια της παραβολης εδηλωσε τουτο . ως ων παν ειδος τροφης. λογος. ουκ εσται. Αλλ᾿ ουκ εσται τουτο. τραπεζα. οιον απ᾿ εντευθεν ηδη τουτον εκαστον δια σπουδης επενδυσεται. Ει µη προς τοις ειρηµενοις στολη και στεφος και υποδηµα. τοις αγαπωσιν αυτον. επι τας απαντων των αγιων επικειµενος κεφαλας αναλλοιωτως.

Ουχ. µη εχων ενδυµα γαµου. Μη βουλοµενος γαρ εκφαντικωτερον τοτε ειπειν οτι· “Ουδεις εκει εισελευσεται. Καλως ουν ειπεν οτι το Πνευµα ο Κυριος εστιν εν τω κραζειν “Αββα. ουτως τον λογον υπεφηνε. ουχ ως Υιου οντος του Πνευµατος. φορεσοµεν και την εικονα του επουρανιου”. αλλ᾿ ως εν τω Αγιω Πνευµατι βλεποµενου και ορωµενου του Υιου του Θεου και µηδεποτε η του Υιου διχα του Πνευµατος. αλλ᾿ εν αυτω τω Πνευµατι τον Υιον και δια του Πνευµατος κραζοντα αυτον “Αββα. Τις ουν εστιν η εικων του επουρανιου. αγαπητε. Ει τοινυν αγνοεις ταυτα. η του Πνευµατος διχα του Υιου. και οιος ο επουρανιος τοιουτοι και οι επουρανιοι”. εαν µη τις τοιουτος γενηται και τον Χριστον απ᾿ εντευθεν ηδη ως Θεον επενδυσηται και αυτον εκεινον ολον θεασηται και ενοικον εαυτου τουτον κτησηται.” Μη δη τουτο ειπης.” Ειτα· “∆ησαντες αυτου χειρας και ποδας. Επειδη “οιος ο χοϊκος” φησι “τοιουτοι και οι χοϊκοι.ειπων· “Εταιρε. ο εωρακως το Πνευµα το Αγιον εωρακε τον Υιον· φησι γαρ ο Αποστολος· “Το Πνευµα ο Κυριος εστι”. µη φορων το της θεοτητος µου ιµατιον”. τι µοι το οφελος καν ποσως αγωνιζεσθαι η και των παροντων υστερεισθαι της απολαυσεως. Μηδε παλιν ειπης· “Επειδη. ο πατηρ”. τουτο ουτως ειρηκεναι λογιζοµαι. µη εις απογνωσιν εµβαλης σεαυτον λεγων· “Εγω ταυτα ουτε οιδα ουτε µαθειν δυναµαι· ουτε µην εις το υψος της γνωσεως ταυτης και θεωριας και καθαροτητος φθασαι και ανελθειν ισχυσω ποτε”. Τουτο δε και Παυλος διδαχθεις παρα του εν αυτω λαλουντος Χριστου ελεγεν· “Και καθως εφορεσαµεν την εικονα του χοϊκου. εκβαλλετε αυτον εις το σκοτος το εξωτερον”. πως εισηλθες ωδε. εικων δε του Υιου το Πνευµα το Αγιον· ο εωρακως ουν τον Υιον εωρακε τον Πατερα. (163) Τινος χαριν. αλλ᾿ οτι ουπω καιρος ην αποκαλυψαι τα τοιαυτα µυστηρια. εις την βασιλειαν αυτου ουκ εισερχεται. απαγε. ο πατηρ”. Τοιγαρουν εικων του Πατρος ο Υιος. αποκαλυπτοµενου τινι. ο πατηρ”. ως λαθοντος δε αυτου τον αλαθητον. και παλιν· “Αυτο το Πνευµα εντυγχανει υπερ ηµων στεναγµοις αλαλητοις” κραζον “Αββα. µη δη λογισεσαι· αλλ᾿ ει . Ακουσον αυτου λεγοντος του θειου Παυλου· “Ος ων απαυγασµα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως” και εικων απαραλλακτος του Θεου και Πατρος.

και ευρησεις παντα ανελλιπως καθως γεγραπται. οτι και ακουσας ηπιστησας. Οιδα οτι παντως επιποθεις ακουσαι α ουδε αυτος ο ιδων ειπεν η διηρµηνευσεν. Ταυτα. “Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” τα αγαθα “α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον “. επειδη εδωκεν ηµιν εξουσιαν υιους γενεσθαι Θεου. Ποια δε ταυτα. παντως ουδε ζητησεις· ει δε µη ζητησεις. επειδη. Πιστευων δε. Ποιον τουτον. ως ειρηται. Και γαρ. ουδε ληψη· “Ζητειτε γαρ. αλλα και ακουσεις αρρητα ρηµατα. θεαση αναµφιβολως ως ο Παυλος και συ· ου µονον δε. και ληψεσθε· αιτειτε και δοθησεται υµιν”. Τι τουτο. και εαν θελησωµεν. φησι. Βουλει δε και αλλως ειπω σοι τινα εισι τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. µαλλον δε και πολλω πλειονα των εν ταις θειαις Γραφαις. ακολουθει ταις θειαις Γραφαις και οσα σοι λεγουσι ποιησον. Αλλ᾿ ακουε αδιστακτως των λογων ηµων. . µαλλον δε. το κωλυον ουδεν. προαρπαγεις δηλονοτι εις τον παραδεισον. Πιστευσον ουν εν πρωτοις εξ ολης ψυχης οτι ουτως ταυτα παντα α ειποµεν κατα τας θειας και θεοπνευστους Γραφας αληθη εισι και ουτως οφειλει γενεσθαι πας ο πιστευων εις τον Υιον του Θεου. ει τα λεγοµενα σοι (165) αθετησεις και παρακουσεις των λογων µου. ακουσον µου της συµβουλης και αναγγελω σοι την οδον της σωτηριας.βουλει. ως ειρηται. και οτι δια τουτο η πασα οικονοµια και συγκαταβασις του Υιου του Θεου εγενετο. των του Θεου· και µανθανε αυτοθεν του ζητουµενου την λυσιν παρα των ταυτην εν σοφια διατρανουντων σοι. ο Λογος ουτος κρινει σε εν τη ηµερα της κρισεως. ει µη πιστευσεις ταυτα ουτως αληθως γινεσθαι. ως οιµαι. ινα δια της προς αυτον πιστεως και της τηρησεως των αυτου εντολων µετοχους αυτου της θεοτητος και της βασιλειας ηµας απεργασηται. της (164) χαριτος του παναγιου Πνευµατος συνεργουσης. ει πιστευσεις βεβαιως. επειδη και ηµεις και οι λογοι ηµων αυτου εισιν. στηθι µεχρι τουτου· συµφερει σοι γαρ και µη προσβης τω της διανοιας οφθαλµω ολως τοις εµπροσθεν. Οπου ο ληστης µετα του Χριστου συνεισηλθε και νυν εκει εστιν. απιστηθη. Ει τοινυν µελλεις και συ απιστειν τοις ρηθησοµενοις. µαλλον δε των λογων αυτου του Θεου. Ινα µη παρα των ακουοντων.

αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. Αλλα γαρ προς την περισσοτεραν πιστωσιν ακουσον και αυτου εκεινου του Κυριου των λογων. Μη δη ουν οµοιωθης τοις Ιουδαιοις και συ. Εγογγυζον ουν οι Ιουδαιοι περι αυτου. αυτα δη τα αιωνια. α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον. Ο γαρ αρτος του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην. καν πασαν διαδραµης την κτισιν. αυτο το σωµα και αιµα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου α καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν και πινοµεν. Ποια δη ταυτα. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Εγω ειµι ο αρτος της ζωης· (166) ο ερχοµενος προς µε ου µη πειναση και ο πιστευων εις εµε ου µη διψηση πωποτε. Ουδεις δυναται ελθειν προς µε. ταυτα οµολογουµενως τα αγαθα εκεινα εισι· εκτος δε τουτων ουδαµου των ρηθεντων ουδε εν ευρειν εξισχυσεις. και ελεγον· Ουχ ουτος εστιν ο υιος Ιωσηφ ου ηµεις οιδαµεν τον πατερα και την µητερα. εαν µη ο Πατηρ ο πεµψας µε . Πως ουτος λεγει οτι τα αγαθα εκεινα α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη ταυτα εισιν. Ει βουλει δε γνωναι ως αληθη τα λεγοµενα. ουχ υψει περιεχονται. Ειπον ουν προς αυτον· Κυριε. ου τοπω περιοριζονται. αλλ᾿ ο πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον.”. Πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα. γενου τη εργασια των του Θεου εντολων αγιος και ουτω µεταλαβε των αγιων· και γνωσεις τηνικαυτα των λεγοµενων σοι την δυναµιν ακριβως. φηµι.Τα εν τω παραδεισω λαληθεντα τω Παυλω αρρητα ρηµατα.” Αλλα ακουε του Κυριου προς τους ταυτα ειποντας τι ανταποκριθεις εφη· “Μη γογγυζετε µετ᾿ αλληλων. γογγυζων και λεγων· “Ουχι ο αρτος ουτος εστιν εν τω δισκω και ο οινος εν τω ποτηριω ον ηµεις καθ᾿ εκαστην ορωµεν και εσθιοµεν αµα και πινοµεν. Μετα των αποκειµενων εν τοις ουρανοις αγαθων. αλλ᾿ εµπροσθεν σου και προ των οφθαλµων σου εισι. ουκ εν εσχατια γης η θαλασσης κατεχονται. ουτω λεγοντος προς τους Ιουδαιους και τους ιδιους αυτου µαθητας· “Αµην αµην λεγων υµιν· ου Μωσης δεδωκεν υµιν τον αρτον εκ του ουρανου. ου βαθει που κρυπτονται. παντοτε δος ηµιν τον αρτον τουτον. οτι ειπεν· Εγω ειµι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου.

“Εστι γαρ. Ηκουσας πως η κοινωνια των θειων και αχραντων µυστηριων ζωη αιωνιος εστι και οτι τους την ζωην την αιωνιον εχοντας. ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. Ελκυσµον δε ειπων. ζησεται εις τον αιωνα· και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ µου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσµου ζωης. Τουτο δε σαφεστερον και το επαγοµενον δηλοι. ακουσον των εξης· “Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει καγω εν αυτω. τουτο γαρ εστι το ελθειν προς µε. εκεινους λεγει αναστησαι εν τη εσχατη ηµερα ο Κυριος.ελκυση αυτον· καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα”. ελκυσας δια της αγαπης δηλονοτι του αποκαλυφθεντος αυτοις. Καθως απεστειλε µε ο ζων Πατηρ καγω ζω . ουτος εωρακε τον Πατερα”. εαν µη ο Πατηρ µου ελκυση αυτον”. Ειπεν ουν αυτοις ο Ιησους· Αµην αµην λεγω υµιν. Εγω ειµι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου. Οι πατερες υµων το µαννα εφαγον εν τη ερηµω και απεθανον· (167) ουτος δε εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. ουχ ως τον Πατερα θεασαµενος· µονος γαρ “ο ων παρα του Θεου. Οιον· “Τι απιστειτε. αλλ᾿ οτι µαλλον εκαλεσε δια της αποκαλυψεως ους προεγνω και ους προωρισεν. Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εχει ζωην αιωνιον. αλλ᾿ ως των την ζωην εχοντων ανισταµενων υπο της ζωης εις αιωνιαν ζωην. φησι. Και παλιν· “Αµην αµην λεγω υµιν· ο πιστευων εις εµε εχει ζωην αιωνιον. και αµφιβαλλετε περι τουτου· Ουδεις δυναται επιγνωναι µου την θεοτητα. Ο ουν διδαχθεις παρα του Θεου δυναται πιστευσαι εις τον Υιον του Θεου και µαθων παρα του Πατρος ερχεται προς µε. εαν µη φαγητε την σαρκα του Υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιµα. Εγω ειµι ο αρτος της ζωης. γεγραµµενον εν τοις προφηταις· Και εσονται παντες διδακτοι Θεου”. ινα τις εξ αυτου φαγη και µη αποθανη. καγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ηµερα· η γαρ σαρξ µου αληθης εστι βρωσις και το αιµα µου αληθης εστι ποσις”. Εµαχοντο ουν οι Ιουδαιοι προς αλληλους λεγοντες· Πως δυναται ουτος δουναι ηµιν την σαρκα αυτου φαγειν. των δε λοιπων ανισταµενων εις αιωνιον κολασεως θανατον. Και οτι τουτο εστιν αληθες. ουχ ως των αλλων παντως εγκαταλιµπανοµενων εν τοις µνηµασιν. φησι. ου βιαν τινα εδηλωσεν.

(169) ζωην πως ελπιζεις λαβειν εξ αυτου και εχειν ευαισθητως εν εαυτω. ως αυτον εκεινον ολον τον Χριστον δεχοµενος. Τινας αρα ουκ ωφελει. και παλιν· “Ο Πατηρ µου διδωσιν υµιν τον αρτον ουχι εκ της γης. ως αν µη. ελεγεν· “Εγω ειµι ο αρτος της ζωης”. φησι. αρτον φαγης ου τον ουρανιον. τοις νοεροις ορας οµµασι και γενοµενην ολην οµοιαν τω εκ του ουρανου καταβαινοντος αρτω. αλλ᾿ εκ του ουρανου. µεταλαµβανεις. την ολιγην µεριδα θεοποιηθεισαν.δια τον Πατερα. του Κυριου . φησι. εδηλωσεν οτι ψευδης ο απο της γης. Ινα δε µη νοµιζωµεν οτι το παν του αρτου του ορωµενου εστι. καθως αυτος φησιν ο Χριστος· “Το πνευµα εστι το ζωοποιουν. Ινα µηδεν σωµατικον υποπτευσης µητε τι γηϊνον εννοησης. αλλα και αυτον τον µικρον αρτον. αει δηλονοτι και παντοτε επι τους αξιους καταβαινων και νυν καθ᾿ ωραν παραγινοµενος. Τους ανθρωπον ψιλον ειναι τουτον φησι φασκοντας και ου Θεον. Ο καταβαινων. ει και συ αυτος ο πιστος αρτου µονου και ου σωµατος τεθεωµενου. Ετι δε απο των ορωµενων αφιστων ηµων την διανοιαν. εναποµενων τη απιστια και τω ορωµενω µονω αρτω δια πασων των αισθησεων. Ορας τι φησι. Ωσπερ γαρ εκεινος φυσικως τω ιδιω Θεω και Πατρι ηνωται. Τι τουτο. Ειπων τον εκ του ουρανου αληθινον. ος εστι Θεος αληθης και αρτος και ποµα ζωης αθανατου. και παλιν. Παλιν. ωφελων ουδεν. ο καταβαινων. και στερηθης της ζωης. ζωην ο διδους. και ο τρωγων µε κακεινος ζησεται δι᾿ εµε”. Αλλα τι. αλλα τον επιγειον µονον. Πως την προς αυτον ηµων ενοτητα ο Υιος του Θεου δια της κοινωνιας τοιαυτην γενεσθαι διαρρηδην βοα οιαν εκεινος εχει την προς τον Πατερα ενοτητα και ζωην. ουτω και ηµας κατα χαριν λεγει δια του φαγειν την σαρκα αυτου και πιειν αυτου το αιµα ενωθηναι αυτω και ζησαι εν αυτω. Και ουκ ειπεν ο καταβας· τουτο γαρ το απαξ δηλοι κατελθειν. µαλλον δε δι᾿ αυτων αναγων ηµας επι την αορατον δοξαν της ενυποστατου αυτου θεοτητος. τον αληθινον”. του Θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδους τω κοσµω ζωην”. Τοινυν. τουτου ενεκεν πολλαχως ειρηκεν· (168) “Εγω ειµι ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων”. φησιν. Και ινα τουτο ποιηση σαφεστερον· Ο γαρ αρτος. ως τον ουρανιον αρτον πνευµατικως µη φαγων. η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν”.

Οντως το Πνευµα εστιν η αληθης βρωσις και ποσις· το Πνευµα εστι το µεταποιουν τον αρτον εις σωµα του Κυριου· οντως το Πνευµα εστι το καθαιρον ηµας και αξιως ποιουν µεταλαµβανειν του σωµατος του Κυριου. οταν ουρανοι ροιζηδον λυωνται και τα στοιχεια καυσουµενα απολουνται. ελευθεροι. οσοι την εξ αυτου και δι᾿ αυτου και εν αυτω και συν αυτω αιωνιαν την ζωην εκτησασθε. Ειπωµεν δε και προς παντας ηµων κοινως τους αδελφους. καθα φησιν ο Αποστολος. αδυνατος δε. οσοι τον ουρανιον αρτον εφαγετε. (170) Ουµενουν. µη υπενεγκαι ισχυσει ανθρωπος την αποκαλυψιν της δοξης αυτου. ινα παντα τα ρηθεντα και τα διαµειναντα αρρητα κατιδοντες οµου και ακουσαντες. ως φησιν ο Αποστολος. πλουσιοι. οσοι των µυστηριων την ειρηµενην και λαλουµενην επιστασθε δυναµιν. δουλοι. “κριµα εαυτοις εσθιουσι και πινουσι. µη διακρινοντες το σωµα του Κυριου”. Αλλα δευτε τοιγαρουν οσοι πιστοι.λεγοντος· “Ο τρωγων τον εκ του ουρανου καταβαινοντα αρτον ζησεται εις τον αιωνα”. ος εν αυτω και συν αυτω ερχοµενος εις τον κοσµον οφθηναι µελλει παση σαρκι. ευχαριστηριον αινον τω φιλανθρωπω Θεω αναπεµψωµεν ουτω λεγοντες· “∆οξα σοι. Η ψευστης µεν ουκ εστιν. ω αδελφοι. Μεγας φοβος και τροµος οντως ληψεται τοτε τους αµαρτωλους και συγκρισις ουκ εσται της θλιψεως και οδυνης και τιµωριας αυτων. µαλλον δε εις αυτον πνευµατικως της Αγιας Τριαδος τον ουρανον. πενητες. και εν αυτη τη ζωη τη αληθινη εις τριτον ουρανον και ηµεις αρπαγωµεν εν Πνευµατι. Μη ο Θεος ψευστης εστιν. Οι γαρ αναξιως τουτου µεταλαµβανοντες. ανθρωπος τοτε ηµεραν εισοδου υποµενει του απροσιτου Θεου και απροσιτω ενοικουντος φωτι. ακουσατε. Ω πατερες. Μη ισχυσει τις κρυβηναι εξ οφθαλµων αυτου. γευσαµενοι τε και οσφρανθεντες και ταις χερσι της ψυχης καλως ψηλαφισαντες. Μη βραδυνη του επισκεψασθαι παντα τα εθνη. νεοι και γεροντες. . Πως γαρ. και παλιν· “Η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· το Πνευµα εστι το ζωοποιουν”. ο επιφανεις και αποκαλυφθηναι και οραθηναι καταξιωσας ηµιν”. πασα ηλικια και γενος απαν. και ου µη δυνηθη ποιησαι α επηγγειλατο. µοναζοντες οµου και οι εν τω βιω τω κοσµικω.

” Πας ουν ο την του Θεου δοξαν ζητων και το εκεινου θεληµα παντι τροπω και εν παντι πραγµατι σπουδαζων ποιειν. φρικτως τηνικαυτα των θειων προσψαυσατε· ει δ᾿ ουν. τον δια της αρχης το ιδιον αυτου εκπληρουντα θεληµα. Οντως ουδεις ουδαµως. εστω παντως εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος”. αλλα το θεληµα του πεµψαντος µε πατρος”. ο αρχων αρα πως. αρχοµενοι και πτωχοι µαλλον γενεσθε. τις αλλος των εις αυτον πιστευοντων. Και τι λεγω σωθηναι αυτον. οπου γε ουδε πιστος ειναι δυναται η χριστιανος τελειος ο τοιουτος. µη ποιων το εκεινου θεληµα αλλα το ιδιον εκπληρων. Ει δε ο Κυριος και Θεος ηµων ελθων επι της γης δι᾿ ηµας και διδους ηµιν τυπον και υπογραµµον σωτηριας ελεγεν· “Εγω ηλθον ουχ ινα ποιω το θεληµα το εµον. των θρονων αποστητε και πορευθεντες πρωτον εαυτους απο των θειων Γραφων νουθετησατε· και απεικονισµα γεγονοτες Θεου.Αλλ΄ οι ταυτα πιστευοντες και επιποθουντες σωθηναι. ει µη φιλοι εστε Θεου. Αρχοντα δε η Γραφη τινα αρα καλει. τοτε γνωσεσθε οτι ο Θεος ηµων πυρ καταναλισκον εστιν. ου τους φιλους ουδε τους αυτον αγαπησαντας αλλα τους µη ως φως ελθοντα δεξαµενους αυτον. Ουδαµως· φησι γαρ ο Κυριος τοις εαυτου µαθηταις· (171) “Οι αρχοντες των εθνων κατεξουσιαζουσιν αυτων· ουχ ουτως δε εσται εν υµιν. το Πνευµα το Αγιον· “Αποστρεψατε εκαστος υµων απο της οδου αυτου της πονηρας· µαθετε καλον ποιειν και ρυσασθε αδικουµενον· εκζητησατε τον Κυριον και ζησεται η ψυχη υµων· εκκλινατε απο κακου και ποιησατε αγαθον”. ουδεποτε αρχειν τινος . Οι αρχοντες και οι πλουσιοι. ει µη υιοι. ει µη θεσει θεοι. σωθηναι ποτε δυνησεται. ακουσατε. Τον την εαυτου φησι ζητουντα τιµην. την αληθειαν και την ευσεβη πιστιν µαλλον η το διαδηµα και΄την αλουργιδα φορειν ποθησατε. αλλ᾿ οποτε αποκαλυφθη. την ελεηµοσυνην. την δικαιοσυνην. επειδη δυσκολως πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων εισελευσεται· ει δε δυσκολως ο πλουσιος. αλλ᾿ ο θελων ειναι πρωτος εν υµων. Οι βασιλεις την σωφροσυνην. Και τουτο δηλων ο Χριστος και Θεος ελεγε· “Πως δυνασθε υµεις πιστευσαι” εις εµε δηλονοτι “δοξαν παρα του µονου Θεου ου ζητουντες. οµοιοι δηλονοτι οντες τω φυσει Θεω κατα την χαριν την δοθεισαν ηµιν ανωθεν. Οι πατριαρχαι. ταδε λεγει.

Υµεις δε. Προσεχε ακριβως οποια τις εστιν η ζητεισθαι οφειλουσα παρ᾿ ηµων βασιλεια. τοσουτω µαλλον εαυτον εσχατωτερον και δουλον των πολλων εκεινων λαων εξει. ος και αξει εν οις αν βουληται ηµας ευηνιους ευρων και εις το εκεινου θεληµα οια δη ιπποις χρησεται ηµων τοις θεληµασιν. (172) Αλλα γαρ επιστασθε αρα ποιαν λεγει ζητειν ηµας βασιλειαν. αει παντων επουρανιων βασιλευει και επιγειων και καταχθονιων· αλλα και των µηπω γεγονοτων ως ηδη γεγονοτων εν αυτω αυτος βασιλευει. οτι δι᾿ αυτου γενησονται και ει τι δ᾿αν µετα ταυτα γενησεσθαι µελλει. Οι δε µη τοιουτοι τη διαθεσει γενοµενοι. Ουτω και Χερουβιµ οι ανθρωποι γινονται. υπεικουσι προθυµως ταις αυτου νοµοθεσιαις και εντολαις. βασιλευση και εφ᾿ ηµιν. Τις ουν επι τοσουτον αφρων και αναισθητος ος προ του την δοξαν ταυτην και ιδειν και παθειν αρχης η δοξης η πλουτου επιθυµησει. αλλ᾿ ολως αισθησιν της ανθρωπινης δοξης εσχηκοτες και ορεξιν πλουτου κτησαµενοι και τρυφης. αλλ᾿ οσω πλειονων οικονοµιαν και φροντιδα εγχειρισθησεται. Ως επι οχηµατος τινος εφ᾿ ηµας εποχουµενος και ως ηνιας τα θεληµατα κρατων εν τη χειρι αυτου των ηµετερων ψυχων. ταυτην λεγει ζητειν ηµας. καθαιροµενοις δια δακρυων και µετανοιας και τελειουµενοις δια σοφιας και γνωσεως της του Πνευµατος. ως γεγραπται. “ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. ως που ποτε ουσαν µακραν. τον επι παντων Θεον επι του νωτου των ψυχων αυτων εν τωδε τω κοσµω επιφεροµενοι. φησι. Μαλλον δε τις . βασιλευει δε ουχ ηκιστα και εφ᾿ ενα εκαστον ηµων εν δικαιοσυνη και γνωσει και αληθεια. ινα καθως “εβασιλευσεν ο Θεος επι τα εθνη”.η ολως υπερεχειν µικρου η µεγαλου καθ᾿ εαυτον εννοησειεν. και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν”. Ουδαµως. και ου χριστιανοι αληθεις. οντως οκνω ειπειν οτι εθνικοι εισιν οι τοιουτοι. κατα την θειαν φωνην του Ιησου και Θεου· φησι γαρ· “Ταυτα δε τα εθνη του κοσµου επιζητει”. Οποιαν δε αρα ζητειν εγκελευεται. επειδη εξ εθνων εσµεν. Ουτω δη βασιλευει Θεος εν οις ουδεποτε εβασιλευσε. Ταυτην τοιγαρουν λεγει ζητειν την βασιλειαν υµας. την µελλουσαν µετα την αναστασιν εσεσθαι η. κτιστης ων και δηµιουργος των απαντων. Βασιλευσει δε πως. εν αισθησει γενοµενον. Ο Θεος. Την εν τω υψει των ουρανων.

ος µειζονα της του Θεου βασιλειας και δοξης αλλην ειναι δοξαν η βασιλειαν η πλουτον η τιµην η αρχην η τρυφην. η τι των λεγοµενων αλλον και νοµιζοµενων καλων επι γης η εν ουρανω. παθη ψυχης και σωµατος εξιωµενον. (173) υποπτευσει. αχωριστον εξει εν ηµερα τε και νυκτι. του µεγαλου τουτου και ασπαστου δωρου αποστερησειεν εαυτον· µηδεις της αληθινης δοξης εκπτωτον εαυτον απεργασηται· µηδεις δια προσκαιρον πλουτον τον πλουτοδοτην Θεον και ποιητην του παντος καταλειψη· µηδεις δια γονεων και φιλων και συγγενων προσπαθειαν τον ∆εσποτην των αγγελων αρνησηται· µηδεις δι᾿ επιθυµιαν σαρκος του γλυκασµου της οντως ζωης αποστερηθησεται· µηδεις δια δοξαν ευµαραντον της αιωνιου δοξης και ατελευτητου αλλοτριος γενηται. Οντως ουκ εστι ταυτης ετερον ουδεν εφετωτερον τοις γε νουν εχουσι. αναλαµβανοµενον οθεν ουκ εχωρισθη. λαµποντα τω απροσιτω φωτι ο κατεσθιειν µελλει τοτε τους υπεναντιους. λυπας και θλιψεις διωκοντα. ως αν εξεις Θεον νυν µεν συναναφεροντα σε διχα του σωµατος. εν αισθησει παση ψυχης. µηδεις αφρονως αυτον απωσηται· µηδεις αξιω. υστερον δε και το σωµα σου τουτο αναστησοντα και . ει οιον τε. και εποχουµενον αυτον εκαστος επι των εαυτου ωµων επιφεροµενος. οτε δια τους απιστουντας ελευσεται. ζωην ανεκφραστως βλυστανοντα και µετα την εκδηµιαν την εκ του σωµατος εις (174) ουρανους ουρανων αναβιβαζοντα ηµων εκαστον. αγαπητε. χαραν και δακρυα υπερ µελι και κηριον γλυκυτερα καθ᾿ ωραν παρεχοντα.ουτως απονενοηµενος και αθλιος. Αλλα δευτε παντες. τον υπερανω πασης οντα αρχης και εξουσιας και παντος ονοµατος ονοµαζοµενου ελθειν εφ᾿ ηµας και εφ᾿ ενι εκαστω ηµων βασιλευσαι ποθησωµεν και ζητησωµεν. Ταυτα παθειν σε δει και µαθειν. θανατον αφανιζοντα. νοσους παραµυθουµενον. δαιµονας απελευνοντα. τους νυνι µη δεχοµενους αυτον µηδε θελοντας αυτον βασιλευειν επ᾿ αυτους· εν οικια τε συνεισερχοµενον ωσαυτως εξει αυτον και επι της κλινης συνανακειµενον και τω αστεκτω φωτι περιπλεκοµενον τε οµου και αρρητως κατασπαζοµενον. συναχθεντες επι το αυτο. ολον αυτον µεθ᾿ εαυτου λαβων. ως αν εκαστος ηµων. ινα και εκεινα αντι ταυτης εκλεξηται. Τοινυν και περιϊοντι τω Χριστω και βασιλευσαι ζητουντι επι παντας ηµας.

οια δη ως εξουθενων και ατιµαζων αυτην και ως την δοξαν αυτης αµαυρων· γεγραπται γαρ· “Παντι τω εχοντι δοθησεται και περισσευθησεται. ο επι παντων Θεος. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω αυτου Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. εκπεσειται και ων ισως εκ µερους ελαβεν εξ αυτης αγαθων. Περι απαθειας και των εν αυτη κατα προκοπην χαρισµατων και δωρεων· και τις η τελειωσις της κατα Χριστον πνευµατικης ηλικιας. υπο των τοιουτων τινος τον νουν οχλουµενος. ελκοµενοι οια δουλοι και δελεαζοµενοι υπο της . (175) Ωσπερ ο τω λαµπροτατω ηλιω ενατενιζειν βουλοµενος καθαρους οφειλει τους του σωµατος οφθαλµους εχειν. µη δυναµενος διατρανωσαι τας ενεργειας αυτης ελευθερω τω λογω. ουτω και ο περι απαθειας λεγειν επιχειρων τας της ψυχης κορας. ειτ᾿ ουν αισθησεις. Οσοι τοιγαρουν απαθειαν εχουσι. ος και βασιλευων εσεται επι σε εις τους απεραντους αιωνας. απηλλαγµενας εχειν πασης επιθυµιας πονηρας και εµπαθους λογισµου χρεωστει. απο δε του µη εχοντος και ο δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου”. Ει γαρ τεθολωµενω τω νω και ακαθαρτω τη καρδια των αυτης αρξεται θεωρηµατων και υποθεσεως. η παθει τινι σωµατικω τε και ψυχικω. Οσοι δε προσδεδενται µικρα ετι και τη τυχουση επιθυµια του κοσµου και των πραγµατων αυτου. ΛΟΓΟΣ ∆΄. ω πρεπει πασα ευχαριστια. δηλονοτι φιλουσιν αυτην και φιλουνται σφοδρως υπ᾿ αυτης· και τα περι της (176) ακορεστου διαλεγοµενοι.πνευµατικον σοι παρεχοντα. εις το της καθαροτητος αυτης υψος και εις τον ταυτης βυθον ουκ εξισχυσει τρανων αποβλεψαι η σαφως εξειπειν και αξιως κατανοησαι το πληθος και µεγεθος των ενεργειων και χαρισµατων αυτης. ινα µη. απαθεστεροι ετι παρ᾿ αυτης γινονται. αει σε βασταζων εις τον αερα και υπο σου αει βασταζοµενος. µακραν εισι και απεχουσι του λιµενος αυτης· οθεν και εαν περι απαθειας λεγειν απαρξωνται και προς το υψος αυτης τον νουν αραι επιχειρησωσιν. τω περι αυτην εκκαιοµενοι ποθω.

αλληναλλως ταυτα υπο της ψευδωνυµου φυσιουµενοι γνωσεως φιλολογουσι τε και περι ων ουκ οιδασι διαβεβαιουνται τους πυθοµενους. Και προσεχε ακριβως τη των λεγοµενων δυναµει και ακριβεια. µυστικως ακηκοαµεν εις το ους. περι τοιουτων ουτω καθυποκρινοµενους. Αλλα µη γενοιτο ηµας. ολιγοι δε εκλεκτοι” και “Εν τη οικια του πατρος µου µοναι πολλαι εισιν”. Τοινυν και σκοτους εκειθεν πληρουµενοι. και ης πρωην εδοκουν εχειν ειρηνης αποστερουνται των λογισµων· και εικοτως· “Ω γαρ τις ηττηται. ως απερριµµενοι τινες και του µηδενος αξιοι. ∆ια τοι τουτο ουδε την εξ απιστιας και προληψεως και µακρας συνηθειας και αµελειας προσγενοµενην αυτοις και προσουσαν ασθενειαν συνιδειν η καθοµολογησαι ποτε πειθονται. Τουτο δε συµβαινει αυτοις. ουτως ειδεναι βουλοµαι παντας υµας. κατα την ανωθεν κελευουσαν χαριν επι των δωµατων κηρυξοµεν. τους ευτελεις και του λεγειν αναξιους. τουτω δεδουλωται”. ινα µη ως ο το ταλαντον κατακρυψας δουλος κατακριθωµεν. αλλα τη παντοδυναµω απαθεια ασθενειαν προσαπτειν κατατολµωσι. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην . επειδη της µεν νοερας αισθησεως και θεωριας και της παντουργου ενεργειας αυτης πειραν ολως ου κεκτηνται. καταψευδεσθαι της αληθειας και διαβεβαιουσθαι περι ων ουκ (177) εγνωµεν πειρα µαλλον η λογοις εις ηµας αυτους την ενεργειαν των µελλοντων ρηθησεσθαι προτερον· α δε καταλαβειν ηξιωθηµεν και µαθειν παρα των ελλαµφθεντων υπο της µακαριας απαθειας τον νουν και α παρ᾿ αυτης. Καθαπερ ουν ηκουσατε λεγοντος του ∆εσποτου· “Πολλοι µεν κλητοι. παραφρονουντες λαλουµεν. φησι. αλλα και παντας αλλους ανθρωπους οµοιους εαυτων ειναι και υπο των τοιουτων διαµαρτυρονται καταδουλουσθαι παθων· ου γαρ συγχωρουνται υπο της οιησεως και του φθονου µειζονα ποτε εαυτων επ᾿ αρετη και σωφροσυνη προσµαρτυρησαι τινι. Αλλο υπαρχει απαθεια ψυχης και ετερον απαθεια σωµατος· η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει. ολιγοι δε απαθεις· και προς τουτοις πολλη παλιν εν αµφοτεροις υπαρχει διαφορα.επιθυµιας του εν ω προσδεδενται παθους. την αιτιαν ου σφισιν αυτοις των γινοµενων επιγραφονται. στοχαστικως δε και εν επινοιαις ποικιλαις και πολυτροποις τα κατ᾿ αυτην αναλογιζοµενοι. οτι πολλοι µεν αγιοι.

το λογιζεσθαι. η δε και τας φυσικας απασας κινησεις ειωθε καταστελλειν. το λεγειν και πραττειν οσα προς ταπεινωσιν ηµας φερουσιν· η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα ταυτης ιδιωµατα και χαρισµατα και αι ταυτης ενεργειαι δωρον εισι Θεου και ου των εφ᾿ ηµιν εισιν. ινα µηδε εν τουτω τις καυχησηται· ων και ουδεις ποτε τυχειν καταξιωθησεται. ει µη καλως τα οσα εφ᾿ εαυτον εισι σπερµατα καταβαληται. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. επειδη των µεν προτερων αλλοι δι᾿ αλλο τι και πλειονες αυτων κατεφρονησαν. Αλλο το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων και ετερον το εφιεσθαι των αιωνιων και ουρανιων αγαθων. Αλλο το µη δακνεσθαι µηδε οργιζεσθαι εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσι. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον ταπεινοφρονειν· και αλλο ταπεινωσις και ετερον το της ταπεινωσεως ανθος και ετερον ο ταυτης καρπος και το του καρπου ταυτης καλλος και η ηδυτης αυτου και ετερον αι εκ τουτου ενεργειαι. και ετερον το ευδοκειν εν αυτοις. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν.ουδεν τον κεκτηµενον ονισησιν. το φρονειν. οταν και εν αυτω τω των . Αλλο ακινησια των του σωµατος µελων και των παθων αυτων της ψυχης και ετερον κτησις αρετων· η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. Ετερον µεν ουν µη ζητειν εξ ανθρωπων δοξαν και ετερον το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου και ταυτην αεναως επιζητειν· την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πλειστοι κυριευθεντες απωσαντο. των δε δευτερων ολιγοι παντελως εφροντισαν. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν. Αλλο το ευχεσθαι υπερ των τα τοιαυτα ποιουντων εις ηµας και αλλο το αφιεναι αυτοις και ετερον το αγαπαν αυτους ως ευεργετας απο ψυχης και ετερον το νοερως ανατυπουν τα προσωπα ενος εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν εισι· και τα µεν εφ᾿ ηµιν το παντα νοειν. ιχνους ολως αηδιας τινος δηλονοτι µη εµφωλευοντος αυτου εν τη ψυχη. το δε µονοι περιβεβληνται οι του φωτος υιοι και της ηµερας καταξιωθεντες γενεσθαι. Αλλο το ευτελει εσθητι αρκεισθαι (178) και στολης λαµπρας µη επιθυµειν και ετερον το ενδεδυσθαι το φως του Θεου· της µεν γαρ υπο ετερων µυριων επιθυµιων καθελκοµενοι τινες κατεφρονησαν.

Και επι πασι τουτοις ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και αλλο το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους· το µεν προτερον αγωνιστων εστι και αγιων. Αλλο αργια και ετερον ησυχια και αλλο σιωπη· ετι δε αλλο αναχωρησις και η εκ τοπων εις τοπους µεταβασις. και ετερον η ξενιτεια. υπο της χαριτος βοηθουµενοι. Και προς τουτοις αλλο το φοβεισθαι τον Θεον και ετερον το ποιειν τας αυτου εντολας. αλλα βεβαιως ειδετωσαν οτι εν σκοτει πορευονται. το δε δευτερον. επισης δε µαλλον τοις φιλοις και τουτοις προσφερεσθαι διχα τινος αλλου διαλογισµου εν τε οµιλιαις. δια κοπων δηλονοτι πολλων και ιδρωτων τους εαυτων τροπωσαµενων εχθρους και τελειαν την κατ᾿ αυτων αραµενων νικην και την ζωηφορον του Κυριου νεκρωσιν στολισαµενων λαµπρως. µη πλανασθωσαν µηδε εξαπατατωσαν εαυτους. συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα . εαν εν τουτω φθασωσι τελειωθηναι. απαθων και τελειων. Τουτων δε παλιν υπερτερον ασυγκριτως ειναι υπειληφα το εν ληθη παντελει των ωνπερ αν παθοι τις γινεσθαι και µητε αποντων µητε παροντων των λυπησαντων η αλλως εµπαροινησαντων µεµνησθαι ποτε. Ταυτα µεν ουν απαντα εργα και πραξεις των εν φωτι περιπατουντων ανδρων εισι· οσοι δε εξω τουτων και των τοιουτων εαυτους ειναι καταµανθανουσι.πειρασµων καιρω την ισην κεκτηται τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν και προς αυτους τους κατα προσωπον λοιδορουντας αυτον και ενδιαβαλλοντας και προς παντας αλλους (179) τους η κατακρινοντας αυτον η υβριζοντας η καταδικαζοντας η εµπτυοντας εις το προσωπον. οι και µονοι. ολιγοι δε λιαν οι µετα φοβου εµφυτου και αγαπης της προς Θεον µετα πιστεως αδιστακτου τουτοις επιχειρουντες. (180) Τοιγαρουν και πολλοι µεν προς ταυτα εαυτους αλλος δι᾿ αλλο τι επιδεδωκασιν. εν τε συνεστιασεσι. καθως γεγραπται· “Φοβηθητε τον Κυριον παντες οι αγιοι αυτου”. και παλιν· “Εκκλινον απο κακου και ποιησον αγαθον”. Αλλο αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια. λαθραιως δε τα αυτα τοις ειρηµενοις διαπραττοµενους µεν κατ᾿ αυτου. αλλα µην και προς αυτους τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. µη λανθανοντας δε.

εν αισθησει τελεια γενοµενος ο τοιουτος. ως οι τρεις παιδες εκ της καµινου του πυρος. προς πασαν αρετην και εργασιαν των εντολων του Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και . ως ο Μανασσης εκ του χαλκουργηµατος. ο δους την ψυχην αυτου υπερ ηµων των αµαρτωλων. των ως πυρ κατακαιοντων και καταλυµαινοµενων και προς ατοπους πραξεις βια ελκοντων ηµας και την φλογα των παθων εν ηµιν αναπτοντων. ρυεται αυτον. εν η οικουσα ηµων η ψυχη και δεινως κατεχοµενη και πεδουµενη και βαρουµενη. των κατωδυνων στεναγµων της φωνης της δεησεως αυτου. καταδροσιζων εν Αγιω Πνευµατι και ακαταφλεκτον αποτελων αυτον· ως εκ του χαλκουργηµατος δε. αρρητω φοβω και τροµω κατασχεθεις. ως ο εκ Ιωνας εκ του κητους. περι ων γεγραπται· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. ως ο ∆ανιηλ εκ του λακκου των λεοντων.προειρηµενα παντα προκοπτοντες καθ᾿ ωραν προσεπεκτεινονται. (181) ως εκ κητους µεν. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. εκ της γεωδους και βαρειας και εµπαθους ηµων ταυτης σαρκος. εκ του βυθου της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου προς το µηκετι αυτον προς τα τοιαυτα καν τω λογισµω επιστρεψαι· ως εκ λακκου δε των λεοντων. “Καθο γαρ ουκ εδοκιµασαν τον Θεον εχειν εν επιγνωσει. εκ των κατεχοντων παντας ανθρωπους προληψεων εµπαθων. των πονηρων επιθυµιων των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας· ως εκ καµινου δε πυρος. µαλλον δε εξω του κοσµου. Οι ουν καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν φοβω και τροµω επι πετραν υπακοης πνευµατικων πατερων καταβαλοντες και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα τω θεµελιω τουτω της υποταγης αδιστακτως εποικοδοµουντες ευθυς κατορθουσι το απαρνησασθαι εαυτους. βοα προς τον Θεον εξ ολης ψυχης. Οι δ᾿ αλλοι “αφιενται ως εν αβατω” κατα το ειρηµενον “περιπλανασθαι και ουχ οδω”. Ου και εισακουων ο παναγαθος ∆εσποτης ευθυς. ου µονον απαρνησιν εαυτου. Επειτα ως εν ερηµω. παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιµον νουν ποιειν τα µη καθηκοντα”. Το γαρ µη το εαυτου αλλα το του πνευµατικου πατρος αυτου θεληµα εκπληρουν ενεκεν εντολης Θεου και γυµνασιας προς αρετην.

Και ινα εκ παραδειγµατος δειξω υµιν οιαν µαλλον εκτοτε επιδεικνυται προς τον Θεον ευνοιαν ο τοιουτος. Εξ ης ελευθερουµενη µεν. ος εστι Χριστος ο Θεος. τη προς τον εαυτου δεσποτην ευνοια των µη αιχµαλωτισθεντων συνδουλων αυτου σπουδαιοτερος εν ταις εντολαις του δεσποτου αυτου φανηναι φιλοτιµειται. Καθαπερ γαρ βασιλευς τις. και της αγνοιας και του σκοτασµου της φιλιας του κοσµου ρυσθεις.απροθυµος. ινα τα αυτα παλιν ειπω. βοα συν τω προφητη ∆αυιδ και αυτη λεγουσα· “∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. αυτος εκεινος αφικνουµενος αφαρπαζει και ελευθερον της αισχρας εκεινης και µοχθηρας αποδεικνυσι λειτουργιας. των πονηρων τε και αισχρων απαλλαγεις επιθυµιων και απο του θανατου του σωµατος. δουλον εαυτου υπο τυραννου τινος εκουσιως αιχµαλωτισθεντα και εις δουλειαν υπαχθεντα τω πηλω και τη πλινθεια και τω βορβορω θεασαµενος αυτον ανηλεως κακοπαθουντα και ταις του πονηρου τυραννου εκεινου ακαθαρτοις επιθυµιαις υπηρετουµενον. µηδαµως εν µηδενι προσονειδισας αυτον· ο δε δουλος εκεινος. Τουτων ουν ουτω Χριστου χαριτι γενοµενων. ελευθερωθεις. ως αν µειζονα και την προς αυτον αγαπην και θερµοτεραν επιδειξηται. οτι ο νοµος του πνευµατος της ζωης εν Χριστω Ιησου ηλευθερωσε µε απο του νοµου της αµαρτιας και του θανατου”. διηνεκως µεµνηµενος οσων υπ᾿ αυτου ερρυσθη κακων· ουτω . Απαγε· δουλων οντως αι υποληψεις αυται εισι και ουκ ελευθερων· ο γαρ της ελευθεριας ταυτης (182) καταξιωθεις οιδεν οτι ηλευθερωθη απο του νοµου της αµαρτιας του µηκετι δουλευειν αυτον τη αµαρτια. Ου µονον δε. ο δικαιοσυνης ηλιος και ων και καλουµενος. ευσπλαχνος ων και φιλανθρωπος. τι εκτοτε ο τοιουτος µελλει ποιειν. αλλα και ευχαριστει µετα Παυλου λεγουσα· “Ευχαριστω τω Θεω δια Ιησου Χριστου του Κυριου ηµων. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου”. αλλα δουλευειν τη δικαιοσυνη. εκ των ανθρωπινων και εις ηµας αει γινοµενων παραστησω αυτην. υπο τον νοµον της αµαρτιας καταδουλουντος ηµας. ο τοσουτων και τηλικουτων απαλλαγεις ανιαρων. Αρα γε τη ελευθερια ταυτη εις ανεσιν και αµεριµνιαν χρησεται. και τουτον αναγαγων εν τοις βασιλειοις αποκαθιστησι. ου χωριζοµενη δε.

µοι και περι του απολαυσαντος της επικουριας Θεου. αλλα τον Ποιητην (184) των απαντων και . και τοσουτον οσω και την προς αυτον θεραπειαν επιτεινοντα καθ᾿ εκαστην βλεπει αυτον. αλλ᾿ οµως δια την ευγνωµοσυνην αυτου αµετρητον επιδειξεται εις αυτον την αγαπην. Και πρωτα µεν πληρουνται αρρητου χαρας. Των ευεργεσιων δε και των δωρεων του Θεου. Ουτε γαρ ο της ελευθεριας του Πνευµατος απο Θεου απολαυσας ενδωσει ποτε του µη ετι (183) και ετι ποιειν το θεληµα του Θεου και µετα θερµοτερας της προθυµιας. Οιδας την του ρηµατος δυναµιν. ει και µηδεν δειται της υπηρεσιας αυτου. υπονοει. Καθαπερ γαρ οι εν τω κοσµω πλουσιοι τον πλουτον αυτων εν οιαις αν βουλωνται χρειαις και επιθυµιαις και απολαυσεσιν αναλισκουσιν. τα µεν εκ των θειων Γραφων. Αλλα γαρ εξ ων διδωσιν ενταυθα τοις αγαπωσιν αυτον ο φιλοικτιρµων Θεος. ουτω και ο καλος ηµων ∆εσποτης εαυτον δωρειται τοις γνησιοις δουλοις αυτου και πασαν αυτων εφεσιν και επιθυµιαν. Και καθαπερ ο βασιλευς εκεινος ευπροθυµως ορων και µετα ταπεινωσεως πασης τα θεληµατα αυτου εκπληρουντα τον δουλον εκεινον. καθαπερ ειρηται. ουτε ο αιωνιος βασιλευς και Θεος υστερησει αυτον τα αγαθα της αιωνιου ζωης του µη επιδαψιλευσασθαι ταυτα επ᾿ αυτω. πληροι· και εµπιπλα αυτους αφθονως παντος αγαθου και δαψιλως και αδιαλειπτως επιχορηγει αυτοις την αφθαρτον τρυφην και αεναον. εν πρωτοις ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ταυτα τοις παντα ριψασι και τον σταυρον αρασι και κατα ποδας αυτου ανεπιστροφως βαδιζουσι πλουσιως χαριζεται· αντι φθαρτου γαρ πλουτου αυτος αυτοις ολον εαυτον διδωσιν. δια δοξαν και την εξ αυτων εγγινοµενην ηµιν ελευθεριαν τε και χαραν και απολαυσιν. τα δε εξ αυτης της πειρας καταλαβοντα. ολιγα τινα χρη προς την ηµετεραν αγαπην ειπειν. τα δε δωσει. ως βουλονται και υπερ ο βουλονται. Ηκουσας θαυµα φρικτον. Επειδηπερ δια τρια ταυτα πασαν σπουδην και µεριµναν οι ανθρωποι επιδεικνυνται. φηµι δη δια πλουτον. οτι ουχι τον κοσµον ουδε τα εν τω κοσµω. πληθη αναριθµητα οικετων εχων. ουτω και εν τοις ειρηµενοις υπολαµβανε. δια τιµην. ων ποιει εις τους δουλους αυτου. ουκ εστι µετρον η καταληψις αυτων παρ᾿ ηµων· και τα µεν διδωσιν αυτοις.

ολως αποσπασθηναι αυτου· τοις δε γε απογαλακτισθεισι καθαπερ πατηρ φιλοτεκνος προσφερεται παιδαγωγων και παιδευων αυτους. παιδευων αυτους µη καταφρονητας ειναι και αµελεις. . τοτε αποστερει αυτους εαυτον ο τροφευς του παντος. οπως εκεισε γενωνται και το πολυ βαρος της δοξης αποθωνται. µαλλον δε µηδε δυνασθαι.Κυριον και ∆εσποτην εκτησαντο εν εαυτοις. εξωθει της εαυτου τραπεζης και τοις αυτου δουλοις παρακελευεται µη δουναι αυτοις τροφην. ως µη βουλεσθαι. Ωσπερ γαρ ο φιλοστοργος πατηρ συνεστιους µεν ποιειται τους εαυτου υιους. Ειθ᾿ ουτως ο αυτος ∆εσποτης και τροφη και ποσις γινεται αυτοις αεναος και αθανατος· τοις µεν ως φωτοειδης µαζος τω του νοος αυτων στοµατι εµβαλλοµενος καθοραται και θηλαζειν αυτοις παρεχει. “ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και ζωην διδους τω κοσµω”· και εκ αυτου και συν αυτω εις κορον τρεφονται αεναως και προς ζωην αΐδιον µεθαρµοζονται τη µεθεξει. επιστρεψαντες αυθις και συνηθως τουτον ζητησαντες και µη ευροντες. µη φεροντες οραν την ακατανοητον και αστεκτον της στολης αυτων λαµπηδονα. ολον ολω τω σωµατι· και ορωσι κεκοσµηµενους εαυτους αρρητω δοξη και αστραπτουση θεια στολη και τας οψεις καλυπτουσιν εαυτων. οις και γινεται αµα τροφη τε και ποσις. επαν δε περι τα µαθηµατα αυτων αµελως ιδη διατεθεντας αυτους και µετεωριζοµενους εν τισιν ανωφελεσι πραγµασιν. κλαιουσι και εαυτους αποδυρονται. τοσαυτην εµποιων αυτοις την ηδυτητα. Οτε δε των εντολων αµελησουσι και ραθυµως η καταφρονητικως διατεθηναι τω (185) αυτεξουσιω θελησουσι και προς τι των του κοσµου πραγµατων ασχοληθωσιν. ως επιζητειν αυτους τοπον αποκρυβης. πασαν τε κακοπαθειαν εαυτοις επιφερουσι και πασαν θλιψιν και παντα πειρασµον και ατιµιαν επιποθουσιν. αποκλιναντες εις ανωφελη και τα µη προσηκοντα τη θεοσεβεια. κοπτονται. Αλλα γαρ εις συναισθησιν ελθοντες του αγαθου ου εστερηθησαν. οσοι νηπιοι ετι κατα Χριστον πελουσι και ουπω στερεας τροφης µεταλαβειν εισιν ικανοι. ουτω και ο καλος ∆εσποτης ηµων και Θεος εν τοις δουλοις αυτου και κατα φιλανθρωπιαν και χαριν υιοις διατιθεται· επιδιδωσι γαρ εαυτον αυτοις. αυτον τον Χριστον και Θεον. Επειτα επενδυονται το φως. και ψυχην και σωµα καθαγιαζοµενοι.

Και ταυτα µεν οι εµπονως µετανοουντες ποιουσιν αµα και πραττουσι των ειρηµενων επιτυγχανουσιν αγαθων. ινα χρυσον που η αργυρον η χαλκον διδοµενον εγκολπωσωνται. ως κεκορεσµενοι και µηδενος χρηζοντες. εως αν ου των εγκατων µονον αλλα και αυτα τα οστα γυµνα των νευρων αποδειξωσιν. η και κοπρον η αιµα λειξουσι σφαγεντων κτηνων. αλλα και του πλουτου της χρηστοτητος του Θεου εαυτους ενδικως αποστερουσι και κυσιν οµοιουνται αδεσποτοις. . ει δε και θνησιµαιον αυτοις ευρεθη. µαλλον δε ειπειν ως καταφρονηται. ακορεστως εσθιουσι και ου χωριζονται του πτωµατος προτερον.οπως ιδοι ο φιλανθρωπος τουτων πατηρ τας θλιψεις αυτων και την εθελουσιον κακωσιν και ελεησας αυτους επιστρεψη και αυθις αυτοις εαυτον επιδω· ο και γινεται. ευλαβουµενοι πλεον η προτερον τον εαυτων πατερα και τρεµοντες ως δεσποτην. Οσοι δε προς τους πονους και προς τας θλιψεις και στενοχωριας της µετανοιας απαγορευσουσι. Καθαπερ γαρ οι αδεσποτοι κυνες εν ταις πλατειαις και ρυµαις της πολεως περιΐασιν. οπως µη τοις αυτοις εξ απροσεξιας και αυθις περιπαρωσι κακοις και του παναγαθου απορριφωσι πατρος. καν του κοσµου τον πλουτον απαντα κτησωνται. αλλα και τους αλλους κυνας µαχοµενοι εκδιωκουσιν. ουτω διακεινται· επαν δε ο λιµος της απληστιας εξ ανελπιστιας αυτους καταλαβη. ουκετι της τρυφης ταυτης ουτε µην του ενδυµατος της του Θεου δοξης καταξιουνται. ελεεινοι των παροντων. Και εις την προτεραν οικειοτητα και δοξαν και εις αυτην των αγαθων την τρυφην “α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη” µετα πλειονος της παρρησιας αποκαθιστανται. επει του αληθινου και αρρευστου πλουτου εξεπεσον· και οταν τυχωσι του σκοπου. ελεεινοτεροι των µελλοντων. τη προτερα και αυθις αγυρτια εαυτους εκδιδοασιν. προς ραθυµιαν δε και ανεσεις εαυτους επιδωσουσιν. τοτε προς ολιγον. και τας του σωµατος ηδονας υπερ τα αιωνια αγαθα και υπερ αυτον τον Θεον αυτων προτιµησαντες. ουτω και ουτοι εν ταις των πλουσιων και πενητων θυραις αγυρτικως περιτρεχουσιν. ιν᾿ οστουν που (186) η δερµατος παλαιου µερος απορριφεν λαβωσιν. οτι την αιωνιοιν ζωην εκουσιως απωσαντο. ως αναξιοι και νοθοι υιοι.

η το απειρον της αυτου ηδεσθησαν αγαθοτητος. Μελη και µορια α εγκαλυπτεσθαι χρεων. µη αποσκιρτωντες η προς ταυτην αχθοµενοι. Μετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου ταυτα εισι πνευµατικως θεωρουµενα· και ινα κατωθεν την αρχην ταυτης ποιησωµαι. η εκ της χυσεως των δακρυων εγγινοµενη ηδυτης. εν τω οικω τω πατρικω εστολισµενοι λαµπρως αει διαµενουσι. Αλλα γαρ ειπωµεν προτερον τι το µετρον της πνευµατικης ηλικιας και το υψος του πληρωµατος του Χριστου και ουτως περι των υπαρχοντων τω Πατρι και οπως διδωσι ταυτα εις τας χειρας των πιστευοντων αυτω διελθωµεν. λεγοντες· “Παιδειαν Κυριου υποισω. Οταν δε καλως ανατραφωσι και παιδευθεντες εις µετρον ηλικιας τελειου ανδρος καταντησωσι. ποδες αυτης η πιστις και η αγια ταπεινωσις εστι. εµωρανθησαν”. Ουχ ουτως δε παντες οι φοβουµενοι τον Κυριον· αλλ᾿ οσοι τας του ιδιου πατρος και δεσποτου παιδειας ως ευγνωµονες δουλοι και ως υιοι γνησιοι µετα χαρας υπενεγκωσι. αλλ᾿ εµαταιωθησαν εν τοις διαλογισµοις αυτων και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια· φασκοντες γαρ ειναι σοφοι. παιδεια και διηνεκει µετανοια. η γυµνοτης. η ηγαπησαν. ως εφηµεν. κνηµαι και γονατα και µηροι.Εφανερωσε γαρ αυτοις ο Θεος τον της χαριτος αυτου πλουτον. η ακτηµοσυνη. η αδιαλειπτος ευχη κατα νουν. καθα και ο θειος Παυλος ανεκραγεν· “Οι δε ουχ ως Θεον εδοξασαν”. βασις στερρα και ακραδαντος. και αλλως· “Ουκ αξια τα παροντα παθηµατα προς την (187) αποκαλυπτοµενην ηµιν δοξαν εισι”. και ουτως εµµεινωσι τη καθηµερινη. “η αυτω ευχαριστησαν. τηνικαυτα και ο παναγαθος πατηρ παντα τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. εις το ειναι αυτους αναπολογητους· και της επουρανιου δωρεας γευσασθαι αυτους κατηξιωσε και Πνευµατος Αγιου µετοχους πεποιηκε. η χαρα της καρδιας και η αφατος ταυτης . η υπακοη και η ευπροθυµος δουλεια. η ξενιτεια. Σκελη και αστραγαλοι. συνεστιοι τω εαυτων πατρι γινοµενοι και την δοξαν καθορωντες αυτου και τον πλουτον ον κληρονοµειν µελλουσιν. οτι ηµαρτον αυτω “. τω προειρηµενω τροπω παιδαγωγουµενοι. η δια Χριστον υποταγη µετα γνωσεως. Προσεχε ουν τη δυναµει των ρηθησοµενων σοι συνετως.

διεγειρων προς ανδρειαν και αµυναν των βουλοµενων αγαθων ανδρων η πονηρων την εφ᾿ εκατερα τουτων επι τοις πραγµασιν ενστασιν. φησιν. ητις συµµετοχους ηµας και συγκοινωνους Θεου απεργαζεται. Επει δε κρεισσων ασυγκριτως των ορωµενων απαντων ο ταυτα κατασκευασας Θεος. τοις εκεινων εξυπηρετων βουληµασι και θεληµασι συνεργων. η ανεξικακια. εν ω το λογιστικον ως καρδιαν µεσον νοησεις. η συµπαθεια και η ευλαβεια συνεχουσι και συνδουσι. Κοιλια και στοµαχος και η των ενδοσθιων κατασκευη το χωρητικον υπαρχει και νοερον της ψυχης εργαστηριον. ως ειποµεν.παρακλησις. καθως ο θειος ∆υιδ αναγραφεται ουτω λεγων· “Πυρωσον τους νεφρους µου και την καρδιαν µου”. η απλοτης. Νεφροι και οσφυς. Ορµης γαρ αυτων εµπαθους ολως προς τα εξω µη γινοµενης. η προς τας ευχας και τας συναξεις στασις και καρτερια και η εκειθεν εγγινοµενη πυρωσις του επιθυµητικου προς θεωριαν και συνουσιαν Θεου. το µεν λογιστικον διακρινει και διαιρει το χειρον απο του κρειττονος και δεικνυει τω επιθυµητικω οις δει σχετικως προσκεισθαι και α δει αγαπαν και α χρεων αποστρεφεσθαι και µισειν· το δε θυµικον µεσον τουτων ωσπερ τις υπηρετης ευγνωµων παρεστι. αντι παντων και προ παντων εικοτως ο λογω τετιµηµενος και αθολωτος. (189) και ασυγχυτον εκ των εµπαθων προληψεων κεκτηµενος τον νουν. ως τεκνα υπακοης”. νηφοντες τελειως. την του παναγιου Πνευµατος φησι δωρεαν. αλλ᾿ ουδε µνησικακειν συγχωρουσιν η φθονειν η ζηλουν η οργιζεσθαι η ορασθαι ταυτα ποτε υπο των ανθρωπων. και εν τω λογιστικω. ελπισατε επι την φεροµενην υµιν χαριν εν αποκαλυψει Ιησου Χριστου. το επιθυµητικον τε και θυµικον· α και δικην πλευρων. κεκαλυµµενα διατηρουνται· ενδοθεν δε αυτα καθ᾿ εαυτα οντα και ασφαλως υφ᾿ ων ειρηκαµεν φυλαττοµενα. Και ο Παυλος φησι· (188) “Στητε ουν περιζωσαµενοι τας οσφυς υµων εν αληθεια”. τον των απαντων ποιητην και δεσποτην προτιµησει και . η πραοτης. ψυων τε και νευρων και πιµελης. Χαριν. περιεπουσι τε και συγκαλυπτουσι και προς τα ορωµενα ουκ εωσιν αποβλεπειν η τινος επιθυµειν των εν αυτοις. Και των αποστολων ο κορυφαιοτατος Πετρος “∆ιο. αναζωσαµενοι τας οσφυς της διανοιας υµων.

Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. κτησασθε σπλαγχνα οικτιρµων”. βραχιονας. τηνικαυτα και ολον το θυµικον τω λογιστικω τε και επιθυµητικω συγκραθεν. εν η οι µαστοι της φιλανθρωπιας το γαλα της ελεηµοσυνης ορφανοις και χηραις και πασιν αλλοις αφθονως προχεουσι κατα τον λεγοντα αγιον· “Αδελφοι. επιστραφωσιν αι δυναµεις αυται προς τα ενταυθα. οιονει πως υποδεικνυων αυτω και λεγων· “Ακουσον µου και ιδε· αψαι φρικτως. Και στηθος µεν επι τουτω νοησεις την ευσπλαγχνιαν. υµιν εασω ζητειν. περι ποσεως. Ου γαρ επιγινωσκεται ολως η τριττη τοτε τουτων διαιρεσις. γευσαι της ακηρατου γλυκυτητος. τηνικαυτα η τουτων θελησις και διαιρεσις και η προς τα εναντια των θειων θεληµατων αποστροφη αδιαιρετως δεικνυται· εν γαρ µονοις τουτοις η του θυµικου κινησις γινεται. περι τροφης.αγαπησει και προς µονον εκεινον ολον αυτου το επιθυµητικον ανενεγκη. περι πεινης και διψης ειπειν· αλλ᾿ ινα µη µακρον αποτεινω τον λογον και εκφορα τα ανεκφορα ποιησω των λογων τοις θηρευταις. Νωτον δε. Στηθος τοιγαρουν και νωτον. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. Επει ουν µεχρι γαστρος και στοµαχου το σωµα της κατα Χριστον διεπλασαµεν ηλικιας. αλλ᾿ εισιν εκ παντος εν. χειρας (190) ηδη και τραχηλον τουτω τω σωµατι της πνευµατικης ηλικιας συµπλαττοµεν. Ειχοµεν ετι και ετερα τουτων πλειονα περι στοµαχου και ηπατος. Οθεν το γαλα τουτο τοις µαστοις χορηγειται και οπως εργαζεται. του πνευµατικου οσφρανθητι µυρου και γνωθι ως ουδεις τουτου εστιν ωραιοτερος η τερπνοτερος η ηδυτερος η το συνολον δυνατωτερος η ενδοξοτερος. ωµους. τοις ειθισµενοις πλουτειν εξ αλλοτριων χρηµατων. χρεων και µεχρι της κεφαλης ανελθειν εως ου αρτιον και σωον αυτο πνευµατικως εκπληρωσωµεν. εν τα τρια εν τη θεωρια της τριαδικης εναδος και εν αυτη τη τερπνοτητι του εαυτων γινονται δεσποτου. Τοιγαρουν και οταν δια παντων τουτων η επιθυµια πληρωθη του ανθρωπου. κατελιποµεν ταυτα τη σιωπη κεκαλυπτοµενα τοις δια της πρακτικης γνωσεως εκζητειν βουλοµενοις. Οπηνικα τοτε τουτων διαιρεσις. Οπηνικα ουν εκ µονου του ενος και αγαθου τη απλοτητι. επι τη των πονηρων και αγαθων πραγµατων διακρισει και διαιρεσει. το . ου µην αλλα γαρ ουδε ζωωσαι η αφθαρτωσαι η απαθανατισαι σε δυναµενος”.

ελαιον και οινον επιχεων αυτοις. Ιδου ουν ολον το σωµα απηρτισαµεν. Χειρας δε φηµι το προς πασαν υπακοην και εργασιαν των εντολων του Θεου ενεργητικον τε και προθυµον. Αλλ᾿ ισως παντα ειπειν ηµας ελογισασθε και µηδεν µηδαµως υστερηκεναι. δεδωκα εις µαστιγας και τας σιαγονας µου εις ραπισµον”. Θεου βοηθεια και χαριτι. οτι κακεινος ανακλινει αυτον εν τη βασιλεια των ουρανων. Απερ. δι᾿ ων τους µεν ολιγοψυχους παραµυθειται. τους συντετριµµενους καταδεσµει. ο επι των Χερουβιµ εποχουµενος. το υποµονητικον τε και καρτερικον εν τοις πειρασµοις και ταις θλιψεσι. ως οιµαι. Εχει δε προς ταυταις και πνευµατικας χειρας η ηλικια αυτη. Και ο Κυριος δια του προφητου· “ Τω νωτον µου. δι᾿ ων αι χειρες και µεθ᾿ ων ενεργειν δυνανται.τα αλλοτρια βαρη εφ᾿ εαυτον ευπροθυµως αιρειν και τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν εαυτω περιφερειν. και περιζωσαµενος κατα την αφευδη επαγγελιαν αυτου διακονησει αυτω. και παλιν η κεφαλη διχα . µεθ᾿ ων και αλλα πολλα λογω και εργω προς τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ποιει και αυτου του κρασπεδου απτεται του δεσποτικου και αρτον προσφερει τω Κυριω αυτου και το ποτηριον διδωσιν εις τας χειρας αυτου. Τραχηλος δε του σωµατος τουτου η αδιστακτος εστιν ελπις. Ωµους δε και βραχιονας. της δε κεφαλης εστερηµενον. ως αρκουντων δηθεν και των ειρηµενων εις ολοκληριαν αρετης και σωτηριαν ψυχης. Ουκ εστι δε τουτο. Ωσπερ γαρ το σωµα. ατινα διχα υποµονης και καρτεριας πολλης ουδεις ουδαµως κτησασθαι δυναται. Λειπεται τοιγαρουν τουτω µονη η κεφαλη. Και ουτω τρεφει (191) τον τρεφοντα νευµατι και πασαν πνοην. φησι. και αυθις· “Του λοιπου κοπους µοι µηδεις παρεχετω· εγω γαρ τα στιγµατα του Κυριου Ιησου εν τω σωµατι µου βασταζω”. νεκρον εστιν εις απαν και ανενεργητον. εχον παντα τα µελη. τροφην ην ειπεν εκεινος επιθυµειν και εφιεσθαι· και µακαριος ο ειδως ταυτα και εχων και προσφερων τω δεσποτη αυτου. ει και µη απαντησει καιρος του παθειν. τους δε καταπιπτοντας ανιστα. αλλα χρη ελπιζειν αει και προς ταυτα καθ᾿ ωραν παρασκευαζεσθαι. ανδρος. ουκ εστιν. τελειου παντα τα µελη ολοκληρα εχον. καθως φησιν ο Αποστολος· “Υµεις οι δυνατοι τα βαρη των αδυνατων βασταζετε”.

ει και διηρηµενως εις υποδειγµα και γνωσιν τρανοτερον διηγησαµεθα. αλλ᾿ ανευ της κεφαλης και της εις αλληλα φυσικης συναφειας συστηναι ταυτα και κραταιωθηναι αδυνατον. και εαν εχω πασαν την γνωσιν και ειδω τα µυστηρια παντα και εαν ψωµισω παντα τα υπαρχοντα µοι και . το αυτο µοι µετα το επιτεθηναι τω πνευµατικω σωµατι την κεφαλην κατανοησον και οψει γινοµενον. ινα µη ατελες το της ηλικιας Χριστου µετρον εασωµεν. µη εχουσα οθεν εις πνοην η αναπνοην του ζωοποιουντος και κινουντος το σωµα και τα µελη Πνευµατος δεξασθαι και τροφης ολως αφθαρτου µεταλαβειν. Τα µεν γαρ ειρηµενα. Και ινα σοι σαφεστερον τουτο ποιησωµαι. αλλ᾿ εκ του Αγιου εκεινου Πνευµατος διδαχθεντες. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”. και αυθις· “Εαν εχω πασαν την πιστιν. ∆ια δη τουτο. ειτ᾿ ουν το σωµα δια του στοµατος και η κεφαλη παλιν δια της αναπεµποµενης υγροτητος απο του σωµατος. απαγε. Εχεις τοιγαρουν πιστιν και ταπεινωσιν τας βασεις των αρετων και επι ταυταις τας αρετας πασας. επαναληψιν ποιουµενου µου των ειρηµενων ακριβως ακουε. κεχωρισµενη δε τουτου τυγχανουσα τας εαυτης ενεργειας δεικνυειν ου δυναται. οπερ εστιν η ελπις· ητις του µεν λοιπου υπερανεστηκε σωµατος. ελπις. Καθαπερ γαρ σωµα παιδιου µικρου εστερηµενον της εαυτου κεφαλης ουκ ενδεχεται αυξηθηναι ποτε.του λοιπου ολου σωµατος αυτη µεν καθ᾿ εαυτην κεφαλη εστι. αυτη δε µονη καθ᾿ εαυτην µη συναφθεισα τη κεφαλη συννενεκρωται τοις λοιποις του σωµατος µελεσιν. πιστις. ουκ αφ᾿ εαυτων τουτο νοησαντες η συσκευασαντες. εποικοδοµηθεισας. ει και πολλοι επι τη τουτων εργασια και µερικη κτησει ως το παν κατορθωσαντες αφρονως διακεινται και νεκροι οντες ουκ επαισθανονται ου απεστερηνται αγαθου. ουτω τρεφεται και αυξεται ολος ο ανθρωπος. ουτω µοι νοει και εις το υφ᾿ ηµων δια της συνεργειας του Αγιου Πνευµατος κατασκευασθεν πνευµατικον σωµα γινεσθαι και οτι απερ ειποµεν παντα διχα κεφαλης εωλα εισι και ανωφελη. ου ειχεν ο ειπων· “Μενει δε τα τρια ταυτα. ωστε ορη µεθιστανειν. αλλ᾿ αµφοτερα ηνωµενα οντα και την εξ αλληλων (192) τροφην δεχοµενα. ας εφθην ειπων. δι᾿ ας ολον δηλονοτι κατεσκευασθη το σωµα και µεχρι τραχηλου απετελεσθη. ωσπερ κεφαλην τω οντι την αγιαν αγαπην επιτιθεµεν επ᾿ αυτη.

πως αγαπαν αυτον δυναται. µεταλαβων της ηµετερας γεωδους σαρκος. εξ ολης . Ταυτην ουν την αγαπην ουδεις ανθρωπων ιδειν η λαβειν η συναφθηναι ηδυνηθη. στερραν ετηρησε και ακραδαντον και επι ταυτη τη πιστει τας ειρηµενας απασας πραξεις επωκοδοµησεν εν σπουδη· ο δε γε µη θεασαµενος. φηµι. παντα τα προειρηµενα επιτελει· επιτελουσα δε (193) τρεφει και θεραπευει και αυξανειν ποιει δια των τοιουτων την κεφαλην. ωσπερ οστουν προς οστουν και αρµονια προς αρµονιαν. και παλιν· “Ιδετε ποταπην αγαπην δεδωκεν ηµιν ο Πατηρ. Αγαπην ενταυθα το του Θεου Αγιον καλει Πνευµα. αγαπην δε µη εχω. ηγουν η µετουσια και µεθεξις της θεοτητος αυτου. αυτην. ινα µεταδω της αυτου θεοτητος ουσιωδως ηµιν και πνευµατικους ηµας εργασαµενος και αφθαρτους αποτελεσας εις ουρανους ανενεγκη. Περι ταυτης και ο Ιωαννης φησιν ο θεολογος· “Η τελεια αγαπη εξω βαλλει τον φοβον”. ινα τεκνα Θεου κληθωµεν”. ως ειποµεν. υπο της αγιας αγαπης συντιθεµενα και συναρµολογουµενα και συνδουµενα. την αγαπην· αυτη δε θεραπευοµενη και αυξανουσα. ος δια τουτο κατηλθεν επι της γης και γεγονεν ανθρωπος. εν τοις νηπιοις ετι λεγω. Και ουτως αυξανουσι κατα µικρον ολα τα µελη του πνευµατικου σωµατος. ουδεν ωφελουµαι”. πλειονα κατα αναλογιαν παρεχει τω λοιπω των αρετων σωµατι την ισχυν και τοις εµπροσθεν προσεπεκτεινεσθαι παρασκευαζει θερµοτερον. φησιν. ον εωρακε. δι᾿ ου και την υιοθεσιαν απολαµβανοµεν. Ον γαρ ουκ ιδη τις. τον Θεον ον ουχ εωρακε πως δυναται αγαπαν. ει µη την εις Χριστον πιστιν. Η δε αγαπη αυτη. µητε της γλυκυτητος αυτης µετασχων. ουδε αγαπησαι ταυτην αξιως δυναται. και οτι· “Ο φοβουµενος ου τετελειωται εν τη αγαπη”. µητε συναφθεις (194) αυτη. “Ο γαρ µη αγαπων τον αδελφον αυτου. Η γαρ πιστις δια της ελπιδος µεσιτευουσης υπο της αγιας αγαπης αορατως και ανεπαισθητως. δι᾿ ης ενουµεθα τω Θεω. ειτ᾿ ουν η κεφαλη [παντων] των αρετων εστιν ο Χριστος και Θεος. Αυτη εστιν η αγαπη ην λεγει ο θειος Αποστολος οτι εκκεχυται πλουσιως εν ταις καρδιαις ηµων. προθυµουµενη και διδασκοµενη και ικανουµενη.” Παλιν δε ει µη εξ ολης ψυχης.εαν ταις γλωσσαις των ανθρωπων λαλω και των αγγελων και εαν παραδω το σωµα µου ινα καυθησωµαι.

της αυτου εµφανειας εν αποκαλυψει Πνευµατος Αγιου µυστικως ουκ αξιουται ουδε την κεφαλην εαυτου αυτον κεκτηται. και ο επιστηθιος µαθητης του Χριστου” “Αδελφοι. το του Κυριου ιµατιον ο προ καταβολης κοσµου ενεδιδυσκετο. παρακαλω. κατηργηκα τα του νηπιου”. Οι γουν αξιωθεντες αυτω συναφθηναι και κεφαλην αυτον κτησασθαι. εαν φανερωθη. φησιν. ως νηπιος εφρονουν. και τοτε επιφερει· “και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. “Ο αγαπων µε γαρ. ως νηπιος ελογιζοµην· οτε δε γεγονα ανηρ. την ζωην των απαντων εστερηµενον. εις Χριστον εβαπτισθητε. προσεχε τω λογω. ιδειν ου καταξιουται αυτον.καρδιας. Και ου τουτο µονον. Αδυνατον γαρ παντα ειπειν. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. ζη δε εν εµοι ο Χριστος”. Εξ ων δεικνυται φανερως οτι. Και τι τα πολλα θελω λεγειν. κατα τας φυσικας εννοιας και κατα την προσουσαν ηµιν φιλικην αγαπησιν και διαθεσιν. παντα υποµενω· και λοιδορουµενος ευλογω και . αλλα σωµα εστι νεκρον εν τοις πνευµατικοις εργοις. οµοιοι τω Υιω του Θεου. υπερ κεφαλης αυτων λαµποντα. ως νηπιος ελαλουν. Ολος αυτος εκεινος ο του Θεου Λογος µετα Πατρος και Πνευµατος οικει εν αυτοις· γινεται ουν εκαστος των τοιουτων ναος εν αισθησει και γνωσει Θεου και τηνικαυτα µετα παρρησιας λεγων βοα· “Ζω µεν ουκετι εγω. εφανερωθη” τοις εν τω κοσµω δηλονοτι (195) “τι εσοµεθα· οιδαµεν δε” εκ του Πνευµατος ου δεδωκεν ηµιν “οτι. γινονται και ουτοι θεσει θεοι. ∆ια τουτο παντα στεγω. Χριστον ενεδυσασθε”. εαν µη προτερον εξ ολης αυτου της ψυχης αγαπηση τις τον Θεον και την προς αυτον αγαπην εν τη απαρνησει εαυτου και του κοσµου παντος επιδειξηται. και αυθις· “Οτε ηµην νηπιος. φησιν. Προς τουτοις διδωσιν αυτοις καινους οφθαλµους και καινην ακοην. νυν τεκνα εσµεν· αλλ᾿ ουπω. αλλα χαριζεται αυτοις και τον νουν του Χριστου. δηλονοτι το Αγιον Πνευµα ο και αλλοιοι θεοπρεπως ολους αυτους ξενην τινα και αρρητον και θειαν αλλοιωσιν περι ης φησιν ο ∆αυιδ· “Αυτη η αλλοιωσις της δεξιας του Υψιστου”. ειπεν. Ω του θαυµατος! Ενδυει γαρ αυτους ο Πατηρ την πρωτην στολην. Χριστον. “Οσοι γαρ. µυστηρια αυτοις αποκαλυπτοντα α ουκ εξον γλωσση φθεγξασθαι ανθρωπινη. αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου”. αγαπησει αυτον προτερον.

ουτω και ηµεις υπερ εκεινου και των αυτου εντολων. κατα το ηµιν εφικτον λεγω. ινα ωσπερ εκεινος απαντα µεν τον νοµον ετελεσεν. “ινα µη ωµεν πεποιθοτες εφ᾿ εαυτοις. Αλλ᾿ ουδε της τοιαυτης χαριτος και δωρεας ετυχε τις. ως εργω τουτο ηδη παθοντες και υποµειναντες. Αυτη τοιγαρουν η τελεια των πνευµατικων ανδρων ατελεστος ηλικια· τελεια µεν. Ετι δε και υπερ παντων οφειλοµεν των δι᾿ ηντινα αιτιαν λυπουντων η λοιδορουντων ηµας και υπερ των εχθρωδως προς ηµας εκ πονηρας προθεσεως διακειµενων αει. ει µη προτερον εαυτον απηρνησατο. αλλα τη προαιρεσει. Ταυτα ουδεις ποτε ανθρωπων εννοησαι αφ᾿ εαυτου η ειπειν η ακοη παραδεξασθαι. πληρωµα δε ταυτης ο υπερ Χριστου και των εντολων αυτου θανατος. αλλ᾿ επι τω Θεω τω εγειροντι τους νεκρους”. σταυρον και θανατον υποµεινας. και παλιν· “∆ιωκω ει και καταλαβω. Ει δε µη ταυτην αναφαιρετον ειληφε. ατελεστος δε. γινωσκετω δε τουτο. καθως ενετειλατο ο Σωτηρ και ηµεις λεπτοτερον εδηλωσαµεν. Ει γαρ και µη συναντησει τουτο ηµιν το βιαιω θανατω τον βιον υπεξελθειν. αλλα τη προθεσει. Ουχ ως τη πειρα τουτο πολλακις παθων. αλλα και υπερ των πιστων απαντων και απιστων προσευχεσθαι. τω Κυριω δηλονοτι εν ολη καρδια ευπροθυµως δουλευσας και αγαπησας αυτον. φησι. την αµαρτιαν ταυτην· ου γαρ οιδασι τι ποιουσιν”. εφ᾿ ω και κατεληφθην”.παρακαλω βλασφηµουµενος και ανεχοµαι διωκοµενος. υπερ παντος δε του κοσµου παρεδωκεν εαυτον. ει µη η αγαπη του Θεου προτερον εξεχυθη πλουσιως εν τη καρδια αυτου και ενοικον εσχε δι᾿ αυτης τον ειποντα· “Ου δυνασθε χωρις εµου ποιειν ουδεν”. µηδεις εαυτον απατατω. καθ᾿ ηµεραν αποθνησκω”. λογισθησεται ηµιν υπο του φιλανθρωπου Θεου ηµων και αγωνοθετου κατα τον λεγοντα αγιον· “Νη την υµετεραν αγαπην. φησιν. πατερ. µη οτι γε εργω αυτα διαπραξασθαι ηδυνηθη. ως ουδε της µετα Θεου ενωσεως της εν νοερα αισθησει και γνωσει και . η δυναµις του Χριστου”. ευχοµενος και υπερ των σταυρωσαντων αυτον και λεγων” “Αφες αυτοις. αλλα µην και υπερ της σωτηριας των αδελφων (196) ηµων το αποκριµα του θανατου εν εαυτοις οφειλοµεν περιφερειν. “ινα επισκηνωση εν εµοι. ως αν οι της πλανης απαλλαγωσι και τη αληθινη πιστει προσελθωσι. οτι η τελειοτης αυτης εν τω Θεω αποκεκρυµµενη εστι.

το αΐδιον.θεωρια γινοµενης κατηξιωθη η καταξιωθησεται πωποτε. ως εν τω της τρυφης παραδεισω κεκτηµενοι το της ζωης ξυλον εν µεσω. το αναλλοιωτον. ορωντες αυτον τοσουτον οσον ορωνται και αυτοι υπ᾿ αυτου. προσιτον δε εν αυτοις ανατελλον και γινοµενον τουτοις χαρα ανεκλαλητος. ως ηκουσατε. ειρηνη παντα νουν υπερεχουσα. πατερ. ναι µην και αυτην την των αγγελων τροφην. µαλλον δε ειπειν µη δυναµενος. Πατερ. τον ουρανιον αρτον. και παλιν· “Την δοξαν ην δεδωκας µοι δεδωκα αυτοις. τοις αγαπωσιν αυτον και διαγουσιν εν τη γη καθαπερ εν ουρανω. ουδε επι καρδιαν ακαθαρτον ανεβη ανθρωπου. Εξ ου πηγαζει το φως το απροσιτον µεν τοις αµαρτωλοις απασι. Και ινα συνελων ειπω. ως αρραβωνας απ᾿ εντευθεν ηδη τοις πιστοις ο αψευδης και πιστος διδωσι. καθως συ. Χειρας δε το ασφαλες και πεπληροφορηµενον νοησεις· υπαρχοντα δε αυτου ταυτα εισιν· το αθανατον. ων οφθαλµος τεθολωµενος τοις παθεσι το καλλος ουκ ειδεν. καθως φησιν αυτος ο Λογος και Υιος του Πατρος· “∆οξασον µε συ. ινα εν ωσι. τη δοξη η ειχον προ του τον κοσµον ειναι παρα σοι”. και ουσιν εν τω θανατω ως ηδη τη αθανασια τετιµηµενοι. Και ουτω ταυτα διδωσιν. Οπηνικα δε ουτως εξουσι τελειωθεντες καλως. και εν τω σκοτει περιπατουσιν ως εν ηµερα και εν αδυτω φωτι· εν δε τω βορβορωδει τουτω σωµατι αναπνεουσιν. τρυφη και απολαυσις και ευφροσυνη εν ακορεστω κορω νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας. το αµηχανον καλλος της δοξης ης ειχεν ο Υιος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω Θεω και Πατρι. ουδε ους βεβυσµενον τη αγνωσια ηκουσεν. εν εµοι καγω εν αυτοις”. Μενει γαρ γνωστως ο Θεος εν αυτοις και αυτοι γνωστως εν τω Θεω µενουσιν αχωριστως και αδιαστατως. το ατρεπτον. τας απαρχας των αγαθων εκεινων απαντων. Ταυτα ουν εισιν α προϋπεσχοµην υµιν ειπειν υπαρχοντα (198) ειναι του Πατρος. τηνικαυτα και ο Πατηρ αυτων ο ουρανιος τα υπαρχοντα αυτω διδωσιν εις τας χειρας αυτων. Οι γαρ χρηµατισαντες ανδρες τελειοι εν τη µεθεξει της του Θεου χαριτος (197) και την πνευµατικην ηλικιαν εν τω ρηθεντι µετρω τελειαν κτησαµενοι ολοι γινονται µετα του Θεου. ουτω πως καγω εκπληττοµενος. το αφθαρτον. α ο Θεος ητοιµασε τοις αγαπωσιν αυτον. εξ ων .

αλλα προς τας αρχας. ου µονον δε. Οπερ ουκ αδυνατον µονον εστιν. Οµως µεντοι επειδη “ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. Και εικοτως· ουκ οιδε γαρ οτι οι εν πολεµω πληττοµενοι και καταβαλλοµενοι εξεγειρονται παλιν και εµπειροτεροι γινονται και κραταιοτερον τοις εχθροις αντιµαχονται. Ει γαρ δειλον ανδρα µη εξιεναι εις πολεµον τω Μωϋση ο Θεος διεταξατο. απαθεις και τω οντι αγγελους εργαζεται. υπαρχει δε και ο πολεµος ουτος αορατος. Ο ουν προ του συναφθηναι αυτη και συγκραθηναι ολοτελως απαθη εαυτον ονοµαζων. ποσω γε ( 199) µαλλον νηπιω ετι και µηδε αφ᾿ εαυτου περιπατειν η ζωννυσθαι δυναµενω αρµοσει την ανδρωαν ηλικιαν εκδεξασθαι και µη προ τουτου τοις αδυνατοις επιχειρειν. προς τας εξουσιας. αλλα και εαυτον συνεξισουντι και παρενειροντι τοις ανδρασι και πολεµισταις και προς πολεµον απιεναι συν αυτοις επιχειρουντι. αλλα και πολλου γελωτος αξιον· υπ᾿ αυτων γαρ ων επιφερεται οπλων συµποδισθησεται παντως και καταβληθησεται και συντριβησεται και ουδε αναστησαι ισως δυνησεται. ενθα πελουσα η αγια αγαπη.πασαι αι αϋλοι δυναµεις των ουρανων τρεφοµεναι ακηρατως ζωουνται· οι και στρεφοµενοι εν µεσω του κοσµου και των εν τω κοσµω πραγµατων βοωσιν εν αληθεια µετα του Παυλου· “Ηµων δε το πολιτευµα εν ουρανοις υπαρχει”. εν αωρω τη ηλικια τα των ανδρων οπλα αιροντι και ετερους περι πολεµου διδασκειν επαγγελλοµενω. συγγινοµενη τοις εαυτης ερασταις και πλουσιως αυτους περιλαµπουσα. ουδε τα οπλα ηµων σαρκικα και ορωµενα. η παλιν τα υπ᾿ εκεινων πραττοµενα απιστων. δια τουτο παντες οι δοκουντες ειναι τι εαυτους επιδεικνυνται τοις ανθρωποις τολµηρους περι ταυτα και ανδρειους και περι την εξηγησιν της τοιαυτης παλης και της αντιπαραταξεως λιαν εµπειρους. η διδασκων ετερους. νηπιω εοικεν απαλω. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. αορατως προς αορατους εχθρους γινοµενος. Οθεν και ως µονοµαχοι τινες και νικηται των . αλλα πνευµατικα και νοουµενα. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. αλλα µην και αυτης της ηττης και νικης των πονηρων σοφους και επιστηµονας και διδακτικους. η τα των απαθων εργα πραττειν επιχειρων.

Ει γαρ εβλεποντο τοις πασιν οιοι εισιν οι την µορφωσιν της ευσεβειας µονην οια δη σκηνην περικειµενοι. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. τη επιφορα των πειρασµων και τη καταιγιδι των λογισµων ωθουµενοι. . ουδε παρα των ανθρωπων καταλαµβανονται οτι γυµνοι τυγχανουσι των του Πνευµατος οπλων. Επειδη γαρ ου βλεπονται κατα ψυχην τοις πλησιον οποιοι ποτ᾿ αν εισιν. τινι· και µαλιστα οι προυχειν δοκουντες των αλλων εν γνωσει και λογω και τον βασιλικον οιοµενοι χαρακτηρα εν εαυτοις επιφερεσθαι. ουδε οτι ασθενεις ετι και νηπιοι εισι. µηδε τας βασεις ισως της πιστεως και ελπιδος (200) επι την πετραν ερεισαντες. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. και ελεγχοµενοι και υπο του οικειου συνειδοτος κατακρινοµενοι ως απρακτοι και του τοιουτου πολεµου απειροι. ως οιµαι. Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντως αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. µηδε την οικοδοµην των αρετων επι τον θεµελιον Χριστον ανυψωσαντες. ουδε στηναι εις προσωπον ολως ανθρωπου ηδυνηθησαν αν. οι και ως σοφοι και ευλαβεις και σωφρονες παρα των πολλων τιµωµενοι και σεβοµενοι ουδεν ηττον κατα τας αφανεις κινησεις της ψυχης των την κακιαν πολυτελων διαφερουσιν. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. ου δυνανται συγκαταθεσθαι και την εαυτων ασθενειαν και απειριαν καθοµολογησαι υπο φιλοδοξιας και ανθρωπαρεσκειας κατακρατουµενοι· λιαν γαρ της δοξης εκπεσειν των ανθρωπων φοβουνται. κρυπτουσιν εαυτους τω κωδιω της υποκρισεως και τη δορα του προβατου· και τουτο τοις πασι δια της χρηστολογιας φαινεσθαι βουλονται οπερ οι την κατα Χριστον ηλικιαν δια πονων κτησαµενοι αυτοι. ουδε οφθηναι.εχθρων δια της κενολογιας και απατης των συλλογισµων τοις πασι γνωριζεσθαι σπευδουσιν· οι. ∆ια δη τουτο αµφιβολοι ετι και αδοκιµοι οντες. συµποδιζονται και σκελιζοµενοι ελεεινως καταπιπτουσιν.

µεγας εν τω µικρω τουτω κοσµω . µη οτι γε αµαρτιας. αλλ᾿ ειδοτες οτι εκαστος ηµων δευτερος κοσµος υπο Θεου. ουρανω. Εν γαρ τη κτισει ο τεχνιτης Θεου Λογος ως εν πινακι προεζωγραφησε τα υστερον µελλοντα εις σωτηριαν ηµων και αναπλασιν γινεσθαι. ουχ υφ᾿ ηµων επινοηθεισα. κυκλω δε ταυτης τον πολλακις γινοµενον κυκλον περι αυτην· και σκοπησας ταυτα καλως. και αβλαβεις και ελευθερους εκ παντων εχθρων αποκαθιστα· ου µονον δε. εν οιοις εστε και οσον της εκεινων ανδρειας οµου και αξιας και δυναµεως παντες απολειποµεθα. η δε καρδια αυτων τω δισκω εοικε της σεληνης.Αλλ᾿ αγε δη και την δοξαν των οντων αγιων και απαθων ανδρων οι βουλοµενοι διδαχθηναι θελησατε. αλλα και απροσιτους αυτους τοις υπεναντιοις εργαζεται. σκεπει παντοθεν και περιφρουρει και ατρωτους απο πασης εννοιας πονηρας. Ειδετε δοξαν οι ταυτην οντως ποθουντες. Των αγιων εοικασιν εκαστος. Τοιγαρουν εννοησον µοι τον ουρανον οιος υπαρχει εν αιθρια και ανεφελω νυκτι και βλεπε µοι εν αυτω τον της σεληνης δισκον ολον πεπληρωµενον το ειλικρινες και καθαρωτατον φως. Η δε αγια αγαπη το παντουργον υπαρχει και παντοδυναµον φως. µη γενοιτο. ωσπερ κυκλοειδης στεφανος και ως σκηνη µεσον αυτους περιφερουσα και περιεπουσα. οι ταυτης εφιεµενοι δηλαδη και ταυτην επικτησασθαι επιποθουντες θερµως· εικονα γαρ υµιν φρασω παριστωσαν αυτων την των οπλων περιβολην και την εκεινων λαµπροτητα και γνωσεσθε. διατηρει. ινα τον τυπον εν τοις αισθητοις φαινοµενον βλεποντες µη απιστησωµεν οτι και εν τοις καθ᾿ ηµας πνευµατικως τελειται και περαιουται η οντως αληθεια. αλλ᾿ υπο του Θεου προϋποστασα και γενοµενη. αλλ᾿ ολοφωτος αει δια σπουδης και αγαθοεργιας των αγιων συντηρουµενη. Συνηκατε της λεχθεισης εικονος το µεγεθος και οσον εκαστος ηµων της των αγιων δοξης και λαµπροτητος υστερει. (201) πολυ του ηλιακου τουτου φωτος και ασυγκριτως λαµπροτερον ητις απτοµενη των καρδιων αυτων και καθαπερ το της σεληνης φως. Η γαρ εικων αυτη τυπος των εν ηµιν τελουµενων εστιν. εκαστος εαυτον τοις αγιοις εκεινοις συγκρινων. Η δε αγια απαθεια. ετι εν σωµατι οντες. µεταβηθι τω νω και προς ο µελλω παλιν ειπειν.

αλλ᾿ εργοις αυτοις διηγουµενοι.”. τα του θεου δηλονοτι προσταγµατα και την δοξαν αυτου ου λογοις κενοις και µαταιοις. των δε εναντιων την µιµησιν φυγωµεν οση δυναµις. τουτο µονον εις υποµνησιν υµων λεξας. εµπρακτοι διδασκαλοι εν παντι και εν πασι γινοµενοι τοις αµελεστεροις των αδελφων και αναπολογητους αυτους εργαζοµενοι. παραγεται. προς το ανεσπερον φως ως υιοι φωτος επανερχεσθαι σπευσωµεν. ουτω και ηµεις µη θελησωµεν δια αµελειας εν τω σκοτει καθησθαι των ηδονων και παθων· το προσταγµα δε µαλλον του ειποντος· “Μετανοειτε· ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων” φυλασσοντες. (303) εν τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις και . αλλα το του ∆εσποτου αεναως εκπληροι προσταγµα.και ορωµενω. συµφηµι καγω. Καθαπερ γαρ εκεινος ουδεποτε παυεται του ανατελλειν και επιλαµπειν. Μη δη ουν εις ραθυµιαν εναγωµεν τους πλησιον εν τω λεγειν· “Πως αρα τουτο η πως εκεινο δυνατον παρα ανθρωπων κατορθωθηναι. Και ινα ταλλα παρησω οντα. ωσπερ απο νυκτος ηµεραν και απο (202) ηµερας παλιν νυκτα γινοµενην ορωµεν. µη χειρονες εν µηδενι φανηναι θελησωµεν των εις διδασκαλιαν ηµων γενοµενων αλογων η και αψυχων υπο του φιλανθρωπου Θεου. Ιστω πας ο ακουων οτι. και θεραποντα ηλιον. ουτω πιστευειν χρεων και πεπεισθαι οτι οι εν σκοτει της αµαρτιας υπαρχοντες και εν τουτω απο γεννησεως διατελουντες δυναµεθα δια πιστεως και της των εντολων εργασιας εις ηµεραν θειαν και φωτισµον πνευµατικον αναχθηναι. κακ τουτου οκνηροτερους ποιωµεν αυτους εις την εργασιαν των εντολων. ∆ει ουν ηµας εν τουτω τον υπηρετην ηµων µιµεισθαι. δια της καθηµερινης και αδιαλειπτου µετανοιας και των εξ αυτης και δι᾿ αυτης προχεοµενων δακρυων και πασης αλλης αγαθοεργιας εκκαθαιροµενοι. καθα ραθυµια παλιν και καταφρονησει και αµελεια τοις προτεροις κακοις περιπιπτοµεν και υπο την νυκτα της αµαρτιας γινοµεθα. καθα µοι και τις των θεολογων συµµαρτυρει. δια του υποδειγµατος τοις πλησιον ηµων χρηµατισοµεν. ει µη τινα αλλον. καταπαυσω τον λογον. Οτι µεν γαρ τα πολλα τοις πολλοις αδυνατα. αλλα τα µεν καλα ζηλωσωµεν απαντα. Ουτω γαρ και αυτοι παλιν ηµεις ηµερα αϋλος και γη καινη και καινοι ουρανοι. τον της δικαιοσυνης ηλιον λαµποντα εν εαυτοις εχοντες.

ωραιοτεραν τε ουσαν πασων των επι γης γυναικων και ενδοθεν υπαρχουσαν του κοιτωνος αυτης.καταφρονησαι του κοσµου και σκυβαλα τα εν αυτω παντα ηγησασθαι µη προαιρουµενοις. Τι δε εστιν ο κατανοουντες ορωσι. οια δη . οι την οικιαν της ψυχης κενην περιφεροντες του ενοικουντος εν τοις πιστοις και ουτω καθ᾿ εκαστην βοωντος· “Εν τω κοσµω θλιψιν εξετε· αλλα θαρσειτε. ποθου αρρητου πονον δριµυν και αφορητον εν αυτοις απεργαζεται. Παρησω γαρ. ο και ψηλαφωντες αΰλοις χερσιν ακατασχετω τω ερωτι. τοις οιησει µετα τουτων και τυφω αθλιως κεκρατηµενοις. προσθηκην ηδυτητος βλυζει και την επιθυµιαν αυτων εκκαιει σφοδροτερον· ει δε ποτε µη παλιν αυτοις τρανοτερον φαινοιτο. Αει γαρ. Ον οι πεπλουτηκοτες ορωσιν αορατως αυτου του Θεου το αφραστον καλλος· κρατουσιν ανεπαφως. την αµορφον µορφην και το ασχηµατιστον σχηµα εν αθεατω θεα και ασυνθετω καλλει αποικιλτως πεποικιλµενον. ως του ολου στερισκοµενοι διακεινται. Το απλουν της θεοτητος αυτο φως αυτο τοις νοεροις οφθαλµοις ορωσι πλουσιως. εθελουσιως τους εγκαλινδουµενους χοιρων δικην εις τα βορβορωδη των κακων της αµαρτιας πραγµατα. ει δε και κρυβηναι τελειως (204) καν προς µικρον εθελησειε. ου της θεωριας του καλλους και της γλυκυτητος ολως κορεσθηναι ουδεποτε δυνανται. τω εναντιω συνταττονται. Αλλα γαρ του τοιουτου ποθου εν παραδειγµατι την αναγκην και την φλογα κατανοησωµεν. ανεστιως εσθιουσιν εν πνευµατικω τω του νοος και της ψυχης αυτων στοµατι. Νοει µοι ερωµενην κορην πτωχω τινι. τον δε ταυτης ερωντα εξωθεν προσπελαζοντα. Εν εκεινοις γαρ τοις δια πιστεως και της εαυτων απαρνησεως τω Χριστω και Θεω πιστει και αγαπη και ταπεινωσει ακολουθησασι και αυτον συν Πατρι και Πνευµατι εν εαυτοις κτησαµενοις παντα δυνατα και ραδια γινονται κατα τον ειρηκοτα εν Πνευµατι· “Παντα ισχυω εν τω ενδυναµουντι µε Χριστω”. εγω νενικηκα τον κοσµον”. εκ βασιλικου µεν τυγχανουσαν γενους και βασιλικω κατεστεµµενην τω διαδηµατι. κατανοουσιν ακατανοητως το ανειδεον ειδος αυτου. τοις τη µαταια δοξη προσκειµενοις και πλουτου ορεγοµενοις και επαινοις και τιµαις ενηδοµενοις ταις εξ ανθρωπων. το καινοτερον. το γε νυν εχον.

ου χρηµατων ουτοι εφιενται. Ει τοινυν εκ µικρας και στενοτατης οπης η κορη. αφθαρτοις ουσι και αϊδιοις· οσω γαρ κρειττονα των προσκαιρων εισι τα αιωνια αγαθα. ουδε τη σκια των . κακεινος ταυτης δραξαµενος και το αµηχανον καλλος αυτης κατανοων κατασπαζεται αυτην. Οιµαι. τουτο εκεινης µεθ᾿ ορκων υπισχνουµενης αυτω. ποσω γε µαλλον εν τοις νοητοις αορατοις τουτο συµβησεται. ουχι θλιψιν αφορητον αυτω προξενησει και την του ποθου µαλλον εκκκαυσιν περισσοτεραν εκ τουτου τω τοιουτω σφοδρως απεργασεται. το αυτο δη µειζονως πασχουσι και οι εκ µεγεθους και καλλονης των ορωµενων κτισµατων την δυναµιν και την σοφιαν του γενεσιουργου αναθεωρουντες και εις αγαπην και πιστιν την προς αυτον και εις φοβον εκ τουτων αγνον κατα προκοπην αναγοµενοι. και ταυτην κατασπασηται και περιπλακη. ως συµβασιλευσαι και συναφθηναι αυτη προσδοκων. αλλ᾿ ουδε σωµατων ερωτος προσψαυσαι ολως κατα νουν συγκεχωρηνται· αλλα καθαπερ ο την εκ χρωµατων κατασκευασθεισαν αψυχον εικονα (205) της νυµφης νυµφιος ορων ταυτη προσκειται και ενατενιζει διηνεκως και βουλεται οραν αυτην. Ει δε εν ορωµενοις και αισθητοις σωµασιν οµου και πραγµασιν ουτω ταυτα συµβαινειν ειωθε. Οποτε γαρ αυτω εκεινω ουσιωδως τω Θεω ενωθωσι και της εκεινου θεας και µεθεξεως αξιωθωσιν.απερριµµενον δια πτωχειαν και ακραν ευτελειαν. αναφλεγων τον ποθον αυτου και την επιθυµιαν την προς αυτην. ουκετι τη εικονι των ποιηµατων. συµµαρτυρησετε µοι τω λογω του υποδειγµατος και υµεις. Ου δοξης γαρ. ειτα αιφνης εκ των εκεινου χειρων την αυτης η κορη χειρα αρπασασα συστειλη προς εαυτην και αποκρυψει τελειως. ου κατα την της εικονος µορφην ουσαν. επαν δε αυτην εκεινην την νυµφην παραγενοµενην θεασηται. αλλ᾿ ασυγκριτω και αφραστω καλλει αµωµητον το ειδος κεκτηµενην της ευπρεπειας. ου τρυφης. τοσουτον αναλογως και τον ερωτα εµποιουσι σφοδροτερον εν ταις των ερωντων ψυχαις· οθεν ουδε εα τουτους ο ποθος του Θεου επιθυµια η προσπαθεια εν τινι κρατηθηναι καν οπωσουν. φθειροµενοις ουσι και ταχεως παρερχοµενοις. ουκετι ολως ανεχεται προς την εικονα ταυτης εναπιδειν σχετικως. µονην χρυσω πεπυκασµενην την χειρα εξωθεν εκτεινασα. τω εραστη επιδωσει.

ω πρεπει πασα δοξα τιµη και προσκυνησις. Ναι µην επι πλειον συγκολλησει και τρανως συνενωσει και συγκραθηναι γνωστως αξιωσει ολον µε ολω εαυτω και υµιν. φιλανθρωπια Θεου και χαριτι. συν τω Πατρι και τω παναγιω αυτου Πνευµατι. η σχετικως προσανεχουσι. και αποδειξις δια χρησεων περι τουτου. µιµησοµαι γαρ εν τουτω τον ειποντα· “Ωσπερει τω εκτρωµατι ωφθη καµοι”. δι᾿ ου και των ειρηµενων απαντων την πειραν εν αισθησει και ορασει και γνωσει µυστικως διδαχθεντες και λαβοντες οµου εις ωφελειαν και προτροπην των εκζητειν τον Θεον και αυτον ευρειν βουλοµενων ταυτα γραφη παρεδωκαµεν. ενθεν ηδη µυειται και την µελλουσαν δοθηναι εν τω µελλοντι τοις αγιοις απολαυσιν. (206) οπως ταις προς Θεον υµων ευπροσδεκτοις δεησεσι µη µονον ασβεστος εν ηµιν ο του θειου ποθου πυρσος διατηρηθη. οταν δια πασης σπουδης εναρετου τουτοις συνεξισωµεθα. µη επαισθανοµενων δε καθολου της ενεργειας αυτου· και περι των λεγοντων µη δυνασθαι τινα των ανθρωπων κατα την παρουσαν ζωην οραν την δοξαν αυτου. εν αµικτω µιξει και συναφεια αφραστω κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. ΛΟΓΟΣ Ε΄ (207) Περι των οιοµενων αγνωστως εχειν εν εαυτοις το Πνευµα το Αγιον. Τουτο ουν το µακαριον παθος. Και ποιω τροπω ορα τις τον Θεον και οτι ο εις τοιαυτα µετρα πεφθακως. ουκετι την αισθησιν προς τα ορωµενα καθα και προτερον κεκτηνται. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. και ηµεις οι απερριµενοι. δια πολλων δεησεων παθειν ηξιωθηµεν. Της διανοιας γαρ αυτων εν τοις υπερ αισθησιν εµφιλοχωρουσης και οιονει ανακιρναµενης και λαµπροτητα θειας φυσεως µεταµφιεννυµενης. Συναλγησατε ουν ηµιν και συνευξασθε οι εκ του παροντος λογου καρπουµενοι την ωφελειαν και προς το υψος τουτου πρακτικως ανελθειν προαιρουµενοι.ορωµενων εµπαθως η προσπαθως. Και . Και οτι φθονος ουδεις εν τοις αγιοις. αλλα και σφοδροτερον µαλλον φλογος αναφθη και αµωµους ηµας και αµεµπτους και ασπιλους διατηρηση ο απο γης εις ουρανους αναβιβασας και δοξασας το γενος ηµων των ανθρωπων. ωστε οραν κατα το εφικτον τον Θεον.

Παντως. αµαρτανει και βλασφηµει. φησιν. Ναι. και τον Χριστον ενδεδυµεθα”. προς τους οµολογουντας µεν µηδεν ολως επαισθανθηναι εν τω βαπτισµατι. παντως ειποιεν αν. τι ειναι. Αυτη τοινυν και παρ᾿ αυτων η πρωτη προτασις και αποδειξις. ει µη Θεος αληθης και ανθρωπος επ᾿ αληθως τελειος πεφυκως. λεγετε· Χριστον. αγνωστως δε και ανεπαισθητως υπολαµβανοντας την του Θεου δωρεαν εν εαυτοις απο τοτε εγκατοικησασαν και µεχρι του νυν ενδοθεν (208) της εαυτων ψυχης ενυπαρχουσαν· ου µονον δε. Χριστον ενεδυσασθε. ουχ ηµεις. ως αι θειαι Γραφαι διδασκουσι και αυτα τα γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα. αλλ᾿ ως πιστοι. αλλα το Πνευµα το Αγιον προς αυτους ειποι αν. Το ουν ενδυµα τουτο. αλλα γαρ και προς αυτους τους µηδεµιαν λεγοντας ποτε αισθησιν εν θεωρια και αποκαλυψει ταυτης λαβειν. Ιδου και παλιν εγω προς τους λεγοντας εχειν αγνωστως Πνευµα Θεου και οιοµενους απο του θειου βαπτισµατος τουτο κεκτησθαι εν εαυτοις και τον µεν θησαυρον εχειν νοµιζοντας. ειπατε δη και τι πρωτον εστιν. ουκ αυτος. ινα ως αφρων προς αφρονας ειποιµι. Ει ουν βεβαπτισµεθα. ει γε µη τελεον παρακοπην φρενων εισι πασχοντες. κουφους δε τουτου εαυτους ολως επιγινωσκοντας. Ει ουν ειναι τι οµολογειτε. ει και ισως υµεις εθελοκωφουντες αγνοειτε . Εστι τι. αλλ᾿ ου πειρα τουτο παραδεξαµενους και κρατουντας εν εαυτοις ως εκ της των θειων λογιων ακροασεως. ω ουτοι. πιστει δε µονη και λογισµω. Τι δαι. ινα ουτως διδαξητε εαυτους µη ως απιστοι φθεγγεσθαι. δηλον οτι. Ο τοινυν Χριστος εστι τι. ορα τι φασιν οι σοφοι και ενωπιον αυτων επιστηµονες· “Οσοι εις Χριστον εβαπτισθητε. Τουτο τοιγαρουν οµολογουντες. εις το Πνευµα του Θεου. ειπατε ηµιν και δια τι ανθρωπος γεγονεν ο Θεος. Τι τοινυν αλλο εστιν ο Χριστος. καθως φησιν ο Αποστολος.οτι οσα αν ο τοιουτος λεγη η ποιη η γραφη. Τι ουν. Ινα ουν τα παρ᾿ εκεινων προταξω λεγοµενα. το ενεργουν και λαλουν εν αυτω. αλλα το Πνευµα το Αγιον το λαλουν εν αυτω ταυτα λεγει και γραφει· και ο τους λογους αυτου αθετων η παραλογιζοµενος. Ουχι βεβαπτισµενοι εσµεν και ηµεις. η ουδεν εστιν. φησιν ο Παυλος.

∆ια τινος τουτο κατεργαζοµενος. αρρητως ανακεκραµενου και εν αµικτω µιξει τη τριαδικη θεοτητι ηνωµενου. Προσεχε τοινυν και ερωτωντι µοι µετα συνεσεως αποκριθητι. Ινα προγινωσκων συ α ωµολογησας ερωτωµενος παρ᾿ εµου. φησιν. ∆ια τι ουν ταυτα λεγω. τι τουτο εστιν ο επενδυονται. Ει ουν δια της αυτου θεοτητος ην ανελαβε σαρκα πρωτον εθεωσε. Εστι τοινυν Χριστος. Τι δε εστι. Ο ουν Θεον ενδυσαµενος ουκ επιγνωσεται νοερως και ιδη τι ενεδυσατο. ινα εις Θεος εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι προσκυνηται και µητε προσθηκην τω αριθµω απο της οικονοµιας λαβη τινα µητε παθος τι απο του σωµατος η Τριας υποστη. οι αυτον ενδυοµενοι εγινωσκον αν. ινα ευσυνοπτον γενηται ο µελλω ειπειν. λοιπον κατα σε ουδε εστι τι ποτε ο Θεος· ει γαρ ην. οπερ ουδεποτε γεγονεν.. το δε τι ποτε η παρ᾿ ετερου η ηµας αυτους επενδυοντες και λιαν (210) επαισθανοµεθα. ο δε γυµνος τη ψυχη Θεον ενδυσαµενος ου γνωσεται. ως του φθαρτου υπο της αφθαρσιας καταποθεντος και του σωµατος υπο του ασωµατου ουκ αφανισθεντος µεν. Θεος. Παλιν τοιγαρουν προσαναµνησω σε τα ρηθεντα εν επιτοµω. “Η σαρξ γαρ.ινα τον ανθρωπον ποιηση θεον. Ει οι βαπτιζοµενοι τον Χριστον επενδυονται. ει γε και σωας τας αισθησεις κεκτηµεθα· νεκροι γαρ ενδυοµενοι ουκ αισθανονται µονοι και δεδοικα µη και οι . ινα ποιηση θεον τον ανθρωπον. ουκ ωφελει ουδεν· το πνευµα εστι το ζωοποιουν”. δια τουτο γενοµενος ανθρωπος. ινα µηκετι µηδαµως ως ανθρωπον αλλ᾿ ως ενα Θεον αυτον τελειον εν δυσιν επιγινωσκωµεν φυσεσιν – εις γαρ Θεος . Ο γυµνος τω σωµατι ενδυσαµενος επαισθανεται και το ιµατιον οποιον ορα. Θεος αληθης και ανθρωπος τελειος παναληθως πεφυκως. ∆ια της θεοτητος δηλονοτι. και ηµας παντας ου δια της φθαρτης σαρκος αλλα δια της θεωθεισης (209) ζωοποιει. οπερ πρωην ουκ ην. δια της θεοτητος θεωσας και θεοποιων ηµας δηλαδη και ουχι δια µονης αυτου της σαρκος· ουδε γαρ µεριστη. ∆ια της σαρκος η δια της θεοτητος. µη εξ αγνοιας εκκλινης της ευθειας των νοηµατων οδου και κοπους παρεξης ηµιν και κριµα προξενησης πλειον τη ση ψυχη. Το γαρ µηδεν ενδυοµενοι ουδεν αισθανοµεθα. Ει γαρ ουκ αισθανεται ο τον Θεον ενδυοµενος τι ποτε αρα ενεδυσατο. ολου δε αλλοιωθεντος και µενοντος ασυγχυτου.

αλλα κατα την της θεοτητος αποκαλυψιν. την εαυτων αγνοιαν εµφανιζουσιν· ο γαρ λεγων τινι· “Μη σβεσης. Ει γαρ κατα την σωµατικην ιδεαν τουτο γενοµενον εννοησωµεν. λοιπον και οι τουτον σταυρωσαντες και εµπτυσαντες τον Πατερα εωρακασι· και ουτως ουδεµια εσται διαφορα η προτιµησις απιστων τε και πιστων. αλλα περι της ετι καιοµενης και αστραπτον εχουσης το φως. Ω της σκοτωσεως! Τις τουτο ειπε. ου περι της ηδη εσβεσµενης αυτω παντως λεγει. και τον Πατερα µου εγνωκειτε αν”. Τι ουν ερεις προς ταυτα. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. την λαµπαδα”. το Πνευµα καιοµενον και λαµπον ωσπερ εικος. τι ερεις. “Θεον. καθα δη και αυτος παλιν δεικνυσιν Ιουδαιοις διαλεγοµενος και λεγων· “Ει εγνωκειτε µε. ουκ εστι. φησι. φησιν. Υιος ο ων εις τον κολπον του Πατρος εκεινος εξηγησατο”. ου µετα στυφοτητος αποκρινονται· “Και τις ποτε ιδειν τουτο τολµηρως ειποι η ολως αυτο εθεασατο. Οτι δε δυνατον ηµιν εστι το κατιδειν τον Θεον. Αληθως λεγεις και η µαρτυρια σου αληθης µεν.ταυτα λεγοντες νεκροι και γυµνοι επ᾿ αληθειας οντως εισιν. Και ουτω λελυται το ζητουµενον. λεξον ηµιν. “Ο µονογενης. Αλλ᾿ οιδα. Και προς τουτο ου µονον ουδεν αποκρινονται.” Απαγε. Τι δαι. Αλλα γαρ αυθις προς αυτους ωδε ανθυποφεροµεν. ο τα εν χερσιν απιστων αγαθα και λαβειν ταυτα µη προθυµουµενος επι . ουδεις εωρακε πωποτε”. Ορατε καν ολως εν υµιν αυτοις. ως ανθρωπω ιδειν εφικτον. ακουσον αυτου Χριστου του Υιου του Θεου παλιν λεγοντος· “Μακαριοι οι καθαροι τη καρδια οτι αυτοι τον Θεον οψονται”. Φησι γαρ· “Ο εωρακως εµε εωρακε τον Πατερα”. αλλα και τας οψεις ευθυς αλλοιουµενοι αποστρεφονται και ως βλασφηµιαν ακουσαντες δυσχεραινουσι· ειτα. ω ουτοι. Τουτο δε ου κατα την της σαρκος ειπε θεωριαν. Και τουτο λεγοντες. αλλα παντες εξ ισης του πεποθηµενου µακαρισµου ετυχον τε (211) δηλονοτι και τυχωσιν. φησιν. Ειτα φασι· “Το Πνευµα µη σβεννυτε” ο Παυλος διακελευεται. τον σκοπον των λεγοµενων µη επισταµενοι. Εαν γαρ εγω δειξω σοι τον αυτον Υιον του Θεου λεγοντα σοι δυνατον ειναι τουτο. αλλα κατα της σεαυτου ψυχης. τον ερωτωντα φιλοτιµουµενοι και τον πραον δηθεν υποκρινοµενοι.

Ποτε ουν η εµφανεια τουτου γενησεται. Ει γαρ ενταυθα η καθαρσις. Ει γαρ δια της καθαρας καρδιας τον Θεον ειπεν οψεσθαι. εκει εσται και η του Σωτηρος εµφανεια. αλλ᾿ εν τω µελλοντι τουτο και ουκ εν τω νυν αιωνι γενησεται”.” Ουδαµως. Ο τοινυν µη δυναµενος αγαπαν. Και ει ταυτην ποτε εκαθαρισας. ουτε αγαπαν αυτον ως χρη δυναµεθα· γεγραπται γαρ· “Ο µη αγαπων (212) τον αδελφον αυτου ον ορα. ο µη εχων αγαπην ελπιδα ου κεκτηται. αυτην εκεινην παρειναι ενδεχεται. οντως οι καθαροι τη καρδια τον Θεον οψονται. η δε ελπις τη αγαπη συνεπεται. Ως γαρ θεµελιων εκτος οροφος οικου ουχ ισταται. Ει γαρ µη τουτο γενηται. “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. και η θεωρια συνεπεται αυτη. και ουτω σοι γενησεται το µηδεποτε ιδειν τον Θεον εν τω µη ειναι σοι εργασιαν µετα την εξοδον δι᾿ ης ευρησεις την καθαρσιν. εγνως αν ως αληθη τα λεγοµενα· επει δε ουκ εθου τουτο εν τη καρδια σου ουδε ειναι αληθες επιστευσας. αγαπη· µειζων δε παντων η αγαπη”.τα µελλοντα µεταβησεται και αποκριθεις ερει· “Ναι. καθα δη και αυτος Παυλος γραφων διαµαρτυρεται. µετα δε την εµφανειαν η τελεια εν ηµιν αγαπη προσγινεται. και ενταυθα εσται η ορασις· ει δε µετα θανατον ειπης την ορασιν ειναι. Περι δε του απ᾿ εντευθεν οραν τον Θεον ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Νυν βλεπω εν εσοπτρω και εν αινιγµατι. ουτε πιστευειν. Αλλα και ο Κυριος τι φησιν. τοτε δε προσωπον προς . ∆ια τι η πως τουτο εσται. τον Θεον ον ου βλεπει πως δυναται αγαπαν. των αιτιων της αγαπης µη οντων. Πως γαρ. ουτως ουδε πιστεως και ελπιδος βεβαιας χωρις αγαπην Θεου εν ψυχη ανθρωπου ευρεθηναι δυνατον· ο δε µη την αγαπην εχων ουδεν εκ των λοιπων αρετων ωφελειται η χωρις ταυτης ωφεληθησεται. Οπου γαρ η ακριβης των εντολων φυλακη. θησεις παντως και την καθαρσιν µετα θανατον. παντως οτε η καθαροτης προσγενηται. πιστις ελπις. Ευδηλον οτι ενταυθα. δηλονοτι και πιστεως. δια τουτο και της καθαρσεως κατεφρονησας και της θεωριας διηµαρτες. Ενταυθα η εν τω µελλοντι. αγαπητε. Ει ουν η πιστις τη ελπιδι συνεζευκται. ουδε πιστευειν δυναται δηλονοτι· και ταυτα Παυλου λεγοντος ακουε· “Μενει δε τα τρια ταυτα. ο δε ελπιδος εκτος.

Μια γαρ αυτοις και τοις κατα γενεαν και γενεαν φιλοις και προφηταις αναδεικνυµενοις Θεου προεδρια και καθεδρας και προτιµησις στασεως και δοξα και απολαυσις και τρυφη. ουτω λεγων· “Χριστος ηλθεν . οτι τοις εκεινου λογοις πεισθεις και ακολουθησας αυτω µιµητης εκεινου και οιος εκεινος εγενου και συ. Ακουσον αυτου τουτο παριστωντος και λεγοντος· “Ευχοµην αναθεµα ειναι απο Χριστου υπερ των αδελφων. αυτος δε ο Παυλος µεγαλη βοα τη φωνη. µιµησαι τουτον· και οιος εκεινος. ινα συ σωθης. Βουλει ουν σοι δειξω οτι µαλλον µειζονως τιµησεις αυτον και ευφρανεις και δοξασεις. Ουχι. Και τις Παυλου ισος. φησι. και τοτε επ᾿ αληθειας τιµησεις αυτον κακεινος προσδεξεται σε και ως ιδιαν δοξαν και στεφανον καυχησεως λογισεται σε. και µυριασι συµψυχος και τω Παυλω σεαυτον συναριθµησον· και ουτω Παυλον τιµησεις. Πρωτος ουν εκεινος των σωζοµενων αµαρτωλων· γενου συ δευτερος. και λεγεις οτι ατιµιαν ηγησεται. και παλιν· “Ηθελον παντας ειναι ως εµαυτον”. Ει δε λεγεις ατιµιαν ειναι Παυλου το και αλλον ισον γενεσθαι αυτου και δια τουτο της σης σωτηριας καταφρονων αµελεις. ηµιν οµοιοπαθης τε και συνδουλος. ει µειζων εκεινου δυνηθης γενεσθαι και τω Θεω οικειοτερος. Ει τοινυν επαινεσαι βουλει τον Παυλον η τιµησαι αυτον. γενου τριτος. τοτε δε επιγνωσοµαι καθ᾿ ο και επεγνωσθην”. Παυλος δε ουχι κατα παντα ανθρωπος ην. ουκ εστι φθονος εν αγιοις Θεου. Παυλος ην. γενου τοιουτος τη πιστει και συ. καθως εκεινος φησι· (213) “Μιµηται µου γινεσθε. γενου δεκατος. αδελφε. εαν ως εκεινος θελησω και σπευσω γενεσθαι καγω. των συγγενων µου κατα σαρκα”. Ουδε γαρ προς τι του βιου η .ακουσατε αµαρτωλους σωσαι ων πρωτος ειµι εγω”. ω υπερηφανε συ και απονενοηµενε. Οις ουχ ηµεις. γινωσκε ως παραλογιζοµενον σεαυτον µαλλον απωσεται και δια τουτο αυτος σε βδελυξεται. ει βουλει. φησιν. το οραν τον Θεον· οι δε ορωντες αυτον περιεργιας πασης απηλλαγµενοι υπαρχουσιν. ουκ εστιν εν αυτοις προεδριας η µειζονος δοξης επιθυµια και ορεξις. Αλλ᾿ εκεινος. Εκεινος χωρισθηναι απο Χριστου προαιρειται τελειως. γενου ταις χιλιασιν.προσωπον” και παλιν· “Νυν γινωσκω εκ µερους. οτι τουτον ηµιν τοις ανθρωποις συνεξισαζοις. καθως καγω Χριστου”.

(214) Αλλα γαρ ερωτησω σε. τα του Θεου. Τα δε εν τουτοις νοηµατα ου χρη καλεισθαι νοηµατα. νοηµα δε εκεινο λεγεσθαι αξιον το περι ανυποστατου πραγµατος η βουληµατος γεννωµενον ενθυµηµα εκ του νου. συ δε µοι συνετως αποκριθητι. Αλλως τε δε ει ανθρωπου τα ρηµατα. Οιµοι οτι ουδε δια της ακοης σου η ορασις επιγινεται. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το ενοικουν εν αυτω”. και νυν ο γραφων ποθεν επισταται. . αλλα περι των ηδη γινοµενων και γενεσθαι µελλοντων.προς ετερον τινα των ανθρωπων βλεπειν και επιστρεφεσθαι η ολως εννοειν τι των ανοικειων δεδυνηνται. (215) Σκοπει δε οτι ου περι ανυποστατων τινων και αδηλων πραγµατων. αλλ᾿ ουδε κτηνους ορµας η στασεις η ενδιαθετον καταστασιν ψυχης δυναται γνωναι η εξειπειν· “Ουδεις γαρ οιδε τα του ανθρωπου. ωστε το νοηµα αρχη εστι του µελλοντος γινεσθαι πραγµατος παρ᾿ ηµων κατα το· “Πρωτον µεν εννοει τας αγγελικας δυναµεις και ουρανιους και το εννοηµα εργον ην”. ο και απο του νοηµατος εις εργον εξαγεται. ινα µη το γε νυν εχον ειπω ενεργειαν. Ταυτα ποθεν οι γραψαντες ισασι. οι λογοι παντες ηµιν και πασα η περι τουτων εξηγησις εκ της ορασεως µαλλον γινεται και της θεωριας αυτων. Ανθρωπου παντως. αλλα του προς τι γενεσθαι τον νουν ηλευθερωνται· δια τουτο και µενουσιν εις αιωνας ατρεπτοι και προς το κακον εισιν ανεπιστροφοι. Λελογισµενως συλλογισθητι και παντως πεισθηση και συζητησεων απαλλαξεις µε. ειπειν εχεις παντως και ποταπου. Ει δε ανθρωπου και κτηνων αλογων διαθεσεις και ορµας χαλεπον ανθρωπον ειδεναι καλως. φησιν. αλλα µενεις ακουων και µηδολως ορων. Πασα γαρ αναγκη παντι τω εξηγουµενω περι τινος πραγµατος. Ειπε συ. επειδη ανθρωπος ου µονον ανθρωπου συλλογισµους τε και διαθεσεις. οιον του ποιησαι τι αγαθον η πονηρον ο ουπω επραχθη παρ᾿ ηµων. ηγουν την εκ της θεωριας αυτου εγγινοµενην τοις αγιοις αλλοιωσιν και καταστασιν. δηλονοτι και τα νοηµατα. Ει ανθρωπου εισιν. ποθεν η πως ειδεναι τις δυναται. αλλα θεωριαν των οντως οντων· απο γαρ της εκεινων θεωριας λαλουµεν· και λεγεσθαι µαλλον χρη των οραθεντων διηγησιν τα λεγοµενα. Ανθρωπου λεγεις ειναι ταυτα τα ρηµατα. ινα µη παλιν εγω δοξω σοι κενοδοξως λαλειν· τινος ταυτα τα ρηµατα.

ου δυναται απο της ακοης µονης. εκεινος µεν α ειδε και α εωρακε λαλει προς αυτους. ει µη δια της θεωριας του εξ αυτου εκπεµποµενου φωτος. κατα την κελευουσαν εντολην. Ει τοινυν περι ορωµενων και επιγειων ουδεις ειπειν τι η διηγησασθαι δυναται. ως ο ιδων και διηγουµενος τα περι του ανθρωπου. µη υπολαβης γνωσιν ειναι µονην των λεγοµενων διχα φωτος. εαν µη προτερον ιδη. Ωσπερ γαρ ο περι ανθρωπου η περι πολεως τινος προς τινας διηγουµενος. Ητις ενεργειαν αφθεγκτον εµποιει νοερως εν ταις καρδιαις αυτων. η παλατιου τινος και της εν αυτω ταξεως τε και καταστασεως. ειτ᾿ ουν φωτος. τι αν και οικοθεν ειποι. περι της απροσιτου δοξης τε του προσωπου αυτου και περι της ενεργειας και δυναµεως του παναγιου αυτου Πνευµατος. Ποιαν. ουτως και περι της ανω Ιερουσαληµ και του εν αυτη κατοικουντος αορατου Θεου. ιδειν µεν προτερον και καταµαθειν τα εν τουτοις. ποιαν δε φρονησιν. ινα σε δια παντων φωταγωγησωµεν. οιαν εκεινοι την ολικην προς τον Θεον εσχηκασι σχεσιν και οιαν εστιν η του Θεου ορασις η εν αυτοις αρρητως εγγινοµενη. ειπε µοι. αδελφοι. σκεψιν τε και επινοιαν και συλλογισµον ευρησει καιριως περι ου ουκ οιδεν ειπειν. ενθυµησιν η ευφυΐαν η µαθησιν. πως ειπειν τις ισχυσειεν η διηγησασθαι. Το γαρ ειπειν τι περι ων ουκ οιδεν η ουκ εθεασατο παντως αλογον και απαιδευτον. µη προτερον φωτισθεις φως γνωσεως. ουδεις ειπειν δυναται. οι δε ακουοντες µη θεασαµενοι τον ανθρωπον η την πολιν περι ης και ακουουσιν. Ου γαρ ειπε διηγησιν η λογον γνωσεως. Φως δε γνωσεως οταν ακουσης. η περι θεατρου παλιν τινος και των εν αυτω τελουµενων. γινωσκειν και τα περι της πολεως. αλλα φως γνωσεως και γνωσεως φως. ως του (216) φωτος δηλονοτι εµποιουντος την γνωσιν ηµιν· αλλως γαρ ουκ εστι γνωναι τινα τον Θεον. ει µη πρωτον αυτο το φως ιδη ψυχης οφθαλµοις και ακριβως γνω τας αυτου .οικου φερε ειπειν η πολεως. Ποιαν δε νοησιν προς την του µηπω µηδαµως οραθεντος πραγµατος αλλοθεν πορισεται διηγουµενος. ειθ᾿ ουτως περι ου ειπειν βουλεται εστοχασµενως και λελογισµενως ειπειν. ει και µη πλεον ειπειν τι ο ανθρωπινος διδωσι λογος. Επει. ει µη αυτοπτης του πραγµατος γενηται. περι Θεου και θειων πραγµατων και αυτων των του Θεου αγιων και δουλων.

Ουκ οιδα δε ει ην και το σωµα τουτο. ειδως οτι ολως τις εστιν ο φανεις προ προσωπου αυτου. φυγων ως οιµαι απο προσωπου αυτου· εµεινα δε µονος εγω µονω συνων τω φωτι.πως γαρ. πατερ. καθα και επι του ανθρωπου ακοη πρωτον περι αυτου. τεως ουκ ηδειν οτι σωµα φορω και περικειµαι. ουκ εξικανουσαν εχω µου την διανοιαν”. οτι αυτος εκεινος εστι περι ου ηκουες. ειτα ορασις. Ην µοι δε χαρα η και . Και ουδε ουτως ισταται του λεγοµενου η εννοια· οσα γαρ αν εξ ακοης σοι τις ειπη περι ανθρωπου. τεκνον. και εν τω αυτον ιδειν γνωσις οτι ανθρωπος εστι περι ου ηκουον. απο µονης της ακοης γνωρισαι αυτον ακριβως και πληροφορηθηναι. αλλ᾿ ουδε αυτον ερωτησαι τολµα. Ει γαρ η ορασις µονη τελειαν την γνωσιν του ορωµενου παρ᾿ ηµων ανθρωπων ουκ εµποιει εν ηµιν. απερχοµενος λεγει αυτω· “Ειδον”. ως προεγνωκως τον Θεον. Ειτα παλιν αρχεται λεγειν µετα δακρυων θερµων και πολλων ως· “Ωραθη µοι.βλεπει δε µονον εν τροµω και φοβω πολλω οιονει προς τους ποδας αυτου. αλλα αµφιβολια η ψυχη διαµεριζεται και η εκεινον αυτον ερωτα η ετερον τινα τον γνωριζοντα αυτον. ου δυνασαι. . δια του Πνευµατος εκεινα και µονα διδασκεται· οθεν ουδε δυναται λεγειν οτι εν γνωσει γεγονα του θεου δια µονης ταυτης της ακοης. φως ορα· θαυµαζει µεν ιδων. ον ουδε αναβλεψαι τοις οφθαλµοις και ιδειν δυναται ποταπος.” – “Φως. Φως ο Θεος και ως φως η θεα αυτου· εν γουν τη του φωτος θεα γνωσις πρωτη οτι Θεος. Ουτως ουν και περι του αορατου Θεου απαραλλακτως γινεται. (217) Οταν γαρ αποκαλυφθεντα θεασηται τις αυτον. Και ει µεν υπαρχει ο περι τουτων προεξηγησαµενος αυτω. γλυκυ. πως η ακοη µονη την του Θεου γνωσιν ηµιν εµποιησειε. Και ως ουν τουτο λεγει. . τηνικαυτα εκει· ει γαρ εξω τουτου γεγονα αγνοω. εκεινο το φως· ηρθη ο οικος της κελλης ευθυς και παρηλθεν ο κοσµος. γλυκυ· ποταπον ειπειν σοι. πατερ. Και φησι· “Τι. σκιρτα και παλλει η καρδια αυτου και προς τον ποθον του οφθεντος ευθυς αναπτεται. πατερ. τις δε ο φανεις ουκ οιδεν ευθυς. Αλλ᾿ ει τι και δια των θειων ακουοι Γραφων λαλουντας δι᾿ αυτων τους τον Θεον ιδοντας. και τοτε βεβαιως µανθανεις οτι αυτος εκεινος εστιν. ειδες.ελλαµψεις και ενεργειας εν αυτω. Ον γαρ ουχ εωρακε πως γινωσκειν ενδεχεται. οτε ιδης αυτον. ω πατερ.

ει και τινες τουτο λεγειν ηµας κακως ελογισαντο. ως ορας. αυτον. καθαιροµενος δε παρρησιαζεται και εκεινον αυτον ερωτα και φησιν· “Ο Θεος µου. Οτε τοινυν χρονισει πενθων και κλαιων και προσπιπτων και ταπεινουµενος. εστι”.” Και αποκρινεται και φησι· “Ναι εγω ειµι. το δε ολον µετα τον θανατον ελπιζοµεν ληψεσθαι. αλλα και νοει σαφως οποιοι µετα την αναστασιν εσονται αυτος τε και παντες οι µετ᾿ αυτου. και την των µελλοντων ελπιδα εκουσιως αποβαλλοµεθα. Και αλλαχου· “Και νυν τεκνα Θεου εσµεν και ουπω εφανερωθη τι εσοµεθα· οιδαµεν δε οτι. εκ των εις αυτον γινοµενων παρα Θεου γινωσκει και απερ µετα των προλαβοντων αγιων απαντων εποιησε και οσα µελλει µετα των µεταγενεστερων ποιειν. τοτε το εκ µερους καταργηθησεται”. ο Θεος. Τοινυν και νυν µεν µετριως τους αρραβωνας εντευθεν ηδη απολαµβανειν των αγαθων απαντων οµολογουµεν και λεγοµεν. λοιπον κατ᾿ αυτους και την αναστασιν αυτην απαρνουµεθα. τοτε µανθανει “το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον”. φησιν. αγαπη τε και ποθος πολυς. πως ισχυσει γνωναι το αυτου αγιον θεληµα. Ει γαρ µη ιδη. αλλα και τους τουτο λεγοντας σφοδρως καθυποβαλλοµεν αναθεµατι. ως κινηθηναι µου τα ναµατα κατα ποταµους των δακρυων. Αποκριθεις ουν λεγει αυτω· “Εκεινος. Ει γαρ επι ανθρωπων τουτο αδυνατον. τεκνον. τεκµαιροµενος δηλονοτι οτι υπερ νουν και λογον και διανοιαν ταυτα εισιν· ου µονον δε. ινα παλιν ειπω. Αλλ᾿ ουχ ουτως ηµεις φρονουµεν η λεγοµεν. Ει γαρ ενταυθα το παν απολαµβανειν υποτιθεµεθα. οµοιοι αυτω εσοµεθα”. συ ει. Περι δε των µελλοντων στεφανων και αµοιβων διδασκεται µεν µυουµενος παρ᾿ αυτου του Θεου. καθα δη και νυν. ως ορας”. . ο δια σε ανθρωπος γεγονως· και ιδου εγω πεποιηκα σε. αρχεται εκ του κατ᾿ ολιγον (218) γινωσκειν τα του Θεου· και εις τουτο πεφθακως. ουδε δυναται γινωσκειν αυτον· και ει µη γνω αυτον. την κρισιν τε και την ανταποδοσιν. Και συν τω λογω βλεπει παλιν αυτον και µικρον µικρον τελειως καθαιρεται. ουκ απολαµβανει δε ταυτα νυνι. εαν φανερωθη. καθως γεγραπται· “Νυν µεν γινωσκω. και ποιησω θεον”. ∆ιο και προκοπτων και επι πλειον προσοικειουµενος τω Θεω. εκ µερους· οταν δε ελθη το παν.νυν συνουσα µοι αφραστος. πολλω µαλλον επι Θεου.

Ει ουν ηκουσαν. φησιν ο αυτος· “Ετι πολλα εχω λεγειν υµιν. αλλ᾿ οτι ηκουσαν· ειπε λοιπον. φησιν. ακουσον και γνωθι οτι παρα του Αγιου ταυτα µεµαθηκασι Πνευµατος. οδηγησει υµας εις πασαν την αληθειαν· ου γαρ λαλησει αφ᾿ εαυτου. (219) ω ηγαπηµενε και φιλε Χριστου. Ει δε τι ειπειν ουκ επιστασαι. εξηγησιν δε και ουχι νοηµα το περι γεγενηµενων ηδη η εωραµενων πραγµατων λαλειν. (220) Οτι δε και α ουκ ειπεν αυτοις ο Χριστος. πως λεγειν δυναται περι αυτων η τας ιδεας η τας µορφας και τας θεσεις αυτων αφηγησασθαι. η παρα τινος ακηκοασιν. παρα τινος ειπε· ουπω γαρ τεως λεγω οτι ειδον αυτοι και ειπον. το Πνευµα το Αγιον ο πεµπει ο Πατηρ εν τω ονοµατι µου. Εµαθες . Οι ουν ειποντες περι της του Κυριου ηµερας και περι της ενδοξου και φρικτης αυτου παρουσιας προφηται και αποστολοι. αλλ᾿ ου δυνασθε βασταζειν αρτι· οταν δε ελθη εκεινος. Φρασον ηµιν. ποθεν ταυτα µεµαθηκασιν. καθως αυτοις και ο Κυριος ελεγεν· “Οταν δε ελθη ο παρακλητος. οιονει τον ειρηκοτα τουτο ερωτησωµεν· “Ποθεν. ο παρ᾿ ετερου ουκ ηκουσαν λεγοντος. ου εδωκεν ηµιν. Αλλ᾿ επι το προκειµενον επανελθωµεν. εκ τουτου γινωσκοµεν οτι εσµεν τεκνα Θεου και αυτος ο Θεος εν ηµιν εστιν. Ειτα παλιν ειποµεν οτι περι ων τις ουχ εωρακε πραγµατων η πολεων η θεατρων η ανθρωπων. Επει ο ουκ ειδον. Εκεινος εµε δοξασει. εκεινος υµας διδαξει παντα και υποµνησει υµας παντα α ειπον υµιν”. επειδη και αυτος ταυτα µοι ειπε µυστικη τη φωνη”. µυθολογος αν δικαιως υπο των ακουοντων αυτον κληθησεται. ταυτα το Πνευµα το Αγιον τοις αποστολοις επελθον εδιδαξε και ειπε. Πρωτον ανωθεν ειποµεν οτι νοηµατα ηµων εκεινα λεγεσθαι δικαιον. οιον φερε ειπειν. ινα κτησωµαι τι η κακοποιησω η αγαθοποιησω τινα.Και ινα κατα πευσιν και αποκρισιν τον λογον µεταποιησωµεν. ποθεν µαθοντες ταυτα ειρηκασι. οτι ως κλεπτης εν νυκτι και ως ωδιν τη τικτουση και οτι εν πυρι αποκαλυπτεται. ει οιδας. ποθεν. Παντως γαρ. οιδας οτι οµοιος αυτου εση.” “Εκ του Πνευµατος. η αυτοπται της ηµερας εκεινης εγενοντο. αλλ᾿ οσα αν ακουση λαλησει και τα ερχοµενα αναγγελει υµιν. Ει δε και ειπη. το Πνευµα της αληθειας. οταν εν τω ηµετερω νοΐ ινα λογος περι πραγµατος τινος αγαθου η κακου γεννηθη. οτι εκ του εµου ληψεται και αναγγελει υµιν”. πως εκεινοι ειρηκασιν.

Ουτω και περι των λοιπων παντων των µη βλεποµενων ηµιν αυτοι φωτισθεντες δια του Πνευµατος ειδον αµα και εγραψαν. εκ Θεου αληθινου οµολογουµενως Θεος αληθινος. υµεις δε γινωσκετε αυτο. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του πατρος µου. (221) οτι ου θεωρει αυτο ουτε γινωσκει αυτο. τοις δογµασι της Εκκλησιας εποµενος. Ιδου ουν εδιδαχθης οτι και µενει και κατοικει εις ατελευτητους αιωνας· το γαρ ειπειν “ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα” το αϊδιως και ατελευτητως αυτοις συνεσεσθαι και ειναι αχωριστον µετ᾿ αυτων εν τε τω νυν καιρω. Οι δε τοιουτοι αφ᾿ εαυτων λαλουσιν ουδεν· ο δε λεγων λαλειν αυτους τι αφ᾿ εαυτων. ινα µενη µεθ᾿ υµων εις τον αιωνα”. Συ ουν. Γνωστον τοιγαρουν εστω πασι χριστιανοις οτι ο Χριστος αψευδης και Θεος αληθινος εστι και τοις την προς αυτον αγαπην δια της τηρησεως των εντολων αυτου ενδεικνυµενοις οµολογουµενως εµφανιζεται. οτι παρ᾿ υµιν µενει”. και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. δυνατον ειναι . αυτου του Κυριου ακουσον λεγοντος· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. καθως προς τους αποστολους ο Χριστος εφη· “Εαν αγαπατε µε. τας εντολας τας εµας τηρησετε· και εγω ερωτησω τον Πατερα και αλλον παρακλητον δωσει υµιν. Οτι δε και εωρων το Αγιον Πνευµα οι θειοι αποστολοι και οσοι τουτο λαβειν ηξιωθησαν. Το Πνευµα το Αγιον τι εστι. Τουτο τοινυν λεγων τε και φρονων Θεον αληθινον εκ Θεου αληθινου εκπορευοµενον. Ινα δε γνως οτι και τον Χριστον βλεπουσιν οι αγαπωντες αυτον και τας εντολας αυτου φυλασσοντες.ποθεν εδιδαχθησαν οι γραψαντες τα περι της ηµερας εκεινης και της του Κυριου επιφανειας και των αποκειµενων και επελθειν µελλοντων τοις αµαρτωλοις και δικαιοις. συνιστας οτι οι το Αγιον εχοντες Πνευµα αυτον εκεινον οµολογουµενως εχουσι τον Θεον µενοντα παντοτε µεθ᾿ εαυτων. ως ορας. Αλλ᾿ ερωτωντι µοι αποκριθητι. καθως ειπεν αυτος· αυτο τε το Αγιον Πνευµα δια της εµφανειας αυτου δωρειται αυτοις και δια του Αγιου παλιν Πνευµατος αυτος και ο Πατηρ αχωριστως µενουσιν µετ᾿ αυτων. ακουσον το εποµενον· “Το Πνευµα της αληθειας ο ο κοσµος ου δυναται λαβειν. λεγεις τουτο Θεον. εν τε τω µελλοντι αιωνι δηλοι. Θεος.

προσπεσον. σεαυτον. Μεινον. ινα ιδω την δοξαν την σην. ινα βλεπων το αµηχανον καλλος σου. Αλλα χρεων ειδεναι. ωσπερ ποτε ο τυφλος. αδελφε µου αγαπητε.”. Εδιδαχθης τοινυν. Υιε του Θεου. το αναγεννηθηναι και ανακαινισθηναι και ζησαι την εν Χριστω ζωην. οικτιρµον. και εν εµοι. ευσπλαγχνε. της σης θεοτητος καταλειψης µε. σε τον Θεον. εντολας. πιστευσον. και τον . ει θελεις. ην ειχες προ του τον κοσµον γενεσθαι παρα τω σω Πατρι. αλλα περι ων ουκ ειδον η ηκουσαν απο οικειων συλλογισµων ετερους διδασκοντας. οτι. φορεσω την σην και παντα τα ορατα επιλαθωµαι. Λαµψον επ᾿ εµοι το φως το αληθινον. ως µη εξ αυτου διδασκοµενους. και γενησοµαι υιος ηµερας θειας καγω· και µη αµοιρον. Τουτο ουν εστι. ινα ιδω το φως του κοσµου. αδελφε. αορατε. ουτω και νυν και συ και ειπε· “Ελεησον µε. Κυριε. ινα αυτος µε διδαξη τα περι σου και τα σα αναγγειλη µοι. απο γεροντος νεον γινοµενον. αµην”. και επ᾿ εµοι. την εικονα.λεγει ειδεναι και ανθρωπον τα του ανθρωπου και ανθρωπους ωσαυτως τα του Θεου· ει δε µη τουτο. εν εµοι. και διανοιξον µου τους οφθαλµους της ψυχης. ινα γνωσωµαι οτι ηγαπησας µε. Η ουκ ακουεις τον µεγαν Βασιλειον λεγοντα εις τον προτρεπτικον αυτου λογον των Φωτων· “Ουκ επιθυµεις σεαυτον ιδειν. ως ειπας. Σπευσον ουν ιδειν και λαβειν και εν σεαυτω κτησασθαι τα αποκειµενα αγαθα και µη δια του οιεσθαι ταυτα εχειν αποστερηθηση παντων αυτων· (222) κλαυσον. επουρανιε. αλλα ψευστας και µυθολογους αποκαλει. πιστευσον και πεισθητι οτι ουτως εστι και αυτη η πιστις ηµων. ∆εσποτα. ο Πατηρ. ινα οµοιος σοι ως παντες οι δουλοι σου γενωµαι κατα χαριν θεος και συνεσοµαι σοι διηνεκως νυν και αει και εις απεραντους αιωνας. ως τας θειας τηρησαντα σου. εστι και τα αιωνια απαντα αγαθα εν χερσι σου εισι. ευσπλαγχνε. αγαπητε. ∆ος µοι την δοξαν ην σοι δεδωκεν. οτι η βασιλεια των ουρανων εντος σου. Ναι. ει συναδοντα και ουτοι τοις προλαβουσι θεοφοροις πατρασι φθεγγονται. Πεµψον τον παρακλητον. Εµφανισον µοι. εν τω αυτω Πνευµατι και αυτοι δηλονοτι φθεγγονται και οι αυτοις απιστουντες η και ενδιαβαλλοντες εις τον δι᾿ αυτων φθεγγοµενον αµαρτανουσιν. Αγαθε. ως αναξιον. ω Θεε του παντος. ανθρωπε. Μορφωθηναι θελησον.

πασας αυτας δηλονοτι διεξερχοµενοι. εις βυθον απωλειας κατερχεσθε· αλλ᾿ ει και µεχρι του νυν αισθησιν των τοιουτων λαβειν ουκ ηλπισατε και δια τουτο ουδεν ητησασθε. αλλα και εν ηµιν αυτον εχειν και εν αυτω παλιν µενειν ηµας οιδαµεν. Ειπε. ολοι δηλαδη εν ολοις τοις νυνι µεταληφθεισι γινοµενοι αγαθοις. Ταυτα τοιγαρουν η εν Χριστω καινη κτισις εισιν. ειτα και υιοι µεν ηµεις αυτου. η η θαλασσα. η γινεσθαι (224) µεν. οικια γινοµενω δηλονοτι ηµιν καθα και ηµεις παλιν οικια γινοµεθα αυτω. αυτος δε πατηρ ηµων γινεται. ειπε. Μη δη τη απιστια ουτως εαυτους εκδιδοντες. αδελφοι· ταυτα εις τους αληθινους πιστους και εκλεκτους καθ᾿ εκαστην επιτελουνται και γινονται. η τι των βλεποµενων καινον και προσφατον γεγονεν. µηδεν προς ταυτα γινωσκοντων ηµων. και γινοµεθα επουρανιοι· σαρκικοι εκ σαρκος την γενεσιν εχοντες. Μη ο ουρανος ενηλλαγη. εν σωµατι οντες. ηµας δε παλιν ενοικους αυτου. τι νεκρων διαφεροµεν. Αλλα ο ηλιος. η οι αστερες. ως αυτον µεν ειναι ηµων ενοικον. και εις αθανασιαν µεταβαλλοµεθα· γηϊνοι. ενδυεσθαι τε και οραν και αυθις ορασθαι παρ᾿ αυτου αει διδασκοµεθα. προς ζωην ανισταµεθα· φθαρτοι. εαν ουν ταυτα παντα και τα λοιπα. µηδολως γινεσθαι λεγωµεν εις ηµας. Ει γαρ και τον Χριστον εσθιειν και πινειν. συ. καινη κτισις· τα αρχαια παρηλθεν. ιδου γεγονε τα παντα καινα”. Ποια παντα λεγει τοιγαρουν. και τουτων απαντων µετοχοι µερικως. καν απο του παροντος πληροφορηθητε. και φως εκεινος εν σκοτει λαµπον εστιν.Παυλον· (223) “Ει τις εν Χριστω. Αλλ᾿ ουκ εχεις τουτο ειπειν· προς ηµας γαρ και δι᾿ ηµας τουτο ειρηκε. Μη η γη. και εις αφθαρσιαν µεταποιουµεθα· θνητοι. οσα δηλονοτι αι θειαι Γραφαι γινεσθαι εν ηµιν εν τω ενεστωτι καιρω της παρουσης ζωης εκδιδασκουσι. αυτον δε βλεπειν ηµεις λεγοµεν κατα το “ο λαος ο καθηµενος εν σκοτει ειδε φως µεγα”. και πνευµατικοι γινοµεθα. Νεκροι γαρ οντες. µυστικως δε και ανεπαισθητως. γνωστως γινονται· ου µονον δε αλλα και µετα θανατον ολοτελως ταυτα και βεβαιως κληρονοµησαι ελπιζουσιν. ως πολλακις ειποµεν. οτι εντευθεν ηδη γνωστως η . πρωτον αληθη ταυτα πιστευσαντες ειναι και συναδοντα ταις θειαις Γραφαις. ως δεδηλωται. τω Αγιω αναγεννωµενοι και αναπλαττοµενοι Πνευµατι.

παρακαλω. εαυτοις. εως δραξησθε. εως καταλαβητε. ευχεσθε· και ουτω δια τουτων και των τοιουτων τρεχετε. προ του λαβειν εκεινα. αιτεισθε. ινα και των ενταυθα και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. τεως µετανοειτε. τα ανω φρονουντες. πυκτευετε. µηδενος των επιγειων. εως ενδον του νυµφωνος τον νυµφιον θεασησθε. (226) . ω πρεπει πασα δοξα. Αλλα προσεχετε. αξιω την αγαπην υµων· αποδεισωµεθα τα ανθρωπινα παντα. ζητειτε. κλαιετε. εως υιοι φωτος και υιοι ηµερας γενησθε. εως λαβητε. εως υµιν ανοιγη και εισελθητε. φροντιζοντες. επι πολλων σε καταστησω”. καταφρονησωµεν παντων των ορωµενων. ΛΟΓΟΣ στ΄. τιµη και προσκυνησις συν τω αναρχω Πατρι και τω παναγιω και αγαθω και ζωοποιω Πνευµατι. τα ανω επιποθουντες. υποτασσεσθε. κρουετε. Και πιστευσαντες ουτω διωκετε ινα καταλαβητε. Αλλα γαρ µη προ του ταυτα και ιδειν και λαβειν και παθειν φρεναπατουντες υµας εαυτους και παραλογιζοµενοι ειναι τι δοκειτε µηδεν οντες. Ναι. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. δουλε αγαθε και πιστε. Τεως διδασκεσθε. επι ολιγα ης πιστος. ουτω πυκτευσατε ως ουκ αερα δεροντες· και προς τουτοις “αιτειτε και δοθησεται υµιν· κρουετε και ανοιγησεται υµιν”. τω ενι τρισαγιω φωτι. διωκετε. και δια τουτο εις το αναδεχεσθαι λογισµους αλλοτριους ασυνετως επειγεσθε και εις ηγουµενειας και αρχας επιβαινετε και ιερωσυνης αφοβως κατατολµατε και προς µητροπολεις και επισκοπας του (225) ποιµαινειν τον του Κυριου λαον εαυτους υµας δια µυριων µεθοδων αναιδως επιδιδοτε. νηστευετε. απαντα τα εµπαθη και βλαβερα βδελυξωµεθα. προς µηδεν ετερον απονευοντες.σφραγις του Αγιου Πνευµατος ηµιν τοις πιστοις διδοται. ειτε ενταυθα ειτε εν τω αιωνι τω µελλοντι. και ως αναπεπτωκοτες τη συνειδησει πνευµατικους εαυτους ειναι προ του το Πνευµα το Αγιον λαβειν οιεσθε. εως ακουσητε· “Ευ. τα ανω ζητουντες.

ως ουκ ενδεχεται ανθρωπος εις τοσουτον υψος απαθειας ελθειν. ωσθ᾿ οµιλησαι και συνεστιαθηναι γυναιξι και µηδεµιαν βλαβην υποστηναι. µεγαλης επληρωθην της αθυµιας και θρηνειν υπερ των ταυτα λεγοντων και κλαιειν εκ πολλης συµπαθειας βιαζοµαι. Πως γαρ και πιστευσουσιν οι τοιουτοι ποτε νεκρους ειναι και γινεσθαι τω κοσµω τινας και µονην ζωντας ζωην την εν Πνευµατι. Τον γαρ µη επαινουµενον απλως και ως ετυχε παρα των πολλων ουδενος λογου αξιον ειναι κρινουσιν. φηµι. αγιοι ειναι και λεγεσθαι βουλονται ταυτης χωρις. ουκ αν την ζωοποιον του Ιησου και Θεου νεκρωσιν. Και προς τουτοις περι πνευµατικης ιατρειας και οπως χρη θεραπευειν τους ψυχικως ασθενουντας. Και οπως χρη το οικειον εκκοπτειν θεληµα και εις υψος ανερχεσθαι τελειοτητος. οιτινες δια βιου παντος σπουδην εθεντο εν υποκρισει παντα ποιειν. Ως γαρ εν παθεσιν οιονται κατορθουν την απαθειαν. ηγνοουν και ηπιστουν περι αυτης. αλλα και αυτων των δοκουντων ειναι τελειων εις αρετην και τα ονοµατα και την φηµην µεγαλην εχοντων κατα τον κοσµον. οτι . (227) τοις µελεσι των αγιων αυτου χαριζεται. ολως αµαρτια οντες τε και γενοµενοι. Ει µη γαρ εστερηµενοι της οντως απαθειας υπηρχον και εν τω σκοτει των παθων εκαλυπτοντο και δουλοι των ηδονων και των της σαρκος θεληµατων ετυγχανον. λεγοντων ακηκοα σχεδον απαντων. ως εκ των ανθρωπινων επαινων την αγιωσυνην κτησαµενοι. περι εµπαθειας.Περι απαθειας και εναρετου ζωης. ακριβως ειδως ων µη αλλως ταυτα λεγειν αυτους ει µη εκ πολλης αγνοιας των χαρισµατων του Θεου. ως εικος. Τουτων αυτηκοος εγω γεγονως. ου µονον των ατελων εις αρετην και ευσεβειαν. ινα ανθρωποις αρεσωσι και θεοφιλεις παρ᾿ αυτων ονοµαζωνται. Και περι συναφειας Θεου προς ψυχην και ψυχης προς σωµα και ενωσεως των τριων παραδοξου. και απαθειας. µητε τινα κινησιν η µολυσµον εν τω λεληθοτι παθειν. και ως µονους τους των ανθρωπων επαινους αρκειν εις αρετην και αγιοτητα πειθουσιν εαυτους. ουτω και την απαθειαν απαρνουµενοι. Πολλοις τοις εν κοσµω πολλακις προσοµιλησας και τινων συζητησεων αναµεταξυ κινηθεισων. αγνοουντες.

ουχ ως απηγορευµενων οντων αυτων η και επιβλαβων. ει σπουδαιος εστιν. ηγουν τον αιωνα τουτον τον προσκαιρον. απαρνησασθαι την ψυχην· οπερ και κατορθουται εν τη του οικειου απονεκρωσει θεληµατος. αδελφων τε και συγγενων και φιλων. και τουτου ενεκεν πασα πραξις εναγωνιος και πασα κακοπαθεια παρα των ευσεβουντων επιτελειται. µη µεµψασθαι αφανως. αλλα και εν µεσαις στρεφοµενον πολεσι. µη κατακριναι τινα. µη υπνωσαι. Κοσµον δε λεγω την παρουσαν ζωην. ωσπερ και εις βλεπων υπερ απειρα πληθη αµβλυωπουντων. ωστε. της καρδιας κινηµατος. ει µη τας αιτιας αυτων εκφυγοι και µακραν γενηται απ᾿ αυτων. πασα δε ιστορια και των αγιων αι πραξεις τοιαυτας τας µαρτυριας ηµιν διαγραφουσι. µηδεν παραβλαπτεσθαι. αφ᾿ ων και φευγειν εκ παντος χρη. καν παρα παντος του κοσµου επαινωνται και µακαριζωνται. πρωτον µεν εκφυγειν κοσµον απαντα και τα εν τω κοσµω. φηµι. ετι δε απο κτηµατων και χρηµατων και περιουσιας και πλουτου παντος. µη επιχαρηναι πτωσει . τοτε και αυτην εαυτου οφειλει. της αυτων προσπαθειας απαλλαγηναι· ο γαρ ηδη ταις ηδοναις συγκραθεις. τα δε εν τω κοσµω. πασα µεν συγγραφη µαρτυρει. ου λεγω µονου του εξωθεν. µη ωσαυτως ασπασασθαι. αλλα και του εσωθεν.Οτι γαρ ενι τινα των εν αληθεια αγωνιζοµενων εις τοιαυτην ελευθεριαν ελθειν και τον απαξ µετοχον της του Θεου χαριτος γενοµενον εις απαθειαν ψυχης και σωµατος καταντησαι. αλλ᾿ ως µη δυναµενων ηµων. µη προπετως τι διαπραξασθαι. µη πιειν. τα περι ηµας παντα απερ καταλιµπανειν ηµας ο Λογος διακελευεται. οιον µη βλεψαι εµπαθως. Μετα δε το γενεσθαι γυµνος παντων των προσοντων. τραγωδουντων τε και κιθαρωδουντων ακουοντα και ορωντα γελωντας και ορχουµενους και παιζοντας. µη τι των δοκουντων ειναι καλων ανευ επιταγης ποιησαι. οιον µη φαγειν. (228) Ο γαρ των κατα Θεον αγωνιζοµενων σκοπος τοιουτος εστι. µη µονον µετα γυναικων συνεσθιοντα και αυταις οµιλουντα. ουκ αν των επιθυµιων αυτων ελευθερωθησεται. ανενοχλητον αυτον και απαθη διαµενειν. εν µεσω αυτων στρεφοµενων.κρεισσων εις γινωσκων Θεον και υπ᾿ αυτου γινωσκοµενος υπερ µυριαδας απιστων των µη ειδοτων Θεον. οιον απο πατρος και µητρος.

µη εν µερει η καθολου καλλωπισµων φροντισαι ενδυµατος η υποδηµατος. Πως παντα τα της ευσεβειας απαριθµησοµαι ιδιωµατα. µη της κοµης κοσµησαι τας τριχας. Εν τουτοις γαρ πασι και εν πλειοσιν αλλοις ο αγωνιζοµενος εγκρατευεται· και δια τουτων παντως. ουδεµιαν ευρησει εκ των εξωθεν µονων αγωνων ωφελειαν. αλλα και φυλαξασθαι απο ετερας αφης. του µη κρυψαι λογισµον µηδε τον τυχοντα ποτε. µη φθονησαι κακως. µη κτησασθαι µετα τινος µερικην φιλιαν. µη καταλειψαι τον συνηθη κανονα µεχρι θανατου ποτε. ει και αγιου δοκει εχειν υποληψιν. µη οργισθηναι κατα διανοιαν. ουτος εν ολιγω καιρω εν αυτοις αυτον ευρησει κεκρυµµενον τοις θειοις αυτου ενταλµασιν.τινος. ινα και δειξω σοι ακριβως των χριστιανων την ακριβειαν. µη ενατενισαι απλως µηδε εις γηρασαντος οψιν . ει και τοις ανθρωποις ως αποταξαµενος µακαριζεται. ως ακαθαρτος παρα Θεω µισειται και αποστρεφεται· καν ει χιλια ετη ουτω ποιηση αγωνιζοµενος. µη ζηλωσαι εν πονηρια. µη βαλαι χειρα εισω και κνησαι µελος του σωµατος. πασης αλλης εργασιας επιλαθοµενος εκπλαγησεται προσπεσων αυτον και µονον οραν αγαπησει. το οικειον καθ᾿ ωραν εκπληροι θεληµα. Ο δε εις παντα εγκρατευοµενος και την ψυχην προπαιδευων ατακτως µη περιφερεσθαι µηδε ποιειν εν µηδενι ων ο Θεος απαρεσκεται το εαυτης θεληµα. µη λυσαι την (229) ζωνην εις υπνον τρεποµενος. Ου και κρυβεντος εξ .ο γαρ µεσαζων τοις κακοις πανταχου παρεστι -. µη εννευσαι τινι κατα ετερου τινος. µη λαλησαι µηδεν ο µη συµφερει και σιωπησαι ο και λαληθηναι αξιον. ινα µη χαυνωθεις υπνωση πλεον του δεοντος. ωσπερ επι καλου τινος αεροβατουσαν. µη παρελθειν δακρυων χωρις ηµεραν µιαν το κατα δυναµιν. Των γαρ εξωθεν τις και βλεποµενων τοις πασιν εγκρατευοµενος παρα των µη καλως ειδοτων οραν ως εργατης ανακηρυττεται. Ω και εντυχων. µη ενηδονως τινος γευσασθαι µηδε φαγειν ο τη ψυχη δια της ορασεως ηρεσεν. αλλ᾿ ολην. τοις του Θεου οδευειν θερµως αναγκαζων προσταγµασιν. η και του πωγωνος. ει µη µονην την χρειαν σεµνην οµου και ευσχηµονα. µη τριψαι την οψιν κατα την συνηθειαν υδατι. τα δε κρυφια της καρδιας θεληµατα εκπληρων. ει χαυνως και ραθυµως πορευεται. Πλην ετι τα της ζωοποιου νεκρωσεως µανθανε.

ως πιστευοµεν. του µοσχου του σιτευτου. παντων των αγαθων εκεινων εν απολαυσει γινεται. τη µνηµη φλεγεται. ασφαλεστερον· ορα κατω. ανεκδιηγητος. του πνευµατικου γαµου εν µετοχη γινεται. αναφης. οταν πολλα δραµων κατακοπος γενηται και φθασαι µη δυνηθη. ισος ηµιν κατα παντα χωρις αµαρτιας. εις α ουδε των αγγελων αι δυναµεις αδεως ενατενισαι τολµωσιν. αψηλαφητος. µεταδιδους και τω σωµατι της οικειας λαµπροτητος. τηνικαυτα βλεπει τον διωκοµενον και τον φευγοντα φθανει και κρατει τον ποθουµενον και γινεται ολος εξω του κοσµου και αυτου ολου του κοσµου επιλανθανεται. του µαννα του νοητου. συναπτεται τοις αγγελοις. εις τον νυµφωνα εισερχεται. ακουει αρρητα ρηµατα. δικην του ορωµενου πυρος την οικειαν τω σιδηρω φυσιν µεταδιδουντος. απαθης. περιπατει συννους. αλλα και παντελως καταπεση. µη φωτιζοµενη παρα του κτισαντος. καθα φησιν η θεολογος φωνη· ουτε γαρ ψυχη ζην δυναται. Αλλα µην και επαγγελεται λεγων· “Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω. τον νυµφιον ορα. Σκοπει ακριβως των λεγοµενων την δυναµιν. εις τον παστον παραγινεται. (231) ουτε σωµα. ατελευτητος. ανεξιχνιαστος. ινα και το πνευµα σωση και την σαρκα αθανατιση. τρεχει σφοδροτερον. τη αθανασια συµπλεκεται. του µυστικου κρατηρος εµπιπλαται. Θεος αναρχος. Και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτοις ποιησοµεθα”. Ουτως εχων πυρουται τω πνευµατι και πυρ ολος γινεται τη ψυχη. δηλαδη τοις πιστευουσι και την πιστιν εκ των προειρηµενων εργων . εν απολαυσει γινεται της τρυφης. δραµειν µη δυναµενος. αρρητος. Σωµα. εις τριτον ανερχεται ουρανον. µη παρα της ψυχης δυναµουµενον. ψυχη νοερα µιγνυται δια την εµην ψυχην. ψυχη και Θεος. (230) απορησας ουτος. εντονωτερον. και γινεται η ψυχη τω σωµατι οπερ γεγονε τη ψυχη ο Θεος. αορατος. τα τρια ταυτα. τω φωτι αναµιγνυται. ως που τις εφη. απροσιτος. του ποµατος της ζωης. του αµωµου αµνου. παλιν την οδον ανωθεν απαρξαµενος. του αρτου του ζωηρου. επ᾿ εσχατου των ηµερων φανεις ηµιν εν σαρκι δι᾿ Υιου και γνωρισθεις δια του παναγιου αυτου Πνευµατος. αρπαζεται εις παραδεισον. απογευεται της ζωης. τω ποθω καιεται.οφθαλµων αυτου. τη ελπιδι του παλιν εκεινον ιδειν αναπτεται· και.

ετι τοις ειρηµενοις προσµενειν βουλοµαι. ως ο Λογος απεδειξε. ουτω παλιν εν Θεω και ψυχη και σωµατι αδιαιρετως και ασυγχυτως θεος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται. ει δοκει. αναγκη παντως και αυτην την σαρκα. τοις την χαριν εν εαυτοις εχουσι του . αυτος αµφοτεροις τουτοις ασυγχυτως ενουται καγω κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν εκεινου. αλλα µενων ο Θεος καθο Θεος εστι και η ψυχη καθως εχει φυσεως και το σωµα. (232) µητε του σωµατος εις ψυχην µεταβαλλοµενου. µητε του Θεου τη ψυχη συγχεοµενου. η ινα αισχυνθωσι. µαλλον δε µηδε ζην χωρις αυτης δυναµενην. ινα συγκαταβατικωτερον ειπω. ολην αγεσθαι της ψυχης τω θεληµατι· και ως ουκ εστι σωµα ζην ανευ ψυχης. µητε της ψυχης εις σαρκα µεταπηγνυµενης. ωσπερ εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι εις Θεος ασυγχυτως και αδιαιρετως προσκυνειται. Αλλα παλιν. Πατηρ. µαλλον δε. Αλλα προσεχε. πηλος. Αποδεδεικται τοινυν οτι. ουτως ουδε θεληµα ενι το σωµα εχειν τοτε παρεκτος της ψυχης. Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος ον σεβοµεθα. µητε της ψυχης εις θεοτητα µεταποιουµενης. Των δε ψυχων παλιν διϊκνουµενων εν ολω τω σωµατι και µηδενι µερει απολιµπανοµενων. µαλλον δε οι το κατ᾿ εικονα µη εχοντες εαυτους επιγνωσωνται και οι κεχωρισµενοι απο του Θεου εαυτους αποκλαυσωνται και τινων εστερηνται γνωσωσι και υφ᾿ ων κατεχονται τη ακροασει του λογου διακρινωσι και οιον αυτους σκοτος κατακαλυπτει νοησωσι και Θεον διδασκειν τροµασωσι. ινα και τον νουν των τοιουτων εκδηλοτερον αναταξωµαι. ο κατ᾿ εικονα Θεου κτισθεις ανθρωπος και θεος ειναι καταξιουµενος. καθως επλασθη. τον λογον επαναλαβωµεν· υφ᾿ ηδονης γαρ κινουµενος και χαρας. Ο παραδοξως συνδησας αυτα και το νοερον τε και αϋλον τω πηλω συγκερασας. Θεος. Τι ουν µοι ταυτα και προς τι λεπτοτερον ειρηται και δια τι µακρον τον λογον εξετεινα. αχωριστον ουσαν της ψυχης.ενδεικνυµενοις. ψυχη και σωµα. γινοµαι. αχωριστους ειναι του Θεου τας αξιας των τοιουτων ψυχας οµολογουµενως πιστευοµεν. Θεου κατα τας αψευδεις επαγγελιας ενοικουντος εν ηµιν τοις γνησιοις δουλοις αυτου και δια των ενεργειων και ελλαµψεων του παναγιου Πνευµατος εµπεριπατουντος εν ταις ηµετεραις ψυχαις.

αλλα την τουτων ουσιαν τε και ποιοτητα καθορων. και οµως ουδεν εκ της µεθοδου ταυτης του διαβολου εκεινοι παρεβλαβησαν. φησιν. και το βλεπειν κατα φυσιν απελαβεν. ηγουν τη δωρεα του παναγιου Πνευµατος. αλλα κατανοει την υλην οτι απο της γης και χους η λιθος εστι. µη προσπασχων τοις ορωµενοις. την πιστιν παραβλαβησεται η του ιδιου δεσποτου χωρισθησεται και του καλλους εκεινου επιληφθησεται. ει µετα µυριων απιστων και ασεβων µεµιασµενων καθειρχθησεται και γυµνος τω σωµατι γυµνοις αυτοις ενωθησεται. µηδεποτε εις ετερον τι . του λεγοµενου την (233) δυναµιν µη νοησαντες. εν κοσµω αναστρεφοµενον και µετα γυναικων συνεσθιοντα η αυταις οµιλουντα. αµολυντον νοητως τε και αισθητως διαµενειν. Τοιγαρουν και ως εν ηµερα ευσχηµονως ο τοιουτος περιπατει. οιδαµεν· αλλ᾿ ου περι Θεου. τον Θεον εχοντες εν εαυτοις οικουντα και µενοντα. αλλ᾿ ουδε. βλεπει τα πραγµατα παντα καθως εχουσι φυσεως· ου τας χροιας θαυµαζει και τας στιλπνοτητας. ως εν τω Χρυσανθω µαρτυρι και εν αλλοις τισι των αγιων. Αλλα και ο λογος δια τουτο προλαβων τα τουτων ενεφραξε στοµατα. ουτως ουδε του Θεον φορουντος κεχαριτωµενου ανθρωπου την ψυχην η την διανοιαν µολυνθηναι ενδεχεται. περι δε ανθρωπου παντως ηµεις αµφιβαλλοµεν”. θεον ειπων και τον ανθρωπον κατα χαριν γινοµενον. καν εν βορβορω σωµατων. Και οιδα παλιν οτι οι µη οραν ισχυοντες τοις της ψυχης οφθαλµοις µηδε τοις αισθητηριοις αυτης αισθανοµενοι. Θεος απαθης εστι. οπερ τοις θεοσεβεσιν ανοικειον· ου µονον δε. Ωσπερ γαρ ουκ ενι τον ηλιον εν βορβορω λαµποντα µολυνθηναι τας ακτινας ποτε. ειπειν.Θεου και παντα διδασκοµενοις δι᾿ αυτης και παντα ισχυουσιν εν αυτη αντιλεγειν φριξωσι και παυσωνται λεγειν µη ειναι δυνατον τινα των κατα Θεον ζωντων. Ορα τον χρυσον και ου την λαµπροτητι τουτου προσεχει. Πολλα γαρ επι µαρτυρων και αγιων τοιαυτα εγενοντο. ουτω πως ανταποκριθησονται· “Οτι µεν ο Θεος. Ο γαρ το κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν η τηρησας εαυτω ανωθεν η ανακαλεσαµενος και απολαβων. µενει ασαλευτος. ανθρωπινων εγκυλινδεισθαι τυχοι το καθαρωτατον αυτου σωµα. απαθης εστιν. µονοις τοις εστωσι προσεχων και µενουσι.

τα προκειµενα παντα τη οπτικη δυναµει περιερχοµενον. (234) τον µαργαριτην. αλλ᾿ ως σαπριαν η βορβορον και ως ηδη θανουσαν και γεγονυιαν ολην οπερ και γινεται. αλλα παλιν αµολυντον αυτο προς ετερα περιφεροµεν. ουτω και η των αγιων διανοια. ουτω ταυτην ορα· ης ουκ αν ποτε το εξωθεν ανθος ο νους περιβλεψη. Ει δε και το εξωθεν καλλος καταµαθειν θελησειεν. ως µονος ων εν ολω τω κοσµω· και ως εν ερηµω διαγων ανθρωποις αβατω και ως µηδεν µετα τινος εχων η γνωριζων τινα των επι γης ανθρωπων. Ο τοιουτος και γυναικα τοινυν ορων καλλος εχουσαν σωµατος. και ως οναρ βλεπων ουτω διακειται. ου µολυνεται. εξ ης το ολον σωµα συνισταται. ου της οψεως ορα την επανθουσαν ευπρεπειαν. αλλα την ενδοθεν υπαρχουσαν υλωδη φθοραν. οιδεν εκ των κτισµατων αναλογως θαυµαζειν τον γενεσιουργον. καν ωσι λιαν δυσειδη τα ορωµενα. τους λιθους απαντας τους τιµιους και ου ταις ευχροιαις την αισθησιν κλεπτεται. Βλεπει τον κοσµον και εν µεσω πολεως υπαρχει και βαδιζει µεγαλης – µαρτυς ο ταυτα εν ηµιν ενεργων Κυριος -. καν εις βορβορωδη παθη και αισχρα παρακυψειεν. ουτω διακειται.µεταβληθηναι δυναµενος. επι θρονου καθηµενον. γελων και θαυµαζων των ανθρωπων την αγνοιαν. το συνολον εξ αυτων ου µολυνεται. δι᾿ ης αρα και προς θειον κινειται ποθον και δακρυα και ολως εξω των ορωµενων γινεται και απο των κτισµατων αποχωριζεται. Ορα ιµατια πολυτελη και ου θαυµαζει την ποικιλιαν. αλλα λιθους απαντας ως ενα των απαντων λιθων ορα και πηλον αµα ταυτα λογιζεται. και τους τερποµενους εις αυτα και περιποιουµενους ταυτα ως τιµια ελεει. (235) Καθαπερ γαρ το φως των αισθητων οφθαλµων πανταχου παρ᾿ ηµων πεµπεται και. ουχι δε λατρευειν τη κτισει παρα τον κτισαντα· ουτω γαρ απο του µεγεθους και απο της καλλονης των κτισµατων επιγινωσκει τον δηµιουργον και προς την εκεινου θεωριαν ο νους αναγεται και την ψυχην αναπτει προς την του ποιητου κατανοησιν. Ορα τινα δοξαζοµενον. Γυµνος γαρ υπαρχει ο νους αυτων και πασης επιθυµιας . αλλ᾿ οτι σκωληκων κοπρος εισιν εννοει. Τι γαρ και αλλο εστι σωµα η διαµασηθεισης τροφης χυλος. Βλεπει τον αργυρον. υπο λαου πολλου κατα τας οδους ποµπευοµενον η και φυσωµενον.

Τοιουτον τι παντως εργαζεται και ο πνευµατικος ιατρος ο τα της ψυχης παθη εµπειρως ιατρευειν βουλοµενος· ινα δε σοι την εντεχνον αυτου ιατρειαν τω λογω καθυποδειξω. τεταραγµενος ολος τον νουν. οπως εξ εκεινων γινωσκοντες ωσι των ζωντων ανθρωπων τα ενδοθεν και ιατρευειν εν αλλοις επιχειρωσι τα µη ορωµενα παθη. αντι ιατρειας τα βλαπτοντα επιζητων. κατεχει. ουδε των λιαν τις µαινοµενων ανδρων τοιουτον τι κατα της ασθενουσης η του ασθενουντος την προς θανατον αρρωστιαν ενθυµηθησεται. παρακαλει. δι᾿ αυτων και την ιατρειαν ποιησηται και την επιθυµιαν αυτου εκπληρωση. τα το παθος δηλονοτι αυξανοντα και τον θανατον εν ακαρει επισπωµενα. πραγµατικην ποιησοµαι την διηγησιν. ου δι᾿ ετερον τι τουτο ποιει. Αλλα των οντως (236) µαινοµενων τους λογους χαιρειν ειποντες. Ει γαρ και εις την των τοιουτων θεωριαν εισελθειν ποτε βουληθειη. κατανοει του αδελφου την ασθενειαν. ουκ ευθεως βοα ουδε διαναβαλλεται ουδε λεγει· “Κακα και θανατηφορα εισιν α ζητεις και ου διδωµι σοι ταυτα τα βοηθηµατα”. ορα τον νοσουντα ολον του θανατου γινοµενον.εµπαθους αλλοτριος. Οιµαι. . του παθους την φλεγµονην. Ερχεται τις προς τον πνευµατικον ιατρον αρρωστος. Οταν ουν ιδη ο πνευµατικος και επιστηµων ιατρος εν οις ειποµεν οντα τον αδελφον. Ανετεµον γαρ τους νεκρους. καθα και ιατρους ποιουντας ακουοµεν και περι των παλαιων ακηκοαµεν. εχωµεθα του λογου της διηγησεως. ινα την θεσιν κατανοησωσι του σωµατος. τον ογκον. πασαν δεικνυει αγαπην οµου και απλοτητα. Βλεπει τουτον ο φιλανθρωπος και συµπαθης ιατρος. ινα πληροφορηση αυτον οτι και δι᾿ ων φαρµακων ητησατο. Του τοιουτου δε αρα τις ερασθησεται. κεκαρωµενος τω παθει. ινα µη ακουσας φυγη χρησηται και προς ετερον των τοιουτων παθων απειρον απελθη και τη αυτη ωρα τεθνηξεται· αλλα προσδεχεται. ινα παλιν των αναισθητων λογων εκεινων αναµνησθω. µη οτι γε ευσεβων και φοβουµενων τον Θεον ιατρων. αλλ᾿ η ινα σκοπηση και καταµαθη των παθων τας εµπαθεις κινησεις και ενεργειας και ποθεν λαµβανουσι τας αιτιας και δια ποιων φαρµακων παλιν εξαφανιζονται.

σπευδει τοις καταθυµιοις αυτου. το δε τραυµα παντελως αφανιζεται. και πολλοις διηγεισθαι τουτους τα του ιατρου θαυµατα και την θαυµασιαν µεθοδον της επιστηµης αυτου. ο δε. ο ιατρος υποκρυπτει τα βοηθηµατα· και ο µεν εκδεχεται και περιχαρως αναµενει. Μονον γαρ των φαρµακων ο ασθενων απτεται. το δε κρυπτοµενον. σοφος ων. ως εφθην ειπων. και ων τη επιθυµια πρωτον εφλεγετο. το ποιειν της σαρκος τα θεληµατα και παντα πρασσειν τα της επιθυµιας και της εφεσεως· και ωσπερ ουδεις τους εξω φρενων οντας και παρακοπους εκφρονας ειναι ποιησει λογισασθαι ποτε εαυτους. τον µεν φαινοµενον των ζητουµενων δεικνυει παροµοια. Υγειαν γαρ τουτην οιονται. και τη αφη παρα πασαν ελπιδα την ιατρειαν λαµβανει· και καταπαυεται µεν ευθυς του παθους ο ογκος.Εισι γαρ τινες οι χαλεπως νοσουντες κατα ψυχην και χαλεπα τα νοσηµατα φεροντες και τα επαυξοντα την νοσον επιζητουντες· και το µεν παθος εκαστου τουτων ισως. ινα δεηται διαιτης και της των ηδεων αποχης. (237) τα τραυµατα και τον ογκον αυτων καταστελλεσθαι και την φλογαν τουτων της διψης παυεσθαι. ο εµπειρος ιατρος ουκ ευθεως επι τοις ζητουµενοις παρα του νοσουντος ανανευει. αλλ᾿ υπισχνειται παντα τα της αιτησεως εκπληρωσαι αυτου· ο νοσων. Ακουετωσαν οι υγιαινοντες και τα αινιγµατωδως ηµιν ειρηµενα νοειτωσαν. αυτοι δε µαλλον τρυφαν ζητουσι τα φθοροποια βρωµατα και εις κορον εµφορεισθαι αυτων. ως επι καλοις. τουτων ουδε µνηµονευειν ανεχεται του λοιπου. µαλλον δε ουδε οτι ασθενουσιν επιστανται. Τους δε ουτως εχοντας τις αρα λογω πεισει ποτε οτι ασθενεια και νοσω κατεχονται. ουτως ουδε τους εν παθεσι κυλινδουµενους και υπ᾿ αυτων κεκρατηµενους και µη αισθανοµενους της κατασχεσεως τουτων εν κακοις ειναι πεισει . τη δε δυναµει της ενεργειας παραδοξα. και τους πεινωντας τα φθοροποια και επιβλαβη βρωµατα των ωφελιµων µαλλον επιθυµειν εκτοτε. µονη τη προσψαυσει και θεωρια των ιατρικων φαρµακων υγιαινειν ποιει τους νοσουντας. ει τε και της ενθεου γνωσεως την χαριν εδεξαντο. ∆ια δη τουτο. Ταυτα γαρ οι νοσουντες ουκ ισασι. Και εστιν ιδειν και θεασασθαι λογου παντος υψηλοτερον θαυµα γινοµενον· χωρις γαρ αλλου τινος βοηθηµατος. αλλα µεν τη γευσει.

αλλα αντ᾿ αλλων φθεγγοµενος. η σαλευθησεται την καρδιαν το συνολον. ουτως διαγουσιν εστερηµενοι και του οραν. ωστε και παντος παθους και πασης επιθυµιας κακης αµετοχος γενεσθαι. προς ηδονην λεγεις κλεπτεσθαι την καρδιαν. ζη δε εν αυτω ο Χριστος. παθος. πορνειαν. και αναβλεψαντες ειδον ακριβως και εγνωρισαν τους εσταυρωµενους τω κοσµω. Ο ουν τω κοσµω αποθανων – τουτο γαρ εστιν ο σταυρος – και ζων µηκετι αυτος.ποτε τις η µεταβαλεσθαι ποιησει επι το βελτιον. αλλα και περι των θεσει υιων του Θεου και. ταχα αν και εζητησαν αναβλεψαι. Τυφλοι γαρ οντες και µηδε αλλον τινα πιστευοντες βλεπειν. Αλλα µη θελοντες των παθων απαλλαγηναι βυουσιν εκουσιως τα ωτα και τω Αποστολω προσεχειν ου βουλονται ουτω λεγοντι· “Εµοι κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω. η ηδονης υποστησεται κινησιν. ειπε. και παλιν· “Νεκρωσατε ουν τα µελη υµων τα επι της γης. οπηνικα λεγειν επιχειρεις περι των τοιουτων. και οτι ουδε αναβλεψαι αυτους δυνατον ειναι πειθονται· ει γαρ επειθοντο. ουδε διανοια την γνωσιν κατελαβες των τοιουτων. οι εργω και λογω την πειραν εσχηκοτες αυτων. ακαθαρσιαν. ηγουν τας εµπαθεις αισθησεις του σωµατος. Ει µεν ουν ηξιωθης της ανωθεν χαριτος. και ταυτα τοις οφθαλµοις ουχ εωρακας. Ουκ οιδας οτι καταγελωσι σου ως αναισθητου. Ζω δε ουκετι εγω. Λοιπον κατα σε κοινωνος αµαρτιας καθεστηκεν ο Χριστος. ουδε η ακοη σου το µεγεθος αυτων εχωρησεν. Ω του τολµηµατος! Τους τον Χριστον ζωντα και ενοικουντα εχοντας εν εαυτοις. Ου φριττεις και τω στοµατι σου την χειρα τιθεις και µην λαλειν παιδευεις τη γλωτταν σου περι ων ουπω την πειραν ειληφας. ος αµαρτιαν ουκ εποιησεν. Ουκ εννοεις ακµην α µεν λαλουµεν ηµεις. λεγε και τα της χαριτος ελευθεροστοµων και θεολογειν ακωλυτως περι του φυσει Θεου· ου µην δε. Ει δε απιστεις ετι και αναβαλλεσαι. ως . ζη δε εν εµοι Χριστος”. βλεπε προς τινα τας κατηγοριας εκφερεις και τινα λεγεις της αµαρτιας συµµετοχον. (238) ο νεκρωθεις τα µελη τα επι της γης. καν οπωσουν παθους αισθησιν δεξηται. α δε συ βλασφηµεις. επιθυµιαν κακην και την πλεονεξιαν”. πως. ουδε δολος ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. ο του κοσµου αιρων τας αµαρτιας και καθαιρων παντος παθους τας αυτω συναφθεισας ψυχας.

µηδε αλλοιωθεντα κατεµαθες εαυτον ολον και πνευµα οιονει γενοµενον εν τη της σαρκος αποθεσει. ου µονον περι της σαυτου αναξιοτητος. καλον ποιων. µη µετασχειν του χαρισµατος µηδε αισθανθηναι σαυτον νεκρον τω κοσµω γενοµενον. πνευµατικα συγκρινοντα τοις πνευµατικοις. επει ουδεν κερδησεις ετερον. Ορα µη λαθης σεαυτον ξενοις βαθµοις και αλλοτριαις διακονιαις επιπηδων και ως καταφρονητης του θειου θεληµατος και τολµηρος και αχρειος οικετης εις το σκοτος αποπεµφθης το εξωτερον. Ου φριττεις αλλους οδηγειν προς το φως. και δεθεις. γινωσκε. ασθενης υπαρχων αυτος και µηδε των ιδιων τραυµατων λαβειν ισχυων την αισθησιν. ει µη σεαυτον απαθη εγνωκας ειναι και τον απαθη Θεον κατεµαθες οικουντα εν σεαυτω. Ειπε γαρ µοι. ων εξ απειριας και εµπαθειας απωλεσας. ο ετι εν σκοτει καθηµενος και µηδε τον οφθαλµον εκεινον κτησαµενος τον ορωντα το φως το αληθινον. Ου δεδοικας ποιµαινειν αδελφους. µη αναδεξη το συνολον χρεη αλλοτρια .εφικτον ανθρωπω. πριν αν τον καλον σε ποιµενα φιλον γνησιον κτησασθαι. εις το πυρ εµβληθης το αιωνιον. µηδε του κοσµου παντος εξω κατα τον Παυλον ειτε εν σωµατι ειτε χωρις εγενου του σωµατος. ουτως εχων. χειρας αµα και ποδας. Βλεπε. αλλα και περι των προβατων. τι ουκ ασπαζη την καλην σιωπην και ζητεις εν µετανοια και δακρυσι ταυτα λαβειν και µαθειν. εν τινι αλλω θαρρησας. οπερ ουδεν αλλο ειναι νοησεις η την χαριν του Πνευµατος. οµοιων αυτου δια της χαριτος διηγου ακωλυτως τοις πασιν ως εισιν αγιοι δουλοι της δοξης αυτου. Ουκ αισχυνη αλλους ιατρευειν. Βλεπε µη προτερον ποιµαινειν (240) επιχειρησης. Ορα µη ευρεθης του συγκλητικου ενδυµατος και αξιωµατος γυµνος. τοις εργοις των απαθων και ταις διακονιαις των αγιων του Θεου δουλων υπηρετειν και υπεισελθειν κατετολµησας. λογισµους τολµων αλλοτριους αναδεχεσθαι και διδασκειν ετερους. Ει δε οµολογεις. µηδε εις ουρανον εγνως εαυτον (239) ανελθοντα ως κρυβηναι µονον εκει και µη φαινεσθαι. παρακαλω. αλλα κενως ουτως λαλειν εθελεις περι ων ουκ εσχες την αληθινην γνωσιν και αγιος τουτων χωρις καλεισθαι φιλεις και ως ηδη σεσωσµενος διακεισαι. αυτος υπαρχων εστερηµενος του θειου φωτος. η δουναι λογον τω Θεω.

και του Θεου σεβασθητι το µακροθυµον και µη ελαττον εχων φανης των κοσµικων αρχοντων τον φοβον εις Θεον. Φησι γαρ· “Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον”. Ορα µη κριναι τον ετερον. αδελφε.υποχρεως υπαρχων αυτος εν τινι· µη αφεσιν δου ναι τολµησης. Πνευµατος εµπλησθεις Αγιου. Και ει επι των ανθρωπινων αξιωµατων τοιαυτη ταξις εστι και τοιουτος φοβος. αλλα νεκρον ιδης εαυτον γεγονοτα τω κοσµω. καταδεξη. ουτω και συ καν ωσαυτως τω επουρανιω βασιλει και Θεω την τιµην και τον φοβον απονεµε. και παλιν· “Καγω και ο Πατηρ µου ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. ως νεκραν περιφερων την σαρκα και ανενεργητον παντη προς αµαρτιαν. ζωντα δε µονω . Τοιουτος δε γενοµενος ουκ εση ετι εαυτω ζων. η οσον εκεινοι προς τον επιγειον εχουσι· µηδε καταφρονων εση του πλουτου της χρηστοτητος και µακροθυµιας αυτου δια φιλοδοξιαν και φιλαρχιαν. Φριξον. τον επουρανιον βασιλεα. πριν αν παρα του βασιλεως τω των κριτων εγκαταλεγη ταγµατι. ως υπο Θεου προχειρισθεις εν τουτω δια του Πνευµατος. οτι αυτος εστι (241) παντων εξουσιαστης και παντων κριτης φοβερος. ανθρωπε. ινα τιµων και φοβουµενος αυτον δυνηθης τηρησαι τας αυτου εντολας και δια της των εντολων φυλακης εαυτον προετοιµασας οικος της τριφεγγους αιγλης αυτου αξιωθειης γενεσθαι κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου. πριν αν αυτος ακριβης γενη και των οικειων σφαλµατων εξεταστης και δικαιαν την ψηφον κατα σαυτου δια δακρυων απολυσης και πενθους· και τηνικαυτα. Ιδε γαρ οτι ουδεις των κατα κοσµον αρχοντων τουτω τολµα επιπηδησαι τω αξιωµατι. ο µη τον αιροντα την αµαρτιαν του κοσµου εν τη καρδια κτησαµενος. αποδιδους εκαστω κατα τας πραξεις και τας ενθυµησεις αυτου· αλλ᾿ ωσπερ ουτοι τω επιγειω. ως µη αυτοχειροτονητοι και προ του κληθηναι ανωθεν επιπηδαν τοις θειοις και εις χειρας Θεου ζωντος εµπιπτειν. ποση ευλαβεια οφειλεται παρ᾿ ηµων απονεµεσθαι τοις του Θεου αξιωµασιν. ως µη τω επιγειω βασιλει προσκρουσαι. εν τη ελευθερια του νοµου της σαρκος και του θανατου της αµαρτιας υπο της του Θεου χαριτος εις την των αλλων κρισιν δικαιος αποκατασταθης κριτης.

ως ηδη το κατα φυσιν λαβων και µη παρα φυσιν ορων τα του Θεου πλασµατα· αλλα. Και του λοιπου διαφοραν ουχ εξεις αρρενος και θηλειας. βοησεις τηνικαυτα µετα του θειου Παυλου µεγαλοφωνως εν ευφροσυνη καρδιας και ειπης· “Ευχαριστω τω Θεω µου. Θεον η κτησαµενος η αγωνιζοµενος κτησασθαι. Προ δε του ελασαι εις µετρον τοιουτον και την ζωοποιον νεκρωσιν του Ιησου και Θεου εν τοις µελεσι σου θεασασθαι. και τις ο δουλευων Θεω και το εργον αυτου. τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. εν ασφαλεια ο πας εσται σοι βιος και ου προσκοψεις προς λιθον αµαρτιας τον ποδα σου. ως υπ᾿ αυτου ενεργουµενος και κινουµενος· και εν τοιαυτη δοξη καταµαθων εαυτον.τω Θεω. ΛΟΓΟΣ Ζ΄. Ουτω γαρ ποιων. οτι ο νοµος του Πνευµατος της ζωης ηλευθερωσε µε απο του νοµου και του θανατου της αµαρτιας”. εαν µη τας αρετας κτησωµεθα. ω πρεπει πασα δοξα. και . ουδεν ηµας απαλλαγη µονον των παθων ωφελησει. και συνων και οµιλων ανδρασι και γυναιξι και αυτους ασπαζοµενος. καλον ποιησεις. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. Επειδηπερ οσον απο του θειου βαπτισµατος χριστιανους ηµας εαυτους διχα των εργων και πιστους λογιζοµεθα. (243) Περι των δουλευοντων Θεω. δια δε της ενοικουσης εν ηµιν προγονικης αµαρτιας εξελκοµεθα και δελεαζοµεθα εις ατοπους επιθυµιας. εαν τας επιβλαβεις οψεις φυγης. Και οτι. εις την οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα πιστευοντες και εις τον ενα ταυτης τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον και Θεον. εν αυτω Χριστω τω Θεω ηµων. και τις ο την ασκητικην ζωην µετερχοµενος και η εργασια αυτου. αβλαβης και ακινητος διαµεινης απο της κατα φυσιν εδρας και στασεως και ως µελη Χριστου τιµια και Θεου ναους ιδης και προσεξεις αυτοις. εν αις αιτια µεν ουκ (242) εστιν ουδεµια κακου. ουδε βλαβην υποµεινης εκειθεν. Και τις εστιν ο µετανοων και η εργασια αυτου.

Οι δε την ασκησιν . συγχωρησιν των επταισµενων αιτουνται λαβειν. αλλα εχθροι και προσκεκρουκοτες υπαρχοντες. Μη προσεχοντες γαρ τω φωτι των θειων Γραφων.δουλους εαυτους εκ συνηθειας ουτω πως απλως επιγραφοµεθα του Θεου και καλουµεν. διαρρηδην του αγιου Παυλου βοωντος· “Ο αγαµος µεριµνα τα του Κυριου πως αρεσει τω Κυριω. η πορνη. λεγω. τον λογον υπο του Λογου κινουµαι γυµνασαι και ειπειν επειγοµαι περι των δουλευοντων Θεω τινες τε ειεν και οποιοι και ποταποι. εισεται. οιος ην ο τελωνης. και τινα τα παρα των τοιουτων δια Κυριον γινοµενα εργα. ως αν απο των εαυτου πραξεων εκαστος γνωσεται εαυτον. και τινα θεραπευει δια των εαυτου εγχειρησεων και τινι δουλευει. αλλ᾿ εξω τουτου αει των τοιουτων τινες πορευοµενοι και εν σκοτει των πονηρων διανοιων αυτων κατεχοµενοι. εκλαυσε πικρως. ο Πετρος αυτος. και γραφοντες προς ετερους τουτο αυτοι εαυτους ανωθεν γραφοντες ονοµαζοµεν . οιονται τω Κυριω δουλευειν και εξ εργων δικαιουσθαι ελπιζουσι. και ει τις κατ᾿ εκεινον τον ασωτον τον µετα πορνων και τελωνων καταδαπανησαντα τον κληρον τον πατρικον· ουτοι γαρ και οι τοιουτοι ουχι δουλευειν λεγονται τω Κυριω. ου γινωσκουσιν οτι πολυ υπαρχει το εν µεσω διαφορον των τε µετανοουντων και αγωνιζοµενων εις την γυµνασιαν της αρετης και αυτων των τω δεσποτη δουλευοντων Χριστω. Οι εις το σταδιον αρτι της µετανοιας εξ ακουσιου γνωµης και αυτοθελως εισερχοµενοι και κατα το ενον εις την σωµατικην γυµνασιαν εαυτους εγγυµναζοντες. ο δε γαµισας µεριµνα τα του κοσµου πως αρεσει τη γυναικι” και τω κοσµω. η τινα ποτε εθεραπευσε και τινι εδουλευσεν. ινα µη εαυτω τις χαριζοµενος δοκη τω Κυριω δουλευειν και ουχ εαυτω. µη ειδοτες ισως αυτο τουτο. υπερ ων κακως επραξαν µεταµελοµενοι. οτε. πτοηθεις και αρνησαµενος τριτον. Αλλα περι µεν των εν τω κοσµω διαγοντων και υπο ζυγον (244) οντων του βιου ουδεις λογος ηµιν. Οι µεν γαρ µετανοουντες. εισαγωγικοι τε. δια µετανοιας και εξοµολογησεως καταλλασονται αυτω. τι εστι δουλεια Θεου και τις ο ακουειν αξιος και ειναι δουλος Θεου. περι δε των αποταξαµενων τω κοσµω και τοις εν κοσµω απας ο λογος εσται ηµιν. και οι εν ταυτη χρονισαντες.

ουδε ο τοις εχθροις του βασιλεως µη συντιθεµενος αλλ᾿ ο και υπερ αυτου κατ᾿ αυτων οπλιζοµενος τε και αντιµαχοµενος την αγαπην ενδεικνυται. ταυτα παντα και ετερα τουτων πλειονα επιτηδευεται και ποιει· και πασαν θλιψιν επερχοµενην αυτω µετα χαρας αποδεχεται. σπουδαζει το κατα δυναµιν και αυτος ποιησαι αυτην. ουδε ο το δοθεν ταλαντον σωον φυλαξας αλλ᾿ ο διπλασιασας εσωθη. Και µαρτυρει τουτο αυτος ο δεσποτης Χριστος ουτω διαρρηδην βοων· “Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι· και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει”. ουδεν εσται οφελος αυτω εκ µονης της των παθων αλλοτριωσεως· ου γαρ ο µη πλεονεκτων. δι᾿ ων την ισχυν καθ᾿ ηµων οι δαιµονες κεκτηνται. Ο δε αγωνιζοµενος αρτι καλος ασκητης ουχι δια εκτισιν αµαρτηµατων. διακονει και πασας υποφερει τας θλιψεις. νηστευει. αγρυπνει. αει τα εαυτου κακα λογιζοµενος και ως µειζονων κολασεων αξιον εαυτον εχων. αταραχως υποµενει παντα τα επερχοµενα. παση δυναµει ψυχης τας αρετας αντ᾿ αυτων εν εαυτω θησαυριζων. ινα δια της τοιαυτης αυτου υποµονης αφεθη αυτω τα εγκληµατα. αλλ᾿ ο ποιησας το αγαθον µακαριζεται. αυτος εαυτον θλιβει· και πασαν πραξιν πραχθεισαν. κλαιει. αλλα των µεν πονηρων µονων . δεικνυσιν (246) οτι ο µη παντι τροπω και παση σπουδη τας εντολας αυτου τηρων και αει τας αρετας δια της των εντολων κτωµενος εργασιας και εις το προσω δι᾿ αυτων ανερχοµενος. µη επερχοµενης δε. αλλ᾿ ο ελεων επαινειται. Και ο µεν αρτι µετανοων λυπειται. χαµευνει. ουδε ο εκκλινας απο κακου. αλλα και τας αρετας αντι των παθων κτησασθαι ασφαλως αγωνιζονται. ινα τη ποικιλια των ασκητικων αρετων τε και πραξεων τα πολλα και ποικιλα παθη.µετερχοµενοι και αρτι προς την γυµνασιαν της αρετης εκθυµως εγγυµναζοµενοι τα παθη µετα την µετανοιαν νικησαι σπουδαζουσι. σπουδαιως αυτην και θερµως δηλονοτι πεποιηκοτες υπερ των προηµαρτηµενων αυτοις· (245) ου µονον δε. Τουτο δε λεγων. αλλα δια τον προς τα παθη πολεµον. εξαλειψη και τελεον εκ της εαυτου ψυχης ταυτα εξαφανιση. Ει γαρ µη ουτω γενηται παρ᾿ αυτου και ουτω τα των αγωνων εξει καλως εν αυτω. ην ακουσει παρα των παλαι αγιων η και παρα των συνοντων πραττοµενην θεασεται.

(247) Ουτως εσται παντως καµοι τω αθλιω πρωτον και ταπεινω. Ει δε ο αµελως ποιων τας εντολας του Θεου κεκατηραται. Πως δε και πνευµατικως οπλισοµεθα και εις παραταξιν Θεου ζωντος καταριθµηθωµεν και τοις εχθροις φοβεροι φανησοµεθα. λαθρα διαφυγειν. τω χαυνω και αµελει. φησι. Ουχι και υµεις παντες τα αυτα κατα του πονηρου κατεψηφισασθε. αλλ᾿ οιονει του συλλεγειν τας αρετας δια της των εντολων αµελειας παυσαµενος. αλλ᾿ εασαντα τουτους.τω δοκειν απεχοµενος. καθως ο Παυλος εντελλεται γενεσθαι παντας ηµας. Και εικοτως· ει γαρ µη τοιουτοι γενοιµεθα. . Τι δαι. ποσω µαλλον ο µερικως ποιων εξ ων ποιειν δυναται. οτι τω Θεω . αλλα τον µη ποιουντα το αγαθον ως αµαρτανοντα εχει η θεια Γραφη και κατακρινεσθαι αυτον υπεµφαινει· “Τω γαρ ειδοτι καλον. Επι δε των πνευµατικων ουχ ουτως. ποιειν και µη ποιουντι. πως δουλευσαι τω Κυριω ισχυσοµεν. Μη ουν οιεσθω τις νηστευων η αγρυπνων η πεινων η διψων η χαµευνια συζων η πενθων η κλαιων η υβρεις επερχοµενας αυτω και πειρασµους υποφερων. ουδε α δοκει εχειν φυλαξαι δυναται· δια γαρ της αργιας και ταυτα απολλυσι· και δηλοι τουτο το “ο µη συναγων σκορπιζει”.οκνω γαρ ειπειν και πασιν υµιν . εως ου ανδρες γενωµεθα τελειοι και καταντησωµεν εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. και παλιν· “Επικαταρατος πας ανθρωπος ο ποιων τα εργα Κυριου αµελως”. ουχι και ως ο σκορπιζων εστιν. Επι µεν γαρ των αισθητων τουτο αδυνατον· ο γαρ µη συναγων εκει. εις κατακρισιν. τας δε αρετας αντ᾿ αυτων µη παση ισχυϊ κτησωµεθα επι τοσουτον. Πως στρατευθηναι Χριστω δυνησοµεθα. Τουτο δε και επι των πολιτικων νοµων και των βιωτικων πραγµατων ευρησεις γινοµενον· τον γαρ βλεποντα δουλον διορυττοµενην παρα τινων την οικιαν του κυριου αυτου και συλουµενην την περιουσιαν αυτου και µητε συνεργησαντα τοις κλεπταις µητε παρεµποδισαντα αυτοις η κραυγασαντα. των δε γε αγαθων µη επι πολυ αντεχοµενος. Οπερ εµοι παντως αρκεσει πρωτον.εαν πονηρων µεν εργων και πραξεων αποσχωµεθα. αλλα αργος καθεζοµενος. επι πλειον κατακριθησεται. αµαρτια αυτω εστιν”. Ουδαµως. αραντας παντα. η και µηδολως ποιων. ισως εκεινοις επιβουλον εαυτου και κλεπτην τον δουλον εκεινον ο δεσποτης λογιζεται.

δουλευει η ετερω τινι δια των τοιουτων χαριζεται τι. ουδε εαυτον. ει τι εργον εργασονται τω βασιλει. Τους αναστρεφοµενους εν τοις εαυτων οικοις. Τους αναπεπτωκοτας και τρυφωντας και οικαδε σπαταλωντας. οιον αν και εστιν. Το γαρ µη γινοµενον µετα ταπεινοφροσυνης και γνωσεως πνευµατικης. και ταυτα. εαν εν ταπεινωσει και γνωσει πνευµατικη υποµενη αυτα και µετερχηται· ει δε µη. παρα των υπηκοων τον συµφωνηθεντα λαµβανουσι µισθον και ως ξενοι τινες και αλλοτριοι αναστρεφουσιν οικαδε. αρχιερεις. µητε γνωσιν εχοντες φιλιας της οιασουν προς αυτον· οι δε και φιλοι του βασιλεως εισι και δι᾿ αυτων ο υφ᾿ ενι εκαστω αυτων υπαρχων λαος. δια παντων των θειων Γραφων ο βουλοµενος διδαχθησεται. Και πως τουτο εστι. Τους διαγοντας εν τοις εαυτων προαστειοις. Τους χρυσοχοους και χαλκοτυπους και λινοξοους. η τους εν πολεµοις ανδραγαθουντας (248) και πληττοµενους. ως υπ᾿ αυτου και κτισθεντες και παραχθεντες. τους αει εργαζοµενους και µολις εαυτοις και τοις συνουσι την σωµατικην δυναµενους πορισασθαι χρειαν. ιερεις. µητε τον βασιλεα ιδοντες. δουλοι και ελευθεροι. οτι ουτε οι εν τη µετανοια. εσθ᾿ οτε και πληττοντας και των εχθρων αναιρουντας πολλους και τους αιχµαλωτισθεντας συνδουλους αυτων αναρρυοµενους και τους εχθρους καταισχυνοντας. πλουσιοι και πενητες. Ου προδηλον τουτους ειναι µαλλον τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. απο παραδειγµατων πιστοτερον τον λογον και βεβαιοτερον εργασωµεθα. ει δοκει. η τους συνακολουθουντας αυτω πανταχου. ∆ουλοι γαρ αυτου. η τους στρατηγους. ουτε οι εν τη ασκησει χρονισαντες τω κυριω δουλευουσιν. πιστοι τε και απιστοι. Ηµεις γαρ τουτο δειξαι µονον κατεπειγοµεθα. βασιλεις τε και οµου και αρχοντες· . αλλ᾿ εαυτους ωφελουσι και εαυτοις µονοις χαριζονται· και. η εκεινους. ουδεν ονισησι τον ποιουντα. Ουτως ουν και επι του επουρανιου νοει µοι βασιλεως και επι των δουλευοντων αυτω. τους χιλιαρχους και τους λοιπους αρχοντας και αυτους τους υπ᾿ αυτων αρχοµενους λαους. Χαλκευς γαρ και χρυσοχοος και τεκτων. οι παντες εσµεν. Τινας λεγοµεν ειναι τους τω επιγειω δουλευοντας βασιλει. Αλλ᾿ εαυτον µονον ωφελει. η τους κατειλεγµενους εν τοις στρατευµασι.

το µοναχικον ενδυσαµενοι ενδυµα. ει και ασθενεις εισι και ουδεν ολως ισχυοντες κατ᾿ αυτου. διοτι τα οπλα ηµων ουκ εισι σωµατικα αλλα πνευµατικα· “Ου γαρ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα. Παντως ινα των . ου µεντοιγε δια του ενδυµατος αυτω στρατευθεντες η δουλευοντες. αλλ᾿ υπο την αυτου τεως γεγονεναι λεγοµεν βασιλειαν. και προς την χωραν του ηµετερου δεσποτου και βασιλεως Χριστου µετεβηµεν. ασπιδα και περικεφαλαιαν και τα λοιπα. και την µαχαιραν του Πνευµατος ηκονηµενην λαβωµεν εν χερσι. σκοπησωµεν. τοτε και στρατευθηναι λεγοµεν και προς παραταξιν ηµας εαυτους ευτρεπιζοµεν. ∆ια τι. προς τας εξουσιας. τι εργαζοµεθα. οι δε αµελως µεν και ραθυµως οµως δε δουλευειν αυτω προαιρουµενοι πονηροι καλουνται και οκνηροι. α Παυλος ο αγιος απηριθµησατο. παντα τω δοκειν αφεντες. προς τα πνευµατικα της πονηριας εν τοις επουρανιοις”. οιονει την πολεµιαν καταλιποντες γην. τω Σωτηρι ηµων και Θεω ηκολουθησαµεν. αλλα προς τας αρχας. ενδυσαµενοι µονον το σχηµα του υπ᾿ αυτου τελουντος λαου. µη αγαπατε τον κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω· η γαρ αγαπη του κοσµου εχθρα εις Θεον εστι” και οτι· “Ο αγαπων τον κοσµον εχθρος του Θεου καθεστηκεν”. µαλλον δε τον κοσµον ως εµποδιον ηµιν προς αρετην οντα. οι δε και εναντια των εκεινου προσταγµατων ποιουντες η λεγοντες εχθροι εισι και πολεµιοι.αλλ᾿ οι µεν ευγνωµονως και εν παση ισχυϊ τας εντολας αυτου τηρουντες και δια τουτων την εις αυτον πιστιν βεβαιαν επιδεικνυµενοι αγαθοι καλουνται και πιστοι λεγονται. οι περιβαλοµενοι το µοναχικον ενδυµα και εισελθοντες εις το σταδιον της µετανοιας και της ασκησεως. εκουσιως αποφυγοντες. απαρνησασθω εαυτον και αρατω τον (249) τον σταυρον αυτου και ακολουθειτω µοι” και του Αποστολου διδασκοντος· “Τεκνια. Ηµεις ουν του Κυριου ακουσαντες λεγοντος· “Οστις θελει οπισω µου ελθειν. διηγοµεν. εν η αιχµαλωτοι. ει δοκει. στρατευθηναι δε αυτω δια τουτο ου λεγοµεν. Κλαιοµεν. ως ουδε οι την ισην τοις στρατιωταις φορουντες στολην στρατιωται του βασιλεως τυγχανουσιν. προς τον µονηρη βιον µετηλθοµεν. Οταν ουν ενδυσωµεθα τα οπλα του φωτος. Τεως δε.

∆ια τι. καν ραπισµατα. Ινα παντως το σφριγων τουτο σωµα καταγξωµεν και φορτισωµεν και µη εασωµεν αυτο. εαυτο και τον επιβατην νουν κατακρηµνιση εις βοθρον απωλειας και πυρος αιωνιου. Καθεζοµεθα εν κελλιω. Ευτελη φορουµεν και τρυχινα. καν λοιδοριας. Παντως ουδεν. Και εν τουτω παλιν ηµας αυτους και ουχ ετερον ευεργετουµεν. καν οτιουν πανθανωµεν. Ταυτα δε ποιουντες.αµαρτηµατων ηµων την αφεσιν λαβωµεν. χαλινου διχα του αυτον αγχοντος. Σπευδοντες παντως διεκφυγειν τον ως λεοντα περιπατουντα και φρικτα ωρυοµενον καθ᾿ ηµων και ζητουντα τινα καταπιη. φευγοµεν εις τα ορη. Ιδου ουν. Παντως ινα τας της σαρκος κινησεις συστειλωµεν και την καρδιαν µαλακωτεραν ποιησωµεν. (250) ου µονον δε. καν εµπαιγµους.ανευ γαρ της εκεινου βοηθειας εκφευξασθαι ου . των εις Θεον αµαρτηθεντων ηµιν λαµβανοντες αφεσιν· ει δε µνησικακουµεν και ανταποδιδοναι (251) αυτοις πολυτροπως πειρωµεθα. ουδε ο πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων”. εαυτους ηµας βλαπτοµεν. Ως αν µη υπο του εχθρου αιχµαλωτιζωµεθα νοερως και ωστε εις το τα χρηστα εννοειν και κατα διανοιαν πνευµατικως αει και αδιαλειπτως προσευχεσθαι φθασωµεν. ∆ια τι. Και ακουσον τουτο λεγοντος του Κυριου· “Εαν µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων απο των καρδιων υµων. Ευχοµεθα σωµατικως. χαµαικοιτουµεν τε και σιδηροις το σωµα σφιγγοµεν οι πολλοι. καν κολαφισµατα. ηµιν αυτοις χαριζοµεθα. Αλλα λοιδοριας και θλιψεις επερχοµενας µετ᾿ ευχαριστιας αµνησικακως υποφεροµεν. αλλ᾿ εκκαθαρθωµεν και των εξ αυτων µολυσµων. ει µεν ευχαριστως υποφεροµεν και τους ταυτα ηµιν επιφεροντας απο ψυχης συµπαθουµεν. εν σπηλαιοις κατοικουµεν και εν στυλοις υψουµεθα. πολλω µαλλον τω και σοφιαν και δυναµιν χαρισαµενω εις το εαυτους ηµας διασωσασθαι. Ει δε µη τοις ορωσι. Ινα µη πονηρα διαλογιζωµεθα και προς µετεωρισµους εκτρεπωµεθα. καν εκπτυσµατα. ασυγχωρητα ηµων διατηρεισθαι ποιουντες τα αµαρτηµατα. Παντως ινα της χαρας του πενθους επαπολαυωµεν. και συνελασαν εις κρηµνον. Ει ουν δωη ο Θεος . ωσπερ τινα πωλον αδαµαστον. Πενθουµεν. Νηστευοµεν. τι αρα τοις ορωσιν αυτοις χαριζοµεθα. Αγρυπνουµεν και ψαλλοµεν.

. επειδηπερ εισι και ως φρενηρεις τινες. Ουδαµως. οπου αν και απελθωµεν – και διασωθωµεν. ποικιλαις κατεχοµενοι νοσοις και ως εν διαφοροις ξενωσι και γηρωκοµειοις εν αυτοις τοις κελλιοις και µοναστηριοις ηµων ελεεινως ανακεκλιµενοι οντες η περιπατουντες ποσως. Πως δε. οι δε εξ οκνηριας και αργιας των εντολων του Θεου. µη βρωµα τω δεινω τουτω θηριω γενοµενοι. ουδε υµιν. επειδη. Ουτω τοιγαρουν και ηµεις απαντες. οι δε αξ αγνοιας (252) και απιστιας των θειων Γραφων. οι προσαιτουντες πενητες. Εµοι ου δοκει τουτο ευλογον. οι δε εκ συνηθειας κακης. τω ηµας ελεουντι Θεω ουτω διακειµενους ηµας δουλευειν ουδεποτε αν ειποιµεν. οι δε εκ προληψεως ηδονων. Ου µονον δε. οι δε εκ προαιρεσεως πονηρας. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου µαλλον ευεργετηθεις και ρυσθεις του εχθρου αυτου. και απλως παντες υπαρχοµεν πενητες και γυµνοι. κειµεναι υπο την κλινην της αµαρτιας και του θανατου. Πως γαρ ο καταδιωκοµενος µεν υπο τινος. φτωχοι και επιδεεις υπαρχοντες εκ προγεγονοτων ανοµιων.δυνησοµεθα τους εκεινου οδοντας και τα ποικιλα δεσµα. φευγων δε αυτος ισχυρως. οφειλει την ευχαριστιαν αυτω αποδιδοναι διηνεκως. αλλοι εξ οιησεως και του δοκειν µηδεν πλεον χρηζειν εις σωτηριαν ψυχης. οι µεν εκ προγεγονοτων αµαρτηµατων. δουλευειν τοις ελεηµοσυνην διδουσι και διακονουσιν αυτοις λογισθησονται. . µηδε οτι τιποτε ασθενουσιν ειδοτες η οτι κατεχονται υπο τινος παθους .οσοι δηλαδη της αλγηδονος των τραυµατων η των παθων ελαβοµεν αισθησιν. οιµαι δε. ως ειρηται. βοωµεν και θρηνουµεν και κλαιοµεν και αυτον προσκαλουµεθα τον ιατρον ψυχων τε και σωµατων . τον εισδεξαµενον αυτον εν τη εαυτου οικια και σταντα προ των θυρων και του διωκοντος αυτον εχθρου λυτρωσαµενον δουλευσαι τουτου γε ενεκα ειποι αν. ειπατε µοι. αλλα και τραυµατιαι. και ουχι µαλλον παρα των ελεηµονων οι πτωχοι δωρεαν φανωσι διακονεισθαι και εκδουλευεσθαι. η δια ασθενειαν σωµατος η δια αργιαν και οκνηριαν εργαζεσθαι µη βουλοµενοι. πως δουλευειν τω Κυριω δια των τοιουτων πραξεων ειποµεν. ινα ελθων ιασηται ηµων τας τετραυµαστισµενας καρδιας και δω την υγιειαν ταις ψυχαις ηµων.

ητις ουκ απο φαρµακων και βοτανων ειωθεν γινεσθαι. ει ολως εν οιοις εσµεν αισθανοµεθα. πως τολµησοµεν ειπειν η εννοησαι οτι τω Κυριω δουλευοµεν. Οτε δε τουτο γενηται και την νοσον ως ιµατιον πεπαλαιωµενον και διερρωγος και ρερυπωµενον κατ᾿ ολιγον αποδυσοµεθα ανωθεν. ιατρευσον σεαυτον”. Τω ουν ηµας ελεουντι. κατα τον θειον Αποστολον. και την υγιειαν ως διπλοΐδα φωτεινην ολω τω σωµατι ενδυσοµεθα. ∆ιπλοΐδα δε φωτεινην ειποντας ηµας την υγιειαν της ψυχης ακουσας. αλλ᾿ ασωµατον τινα και θειαν νοεραν. “ουδε εξ εργων τινων. αλλα µαλλον ελεηθηναι ιαθηναι και εις την προτεραν υγιειαν επανελθειν δι᾿ αυτου. Τοιγαρουν παρειµενοι και λελωβησµενοι και ηµεις οντες και τραυµατιαι και αµελουντες των προς ιατρειαν ηµων και παντι τροπω µη ποιειν. και δεοµεθα του ελεους αυτου και της χαριτος. δουλευειν ολως ειπειν τολµησοµεν. µη εξ αγνοιας καταγελασης του ρηµατος µηδε σωµατικην υγιειαν υπολαµβανειν λεγειν ηµας. ηγουν απο κορυφης εως ακρων ποδων. µη οντος του δυναµενου κρεας και νευρα εις αυτα εξυφαναι. δεοµενοι ιαθηναι απο των νοσων ηµων. (253) ως εφθην ειπων. αυτω δουλευειν τω Κυριω λογισθησοµεθα τω ουτως ειποντι· “Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων µου των ελαχιστων. αποκριθεις ο ∆εσποτης ερει ηµιν· “Ιατρε. και εφ᾿ ηµας σπλαγχνιζοµενω και τας ψυχας ηµων ιατρευοντι και τα προς σωτηριαν ηµας διδασκοντι και παρεχοµενω κατα µικρον ηµιν την υγιειαν των τραυµατων και νοσηµατων ηµων. ατινα µοι και λαβοις εις εργα και κτησιν της αρετης. τοτε αλλοις και αυτοι διακονουντες εν οινω και ελαιω και τοις λοιποις εµπλαστροις τε και φαρµακοις τουτους ιατρευοντες. εµοι εποιησατε”. αλλα και τουτο ποιησας και . σπουδαζοντες. Ει δε ουχ ουτως πρωτον εξοµεν. ουδεν ωφελει.επειδη απαντες ηµαρτοµεν. ουτω διακειµενους ως λελεκται. Ουµενουν. Καθαπερ γαρ τις οστουν συντιθεις νεκρον προς οστουν και αρµονιαν προς αρµονιαν. Παρακαλουµεν. αλλ᾿ ετι νοσουντες τουτο ποιησαι επιχειρησοµεν. ινα µη τις καυχησηται”. Ουδαµως· αλλα τι. ως ουδε ο υπο των ληστων συντριβεις το σωµα και ηµιθανης κειµενος τω επι του ιδιου κτηνους αυτον αραντι και εις το πανδοχειον απαγαγοντι και οινον επιθεντι αυτω και ελαιον δουλευσαι λεγεται. ως ειπον.

ουτω και επι της νεκρωµενης µοι νοει ψυχης και επι τα ενδοθεν των ταυτης µελων µεταγαγε σου τον νουν και ιδε πασας συναγοµενας τας πραξεις. Μονον γαρ εκεινο ελθον εν ηµιν και εγκατοικησαν. δι᾿ ου πας πιστος αναγενναται και αναζωουται εν Χριστω. διχα ψυχης κινεισθαι τουτο.. φησιν. ουτω νενεκρωµενας τας εναρετους πραξεις συνδει νευροις ισχυος πνευµατικης και συνενοι τη αγαπη τη προς Θεον. µη ενωθεις τη αληθινη ζωη. εστερηµενον υπαρχον του ζωοποιουντος και κινουντος αυτο πνευµατος. εµε δεχεται· και ο εµε δεχοµενος δεχεται τον αποστειλαντα µε”. τουτεστιν ερηµον ψυχης ον. Ει µη εκεινον . των αδυνατων εστιν. (254) ακτηµοσυνην και αλουσιαν και τα τουτοις ακολουθα.τας µεν αρµονιας συνδησας τοις νευροις. ουδεν εσται παλιν οφελος. καν αµαρτηση καν µη. και συναρµολογουµενας αλληλαις και ετεραν τη ετερα συνακολουθουσας και συντιθεµενας και οιονει πως ακεραιον αποτελουσας το της ψυχης σωµα. τα δε νεκρα εκεινα οστα κρεας επενδυσας και δερµα και εις σωµα αποτελεσας αυτα. Ωσπερ γαρ το σωµα ηµων. ανευ του Αγιου Πνευµατος νεκρα εστι και ζησαι την αιωνιαν ζωην ολως ου δυναται· ει γαρ κεντρον του θανατου η αµαρτια εστιν. ηµαρτον και υστερουνται της δοξης του Θεου . (255) µη λεγωµεν οτι τω Κυριω δουλευοµεν. εαν αψυχον κειται και απνουν. ως οστα νεκρα. Ειπε τοινυν πως επαληθως ζησειας. τουτεστι τω Αγιω Πνευµατι. και τηνικαυτα καινους ηµας απο παλαιων και ζωντας εκ νεκρων αποδεικνυσιν· αλλως δε ουκ ενι ζησαι ψυχην. φησιν. χαµευνιαν και ξηροκοιτιαν. ουτω και η ψυχη. Τι ουν το οφελος. η καν ολως ζην. ως αψυχα µελη απ᾿ αλληλων διεσπασµενα. Νοει ουν µοι νεκρον νοερως σεαυτον. φησι. Ει ουν ηµεις νεκροι. “Εγω γαρ. παντες δηλονοτι οι αµαρτησαντες απεθανοµεν και εσµεν νεκροι. νηστειαν λεγω και αγρυπνιαν. καν ασθενη καν µη. εκεινος δε µονος η αιωνιος εστι ζωη. ειµι η αληθεια και η αναστασις και η ζωη”. ο αµαρτησας παντως πληγεις υπ᾿ αυτου απεθανεν· ει δε ουδεις αναµαρτητος – παντες γαρ. µη οντος του Αγιου Πνευµατος εν αυτω. Νεκροι γαρ πως τινι ποτε εκδουλευσουσιν. προ του ενωθηναι αυτω και ζησαι. Οι δουλοι και µαθηται του Χριστου φως εισι και αληθεια και ζωη· “Ο δεχοµενος γαρ υµας.

ο παλαι τη Σαµαρειτιδι ειπε τον πιοντα µη διψησαι ποτε. την υγιειαν ηµιν χαριζοµενος της ψυχης· φωτιζων δε ηµας. ω αδελφε. τιλλε σου τας τριχας της κεφαλης· µη αναπεσης επι κλινης. θρηνησον. καλειται ιµατιον. Ερχοµενος δε αυτος. Ει δε τον Χριστον µεν τεθεασαι.γνωστως ως διπλοΐδα περιβαλωµεθα. επει πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν ψυχικην απελαυνει. Ωσπερ γαρ το σκοτος ου φευγει. τυψον σεαυτου τας οψεις. ενδοθεν ηλετο της καρδιας µου και επηδα ωσπερ ρειθρον φωτοειδες και ευθυς εωρων αυτο. Ω του θαυµατος! Ουτω τοιγαρουν γινεται παντα ηµιν ο υπερανω παντων ων. αλλα κλινη γενεσθω σοι απαν εδαφος· µη δως υπνον εις κορον σοις οφθαλµοις. ουτως ουδε η νοσος της ψυχης φυγαδευεται. Εκεινο δε οιονει ελαλει δια των παλµων εν εµοι και ελεγειν· “Ουχ ορας µε οτι ενταυθα ειµι µετα σου. λεγεται φως. Εγω γαρ τινος ηκουσα λεγοντος. Ει ουν ετι διψας. ει µη το φως παραγενηται. προσπεσον. αρτος. δυσωπησον. ει µη ο τας ασθενειας ηµων αιρων ελευσεται και ηµιν ενωθη. αυτο εκεινο. λεγεται ζωη. ουπω εξ εκεινου του υδατος επιες· αψευδης γαρ εστιν ο τουτο ειπων. οπερ δηλονοτι επιον υδωρ. οτι αφ᾿ ου εκ τουτου του υδατος εις κορον πιειν ο φιλανθρωπος ∆εσποτης µοι εχαρισατο. µακαριος ει. σκεπη και υδωρ.”. υπερ ζωην απασαν ων· περιλαµπων δε ηµας ολους και τη δοξη της αυτου θεοτητος περικυκλων και επιθαλπων. καλειται υγιεια. µη νοµισωµεν οτι των νοσηµατων ηµων η των ενοχλουντων παθων ολως ηλευθερωθηµεν. ενοικειν λεγεται εν ηµιν και απεριγραπτως περιγραφεσθαι. και ουτως ενδιδυσκεσθαι τουτον λεγοµεν τον αναφη παντη και αληπτον· ενουµενος δε αµικτως ηµων τη ψυχη και ολην ποιων ταυτην ως φως. ουπω δε σοι τουτο το ποµα πιειν εχαρισατο. ει συνεβη επιλαθεσθαι µε και ως µη πιοντα ζητειν παλιν δοθηναι µοι παρ᾿ εκεινου πιειν. υπερ φως απαν ων· και ζωοποιων ηµας. µη ολως νυσταγµον τοις βλεφαροις σου· µη προς τι . Και ποθεν µοι δοθηναι σοι η αλλοθεν ποθεν παραγενεσθαι µε επιζητεις. Ουκ οιδας οτι αει συνειµι οις (256) απαξ εµαυτο επιδωσω πιειν µε και πηγη γινοµαι αθανατος εν αυτοις. ωσπερ ποτε ο Αδαµ. κλαυσον. Ει ουν τουτο γεγονος εγνως και εν σοι.

Τι οτι και δουλευειν νοµιζεις αυτω.. εις εκεινον αποβλεπε αει και δια παντος εκεινον µονον της σης κατηφειας και θλιψεως εχε θεωρητην. Ει δε εκ των αγιων ειπης µαθησεσθαι τουτο . την αποκεκρυµµενην”. . ει ρεει ποθεν απας ο πλουτος του κοσµου η και πληθος χρυσιου ερριπται προ των ποδων σου – γινεται γαρ και τουτο εκ της του Πονηρου µηχανης και των εκεινου συνεργων και υπασπιστων . “Λαλουµεν γαρ σοφιαν.µη εµπλησης την γαστερα σου των εδωδιµων ποτε· µη γλυκανης σου τον λαρυγγα ενηδονω βρωσει η ποσει εις πλησµονην· µη περιεργαση τα γινοµενα πραγµατα. λοιδορουµενον και τους λοιδορουντας σε ευλογουντα. µηδε προς τους αδιαφορως και καταφρονητικως βιουντας αποβλεψης. τι οτι και δοκεις ζην. µη δοξαν ζητουντα. τον αφιλαργυρον τροπον. Και οταν τουτου αξιωθης. εως ου σπλαγχνισθεις επιδωσει σοι το φοβερον εκεινο και αρρητον και ακατονοµαστον ποµα πιειν. µη τιµην. Μη θεασαµενος δε µηδε φωνης αυτου ακουσαι αξιωθεις. υβριζοµενον και µη ανθυβριζοντα. τον ποιητην των απαντων ορων σου προ οφθαλµων. ινα µη εις οιησιν εµπεσης η και κατακρινης αυτους· αλλα γαρ µηδε συγκαθεσθης προς συντυχιας ακαιρους ποτε µετ᾿ αυτων· µη παριελθης τους ονοµαστους ζητων µοναχους. και απλως παντα ποιουντα και παντα διαπραττοµενον και µηδολως ενδιδουντα µητε εις τα οπισω στρεφοµενον. ποθεν το θεληµα αυτου το αγιον και ευαρεστον και τελειον διδαχθηση. αλλα λαλουµεν Θεου σοφιαν εν µυστηριω. ου του αιωνος τουτου την καταργουµενην. επιστρεψαι καν ολως τον οφθαλµον και απιδειν προς ταυτα θελησης. Εκεινος βλεπετω σε τυπτοµενον και µη αντιτυπτοντα. ον ουδεπω τεθεασαι. αυτω µονω λεγε τα κατα σε· ει δ᾿ ουν.των επι γης η των εν ουρανω επιστρεψης σου το οµµα – τι γαρ σοι και προς αλλο τι. Μηδε. µηδε ερευνα τους βιους αυτων. Ει δε ουδε αυτον τον Χριστον ολως ιδειν κατηξιωσαι. µη αναπαυσιν. µαλλον δε εκεινος ορατω σου την αλουσιαν. αλλα τον Χριστον ορων. φησιν. την αγαν ακτηµοσυνην. ει και προφασει των πτωχων αναµαρτητως δοκει και λαµβανεσθαι (257) και διδοσθαι παρα σου. αλλ᾿ ει µεν πνευµατικω πατρι Θεου χαριτι ενετυχες. ∆εικνυε αυτω. τοτε γνωσεις απερ λαλουµεν και απερ σοι υφηγουµεθα.

ως σοι δουλευσας αυτω και παση δυναµει µοι υποταγεις και το σον εν τω εκεινου θεληµατι ποιησας θεληµα. πεµψον µοι ανθρωπον γινωσκοντα σε. ερωτω πως αυτο. ευαρεστησω σοι τω µονω Θεω και καταξιωθω σου καγω της βασιλειας. αλλα τω στρατηγω αυτων η τω αρχοντι ως εκεινω αυτω τω βασιλει καλως εκδουλευοντες δωρεας τε και αξιωµατα λαβειν δι᾿ αυτων απο του βασιλεως ελπιζουσιν. Τι ουν. Εαν ουν ουτως επιµεινης εξ ολης ψυχης και δυναµεως κρουων. ελθοντα επι της γης θεασοµεθα. Ουδαµως.Γραφων. ο αµαρτωλος”. πως ζησαι ισχυσοµεν η πως τον Χριστον. ινα και ζησαι αξιωθης και ιδειν τον Θεον. το αληθινον φως. καταξιωσης. ο µη θελων τον θανατον του αµαρτωλου ως το επιστρεψαι και ζην αυτον. ουκ εγκαταλειψει σε. οι δε και λαµβανουσι µεσιτας τους εαυτων αρχοντας προβαλλοµενοι.. οι δε φιλοι του βασιλεως εισι και δια τουτων αυτων και ο υφ᾿ ενι εκαστω τουτων πελων λαος· οι. ακουσαι δυνηθης η εκπληρωσαι. ως ιδειν ανθρωπω δυνατον. Ακουε νουνεχως και µη θελε δικαιουν σεαυτον· αλλα ταπεινωθητι ενωπιον του Θεου και ειπε· “Κυριε. αλλα η δι᾿ εαυτου η δι᾿ ενος των δουλων αυτου. Μνησθητι ων ειπον. Εισι δε οι και δια της οικειας ανδρειας και αρετης ακουστοι . τεως εν εργασια και ουκ αργια. (258) ινα. τεως τοις αυτου φιλοις και αρχουσιν υποτασσοµενος εις και δουλευων ευρισκη δια τουτων εκεινω. το φως το αληθινον. Ει νεκροι εσµεν. Χωρις γαρ εκεινου ου δυνηση ποιησαι ουδεν· αλλ᾿ εκεινος. παρακαλων τε και δεοµενος αυτου. ει και µη τον βασιλεα καθορωσι και συντυγχανουσιν. εν σκοτει διαγοµεν. τεως των του Θεου δουλων και ουχι το σον θεληµα εκ πληροις – Θεου δε θεληµα το θεληµα των εκεινου δουλων εστιν . τεως εν ταπεινωσει και ουκ εν οιησει. ο κατελθων δια τουτο επι της γης. απαραλειπτως γενησεται σοι τα παντα· ει δε µη παντα τεως ευρισκη εν τη εξοδω σου τον Χριστον εκζητων. οτι οι στρατηγοι και οι αρχοντες παντες οι µεν δουλοι. φησιν. νεκρος ολος ων και εν σκοτει κειµενος. ινα τους κειµενους και τεθανατωµενους υπο της αµαρτιας εξαναστησης και σε κατιδειν αυτους. καθωσπερ εφθην ειπων. οσα δει σε ποιησαι διδαξει σε και δια της αυτου χαριτος και της ευχης του δουλου αυτου ισχυν σοι χαρισεται του εκπληρωσαι αυτα.

Ειπε. (259) Ει δε συ µεν. ως προειρηται. Πως ουν ηµεις. ως αχρηστος τιµωρειται και κατακρινεται. Τουτο δε αυτο αρα ποιησαι και αυτος καταδεξη τον σον δουλον η υπηρετην. σεαυτω προσεχων και µηδενα µηδαµως αδικων. ∆ια ποιων των εργων. Πως ουν. εν ετερω και αυτος απελθων κελλιω καθιση. µηδενα µηδεν µηδε σεαυτον αδικων. εν τω κελλιω. και αρχουσι πνευµατικοις εκδουλευσαι ου βουλει. τι εµε µεµφη λεγοντα σε νεκρον η τυφλον η ασθενη και παρειµενον και της δουλειας αποκεχωρισµενον του βασιλεως Χριστου. ειπε. καθηµενον εν τω κελλιω και παρ᾿ ετερων υπηρετουµενος. συ δουλευειν λεγεις Θεω.γινονται και παρα του βασιλεως προσλαµβανονται και τιµωνται και αλλων αρχοντες και µεσιται αποκαθιστανται. ινα καταφρονησας σου της υπηρεσιας. και ου διακονησατε µοι”. ουδε ουτως τω Θεω δουλευειν σε λεγειν εχρην. Αλλα καθη. Πως ουν η ποιω προσωπω αυτον θεασωµεθα. τουτεστιν υποτακτικος ευτελης µετα ευτελων καταταγηναι προτεθυµησαι. αλλ᾿ εαν µη και το κοινως λεγοµενον πακτον εκ του εργου αυτου καθ᾿ εκαστην προς τον εαυτου παρεχη κυριον. Επεινασα γαρ” και τα εξης απαριθµησαµενος “εν ασθενεια ηµην. Οσοις γαρ αν υπηρετειν δυναται τις και µη προαιρειται τουτο ποιειν. ως ελευθεροι ζωντες και τη ανεσει και αµελεια και ραθυµια εαυτους εκδιδουντες και µη µονον µηδεν εργαζοµενοι µητε διακονουντες και καθ᾿ ωραν γογγυζοντες. και τηνικαυτα καταξιουνται και αυτω εκεινω τω βασιλει την κατα προσωπον υπηρεσιαν αποπληρουν και αυτω προσοµιλειν και της εκεινου ακουειν φωνης. το εκαστου εργον ερχοµενον επισκεψασθαι. ειποις. . τοσουτοις αδικει και υπευθυνον εαυτον του κριµατος αποκαθιστα και της ∆εσποτικης αποφασεως της ουτω λεγουσης· “Απελθετε απ᾿ εµου οι κατηραµενοι εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω (260) διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. Ο γαρ δουλος ουχι εν τω εαυτον διατρεφειν και ενδιδυσκειν επαινειται. Ει γαρ σεαυτω διακονεις εις παντα και εκ των εργων των χειρων σου τα προς χρειαν ειχες πασαν του σωµατος. ζητησαι και κρουσαι ουκ ανεχη. αλλα υπο στρατιωταις ανωνυµοις γενεσθαι. ει µη παρ᾿ ετερων διακονουµεθα. Αλλα ετερος τις ανθρωπων ολως ακουσαι τουτο ανεξεται. τω Θεω δουλευειν και µηδενα αδικειν λεγοµεν.

αλλα και πολλους αλλους. ωσπερ ο κλιβανος. Ουκ αν δε τουτο ποτε γενηται εν ηµιν. ολος διαυγης γινεται και του πυρος οµοιος και ουδεµιαν µελανιαν εκ του καπνου εκτοτε κατα µεθεξιν προσλαµβανει. ως τινες οιονται των νεκρων. Εκ γαρ του πυρος εκεινου του θειου πασαν επιστηµην και πασαν τεχνην ουτοι σοφως διδαχθεντες. και φως αυτους ηµας κατα µεθεξιν απεργαζεται. Εις ους δε αναφθη. του θειου και αρρητου φωτος.. πυρ κατα µεθεξιν γινεται. αιρεται εις φλογα µεγαλην και αφικνειται εως των ουρανων και ουκ εα τον εµπυρισθεντα αργειν ολως η ηρεµειν. και αυτο. φωτισµος και χαρα αδιαλειπτως εντος ηµων. Το γαρ πυρ εκεινο αλλως εν ηµιν ουκ αναπτεται· ο οι λαβοντες ου µονον νοσηµατων ψυχικων παντελως απηλλαγησαν. ουτω δη και ψυχη η τω θειω εναρξαµενη ποθω εκκαιεται πρωτα µεν τον των παθων ζοφον εν τω πυρι του Πνευµατος ως καπνον εν εαυτη εκπεµποµενον καθορα και την προσουσαν αυτη εξ αυτου µελανιαν ενοπτριζεται και θρηνει και τους ακανθωδεις λογισµους και τας φρυγανωδεις προληψεις καταφλεγοµενας και αποτεφρουµενας τελεον επαισθανεται· επαν δε ταυτα εξαναλωθη και η της ψυχης ουσια µονη χωρις παθους εναποµεινη. νοσουντας ψυχικως και ασθενουντας ιασαντο και τω δεσποτη Χριστω ως δωρα τουτους προσηγαγον. ητοι προθεσιν και προαιρεσιν αγαθην. εαν µη τον κοσµον και τα εν τω κοσµω απαντα βδελυξωµεθα και αυτας ηµων τας ψυχας κατα την του Κυριου φωνην απολεσωµεν. Ωσπερ γαρ εκκαιοµενος κλιβανος καταρχας µεν εκ του της υλης εκπεµποµενου καπνου µαλλον µελαινεται. . κατακαιει την εµπρησθεισαν ψυχην – ουδε γαρ αναισθητος υλη εστιν .Μη πλανασθε· ο Θεος πυρ εστι και πυρ ηλθε και εβαλεν επι της γης· ο και περιερχεται ζητων υλην δραξασθαι. επαν δε σφοδρως εκκαη. αλλ᾿ εν αισθησει και γνωσει και οδυνη αφορητω το καταρχας· αισθητικη γαρ υπαρχει και λογικη· µετα δε ταυτα. και εµπεσειν εις αυτην και αναφθηναι. καθαραν του ρυπου των παθων τελειως ηµας. Ουδε αγνωστως. του αισθητου τουτου πυρος· (261) ουτω και το σωµα. τοτε ουσιωδως και αυτη ενουται το θειον και αϋλον πυρ· και ευθυς αναπτεται και διαυγαζει και µεταλαµβανει. εκ των δικτυων εξελθοντες του διαβολου. τινεται τροφη και ποσις.

αγωνιζοµενοι δε ταυτας κτησασθαι. ως ηδη τελειοι γεγονοτες ανδρες. δεοµενοις µαλλον ων υστερουνται µελων και χρειων. εν µηδενι µηδεν λειποµενον δηλονοτι. τοις αει µαχοµενοις και τοις αντιπιπτουσιν η παλαιουσιν· οι δε τας αρετας ακµην µη κτησαµενοι.δια παντων εν παντι τω βιω και εν παση αυτων τη ζωη τω Θεω ευηρεστησαν. ως οι απο του επιγειου στρατιωται το σιτηρεσιον. και καθεξης οι θειοι αποστολοι· τοιουτοι δε υπηρχον και οι αγιοι και θεοφοροι πατερες ηµων και διδασκαλοι. οιος ην ο τας κλεις της βασιλειας λαβων Πετρος ο θειος αποστολος. οι τας αιρεσεις δια του πυρος τουτου του θειου ως ακανθας εξαφανισαντες. Το βασιλικον σιτηρεσιον. µετα φοβου αυτοις υπακουοντες. τοις ηκρωτηριασµενοις τα σωµατα η και τοις λειποµενοις των προς ζωην πενησι (262) παρεικαζονται. Τι λεγων οψωνιον. Ει τοινυν και ηµεις µη λαβοιµεν απο Θεου τον αρτον τον εκ του ουρανου καταβαινοντα και διδουντα τω κοσµω ζωην. εκστρατευσοµεν κατα των πολεµιων εχθρων. και την του Πνευµατος χαριν απο του επουρανιου βασιλεως Χριστου. Ουτοι τοιγαρουν και οσοι κατ᾿ αυτους τω Θεω δουλευσαι και δουλευειν αει λεγονται. ω τρεφονται οι Χριστω στρατευθεντες και ο αντι οπλων πνευµατικως επενδυονται -. τοιουτοι γεγονασι και αει γινονται). επειδη. οι δε αµαρτιαις ετι οντες υπευθυνοι ουχι. ουχι δε παρεχουσιν αλλοις τα προς την χρειαν η αµισθι δυναµενοις δουλευειν. Χρεων δε εστι κατα την του Αποστολου φωνην πασαν αρετην κατορθωσαντας αρτιον ηµας αποτελεσαι τον κατα Θεον ηµων ανθρωπον. ηγουν την χαριν του Πνευµατος – τουτο γαρ εστι το πνευµατικον σιτηρεσιον. λαβειν· και τηνικαυτα. . ως µηδε της εαυτων φεισασθαι ψυχης. οι ουτως τον Θεον αγαπησαντες. εις την ηλικιαν του Χριστου και το µετρον αναδραµοντες αυτης και τοις στρατωταις και δουλοις καταλεγεντες αυτου. οι τοις δαιµοσιν ως δουλοις αχρειοις και ασθενεσιν επιτασσοντες (κακεινοι. αλλα δουλοις εοικασι πονηροις και προσκεκρουκοσι τω ιδιω δεσποτη· οι δε και υπο παθων ετι οχλουµενοι. ουδεις “στρατευεται ιδιοις οψωνιοις ποτε”. οιος ην Παυλος ο εις τριτον αρπαγεις ουρανον. ως φησι Παυλος ο θειος αποστολος.

οτι εκ των κολπων του ευλογηµενου Πατρος αυτου ανεκφοιτητως εξελθων κατηλθεν και ηλθεν δια τουτο επι της γης. Και περι ελλαµψεως και θεωριας φωτος και µυστικης οµιλιας του Πνευµατος. Ει τοινυν θελησοµεν και ηµεις. ινα και δουλοι αυτου χρηµατισητε· και τοιουτοι σπουδασωµεν και ηµεις γενεσθαι. οτι αυτω πρεπει πασα δοξα. Και ποσης τουτο ευηθειας ουκ εστιν η παραπληξιας και αφροσυνης εσχατης. Ει δοκει. Ο Θεος βουλεται θεους εξ ανθρωπων ποιησαι ηµας. οιους ο λογος προλαβων ανεταξατο. φησιν. τοινυν ακουσωµεν του σωτηρος ηµων Θεου διαρρηδην βοωντος και λεγοντος προς ηµας· “Ουκ ηλθον ινα κρινω τον . (264) Περι αγαπης Θεου και πιστεως και οπως τις εγκυµων γινεται της του Θεου αγαπης. Μη δη φιλοσοφωµεν κατα της σωτηριας (263) ηµων µηδε κατα των ιδιων ψυχων ρητορευωµεν· δυνατον γαρ εστιν.πως εις παραταξιν. εαν θελωµεν. Μη ουν καταφρονησωµεν της σωτηριας ηµων µηδε απατωµεν ηµας εαυτους και προφασιζωµεθα προφασεις εν αµαρτιαις εν τω λεγειν· αδυνατον τουτο εστι κατα την παρουσαν γενεαν τοιουτον γενεσθαι ποτε. την ευεργεσιαν αποσειοµενοι. τιµη και προσκυνησις νυν και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. Τοσουτον γαρ βουλεται τουτο ο Θεος. ειπε µοι. το κωλυον ουδεν. ΛΟΓΟΣ Η΄. εξελθωµεν του Θεου η πως καταταγωµεν εν τοις δουλοις αυτου. ετοιµη προαιρεσις. οσοι απο δουλειας της των παθων βουλεσθε φυγειν και Χριστω τω αληθινω προσδραµειν δεσποτη. ουδεν ουδαµως εις τουτο ηµας εµποδισαι δυνησεται· µονον ορµησωµεν δια µετανοιας θερµης προς αυτον και αυτος εγγισας ηµιν και εφαψαµενος των καρδιων ηµων µονω τω αχραντω δακτυλω αυτου αναψει τας λαµπαδας των ψυχων ηµων και ουκετι εασει σβεσθηναι αυτας εως της συντελειας του αιωνος και επ᾿ αιωνων και ετι. εκοντας δε και ουκ ακοντας· και ηµεις αναδυοµεθα. Αλλα δευτε και διαναστωµεν. και τοσουτον ως αρκειν προαιρεσιν µονην εις τοσουτον υψος ανενεγκαι ηµας· οπου γαρ.

ο ανω (265) συν τω Πατρι ων και κατω βρεφος γενεσθαι κατα την ακολουθιαν της ηµετερας καταδεξαµενος φυσεως. Και δειξαι βουλοµενος τον τροπον της σωτηριας. ινα πας ο πιστευων εις αυτον µη αποληται. Και συν τουτοις. τον δεσµον ον υπεστη παρα των µιαιφονων. ο ισοτιµος και οµοουσιος τω Πατρι και πασαν την κτισιν τη χειρι περικρατων αυτου της δυναµεως. ου λαλεις. πονηρων και αθεων ανδρων ων φανερως τε και αφανως εµφραξαι ηδυνατο τα απυλωτα στοµατα και ξηραναι τας γλωσσας αυτων και την ενουσαν αυτοις φωνην αποσβεσαι). Ταυτα τοιγαρουν ο πιστευων απο καρδιας και πληροφορουµενος οτι ουκ ηλθεν ο Χριστος κριναι αυτον αλλα σωσαι. αλλα και α υπεµεινε παθη ο τη φυσει απαθης δι᾿ αυτον. αλλ᾿ εχη ζωην αιωνιον”. την εξ Αιγυπτου επανοδον. σωσαι αυτον και παντας βουλοµενος. και ουκ εξ εργων η κοπων και ιδρωτων. φησιν· “Επεµψεν ο Θεος τον Υιον αυτου εις τον κοσµον. φησιν. και παρεδιδοτο τω Πιλατω ως κατακριτος. και ραπισµα ελαβεν υπο δουλου. την φυγην την εις Αιγυπτον. οταν εις νουν αναλαβη τα λοιπα της οικονοµιας αυτου µυστηρια. οιον τον τοκον αυτου τον απορρητον. την προδοσιαν του µαθητου. αρα µη αγαπηση αυτον εξ ολης αυτου της ψυχης και εξ ολης αυτου της διανοιας. την φατνην των αλογων εφ᾿ η πενιχρως ο βασιλευς του παντος ανεκλιθη. και οπως ως εις των κοινων ανθρωπων παρ᾿ αυτου ηυλογηθη και εισηχθη εν τω ναω. την των γονεων υποταγην. την παρα του Ιωαννου βαπτισιν εν τω Ιορδανη. και οπως ως κακουργος ηγετο παρ᾿ αυτων. πως. τα σπαργανα. αλλα φθονουµενον µαλλον και λοιδορουµενον και διακωµωδουµενον υπο παντων (τοτε τινων. την του Συµεων υποδοχην. Και µαλιστα οταν ακουση οσα εκεινος επαθε.κοσµον. το σπηλαιον αυτο. αλλα δια µονης της εις αυτον πιστεως. ειπε µοι. την εν γαστρι της Παρθενου και Θεοτοκου εισοδον τε και συλληψιν και το οπως ατρεπτως γεγονεν ανθρωπος ο υπερανω παντων των ουρανων. ου µονον δε. οιον την εξ ουρανων αυτου καθοδον. τας θαυµατουργιας αυτου και δια ταυτα ου θαυµαζοµενον. τον πειρασµον του διαβολου. Ουκ οιδας οτι εξουσιαν εχων σταυρωσαι . αλλ᾿ ινα σωθη ο κοσµος δι᾿ εµου”. και την του θανατου σιωπησας αποφασιν ελαβεν (Εµοι γαρ.

των δηµιων και των στρατιωτων περιστοιχουντων αυτον µεθ᾿ αµα οχλων απειρων επι την (266) θεωριαν εφεποµενων. αναλογως της πιστεως αυτης διανοιγεται.σε και εξουσιαν εχων απολυσαι σε. αρα γε. και χολην ποτιζοµενον µετα οξους. τους εµπαιγµους. ει λιθου σκληροτερος η και κρυσταλλου ψυχροτερος. ουτω και την προς Θεον αγαπην λογιζου εν ηµιν σπειρεσθαι. Οταν γαρ ενθυµηθη οτι. εκ της δροσου του ουρανου και εκ της αστραπης εν αυτη συλλαµβανεσθαι.). αορατος και ανεξιχνιαστος. τα ονειδη. µεθ᾿ ου επι της αχραντου κεφαλης αυτου τας µαστιγας παρα των θεοκτονων εδεχετο. δικην αστραπης . Ωσπερ γαρ λεγουσιν εν τη κοχλω τον µαργαριτην. εαν πιστευση τις απο καρδιας ταυτα παντα και εκ βαθεων ψυχης. λογχη τε την πλευραν τιτρωσκοµενον. ωσπερ δροσος ουρανιος. και παντα ου µονον µακροθυµως φεροντα. υπο απιστιας ησφαλισµενη προτερον ουσα· επαν δε διανοιχθη. Εγω ουτω λεγω και οµολογουµενως ουτως εστιν η αληθεια οτι. αλλα και των σταυρουντων υπερευχοµενον. τον ακανθινον στεφανον. αγγελων µεν ανωθεν φριττοντων. Θεος ων αναρχος εξ αναρχου Πατρος. ειτα τον φραγγελισµον. ου µαλαχθησεται την ψυχην και διαθερµανθησεται την καρδιαν προς αγαπην Θεου. Απο γαρ των ειρηµενων αυτου παθηµατων ακουουσα η ψυχη και κατα µικρον πιστευουσα. τον καλαµον. συµφυης και οµοουσιος του παναγιου και προσκυνητου Πνευµατος. και γυµνον επι σταυρου αναρτωµενον και ηλοις τας χειρας και τους ποδας ηλουµενον. ευθυς εξει και την προς Θεον αγαπην εν τη καρδια αυτου. η του Θεου αγαπη ητις εστιν αρρητω φωτι συνηµµενη. πως ουκ αγαπησει αυτον εξ ολης ψυχης αυτου. και επι τουτοις. ινα του θανατου και της φθορας απαλλαξη αυτον και υιον Θεου και θεον οµοιον αυτου απεργασηται. τον σταυρον. του Θεου δε και Πατρος ορωντος τον οµοουσιον Υιον και οµοθρονον και οµοτιµον ταυτα πασχοντα παρα των ασεβων Ιουδαιων. ανεωγµενης εκεινης. κατελθων εσαρκωθη και ανθρωπος γεγονε και παντα τα ειρηµενα και πολλα ετερα επαθε δι᾿ αυτον. οταν εννοηση οπως εξω της πολεως ηγετο επι τον Κρανιου τοπον. ον και εβασταζεν ο διαβασταζων λογω τα συµπαντα· και απλως ειπειν. την πορφυραν.

“Ιδου” παλιν φησιν “ορας” ο Πατηρ. ουκ αγγελων. το δι᾿ ου και εν ω και ει ον. Ει ουν εν εµοι πως η που πελεις. πως. ακινητος. καθως ειποµεν. Που οντας. Αυτη γαρ καθ᾿ εκαστην αυξανοµενη εν τη καρδια του αντι παντων προτιµωντος αυτην γινεται θαυµα θαυµατων εν αυτω. Τοιγαρουν και κατανοει του ιδειν ο ουτως εχων και ορα και ιδου φως· το δε φως ανωθεν εχειν δοκει αυτω την αρχην. πλην αυτης της µιας εµου και εναδος και υπερ ουσιαν ουσιας και φυσεως”. αεικινητος. και ιδου τρια εν αυτω. ως µαργαριτης αποτελειται φαεινος. ως εν περιγραφη πελω και τοπω. “Εν ω ουδεις οιδεν ουκ ανθρωπων. και τον νοητον µαργαριτην εν εαυτω της του Θεου αγαπης ευρειν. απεριγραπτος. Τοινυν και ο καταξιωθεις ουτω πιστευσαι. περι ου και ο Κυριος λεγει οτι. φησι. αναφης. Καθο µεν ανθρωπος και περιγραπτος εις. περιγραπτος γαρ γεγονε βροτωθεις και ο εις εξ ηµων· κατα δε την ενουσαν µοι φυσιν παµπαν αορατος. Και ταυτα ιδων. ουκ ανεχεται µη καταφρονησαι παντων και παντα διαδουναι τα υπαρχοντα αυτου πενησι και τοις βουλοµενοις αλλως αφησαι διαρπασαι αυτα. ασχηµατιστος.νοερως εν ταις καρδιαις ηµων εµπιπτουσα. απελθων επωλησε παντα τα υπαρχοντα αυτου και ηγορασε τον ενα µαργαριτην εκεινον. αψηλαφητος. “Ολη καθολου· αχωριστος γαρ ειµι (268) παντη και ατµητος. ανεκφραστον τε παντη και πανταπασιν αδιηγητον. Ζητων ουν ευρισκει τουτο µητε αρχην τελους εχον µητε µεσοτητα κεκτηµενον· ως δε επι τουτοις εξαπορει. Εν εµοι δε. Επι πλειον δ᾿ επαπορουντος αυτου. µαθειν ερωτα και ακουει τρανως· “Ιδου εγω το Πνευµα δι᾿ ου και εν ω ο Υιος” και “Ιδου εγω ο Υιος εις ον ο Πατηρ”. “Και εγω” φησιν ο Υιος “εν τω Πατρι”. µη ειδεναι φαιης τινα. ινα την προς Θεον αγαπην ασυλον τε και ολως αµειωτον διαφυλαξη. (267) ον ευρων ο εµπορος. ολως εξω του κοσµου ου τω σωµατι αλλα ταις αισθησεσι πασαις γινεται· συναπιασι γαρ τω νω και αυται προς το εντος αυτου καθορωµενον. µητε νω καταληπτον µητε λογω ρητον· και τω ανεκδιηγητω και ακατανοητω του πραγµατος εξισταµενος και προς εκεινο εχων αδολεσχουντα τον νουν. . το εν καν ταις υποστασεσιν εχουσα. Και το Πνευµα ελεγεν· “Οντως εγω· δι᾿ εµου γαρ τον Πατερα και τον Υιον ο βλεπων ορα και ορων των ορωµενων εξισταται”.

των αλλων απαντων επιλανθανεται και ολος τοις του βασιλεως αποκρεµαται ρηµασι. επι µεριµνας ελθη βιωτικας και φθειροµενων ολως η παρερχοµενων και ρεοντων πραγµατων φροντισειεν. ποσω γε µαλλον ο αυτον εκεινον τον ποιητην και δεσποτην και Κυριον του παντος “ον ουδεις ειδεν ανθρωπων ουδε ιδειν δυναται” βλεπειν καταξιωθεις. του υπερ παν τοιουτον οντος και τηλικουτον. ουδ᾿ ορωµαι ποτε”.παντα πληρουσα και ουδαµου το συνολον ουσα. Τα µεν γαρ εν τω βιω τουτω καλα συνεποµενων οµολογουµενως εχουσι και συγκεκληρωµενην αυτοις την λυπην και την αθυµιαν και την οδυνην. ως πασης υπεραιρουσα τιµης και τρυφης και απολαυσεως του νοµιζοµενου παντος αγαθου της παρουσης ζωης. Καθοσον γαρ υπερεχει το εν πολυτελει και απαλη στρωµνη αναπαυεσθαι υπερ το εν εσχαρα πεπυρακτωµενη ανακεισθαι. ουκ εκστησεται εαυτου και ολος εξω κοσµου και σαρκος οντως γενηται και µετ᾿ αυτου επιποθησει συνεσεσθαι. δροµαιος προς τα αφ᾿ ων εξεληλυθεν επανερχεται. η δε µετα του Θεου διαγωγη (269) και η οµιλια και η θεωρια των απορρητων αυτου αγαθων πασαν υπερβαινει µακαριοτητα και πασης υπερκειται δοξης και ευκληριας και χαρας και ανεσεως. Ουδαµως οιµαι των ευ φρονουντων τινα εις τουτο ολως ελθειν καταδεξασθαι. ουκ εν αλλω τινι των παλαι η των νυν εγγιζοντων αγγελων η προφητων. οις ουδ᾿ ωραθην ολως. ουκ εν σοι. εφ᾿ οσον της εν αυτοις πικριας και αφορητου βλαβης αισθηται. Ει γαρ ο βασιλει προσοµιλησαι θνητω και παρεσταναι ποτε καταξιωθεις. αρα µετα ανθρωπων ειναι ο τοιουτος τη αισθησει η τη διανοια ολως ισχυσει. αλλα αποστας του τοιουτου και τηλικουτου. πολλα εαυτον µεµφοµενος οτι συγκατεσπασθη ολως και µεσον . ∆ια δη τουτο και ο των κρειττονων πολλακις και κατα αγνοιαν η ραθυµιαν αποστας και προς τας φροντιδας του κοσµου γενοµενος. τα υπερ την ανθρωπινην καταληψιν. Ο γουν ταυτα µυστικως ορων και µυουµενος τα υπερ αγγελους. κατα τοσουτον υπερφερει πασης του βιου ευφροσυνης και απολαυσεως η εκ της του Θεου συνουσιας και οµιλιας εγγινοµενη τη ψυχη χαρα και αγαλλιασις. ως ανθρωπω εφικτον. και προσοµιλησαι αυτω και φωνης εκεινου ακουειν του µελλοντος κριναι ζωντας και νεκρους.

∆ια τουτο παντες οι τετελειωµενοι εν αγιωσυνη και αρετη δωρεαν και ουκ εξ εργων δικαιοσυνης εσωθησαν· και ουχ ουτοι µονον. Οπηνικα γαρ ουτως εξεις κατα τας αφανεις κινησεις της καρδιας σου. ινα µε του θανατου και της φθορας απαλλαξης και της σης δοξης οµου και θεοτητος κοινωνον απεργαση και µετοχον. Εν γαρ τοιαυτη καταστασει ψυχης οικει µεν αυτος ο Θεος και επαναπαυεται πασα δε µηχανη του διαβολου εις απαν απρακτος διαµενει και . Επει δε “ουκ εξ εργων νοµου. οµως φευγει και προς τον εαυτου ανατρεχει ∆εσποτην· και ει µη ην φιλανθρωπος. Συµβαλλονται µεν και ταυτα τισι. ου σιδηροις το σωµα καθηλουν. (270) επειδη πολλοι και των κακουργων και των πενοµενων αυτων ταυτα παθοντες οι αυτοι διεµειναν. µηδεν της κακιας υφιεντες αυτων µηδε της πονηριας βελτιους γενοµενοι. κατα τον θειον Αποστολον. ως καρδια συντετριµµενη και τεταπεινωµενη και φρονηµα καταβεβληµενον εν πνευµατι ταπεινωσεως. ολως θαρρειν. ου χρη τοις εργοις. ου τρυχινοις ενδυµασι τουτο ταλαιπωρειν. αλλα και µαλλον της προς αυτον επανοδου αποδεχοµενος. Κυριε µου δεσποτα και Θεε. ειτε και µεσως η αλλως εχοντος. Τι γαρ ετερον ουτω Θεω φιλον και ευαποδεκτον. πνευµα δε συντετριµµενον και καρδιαν συντετριµµενην και τεταπεινωµενην επιποθει και το αει εν καταβεβληµενω φρονηµατι λαλειν την καρδιαν ηµων προς αυτον· “Τις ειµι εγω.των ακανθων του βιου και του φλογιζοντος πυρος τας των ανθρωπων ψυχας εγενετο. Ουδεν γαρ ολως ταυτα εισιν. οτι κατηλθες και εσαρκωθης και απεθανες δι᾿ εµε. και το σωµα προς ταπεινωσιν µαλλον δε προς αδυναµιαν και ασθενειαν ελκουσιν· αλλ᾿ ου τουτο µονον ζητει ο Θεος. αλλα και τοις χαρισµασιν αυτου καταστεφανουντα σε και ενδοξον σε δια σοφιας και γνωσεως απεργαζοµενον.”. παντες ουτω σωθησονται. ευθυς ευρησεις αυτον εναγκαλιζοµενον σε µυστικως και κατασπαζοµενον και χαριζοµενον σοι πνευµα ευθες εν τοις εγκατοις. πνευµα ελευθεριας και αφεσεως των αµαρτηµατων σου. ινα µη τις καυχησεται”. νηστειαις λεγω και αγρυπνιαις η χαµευνιαις και λιµω και διψει. δεχοµενος επανερχοµενους ηµας και µη µνησικακων η οργιζοµενος. “ουκ αν εσωθη πασα ψυχη” αγιου. η σωτηρια ηµιν επιγινεται τοις πιστοις. αλλα και οι µετα ταυτα τελειουµενοι. ου µονον δε.

η χρηστοτης. κρατος. ειτα· “Παντες εξεκλιναν αµα ηχρειωθησαν· ουκ εστι .παντα τα φθοροποια παθη της αµαρτιας τελεον αφανιζεται και βριθει µονος εν αυτη ο καρπος του Αγιου Πνευµατος. ΛΟΓΟΣ Θ΄. µεθ᾿ ου τω Πατρι δοξα. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. αλλ᾿ εκ καθαροτητος και της ανωθεν χαριτος επιγινεται τω σπουδαιω· και οτι χαλεπον το κρινειν· και ελεγχος των οιοµενων ειδεναι τα του Πνευµατος χωρις Πνευµατος· εν ω και περι της του Πατρος αγιωσυνης· και οιον αγαθον εστιν η πιστις και τις ο ταυτης καρπος και οπως αυξανεται· και οτι οι τον θησαυρον εν εαυτοις εσχηκοτες του Πνευµατος και εν αλλοις οντα γνωριζουσι· και τινα των αγιων τα σηµεια και πως και τισι γνωριζονται· και οτι ο µη γεννηθεις ανωθεν ου δυναται ιδειν τον γεγεννηκοτα Θεον ουδε γνωρισαι τον εις τουτο πεφθακοτα δια του Πνευµατος. η χαρα. Νυν ευκαιρως καλον ειπειν µετα του ∆αυιδ και ουτω γεγωνοτερον φθεγξασθαι· “Κυριος εκ του ουρανου διεκυψεν επι τους υιους των ανθρωπων του ιδειν ει εστι συνιων η εκζητων τον Θεον”. εν ουρανοις δε περιπολευων τω πνευµατι και τοις αγγελοις συνδιαιτωµενος και υπο της αφραστου χαρας πλατυνοµενος εις την αγαπην του Θεου· εις ην ουδεις αν των ανθρωπων εγγισει ποτε. ει µη δια µετανοιας προτερον και δακρυων πολλων την εαυτου καθαριει καρδιαν και εις βυθον ελασει ταπεινοφροσυνης και εγκυµων του παναγιου γενηται Πνευµατος. ος εστιν η αγαπη. η ειρηνη. ωδε µεν τοις ανθρωποις συναναστρεφοµενος σωµατι. ης πιστις. η πραοτης. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. η αγαθωσυνη. η σοφια του Λογου (271) και η αβυσσος των κεκρυµµενων νοηµατων και µυστηριων Χριστου· εν οις ο φθασας γενεσθαι και ποιωθεις. συν Αγιω Πνευµατι. την καλην αλλοιωσιν αλλοιουται και εξ ανθρωπων αγγελος γινεται. οις ακολουθως επεται ωραιως η γνωσις η θεια. (272) Περι γνωσεως αληθινης και οτι η του Θεου γνωσις ουκ εκ µαθηµατων. η ταπεινοφροσυνη και η περιεκτικη εγκρατεια. τιµη.

Ουδεµια µενουν. Ω της ευηθειας. διδοσθαι.ποιων χρηστοτητα. “Που γαρ” ινα τοις ειρηµενοις και τα του Αποστολου συνειρω “σοφος. “Επει δε δια της σοφιας ουκ εγνω ο κοσµος τον Θεον. ευδοκησεν ο Θεος. τω µεν φωτι ηνωµενους. οτι οι τον Χριστον δια του βαπτισµατος ενδυσαµενοι. αυτικα τρεις ηλιους εν τω νοΐ αυτων αναπλαττουσι. ουκ εστιν εως ενος”. του εµου γενους. ουτω και εν τη Τριαδι µιας θεοτητος ελλαµψις. Ουδεις γαρ τα περι της Αγιας Τριαδος νοησαι καλως (274) και ειπειν δυναται απο µονης της των Γραφων αναγνωσεως. τον οντως οντα Θεον. την επιγνωσιν της του Θεου αληθειας δια της του κοσµου σοφιας λαµβανειν νοµιζοµεν και το µονον αναγνωναι τας θεοπνευστους συγγραφας των αγιων ορθοδοξιας ειναι καταληψιν τουτο οιοµεθα και της Αγιας Τριαδος ακριβη και βεβαιαν ειδησιν τουτο νοµιζοµεν· ου µονον δε. Που συζητητης του αιωνος τουτου. ητοι τη ουσια. Οι δε και εµβαθυνειν αναγνως εθελοντες εις τα του Θεου βαθη και θεολογειν επειγοµενοι. τα του Χριστου µυστηρια εις ουδεν λογιζοµενοι. εµµενει µεν τοις γεγραµµενοις και πλεον ουδεν . Και ταυτα µεν ο κηρυξ και νυµφαγωγος της του Χριστου Εκκλησιας. δια το µη δυνασθαι τινα δι᾿ αυτης επιγνωναι την αληθινην σοφιαν. των κατα σαρκα και πνευµα µου αδελφων. Ει γαρ δια γραµµατων και µαθηµατων η επιγνωσις της αληθου σοφιας (273) και της του Θεου γνωσεως εµελλεν ηµιν. αυτην την εν ταις διανοιαις αυτων αναπλασιν των νοηµατων αφρονως ειναι υπολαµβανουσιν. ω της πωρωσεως. ωσπερ εν τρισιν ηλιοις µια φωτος εστι συγκρασις. και οιονται αφρονως εκεινην αυτην οραν την θεοτητα και ουτως ειναι την αγιαν και οµοουσιον και αδιαιρετον Τριαδα οµοιαν τω παραδειγµατι. Που γραµµατευς. φησι. οταν ακουσωσι περι Θεου οτι. αλλα και των αλλων ηµων οι σεµνοτεροι θεωριαν την δια µονου του Πνευµατος γινοµενην εν τοις αξιοις. Ουχι εµωρανεν ο Θεος την σοφιαν του κοσµου τουτου”. Αλλ᾿ ουκ εστι τουτο. δια της µωριας του κηρυγµατος σωσαι τους πιστευοντας”. ουκ εστιν. αδελφοι. ταις δε υποστασεσι διακεχωρισµενους. τις ην αρα χρεια της πιστεως η του θειου βαπτισµατος η της των µυστηριων αυτων µεταληψεως. πιστει δε µονη ταυτα δεχοµενος. Εγω δε εικοτως θρηνησω και κλαυσοµαι επι τη συντριβη των εµων µελων.

ακουσον τι φησιν ο Χριστος· “Ουδεις επιγινωσκει τον Υιον ει µη ο Πατηρ. Ουτοι τοιγαρουν ισασιν. ων η συνεσις και ο φοβος του Θεου δια της αγαπης και της ειρηνης τετηρηται εν τη αγαθωσυνη και τη των τροπων χρηστοτητι εγκρατως µετα πιστεως. τις αρα των επι γης ανθρωπων σοφων η ρητορων η µαθηµατικων ετερος. ων ο νους καθ᾿ εκαστην υπο του Αγιου καταλαµπανεται Πνευµατος δια την της ψυχης καθαροτητα.περιεργαζεται. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι τα βαθη τουτου και τα µυστηρια – το γαρ µυστηριον µου εµοι και τοις εµοις . ων οι οφθαλµοι υπο των ακτινων του ηλιου της (275) δικαιοσυνης τρανως ηνεωχθησαν. πλην των κεκαθαρµενων τον νουν εξ ακρας φιλοσοφιας τε και ασκησεως. τοις δε λοιποις εν παραβολαις”. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. Εν γαρ τω Πατρι τον Υιον καθορωσι και εν τω Υιω τον Πατερα δια του . ειπειν ολως ου δυναται. α δια νοερας θεωριας. εξω των γεγραµµενων και ων εδιδαχθη. τουτοις και λεγεται καθα δη και τοις αποστολοις παρα Χριστου. ανευ της ανωθεν δια του Κυριου αποκαλυψεως εκ µονης γνωναι δυνηθειη της ανθρωπινης σοφιας τα κεκρυµµενα µυστηρια του Θεου. της υπο του θειου Πνευµατος ενεργουµενης. ανακαλυπτονται οις εδοθη και αει διδοται ειδεναι ταυτα δια της ανωθεν χαριτος. ων ο λογος της γνωσεως και ο λογος της σοφιας δια µονου του Πνευµατος. Εκεινων εστιν η τουτων γνωσις. και γεγυµνασµενα τα της ψυχης επιφεροµενων αληθως αισθητηρια. ∆ια τουτων ουν και των τοιουτων ρηµατων αποφραττει τα αναισχυντα και απυλωτα στοµατα των λεγοντων και νοµιζοντων δια της εξωθεν σοφιας και της των γραµµατων µαθησεως επιγινωσκειν την οντως αληθειαν. τοις δε περιεργοις και πολυπραγµονειν τα θεια θρασεως κατατολµωσιν. και την επιγνωσιν κτασθαι των κεκρυµµενων µυστηριων εν Πνευµατι του Θεου. ως µιµουµενους αυτους· “Υµιν δεδοται γνωναι τα µυστηρια του Θεου. Ει γαρ τον Υιον ουδεις επιγινωσκει ει µη ο Πατηρ.. αυτον τον Θεον. ουδε τον Πατερα τις επιγινωσκει ει µη ο Υιος και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι”. την προς τον Πατερα του Υιου ισοτιµιαν και ενωσιν. θειω κινουµενοι Πνευµατι. Τουτων η γνωσις των θειων.

Ει γαρ και εν εκαστω τουτων τα συµφυη της (276) θειας ιδιοτητος καθοραται. Πατερα δε. ενωθησονται. µηδε τους µαργαριτας βαλλειν εµπροσθεν των ως κοινα τα θεια λογιζοµενων και οιονει δια των χαµερπων νοηµατων και απληστων ψυχων ατιµουντων και καταπατουντων αυτα· ων τετυφλωκε τον νουν ο Θεος. και εις ενα οι τρεις εσονται· ει δ᾿ ουν. τη µια συµφυΐα και βασιλεια και θεοτητι ανυµνουµενος υπο απειρων δυναµεων. ινα βλεποντες µη βλεπωσι και ακουοντες µη συνιωσι. Υιου και Πνευµατος διχα. του Πνευµατος τω Πατρι δηλονοτι συνοντος· ει γαρ εκ του Πατρος εκπορευεται. ως γεγραπται· “Εγω εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι”. δια τουτο εαθησαν υπο του Θεου τω σκοτει της απιστιας και της ιδιας κακιας πορευεσθαι. εν δε τω Πατρι τον Υιον συναϊδιως αει οντα και µενοντα και συνεκλαµπον εχοντα το Πνευµα το Αγιον πιστευε. Πατηρ δε και Υιος και Αγιον Πνευµα εις Θεος. Εις ταυτα Θεος και ου τρεις. και πεπωρωκεν αυτων την καρδιαν. οπερ εν ηλιοις γενεσθαι αµηχανον. Και πως τρεις ηλιους ενα ειπειν ισχυσεις. εν τρισιν υποστασεσιν ο ων και αει ων και ωσαυτως ων. καθως φησιν ο προφητης. ολον εν αυτοις εστι και το Πνευµα το Αγιον. Ει γαρ ενωσεις αυτους. εν δε τω Υιω τον Πατερα και µετα του Πνευµατος. ουδε Πνευµα Αγιον του εξ ου εκπορευεται αλλοτριον της ενωσεως. Εν µεν γαρ τω Πνευµατι τον Πατερα και τον Υιον. Και εικοτως· επειδη γαρ αναξιους δια της οιησεως εαυτους και των πονηρων επιτηδευµατων εποιησαν. του Πατρος και του Πνευµατος. ο υπο πασης πνοης προσκυνουµενος. καθως φησιν ο ∆αυιδ· “Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων· πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων”. αλλα διηµαρτες της ενοτητος.Πνευµατος. ουδαµως ευρησεις. ευλαβουµαι δε τον ειρηκοτα Θεον µη διδοναι τα αγια τοις αναιδεσι και τολµηροις. Οι γαρ τοσαυτα υποδειγµατα εχοντες της των εντολων του Θεου . αλλ᾿ ουδε Υιον. Αλλα γαρ εβουλοµην και εικονα δουναι τινα αµυδρως παριστωσαν των λεγοµενων την δυναµιν τοις θρασυνοµενοις ειδεναι δια µονης της ψευδωνυµου γνωσεως και ανευ του ερευνωντος Πνευµατος τα βαθη και τα µυστηρια του Θεου. αλλα τα τρια εν και καθ᾿ εν τα τρια εισιν. ο δε Πατηρ ολος εν ολω τω Υιω εστιν.

ως απειθειας και απωλειας υιοι. Γεγονας ακτηµων και υποτακτικος και του οικειου θεληµατος ξενος. αλλα τουναντιον και διαλοιδορουντες αυτους και τους βιους των κατα Θεον αγωνισαµενων ως ου κατα Θεον οντας ενδιαβαλλοντες. Και τουτο εξ αυτων των πραγµατων παραστησαι πειρασοµαι. επει τοις εργοις και σφοδρα αλλοτριοι. µαλλον δε αυτα ηµων τα εργα και οι λογοι ηµας απελεγξουσιν· διο και ως προς ενα τον λογον ποιουµενος. τα του Χριστου και των αποστολων αυτου παρακρουοµενοι ρηµατα και καθως εκεινος και οι τουτου νενοµοθετηκασι µαθηται µη φυλασσοντες µηδε τοις ιχνεσι του διδασκαλου εποµενοι και βαδιζοντες. α δι᾿ εργων οι πατερες ηµων τετελεκοτες προυθησαν τοις πιστοις ηµιν εις εκµιµησιν αρετης. ωσπερ επιλαθοµενοι. Νηστειας εις ακρον και ευχην και αγρυπνιαν κατωρθωσας. Πως το των εντολων φως ολως θεασονται οι φανερως τας θειας εντολας παραβαινοντες. αλλα και πασης υπευθυνοι τιµωριας και κατακρισεως. Αδελφους δε ηµας ο Παυλος καλει δια την εκ του θειου βαπτισµατος πνευµατικην αναγεννησιν και συγγενειαν. µηδαµως τον ουτω λεγοντα Θεον δυσωπουµενοι· “Μη κρινετε και ου µη κριθητε” και “Εν ω κριµατι κρινετε κριθησεσθε”· µηδε τον εκεινου λεγοντα µαθητην· Μενουνγε. οτι εαυτους ανακρινειν. φησιν. “συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. “Μηδεις υµας. της των αγιων αδελφοτητος καθεστηκαµεν. Οι γουν τοιουτοι πως αρα πιστοι και χριστιανοι ειναι γνωρισθησονται. Υπερ των µισουντων και αδικουντων σε και εχθρωδως εχοντων κατα σου µετα δακρυων παρακαλεις και αφεθηναι αυτοις απο ψυχης πρωτον αυτος συµπαθησας αξιοις. πως ουχι µονον αναξιοι εισι θειας γνωσεως. και συνιεναι µη θελησαντες µηδε εκεινους βουληθεντες µιµησασθαι. ενθεν ερω. Αγαπην εκτησω προς τον Θεον ολικην και ως εαυτον τον πλησιον σου κεκτησαι. απατατω κενοις λογοις. η ουπω εις το υψος (278) .εκπληρωσεως. Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει” και “Μη κρινετε αλληλους και µη καταλαλειτε αλληλων”. τα αλλοτρια κρινουσι (277) και τα υπερ αυτους ασυνετως ερευνωσι και εξεταζουσι. Ουδαµως. Και πραοτητα εκτησω και ταπεινος γεγονας. Απεταξω τω κοσµω και τοις εν κοσµω. ως ορω. ει αρα και εισιν εν τη πιστει. ω ανθρωπε. ω αδελφε. ω αδελφοι”.

τι τοις συνασκηταις και τοις συναχθεισιν εις ταυτα διαπιστεις και φθονεις και λοιδοριαις ενδιαβαλλεις αυτους. εγω σοι προσθησω τα εικοτα. ων ο βιος. την εκεινων παντως επιστροφην και µετανοιαν εξαιτουµενος. Και πως συ. παντα δηλονοτι τα λοιπα προκατωρθωσας· οιον γεγονας απαθης εξ αγωνων. εκει και ο του φθονου πατηρ διαβολος κατοικει (279) και ουχι ο της αγαπης Θεος”. τοις φθασασι περι την ενδεκατην δια το εξ ισης εκεινοις λαβειν φθονησαντες. η παλιν δια ταπεινοφροσυνην ου βουλει το ναι προσειπειν. Η ουκ οιδας οτι φθονος ουδεις παρα αγιων αγιοις εστι. ου δυναται δε ειναι Χριστου δια το µη εχειν αγαπην προς τον πλησιον. νοµιζεις µη της αυτης η και χειρονος κολασεως ταις τιµωριαις υποβληθηναι. Αλλως γαρ ουκ ενι µετα συµπαθους καρδιας εξ αγαπης υπερ των εχθρων ευξασθαι.τουτο ανηνεχθης των αρετων. . και δειξω εξ αυτης εκ ποιων εργων και κατορθωµατων εις τουτο το υψος πας ο αγωνιζοµενος εν αληθεια µετα πολλης τω οντι συνεσεως και αγιοτητος ερχεται. τα αυτα και χειρονα τουτων ποιων και λεγων κατα των αγιων. ει µη συναφεια και συνουσια και θεωρια Θεου δια συνεργειας του αγαθου Πνευµατος κτησαιµεθα εαυτους καθαρους απο παντος µολυσµου σαρκος και πνευµατος. Ει µεν ουν. αδελφε. πως ειναι ολως αγιος οιεσαι. Ει ουν εις τουτο χαριτι του σωσαντος σε Θεου µετα χρηστοτητος και ταπεινοφροσυνης πολλης εφθασας. ο µηδε πιστος η χριστιανος εκ της Θεου αγαπης και του πλησιον σου γνωριζοµενος. πεφθακας εις τα προειρηµενα παντα και τους εχθρους σου ηγαπησας και µετα δακρυων υπερ αυτων πολλακις απο καρδιας εδακρυσας. ενεκεν τουτου εις το πυρ το εξωτερον απερριφησαν. Ειπε. Ει δε ειπειν αισχυνη το ου. παντι που δηλον τω τας θειας Γραφας επαΐοντι. Ουκ οισθα οτι οι απο πρωτης ωρας. ω αδελφε. Οτι δε ουτως εστιν η των πραγµατων τουτων ακολουθια και ο τον φθονον ωδινων εχει µεν εντος αυτου τον διαβολον. την χρηστην αυτων υποληψιν πειρωµενος καθελειν. καθαραν εκτησω την καρδιαν απο παθων και εν αυτη και δι᾿ αυτης εθεασω τον απαθη Θεον. Τον ουν φθονον ωδινων. καθα γεγραπται· “Ενθα ο φθονος. ως ειρηται. η αρετη και η συνεσις λαµπει ωσπερ ο ηλιος.

οια δη κατηχουµενος. περι τοιουτων πραγµατων θρασυνη διαλεγεσθαι. µη τοις αποστολικοις κανοσιν εποµενος. πως ειδεναι λεγεις ως αγιος τα του Πνευµατος. αυτος εστιν ος . ταυτα και διερµηνευειν και ως ειδως σαφηνιζειν ολως ουκ επαισχυνη. κατα την αφατον προς ηµας αυτου αγαθοτητα απεκαλυψεν ικεσιαις του µακαριου και αγιου πατρος ηµων Συµεων. κατηχουµενος ων. υπο σου βιαζοµενος. του µεγαλου Θεου.οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου χοϊκου ουκ ανεβη. αλλα και ο µη ανακεκαλυµµενω προσωπω νοος την δοξαν Κυριου κατοπτριζοµενος. ει και αυθαδεια γνωµης εαυτω την µετα παντων των πιστως και καθαρως ευχοµενων προτρεπεις στασιν. µηδε αγιος ει. “α . “Ο γαρ ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. πως αρα καν ολως τολµας ανοιξαι το στοµα και φθεγξασθαι. Ουκ οιδας οτι εξω των προθυρων της εκκλησιας. α µηδ᾿ ολως γινωσκειν υπο του λογου κεντουµενος ωµολογησας και α µηδε ιδειν µηδε ακουσαι µηδε καταξιωθηναι λαβειν εν καρδια σου εφης. οτι αγιον µεν ειναι τινα τοιουτον ως παλαι και νυν παντελως και καθολου διαπιστεις.ως γεγραπται . ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου και σωτηρος. διδασκειν εθελεις και περι ων ουκ οιδας η ηκουσας πολυπραγµονειν επιχειρεις και. ιστασαι. ον ουδεις ανθρωπων ειδεν ουδε ιδειν δυναται. ινα παραφρονων ειπω. τοις πασι δε συναριθµων εαυτον οια κοινοις ως κοινον. ως ειποµεν. καθαπερ Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενος ως τις αγιος και θεοφορος ανηρ. εν αυτω τω Χριστω και Θεω. δια του Πνευµατος αυτου. Ηµιν δε. Πως. “ινα ειδωµεν” καθως φησιν ο Αποστολος “τα υπο του Θεου χαρισθεντα ηµιν· το γαρ Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου. Και δι᾿ αυτου απεκαλυφθη και επεγνωσθη ηµιν. Ηµεις δε – φησιν – ουκ ελαβοµεν το πνευµα του κοσµου. τα αγαθα α ητοιµασεν ο Θεος τοις αγαπωσιν αυτον”. αλλα το Πνευµα το εκ του Θεου”. Κατηχουµενος γαρ ουχ ο απιστος µονος αρτι λεγεται. εσχατοις ουσι και ηλεηµενοις. γεγονας. ουδε προς τον των ανθρωπων ερυθριας γελωτα. ως ειδως τα θεια.Ει δε των τοιουτων χαρισµατων ουπω ηξιωσαι ουδε εις τοσουτον υψος αφικου του θεοποιων αρετων. µηδε Πνευµα Αγιον (280) εχειν ηξιωσαι. Εγω δε σου και την ανοιαν λιαν θρηνω. Ει γαρ µη απαθης. αµαρτωλοις ουσι και ταπεινοις.

οιδεν. τοις οστρακινοις σκευεσι των σκηνωµατων ηµων ωσπερ θησαυρος δηλονοτι εµπεριεχοµενος. η πιστις αυξανει και εις υψος ανερχεται. ουτω και ο τας αρετας µετα πονου και δακρυων πολλων εν εαυτω φυτευσας και τους καρπους ενεγκων τους του Πνευµατος. τι εστιν ει µη το ηµας αυτους παντως µεταποιειν τε και αναπλαττειν και εις την της θεοτητος αυτου εικονα µεταµορφουν. Κατα δε την αναλογιαν της πιστεως ο καρπος αριδηλως βριθει του Πνευµατος· “Ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. αναντιρρητον ταυτην φυλαττοµεν· µαλλον δε εκ του αυτου φωτος. σαπφειρον.εν Θεω θαρρων λεγω -. ειρηνη. ασβεστον διατηρουµεν. το δε πλειστον απο της φωνης και των λογων επιγινωσκονται. επισταται και το ειδος και την ποιοτητα ενος εκαστου αυτων και της απαντων αυτων γλυκυτητος απογευεται· και το δη µειζον και θαυµαστοτερον. Ωσπερ γαρ ο µαργαριτας εχων και λιθους διαφανεις. ει µη απειρως εχει. τα συµπαντα δε απεριγραπτως πληρων. Οιον εγνωµεν αρα γεγονοτα και τον αγιον Συµεωνην τον Ευλαβη. ως εκ λαµπαδος τινος. οτι και εν αλλοις οντα τον αυτον επιγινωσκει καρπον. ως υπερµεγεθης και υπερπληρης. χαρα. αµεθυσον και αλλους τινας. το µεγεθος. µικρος µεν εν ηµιν µορφουµενος. µακροθυµια. εγκρατεια”. Τη γαρ αποκαλυψει του εν αυτω Πνευµατος την εις αυτον πιστιν επισφραγισαντες. αγαθωσυνη. ο παντη απεριληπτος τε και απεριγραπτος. εξ ων αρδουµενη αυξανει η πιστις ηµων η προς αυτον και ετι αυξησει . φως δε αγιον προσθηκη και αυξησις πιστεως· καθοσον γαρ το φως πηγαζει. πραοτης. ουτω δη και οι αγιοι γνωριζονται µεν απο της κοσµιοτητος αυτων και του ευσχηµου . χρηστοτης. τον της ψυχης ηµων λυχνον µεταδοτικως αναψαντες. τη πειρα αυτη τα περι τουτου βεβαιωθεντες. πιστις. Καθαπερ γαρ τα εθνη απο της στολης. (281) τον εν τη µονη των Στουδιου ασκησαντα. εκατονταπλασιονα τον καρπον φερουσα εν αυτω τω θειω φωτι. ενος εκαστου αυτων το ειδος. ο αµορφος και ανιδεος. των ευτελων και αχρειων. ταις εκεινου ευχαις και πρεσβειαις φρουρουµενοι.και ελαµψεν εν ταις καρδιαις ηµων”. Το δε µορφουσθαι εν ηµιν τον οντως οντα Θεον. απερ καθ᾿ εν ο εχων επισταται. Καρπος γαρ πιστεως το αγιον και ανεσπερον φως.

ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας προφερει τα αγαθα. αλλα δια το παρ᾿ ηµων ουτω ταυτας λογιζεσθαι· το γαρ αργολογειν η τι του πλησιον επιθυµειν η οραν εµπαθως η εξουθενειν και υβριζειν τινα ως ουδεν ηγουµενοι. ητις εστιν ο αγαθος θησαυρος. η αµελουντα και µη ποιουντα αυτην. το δε γνωρισµα µετα ακριβειας και αληθειας το ιδιον αυτων ο λογος ο γεννωµενος εξ αυτων παριστησιν. πως ουκ ειπεν ο Κυριος οτι “εκ της αγαθης καρδιας προφερει τα αγαθα” µονον. ο δε πονηρος εκ του πονηρου θησαυρου της καρδιας προφερει τα πονηρα”.βαδισµατος και των αλλων των εξωθεν. Και ινα µη νοµισης οτι ου τους εν µερει µεν φυλασσοντας τας του Χριστου εντολας. τον θησαυρον λεγει του Πνευµατος εχειν. Ελαχιστας δε ταυτας ωνοµασεν ( 283) ουχ ουτως ουσας. εν µερει δε τουτων καταφρονουντας. “Ο γαρ αγαθος. “Παντα λογον αργον ον εαν .. Τι γαρ φησι. (282) Ο γαρ ουκ εχει η καρδια. το στοµα προφερειν ου δυναται· ει δε και ειπη. αλλα ειτε δια αγαθοεργιας και αληθινης πιστεως την χαριν εχει του Πνευµατος εκαστος. ακουε αυτου παλιν λεγοντος· “Ο λυσας µιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξας ουτω τους ανθρωπους ποιειν ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων”. η δια της απιστιας και αµελειας των εντολων και της των φαυλων αποπληρωσεως τον πονηρον εν εαυτω περιφερει διαβολον. Και ορα µοι τα βαθη του Πνευµατος. αλλα τους φυλασσοντας πασας ταυτας µετα ακριβειας. Ορας οπως ο αγαθην καρδιαν κτησαµενος δια πονων και της των εντολων εργασιας ενοικον εσχε την ολην εν εαυτω θεοτητα. του ταυτα υπο κριµα θεµενου επιλαθοµενοι. Οτι δε εις τον παραβαινοντα µιαν και την τυχουσαν εντολην. εδιδαξεν ειπων· “Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας. ο τοιουτος ου κατοικει θησαυρος. αλλα προσεθετο ειπειν “εκ του θησαυρου της καρδιας”. εκεινος εστιν ο αγαπων µε· ο δε αγαπων µε αγαπηθησεται υπο του Πατρος µου και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον· και εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν”. αδιαφορουµεν. ινα µαθης οτι καρδιαν κενην και κουφην ουδεις ηµων εχειν δυναται. φησιν. ως ου καλως λεγων ευθυς υπ᾿ αυτων των εαυτου λογων ελεγχεται.

εφη· “Το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια”. εντολη δε εστι και το µη επιθυµησαι και το µη ψευσασθαι και το µη κλεψαι. και την αισχυνην αυτων ως δοξαν λογιζονται. αλλα µηδε αργολογησαι µητε τω αδελφω σου ερειν κακως. ο δε πονηρος οµοιως τα πονηρα. Θελων δε και ο Αποστολος δειξαι οτι εν τοις τα τοιαυτα πρασσουσιν ο διαβολος ενεργει. ενοχος εσται τη γεεννη του πυρος”. Επειδη αγνοουσι της παντελους καθαρσεως το ηδυ τε και χαριεν. Ουτως ο αγαθος ανθρωπος εκ του αγαθου θησαυρου της καρδιας αυτου εκφερει τα αγαθα. και παλιν· “Ο εµβλεψας προς το επιθυµησαι ηδη εµοιχευσεν εν τη καρδια αυτου. οταν τι πονηρον εργασωνται αµαρτιας ατοπηµα. και αλλως· “Ουκ επιθυµησεις τι του πλησιον σου”. αλλα και επιξεειν ταυτα και ετερα τουτοις µαλλον επιθειναι σπουδαζουσιν. µαλλον δε απιστουσι και αδυνατον ειναι εαυτους πειθουσι το καθαρευσαι ανθρωπον τελειως απο παθων και ολον ουσιωδως εν εαυτω δεξασθαι τον Παρακλητον. ωσπερ υπο εµπλαστρου και φαρµακου τινος.λαλησωσιν οι ανθρωποι. αποσµηχει και εκκαθαιρει της καρδιας το τραυµα και την ουλην ην το κεντρον εν αυτη του νοητου θανατου διηνοιξεν. ∆ια τι δε πασχουσι τουτο. Των αλλων γαρ οι λοιποι και ενηδυνονται τουτοις τοις τραυµασιν· ου µονον δε. λογον δωσουσι περι αυτου εν ηµερα κρισεως”. . εν αυτη δε τη πληγη και τω της αµαρτιας δηγµατι ωσπερ σκωληξ ευθυς ο διαβολος εισερχοµενος ευρισκεται κατοικων. υγιειαν την του παθους εκπληρωσιν λογιζοµενοι· διοπερ και εγκαυχωνται. Ειδες πως οι µη κτησαµενοι παλιν τας εαυτων καρδιας δια δακρυων και µετανοιας κεκαθαρµενας ενοικον εχουσιν εν αυτοις τον διαβολον. πας ο ποιων ταυτα υπο του κεντρου του θανατου ητοι της αµαρτιας τετρωται. Τουτο δε αρα παρα των καρδιαν εχοντων την υγιειαν εµπονως επιζητουσαν δια δακρυων και µετανοιας µονων επιγινωσκεται ενεργουµενον. Οστις δε ειπη παλιν τω αδελφω αυτου ρακκα. ος εστιν ο πονηρος θησαυρος. Η δε αληθης µετανοια δια της εξοµολογησεως και των δακρυων. Ει ουν ουδεν αλλον εστιν η αµαρτια ει µη εντολης παραβασις. ειτα τον εµφωλευοντα (284) σκωληκα εξω βαλλει και θανατοι εις συνουλωσιν και υγιειαν τελειαν το τραυµα αποκαθιστησι.

ινα µη φαινηται σοφος παρ᾿ εαυτω”. και των βουλοµενων εκαστος οψεται. λεγοντος προς ωφελειαν των ακουοντων. Εξ υµων µεν. οιµαι. κλειοντες εφ᾿ εαυτοις τας πυλας της βασιλειας των ουρανων και παντας αλλους τους εισελθειν βουλοµενους κωλυοντες. ουδε ελαβες αυτον εν σεαυτω. ινα µη οµοιος γενη αυτω. και δια τουτο ουτε εξουσιαν σοι δεδωκεν ουτε δυνασαι τεκνον γενεσθαι Θεου· τεκνον δε Θεου µη γενοµενος. τον ταυτα λεγοντα σπευδουσι. ει δυνατον. αλλα αποκρινου αφρονι προς την αφροσυνην αυτου. Τι αρα τοιουτος αρτι γεγονεν ως οι αγιοι πατερες εγενοντο. Οις µη ανταποκριθηναι αξιως της αυτων αφροσυνης ουκ οιοµαι δειν· φησι γαρ ο σοφωτατος Σολοµων· “Μη αποκρινου αφρονι κατα την εκεινου αφροσυνην. ως αυτοι φατε. οπως δε γνωστως εγνω εν εαυτω την επιφοιτησιν και ενεργειαν του Αγιου Πνευµατος και αγιος εν Αγιω Πνευµατι γεγονεν -. καν υµεις σκαιοτητι γνωµης και βασκανιας φαυλοτητι τουτους ιδειν ουκ ισχυετε. Και ορα τι φησιν ο ευαγγελιστης· “Οσοι ελαβον αυτον εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα Θεου γενεσθαι· οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. ουδε τεκνον υπαρχεις αυτου δηλονοτι. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν”. ορωσι και νυν. καθαρευοντος τε απο παντοιων παθων και πασι τα µεγαλεια κηρυττοντος του Θεου οσα δηλονοτι εποιησεν επ᾿ αυτω ο Θεος κατα τας αψευδεις υποσχεσεις αυτου και οπως µεν. λεγοντες. Ει ουν ουκ εγεννηθης εκ του Θεου συ. ω ουτοι. πεπλανηµενε και υπερηφανε συ. Παυσαι µη σε τοις λιθοις καταλευσθηναι ποιησωµεν”. ουδε εκ θεληµατος ανδρος. (285) Τις δε Θεον ειδεν η ιδειν καν οπωσουν δυναται.∆ια τουτο τοινυν και κατα της εαυτων αει σωτηριας λαλουσι και πραττουσι. ευθυς ωσπερ κυνες λυσσωντες καθυλακτουσιν αυτου και κατεσθιειν. “Παυσαι. ως δι᾿ αυτου τον Πατερα και τον Υιον αξιωθηναι ιδειν. πλειους δε. κατηξιωθη φως ιδειν Θεου και Θεον εν φωτι δοξης. ουδεις ουδαµως· εκ δε των προαιρουµενων τον σταυρον αραι και την στενην οδευσθαι οδον και τας εαυτων απολεσαι ψυχας ενεκεν της αιωνιου ζωης. Τις Πνευµα Αγιον επι τοσουτον ελαβεν. πας αρα . πολλοι µεν ειδον και προτερον. Ει που δε και ακουσουσι περι ετερου τινος νοµιµως αγωνισαµενου εν ταις εντολαις του Κυριου και ταπεινου τη καρδια και τοις φρονηµασι γενοµενου. ουδε προλαβων εδεξω αυτον.

ου µονον τυφλοι αλλα και κωφοι τυγχανοντες. εις µετρον ηλικιας πεφθακοτα του Ιησου.τον εν τοις ουρανοις θεαση Θεον και Πατερα σου. Ουτως ουν και υµεις. ω αδελφε.” Εγω µεν ανευ της ανωθεν χαριτος ουχ οιος τε ειµι τουτο ειπειν. Ειεν. την στολην ενδεδυµενον Ησαυ του αδελφου αυτου. µαλλον δε πως δυνασαι οραν τον Θεον. ∆ια τουτο και ο Κυριος ελεγεν· “Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν. ακουσον του Κυριου προς τους απιστους των Ιουδαιων ουτω λεγοντος· “∆ια τι την λαλιαν την εµην ου γινωσκετε. Τι δαι. και οι µη βλεποντες πνευµατικως ουδε ακουειν πνευµατικως δυνανται. σαρξ εστι. το δε γεννωµενον εκ του Πνευµατος πνευµα εστιν”. η δε φωνη φωνη Ιακωβ”. Συ δε. εαν µη προτερον εξ αυτου γεννηθη. ουδε Πνευµα αυτος συ γεννηθεις γεγονας. την δε συνηθη φωνην εγνωρσιε του υιου· ει τοινυν και κωφος ην. και µη βουλοµενος. Ουδαµως δη. οιµαι. ει απο σαρκος µονον γεγεννησαι και ουπω την εκ του Πνευµατος γεννησιν εγνως. Ουδεις προ του γεννηθηναι τον εαυτου πατερα ποτε τεθεαται. Ιστε γαρ απαντες πως επαπορων ελεγεν· “Αι µεν χειρες χειρες Ησαυ. εξ αγιου αγιον δηλονοτι· “το δε Πνευµα ερευνα και τα βαθη του Θεου”. οτι εκ Θεου εστε. οι τυφλοι τους αλλους των ανθρωπων επιγινωσκουσιν· οθεν ο Ισαακ επεγνω τον Ιακωβ. πως αρα δυνασαι τα βαθη του Θεου ερευναν. Οτι δε τουτο εστιν αληθες. και ουδεις ανθρωπων τον Θεον οψεται. αλλ᾿ ουδε Παυλος αυτος. πως δυνασθε ανδρα γνωρισαι πνευµατικον. Ει ουν και υµεις υπο . Υµεις εκ του πατρος του διαβολου εστε και τας επιθυµιας του πατρος υµων θελετε ποιειν”. παντως ουδε την λαλιαν αυτου γνωρισαι ισχυσεν αν. και Ιωαννης· πλην οµως στεναζω επι τη πωρωσει των καρδιων των ταυτα προτεινοµενων µοι και ζητουντων ποθεν επιγνωναι τον εις ανδρα τελειον. Παντως ουδαµως. Οθεν. Και ποθεν σε τοιουτον ειναι επιγνωσοµεθα. ∆ιοτι ου δυνασθε ακουειν των λογων των εµων”. καθοµολογησεις. Οθεν δεικνυται οτι της µεν στολης τον δολον ουκ εγνω – τυφλος γαρ ην -. ει βουλει µαθειν. και µετ᾿ ολιγα· (287) “Ο ων εκ του Θεου τα ρηµατα του Θεου ακουει· δια τουτο υµεις ουκ ακουετε. και παλιν· “Το γεννωµενον εκ της σαρκος. (286) φησι. αυτος συ. “Αλλα συ” φησι “τοιουτος υπαρχεις αυτος. ου δυναται εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων”. οιτινες εστε οι ουτως επαπορουντες.

καθ᾿ οσον νοει. ∆ιοπερ και υπο της τοιαυτης ταπεινωσεως. αναξιον εαυτον πανταπασι της των τοιουτων µυστηριων γνωσεως και αποκαλυψεως λογιζοµενος. αυξανων τη πιστει. Ηνικα γαρ κατα αναλογιαν της µετανοιας και της των εντολων εκπληρωσεως δια δακρυων εκκαθαρθη η ψυχη. (288) ανεγειραι και ολοκληρον τον οικον κατασκευασαι του Πνευµατος. πας αρα πνευµατικον και αγιον ανδρα επιγνωναι δυνησεσθε. οτι τα θεια της πιστεως ηµων µυστηρια δυναται τις ολως καταλαβειν ανευ του µυσταγωγουντος και φωτιζοντος Πνευµατος· αλλα γαρ ουδε πραοτητος και ταπεινοφροσυνης χωρις δυναται γενεσθαι δοχειον των χαρισµατων του Πνευµατος. ητις εστιν η γνωσις η θεια του Θεου. τον δε οφθαλµον κεκαλυµµενον της ψυχης υπο των παθων. ως ο Αβρααµ· “Εγω ειµι γη και σποδος”. παντι τροπω εαυτους ηµων εκαστος επιγνωναι. Αδυνατον γαρ τον µη επιγνοντα εαυτον προτερον. λεγω. ως υπο τειχους οχυρου φρουρουµενος. Μηδεις υµας πλανατω κενοις και σεσοφισµενοις λογοις. τοτε δει και την σκεπην της οικοδοµης ταυτης.της απιστιας και πονηριας και της των εντολων αµελειας και παραβασεως σαρκες εστε. σπουδασωµεν. καταπληττεται και πλειονα κταται ταπεινωσιν. ειτα την εντος ευσεβειαν δια των ποικιλων της αρετης ειδων ως τειχος οχυρον ανυψωσαι· και ουτω παντοθεν τειχισθεισης της ψυχης και οιονει εµπαγεισης εν αυτη ως επι θεµελιω καλω της αρετης. απο οιησεως λογισµων ατρωτος. Χρη γαρ αναντιρρητως τον θεµελιον της πιστεως καλως παντας ηµας καταβαλειν προτερον εις τα της ψυχης ηµων βαθη. τη . ωστε δυνασθαι µετα του ∆αυιδ λεγειν· “Εγω δε ει µι σκωληξ και ουκ ανθρωπος”. παρακαλω. Αλλα. πατερες και αδελφοι µου. ειτα µετα πολλην και επιµονον καθαρσιν και βαθειαν ταπεινωσιν αµυδρως πως κατ᾿ ολιγον και τα περι Θεου και των θειων νοειν αρχεται και. πρωτον µεν τα κατ᾿ αυτον ο ανθρωπος και εαυτον ολον υπο της χαριτος επιγνωναι καταξιουται. ινα εκ των καθ᾿ ηµας τα υπερ ηµας γνωναι ποτε δυνησωµεθα. επιγνωναι τι των πνευµατικων και θειων λογιων πνευµατικως και αξιως του υπερφυους και σοφου Πνευµατος. ενδον µενει. και παλιν. παχεις. και τα ταυτης ωτα βεβυσµενα εχετε. τας καρδιας.

ειπειν ουκ εχω.ελπιδι και τη εις Θεον αγαπη το καθ᾿ ηµεραν. ω η δοξα και το κρατος νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. µαλλον δε κατα φυσιν ον. Οταν δε και εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος της γνωσεως του Χριστου καταντηση και Χριστον αυτον και νουν αληθως Χριστου κτησηται. ει µη τουτο µονον εν τω επαινετω τουτω παθει καταλαβειν ηδυνηθην· εστι δε τι τοιουτον· ποιωθεισης της ψυχης και εµβαφεισης δια του Πνευµατος εις τα βαθη της ταπεινοφροσυνης εν Χριστω τω Θεω της διανοιας αυτης. (290) Περι της φοβερας του Κυριου ηµερας και της µελλουσης κρισεως. ουδενα δε πειθεται τοιουτον ειναι εν απασι τοις ανθρωποις του κοσµου. κατα τοσουτον και πρωτος των αλλων απαντων υπαρξει. Και οτι . ω αδελφοι. οτι και προ του θανατου εν ηµιν ενθεν ηδη καθαιροµενοις δια δακρυων ενεργειται εν οις αν εγγενηται κατα την παρουσαν ζωην. τον κοσµον τε απαντα και τους εν κοσµω εντευθεν αγνοησασης. Σπουδασωµεν ουν και ηµεις. Και τις εστιν η ηµερα Κυριου και τισιν αιφνης αποκαλυπτεται. Ουτω τοινυν καθ᾿ οσον εαυτον εχει τις παντων ανθρωπων εν αισθησει ψυχης ευτελεστερον τε και ταπεινοτερον. και την προκοπην µετα προσθηκης της γνωσεως τε και αναβασεως τρανως καθορων. Το δε πως. ανθρωπον ελαχιστοτερον εαυτου η αµαρτωλοτερον εν ολω τω κοσµω ου λογιζεται ειναι. µονην (289) εαυτην αληθως εξουθενηµενην και ευτελεστατην ορα. ως φησιν ο Κυριος ηµων και Θεος· “Ο θελων ειναι παντων πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων διακονος”. και τους εις τουτο πεφθακοτας αγιους ραδιως επιγνωσοµεθα και των παροντων και των µελλοντων επιτυχωµεν αγαθων. ΛΟΓΟΣ Ι ΄. εις τοιαυτην φθασαι ταξιν τε και καταστασιν. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου. κατα την µελλουσαν ουχ υπαντα. και χρονισασης εν τη τοιαυτη µελετη και εν εξει γενοµενης αυτης. µονην δε εαυτην αει καθορωσης και µονα τα εαυτης. τοτε ως µηδεν ολως ειδως η εχων διακειται και ως αχρειον εαυτον και ευτελει δουλον ηγειται· το δε δη θαυµαστον και υπερ φυσιν.

ο περι της κρισεως λογος και δυσερµηνευτος. ο νυν υπαρχων τοις πασιν αορατος. πολλης της του νου καθαροτητος. αλλα περι µελλοντων και αορατων οθεν πολλης των ευχων χρειας. Και ερµηνεια ως εν παραδροµη εις το « Εν αρχη ην ο Λογος». ηγουν υποχωρησουσι. πολλης της σπουδης. αλλ᾿ επειδη αυτος ο των απαντων Θεος και δεσποτης λαµψει τηνικαυτα τη δοξη της ιδιας θεοτητος. Και ο µεν αισθητος ηλιος υπο της του ∆εσποτου λαµπροτητος καλυφθησεται και εις το µη ορασθαι γενησεται. ατελευτητος. τοις δε γε κατ᾿ εµε . Σκοπος ουν του παροντος λογου εστιν η µεγαλη και επιφανης και φοβερα του Κυριου ηµερα. αϊδιου χαρµονης ηµερα εν τοις αγιοις αυτου. τοπον δεδωκοτα τω ποιητη· και εσται µονος εκεινος ηµερα τε οµου και Θεος. Και µακαρισµος εις τους εξ αγωνων την επιφοιτησιν δεξαµενους του Πνευµατος. (291) και τινος ενεκεν. καθα νυνι τα αστρα υπο τουτου καλυπτεται και ουχ οραται. Και πως δυναται τις γνωναι ει περιφερει εν αυτω τον Χριστον και Πνευµατος Αγιου γεγονε µετοχος. ει µη και Πνευµατος Αγιου γνωστως γενωµεθα µετοχοι και οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι δια του βαπτισµατος λαµβανουσι τον Χριστον. Πολυς ηµιν. ηµερα Κυριου καλειται και λεγεται. Λεγεται τοινυν ηµερα Κυριου ουχ ως εσχατη των ηµερων τουτων ουσα. οτι ου περι ενεστωτων και ορωµενων εστιν. ινα οι µεν γνωναι καλως και ειπειν. και ο φως οικων απροσιτον τοτε πασιν αποκαλυφθησεται οιος εστι και πληρωσει τα παντα του οικειου φωτος και γενησεται αδυτος. αυτα δε τα αστρα σβεσθησονται και απαντα ειλιγησονται ως βιβλιον τα ορατα. αγαπητοι. και τοις λεγουσιν ηµιν και τοις ακουουσιν. καθα δη και επι των ηµερων τουτων λεγοµεν του παροντος καιρου ηµερα του Πασχα και η ηµερα της Πεντηκοστης και η ηµερα εν η προελθειν µελλει ο βασιλευς και τα ποιησαι και τα· αλλ᾿ ουδε δια το εν αυτη µελλειν γενεσθαι την κρισιν ηµερα κρισεως λεγεται (ουδε γαρ ετερον µεν η ηµερα εσται εκεινη και ετερος ο εν αυτη µελλων ελευσεσθαι Κυριος). Αλλα τις εστιν ο του λογου σκοπος. οι δε συνετως ακουσαι δυνηθωσι των λεγοµενων. ουδε δια το εν η µελλειν ερχεσθαι αυτον. ινα γνωµεν.η εις Χριστον πιστις ου δυναται µονη σωσαι ηµας.

δουλοι τω του σκοτους αρχοντι γεγονοτες και υπ᾿ αυτου κατακρατηθεντες. και δια τουτων κατα προκοπην εις την του Θεου τελειαν εικονα και οµοιοτητα αναχθωσι. εδουλωθηµεν. το αυτεξουσιον τοις πρωτοπλαστοις και προπατορσιν ηµων (292) εχαρισατο και ηµιν δι᾿ αυτων. ως ειπειν.ραθυµοις και αµαρτωλοις εις απαν απροσιτος και αθεατος. υστερον δε και ηµεις. . οι εξ εκεινων τεχθεντες. ως αν. της εντολης του Θεου παραβαται γεγονασι και ου µονον της ελπιδος της µειζονος. θεληµατι τω τυραννω τουτω υποκυψαντες. κατα γενεαν και γενεαν ο καθεις αυτω προσπελαζοντες. µη εκ λυπης η εξ αναγκης. τους προ νοµου και εν νοµω ευαρεστησαντας του αιωνιου σκοτους λυτρωσασθαι βουληθεις ο φιλανθρωπος Κυριος και τοις µετα τον νοµον την ελευθεριαν δωρησασθαι εν τη χαριτι και παντας. εν τω του θανατου σκοτει δια της αµαρτιας εγενοντο. ως εξ οικειων πονων τας αρετας κτησαµενοι λογισθησονται. Και γαρ βουληθεις εξ αρχης αυτης ποιησαι το αγαθον και ηµετερον. Επειδη γαρ ετι περιουσιν ουκ εγενετο τουτοις δια σπουδης του ιδειν τον φως της δοξης αυτου δια καθαρσεως και ολον αυτον εν αυτοις εισοικισασθαι. εικοτως εσται τουτοις και εις το µελλον απροσιτος. και ακαταφλεκτως προσεγγισωσι τω απροσιτω διχα σωµατικου θανατου. αλλ᾿εκ της προς αυτον ευνοιας τε και αγαπης δια της αυτοπροαιρετου θελησεως µετα χαρας τας εντολας αυτου εργαζοµενοι και ταυτας φυλασσοντες. ηγουν του εν αυτω γενεσθαι τω ανεσπερω φωτι. πρωτοι τω εχθρω θεληµατι υπακουσαντες. Επει δε οι µεν πρωτοπλαστοι. αλλα και εις φθοραν και θανατον µετηνεχθησαν και εις αφεγγες περιπτωκασι σκοτος. και ως οικεια δωρα ταυτας τω ∆εσποτη προσαξουσι. και ου βια (εδειξαν γαρ τουτο σαφως οι προ του νοµου και εν τω νοµω ευαρεστησαντες και το εαυτων θεληµα τω δεσποτη Θεω και ου τω διαβολω προσαναθεµενοι). αυτος δι᾿ εαυτου τουτο ο παντα δυνατος και ανεξικακος ποιησαι ηνεσχετο. οµου τους ευηρεστηκοτας αυτω προ του νοµου και εν νοµω και µετα τον νοµον της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσαι. ως φησιν η θεια Γραφη. ου δι᾿ ετερου. Ον γαρ ιδιαις και αορατοις χερσι καθ᾿ οµοιωσιν και κατ᾿ εικονα αυτου πεποιηκεν. εξεπεσον.

αλλα δι᾿ εαυτου παλιν καταπεσοντα αναστησαι ηθελησεν. επαθεν· προς γαρ τη αστραψαση αιγλη του απροσιτου φωτος εν αυτω πληγεις τας οψεις. ως φησιν αυτος εν τοις ευαγγελιοις αυτου. Τοιγαρουν εντευθεν ακριβως διδασκοµεθα οτι τοις µεν ετι τη απιστια και τοις παθεσι κατεχοµενοις απροσιτος και αορατος η χαρις εις απαν εστι. ου φωτιζουσα. ουχι αυγασθεις. (294) και µετ᾿ ολιγα· «Εχοµεν δε τον θησαυρον τουτον» της ελλαµψεως δηλονοτι «εν ταις καρδιαις ηµων». Ο τοιουτος γαρ και τηλικουτος. αλλα τιµωρουσα δεινως. (293) ως αν και πλειονως τιµηση και δοξαση το γενος ηµων εν τω κατα παντα εξοµοιωθηναι ηµιν αυτον και ισον εν τω ανθρωπινω µερει γενεσθαι. αλλα φλεγουσα. αλλα και οιοι γεγοναµεν ηµεις δια ταης παραβασεως. ουδενι ουδεποτε διχα πιστεως πεφανερωται· ει δε εφανη. αµαρτια εξ αµαρτησαντος γεγονως. ος εφη· «Ο Θεος ο ειπων εκ σκοτους φως λαµψαι. τοις δε δια πιστεως εν φοβω και τροµω τας . οτι ου µονον παραβαντας ηµας και αµαρτησαντας ουκ εκολασεν. Η γαρ αποκαλυψις αυτου της θεοτητος κρισις εν οις αποκαλυφθη γινεται· ου γαρ αν υπηνεγκε την δοξαν αυτου της θεοτητος πασα σαρξ γυµνην επιφανεισαν της θεανδρικης συναφειας τε και αφραστου ενωσεως. το σκευος της εκλογης. φοβερα και φρικτη δεικνυται. Οτι ουκ ηλθε κριναι τον κοσµον. ο αφθαρτος. και σκοτισθεις µαλλον. Ω της αφατου φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. ου ζωοποιουσα. Η γαρ θεοτης. ηγουν η χαρις του παναγιου Πνευµατος. τοτε ουδε µικραν απαυγην αυτου αντιβλεπειν ηδυνατο. Και τουτο φανερον εξ ων ο µακαριος Παυλος. αλλα ψυχικως τε οµου και σωµατικως αρδην εµελλε πασα η κτισις απολλυσθαι δια το υπο απιστιας τηνικαυτα παντας κατεχεσθαι. ειτε παλιν εκ παραδοξου φανειη τινι των ανθρωπων. και την κατα φυσιν προσαπωλεσεν ορασιν· και ταυτα. ουχι και αυτη γυµνη τη θεοτητι. θνητος εκ θνητου. ο µεγας µελλων τηνικαυτα της του Χριστου Εκκλησιας γενεσθαι διδασκαλος. σαρκι µονον τεθεωµενη τω κοσµω οφθεις. ου φωτισθεις. τοιουτος γενεσθαι και αυτος κατεδεξατο. Τινος χαριν. ανθρωπος φθαρτος εξ ανθρωπου φθαρτου. ος ελαµψειν εν ταις καρδιαις ηµων». ο αθανατος και αναµαρτητος ων. αλλα σωσαι τον κοσµον.

Η γαρ ηµερα Κυριου. τα τε αισθητως πραχθεντα. και παλιν· «Ως τεκνα φωτος περιπατειτε». καθα φησιν ο ευαγγελιστης· αναλαµβανοµενου γαρ αυτου εις ουρανους. αλλα και πυρι θειω κρινεται και ανακρινεται και υδατι τοτε δακρυων πιαινοµενος ολον το σωµα καθυγρος γινεται και βαπτιζεται κατ᾿ ολιγον ολος υπο του θειου πυρος τε και Πνευµατος και γινεται ολος καθαρος. φησιν. ουκ αν εκρινοµεθα· κρινοµενοι δε υπο Κυριου παιδευοµεθα. Οσοι ουν τεκνα του φωτος εκεινου και υιοι της µελλουσης ηµερας γενωνται και ως εν ηµερα ευσχηµονως περιπατειν δυνανται. και αυτη δι᾿ εαυτης την µελλουσαν γενεσθαι κρισιν ανατιρρητως εν αυτοις εµποιει· µαλλον δε ηµερα θειας κρισεως γινεται. «Εγω γαρ. Ου µονον δε. οια εισι. αλλ᾿ ως αν τις ειποι ασωµατως εν σωµατι. παντα λεπτοµερως καθορα. ολος αµολυντος. υιος φωτος και ηµερας και ουχι εκτοτε ανθρωπου θνητου. (295) ινα µη συν τω κοσµω κατακριθωµεν». ουτως παλιν ελευσεται». αλλ᾿ εξω τουτου εις απαν εστιν. ουχι εις τους υπο του θειου φωτος αει καταλαµποµενους.εντολας κατεργαζοµενοις και µετανοιαν αξιαν επιδεικνυµενοις αποκαλυπτοµενη οραται. Φανησεται δε τουτο το πυρ ο Θεος ουχ ολον πνευµατικως. ∆ια τοι τουτο και ο τοιουτος εν τη µελλουση κρισει και δικη ου κρινεται. και τα εργα αυτου. τα τε ψυχικως ενεργηθεντα. αιφνης µελλει αποκαλυπτεσθαι και φοβερα αυτοις και ως πυρ αστεκτον λογισθησεται. ολος γαρ εκ της οµιλιας και συνουσιας Θεου ηµερα φαεινη και λαµπρα γεγονεν· ουδε εν τω κοσµω τοτε ευρισκεται η συν τω κοσµω. αλλ᾿ εις τους εν τω σκοτει των παθων οντας και εν τω κοσµω διαγοντας και τα του κοσµου ποθουντας. και ο Αποστολος· «Ει γαρ εαυτους εκρινοµεν. φησιν. προπεφωτισται γαρ· ουδε εν τουτω τω πυρι εισερχοµενος δοκιµαζεται η καιεται. ωσπερ εξαναστας ωρατο τοις µαθηταις παλαι ο Χριστος. Ει γαρ . ταυτα φασιν οι αγγελοι προς αυτους· «Ον τροπον εθεασασθε αυτον πορευοµενον εις τον ουρανον. προκεκριται γαρ· ουδε υπο του φωτος εκεινου ελεγχεται. εξ ης ο καθαρος αει ελλαµποµενος εν αληθεια εαυτον οιος εστι. επ᾿ αυτους η ηµερα Κυριου ουδεποτε επελευσεται· εν αυτη γαρ εισιν αει και δια παντος. προδεδοκιµασται γαρ· ουδε ως τοτε φανεισαν την ηµεραν Κυριου λογιζεται. εξελεξαµην υµας εκ του κοσµου».

ουδαµου φως θεασοµαι. µη ειπης εν τη καρδια οτι. Υµεις δε. ουκ εστε εν σκοτει. ινα ειτε γρηγορουµεν. πως αυτον οι αµαρτωλοι. εφη· «Περι δε των χρονων και των καιρων. ωσπερ η ωδιν τη τικτουση. αγαπητε. οι αιρετικοι και πνευµατοµαχοι θεασονται. Μη τουτο ειπης η υπολαβης και εν αµελεια και αµεριµνια τας υπολοιπους της ζωης σου διελθης ηµερας. αλλ᾿ εις περιποιησιν σωτηριας. αποθανοντος µου. αµα συν αυτω ζησωµεν». και εγω συν αυτοις εν σκοτει ειµι. ειρηνη και ασφαλεια. µηδεν ων· αλλα σκοπησον και κατα σεαυτον ακριβως κατανοησον και ειπε· «Ει παντες ανθρωποι οι εν τω κοσµω οντες και τον ηλιον τουτον αισθητως βλεποντες εν τω σκοτει εισι. Υιους ουν ακουων φωτος και υιους ηµερας. τυφλοι οντες τη ψυχη και τους οφθαλµους αυτης εµπεφραγµενους τω βορβορω της απιστιας και αµαρτιας εχοντες. Επειδη γαρ περι των κεκοιµηµενων και της µελλουσης δοξης ειπε και οπως παντες οι αγιοι δια νεφελων αρπαγησονται. δοκων µονον και οιοµενος ειναι τι. επει ουδεν πλεον των αλλων ορω. αλλ᾿ εν αφεγγει σκοτει και ανηλιω εις αιωνας εσοµαι και ουκετι δια των οφθαλµων βλεψω το ορωµενον τουτο φως· του γαρ σωµατος οι ανθρωποι χωριζοµενοι. αδελφοι. ειτε καθευδοµεν. αδελφοι. ου χρειαν εχετε του γραφεσθαι υµιν· αυτοι γαρ ακριβως οιδατε οτι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται· οταν γαρ ειπωσιν. οι απιστοι.µη τουτο εσται. των αισθητων ευθυς παντων αποχωριζονται. τοτε αιφνιδιος αυτοις εφισταται ολεθρος. ουτως. Ωσπερ γαρ δυνοντος αυτου καθ᾿ εκαστην νυξ γινεται και ουδεν πλεον τι τουτου ορω. ωσπερ προς Θεσσαλονικεις και Παυλος ο αποστολος εγραψεν. παντως. ινα η ηµερα υµας ως κλεπτης καταλαβη· παντες υµεις υιοι φωτος εστε και υιοι ηµερας. και ου µη εκφυγωσιν. Ουκ εσµεν (296) νυκτος ουδε σκοτους· αρ᾿ ουν µη καθευδωµεν ως και οι λοιποι. οσοι εις Χριστον εβαπτισθηµεν και εις εκεινον πιστευοµεν και Θεον αυτον προσκυνουµεν. και εν σκοτει µετα θανατον εσοµαι· παντως και επ᾿ εµοι η ηµερα Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι . Ει ουν εν σκοτει ειµι νυν. αυτον και ενδεδυµεθα και υιοι ηµερας και υιοι φωτος ανεπαισθητως παντως εσµεν και ουχι νυκτος ουδε σκοτους. Και µετ᾿ ολιγα· «οτι ουκ εθετο ηµας ο Θεος εις οργην. αλλα γρηγορωµεν και νηφωµεν».

ως τας του Θεου εντολας ακρωτηριαζοντες. ουχ ως αρνουµενοι µονον. αλλ᾿ ουν εκεινοι εν σκοτει καθηνται. θεριζων οπου ουκ εσπειρας και συναγων οθεν ου διεσκορπισας». ουτω και η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν. και τω ειποντι τω Αδαµ οφει· «Γινωσκων ο Θεος οτι η ωρα φαγεσθε απο του ξυλου οµοιοι αυτω εσεσθε. τας δε εντολας αυτου µη φυλασσοντες. αλλ᾿ ως ο ειπων· «Ηδειν σε οτι σκληρος ει. αδελφοι. κενοις λογοις εξαπατατω µηδε εις την πιστιν την εις Χριστον µονην θαρρειτω τις. οτι κατηλθε πολλα υποσχοµενος και . Ο τον πατερα γαρ ατιµαζων. πως εν αυτω ως εν ηµερα διαξειεν. Ου γαρ εν τω του υδατος βαπτισµατι η σωτηρια ηµων εστιν. ενδικως κατακριθησονται. τουτου χαριν ενετειλατο υµιν µη φαγειν εξ αυτου». αποκαλυπτεσθαι και υιους φωτος και ηµερας ποιειν τους ορωντας αυτην· οι γαρ το φως µη ορωντες.επελευσεται και ως η ωδιν τη εν γαστρι εχουση και ου µη δυνηθω εκφυγειν». αλλα και εν τη συνεποµενη και ανακεκραµενη (297) µυστικως και ασυγχυτως τουτοις θεοτητι. Ωσπερ γαρ το σωµα ψιχα ψυχης υπαρχει νεκρον. ουδεν υµας ωφελησει». αλλα και ως ατιµαζοντες αυτον λογισθησονται· ου µονον δε. οτι εκεινου ειποντος· «Ο ζυγος (298) µου χρηστος και το φορτιον µου ελαφρον εστιν». Ει δε λεγοι τις οτι δυναται τηρησαι πασας τας εντολας. αλλα και εν τω Πνευµατι. «Χριστος»γαρ. πως υιος λογισθησεται. αλλα και αβαστακτον αυτο αποφαινεται· πλανον δε. Ψευστην γαρ και πλανον και φθονου µεστον τον Θεον ο τοιουτος αποκαλει· ψευστην µεν. αδελφοι. ουδε εν τω αρτω µονω και τω οινω της µεταληψεως η των αµαρτιων αφεσις και η της ζωης µετουσια διδοται. αλλα τοις αξιοις ζωης αιωνιου. αλλα και µειζονως υπερ τους τα ιδια σωµατα περιτεµνοντας. «εαν περιτεµνησθε. ου µονον ουκ ελαφρον ουτος. Ο του φωτος χωριζοµενος.Οι γαρ Θεον ειναι τον Χριστον οµολογουντες. Μηδεις υµας. οµοιωθησεται. και παλιν· «Η πιστις διχα των εργων νεκρα εστιν». φησιν. Μυστικως δε λεγεται δια το µη πασιν. ει και λαµπει τρανως. Ουδαµως. και ουτος κατακριθησεται. γινωσκετω οτι τον Θεον ενδιαβαλλει και κατακρινει ως αδυνατα ηµιν επιταξαντα· ος ουκ εκφευξεται το της δικης αφυκτον.

και εν τιµη µεγιστη παρα τω τυραννω εκεινω και τοις υπ᾿αυτον στρατευµασιν ων. καθα – πιστευσατε µοι – και αυτος εγνων εγω ευκολον ειναι την εντολην του Θεου και την επιτευξιν αυτου τε και της βασιλειας αυτου. κατ᾿ αυτου δε µαλλον χειρον εκτοτε τον πολεµον ανερριπισεν. εαν µη µετανοησωσιν· ουδεν γαρ φορτικον. συµπαθησει δε µοι και α υπεσχετο µοι παντα αποπληρωσει. καταλιπων µεν τον ανταρτην. εµηνυθη παρα του βασιλεως των Χριστιανων διαφορως του προσελθειν και συν αυτω ειναι και αξιωθηναι µεγαλων δωρεων και συµβασιλευειν αυτω. ποιησαι και φυλαξαι. κειται θρηνων υπερ της βραδυτητος και των παρ᾿ αυτου προγεγονοτων κακων. συµπαθη και φιλαγαθον. προσελθων δε τη βασιλεια αυτου. ει και µεχρι του νυν µηνυοντι µοι τω βασιλει ουχ υπηκουσα. προφασεως δηθεν ευλογου λαβοµενος. και εργω εποιησε· προσελθων τω βασιλει και τους ποδας κρατησας αυτου. ανθ᾿ ων οπως παρρησιαζεσθαι µαλλον ωφειλεν και τιµας απαιτειν υπερ ης ενεδειξατο προς αυτον αγαπης και πιστεως. Αλλα δια παραδειγµατος τουτο υµιν υποδειξω. τουτο προς εαυτον λογισαµενος οτι. Αλλ᾿ ουαι τοις ταυτα λεγουσιν. Ειτα . πολλα τροπαια κατα των δουλων αυτου και ανδραγαθιας ποιων. ουδεν επαχθες ο ∆εσποτης ηµων και Θεος ενετειλατο. αποδεξαµενος. εβουλευσατο φυγη χρησασθαι και µονος προς τον βασιλεα πορευθηναι. Εν µια τοινυν καθ᾿ εαυτον γνωσιµαχησας και µεταµεληθεις. Ανθρωπος τις ανταρτη δουλευων τινι αντιδικω και του βασιλεως των Χριστιανων εχθρω. τη απροσδοκητω χαρα ο χρηστος εκεινος ληφθεις βασιλευς. ως ακουω. επι θαυµατος ειχε την τουτου µεταβολην και ταπεινωσιν. Ο δε επι χρονους τινας ουκ ηβουληθη. µαλλον µεν ουν ραδια τε οµου παντα και ευκολα. αλλα πιστευω ως ου µη λογισθη µου νυν επιστρεφοντος την αναβολην των τοσουτων ετων και βραδυτητα δια το ειναι αυτον. µαλλον δε φθονων τη σωτηρια ηµων αδυνατα επεταξεν ηµιν. Ως ουν ταυτα απο καρδιας ελογισατο. των αγαθων ηµας εκεινων αποστερηση. (299) συγχωρησιν µετα κλαυθµου εξητησατο. αναστησας αυτον «επεπεσεν επι τον τραχηλον αυτου και κατεφιλησεν αυτον» τε ολον και τους δακρυοντας αυτου οφθαλµους επι ωρας πολλας. Ον ευθυς.µηδεν δοουναι θελων ηµιν. οπως εκπληρωσαι ταυτα µη δυναµενους.

Αλλ᾿ ει χρη την αληθειαν υµιν εξειπειν και α ουκ εβουλοµην πασι δηλα ποιειν. αυτος δι᾿ εαυτου τον πρωην εχθρον και αντιδικον περιεβαλε. ωστε πληρουσθαι εναργως επ᾿ εµοι το ουτω λεγον του Παυλου ρητον· «Το γαρ παραυτικα ελαφρον της θλιψεως βαρος δοξης κατεργαζεται εν ηµιν». εν παση µαλλον στενοχωρια και θλιψει και τη νοµιζοµενη κακοπαθεια υπερεκβλυζουσαν την χαραν και ευφροσυνην εβλεπον εν εµοι δια της αποκαλυψεως και επιφανειας του προσωπου αυτου. ως εντευθεν µηδεν ηγεισθαι µε τας επερχοµενας θλιψεις και τους πειρασµους προς την ουχι µελλουσαν. (300) ταυτα την αγαπην υµων απογυµνωσαι.στεφος και στολην και υποδηµατα οµοια ων αυτος εφορει ενεχθηναι κελευσας. µηδεν ολως προσονειδισας αυτον· και ου τουτο µονον. Τοιουτον εστι και το ηµετερον προς Θεον και ουτως οιδα εν τοιουτω τροπω τους µετανοουντας τον φιλαγαθον Θεον αποδεχεσθαι και φιλειν. εν δε τω µη ευρισκειν µε δι᾿ αιτιας τινος . ει µη τισιν αρα βαρυ καταφαινεται το την γεννησαµενην καταλιπειν και τους οικειους φιλους και συγγενεις απαρνησασθαι και τον πλουτον εασαι τον απολλυµενον. συνανακλινοµενος αυτω και περιλαµβανων επι της κλινης και παντοθεν τω εαυτου χλανιδιω περισκεπων και επιτιθεις το εαυτου προσωπον επι πασι τοις αυτου µελεσιν. και το του ∆αυιδ· «Εν θλιψει» λεγοντος «επλατυνας µε». πασαν επιλανθανοµενος οδυνην και λυπην του σωµατος· ουτω το φορτιον των εντολων ελαφρον και τον ζυγον Κυριου χρηστον αυτοθεν ελογιζοµην. ινα δω τι καλον τισιν εξ υµων. προσφυγων τω Θεω και σωτηρι µου. ης τη µετοχη τε και θεα και αυτας τας προς θανατον νοσους και ει τινα ετεραν αφορητοτεραν οδυνην δια πονων τοις ανθρωποις εγγινοµενην ουδεν ηγουµην. αλλα παραυτικα αποκαλυπτοµενην µοι δια Πνευµατος Αγιου δοξαν Ιησου Χριστου. γυµνους δε προσερχοµενους αυτω των του βιου πραγµατων ως βασιλει και Θεω. τοσουτον υπερηγαπησεν αυτον οτι ουδε εν τω υπνουν αυτου εχωριζετο. περιλαµβανων τε και κατασπαζοµενος στοµα προς στοµα αυτον. φευγοντας µεν κοσµον πλανον και κοσµοκρατορα. επει ουδεν εγωγε φορτικον ευρον η λυπηρον η επαχθες. αλλα νυκτος και ηµερας συγχαιρων αυτω και συνευφραινοµενος.

απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην. Μη ουν προτιµησωµεν τι των γηΐνων και φθειροµενων. και στολη και διαδηµατι τω εαυτου κατακοσµηση και αξιους του επουρανιου νυµφωνος δαιτυµονας εργασηται. Ει γαρ τουτο εγενετο. τους αρραβωνας λαβειν. παρακαλω. αδελφοι µου αγαπητοι. παντα αφεντες δραµωµεν γυµνοι. Ου γαρ ισον το απο βασιλεως εις βασιλεα φθαρτον προσελθειν. θλιψις. και προσελθοντες τω δεσποτη Χριστω προσπεσωµεν και προσκλαυσωµεν ενωπιον της αυτου αγαθοτητος. Τοιγαρουν. θεασαµενος την πιστιν και την ταπεινωσιν ηµων. Εµαθες παρα των αποστολων οτι. τον Χριστον δια του βαπτισµατος ουκ ενεδυσαντο. οιτινες καταβαντες προσηυξαντο περι αυτων οπως λαβωσι Πνευµα Αγιον· ουπω γαρ ην επ᾿ ουδενι αυτων επιπεπτωκος. αδελφοι. ουκ αν . Τοτε επετιθουν τας χειρας επ᾿ αυτους και ελαµβανον Πνευµα Αγιον». µαλλον δε αυτον εκεινον. και ουχι βασιλευς µονον. αλλα µανθανετω οτι ουχι παντες οι βαπτιζοµενοι λαµβανουσι δια του βαπτισµατος τον Χριστον.υπερ αυτου συντοµως αποθανειν. αλλ᾿ απ᾿ εντευθεν ηδη. ινα και αυτος. και πιστευσαντες τινες και βαπτισθεντες. Ειδες πως ου παντες οι βαπτιζοµενοι ευθυς το Αγιον Πνευµα λαµβανουσιν. τον επι παντων και εν πασι και παν αγαθον οντα. ινα µη της Χριστου δοξης και κοινωνιας εκπεσωµεν. σπουδασωµεν κτησασθαι. επιγειου τε βασιλειας εν επιτυχια γενεσθαι και το απο γης εις ουρανους ανελθειν και δοξης αιωνιου και βασιλειας αφθαρτου αξιωθηναι και Θεου συγκληρονοµος (301) συγκοινωνος γενεσθαι. και συν τω Θεω εις αιωνας αιωνων ευφραινεσθαι. µονον δε βεβαπτισµενοι υπηρχον εις το ονοµα του Κυριου Ιησου Χριστου. οµοιως ηµας. ην µοι αφορητος. αλλα και θεος γενεσθαι απο Θεου. εαυτους εκκαθαραντες. πιστευσατε. Μηδε ειπη τις· «Εγω απο του αγιου βαπτισµατος τον Χριστον λαβων εχω». Και τουτο εισεται ο ερευνων τας Γραφας απο των αποστολικων λογων και πραξεων· γεγραπται γαρ· «Ακουσαντες δε οι εν Ιερουσαλυµοις αποστολοι οτι δεδεκται η Σαµαρεια τον λογον του Θεου. µονοι δε οι βεβαιοπιστοι και εν γνωσει τελεια η και προκαθαρσει εαυτους ευτρεπισαντες και ουτως ελθοντες επι το βαπτισµα. µαλλον δε µειζονως. αποδεξηται και τιµηση.

Αλλ᾿ ανωτερω τον λογον αγαγωµεν. Ου γαρ αλλο ο Χριστος και αλλο το Πνευµα· και τις τουτο φησιν. γνωµεν ει εξουσιαν ελαβοµεν παρ᾿ αυτου τεκνα Θεου γενεσθαι. πιστος ειναι οιοµενος. Εν ποια αρα σκοτια. ει τον Κυριον Ιησουν ευαγγελισθεντα ηµιν εδεξαµεθα και εν εαυτοις ηµιν αυτον κεκτηµεθα. Εν τη των ορωµενων κτισει. Πνευµα Αγιον εχει· ο δε το Πνευµα εχων. εν αυτοις ολους εαυτους καταµαθωµεν. αξιω· περι φρικτων γαρ ο λογος εστιν. αντι του· . καθως ειποµεν. πνευµα κατα την της θεοτητος φυσιν εστιν και ο εχων αυτον. (303) ζωην το Πνευµα το Αγιον. τον της κατανοησεως τροπον ποσως υµιν. Προσεχετω τοιγαρουν τοις λεγοµενοις υπο των αγιων Γραφων εκαστος και εαυτον κατανοειτω. Αλλα προσεχετε. καθως και ο Παυλος φησι· «Το δε Πνευµα ο Κυριος εστι». αυτον παλιν εχει τον Κυριον. Λογον τον Υιον. τον Κυριον Ιησουν ελαµβανον. ινα µη µατην εαυτον φρεναπατων. Ει ουν ο Χριστος Θεος. απιστος ευρεθησεται. και κατανοειν ακριβως τας ψυχας ηµων. την αδιαιρετον Τριαδα εδηλωσε. τοις αδελφοις µου. «Εν αρχη ην ο Λογος και ο Λογος ην προς τον Θεον και Θεος ην ο Λογος· ουτος ην εν αρχη προς τον Θεον. αδελφοι. φως ων και φαινων· και η σκοτια αυτον ου κατελαβεν. καθως ο ευαγγελιστης Ιωαννης φησι. παντως φησιν· ο γαρ Θεος παντι και πανταχου παρεστι. Παντα δι᾿ αυτου εγενετο. Θεον τον Πατερα λεγων. Τα απο των θειων Γραφων λογια αναλεγοµενοι και αντιπαρατιθουντες ως εσοπτρα ταις ψυχαις ηµων.µετα ταυτα ευχης και της των χειρων των αποστολων εδεηθησαν επιθεσεως· λαµβανοντες γαρ Πνευµα Αγιον. και πως εαυτους ηµας καταµαθωµεν. Ποθεν ουν γνωσοµεθα ει εν ηµιν ο Χριστος εστι. ινα. Εν αυτω ζωη ην και η ζωη ην το φως των ανθρωπων· και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν». Βλεπειν ουν εαυτους ηµας χρη. και Θεου διδοντος λογον εν ανοιξει του ακαθαρτου µου στοµατος. αφαιρουµενος ο δοκει εχειν. Ταυτα τοινυν ειπων. οπερ και εν φως τα τρια εστιν εν τη σκοτια φαινον. και εις το πυρ εµβληθησεται. εκθησοµαι. Αυτος ο Θεος Λογος τη Σαµαρειτιδι (302) προσειπων· «Πνευµα ο Θεος». και τον Κυριον εχειν νοµιζων εν εαυτω κενος εξελθη του σωµατος και ως µηδεν εχων κατακριθησεται.

αλλ᾿ ως ηδη γεγονοτες. αυτος ο προ του κοσµου εν κοσµω ων και τον κοσµον ποιησας και εν αυτω υπαρχων και υπο του κοσµου αγνοουµενος και παρ᾿ αυτου µη καταλαµβανοµενος. ει µη οΥιος και ω εαν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». ινα σαφες αυτο απεργασηται. αλλ᾿ εν αυτω ην και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω. και προ του ποιησαι τον κοσµον εν τω κοσµω ην. «Και ουδεις αυτον επιγινωσκει. νυν µεν µετριως. φησιν. φησι. ελαβον αυτον. Μη ουν παραδραµης τα ειρηµενα. φησιν. φησιν. αλλα γνωθι οτι ο εν αρχη ων προς τον Θεον Λογος. παρα τω Θεω εισιν. ∆ιο το αυτο νοηµα δευτερων. και Θεος ων και την ζωην εχων εν εαυτω και παντα ποιησας και φως ων ο παντα ανθρωπον φωτιζει. Ειτα ποιησας τον κοσµον. οτε τον αισθητον τουτον κοσµον παρηγαγεν ο Θεος. εν τοις πασιν αριδηλως εστι. . εν δε τη αναστασει τρανοτερον. ο ζωογονων παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον. Πως. εν τω κοσµω σωµατωθεις παρεγενετο. εν τω κοσµω ην φαινων και ο κοσµος αυτον ου κατελαβεν. τον κοσµον ποιησας. ουδ᾿ ηνωθη. ουχ ως µη οντες. φησιν. ου τοπω. «Οσοι γαρ. εις τα ιδια ηλθεν και οι ιδιοι αυτον ουκ εδεξαντο. Απ᾿ αρχης ην ο Θεος πανταχου. Ιδια δε αυτου τον κοσµον εκαλεσε και τους εν τω κοσµω (304) και δια τον κτιστην αυτον και δεσποτην τουτων ειναι και δια την εκ της σαρκος συγγενειαν. ουδε αυτον εωρακεν. µηδεν εκ των γεγονοτων δηλονοτι προσεγγισαν η ολως καταλαβον αυτον· και γαρ αχωριστον ων των παντων. Προσεχετε µετα ακριβειας. Ου τοπω διεστη «ο πανταχου παρων και τα παντα πληρων». ουδε η κτισις αυτον φαινειν παρενεποδισεν. Πως ουν προ του ποιησαι τον κοσµον πανταχου ην και. αλλα φυσει και δοξη θεοτητος. επηγαγε και φησιν· «Ην το φως το αληθινον ο φωτιζει παντα ανθρωπον ερχοµενον εις τον κοσµον· εν τω κοσµω ην και ο κοσµος δι᾿ αυτου εγενετο και ο κοσµος αυτον ουκ εγνω». Ουτος ουν ο εν τω κοσµω ων και παρα του κοσµου αγνοουµενος.µολυσµος αυτω αµαρτιας ολως ου προσηγγισεν. ουδε εγνω. καθ᾿ οσον εκαστος χωρει. διεστη του κοσµου. ως Θεος αποκαλυφθη και οιος εστι γνωσθη. ουδε ευρεν. Οτι προϋφεστηκε παρ᾿ αυτω και εν αυτω τα παντα· οι γαρ µηπω γεννηθεντες. ινα τοις µεν εκ πιστεως εις Θεον αυτον δεχοµενοις και τας εντολας αυτου φυλασσουσι και τον σταυρον αιρουσιν.

δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ως εν ετερω φησι· «Γινεσθε αγιοι. και παλιν· (305) «Γινεσθε οικτιρµονες. Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν. και εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. φησι. ειπων· «Οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος. πληρης χαριτος και αληθειας». Τουτου γαρ γεγονοτος και πνευµατικως δια του παναγιου Πνευµατος ηµων βαπτισθεντων και τεκνων Θεου γεγονοτων και του σαρκωθεντος Λογου δια της του αχραντου σωµατος και αιµατος αυτου µεταληψεως . δια της πιστεως δηλονοτι Θεον αυτον και ουκ ανθρωπον µονον οµολογησαντες. Γεννησιν ενταυθα την πνευµατικην καλει αλλοιωσιν. υµεις δε βαπτισθησεσθε εν Πνευµατι Αγιω». ακουε του Κυριου λεγοντος ωδε· «Ο τρωγων µου την σαρκα και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. ητις ενεργειται και καθοραται εν τω του Αγιου Πνευµατος βαπτισµω. Εν τουτω τοινυν οι βαπτιζοµενοι ως εν φωτι φως γινονται και τον γεγεννηκοτα γνωριζουσι· και γαρ ορωσιν αυτον. καθως αυτος ο αψευδης Κυριος ουτω φησιν· «Ιωαννης µεν εβαπτισεν υδατι. και οτι περι τουτων ταυτα δηλοι. ινα και εαυτους ηµας εκαστος και τους πλησιον επιγινωσκωµεν. ως και ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οικτιρµων εστιν». αλλ᾿ ει βουλοιντο πορευεσθαι ταις αυτου εντολαις. αλλα και της σαρκος του Ιησου και Θεου και του αιµατος του τιµιου αυτου οικειοτερα και αναγκαιοτερα ηµιν εστιν η µεταληψις. Και σκοπει µοι των ευαγγελικων ρηµατων το ακριβες. και την αγιοτητα τη των εντολων εργασια προσεπικτωνται. Ειτα µετα ταυτα και τον τροπον δηλοι της υιοθεσιας. της του διαβολου τυραννιδος ελευθερωσας αυτους. Οσοι δε ελαβον αυτον. αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν. οι ουκ εξ αιµατων ουδε εκ θεληµατος σαρκος ουδε εκ θεληµατος ανδρος.ουδε εκ θεληµατος ανδρος. ωστε µη µονον ειναι πιστους. οτι εγω αγιος ειµι». εδωκεν αυτοις εξουσιαν δια του βαπτισµατος τεκνα Θεου γενεσθαι.εδωκεν αυτοις εξουσιαν τεκνα θεου γενεσθαι τοις πιστευουσιν εις το ονοµα αυτου. Ιδου το κατοπτρον ο προειπον υµιν ουτοι οι λογοι εισιν. πως τρανως διδασκει ηµας των πιστων τα γνωρισµατα. ακουσον των εξης· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». αλλ᾿ εκ Θεου εγεννηθησαν». καγω εν αυτω». Οτι δε ουκ αρκει µονον ηµιν προς σωτηριαν το βαπτισµα.

φησιν. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. ει τεκνον Θεου εγενετο. Εµµεινωµεν. ει µη το του Θεου Πνευµα λαβη. γνωριζοµενη και αποκαλυπτοµενη πασιν οις ο Υιος βουλεται δια του εκπορευοµενου Πνευµατος παρα του Πατρος. ουτε πιστος τελειως δυναται λεγεσθαι. Αψευδης γαρ ο Χριστος. οτε ταυτα εγενετο. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου της θεοτητος. Ορας πως οι µη το Πνευµα ενεργουν και λαλουν εχοντες εν εαυτοις απιστοι εισιν. αλλ᾿εργω χαριτος και αληθειας. ουκ ανθρωπος. µη αποκαλυπτοµενον και ορωµενον νοερως. Ουτε ουν Πνευµα Αγιον λαµβανει τις. Επειδη γαρ εις Θεος ο Πατηρ. αλλα γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». αδελφοι. ου λογω µονω. ουτε αποκαλυψιν βλεπει. οτι αµαρτιαν ουκ εποιησε και δολος ουχ ευρεθη εν τω στοµατι αυτου. µια δε των αµφοτερων η δοξα. εθεασαµεθα την δοξαν αυτου. εαυτον θεασασθω.σκηνωσαντος ως φως εν ηµιν. τοτε κατ᾿ αυτον ευθυς τον καιρον. ιδου γεγονε χριστιανος και αναγεννηθεντα εαυτον εθεασατο και τον γεννησαντα αυτον πατερα εγνωρισεν. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. αδελφοι. Τοιγαρουν εκαστος υµων. εν τουτω τω εσοπτρω της αληθειας και αποστωµεν της βλαβερας και αιρεσιωδους διδασκαλιας και υπονοιας των λεγοντων µη αποκαλυπτεσθαι νυν εν ηµιν τοις πιστοις την δοξαν της θεοτητος του Κυριου Ιησου δια της του Αγιου Πνευµατος δωρεας· η γαρ δωρεα εν τη αποκαλυψει διδοται και η αποκαλυψις δια της δωρεας ενεργειται. τη εαυτου διανοια εις την των ρηµατων τουτων εγκυψας δυναµιν. ει εγνω τον σαρκωθεντα Λογον σκηνωσαντα εν αυτω και ει εθεασατο την δοξαν αυτου. καθως τη Σαµαρειτιδι ελεγεν ο Χριστος· «Ο πινων εκ του υδατος ου εγω δωσω αυτω. ει ουκ εξ αιµατος και σαρκος µονον. οιαν δηλονοτι ουδεις ετερος ουκ αγγελος εχει. δοξαν ως µονογενους παρα πατρος. (306) εις και ο Υιος αυτου ο µονογενης. υπ᾿ αυτου και εξ αυτου πνευµατικως και σκηνωσαντος αυτου σωµατικως εν ηµιν και ηµων κατοικησαντων γνωστως εν αυτω. (307) Ει ουν εκεινος . Γεννηθεντες. ου µη διψηση πωποτε. ει µη εν Αγιω Πνευµατι φωτισθη. «Τουτο δε» ο ευαγγελιστης φησιν «ελεγεν περι του Πνευµατος ου εµελλον λαµβανειν οι πιστευοντες εις αυτον». Ει τον Θεον Λογον ελθοντα ελαβεν. κατ᾿ αυτην την ωραν. αλλα και εκ Θεου γεγεννηται.

φως το Πνευµα το Αγιον. τελειως παλιν επανελθουσαν ταυτην λαµβανουσιν· ει δε µικρον ραθυµησουσι και εις µειζονα κοπους εαυτους εµβαλειν παραιτησονται. ετι οντες εν σωµατι. αχρονον. Ει ουν η πηγη βλυζει. ουκ εστιν. Ει γαρ ο το εν ταλαντον λαβων και κατακρυψας κατεκριθη. ουδε µετα την του σωµατος εξοδον εισελευσονται δηλονοτι. Πολλοι γαρ ειδον µεν. εν φως. και αυθις· «Ο πιστευων εις εµε. οτι µη . εν τω θανατω οντων ηµων και της αιωνιου ζωης µη λαµβανοντων αισθησιν. παντως και ο ποταµος εξερχοµενος και καταρρεων τοις βλεπουσι καθοραται· ει δε ταυτα. οπερ ουδεις ποτε ανθρωπων προ του καθαρθηναι ηδυνηθην θεασασθαι. αναξιοι του τοιουτου δωρου γινονται και εις ζωην αιωνιον. τας ψυχας αγαπωντες τας εαυτων. ουδε το του Αγιου Πνευµατος φως θεασοµεθα. αξιους σφας αυτους και αµεµπτους εν πασι τω Κυριω παριστωντες. Αλλ᾿ ουκ εστι ταυτα. ως εξω παντων και υπερ παντα και ον και νοουµενον. ψευστην ποιων τον ειποντα Χριστον οτι «Γενησεται εν αυτω πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον». Και γαρ γινεται µεν κατ᾿ αρχας πολλακις εις τους µετανοουντας θερµως ελλαµψις θεια και φωτισµος. βλασφηµει. παντως οι µη εχοντες το Πνευµα ουκ εισιν εκ καρδιας πιστοι. φως ο Υιος. κατα τους ουτω φρονουντας. αΐδιον. ουτε προ του θεασασθαι ελαβεν. αλλ᾿ οπερ πολλακις ειπον και παλιν ερω και ουδεποτε λεγειν παυσοµαι. ως θησαυρον πολυν εν τοις βασιλικοις ταµιειοις καταξιωθεντες ιδειν και απελθοντες διακενης. µηδενος τουτων επαισθανοµενων ηµων. και τοτε· και ουτω µαταια η ελπις ηµων γεγονε κατ᾿ αυτους και ο δροµος διακενης. ακτιστον. ανενδεες. ολως αισθησιν λαβωµεν. ουκ εισερχονται· ει δε µη νυν. ποταµοι ρευσουσιν εκ της κοιλιας αυτου υδατος ζωντος». Ει δε λεγοι τις αγνωστως τουτο και αναισθητως λαβειν και εχειν εκαστον ηµων των πιστων. της συνεποµενης αυτοις και εν ηµιν µενουσης. Φως ο Πατηρ. ευθυς δε παρερχεται· και ει (308) µεν µεχρι θανατου αυτου εαυτους ολους εκδωσουσι και ζητησουσιν εµπονως. ασυγχυτον. ωσπερ αρτι.λεγει το Πνευµα διδοναι τοις πιστευουσιν εις αυτον. ουκ εκτησαντο δε. αγνωστως εν ηµιν ενεργουνται. αορατον. ατµητον. αποσον. ευδηλον οτι ουδε της αιωνιου ζωης. αλλα νεκροι και τυφλοι και αναισθητοι διαµενουµεν.

και πως εκεινοις ισους ηµας γενεσθαι ενδεχεται. Ενταυθα τοιγαρουν. Και πως εσται τουτο. και ενταυθα τοις νικωσι των επαθλων οι αρραβωνικοι στεφανοι διδονται. Εαν και υµεις προς τους ολεθριους παραταξησθε δαιµονας. «Νυν εγνων» ελεγεν «οτι ναος Θεου ειµι και το Πνευµα αυτου οικει εν εµοι. ει γε βουλεσθε. εκεινοι επασχον υπερ του Χριστου. ουκ ειχε το Πνευµα το Αγιον εν εαυτω. ουκ εν ηµερα µονον. επειδη την πιστιν µονην ειχεν. αλλα δια ραθυµιας απολεσας. ως πασα Γραφη θεοπνευστος λεγει. Οι µεν γαρ εν αυτη τη λιµνη οντες του υδατος εκ χειρος Θεου τους στεφανους εδεξαντο. κατακριθησεται. Εκεινοι γαρ προς τυραννους. Προ γαρ του εισελθειν εις τους του µαρτυριου αγωνας τον αγιον. Ευστρατιος δε ο επ᾿ αρετη περιβοητος.επολυπλασιασεν αυτο. ατινα και εν ηµερα παση και εν νυκτι και ωρα τυραννικως ταις ψυχαις ηµων επιτιθενται και εκβιαζονται . υπερ Χριστου πασχοντες και τιµωρουµενοι. εδειξα αν σοι τον εσταυρωµενον τουτον σωτηρα και λυτρωτην και ευεργετην τυγχανοντα». ο δε τω λουτρω προσφυγων τη θερµη ευθυς διελυθη και προς το αιωνιον πυρ απεληλυθεν. ηµεις δε προς δαιµονας εχοµεν και τα ολεθρια παθη της σαρκος. υπερ Χριστου τιµωρουµενος. καθαπερ εκεινοι µαρτυρησετε καθ᾿ εκαστην. εστιν η πανηγυρις. Αποστητε απ᾿εµου παντες οι εργαται της ανοµιας». αλλα και εν νυκτι και εν παση ωρα. τουτο προς αυτους ειποιµεν οτι και υµεις αυτοι. και τοις ηττηθεισι προδηλος και φανερα η απαρχη της αισχυνης και της κολασεως γινεται. Προς δε τον δικαζοντα τυραννον απεφθεγγετο· «Ει σοι τα αισθητηρια των φρενων µη αλλοιωτο και τω των παθων φυραµατι µη µετεσκευαστο προς το γεωδες η ψυχη σου. εαν αει κατα της αµαρτιας και του οικειου θεληµατος ιστασθε. Τι ταυτης της µαρτυριας εκδηλοτερον γενοιτ᾿ αν. (309) Ειδες πως η πιστις διχα των εργων νεκρα εστι. οτε δε εκ των εργων την πιστιν εδειξε. ενταυθα τα σκαµµατα. Ει δε λεγοιεν τινες οτι εκεινοι µαρτυρες ησαν. τοτε και ναον εαυτον Θεου επεγνω και το Πνευµα αυτου το Αγιον οικουν εν εαυτω γνωστως τοις νοεροις οµµασιν εθεασατο. Και ορα τω λογω συµµαρτυρουντας τουτω τους τε αγιους Τεσσαρακοντα Μαρτυρας και παντας αλλους τους υπερ Χριστου µαρτυρησαντας. ποσω µαλλον ο µηδε φυλαξας ο ελαβεν.

Ει τοινυν τη σαρκι λεγεις φως ειναι. ουδε ταις υποθηκαις των πονηρων πεισθωµεν δαιµονων. µαρτυρες εικοτως εσοµεθα και αυτοι. (310) ει και µη τη ποσοτητι. αδελφοι. φως εστι. Εκεινοι γαρ εξ εργων και πονων αθλησεως. επειτα και ηµων. αναληφθεντος και κρυβεντος αυτου. ουδε τα αιωνια κερδησαι τους αντεχοµενους των επικηρων. και ουτω κατα σε σκοτεινος ολος ο κοσµος . αλλα γε ισοι παντως τη υποµονη και τη προς τα δεινα των πονων ευχαριστια εσοµεθα. αρα. προς την αµαρτιαν αγωνιζοµενοι. αλλα γε τη ποιοτητι κατα την ανωθεν του Θεου προς ηµας αγαθοτητα. ηµεις εκ της εκκοπης του ιδιου θεληµατος και εν τω ιστασθαι αει και εχειν εν εαυτοις το αποκριµα του θανατου και καθ᾿ ωραν τον θανατον απεκδεχεσθαι. ηµεις εξ εργων και πονων ασκησεως σωθηναι ελπιζοµεν και το ολον εκ φιλανθρωπιας της του ∆εσποτου και χαριτος· εκεινοι εξ ιδρωτων και αγωνων µαρτυρικων. αδελφοι. ινα παλιν ερω.πραξαι ηµας τα µη ανηκοντα τη θεοσεβεια και α παροξυνει Θεον. το φως του κοσµου». ετοιµως τε τον αυχενα εκτεινοντες εις το αποθανειν επι παση εντολη του δεσποτου ηµων Θεου. και ει µη εκεινοις ισοι τη παρρησια. λεγων. διεστη λοιπον και εχωρισθη των µαθητων. Ει ουν προς ταυτα στωµεν και ου καµψοµεν γονυ τη Βααλ. ουκ εστι τα αφθαρτα λαβειν παντας ηµας µηδε βδελυξαµενους ως σκυβαλα τα φθαρτα. µεµνηµενοι δηλαδη των µαρτυρων και ας υπηνεγκαν αφορητους µαστιγας ενθυµουµενοι και δια τουτο κατα του διαβολου ισταµενοι· αλλα γαρ και προς τους εκεινων αποβλεποντες πονους και οπως ηµεις απολειποµεθα ταης εκεινων αθλησεως απο ψυχης λογιζοµενοι και στεναζοντες. Ου γαρ εστιν. των αυτων εκεινοις στεφανων αξιωθωµεν. ουδε λειτουργησοµεν τη σαρκι προνοιαν αυτης εις επιθυµιας ποιουµενοι. Ο γαρ Θεος. ηµεις εκ δακρυων και αγωνων ασκητικων· εκεινοι εκ της του ιδιου αιµατος χυσεως. καθως αυτος εκεινος φησιν· «Εγω ειµι. ουδε τον Χριστον ενοικον σχειν δια της του Αγιου επισκηνωσεως Πνευµατος τον υπο ενος και του µικρου παθους την καρδιαν κυριευοµενον. ∆ια δη τουτο και ηµεις απαντες εξ ισης εκεινοις των παροντων καταφρονησαι οφειλοµεν. η παραβηναι µεχρι και ψιλου λογου ταυτην καταδεχοµενοι.

ηδη σεαυτον εν πρωτοις καταλεγεις κα΄κατηγορεις. τουτο γινωσκων αυτος. ητοι φωτος. περιγραπτον. υπο της σκοτιας λεγει κρατεισθαι το φως· και το ουτω λεγον Αγιον Πνευµα· «Και το φως εν τη σκοτια φαινει και η σκοτια αυτο ου κατελαβεν» ψευδοµενον αποφαινεται. εασας µε υπο το σκοτος κεισθαι κεχωρισµενον των σων κακων. Το Πνευµα το Αγιον µη καταλαµβανεσθαι λεγει υπο της σκοτιας το φως. και συ λεγεις υπο του ζοφου των παθων εν σοι κατακρυπτεσθαι. εν γνωσει σαφως αµαρτανοντα· ει γαρ οµολογεις των παθων το σκοτος του εν σοι φωτος καλυµµα γενεσθαι. πως και µη οραν αυτο λεγεις και εν σοι ειναι αγνωστως νοµιζεις. απρακτος ων συ και αργος. Γνωθι ουν σεαυτον πρωτον. οι µη ορωντες αυτον αµα τυφλοι· (311) ει δε φως και το Πνευµα το Αγιον. πως και µη βλεπειν αυτον λεγεις και εν σοι ειναι υπολαµβανεις.εγενετο. Ει φως του κοσµου ο Χριστος. πονηρε δουλε. σε. ουδε συµπνιγοµενον και στεναχωρουµενον εν σοι ωκτειρας. εασας δα το µη εαθηναι µε αναφθηναι και θεασασθαι σε και υπο σου . καθα δη τουτο λεγεις αυτος· και επι τοσουτους χρονους εγκαρτερησαντος µου (312) και την µετανοιαν σου εκδεχοµενου και την εργασιαν των εντολων µου προσαναµενοντος. Ει δε τη θεοτητι φως ειπειν ειναι του κοσµου οµολογεις. ∆ια τουτο τοινυν ταδε λεγει το φως· «Εκ του στοµατος σου κρινω σε. οστις αν ης ο τουτο λεγων. οτι ελθοντα µε. ως ουκ οιδας. ουδε ευρειν µε την δραχµην ην απωλεσα. ωσπερ ουν και φως. Ει δε λεγεις υπο παθων εν σοι το Πνευµα καλυπτεσθαι. το θειον ποιεις και υπο της κακιας κυριευοµενον· σκοτος γαρ η πονηρα γνωµη και διχα σωµατικης αµαρτιας εστιν. τη ση ρυπαρα καρδια. διαναστηναι προς εργασιαν των εντολων του Θεου και αποδιωξαι το νεφος τωνπαθων µη βουλοµενος. και χρηµατισαι ηµερας υιος. ως συ λεγεις. αλλ᾿ ως εν βορβορω. και εξουσιαν λαβων τεκνον γενεσθαι Θεου. εν νυκτι διαγεις. οτι οιδας εν σκοτει καθησθαι και δουλευειν τοις παθεσι. και ενοικησαντα εν σοι τον ταις ανω απροσιτον ταξεσι. ουκ ηβουληθης µεχρι τελους καν ποσως εκζητησαι µε. τον εκ των ουρανων κατελθοντα δια την σωτηριαν την σην παρορας κειµενον. Ο ουν λεγων εχειν εν τη εαυτου καρδια το φως υπο του σκοτους των παθων καλυπτοµενον και υπ᾿ αυτου µη ορωµενον.

Λοιπον απελθε απ᾿ εµου». και ουκ ενεδυσας µε αυτας· εν φυλακη στενωτατη και ρυπωση και σκοτεινη της σης καρδιας υπηρχον. Αλλ᾿ ουαι οι λεγοντες· «Ποτε η ηµερα Κυριου ελευσεται. Απελθε τοιγαρουν απ᾿ εµου. ελευσεται. οµολογουντας δε µη βλεπειν το της θεοτητος αυτου φως. τουτο τοις νοητοις Θεος». πως. καθως αυτος ουτως ειρηκε· «Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι. εργατα της ανοµιας. Ου γαρ εσµεν υιοι σκοτους και υιοι νυκτος. και ταυτην καταλαβειν µη σπουδαζοντες. Ουδαµως. Ει γαρ εκεινος το φως του κοσµου εστι και τοις αυτου αποστολοις (313) ειπε µεθ᾿ ηµων εως της συντελειας συνεσεσθαι. και νυν ο Κυριος λεγει. και ουκ εδωκας µοι πιειν· γυµνος ηµην των σων εναρετων πραξεων.θεαθηναι. ταυτα φησιν· «Ει εγνωκειτε µε. Η γαρ παρουσια του Κυριου εις τους πιστους γεγονε και αει γινεται και εις παντας τους βουλοµενους εφεστηκεν. ως φως µε εγνωκειτε αν· φως γαρ οντως εγω του κοσµου ειµι». νυµφων και παστας και γη πραεων και θειος παραδεισος και βασιλευς και διακονος. εις το πυρ το αιωνιον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. µεθ᾿ ηµων ων. Ουτος γαρ εσται και ο µελλων αιων και η ανεσπερος ηµερα και βασιλεια ουρανων. Περι τουτου γαρ και ο θεολογος ουτως λεγει Γρηγοριος· «Οπερ εστι τοις αισθητοις ηλιος.». και επισκεψασθαι η εις φως εξαγαγειν µε ουκ ηβουληθης· εν ασθενεια της σης ραθυµιας και απραξιας κατακειµενον µε εγινωσκες. προς τους λεγοντας εν εαυτοις µεν εχειν το Πνευµα το Αγιον. ινα το φως ηµας καταλαβη. ους ελθων ο κυριος αυτων ευρησει γρηγορουντας· αµην γαρ λεγω υµιν οτι ανακλινει αυτους και περιζωσαµενος διακονησει αυτοις». καθως ο Παυλος φησι. αλλ᾿ υπο των εν σοι παθων αει συγκαλυπτεσθαι. Ταυτα τοιγαρουν ερει. επειδη την σην επιστροφην και µετανοιαν επεινασα. Προς δε γε τους λεγοντας µεν γινωσκειν αυτον. αλλ᾿ υιοι φωτος και υιοι της του Κυριου ηµερας οθεν και ζωντες εν τω Κυριω εσµεν και αποθνησκοντες εν αυτω και συν αυτω ζησοµεν. και ου διηκονησας µοι δια των αγαθων σου εργων και πραξεων. υπο δε του σκοτους των παθων αυτων καλυπτοµενον τε και σκεπαζοµενον και µηδε ορωµενον τοις νοεροις της ψυχης αυτων οφθαλµοις. . και ουκ εδωκας µοι φαγειν· εδιψησα την σωτηριαν σου.

θεοι τη χαριτι. και αυτο το σωµα πνευµατικον· ως αυτος εκεινος εκ του µνηµειου τουτο αλλοιωσας θεϊκη δυναµει ανεστησεν. Ει και ενταυθα µεν αµυδροτερον κακει τελεωτερον. ως ο Χριστος και Θεος προ της αναστασεως. περιφεροµεν. αλλα το αρρητον πελαγος της δοξης ενοπτριζοµενοι. εκει το παν ελπιζοντες. µενουσιν. α ουκ εξον τινι αριθµησασθαι. ενταυθα οντες. και παρ᾿ αυτου εµπεριεχοµενοι και δεσµουµενοι την ψυχην. ου χωρουµεν νυν την αποκαλυπτοµενην ολην ηµιν εισδεξασθαι δοξαν. ψυχικως µεν απ᾿ εντευθεν ηδη κοινωνοι και (314) µετοχοι των µελλοντων αγαθων αναµφιβολως γινοµεθα. των µελλοντων αγαθων αµοιροι τε και αγευστοι. ει µη τι αδοκιµοι τη πιστει η ελλιπεις εν τη των θειων εντολων εργασια εσµεν -. πλην οµοιους ηµας εαυτους πνευµατικως ορωµεν εκεινου του παρ᾿ ηµων ορωµενου και ηµας βλεποντος κατα την παρουσαν ζωην· µετα δε την αναστασιν. αλλα πρωτον εν τωδε τω βιω. πως µη ποθουσι και επιθυµουσι τον θανατον. καθα δη και αυτος εκεινος Θεος τη φυσει.Ταυτα ουν παντα και τουτων ετερα πλειονα. ρανιδα βλεπειν εκεινου µιαν ηγουµεθα και δια τουτο εν εσοπτρω λεγοµεν αρτι βλεπειν και εν αινιγµατι. αλλα φθαρτον αυτο. σωµατικως δε ουκετι. Αλλ᾿ επειπερ δια θανατου και της αναστασεως την βασιλειαν ηµιν ο Θεος και την αφθαρσιαν και πασαν την αιωνιον ζωην δουναι ωκονοµησατο. τοις αυτω πιστευουσι γενησεται ο Χριστος ουκ εν τω µελλοντι µονον αιωνι. ειθ᾿ υστερον και εν τω αιωνι τω µελλοντι. ανθρωπος τη αγαθοτητι εχρηµατισεν. καθως φησιν ο . ανθρωποι τη φυσει. Οι δε το µυστηριον τουτο ακριβως επισταµενοι. τουτεστιν οµοιοι αυτω εσοµεθα. πλην οµως παντων των εκει απ᾿ εντευθεν ηδη τας απαρχας οι πιστοι βλεπουσι τρανως και λαµβανουσιν· ουτε γαρ τας επαγγελιας απασας ενταυθα απολαµβανουσιν· ουτε. ουτω και ηµεις παντες τουτο ληψοµεθα πνευµατικον και οι οµοιωθεντες αυτω προτερον ψυχικως οµοιωθησοµεθα αυτω και τοτε σωµατικως τε αµα και ψυχικως. οιον αφθαρτοι και αθανατοι και υιοι Θεου και υιοι φωτος και υιοι ηµερας και κληρονοµοι της βασιλειας των ουρανων. ως αυτην εκεινην εντος ηµων δηλονοτι περιφεροντες – ταυτα γαρ παντα απ᾿ εντευθεν ηδη εν αισθησει ψυχης και γνωσει λαµβανοµεν.

τις ηµων αθλιωτερος. εν τη εµη θεοτητι. αλλ᾿ εν εµοι. Και ουκ ειπεν. ουδε δε και Θεον µετελαβοµεν. αρτον λοιπον µονον ψιλον. και ουτω γεγονεναι νοµιζοµεν το µυστηριοιν της πιστεως ηµων. ουδε ελαβον τι εκεινοι ουδε ετεροις µετεδωκαν. Ει γαρ η χαρις του Θεου η σωτηριος πασιν ανθρωποις επεφανε λογω µονω και ου πραγµατι. υλη πυρος ασβεστου τυγχανοµεν. εργων ερηµοι. ηµεις δε τα κληµατα. αψυχοι και ακαρποι και ξυλα ξηρα. φησιν. Ει τοινυν αυτος φως εστι. αλλ᾿ ουχι των προφητευθεντων εκπληρωσιν. εν τω Πατρι και ο Πατηρ εν εµοι· και . λοιπον και ο Χριστος αυτος προφητης εστι και ου Θεος· αλλα και παντα οσα το αυτου ευαγγελιον λεγει. αλλα σαρξ και Θεος αχωριστως. Ει το φως του κοσµου ο Χριστος εστι και Θεος. εαν µη την προς αυτον γινωσκοµεν παντως ενωσιν. Ει δε αυτος µεν η αµπελος. τις αρα ηµων απιστοτερος. εν τω εµω φωτι. Και γαρ ει µη τουτο εστι µηδε απ᾿ εντευθεν εν σωµατι οντες των αιωνιων αγαθων εν µετοχη και κοινωνια γινοµεθα. τι νεκρου διαφεροµεν. την αποκαλυψιν απεκδεχοµενοι των υιων του Θεου». παρα µηδενος δε των ανθρωπων τουτον αδιαλειπτως ορασθαι πιστευοµεν. (315) µηδε την χαριν λαµβανοµεν οι εκλεκτοι. «Εγω γαρ. ταυτα δε ηµεις εσθιοντες ουδεν της αισθητης τροφης πλεον γενοµενον εν ηµιν αισθανοµεθα ουδε ζωην αλλην εν γνωσει λαµβανοµεν. Ει δε και οι τρωγοντες αυτου την σαρκα και πινοντες αυτου το αιµα ζωην αιωνιον εχουσι κατα το θειον αυτου λογιον. αλλα και ασυγχυτως. και η αγια σαρξ αυτου ου σαρξ µονον.Αποστολος· «Οι δε εν τω σκηνει τουτω οντες στεναζοµεν. τους δε ενδιδυσκοµενους αυτον µη επαισθανεσθαι λεγοµεν. καγω εν αυτω». τοις δε γε της ψυχης οµµασι καθορωµενος. εν αυτοις µενει και αυτα εν αυτω. Αλλ᾿ ω της αγνοιας των ουτως εχοντων και της σκοτωσεως! Λογοι λοιπον κατ᾿ αυτους εστι διακενης η πιστις ηµων. αορατος δε τη θεοτητι τοις αισθητοις. προφητεια περι µελλοντων εστι και ουχι δωρεα χαριτος· οµοιως δε και οι αποστολοι προφητειαν ενεχειρισθησαν. ορατος µεν τη σαρκι ειτ᾿ ουν τω αρτω τοις αισθητοις οφθαλµοις υπαρχων. Ει γαρ Θεος και ανθρωπος ο Χριστος. ∆ιο και αλλαχου· (316) «Ο τρωγων µου την σαρκα» φησι «και πινων µου το αιµα εν εµοι µενει. τουτεστιν εν τη εµη δοξη.

οτι αυτοι υιοι φωτος και ηµερας εγενοντο. τις την ηµων αναισθησιαν αξιως αρα θρηνησειεν.εγω εν υµιν και υµεις εν εµοι». οτι το του γαµου ηδη περιεβαλοντο ενδυµα· οι ου δεθησονται χειρας η ποδας. οτι αυτοι ανεπαισχυντως αυτω εν τω αιωνι τω µελλοντι παραστησονται. Μακαριοι οι το φως εν τη εαυτων καρδια νυνι αναψαντες και ασβεστον τουτο διαφυλαξαντες. Μακαριοι οι τον Χριστον καθ᾿ εκαστην µετα τοιαυτης εσθιοντες θεωριας και γνωσεως. η και µετα την εξοδον. Μακαριοι οι εν τω φωτι του Χριστου διαγοντες παντοτε. αλλ᾿ εν τη εξοδω του βιου. οτι αυτοι ταυτην νυνι λαβειν αγωνισονται. της επι θανατον αγουσης αποφασεως ευθυς απαλλασσονται. οτι εις τον αιωνα ου µη οψονται θανατον. Αλλα µακαριοι οι ως φως ελθοντα τον Χριστον εν τω σκοτει δεξαµενοι. Μακαριοι οι το φως του Κυριου ως αυτον εκεινον απ᾿ εντευθεν ηδη γνωρισαντες. ως Ησαΐας ο προφητης τον ανθρακα. ορων και εν τοις επιγειοις τουτο γινοµενον· οι γαρ τον επι γης βασιλεα ιδειν καταξιωθεντες καταδικοι. τις την ηµων αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. ουδε εις το πυρ το αιωνιον εµβληθησονται. Μακαριοι οι εν σωµατι τον αυτον Χριστον θεασαµενοι. ταυτην λαµβανουσιν. Ει ουν ταυτα παντα αγνωστως και αναισθητως γινεσθαι νοµιζοµεν εν ηµιν. οτι αυτοι καθαρθησονται απο παντος ρυπου ψυχης τε και σωµατος. Οντως ουδεις. Και µη απιστει τουτο. . Μακαριοι οι το φως αυτου νυνι ενδυσαµενοι. Μακαριοι οι καθ᾿ ωραν του αρρητου γευοµενοι τω στοµατι του νοος αυτων. Μακαριοι οι µη εν εαυτοις λογισαµενοι οτι ουχι απ᾿ εντευθεν ηδη οι ανθρωποι την πληροφοριαν της εαυτων σωτηριας. τρισµακαριοι δε οι νοερως αυτον και πνευµατικως ιδοντες και προσκυνησαντες. οτι αυτοι και νυν και εις τους αιωνας αδελφοι και συγκληρονοµοι αυτου εισι τε και αει εσονται. οτι αυτοι τω νυµφιω εν τη του βιου εξοδω φαιδροι προσυπαντησουσι και µετ᾿ αυτου εις τον νυµφωνα λαµπαδουχοι συνεισελευσονται. οτι αυτοι ως εν ηµερα ευσχηµονως (317) περιπατησουσι και τον απαντα χρονον εν ευφροσυνη διατελεσουσι.

φησιν. συγκραθεντες αυτω. οτι αυτοι. οποιοι [αν] µετα την αναστασιν και µετα το απολαβειν το πνευµατικον εκεινο και αφθαρτον σωµα εσονται. ει και µη φθασουσιν ετι εν σωµατι οντες εισελθειν εις το φως.Μακαριοι οι επι µηδενι των ειρηµενων δισταζοντες η ψευδες ειναι τουτο υπονοησαντες. . οτι αυτους το φως καταλαβη και τα πικρα δακρυα εις γλυκεα µεταποιησει. Μακαριοι οι ολη ψυχη εκζητουντες ελθειν προς το φως. αλλα και του των αγγελων δεσποτου οµοιοι. οτι αυτοι ανεκφραστου χαρας καθ᾿ ωραν πλησθησονται και εν εκπληξει γλυκεως δακρυσουσιν. ετι περιοντες τω βιω και τη της σαρκος φθορα εµπεδουµενοι. µετριως µεν. καθως γεγραπται· «Οιδαµεν δε. και υπερ αγγελους εγενοντο και γενησονται· εκεινοι γαρ υµνουσιν. οτι. ουτοι δε εντυγχανουσιν. ει τολµηρον δε ειπειν. οτο αυτοι την ρυπαραν τελειως στολην απεδυσαντο και ουκετι πικρα δακρυα κλαυσονται. οτι. Μακαριοι οι το εαυτων ενδυµα ως τον Χριστον εκλαµποντα βλεποντες. Ει δε τοιουτοι εγενοντο και αει γινονται. οπερ απευχοµαι. Παντως ουκ αγγελων µονον ισοι. Μακαριοι οι αει πικρως δια τα αυτων αµαρτηµατα κλαιοντες. Μακαριοι οι τω θειω φωτι πλησιασαντες και ενδον αυτου εισελθοντες και φως ολοι γενοµενοι. ει και µηδεν τουτων εχουσιν. οµως γενησονται. οτι αυτοι αεναως κλαυσονται και τοις οχετοις των δακρυων αποπλυνθησονται. οτι αυτοι ισοτιµοι των αγγελων. αλλα γε παντως σπουδασουσι κτησασθαι. αλλ᾿ ουν γε ισως ελπισι χρησταις εκδηµησουσι και εν αυτω. Μακαριοι οι διηνεκως το νοερον οµµα ανεωγµενον εχοντες και εν παση ευχη το φως καθορωντες και στοµα προς στοµα συλλαλουντες αυτω. οταν αποκαλυφθη. των αλλων απαντων καταφρονησαντες. οµοιοι αυτω εσοµεθα». υιους και συµµετοχους εαυτους ηδη γεγονοτας της αναστασεως τεκµαιροµενοι. Μακαριοι οι τω θειω φωτι αυγαζοµενοι και την εαυτων (318) ασθενειαν βλεποντες και το δυσειδες της ψυχικης αυτων στολης κατανοουντες.

οτι σκιρτα το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και ουκ αν ποτε αγνοηση οτι αυτο ενδον εχει εν εαυτη. οντα δε εν τω Θεω µονω. αλλα εν τω προσωπω η τω στηθει τουτον λογιζεσθε. αλλα µορφουται µεν. ουδε ους ηκουσεν. αλλα ενδον. Μακαριος ο το φως του κοσµου εν εαυτω µορφωθεν θεασαµενος. Ποιοι. και ιδη α (319) οφθαλµος ουκ ειδεν. καθως αυτος εκεινος ο αψευδης επηγγειλατο· «Μητηρ µου» λεγων «και αδελφοι και φιλοι ουτοι εισι». µητηρ αυτου λογισθησεται. εαυτους της τοιαυτης χαριτος εκουσιως αποστερουσιν. και µη δυναµενος γνωναι ειτε εν σωµατι ειτε εκτος τυγχανει σωµατος. αυτον και αυθις τον µακαριον Παυλον. εν τη καρδια ηµων. οτι αυτος ακουσει αρρητα ρηµατα α ουκ εξον ανθρωπω λαλησαι. ουτω και ο τον Χριστον εχων µεµορφωµενον εν εαυτω και τας κινησεις ητοι ελαµψεις αυτου γινωσκει και τα σκιρτηµατα ητοι τας αστραπας αυτου ολως ουκ αγνοει και την µορφωσιν αυτου εν εαυτω καθορα· οιον το φως της λαµπαδος ενδοθεν εν τω κατοπτρω δεικνυται. Ωστε οι µη τηρουντες τας εντολας. τουτο παριστωντα τρανως εν τω λεγειν· «Τεκνια. εν τω µετωπω.Μακαριος ο µοναχος εκεινος ο εν ευχη τω Θεω παρισταµενος και βλεπων αυτον και βλεποµενος παρ᾿ αυτου και εξω του κοσµου γεγονοτα εαυτον αισθανοµενος. αφ᾿ εαυτων τι λεγειν και τα οντα αδυνατα ως δυνατα δογµατιζειν υποπτευθωµεν. εν µορφη αµορφω και εν ανιδεω ιδεα αορατως ορωµενον και ακατανοητως κατανοουµενον. ουδε επι καρδιαν ανθρωπου σαρκινην ανεβη. ους παλιν ωδινω αχρις ου Χριστος µορφωθη εν υµιν». εις µεσον υµιν παραγαγωµεν. οταν εγγυος εστιν. . Απαγε. οτι αυτος ως εµβρυον εχων τον Χριστον. Ινα δε µη καταλιποντες τουτο αµαρτυρον. ασωµατως δε και ως Θεω πρεπον εστι. (320) αλλ᾿ εν φωτι ενυποστατως και ουσιωδως δεικνυµενον. το του Χριστου στοµα. ουκ εν φαντασµατι ανυποστατω καθαπερ εκεινο εστιν. Μη δε και σωµατικως µορφουσθαι αυτον υπελαβετε. επει δυνατον το πραγµα και ην και εστι και εσεται και εγενετο και γινεται και εις παντας τους τα προσταγµατα αυτου εκπληρουντας γενησεται. Πλην ωσπερ γινωσκει η γυνη σαφως. Αρα που λεγων αυτον η εν ποιω τοπω και µερει του σωµατος ηµων µορφωθησεσθαι. Ουµενουν. «Οι ακουοντες τον λογον του Θεου και ποιουντες αυτον».

η και πραγµατος τινος µικρου και ελαχιστου ει ολως αντιποιησοµεθα. ουτω και το µικρον τουτο επι των πνευµατικων γινεται. η το οιονουν παθος εν αµελεια και ραθυµια εξοµεν.Ουτως ουν η ακαταληψια καταλαµβανεται της πιστεως ηµων. ∆ια τοι τουτο ο µη προς ταυτα φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου καταγινωσκετω µονου και µη λεγετω. απαραλλακτως. εκειθεν δε ολον οψοµενους αυτον και εις ατελευτητους αιωνας των αιωνων συνευφραινοµενους αυτω· αµην. ουκ αν εις το υψος της δοξης ταυτης αναχθησοµεθα. καταφρονησωµεν και προς πασαν τιµωριαν και παντα θανατον ολους εαυτους και τας ψυχας ηµων εκδωσοµεν. η οτι (321) γινεται µεν. παρα τριχα το δη λεγοµενον ων. Ως γαρ το παρα τριχα εκει. Πλην ωσπερ ο καταδιωκων τινα φευγοντα. µηδε µιµνησκοµενοι τινος των προς ζωην και συστασιν του φθαρτου τουτου σωµατος. ουκ αν θεοτητος κοινωνοι γενησοµεθα. καν εγγυς αυτου και κατα ποδας ειναι νοµιζη και ηδη δοκη απτεσθαι και ακροις δακτυλοις προσεγγιζειν αυτω. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. προφασιζοµενος προφασεις εν αµαρτιαις. τη δε αργια και ελλειψει των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων· ων γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. . ου δυναται εγκρατης γενεσθαι αυτου. καθως ειποµεν. ουτως ουδε. µη τι γε µεριµνωντες. ουκ αν φιλοι και αδελφοι. εν ενι φωτι. Και ει µη τελεως και αυτης της ψυχης ηµων και του σωµατος. ουκ αν συµµετοχοι και συγκληρονοµοι. ουδε των ειρηµενων µυστηριων Θεου εν θεωρια και γνωσει και πειρα γενωµεθα. καθορωνται και κατανοουνται αναµφιβολως. ω αδελφοι. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. αγνωστως δε· αλλα γινωσκετω πληροφορουµενος απο των θειων Γραφων. οτι αδυνατον το πραγµα. εαν λογισµον τινα µικρον η συνδυασµον. ως επι µαρτυριον κληθεντες. γινωσκοµενοι. εντευθεν µεν γευσαµενους και γνοντας οτι χρηστος ο Κυριος. απιστιας λεγω η διψυχιας η δειλιας. Ουτω παρ᾿ οις αν ο Πατηρ και ο Υιος εν Αγιω Πνευµατι παραγενωνται και µονην επ᾿ αληθειας ποιησωσι.

αλλα κατανοει µοι ακριβως την ενδοθεν της ψυχης σου διαθεσιν. (322) Περι της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου της αει γινοµενης ευαισθητως εν τοις τελειοις. ως µηδεν εχοντες και παντα κατεχοντες». και απο των ορωµενων πραγµατων παραστησοµεν σοι των ειρηµενων την θεωριαν· προσεχε δε τοις λεγοµενοις εν ακριβεια. ουτω και οι µεριµνωντες ως µη µεριµνωντες και (323) οι εργαζοµενοι ως µη εργαζοµενοι. και ιδου ζωµεν. παντως εστερηται. προς ποιον αλλο πραγµα του βιου σχοιη την επιθυµιαν αυτου. προς ουδεν των ορωµενων εν αισθησει διακειται· και ο µηδεν εχων. συµπεριλαβων δηλονοτι τα παντα και µη καταλειψας µηδεν ο και επιθυµησαι . της επι το ποιµαινειν καλουσης τον λαον του Θεου· και τι το εργον των προϊσταµενων. Οτι εν τοις τελειοις χαρα και αγαλλιασις εστι. οτι δει επιπηδαν ταις αρχαις ανευ της πληροφουσης τας καρδιας ηµων χαριτος. τις δε η περι τα λογικα προβατα φροντις.ΛΟΓΟΣ ΙΑ ‘. ει και τουτο τις οιεται. Ο ηδη νεκρος γεγονως. Τα της ζωοποιου νεκρωσεως του Ιησου και Θεου και της θαυµαστης ενεργειας αυτης της γινοµενης αει εν τοις τελειοις την αρετην και την γνωσιν ου πας τις ο ακουων και διαγνωσεται. Και παλιν· «Ως νεκροι. αλλ᾿ εκεινοι µονοι οι επιγνωκοτες και κατειληφοτες εναργως το ουτω λεγον του Αποστολου ιερωτατον λογιον· «Παραγει γαρ το σχηµα του κοσµου τουτου. Και προς το τελος. Και οτι η κτησις των αρετων αιµατι αγοραζεται· και τινα των αρετων τα καταγωγια και οτι ο µη δια της πρωτης βαθµιδος κατα ταξιν εις την βασιλειαν των ουρανων ανερχοµενος ουδαµως εισελευσεται εις αυτην. παντων επιθυµει· ο δε τα παντα κατεχων. αγαπητε. και πως οφειλουσι ταυτα παρα των ποιµενων ποιµαινεσθαι. και βρυουσι της θεολογιας τα ρειθρα. ινα και οι εχοντες γυναικας ως µη εχοντες ωσι και οι αγοραζοντες ως µη κατεχοντες και οι κλαιοντες ως µη κλαιοντες και οι χαιροντες ως µη χαιροντες και οι χρωµενοι τω κοσµω ως µη καταχρωµενοι». και ου δακρυον. παντων χρηζει. Μη ουν παραδραµης απλως ταυτα και ουτω πως εννοειν την εν αυτοις εγκεκρυµµενην δυναµιν νοµιζε.

εις σφαγην εαυτον πασι τοις βουλοµενοις πρωτον εκδω και κατατυθησεται και τελειως τεθνηξεται. ει µη τις ως προβατον σφαγιασθη υπερ µιας και της τυχουσης αρετης και το αιµα εκχεη το ιδιον υπερ αυτης. πως απο µονων των λογων θεωρος αυτων των πραγµατων γενησεται. Ει δε θεωρος γενεσθαι ου δυναται. αλλ᾿ ουδε αργυριον. Αλλ᾿ ιδωµεν τας µονας και οικιας των αρετων ποιαι εισι και τινες. Το µεν γαρ ιδειν. υπερ ων οφειλει τις κενουν το αιµα αυτου εις την κτησιν αυτων. Θανε και ζηση. Και ωσπερ νησους τινας εν . Αλλα µακαριος ο εργω ταυτα ζητησας. ωσπερ κριος. ουτω και εν αυτη τη οδω τη προς ουρανον απαγουση αι εντολαι του Θεου και αι αρεται κατα σταδιους και τοπους υπαρχουσιν.οφειλει του κτησασθαι. Εστιν ουν οικια πρωτη η µακαρια ταπεινωσις· «Μακαριοι γαρ. Και ιδου συ νεκρος. µη κτησασθαι δε. καθ᾿ οσον ο λογος χωρει σαφηνισαι τας ορωµενας εκεινας κτισεις και τα µεγεθη και καλλη αυτων. Ου γαρ λογοι κενοι οι λογοι ηµων εισιν. Εστι µεν γαρ ιδειν αυτα η εξ αυτων τινα µερικως. Το δε εις αγοραν των τοιουτων διδοµενον ου χρυσιον εστιν. ο πειρα καταλαβων και ιδων και µαθων. ου κτησεται ταυτην ποτε· δια θανατου γαρ του κατα προθεσιν ωκονοµησεν ο Θεος την ζωην λαµβανειν ηµας την αιωνιον. Ηµεις ουν τα περι εκεινων λεγοµεν. φησιν. δεδεµενος χειρας και ποδας αυτου. Ουκ εστι γαρ τον υπερβαινοντα ταυτην εν ετερα γενεσθαι ποτε· εν ταξει γαρ και βαθµω ταυτας εθετο ο Θεος. αιµα δε· αιµατι γαρ ταυτα εκαστος (324) ηµων των βουλοµενων ενα καθ᾿ ενα εξαγοραζεται. ραδιον τοις πασιν υπαρχει και ευκολον. Εν αληθεια γαρ. αλλα καθαπερ οικιαι και πολεις και βασιλεια εν ταις οδοις και ταις χωραις κατα τοπους εισιν. αλλ᾿ ουδε κατασχη αυτην· ει δε µη ταυτην. οτι αυτων εστιν η βασιλεια των ουρανων». η και ακουσαι και ετεροις παλιν τα ακουσθεντα ειπειν. Ο δε γε αναγινωσκων. οι πτωχοι τω πνευµατι. ει µη προ των πυλων αυτης. Ο τοινυν βουλοµενος εισελθειν εις την οικιαν ταυτην και συν αυτη κτησασθαι την βασιλειαν των ουρανων. Ου βουλει. Ουδαµως. ουδ᾿ ετεραν των αλλων. κυριος τουτων ενος πως γενηται. ουκ εισελευσεται ποτε ενδοθεν αυτης. το δε κτησασθαι τι των τοιουτων τιµηµατος αγοραζεται. το οικειον αυτου αποκτεινας θεληµα. ειποι αν.

ηµετερον εστι· το δε µη απο της πρωτης βαθµιδος αρξασθαι και κατα ταξιν ανερχεσθαι την κλιµακα. Το γουν σπουδαιοτερον τη προαιρεσει αλλον αλλου γενεσθαι και συντοµωτερον ανελθειν εν αυτη και προλαβειν τον πλησιον. Νοει µοι ουν παλατιον µεν το σωµα. εκεινον τον αορατον παση τη κτισει.πελαγει θαλασσης. ειθ᾿ ουτω καταλαµβανει επι το του ελεους και συµπαθειας παλατιον· και υπερβας τουτο. Ως γαρ ουκ .Εις ταυτην δη την θεοπρετη καταστασιν πας ο δια της ειρηµενης των αρετων οδου διερχοµενος. λουσαµενος τε και καθαρθεις και εντρυφησας του καλλους αυτου. αλλα ποθεν υπερβηναι την πρωτην βαθµιδα και προς την ετεραν γενεσθαι. ευρισκει το βασιλικον της καθαροτητος ταµιειον· και εν αυτω γενοµενος βλεπει τον βασιλεα της δοξης ενδον καθηµενον. αλλοθεν δε διελθειν και υπερβηναι τηνδε η τηνδε την οικιαν και εις την ετεραν δια µηχανης γενεσθαι τινος παντελως αµηχανον. Αλλως δε κλιµακι και βαθµισιν η ανοδος εοικε των επειγοµενων προς ουρανον. Τουτων ουν απαντων αρχη η µακαρια ταπεινωσις. Οι γαρ της ευθειας ταυτης οδου και ταξεως εξω βαινοντες πλανωνται πολλα. ερχεται. ουτως εν µεσω του βιου και ταυτας ειναι τας αρετας εν συνεσει νοησεις αλληλων αφεστηκυιας και γεφυραις τισιν οια δη συνηµµενας. ολην φωτος θειου και θεον αυτην απεργαζεται δια της αυτου συνουσιας και χαριτος. Ει γαρ ορια εαυτης θαλασσα υπερβηναι ου δυναται. µαλλον δε γεγονως εντος τουτου. ποσω µαλλον ατρωτα ταυτα και απαραλλακτα διαφυλαχθησονται. εξεισιν επι την ανατολικην θυραν και. επι το της πραοτητος διερχεται καταγωγιον· κακειθεν επι το της δικαιοσυνης διψητηριον τε και πεινατηριον διαβαινει δροµαιος. Ουτως γαρ εταξε την εισοδον ειναι της βασιλειας των ουρανων ο δεσποτης Χριστος και ουκ εστιν αλλως γενεσθαι. παντη παρα ανθρωποις αµηχανον και αδυνατον. επι τη γεφυρα περιπατων. παντων απωκισµεναις των γηΐνων και εξηρτηµεναις και ετερας τη ετερα ασφαλως εχοµεναις. ουτως ερχεται προς την του πενθους καταµονην και οικιαν· (325) κακει ενδιατριψας. εν η ο εισελθων δια της µετανοιας απο της δυτικης πυλης και ενδιατριψας εφ᾿ ικανον εν αυτη. η δια της των εντολων εργασιας συναφθεις ο Θεος. ταµιειον δε βασιλικον την εκαστου ηµων των ανθρωπων ψυχην.

εστι διχα κλιµακος εις οικον ποτε ανελθειν υψηλον. και παραγενοµενος προς ηµας ειπης· «Τις ο κρουων εστι. Και αποκριθεντες εν αλαλαγµω και θρηνοις ειπωµεν συν τροµω προς σε και χαρα. ενθα ο βασιλευς αυτος καταµενει. ανεπαισθητως της πλανης πορευονται. ∆εσποτα. οι απερριµενοι και πονηροι δουλοι σου. ινα ουτως συ κατελθης πολυ ο καλος ∆εσποτης και ενωθης ηµιν. κεκλεισµενας ουσας ηµιν τοις αµαρτωλοις. Ηµεις εσµεν. την πυλην της βασιλειας σου την προαυλιον. Υποδειξον. ∆εσποτα. αποφυγοντες εκειθεν και κοπιασαντες. ηµεις οι µεχρι του νυν εις ορη και κρηµνους και βαραθρα αθλιως περιπλανωµενοι· (327) ηµεις εσµεν οι το βαπτισµα σου το αγιον αφρονως µολυναντες. ηµεις οι αναξιοι. και ενδον γενοµενοι και κατα µιαν κρουοντες πυλην και ταυτας ανοιγοντες. τη χειρι σου τας χειρας ηµων ευθυνον και απο της γης αρθηναι και τη πρωτη επιβηναι θαθµιδι ενισχυσον. οπως εγκαρτερησαντες εν αυτη κρουσωµεν. ο οδηγος των πεπλανηµενων. σπευσας κατελθης απο των υψηλων υπερωων σου. ∆ει γαρ ηµας ανελθειν µικρον πρωτον προς σε. ο πολυευσπλαγχνος και οικτιρµων Θεος. προ του γενεσθαι εν τοις αυτοις βασιλικοις προαυλιοις. ουτως αδυνατον τον µη κατα την ειρηµενην ταξιν βαδισαντα εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων· εξω γαρ οι τοιουτοι παντες της βασιλικης οδου.». ως αν γνωµεν οτι που ποτε τινος εδραξαµεθα και απο της γης µικρον ηρθηµεν. (326) η ενδον εκεινου αυτου ευρεθηναι του βασιλικου κοιτωνος. µνησθεντες σου και της σης φιλανθρωπιας και αγαθοτητος. αυτος ακουσας τους στεναγµους και τας στερνοτυπιας ηµων. . επιστρεψον παντας ηµας και προς ταυτη σου τη κλιµακι στησον και. Αλλ᾿ ω Κυριε. ηκοµεν εν φοβω και τροµω πολλω. εως αν δια του κατα προαιρεσιν θανατου ανοιγη ηµιν η πυλη. και ακουσωµεν τους κροτους των παναχραντων ποδων σου και γνωµεν ως διανοιγεις τας ενδοτερας πυλας. οι πτωχοι. προς το ταυτης κρατησαι. η απλανης οδος των προς σε ερχοµενων. οι τας προς σε συνθηκας απαρνησαµενοι· ηµεις εσµεν οι αποφυγοντες και προς τον σον εχθρον και επιβουλον των ψυχων ηµων εκουσιως αυτοµολογησαντες. Νυν ουν. µηδεις αυτους πλανατω.

ο φυσει φιλανθρωπος. ιδων τα ανω αφεµενον και προς ηµας κατελθοντα και προσυπαντησαντα και ανοιξαντα. Ω θαυµατος εκστατικου και ακατανοητου Θεου ακατανοητα εργα τε και µυστηρια. και αυτον τον βασταζοντα. εν αµηχανω καλλει µεµορφωµενον. ∆εσποτα. τω αφατον εχοντι το προς ηµας ελεος και εν ηµιν δια της µετανοιας καταξιουντι ενοικειν τε και εµπεριπατειν. τον τα παντα. αποσον. ανεκλαλητον. ω αγαπης υπερβολη. Ανθρωπος βασταζει γνωστως εντος αυτου τον Θεον ως φως. Ει γαρ κατα µικρον ανοιγων ανοιξεις ηµιν την θυραν του ελεους σου. τω ουτως οικονοµησαντι. ανιδεον. µηποτε ολιγωρησαντες υποστρεψωµεν. και περισφιγγων εξω τας χειρας περιπατει µεσον ηµων. τω δια πολλην ευσπλαγχνιαν αποκαλυπτοµενω και βλεποµενω ηµιν. ∆οξα σοι. και µη µνησθης των ηµετερων κακων· µηδε µνησικακησης τη αγνωµοσυνη ηµων – πολλην γαρ ωραν ισταµεθα κρουοντες – µηδε παρακουσης ηµων. ευµενως τε υποδεξαµενον και επι τους τραχηλους ηµων επιπεσοντα και καταφιλουντα ηµας. αϋλον. αναλογιζοµενος το πελαγος της σης ευσπλαγχνιας και αγαθοτητος και ενοπτριζοµενος του προσωπου σου την δοξαν τε και λαµπροτητα. ∆οξα σοι. τον µυριαδας αγγελων και χιλιας χιλιαδας αρχαγγελων και θρονων και εξουσιων εχοντα. ασχηµατιστον. αγνοουµενος παρα παντων των . ουκ ευθυς εκπλαγησεται και ωσει νεκρος εκλυθησεται. ολον απλουν ωσπερ φως τον υπερ παν φως. ∆οξα σοι. τις ιδων σε ου φριξει. αποιον. τω αορατω φυσει και αυταις (328) ταις ουρανιαις δυναµεσι. Εκοπιασαµεν κοπτοντες εις τας θυρας των προαυλιων της βασιλειας σου· ανοιξον ηµιν.Συγχωρησον και µη οργισθης ηµιν. Κυριε. Και τα οστα αυτου ως υδωρ εις γην εκχυθησονται και κλαυση νυκτος και ηµερας. ∆οξα σοι. αλλα οικτειρησας και ελεησας τους ταλαιπωρους ηµας ανοιξον ηµιν. τω θεαθηναι και ενωθηναι ηµιν ευδοκησαντι. Τις εν φοβω και τροµω ου προσπεση και τον ελεον εξαιτησεται. και γινεται ανθρωπος οια δη εγκυµονουσα γυνη. των δουλων σου. εντος ανθρωπου εγκατοικει φθαρτου και θνητου. Ω µεγεθος δοξης αρρητου. παραγαγοντα και κτισαντα· βασταζει τουτον εντος ωσπερ θησαυρον αφραστον. Ο τα παντα συνεχων. Τις σε. σπλαγχνισθεις εφ᾿ ηµας. ου τα παντα εν τη του ενοικουντος ισχυϊ διακρατουµενα εισι.

και ευθυς απολεσεις τον εν σοι κεκρυµµενον θησαυρον. αναισχυντως εν σεαυτω λογιζοµενος και λεγων «Επιδειξοµαι υπερβαλλουσαν θερµοτητα και ζηλον αγαπης πολυν της προς αυτον. συντριβων σεαυτον και µαστιζων. απανασταντος αυτου απο σου. Ποιου βασιλεως ουκ εσται µακαριωτερος τε και ενδοξοτερος. (329) Μη πολυλογει προς αυτον. εις οικον θλιβοµενων και λυπουµενων εισελθειν ου καταδεχεται. Ισθι ουν οτι. Τινος γαρ αλλου επιθυµησειεν ο τοιουτος. µηδε προσοντων αυτω φυσικως. ως καταφρονητην µε αποστραφησεται. ο τοιουτος γενεσθαι αξιωθεις. ινα προς σε τον λογον ιθυνω. µηδε προσπιπτε. Τιµησον αυτον οσον εις δυναµιν και µηδεν των αυτω µη αρεσκοντων. εκεινος παντας τους διαλογισµους σου επισταται και ουδεν αυτον λεληθεν. ουκ εσεται πλουσιωτερος. Και µη αρξη παλιν λεγειν εν σεαυτω οτι. Οντως ουδενος ουδαµου των αγαθων του Θεου. ο ενοικον κτησαµενος ολον εν σεαυτω τον Θεον. Τινος δε αρα υστερηθησεται ο τοιουτος ποτε. Ει γαρ εβουλετο εις τελειοτητα σε ελασαντα ως ετι µετανοουντα κλαιειν. τουτο αν προς καθαρσιν και φιλοκαλιαν της σης οικιας παρεσχε σοι· αλλα µετα την µετανιαν και την δια δακρυων σου . και εασας σε αναχωρησει οργισθεις κατα σου. παρεισαξης εις την οικιαν αυτου. ως ουδ᾿ η φιλαργος µελιττα εις οικον καπνου· εν αµεριµνια δε και αγαλλιασει ευτρεπισθεντος σου. αυτου η πραξης η εκ χειλεων προφερης. και ωφελησεις οντως ουδεν. µηποτε αναξιον τι του θεληµατος. ινα µου την προθεσιν αποδεξηται και γνω οτι αγαπω και τιµω αυτον». παλιν ενδον εν σοι ευρεθησεται. ει µη κλαυσω ενωπιον αυτου. Χαραν γαρ ων. Αλλα βλεπε. Αλλα γαρ µηδε νοεραις χερσι κρατησαι αυτον επιχειρησης· αληπτος γαρ εστι και οσον αψασθαι αυτου τολµησεις η κατασχειν αυτον οιηθης. απο µακροθεν µαλλον ορωµενος σοι η κρυπτοµενος η και ελλαµπων σε. Ποιου δυναστου ου διαφεροντως δυνατωτερος. Ποιου. εξεις ενδον ουδεν. η ποσων ορωµενων κοσµων. προ του ταυτα εννοησαι σε. και τοτε εασον τον ∆εσποτην αταραχως επι της ψυχης σου ως επι κλινης επαναπαυσασθαι. αλλ᾿ ευθυς ολος αφαντωθησεται απο σου και πολλα µεταµεληθηση και κλαυσεις. Τις ουν την χαραν του τοιουτου ανθρωπου αξιως εκδιηγησεται.συνοντων αυτω.

ου παραγινεται εις την οικιαν αυτων. ∆ος ησυχιαν. ευ ισθι οτι ακουσεις εκ των του Πνευµατος θησαυρων τα απορρητα. ως ειποµεν. αλλ᾿ επι σωτηρια και αλλων πολλων ειωθεν αει τουτο ποιειν ο καλος και φιλανθρωπος ∆εσποτης ηµων. µη κραυγη τινος εγγυς που η µακροθεν εντος εισελευσεται. Ταυτα τοιγαρουν ειπων. κατανοων δε ακατανοητως το παναγιον προσωπον αυτου. επιδεης ων και αυτος των υπο χειρα. Προσεχε τοινυν τοις λεγοµενοις σοι. τον σον ∆εσποτην τον απεριγραπτον εν σοι περιγραπτον απεριγραπτως ορων και καταµανθανων το αµηχανον καλλος αυτου. Μηδεις προς τη θυρα ελθων κρουσειε. (331) καθα το πριν ο ηγαπηµενος Χριστου Ιωαννης. αλλ᾿ ολον ενστηθιον φερων τον Λογον τον του Θεου· θεολογιας θεολογησεις καινας τε και παλαιας και πασας νοησεις τας ηδη ρηθεισας και . χαιρε και πνευµατικως σκιρτων ευφραινου και αγαλλια. εις ιδιαν θεραπειαν η χρειαν επιζητησοι τι· ανενδεης γαρ εστι και. ως του βασιλεως των βασιλευοντων επι της οικιας παραγενοµενου της σης. µη λαθη τις ενδον εισπηδησας λαθραιως· και ευθυς ο βασιλευς καταλιπων ηµας παλιν οιχησεται». φηµι. Εκεινου ουν. στηθι εν αγαλλιασει ψυχης και φαιδροτητι. αυταις δη. Ει ουν. το και αγγελοις και αρχαγγελοις και πασαις ταις ουρανιαις δυναµεσιν απροσιτον. Εκπληττου. οντος ανενδεους. προσεχων εν ευλαβεια τι αν κελευση ειπειν η ποιησαι σε. αλλα τοις κινηµασι της ψυχης και ταις ταυτης ορµαις. σε δε πλουτισαντος και ανενδεη πεποιηκοτος τη παρουσια αυτου. Ειπε πασι µετ᾿ εµβριµησεως τοις επι της οικιας σου θυρωροις. Ου γαρ παρεργως τουτο ποτε ευροις αυτον εργασαµενον. Στηθι ουν. ει µη τους εαυτου δουλους πλουτισει πρωτον. ουκ επι του στηθους πιπτων του ∆εσποτικου. τιµησεις και αποδεξη και δωσεις τοπον και ησυχιαν παρασχης αυτω. στητε καλως επι των θυρων· στητε εν ησυχια και φοβω πολλω». φησι. ταις αισθησεσι· (330) «Ο βασιλευς. ου λεγω σοι µονον τω σωµατι ορθιος.καθαρσιν παρεγενετο αναπαυσιν σοι των κοπων και στεναγµων και χαραν και ευφροσυνην αντι της λυπης χαρισασθαι. Ου γαρ ως επιγειοι βασιλεις. ωσπερ ειρηται. προσεχε τι λαλησει εν σοι ο τοσουτου υψους εκ του ευλογηµενου κολπου του Πατρος εξελθων αχωριστως και εκ των ουρανων µεχρι της σης ταπεινοτητος κατελθων.

ο τοιουτω ∆εσποτη καταξιωθεις εντυχειν. τον νωτον σου δους δηλονοτι τω απροσιτω Θεω. ητις αυτος εστιν ο Θεος. ο τοιουτου πλουτου. εν κατασχεσει γενοµενος. βρωσεως τυχον η ποσεως η ενδυµατος η οψεως ευειδους η χρυσιου η αργυριου. το δε προσωπον σου ητοι τον νουν στρεψας αλλοθεν. εκ µεν των ειρηµενων απαντων φυλαξης του µη εισελθειν εν τη οικια σου της ψυχης. ουχι δικαιως ως καταφρονητην και αναξιον ευθυς αυτος καταλειψει σε. ο αµνησικακος και αγαθος βδελυξαµενος αυτα ολος αφανης γενησεται. αλλα και ησυχιαν πασαν εκ τουτων ποιησης τω βασιλει. αυτικα υποχωρει ο πραος και γαληνος· ει δε µισος και αηδιαν κατα τινος. προς ετερου τινος νευσεις αγαπην δεσµευσεις ολως την ορµην εν αυτω της ψυχης σου και ηδονη τινος ηδυνθης. . και γενηση οργανον ευηχον υπερ απασαν µουσικην ανακρουοµενον και φθεγγοµενον. αλλ᾿ ως αναισθητον καταλειψει σε. ευθυς αφιπταται η χαρα· ει δε οργην η θυµον. ω πασαι µετα φοβου και τροµου ασκαρδαµυκτι ενατενιζουσιν αι ουρανιαι στρατιαι. ο και σε τοιουτον ποιησας δια του Πνευµατος. ουδε την υποχωρησιν αυτου ο απλους και ακακος και απεριεργος γνωναι σε ποιησει. αλλ᾿ εις τους επαισθανοµενους (332) της φιλανθρωπιας αυτου και αξιως τιµωντας και απευχαριστουντας αυτω. Αλλα λεγεις ειναι τουτον φιλανθρωπον. Καγω τουτο σοι λεγω.γραφησας θεολογιας καλως. της βασιλειας λεγω των ουρανων. Ει δε και πονηριαν η ποικιλιαν µετα περιεργιας εξωθεν γνω της οικιας περιερχοµενας και µη διωξης µετ᾿ οργης συντοµως αυτας. Παντη που δηλον. η τινος ετερου ειδους επιθυµιαν εναποµαξη σου ενδοθεν η ψυχη. ευθυς φευγει ο αγαπη κληθεις και αγαπη ων αυτοφυης επ᾿ αληθειας και ενυποστατος· εαν φθονον η εριν πλησιασαι αφης. καταδεξεται ολως συνειναι σοι ουτω νευσαντι και ουκ ευθυς καταλειψει σε. Ει δε. Εαν δε συ. ο τοιαυτης δοξης γενοµενος θεατης. Εαν δε λυπην ποθεν επελθουσαν εασης προκυψαι της οικιας εντος. ετερω προσδιαλεγη και οµιλεις. και την αγαπην και την τουτου γλυκυτητα εις ουδεν ηγησαµενος. αρα ο φυσει καθαρος και αγνος και αµιαντος. αλλα πραεως ιδη σε µαλλον προς τας εχθρας αυτω φεροµενον και ταυτας αυτω πλησιαζειν καταδεχοµενον.

Μηδαµως Κυριε. και απο του τοσουτου υψους εις το χαος εκεινο απορριψης µε. πασαν επιθυµιαν απο σου εξορισεις. προσπιπτειν και κλαιειν και λεγειν εν θλιψει και φοβω πολλω προς αυτον· «∆εσποτα. ουχι δικαιως απαντων εκεινων αποστερησει σε και εν µονοις εασει σε τουτοις τον κληρον εχειν και την κατασχεσιν. αλλα και διαγων µετα Θεου. ∆εσποτα. ειτα. τον αθλιον και ταλαιπωρον. πασαν προσπαθειαν και φυσικην αγαπην παντος ανθρωπου και συγγενους καταλειψεις και φθασεις εις τελειαν αναµαρτησιαν και καθαροτητα. µηδαµοθεν η οχλουµενος η προς αλλον απονευων τινα. τον δουλον σου. ιερεις. καταφρονησας εγκαταλειψης τα ανω και τα δοθεντα σοι παρ᾿ αυτου αιωνια αγαθα και. βασιλεα συν τη ιερα συγκλητω και των αρχοντων και υπαστιστων αυτου. ανω τον νουν εχων εν τη υπερανω των ουρανων βασιλεια. ινα παλιν ο µελλων ειπειν γενηται πασι σαφες. µετα δακρυων προσκαλουµενος και παρακαλουµενος αναδεξασθαι αυτων την φροντιδα και ποιµαναι και ωφελησαι αυτους. κακεινου λεγοντος και προστασσοντος σοι κατελθειν εις το ποιµαναι ψυχας. εαν υπ᾿ εκεινων παντων.Ει δε και τουτων απαντων ποιησεις ουδεν. ωδε τα φθαρτα και ορωµενα συναναστρεφη µετα των προσκαλεσµενων σε. διωξεις δε παν παθος απο σου και πασαν κακιαν µακραν απορριψεις. οικους και παλατια ποικιλα τε και ευρυχωρα. τον υπερανω παντων των ουρανων. και ζωντος σου και µετα την απο του σωµατος σου εκδηµιαν. αρχιερεις. ναους παµµεγεθεις τε και περικαλεις. περι τα στασιωδη κατελθων. του συµβασιλευειν αυτω σε ταξαντος. µη αποστερησης µε του τοιουτου φωτος της δοξης σου και εις τοσουτον καταγαγης µε σκοτος. Μη οργισθης µε. καθως ανωθεν διεγραψαµεν. και δια τουτο εκει . (333) προ του προτραπηναι σε παρα Θεου. αιφνης δε τινος σε καλεσαντος και ενταυθα πολιν µεγαλην και λαον πολυν εν αυτη υποδειξαντος. Μη τι ηµαρτον κατα αγνοιαν. ∆εσποτα. ινα πασαν αλλην αιτιαν και τροπον εµπαθη καταλειψω. και προς τουτοις ολον εν σεαυτω εξεις. πως εγκαταλειψω σε και προς την µαταιοτητα εκεινην και πολυµοχθον διαγωγην απελευσοµαι. Μη. Εδει σε ουν. λεγω δη του βασιλεως και των αρχοντων και ολου του πληθους της πολεως.

ει κατελθων εκει σκοτισθησοµαι. Ει δε προσεθετο ειπειν σοι· «Απελθε. Μη ουν τοσουτοις κακοις εκδοτον µε ποιησης. τρεπτη ουσα. εχρην σε παλιν ειπειν προς αυτον· «Οιµοι ∆εσποτα. Κυριε.». τα σκωµµατα τουτων. µη τρυφη και µεθη του εικοτος παρασυροµαι. µη µεριµνα συσκοτηση µε. ο ευσπλαγχνος. η αδικουντων αυτων σιωπωντα. µη τιµη αρχοντων και βασιλεων υψωση ου καλως. Οιδας γαρ το των ανθρωπων δυσαρεστον. Αλλα πως παντα εξειποιµι. ει κελευεις. Πως ου φευξη. Πως καταδεξη. τας διαβολας και µαλιστα των γνωστικωτερων . κατατεµε. Πως δε ταυτα και τα λοιπα ποιησω προς αρεσκειαν σην. Και ιδου εισι παρ᾿ εµοι αναριθµητα. ∆εδοικα µη φειδωλια. Μη επι τοσουτον αποστραφης µε. Πως συνδιαξεις. εαν προς υπερηφανιαν κακως υψωθω. συ µε και µεληδον. µη φιλαργυρια κρατηση µου· φοβουµαι µη της σαρκος η επαναστασις κυριευση µου. εδει σε κλαυσαι και τους (334) αχραντους ποδας αυτου νοερως τοις δακρυσι βρεξαι και ουτως ειπειν· «Πως συνεσει µοι. ει µη βασιλεις και δυναστας υπερ δικαιοσυνης και αδικιας και παρανοµιας µετα παρρησιας ελεγξω. Απελθε. ο πολλας µου αµαρτιας και ανοµιας αραµενος. τα εµα προβατα ποιµανον. η κακως πραττοντων συνεργον γινοµενον και µη τουτους ελεγχοντα παρρησια και την ενστασιν υπερ των εντολων σου επιδεικνυµενον. εασας µε µονον εκει κατω κειµενον. ∆εσποτα. µη συνεπισκοπων παρακλησεις και φιλων αδικιας µε συγκοινωνον απεργασονται. µη αρχης ογκος κατα των αδελφων υποφυσησας επαρη µε. ινα και συνης µοι και ενισχυσης µε και µη καταλειψης µε πταισαντα και χωρισθης απ᾿ εµου του αναξιου. µη κραιπαλη αι λεπτυνθεισαι µου σαρκες της ψυχης παχυνθησονται. συ µε ωδε τιµωρησον. τας λοιδοριας. αυθις εδει σε προσπεσειν. ∆εσποτα. µονον εκει µη εκπεµψης µε». Ει δε και προς τουτοις εφη παλιν προς σε· «Ουχι. και σου χωρισθησοµαι ο αναξιος. φιλανθρωπε. α µαλλον επιστασαι συ η εγω. ει προς κολακειας και επαινους ανθρωπων εκκλινη η ροπη της καρδιας µου.αποστρεφεις µε οθεν φιλανθρωπως ανειλκυσας µε. αλλ᾿ εγω κακει µετα σου εσοµαι». µη απειλαι ανθρωπων πτοησουσι και των εντολων σου παραβατην εργασονται. Αλλ᾿ ει τι συνεβη και ηµαρτον. µη ηδονη απατηση µε. τους αδελφους σου επιστρεψον».

επισκοπης τυχον η προστασιας λαου. Ου γαρ ανθρωπων εισι ταυτα λογικων τα νοηµατα και φρονηµατα. (335) Ταυτα τοινυν και τουτων πλειονα εδει σε υφορασθαι και παρακαλειν µη κατελθειν σε απο του ουρανου προς τα ωδε και προς την γην. Πολλοι γαρ. ω της εσχατης αγνοιας. ουδε τοτε θαρρησαι η αµεριµνησαι ολως εχρην σε. φιλανθρωπε. Ει δε και αυθις προς σε ειπεν. φησιν. ουδεις αντερει· και γαρ και τω Πετρω ο Χριστος. ως αγαπης τελειωτικον της νοµου και των προφητων ουσης κεφαλαιον. ει φιλεις µε. ουδε αυτο τουτο ειδοτες το ρηµα οπερ εστιν. αλλ᾿ ως προς υψος ανερχεσθαι σε απο των κατω µαλλον δοκεις. Κυριε. και µη κατω µε αποστειλης εκει εν τοιουτοις και τοσουτοις κακοις µεσον στρεφεσθαι». τα προβατα µου» προς αυτον ανθυπεφερεν. τριτον ερωτησας ει φιλοιτο προς αυτου. ου ζωντων. κακεινου «Ναι. ουκ αισθανοµενων.και πεφυσιωµενων υπο της καταργουµενης παρα της χαριτος σου του κοσµου σοφιας. Ελεησον ουν µε. ως απο υψους προς βαθος που φρεατος βαθυτατου καταφεροµενος. ερπετων παντοιων και θηριων οντος µεστου.» (336) ειρηκοτος «συ οιδας οτι φιλω σε». ουδε τον τροπον επισταµενοι οποιος εστι καθ᾿ ον ο Κυριος τω Πετρω . ου βλεποντων. αλλα µετα περισκεψεως ακριβους και φοβου τουτο ποιειν. αποδεξαµενος σου την αγαπην και την ταπεινωσιν. Επει γαρ υπεσχοµην συνειναι σοι. «Ποιµανε. υπ᾿ ουδενος κυριευθηση των εναντιων απαντων· εξεις γαρ µε εν παντι βοηθον και µειζονως και εκει κατω δοξασω σε και ωδε παλιν επανελευση µετα µειζονος και περιφανεστερας λαµπροτητος και εις τους ατελευτητους αιωνας συµβασιλευσεις µοι». αλλα µετα φοβου και τροµου. η µαλλον ειπειν νεκρων. ω της σκοτωσεως. ουκ ειδοτων ολως Θεον και τι εστι το µελλον υποδεξασθαι ηµας κριτηριον του Θεου. αλλα ανοητων και εθνικων. ο φιλανθρωπος και παναγαθος βασιλευς· «Μη φοβου φησιν. Οτι δε ουκ ασκοπως ουδε παντι τω τυχοντι ταυτη τη διακονια επιπηδαν χρη. ω της τολµης. ουτω τη µητροπολει η τη πατριαρχια η τινι ετερα επιβηναι αρχη. Οτι µεν ουν το προΐστασθαι ποιµνης και υπερ σωτηριας µεριµναν των πλησιον ηµων ωφελιµον. Ει δε µη τοιουτον οιον ο λογος ανεζωγραφησε σεαυτον ειναι οµολογεις. παντη που δηλον τοις µη τελειως εσκοτισµενοις τον της ψυχης οφθαλµον.

Και παλιν «Βλεπετε» φησιν «µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». και µετ᾿ ολιγα φησι· «Μη ουν µεριµνησητε λεγοντες· Τι φαγωµεν η τι πιωµεν· ταυτα γαρ παντα τα εθνη επιζητει. . φευ. µη πηραν. αλλα περι φροντιδος πραγµατων η χρηµατων του βιου. µαλλον δε και ετερα τουτων πλειονα. Ο ουν αυτοις νοµοθετων µηδεν ολως κεκτησθαι. µητε δυο χιτωνας». ου προς εκεινους µονους αλλα και ηµας δι᾿ εκεινων ταυτα νοµοθετων και προστασσων. και σκοπησωµεν τι το ρηµα τουτο και τις η δυναµις αυτου. µηδε τω σωµατι υµων τι ενδυσησθε. οπως αν σωα τη εκεινου επιµελεια διατηροιντο η και εις επιδοσιν ερχοιντο. Μη ξενους οντας υπο στεγην αγειν την εαυτου η ασθενουσι διακονειν η τους πιστους απαντας συναχθεντας επι το αυτο αναγκαζεσθαι προστασσει τω αποστολω µεριµναν τα προς τροφην αυτοις και ενδυσιν επιτηδεια. περι προστασιας αρα λεγει βιωτικης. φησι. πως αν αλλοις µεταδιδοναι η περι τοιουτων µεριµναν ολως κελευσειε. ει δοκει. Αλλ᾿ ιδωµεν. Ποθεν τουτο δηλον. υστερον επηγαγε και φησιν· «Α δε λεγω υµιν πασι λεγω». και αυθις· «Εργαζεσθε µη (337) την βρωσιν την απολλυµενην. ουδε νηθει». Απ᾿ αυτων των του Κυριου ρηµατων· λεγει γαρ προς τους αποστολους αυτου· «Μη κτησησθε χρυσον. Ταυτα τοιγαρουν και ετερα πλειονα τουτων ειπων προς αυτους. Αρα µη περι τροφας τας αυτων ασχολεισθαι και παρεχειν λεγει αυτοις τα ενδυµατα. Ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υµιν· µη ουν µεριµνησητε περι της αυριον». Οιδε γαρ ο Πατηρ υµων ο ουρανιος οτι χρηζετε τουτων απαντων. αλλα την βρωσιν την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». τα προβατα µου». µη ραβδον. µηδε αργυρον. Και γαρ ειπων· «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε. και τη ποιµνη του Χριστου αναιδως επιστατειν ουκ αισχυνονται. επιβαινουσι τολµηρως τη αρχη. Ουµενουν ουδαµως· ουδεν γαρ τουτωνπροσεταξεν αυτω ο Θεος. Λεγοντος αυτο του Κυριου τω Πετρω «Ποιµανε. Καταµαθετε δε τα κρινα του αγρου πως αυξανει· ου κοπια. αυτων δηλαδη των λογικων προβατων αυτου.προσεταξε ποιµαινειν τα αυτου προβατα.

Ο ουν τινα περι της αυριον µη συγχωρων µεριµναν. πως αρα των αυτου προσταγµατων απ᾿ εναντιας τω αποστολω ποτε προσεταξε µεριµναν τα εις διατροφην και ενδυσιν των προβατων αυτου. Ειπον γαρ. Επει ουν αποδεδεικται µηδεν ολως περι γηΐνου πραγµατος προστεταχθαι µεριµναν ηµας µηδε περι αυτης της αναγκαιας χρειας ηµων. η περι προστασιας και εκδικησεως αυτων τε και των υπαρχοντων αυτοις. αλλα µονην κελευων ζητειν την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου. η µεριµνης βιωτικης ποσως απτεσθαι. Ουδαµως. αλλ᾿ ουδε αυτα τα παρα των πιστευοντων εις τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον προσφεροµενα και παρα τους ποδας αυτων προτιθεµενα χρηµατα ολως αυτοι καταδεξαντο διοικειν και την των αδελφων προνοιαν εις τροφας και ενδυσεις ποιεισθαι. και τω θελοντι κριθηναι και λαβειν ηµων τον χιτωνα αφειναι τουτω και το ιµατιον και µη απαιτειν τω αιροντι τα ηµετερα. αφες αυτω και το ιµατιον· και τω αιροντι τα σα µη απαιτει». φησι. ων αυτος πρωτος ο ποιµην προσεταγη απεχεσθαι. η τα προβατα εις τοιαυτας εµβαλλειν φροντιδας και εγχειρησεις. στρεψον αυτω και την αλλην· και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν. Ου µονον γαρ ουδεν ολως εις χρειαν αυτων τε και των παρ᾿ αυτοις µαθητευοµενων εφροντισαν. και παλιν· «Εγω δε λεγω υµιν µη αντιστηναι τω πονηρω· αλλ᾿ οστις σε ραπισει εις την δεξιαν σιαγονα. Καταστησωµεν δε επι τουτω ανδρας ικανους. Και τουτο µετα την εις ουρανους του Κυριου αναληψιν αυτοις εργοις οι αποστολοι εβεβαιωσαν. προς τον λαον· «Ου δικαιον εστιν ηµας καταλειψαντας τον λογον του Θεου διακονειν τραπεζαις. µητε δε διεκδικειν η ηµας αυτους η τους αδελφους ηµων αδικουµενους και επηρεαζοµενους παρα τινων. πως περι εκδικησεως ολως γηΐνου τινος πραγµατος τω ποιµαινειν µελλοντι τα προβατα αυτου προσεταξεν. ηµεις δε τη ευχη και τη διακονια του λογου προσκαρτερησωµεν». Ο τοινυν ως προβατα εν µεσω λυκων τους αυτου µαθητας εκπεµψας και αυτοις και δι᾿ αυτων ηµιν νοµοθετησας τω τυπτοντι (338) εις την δεξιαν σιαγονα και στρεφειν αυτω και την αλλην. Ουδαµως· και τουτο δια των εξης ειρηµενων δηλοι· φησι γαρ· «Ιδου αποστελλω υµας ως προβατα εν µεσω λυκων». φερε δη .

Ειτα προσεθετο και τουτο ειπειν προς αυτον· «Και συ ουν επιστρεψας ποτε. των δε καταφρονειν. ο δε απιστησας κατακριθησεται». µαθητευσατε παντα τα εθνη. ου τα µεν τηρειν. ου πραγµατειας. Αλλα µεταµεληθεντα και πικρως κλαυσαντα ευθυς της συµπαθειας σε ηξιωσα και απαρρησιαστον οντα προς εµαυτον µετα και των λοιπων µαθητων εν τω ορει εκαλεσα και ουδε λογω σοι µονω υπερ τουτου ωνειδισα. «Ποιµανε τα προβατα µου». φησι. αλλα και οικιαν και γυναικα και τεκνα . ουδ᾿ εν τω περικλειειν φραγµοις και τοιχοις. βαπτιζοντες αυτους εις το ονοµα του Πατρος και του Υιου και του Αγιου Πνευµατος. αλλα δει και ηµας δια τους αγνοουντας µικρα τινα προς την υµετεραν αγαπην ειπειν. Ο ποιµην των αλογων προβατων ου γεωργιας. ουκ οικιας. πλειον τουτων. ουκ ευθηνουσων τραπεζων. Λοιπον ουν και συ επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου· ποιµανον τα προβατα µου.εξετασωµεν τι εστι το ρηθεν παρα του Κυριου τω κορυφαιω των αποστολων· «Ει φιλεις µε. στηριξον τους αδελφους σου». Οιδα δε οτι εκ των ειρηµενων σαφες τουτο γεγονε και πολλοι των συνετων ισως εγνωσαν ηδη του λογου την δυναµιν. φησι. φησιν. ποιµαινε τα προβατα µου». του αρνησασθαι µε τον των απαντων δεσποτην. Ποιµανεις δε ουκ εν τω εισαγειν και εξαγειν απο νοµων εις νοµας και ευτροφα και πιονα ταυτα τω σωµατι συντηρειν. αλλα παντα φυλαττειν οσα ενετειλαµην υµιν. ουδε αντεχεσθαι (340) τουτων ολως ανεχεται. ει τι δ᾿ αν και συµβη αυτοις αµαρτησαι. πληροφορησον µηδεποτε εις απογνωσιν καταστρεφεσθαι. ου δοξης. Τι ουν εστι το «στηριξον τους αδελφους σου». «Πορευθεντες γαρ. φησι. διδασκοντες αυτους τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν». Τι γαρ χειρον. υποδειγµατος. αλλ᾿ εν τω διδασκειν αυτα τηρειν παντα οσα ενετειλαµην υµιν. Ουδεν τοιγαρουν ετερον εστι το ποιµαινειν ει µη η δια (339) του λογου και της διδασκαλιας των ποιµαινοµενων επιµελεια· και τουτο αυτος εδειξεν ο Χριστος ουτως τω Πετρω ειπων· «Ποσακις ητησατο ο Σατανας σινιασαι σε ως τον σιτον. Εκ του εις σε. ινα µη εκλειπη η πιστις σου». Και επιφερει· «Ο πιστευσας και βαπτισθεις σωθησεται. Καγω εδεηθην περι σου. ου τιµης φροντιζει· ουδεν ετερον των βιωτικων µεριµνα πραγµατων.

αγρυπνων επ᾿ αυτη και µακρας αποδηµιας στελλοµενος. (341) ινα πλουτησετε πνευµατι· καταφρονησατε της κατω δοξης. αντικαθισταµενων απ᾿ εναντιας αλληλοις. ως αυτους ουτως καγω ηγαπησα. ∆υο τοινυν πραγµατων ηµιν προκειµενων. Υπερ αυτων γαρ εθηκα την ψυχην µου και απεθανον. και δυο των ενεργουντων επ᾿ αυτοις οντων. ινα εξ αυτων αει κεκορεσµενοι ωσι και εµπεπλησµενοι των εµων αγαθων. ∆ιδασκων αυτα την εις εµε πιστιν αθολωτον εχειν και ειλικρινη και αδιστακτον. Πτωχευσατε τοις χρηµασιν. αλλ᾿ υποφερων αιθριος τον καυσωνα της ηµερας και τον παγετον της νυκτος υποµενων διανυκτερευει. Αγαπατε τους εχθρους υµων· ευχεσθε υπερ των επηρεαζοντων υµας. Οποια δε τα εµα αγαθα και δια ποιων των πραξεων κτωνται. ουδε ο Πατηρ υµων ο ουρανιος αφησει υµιν τα παραπτωµατα υµων. του δε της απωλειας ηµων και του θανατου επιθυµουντος και . και δυο κοσµων. µη στρωµνην επιφεροµενος. Μηδεις υµων κακον αντι κακου αποδω τινι. και του µεν σωζειν σπουδαζοντος και προς ζωην και βασιλειαν αιωνιον ηµας προσκαλουµενου. ζωης φηµι και θανατου. θησαυρον ανεκλειπτον εν τοις ουρανοις. ινα της εν ουρανοις απολαυσητε. και της παραφυλακης και επιµελειας αυτων ουκ αφισταται. Σοι δε εξεστι και εν οικια και εν οδω και επι κλινης και στρωµνης και επι τραπεζης αυτης παρακειµενω ποιµαινειν τα προβατα µου· πως. µη κλινην εχων. του ενεστωτος και του µελλοντος.καταλιπων. ανεµοις και κρυµω και αερι προσπαλαιων αει. του ορωµενου και λυοµενου και του αορατου και αιωνιου και ακαταλυτου. Αφετε και αφεθησεται. Πωλησατε τα υπαρχοντα υµων και δοτε ελεηµοσυνην· ποιησατε υµιν βαλαντια µη παλαιουµενα. υποθησεις αυτοις λεγων ταυτα. Θεου λεγω και του αντικειµενου αυτω διαβολου. αγαπαν µε εξ ολης αυτων της ψυχης. Καλως ποιειτε τοις µισουσιν υµας. Εαν γαρ µη αφητε τοις ανθρωποις τα παραπτωµατα αυτων. ολην εν τη εαυτου ποιµνη την σπουδην επιδεικνυται. εξ ολης της διανοιας. Προθες αυτοις αντι νοµης αλογου την των εµων εντολων ζωοποιον τροφην· διδαξον αυτους δια της εργασιας τουτων και εκπληρωσεως την εξ αυτων µεταληψιν γινεσθαι· νουθετησον και παρακαλεσον αυτους ουτως καθ᾿ ωραν εµπιπλασθαι.

ως κτιστης και δηµιουργος ων των απαντων. Και οτι µεν αρχων του κοσµου και του αιωνιου σκοτους ο διαβολος εστιν.απαγε της βλασφηµιας. αλλ᾿ ως τους εν αυτω προσηλωµενους δια της επιθυµιας των εν αυτω χρηµατων και πραγµατων καταδουλουµενος και κατεξουσιαζων αυτων. Μηδεις τοιγαρουν. Φοβερον εστι γενεσθαι ηµας . Ο δε Θεος και δεσποτης ηµων. φως ων ανεσπερον και απροσιτον. µετα του αντικειµενου ευρισκονται ταττοµενοι. Οι ουν αυτω πειθοµενοι και τας εντολας αυτου απαρατρωτους φυλασσοντες και των προσκαιρων εν απολαυσει συµµετρω γινοµενοι και ευχαριστως µετ᾿ εγκρατειας τουτων µεταλαµβανοντες. Οσοι δε τα εναντια των τουτου εντολων διαπραξονται. δουλευοντες αυτω και τη αµαρτια. ινα µη υπο του αρχοντος του σκοτους κατακυριευθωµεν και γενωµεθα υπο τας παγιδας αυτου. παρακαλω. µη. ως τω βασιλει και Θεω των απαντων υποταγεντες και τα προσταγµατα τετηρηκοτες αυτου. ος ουδε κατα χοιρων εχει την αξουσιαν -. φευγειν ηµας δει τον πονηρον εχθρον και πολεµιον και προς το σωζοντα καταφευγειν ∆εσποτην και την παρ᾿ εκεινου επικαλεισθαι βοηθειαν. Κυριος παντων και των ενεστωτων και µελλοντων. Αρχων δε του σκοτους λεγεται. τω αρχοντι του σκοτους και κοσµοκρατορι προστεθη· µηδεις µετ᾿ αυτου ταχθη· µηδεις κατα του Σωτηρος ηµων και Θεου τω διαβολω συν τοις αγγελοις αυτου στρατευθη· µηδεις κατα της εαυτου ψυχης γενηται. τεκνα και πατερες και αδελφοι. µηδε οπως το αιωνιον κληρονοµηση πυρ αγωνισηται· µη. ως αρχηθεν µεν αυτος εκπεσων του φωτος δια της επαρσεως και κληρονοµος αιωνιως του σκοτους εσοµενος. Αρχων δε ουχ ως εξουσιαστης η δεσποτης του κοσµου λεγεται . καθως αυτος φησιν ο Σωτηρ· «Ο µη ων µετ᾿ εµου κατ᾿ εµου εστι και ο µη συναγων µετ᾿ εµου σκορπιζει». ακουσον αυτου του Χριστου λεγοντος· «Ιδου ο αρχων του κοσµου ερχεται και εν εµοι ευρησει ουδεν». απ᾿ αυτων ηδη τουτων των ορωµενων προς τα αφθαρτα και ειωνια αναγονται. Θεου γινοµενοι πολεµιοι αντικρυς. φυσικως και εξουσιαστικως (342) αρχει παντων των επουρανιων και επιγειων και καταχθονιων. αγαπητοι.ωρυοµενου καθ᾿ εκαστην και τινα καταπιη δια της των προσκαιρων τουτων απολαυσεως ζητουντος και της αιωνιου κολασεως υπευθυνον απεργασεται.

απελθης δε µηνιν κατ᾿ αυτου εχων εν τη καρδια σου και µη εξ ολης αφης αυτω της ψυχης και (343) απο καρδιας σου ευξη υπερ αυτου. και µη πραως φερης την ατιµιαν. αλλα µαλλον αντιτυψης αυτον. ιδου εστρατευσω µεν κατα του Χριστου. ου µονον δε. Εαν δικαιως η αδικως υβριση σε τις η λοιδορηση η ενδιαβαλη. ειτα µη στρεψης αυτω και την αλλην. λυπουµενος. δανεισαµενος τυχον η αρπασας αυτο. η λυπηθεις και δηχθεις την καρδιαν µη υπενεγκης και χαλινωσης σου της ψυχης τας κινησεις. και δικαστηριω παριστασαι. η παλιν τουτων µεν ουδεν εις αυτον απεργαση. τω αιροντι τα σα µη απαιτειν και τω θελοντι σοι κριθηναι και τον χιτωνα λαβειν αφιεναι τουτω και το ιµατιον.πολεµιους Θεου και µονον ακουοµενον. πως ουχι φανερως και σεαυτου πολεµιος εις. ανιωµενος. απωλεσας δε και την εαυτου ψυχην. επισφραγισας και επικυρωσας τας προσγεγενηµενας σου αµαρτιας και ανεξαλειπτους ταυτας απεργασαµενος. ειτα δουναι σοι αυτο µη βουληται. ο των αλλων απαντων χειρον εστι. αλλα συρεις εις δικαστηρια τον αφελοµενον τουτο και συνηγορους µισθουσαι. ετυψας δε ου τον αδελφον µονον. αλλα και την ιδιαν τιθεναι ψυχην εις θανατον υπερ της του Θεου εντολης. Ο γαρ κελευοµενος τους εν φυλακη επισκεπτεσθαι και το κατα δυναµιν τουτοις διακονειν. αλλα και δι᾿ αυτου τον ειποντα µη τυψαι.συ δε µη υπενεγκης ευχαριστως και αµνησικακως. Εαν δε τις χρυσιον αφεληται απο σου η ετερον τι λαθραιως η φανερως. αλλ᾿ η ανθυβρισης τον σε υβρισαντα η λοιδορησης η ετερον τι εις αυτον εναντιον διαπραξης. κακοπραγων η και απορων. και προς τουτοις φυλακαις παραδιδως αυτον και παντα ποιεις και πραττεις. οταν υπερ χρηµατων . αγων και συρων τον αδελφον. Εαν τις σε παλιν ραπιση εις την δεξιαν σιαγονα. γεγονας µεν στρατιωτης και υπουργος του αντικειµενου Σαταν. βοηθειαν την εξ ανθρωπων ζητων. ωστε τα χρεωστουµενα σοι λαβειν . Πως δε εστι στρατευσασθαι κατα του Χριστου και υπερ της εαυτου απωλειας τινα αγωνισασθαι ενθεν ερω. απ᾿ εναντιας ποιων των προσταγµατων αυτου και πολεµιος εγενου αυτου. ορκοις και επιορκιαις χρωµενος και παρασκευαζων οµνυναι και επιορκειν τουτον και ψευδεσθαι. προσθειναι δε και την ετεραν µαλλον αυτω.

Μη δη ουν. και το ου. το κριµα του Θεου δεδοικοτες και την φρικτην εκεινην αποφασιν ην δια του προφητου Ιωηλ ο Θεος κατα των αναξιων ποιµαινοντων τα προβατα αυτου απεφηνατο· «Ταδε λεγει. εσθ᾿ οτε και αιτιος ορκων και επιορκιων γινεσθαι. λεγω υµιν οτι παν ρηµα αργον ο εαν λαλησωσιν οι ανθρωποι. λογον δωσουσι υπερ αυτου εν ηµερα κρισεως». και ποτε µεν προσερχεσθαι δικασταις. (345) Το ησθενηκος ουκ ενισχυσατε και το αρρωστον ουκ ιασασθε και το συντετριµµενον ου κατεδησατε και το κακως εχον ουκ εσωµατοποιησατε και το πλανωµενον ουκ επεστρεψατε και το απολωλος ουκ επεζητησατε και το ισχυρον κατειργασασθε µοχθω και εν κρατει επαιδευσατε αυτα και εν παιγνιω και διεσπαρη τα προβατα µου δια το µη ειναι ποιµενας». ναι. (344) ανιωµενος και φυλακαις καθυποβαλλων τον αδελφον σου. καν αυτος αληθευη. Αδωναΐ Κυριος· Ω ποιµενες Ισραηλ. µη βοσκουσιν οι ποιµενες εαυτους. παραβαινων την προσταξιν του Θεου. Αναγκη γαρ. Και µετ᾿ ολιγα· «Ταδε λεγει Αδωναΐ Κυριος· Ιδου εγω επι τους . αλλ᾿ εστω υµων το ναι. η πως αυτα τω ειποντι Θεω αρεστα· «Εγω δε λεγω υµιν µη οµοσαι ολως. πως αρα δυναται αγρους µεριµναν επι το αυτο και φροντιδα κτηµατων ποιεισθαι. ου· το γαρ πλειον τουτου εκ του πονηρου εστι». Ο ουν θελων ποιµαινειν το του Χριστου ποιµνιον και τα τουτου προβατα βοσκειν δια της διδασκαλιας των ειρηµενων. ποτε δε αντιλογιαις και ψευδει ανθιστασθαι. Ιδου το γαλα κατεσθιετε και τα ερια περιβαλλεσθε και το παχυ εσφαζετε και τα προβατα µου ουκ εβοσκετε. διεκδικειν τε ταυτα και αποσοβειν τους αδικειν βουλοµενους και επηρεαζειν αυτα. τους αντιδικους ψευδεσθαι και οµνυειν και επιορκειν φανερως.απολλυµενων δικαζη. Θεον παροργιζων και αυτω πολεµων και σεαυτον αποστερων της αιωνιου ζωης. ουχι προδηλως µαινη. ταις αρχαις και ταις των αλλων επιτρεχετε προστασιαις δια δοξαν ανθρωπινην και τρυφην και απολαυσιν σωµατος. και παλιν· «Αµην. φησιν. Ει δε ταυτα ουτω συµβαινουσι γινεσθαι. πως εσται φορητα τη φιλοθεω ψυχη. αµην. λυπουµενος. ει γε πειθεσθαι τη αληθεια Χριστω και τοις λογοις τουτοις πειθοµεν υµας ανθρωπους οντας. Ουχι τα προβατα βοσκουσιν οι ποιµενες. ως αν ευτροφα τη δικαιοσυνη και πολυτοκα ταυτα ποιηση.

. και καθυποταξαι την σαρκα τω πνευµατι. παντα υποµενωµεν. ου µονον δε. µη λογιζοµενοι το κακον εν µηδενι µηδαµως. και ουτως. Και οποταν εις τον της ταπεινοφροσυνης βυθον εισελθωµεν και τοις ναµασι ταυτης των δακρυων τους σπιλους της αµαρτιας απολουσωµεθα. Φοβερα ταυτα και φρικης απασης. εν πολλη τε διψη της του Θεου δικαιοσυνης κορεσθωµεν των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου δια της του Πνευµατος παρακλησεως. ω αδελφοι. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου. δια παντων και εν πασι τοις ειρηµενοις. ειτα. κτησωµεθα δε πραον και γαληνον το πνευµα εκ συντετριµµενου φρονηµατος. σπλαγχνα οικτιρµου και συµπαθειας εντευθεν αναλαβοντες. αυτη µεν δια την αυτης αµαρτιαν εληφθη. ∆ια δη τουτο σπουδασωµεν ποιµαναι µαλλον προτερον καλως εαυτους ως Χριστου ποιµνιον. και ειρηνευσωµεν πρωτον ηµας αυτους και συµφωνον οργανον δια σωµατος και ψυχης αποτελεσωµεν εαυτους εν ενι Πνευµατι τω Θεω. ως βασιλειον ιεραυτεµα. αλλ᾿ οταν και εν πολλοις πειρασµοις. κτησωµεθα καθαραν την καρδιαν εν απαθεια τελεια και οψοµεθα το φως του Θεου. ινα µη το κρειττον εν ηµιν υπο του χειρονος εκνικαται. οταν την κατα Χριστον αυξησωµεν ηλικιαν και αναδραµωµεν εις ανδρα τελειον. αλλα παντα στεγωµεν. αυτο το Πνευµα δηλονοτι το Αγιον ενεργουν και λαλουν εν ηµιν τα κεκρυµµενα µυστηρια της του Θεου βασιλειας. Και παλιν· «Και ο σκοπος εαν ιδη την ροµφαιαν ερχοµενην και µη σαλπιση τη σαλπιγγι και επελθουσα η ροµφαια λαβη εξ αυτων ψυχην. ως τα διεστωτα εν ηµιν εις εν επισυναψαντες (346) φρονηµα δια της βαθειας ειρηνης.ποιµενας και εκζητησω τα προβατα µου εκ των χειρων αυτων και καταπαυσω αυτους του µη ποιµαινειν τα προβατα µου». το δε αιµα αυτης εκ της χειρος του σκοπου εκζητησω». το δοκιµιον ηµων ασαλευτον τηρουντες απο της αποβαθρας των αρετων. τοτε και επι τη των αλλων ωφελεια ως δουλους εσχατους εαυτους επιδωσωµεν. ει γε και καλουµεθα ανωθεν. εν γνωσει τελεια Θεου και εν σοφια των υπο του παναγιου Πνευµατος χορηγουµενων λογων και µυστηριων. εν πολλαις θλιψεσι και συµφοραις υποµεινωµεν τον Χριστον και ανεχωµεθα διωκοµενοι και βλασφηµουµενοι παρακαλωµεν και καταρωµενοι ευλογωµεν.

εστω παντων δουλος και παντων διακονος». ως η των θειων Γραφων ερευνα. νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων· αµην. και τουτο καλως καταµαθωµεν. και ολην απο των γηΐνων και της των ορωµενων ταπεινωσεως αρασα. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». Εως δε εις τουτο δια πολλων αγωνων ου φθασωµεν. υποτασσοµενοι τοις κατα Θεον πατρασιν ηµων και αυτω τω συνεχοντι παντα Θεω. ΛΟΓΟΣ ΙΒ΄ (347) Εις το ρητον το λεγον του Αποστολου· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. καθ᾿ εκαστην µετανοουν τες και τοις κατα Θεον δακρυσι καθαιροµενοι. Ο παραινει λεγων ο Παυλος· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. σχολασωµεν. Και πως εξαγοραζεται τις φρονιµως τον καιρον της παρουσης ζωης. τα παντα υποταγεντα αυτω τω Θεω και Πατρι. ηνικα την βασιλειαν παραδωσει. σπουδης οτι µαλιστα και επιµελειας . Αλλα γαρ ιδωµεν τι καθ᾿ εκαστην ηµιν ο θειος Αποστολος οµιλει και των αυτου θεοπνευστων ρηµατων τινα συνετως εξετασωµεν. παρακαλω. Ουδεν ουτως ετερον των αλλων απαντων ωφελιµωτερον ψυχη.κατα την του Κυριου φωνην· «Ο θελων ειναι πρωτος εν υµιν. αγγελοειδη ταυτην και αγγελοις αυτοις οµοδιαιτον απεργαζεται. ως αν δυνηθωµεν γνωναι Θεον και οτι αψευδης εστι τα επηγγελµενα παρ᾿ αυτου διδοναι τοις αγαπωσιν αυτον και ποιουσιν αυτου τα θεια προσταγµατα· ος και και αποδωσει εκαστω τον µισθον κατα τα εργα αυτου. ω πρεπει πασα δοξα. νυκτος και ηµερας εν τω νοµω του Θεου µελεταν αιρουµενη. τιµη και προσκυνησις. οτι αι ηµεραι πονηραι εισι». Τι ουν εστι το παρ᾿ ηµων ερευνωµενον. Αλλ᾿ απο των βιωτικων πραγµατων σκοπησαντες. ινα και τον εν αυτοις αποκειµενον πλουτον πλουτησωµεν και την του Πνευµατος χαριν εκειθεν τρυφησωµεν εις ακενωτον ευφροσυνην ψυχης και απολαυσιν. Ωσπερ γαρ πας εµπορος και χειροτεχνης και γεωργος. ηδονης απασης πληρουσθαι ποιει την νοεραν αυτης αισθησιν. αλλα µην και πας τις αλλος ο την τυχουσαν µετερχοµενος τεχνην. Εν αυταις γαρ εγκεκρυµµενη ουσα η διανοια της του Πνευµατος χαριτος.

Ει δε και χρυσιον επιφεροµενος την πανηγυριν καταλαβη. ουτω και επι των πνευµατικων αγωνων και εργων και πραξεων συµβαινει γινεσθαι. ου µονον δε. Αλλα γαρ ως εν υποδειγµατι πρωτον περι ενος τουτων των εµπορευοµενων ειπωµεν λεπτοµερεστερον προς την αγαπην υµων. εαν ληθη η πανηγυρις και καταλειφθη απραγµατευτος. αλλα και εαν µεθη και ασελγειαις καταδαπανηση το χρυσιον αυτου. εαν µικρον χρονον η βραχειαν ωραν αµεληση. εκεινος δε απωλεσεν αυτον. ανευ χρυσιου εις την πανηγυριν απελθων. Ο δε και εν τη πανηγυρει µετα χρυσιου παραγινοµενος και µηδεν εξ ων ειποµεν εναντιον διαπραττοµενος. εκεινος δε µηδεν ολως επιφεροµενος περιτρεχει ζητων ευρειν ποθεν και δανεισασθαι. τους δ᾿ οπισθεν αυτου ερχοµενους και σπουδη πολλη φθαζοντας αυτον. η προς της οικιας αυτου καθεζοµενος ορα διερχοµενους αυτους και προς την πανηγυριν µετα σπουδης απερχοµενους. ουχι και αυθις απωλεσε τον καιρον. εις ανωφελη και µαταια τουτον εξαναλωσας. δι᾿ ου κερδησαι επ᾿ αυτω ελπιζει. εις δε τουτων τους µεν βλεπειν προαγοντας αυτου. Ει δε και την πανηγυριν συν αυτοις καταλαβη και παντες µεν εκεινοι χρυσιον επιφεροµενοι. ευθυς προς πραγµατειαν χωρησουσι και αλλος µεν αλλο τι εξωνησεται. Εαν οι εµποροι παντες προς την πανηγυριν τρεχουσιν εµπορευσασθαι τι και κερδησαι απο της πραγµατειας αυτων. αλλα και µεθη και τρυφη προσασχολουµενος και φιλτρω πορνης γυναικος ελεεινως κατεχοµενος.χρηζει πολλης εις το εργον (348) αυτου. εαν αφεις εν σπουδη πραγµατευσασθαι αρξηται τας σκηνας των καπηλων και των µαγειρων και των τα λοιπα βρωµατα απεµπολουντων περιϊεναι και ποτε µεν εκ τουτων ποτε δε (349) εξ ετερων λιχνευοµενος εσθιη και πινη. αυτος ραστωνη και ραθυµια κρατουµενος. αλλα µετα των . ως. ειτ᾿ ουν απεµπολησας αυτον. και ου τουτο µονον. εµπορευσαµενοι και µετα κερδους µεγαλου υποστρεψαντες. ηµεραν εξ ηµερας αναβαλλοµενος. ουχι ουτοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον της ζωης αυτων. η και µετα το ευρειν χρυσιον. ουχι και ουτος τον καιρον απωλεσε και τα προσοντα αυτω αφρονως κατεδαπανησεν. µεγαλην υφισταται την ζηµιαν. ου προαιρειται δραµειν εις την εµποριαν.

φοβηθεις εκει φοβον ου ουκ ην φοβος. καν υποσχοµενους φυλαττειν αυτον ακουη απο των προσδοκωµενων αυτω κακων. πως εκαστος αυτων πραγµατευεται. εαν µονον απασαν την πανηγυριν περιερχηται. Οταν γαρ αλλοι εν ταις εντολαις πορευωνται του Θεου και τας αρετας πασας µετα σπουδης και θερµης εργαζωνται. εκεινοι µεν εξηγορασαντο τον καιρον και τα µεγιστα ωφεληθησαν. ποτε δε και τους µη γνωριζοµενους αυτω. Ει δε και αλλοι µεν αυθις τη προσδοκια του κερδους και ληστων εφοδου και κοπου οδοιποριας και µακρας οδου καταφρονουσιν. ο δε. Πας ουν ο σωφρονως και δικαιως µετα φρονηµατος υγιους πολιτευοµενος εν τω βιω και φερων εν αδρια και υποµονη ψυχης τα επιπονα . ηµεις δε και εαυτους και τον καιρον απωλεσαµεν. οτι αι ηµεραι πονηραι εισιν». ο δε τουτον αφρονως εζηµιωθη. µηδεν εκ του ευρηθηναι εις την πανηγυριν ωφεληθεις.συνεµπορων αυτου εισελθων εν αυτη. ου προαιρειται ακολουθησαι αυτοις και απελθειν πραγµατευσασθαι µετ᾿ αυτων εν τη πανηγυρει. καν υπο παντων παρακαληται συνοδοιπορησαι αυτοις. Τι ουν φησιν· «Εξαγοραζοµενοι τον καιρον. καλως πραγµατευσαµενοι και κερδησαντες. Ουτω τοιγαρουν εστι και επι παση πραξει και εργασια πνευµατικη. τα τω καιρω πρεποντα εργασαµενοι και κερδος εκειθεν εαυτοις περιποιησαµενοι. ουχι οι µεν καιρον εξηγορασαντο. αυτος δε µηδεν πραγµατευσηται και ουτως ακαιρως περιερχοµενου αυτου διαλυθειη παλιν η πανηγυρις. φοβω τουτων βαλλοµενος. ουχι οι εµπορευσαµενοι µεν τον καιρον εξηγορασαντο εν σπουδη. Καιρος πραγµατειας ανθρωπου παντος ο χρονος ουτος εστι της παρουσης ζωης· ταυτης δε της ζωης προδηλως πονηραι εισιν αι ηµεραι τοις µη καλως χρωµενοις αυταις. ει και συνην αυτοις. (350) ηµεις δε εν αµελεια και αργια διαγωµεν. παντων αυτοµολησαντων εις τα οικεια. Αλλα γαρ ετι το νοηµα εξετασωµεν. ο δε περιεργαζοµενος τα αλλοτρια και µη πραγµατευσαµενος. εζηµιωθη τον καιρον. κατασκοπων και καταµανθανων ποτε µεν τους γνωριµους. οικειους τε και αλλοτριους. Πως ουν εξαγοραζεται τις τον καιρον και τις εστιν ουτος και τινες αι πονηραι ηµεραι δι᾿ ας οφειλοµεν εξαγοραζεσθαι τον καιρον.

οποταν θλιψεις επενεχθωσι και ονειδη και ατιµιαι και σκωµµατα. µετα χαρας αυτο και εν σπουδη αποδιδωσι. ειτε εξ ορατων. εξαγοραζεται τον καιρον φρονιµως και καταπραγµατευεται των πονηρων ηµερων της παρουσης ζωης. ον ετεροι εν πολλοις ετεσι νηστευοντες. ∆υο τινων εις παραβασιν εντολης Θεου τυραννικως προσκαλουµενων υπο τινος. (351) ο δε γε ετερος παρρησιασεται και πολλας υπερ της εντολης του Θεου βασανους υπενεγκη. αρπαζει ταυτα και αιρει επ᾿ ωµων αυτου και χαιρων πορευεται. χαµευνουντες και πολλα οικαδε κοπιωντες. η και θανατον αυτον υποστη. Ει δοκει δε. ολιγω τιµηµατι πιπρασκοµενα. Ο δε µη ειδως ουτως πραγµατευσασθαι απολλει τον καιρον της σωτηριας αυτου. τα αιωνια αγαθα και την αληκτον ευφροσυνην αξαγοραζονται και δια του σωµατικου θανατου την µετα του αθανατου και αιωνιου Θεου αιωνιον και αθανατον διαγωγην τε και κατοικιαν. ως δι᾿ οβολου ενος. ειτε εξ αορατων εχθρων. τα τιµια εκεινα λαβειν εφιεµενος. αγρυπνουντες. Ο ειδως καλως τον παροντα πραγµατευσασθαι καιρον. Και καθαπερ εµπορος. η ο πολλα παθων και υπενεγκων η και ισως αποθανων. ως γνωριζων τα χρηµατα και το εξ αυτων κερδος σαφως προειδως. του θανατου λεγω. Ευδηλον οτι παντως ο τας θλιψεις υποµεινας και τον θανατον µη παραιτησαµενος ουτος εστιν ο τον καιρον εξαγορασαµενος. τα αιωνια µελλων κτησασθαι . πολλα τινα και πολυτιµα ευρων πραγµατα. Και ινα τουτο σαφεστερον γενηται. Τοιγαρουν οι ορθως φρονουντες δια θλιψεων και πειρασµων των ενταυθα. ευρειν η λαβειν η κερδησαι ου δυνανται. ο ετερος δε συν τω καιρω και την σωτηριαν της εαυτου ψυχης εζηµιωθη. και αλλως εν υποδειγµατι τον λογον γυµνασωµεν. ποιος τουτων εξηγορασατο τον καιρον.και λυπηρα των επερχοµενων αυτω πειρασµων τε και θλιψεων. οβολω τυχον ενι η νοµισµατι. Ο κρυβεις και τας θλιψεις διεκφυγων. εκ των επισυµβαινοντων καθ᾿ εκαστην τω βιω τον λογον ποιησοµαι. ουτω και ο υπερ εντολης Θεου αγωνιζοµενος εν ευφροσυνη και σπουδη θανειν αιρεται. υποµονην µονην αντι χρυσιου καταβαλλοµενος και ουτως εξαγοραζεται τον καιρον εν µια ροπη. ει ο µεν αυτων δειλια και φοβω των µελλοντων επενεχθηναι αυτω κολασεων και τιµωριων φυγη χρησοιτο και απελθων κρυβηθη.

προδιδουσι τα αιωνια και ατιµητα και εξαγοραζονται αφρονως τα προσκαιρα και φθαρτα και µηδενος αξια. την παρ᾿ αυτου αγανακτησιν και ατιµιαν η αποστροφην και χρηµατων ζηµιαν υπενεγκειν µη δυναµενοι. οι φιλοδοξοι. Ουχ ουτως δε οι φιλοκοσµοι. ο αρεσαι Θεω ου δυναται. την τους αµαρτωλους αποπεµπουσαν εις το πυρ το εξωτερον το ητοιµασµενον τω διαβολω και τοις αγγελοις αυτου. οι φιληδονοι και οι φιλοπλουτοι· αλλ᾿ επαν προς παραβασιν εντολης Θεου προσκληθωσιν υπο τινος των εν υπεροχη κοσµικη τυγχανοντων. µυρια καθ᾿ εκαστην επεγειρουσαι τα κυµατα της κυµαινοµενης καθ᾿ ηµων αλµυρας αµαρτιας. ινα εν αγωγιµοις των χαρισµατων του Πνευµατος εις λιµενας Θεου καταντησωµεν και φυγωµεν τας πονηρας εκεινας ηµερας και την ακοην εκεινην την πονηραν. αυτην δηλαδη την ζωην την αιωνιον· οι και την ανεσιν εξωνησασθαι εν ολιγαις ηµεραις προτιµωνται και εις αιωνας απειρους κολαζεσθαι πραγµατευονται της παρουσης ζωης αυτων τον καιρον. παρακαλω. εις µονην την κτησιν και το κερδος της αρετης. οι φιλοσαρκοι.αγαθα. εξαγορασωµεθα. αλλ᾿ ουδε της απολαυσεως των προσκαιρων αρπασαι ηµας και προς τα διαµενοντα και αιωνια εµβιβασαι ηµων την διανοιαν· ο ζησαι κατα Θεον ουκ εα τον κρατουµενον υπ᾿ αυτου. εως ετι η πανηγυρις της ζωης ηµων ισταται. τον παροντα καιρον. και φευξοµεθα το φρονηµα της σαρκος. αλλα κατασπα την ψυχην αει µαλλον εις τας . ουχ ουτως οι φιλοζωοι. και απολλυουσι την εαυτων σωτηριαν. Εξαγορασωµεθα την φρονησιν ηµων της ψυχης δια της των ορωµενων καταφρονησεως και της των κρειττονων µελετης και εργασιας. (352) επειδη αι ηµεραι αυτης λιαν εισι πονηραι. ποτε δε δια των επιτιθεµενων ηµιν ορατων και αορατων εχθρων εις αθυµιαν και επιθυµιαν και θυµον αγριον εµβαλλουσαι και διεγειρουσαι τας καρδιας ηµων και δια των τοιουτων µακραν ολους ηµας ποιουσαι της βασιλειας των ουρανων. Οπερ ινα µη παθωµεν και ηµεις. Εξαγορασωµεθα ουν τον καιρον ηµων της ζωης. ποτε µεν δια της ευπαθειας του σωµατος και των ατακτων αυτου κινηµατων ζαλης και τρικυµιας πληρουσαι ηµων τας ψυχας. διδουντες τας προθεσεις ηµων και ολους εαυτους εις µονην την εργασιαν των εντολων του Θεου.

(353) µη διδουντες τω πονηρω εισοδον η παρρησιαν εις ολεθρον εαυτων και απωλειαν. κοινωνους των απορρητων αγαθων της βασιλειας αυτου εργαζοµενος. εν δακρυσι τε και αναγνωσεσιν αυτην διατρεφοντες και καθαιροντες εις υποδοχην του θειου φωτος. δια πασης ευσεβειας και διακρισεως διακρινοντες του δικαιου το αδικον και προτιµουµενοι την αρετην της κακιας. εν ευχαις. (354) την του συνειδοτος κατακρισιν. αυτου του ηλιου της δικαιοσυνης Θεου. Εξαγορασωµεθα την σωφροσυνην του σωµατος ηµων δια πασης εγκρατειας και ταπεινωσεως. το ολον ηµων της δυναµεως εν µελετη θεια των εννοιων. αλλ᾿ απονεµοντες την τιµην εκαστω αξιως. τη δε ψυχη. ινα τον στεφανον της νικης αραµενοι εις αιωνας συµβασιλευσωµεν τω Χριστω. εν πενθει. αυτην την αποστροφην του Θεου. Εαν γαρ ταυτην κτησωµεθα. την της καρδιας ακαθαρσιαν. εν χαµευνιαις. και µεγαλα εν τη πνευµατικη ταυτη πραγµατεια κερδανουµεν. κτησασθε τας ψυχας υµων». Εξαγορασωµεθα την αδριαν των ιδιων ψυχων εν υποµονη πολλη και καρτερια των πειρασµων κατα την του Κυριου φωνην· «Εν τη υποµονη υµων. ανδρειω δηλονοτι φρονηµατι κατα της αµαρτιας ισταµενοι και τον πολεµιον βαλλοντες τοις οπλοις του Πνευµατος. φευξοµεθα τας πονηρας ηµερας της αλογου επιθυµιας και του θυµου και αυτης της σαρκος της οντως πολεµιας του Πνευµατος· φευξοµεθα τον µολυσµον τον εκ των τοιουτων γινοµενον τη ψυχη. και τω µεν σωµατι παρεχοντες αυταρκως διατροφας και σκεπασµατα. εν αγρυπνιαις.κτηνωδεις ορµας της σαρκος και ολον κτηνωδη τον ανθρωπον απεργαζεται. εν σακκω και µετανοια και αεναοις δεησεσι. κακοπαθουντες ως καλοι στρατιωται Χριστου εν νηστειαις. φησι. τον καιρον φρονιµως πραγµατευσαµενοι της παρουσης ζωης και την οδον του βιου διελθοντες εν δικαιοσυνη και σωφροσυνη. την των ανθρωπων καταγνωσιν. εν ευχαις. δι᾿ ης Θεω οικειουµεθα. το βαρος δηλαδη και . επειδη ο νοµιµως αθλων και αγωνιζοµενος εν τω σταδιω της ευσεβειας παντα εγκρατευεται κατα τον θειον Αποστολον. Εξαγορασωµεθα την δικαιοσυνην ηµων. ος και δικαιωσει δια της δωρεας του Αγιου Πνευµατος αυτου και δικαιους ηµας αποδειξη τη συναφεια αυτου.

ω η δοξα συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων· αµην. αφ᾿ ου πληρουται πασης ευφροσυνης και ηδονης η ψυχη και. τα φρονηµατα. τας προθεσεις και τας δυναµεις εν τη πραγµατεια του καιρου της παρουσης ζωης. προς ουρανους και Θεον κουφω τω πτερω της διανοιας ανερχεται. Και πως τον χοϊκον αποτιθεµεθα ανθρωπον και τον Χριστον ενδυοµεθα. ευφραινοµενος οµου και στηριζοµενος την καρδιαν τω αρτω του λογου τω ζωτικω και τω οινω τω ευφραινοντι της σοφιας και γνωσεως του Θεου. ετεραν αυθις προτιθησιν ηµιν εις εστιασιν τραπεζαν των θεοπνευστων ρηµατων αυτου. Ου γενοιτο παντας ηµας επιτυχειν. παραχωρουντες τοις βουλοµενοις τα προσκαιρα και µονων των αφθαρτων και αιωνιων αντιποιουµενοι. συγγενεις αυτου και αδελφοι χρηµατισαντες. η τας πονηρας εκεινας βασανους και την φρικτην ηµεραν και καταδικην της κρισεως. παντα δεδωκοτες ηµων τα θεληµατα. τα κατω λιπουσα του βιου. Ιδωµεν ουν τις η τραπεζα αυτη του Αποστολου και τι τα ταυτης εδεσµατα. πληρη µεν εδεσµατων πνευµατικων και αφ᾿ ων ο εσω ηµων οιδε τρεφεσθαι ανθρωπος. Ουτω γαρ τον παροντα καιρον πραγµατευοµενοι. αυτον επιφεροµενοι τον πολυτιµον µαργαριτην του Πνευµατος. ον ευροµεν και εξωνησαµεθα. χαριτι και φιλανθρωπια του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. καλως πραγµατευσαµενους τον παροντα βιον της ενταυθα ζωης.τον καυσωνα της ηµερας ανδρειας βαστασαντες. Καλως ηµας εστιασας ο µακαριος Παυλος εν τη προτερα των θειων λογων αυτου τραπεζη και κατευφρανας ηµων τας καρδιας. Αλλ᾿ . πληρη δε και χαριτος θειας του Πνευµατος. ο δευτερον ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου». ΛΟΓΟΣ ΙΓ΄ (355) Εις το ρητον του Αποστολου· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. καταντησοµεν εις ευδιον λιµενα της του Θεου βασιλειας εν αγωγιµοις πλουσιως του Πνευµατος και ου φοβηθησοµεθα η την πονηραν εκεινην ακοην την τους αµαρτωλους ελαυνουσαν εις το πυρ το εξωτερον.

ως λογιων Θεου µελλοντες ακουειν. αισθητως αναβλεψας. τοιουτοι και οι χοϊκοι· και οιος ο επουρανιος. προσεχωµεν τοις λεγοµενοις µετα ακριβειας απασης. εµπαθως τε την γυµνωσιν του σωµατος αυτου θεασαµενος και ιδων. Αλλα την ακοην υποθες ετοιµην. ου προσεταξεν αυτω ο Θεος µη φαγειν. πολλης δεοµενον της ερευνης και προσοχης. και ειση το εγκεκρυµµενον εν αυτω βαθος των µυστηριων Θεου. αθανατος διαµενη και αϊδιως τοις αγγελοις συναµιλλαται και συν αυτοις αεναως τον Θεον ανυµνη και δεχηται τας εκειθεν ελλαµψεις και Θεον ορα νοερως και των εκεινου επακουη θειων φωνων. τοιουτοι και οι επουρανιοι». καθως γεγραπται· «Και επλασεν ο Θεος τον ανθρωπον χουν λαβων απο της γης». την καταστολην της θειας δοξης αποδυθεις. λαβων εντολην εργαζεσθαι και φυλασσειν. (356) Φησι δε· «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. εξ ουρανου».» «Ο πρωτος ανθρωπος εκ γης χοϊκος. Τινα τροπον. Ινα. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος. ετεθη εν τω παραδεισω. Πλασθεις ουν χοϊκος απο της γης και πνευµα λαβων ζωης. ο ψυχην νοεραν και εικονα Θεου οιδεν ο Λογος καλειν. (357) λαλουντι κατα του πεποιηκοτος ∆εσποτου. και εµφραγη τα ωτα και αυτης της µετα των αγγελων εκπεση διαγωγης και του παραδεισου εκδιωχθη. Ο και παραβαντι συνεβη και εξεπεσε της αθανατου και αϊδιου ζωης. αγαπητε· βαθος γαρ πολυ νοηµατων εγκειται εις την του παροντος λογου διανοιαν. Μη απλως παραδραµης τον λογον και ως ευεπιβολον τουτον υπολαβης. του ξυλου εγευσατο και. κωφευσας του . εως αν ταυτην φυλασσοι και εν ταυτη εργαζοιτο. θανατω παραδοθη και τους οφθαλµους της ψυχης πηρωθη. Πρωτον και χοϊκον ανθρωπον τον Αδαµ φησι. απαντων εστερηθη δικαιως των αγαθων. ο δευτερος ανθρωπος ο Κυριος εξ ουρανου.επαρωµεν τας διανοιας ηµων απο των γηΐνων και φθειροµενων και. η δ᾿ αν ωρα την δοθεισαν αυτω εντολην παραβη και φαγη απο του ξυλου. Οιος ο χοϊκος. των δολιων αυτου ρηµατων ακουτισθεις. Απαξ γαρ την εντολην του Θεου ο Αδαµ παραβας και τω απατεωνι διαβολω το ους εαυτου παρασχων ψιθυρισαι και πεισθεις αυτω. ινα και αξιως συνεστιαθηναι αξιωθωµεν τω λεγοντι Πνευµατι δια του Αποστολου τα κεκρυµµενα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων.

αλλα γαρ µητε την δοξαν εκεινην την αρρητον καθοραν. εις οιαν πτωχειαν εκ πλουτου πολυολβου κατεπεσεν. προς τα εξ ων εξεπεσε κωφος. ισος ηµιν ατρεπτως κατα παντα γενοµενος χωρις αµαρτιας. Εµαθες εξ οιας δοξης και αθανατου τρυφης τε και διαγωγης εις οιαν ατιµιαν ο ανθρωπος κατηνεχθη. Ουτω τοινυν εγενετο και ην. ουτως ων και τοιουτος µενων εν τω Πατρι και τον Πατερα εχων µενοντα εν αυτω. Επειδη γαρ ο τεκων Αδαµ φθαρτος και θνητος. τοις ανοητοις οµοιωθεις κτηνεσι κατα τον ουτω βοωντα προφητην· «Παρασυνεβληθη τοις κτηνεσι τοις ανοητοις και ωµοιωθη αυτοις». προσθησω δε και κωφος και τυφλος. αιωνιου αιωνιον. ει και µη παντα ειπειν ηδυνηθηµεν. ο εκ γης χοϊκος. ο Κυριος εξ ουρανου. τον νοητων απαντων και ουρανιων αγαθων ολικως απεστερηθη και εις την εµπαθη των επιγειων και ορωµενων κτισµατων αισθησιν κατηνεχθη· και γεγονεν. ο πρωτος ανθρωπος. τους ενηχουµενους µονοις τοις αξιοις αυτοις. απροσιτου απροσιτον. µη χωρισθεις εξ αυτου. µη καταλιπων ολως αυτον. ινα δια παντων των ηµετερων διελθων αναχωνευση και ανακαινιση τον πρωτον εκεινον ανθρωπον και δι᾿ εκεινου παντας τους εξ αυτου γεννηθεντας και γεννωµενους. ως αποστησας εκ ταυτης εκουσιως τον νουν αυτου και κατανοησας εµπαθως τον του δενδρου καρπον και τω ειποντι πιστευσας οφει· «Η δ᾿ αν ωρα φαγητε απ᾿ αυτου. γινωσκοντες καλον και πονηρον. Θεος εκ Θεου. Ιδωµεν ουν και απο των θειων διδαχθωµεν Γραφων οποιος υπαρχει και ο δευτερον ανθρωπος. απο της παραβασεως γεγονε. ινα τα αυτα παλιν ειπω. αναρχου πατρος αναρχον γεννηµα. γυµνος. ασωµατου ασωµατον. ακαταληπτου ακαταληπτον. αχωρητου αχωρητον. αορατου αορατον. κατηλθεν επι της γης και εσαρκωθη εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της παρθενου· και ενηνθρωπησεν. ινα συνελων ειπω. Ουτος. δι᾿ ου τα παντα εγενετο τα εν τω ουρανω τα επι της γης και. Λογος Θεου και Θεος. εις οιαν αισχυνην και αγνοιαν.µηκετι επακουειν ωσι βεβηλοις λογους θειους θεοπρεπως τε και πνευµατικως. οµοιους οντας τω τεκοντι αυτους. Ουτος ουν ο χοϊκος ανθρωπος ελπιδι θεωσεως απατηθεις και µεταλαβων εξ αυτου. γυµνος τε . αναισθητος. (358) αθανατου αθανατον. τυφλος. θνητος τε αυ και φθαρτος και αλογος. εσεσθε ως θεοι.

η χειρονες µαλλον ειπειν και αυτων εκεινων υπαρξαντες. Πορνειαν. οτι ο αυτος και ατρεπτος εµεινε τη θεοτητι και ανθρωπος γεγονε τελειος. τυφλοι. . δια δη τουτο οικτειρησας ο ποιησας ηµας Θεος Λογος κατηλθεν. θνητοι. µοιχειαν. γυµνοι και αναισθητοι. ατρεπτως.ω της αναισθησιας – στησαντες προσεκυνησαν.της ενθεου καταστολης και αναισθητος εχρηµατισεν. ο Υιος και Λογος του Θεου δηλονοτι. σαρξ ολος αυτος χρηµατισας και γεγονως. ατινα ουχ ο Θεος . ως θεους . αλλα γαρ και αυτα τα αισχρα θεοποιησαντες παθη α µηδε εννοειν. δι᾿ ων κατεδουλωσατο και καταδουλουται απαν το των ανθρωπων γενος και υποχειριους αυτου και δουλους πεποιηκε και ποιει. αναλλοιωτως. σεληνη τε και αστροις και πυρι και υδατι και λοιποις. αλλ᾿ εκ Πνευµατος Αγιου και Μαριας της αειπαρθενου. αλλ᾿ επει και αυτος δια το καταγεσθαι εκ του σπερµατος των αµαρτησαντων δουλος ην του τυραννου θανατου και τη φθορα τουτου παρεδιδοτο και τω αδη ασυµπαθως παρεπεµπετο. Τινα ταυτα.αλλ᾿ ο διαβολος (359) και προσταττει και υποβαλλει και αποδεχεται. εγενετο ανθρωπος.. τοιουτοι και παντες οι εκ αυτου γεννηθεντες χοϊκοι γεγονασι. ανδροµανιαν. µηδεν των αλογων διαφεροντες ζωων. αυτους ο Θεος απηγορευσεν. ως οιδε. Τουτο το πασιν ακαταληπτον και πασιν ακατανοητον θαυµα. µη οτι γε πραττειν. Οθεν. καθως γεγραπται· «Και ο Λογος σαρξ εγενετο και εσκηνωσεν εν ηµιν». ως τα καθ᾿ εκαστον παθη συµπεριλαβοντες εκεινων και εν εαυτοις ταυτα επισπασαµενοι. και ου µονον ουρανω και γη και ηλιω. κωφοι. αλληλοφονιαν. φθαρτοι. οιος ουτος ο χοϊκος. ωστε ην ωφειλον απονειµαι Θεω την τιµην τη ορωµενη ταυτη κτισει απενειµον. Αναλαβων γαρ εκ των παναγνων αυτης αιµατων σαρκα εψυχωµενην. και εγενετο ανθρωπος ουκ εκ συνουσιας η ρευσεως . Εις τοσαυτην γαρ αγνοιαν Θεου και των θειων αυτου εντολων κατηνεχθησαν οι εκ του χοϊκου τουτου χοϊκοι γεννηθεντες. και ει τι τουτοις παροµοιον. µηδενος οντος δηλαδη του δυναµενου σωσαι και αυτον εκλυτρωσασθαι.απαγε της βλασφηµιας . καν ευρεθη τις παλαι εκ των απειρων εκεινων µυριαδων και χιλιαδων µη υποκυψας αυτου τοις αισχροις προσταγµασι και θεληµασι τουτοις.

ουτως ο εκεινον δηµιουργησας ανευ συνουσιας και ρευσεως ανθρωπος γινεται· και ωσπερ εκει γεγραπται εν τη παλαια οτι εβαλεν ο Θεος εκστασιν επι τον Αδαµ και υπνωσε και λαβων µιαν των πλευρων αυτου ανωκοδοµησε και εποιησε την γυναικα. Η πλευρα του Αδαµ εστιν η γυνη. ινα επειπερ πτωχοι οντες και µηδεν ολως εχοντες εισενεγκειν τη σωτηρια ηµων. ως εφαµεν. Θεου φηµι και ανθρωπων. εµεσιτευσεν ανα µεσον των αµφοτερων. Οι δε γε λοιποι των ανθρωπων.Καθαπερ γαρ τον Αδαµ απο της γης επλασεν ο Θεος και πνευµα ζωης αυτω εχαρισατο. Πως και τινα τροπον. παντων ευθυς ανθρωπων συγγενης το κατα σαρκα εγενετο. απαντων δε ανθρωπων συγγενης και αδελφος εχρηµατισε. αλλα χοϊκοι οντες τοιουτοι εµειναν και ουχι ευθυς εγενοντο αγιοι και υιοι Θεου. ως εσται εις τους αιωνας. Αλλ᾿ αυτος Θεος οµου και ανθρωπος.Τουτο γαρ και ετερος τις των προ ηµων εφη ουτως ειπων· «Την σαρκα ενδυσαµενος. και η σαρξ αυτου και η ψυχη αυτου αγια και υπεραγια ην και εστι· Θεος αγιος. Προσεχε. την κατα σαρκα συγγενειαν. ει µη µονην. µονος αληθινος. ινα γενηται υιος επ᾿ αληθειας του Αδαµ· ανθρωπος δε χρηµατισας και γεγονως οµοιος ηµιν κατα παντα πλην αµαρτιας. Τοιουτου τοινυν οντος αυτου. ο αυτος και εστι και εσται· αµωµος και γαρ ην η Παρθενος. µονος ην και εστιν αγιος. (361) ελεησας ηµας ο Θεος την . µονος δικαιος. Μονος ουν Υιος Θεου και Θεος και ανθρωπος ων. (360) ελαβεν ο Θεος Λογος σαρκα εψυχωµενην και ωκοδοµησεν αυτην εις ανδρα τελειον. ενεδυσατο και την αδελφοτητα». µονος δυναστης. ουτω και ενταυθα πεποιηκε. ηµων δε κειµενων εν τω θανατω και τη φθορα και µηδεµιαν κοινωνιαν ολως εχοντων µετ᾿ αυτου. µονος φιλανθρωπος. ει και αδελφοι και συγγενεις αυτου το κατα σαρκα υπηρξαν. µονος φως του κοσµου και φως ων το απροσιτον. ασπιλος και αµιαντος· τοιαυτη δε ην και η εκ του Αδαµ αφαιρεθεισα πλευρα. µονος αθανατος. η πιστις η εις αυτον. ωσπερ ην. και εγενετο ανθρωπος τελειος εις ψυχην ζωσαν ανευ συνουσιας και ρευσεως. µονος ελεηµων και ευσπλαγχνος. ηγουν απο της γυναικος αυτης. αντι παντων την εις αυτον πιστιν δεξαµενος. Αλλα προσεχετε ακριβως τω ταυτα λεγοντι Πνευµατι· εγενετο ανθρωπος ο Θεος. Εξ αυτης ουν της πλευρας του Αδαµ.

οταν ακριβως παντα οσα συνεταξαµεθα αυτω τηρωµεν και οσα παλιν απεταξαµεθα φευγωµεν. ευθυς παντων εκεινων των εκ Θεου δια του βαπτισµατος δοθεντων ηµιν αγαθων εκπιπτοµεν. Τουτων ουν παντων εν µετοχη και απολαυσει γινοµεθα. επειδη και αυτος ως ηµεις οµοιος ηµιν εχρηµατισε πλην αµαρτιας· ει δε των αγιων και ζωοποιων αυτου εντολων καταφρονησαντες. του ενωθηναι αυτον και συναριθµηναι ηµιν και εν αµφοτερους γενεσθαι εν αυτω τω Θεω και Πατρι δι᾿ αυτου συνεδεµενους τω Πνευµατι. επουρανιου Θεου τεκνα. ως πιστευοµεν. αποστωµεν δια αµελειας και εναντιον τι των αυτου προσταγµατων ενεργησοµεν. ολοι ολως επουρανιοι. ουτω και ηµεις της Εκκλησιας των αγιων δουλων αυτου χωριζοµεθα αµαρτανοντες και της θειας καταστολης ην ενεδυσαµεθα οι βαπτιζοµενοι. αλλα και αυτης της αιωνιου ζωης και αυτου του αδυτου φωτος. (362) Και ωσπερ ο Αδαµ µετα την παραβασιν του παραδεισου και της τρυφης και της µετ᾿ αγγελων διαγωγης εκβαλλεται και γυµνουται και απο οψεως γινεται του Θεου. Του δι᾿ υδατος και Πνευµατος αναγενναν και αναπλαττειν ηµας και συναριθµειν τοις δουλοις αυτου τοις αγιοις. και γινοµεθα ως εκεινος αγιοι και τελειοι. του αγιασµου και της υιοθεσιας στερουµεθα. Τινα εισι ταυτα. ως ο πρωτος εκεινος και χοϊκος. του παρεχειν ηµιν την χαριν του Πνευµατος αυτου του Αγιου και διδοναι ηµιν µετασχειν δι᾿ αυτου τα αγαθα της γης ην οι πραεις κληρονοµουσιν εν ευφροσυνη και αγαλλιασει καρδιας. εκ των εργων δεικνυοντες την πιστιν ηµων. οµοιοι αυτω κατα παντα θεσει και χαριτι. αλλα και τα λοιπα α ηµιν επηγγειλατο και δια των αγιων ευαγγελιων καθ᾿ εκαστην ηµιν επαγγελεται. αυτον δηλαδη τον Χριστον. µη επιτρεφοντες εις το ιδιον εξεραµα κατα τους κυνας. Τοιγαρουν και ει µεν φυλαξοµεν παντα α ειπε και λεγει ηµιν αυτος ο Θεος. τουτον δια της αµαρτιας αποδυοµεθα· ου µονον δε. οντως πιστοι εσµεν. και ου µονον ταυτα.των αµαρτηµατων αφεσιν και την απαλλαγην του θανατου και της φθορας και την ελευθεριαν ηµιν χαρισηται· ας και µεχρι του νυν χαριζεται τοις ολοψυχως πιστευουσιν εις αυτον. Και ουτως γινοµεθα παλιν χοϊκοι. αντι επουρανιων και αυτου του . των αιωνιων αγαθων. πεπραχοτες α µη ποιησαι ηµιν ενετειλατο.

εγκυψατωσαν εις το συνειδος εαυτων· και τουτο ακριβως εξερευνησαντες. ει βουληθειη θερµην (363) την µετανοιαν επιδειξασθαι. αλλα και των ειρηµενων εκεινων απαντων αγαθων. ευρησουσιν εαυτους τας επι του βαπτισµατος συνθηκας εκ παντος αθετησαντας η µερικως η και καθολου. και εξουσιαν δεδωκε παντι τω βουλοµενω του πτωµατος ανακαλεσθαι εαυτον και δια ταυτης εις την προτεραν εισελθειν οικειοτητα τε και δοξαν και παρρησιαν την προς τον Θεον. µηδε καθορωσιν εν τω του Πνευµατος φωτι το της θεοτητος αυτου φως. ως ο Αδαµ τοτε. Οι ουν µετα το βαπτισµα την τοιαυτην οικειοτητα και παρρησιαν και την των ειρηµενων αγαθων µετοχην µη εν παση εχοντες πληροφορια. φιλανθρωπος ων ο Θεος και οικτιρµων και θελων την σωτηριαν ηµων. Κατα γαρ την αναλογιαν της µετανοιας αναλογουσαν ευρισκει την προς Θεον παρρησιαν και οικειοτητα πας ανθρωπος. εν µεγαλω κλαυθµω και τω βρυγµω των οδοντων βασανιζοµενοι. ουδε την γην εργαζεσθαι καθα κακεινος κατακρινοµεθα. µηδε οτι Χριστον ενδεδυµενοι εισι γινωσκοντες. ∆ια δη τουτο. Ου γαρ απο αισθητου παραδεισου. ουδεις αν εσωθη ποτε. αλλα το δοθεν αυτοις του αγιασµου και της υιοθεσιας ταλαντον κατορυξαντας και µη υπεξεργασαµενους αυτο και δια τουτο της του ∆εσποτου θεας απεστερηµενους. τεθεικε σοφως ανα µεσον ηµων και ανα µεσον εκεινου την εξοµολογησιν και την µετανοιαν. επει αψευδης εστιν εκεινος και αµεταµελητος εν τοις χαρισµασιν αυτου· εφη γαρ· . και ου τουτο µονον. και προσοµιλει αυτω προσωπω προς προσωπον και ορα αυτον νοεροις οφθαλµοις καθαρως. αλλ᾿ εκ της των ουρανων βασιλειας και των αγαθων εκεινων περι ων γεγραπται· «Α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη» ηµας εκβαλλοµεν εαυτους και της γεεννης υπευθυνους ποιουµεν· και ει µη δια της µετανοιας η ανακλησις ηµιν απεδιδοτο. και ταυτην γνωστως και εναργως και ως ει τις φιλος προς φιλον. και τω πυρι τω ασβεστω παραπεµποµεθα. η και µειζονων κληρονοµον και αυθις γενεσθαι αυτον. ει δ᾿ ουν. και νυν ηµεις εκβαλλοµεθα.δευτερου ανθρωπου και Κυριου Ιησου Χριστου κατα παντων οµοιων· και γινοµεθα ετι προς τουτοις υποδικοι τω θανατω και τω σκοτει.

Μετανοησατω ουν εκαστος υµων και θρηνησατω εαυτον. ο αψευδης. καθως αυτος περι εαυτου ειρηκεν· «Εγω ειµι. ω η δοξα και το κρατος συν τω Πατρι και τω Αγιω Πνευµατι εις τους αιωνας· αµην. εκπεσων της δοξης και της θεωριας του βασιλεως των ουρανων. µηδεις των µη βλεποντων τον Κυριον λεγετω οτι αδυνατον τουτο εστιν· ουκ αδυνατον γαρ. Ει ουν αληθεια εστιν ο Χριστος. ηγουν τους εν τω σκοτει καθηµενους. τυφλοι δε παντως εµειναν οντες. αιτιον εαυτον ευρησει της στερησεως του ∆εσποτου και της θεας της δοξης αυτου. λεγετω τουτο αδυνατον· µηδε γαρ ως απιστος και αυτος φθεγγεσθω ταυτα λαλων. φωτιση ουκ αλλοτριω τινι φωτι. και σπουδασατω δια µετανοιας και εξοµολογησεως των αιωνιων επιτυχειν αγαθων. αγαπητοι. αλλα και λιαν εστι δυνατον. φησιν ο Αποστολος. καγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». µηδε τω φωτι αυτου τρανως και γνωστως ελλαµποµενος. ως ειποµεν. αλλ᾿ εκαστος υµων. (364) οι µη ορωντες αυτον τυφλοι εισιν αντικρυς.«Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει και εγω αγαπησω αυτον και εµφανισω αυτω εµαυτον». η αληθεια δε ου δυναται ψευσασθαι (αδυνατον γαρ. αλλα φωτι της οικειας αυτου δοξης τε και θεοτητος. Ηκουσατε τι ο ∆εσποτης φησι· «Ο αγαπων µε τας εντολας µου τηρησει. και δια τουτο παραγενοµενος εις τον κοσµον ινα παντας τους εν τω κοσµω. Θεον ψευσασθαι). Μηδεις ουν των µη βλεποντων πιστων νοερως τον Κυριον. το εαυτου συνειδος. εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ηµων. Ει γαρ εκεινος λεγει· «Εγω ει µι το φως του κοσµου». εν επιθυµια εγενοντο αν του ιδειν αυτον και τουτο εξ ολης αυτων εζητησαν της ψυχης και αυτος εαυτον αυτοις ενεφανισεν αν. επειδη µη ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. οποτε ουτως εχοντα ιδοι. η αληθεια». ΛΟΓΟΣ Ι∆΄ (365) . µηδε εν τη θεωρια της δοξης αυτου δια παντος µενων και µενοντα βλεπων εν εαυτω τον Θεον. ο φυσει αληθης και η αληθεια. λεγων. ερευνησας. Ει γαρ ηγαπησαν αυτον και τας αυτου ετηρησαν εντολας. οτι τοσουτων και τηλικουτων αγαθων εαυτον απεστερησεν.

υµεις δε λυπηθησεσθε· αλλα θαρσειτε. καταποθεντος του χειρονος κοσµου υπο της ζωης της βραβευοµενης πασιν εκ του εµου Πνευµατος· και ιδοντες µε. η συναξει λαου. Πως δε ου κλαυσει ουχ εαυτον µονον. Ο συνιεναι και συνιδειν δυνηθεις οτι γυµνος εκ του µη οντος παραχθεις εις τον κοσµον εισηλθεν. πως ουχι πενθησει. η επι πληθει κηρων και λυχνων µεγαλα φρονησει και επι αρωµασι και µυροις.Περι εορτων και οπως χρη εορταζειν και τινων συµβολα τα τελουµενα εν ταις εορταις και κατα των εναβρυνοµενων εν αυταις. Ο δε γε ξενον εαυτον οντα των επιγειων επεγνωκως και ειδως οτι γυµνος εν τω θεατρω τουτω εισηλθε και γυµνος παλιν εξερχεσθαι τουτου µελλει. Αναστησοµαι γαρ εν υµιν. αποστολικως ειπειν. πως σωµατικως ευφρανθησεται. αλλα ξενον παντων των επιγειων. χαρησεται υµων η καρδια και την χαραν υµων ουδεις αιρει αφ᾿ υµων». αλλα και παντας τους οµογενεις και οµοιοπαθεις αυτω ανθρωπους. η εννοησει τι ο µη αρεσκει Θεω. προτιµησει των ορωµενων αυτου. ειπειν δε και αυτων των εν τω ουρανω. η εφ᾿ οις αρα ποιει επαρθησεται. ουτος τον ποιησαντα αυτον επιγνωσεται και µονον αυτον φοβηθησεται και αγαπησει και αυτω δουλευσει εξ ολης ψυχης και ουδεν ουδαµως. . Πως ουν ο τον ουρανιον βλεπων ∆εσποτην επιγειου τινος εν επιθυµια γενηται πραγµατος. Και περι των αξιως η αναξιως κοινωνουντων και τις η εν τουτοις διαφορα· και προς το τελος. η ευθηνουση τραπεζη και πολυτελει. Ει γαρ εξ ων επλασθη και εν οις διαγει ξενος εστι. εγω νενικηκα τον κοσµον. ει και τα παντα κατεχει. πολλω µαλλον εκεινων ων κατα πολυ αφεστηκε και τη φυσει και τη ουσια και τη διαγωγη. ολην αυτου την προθεσιν της ψυχης εις την θεραπειαν του πεποιηκοτος αυτον εκδιδωσιν. πως συναπτεται τις δια της κοινωνιας Θεω και πως ου συναπτεται. (366) αυτου του Κυριου προς τους τοιουτους αει λεγοντος· «Ο κοσµος χαρησεται. εαυτον ειναι εν παση πληροφορια ειδως. η σωµατικως κατα την των ανθρωπων συνηθειαν ουτω πως αγνωστως εορτασει και αλογιστως. εγκαλλωπισθησεται. Πως δε ο και ξενον εαυτον ειδως εν πληροφορια γυµνον τε και πενητα. Ο δε και τον Θεον µονον αγαπων και φοβουµενος.

αυτος εγω εν σκοτει καταλειφθησοµαι. την του Πνευµατος καθοδον».και φιλων παριφανεια και παρουσια ενδοξων ανδρων των επι της γης εγκαυχησεται. οι δε απελευσονται εκαστος εις τα ιδια και µονος αυτος εν εν σκοτει καταλειφθησεται. κατα τον Σοφον. αγαπητε. ει εστι σοι συνεσις. την Αναληψιν. αποκριθητι. Ουδε γαρ εχει προς τα γινοµενα ο τοιουτος και το εορταζειν καλως επισταµενος η τον νουν εαυτου η την αισθησιν ολως – τουτο γαρ των µηδεν πλεον των ορωµενων φανταζοµενων εστιν . παντων αποσβεσθεντων αυτων.. την Αναστασιν. τα Θεοφανια. σηµερον τα παροντα φαινοµενα και µετ᾿ ολιγον αφανιζοµενα. Μη ταυτα µοι λεγει µηδε πασας αριθµει τας εορτας. ειπε µοι. εν τω τουτων αγαλλιασθηναι φωτι. θαυµαστωθηναι τε παρα των συνεληλυθοτων και επαινεθηναι. Ουδαµως ουν. Ει δε και σηµερον µεν µυροις εµαυτον τε και τους συνεληλυθοτας ευωδιασαιµι. Μη δη ουν µοι χρονους και µηνας και καιρων περιοδους (367) αριθµει. αλλ᾿ εαν τοιουτους αυτους κτησασθαι δυνηθω. και συνετως. µηδε λεγε µοι «Ιδου εωρτασα την Χριστου γεννησιν. η την των φιλων συνελευσιν. Οιδε γαρ ταυτα παντα καιπαντας οµου την σηµερον οντας και παρερχοµενους την αυριον. οιον τον απ᾿ ουρανου λαµποντα ηλιον. και αντι λυχνων πολλων τους αστερας προσπηξαι τω οροφω του νου και ποιησαι αυτον καινον ουρανον και πραγµα ξενον επι της γης. αλλα συµβολα εορτης. αλλ᾿ ως ενεστωτα εν τοις τελουµενοις ορα σοφω τω νοΐ τα µελλοντα και επ᾿ αυτοις την καρδιαν ευφραινεται και δοκει ολον εν εκεινοις εαυτον ειναι και µετα των εορταζοντων εις ουρανους το πληθος του λαου. τι µοι το οφελος. αλλα µηδε αρκειν σοι ταυτας λογιζου προς σωτηριαν ψυχης µηδε εν λαµπροις ιµατιοις και αγερωχοις ιπποις και µυροις πολυτιµοις. . Ταυτα γαρ λαµπραν την εορτην ου ποιει ουδε αληθης εορτη εστι τουτο. κηροις τε και λυχνοις και πληθει λαου. την Υπαπαντην. και ετι προς τουτοις. αυριον δε εκ της εµαυτου σαρκος και του ρυπου ταυτης δωσωδιας πλησθησοµαι. ειτα µετ᾿ ολιγον. Οντως ουδεν. την εορτην σοι νοµιζε ειναι. ο λαµπραις αυτων εορταις. µη ειπω κηρους και λυχνους αναψαι πολλους εν τω ναω και τη των πιστων εκκλησια. αλλα το µετ᾿ ολιγον αει εννοει. Τι γαρ µοι οφελος. οτι δη τα µεν σβεσθησονται.

αι λαµπαδες υποσηµαινουσαι δεικνυουσιν. Το γαρ νοητον σοι φως. Ουτω προστασσεις. αυριον δε σκοτισθησοµαι. Ποιον δη τουτο. τη λυπη δε βληθησοµαι αυριον. υπο του λογου αγχοµενος. Ει γαρ σηµερον φωτισθησοµαι. λεγει Κυριος. Πρωτον δε τας αντιθεσεις σοι των αντιδιατιθεµενων τω λογω προθησω λεγοντων ουτω «Τι δε. νοητως οφειλει φωτιζεσθαι και καταλαµπεσθαι.καν αγης σιωπην. η σηµερον ευφρανθησοµαι.» φησιν. καιοµενων και φαινοντων εν σοι των πνευµατικων πασων αρετων δηλονοτι δια του θειου πυρος. Τις γαρ. Ου τουτο λεγω.» φησιν. Καθαπερ γαρ ο ναος. ουδε γνωστους και φιλους και αρχοντας συναθροισοµεν. Οπερ αυτα σοι δηλουσι τυπικως τα γινοµενα παρα σου. «Ου ταυτας τας εορτας εξελεξαµην. «Ουκ αναψοµεν κηρους τε και λυχνους. Ειπε. ως αν µη διακοπτηται σου ο της διακρισεως των λογισµων στεφανοειδης ορµαθος. τι µοι το κερδος. Πλην αλλα τον τροπον ειδεναι σε βουλοµαι και ηδη υποτιθω σοι και αυτο το της εορτης των πιστων το µυστηριον. ταυτα εκ των χειρων υµων εξεζητησεν. το πληθος υπογραφει σοι των καιοµενων λυχνων υπο του ορωµενου πυρος. τη επιουση δε βληθησοµαι νοσω. καθωσπερ ουτοι. φησι. Ακουε νουνεχως. ουτος ο περικαλλης οικος. ως µηδε τοπον τινα εν αυτω απολειφθηναι φωτος αµοιρον τους δε φωτοειδεις λογισµους. τα εκχυνοµενα δεικνυει των µυρων και τα συνθετα των θυµιαµατων.» Ουχ ουτως εορταζειν ηµας Χριστος νενοµοθετηκεν. Τις δε η εκ των ειρηµενων απολαυσις. α και χρηναι σε διδασκουσι κεκτησθαι τουτο πολυτελως εν σεαυτω. αλλα δι᾿ ολου απαντες αει τω πυρι του Πνευµατος καιοµενοι λαµπωσιν. ο τουδε του ναου τιµιωτερος. υπο των πολλων καταλαµπεται λαµπαδων. µη γενοιτο αλλα και λιαν δαψιλως σοι ταυτα ποιειν και συµβουλευω και συναινω. Αλλα (368) πως. Ταυτα λεγεις. ουτω και ο οικος της σης ψυχης. Ου µυρα προσενεγκωµεν και θυµιαµα. η και ταυτη µεν τη ηµερα υγιειας απολαυσαιµι. Το µεν γαρ εξωθεν ραντιζοµενον εσται τοις πνευµατικοις εις εικονα της κατερχοµενης δροσου επι τα ορη Σιων και ως το . ινα. Το δε νοητον σοι µυρον. Ου προσκαλεσοµεθα αδοντα λαον. λαµπη ο καθεις αυτων και µη λογισµος εναπολειφθη σκοτεινος εν τη οικια σου της ψυχης.

αναπτοµενον τε και εις καπνον ευωδιας αναπεµποµενον ο και φαινει λαµπρως και µυριζει οµου τας αισθησεις ευωδιαν πνευµατικην. τα ουρανια σοι ταγµατα παραδηλουσι και τας αναριθµητους των αγγελων δυναµεις. τουτο δε ως ξυλον ζωης και ανασταυρουν τα θεληµατα της σαρκος. τουτο µεν ως φως ον και τοις καθαροις την καρδιαν ορωµενον. Ο αινος δε και ο υµνος. Ταυτα γαρ τα υπο των χειρων των ανθρωπινων συντεθεντα µυρα και τη ευωδια του µυρου ευωδιαζοντα σου τας αισθησεις την σην πλασιν αναζωγραφουσι και οιον σοφως υπεµφαινουσι.καταβαινον επι τον πωγωνα Ααρων και επι την ωαν του ενδυµατος αυτου το δε βλυζον (369) ενδοθεν και ως υδωρ καταψυχον το πνευµα εσται εις πηγην ναουσαν υδατα ζωης αιωνιου τω υπο θειου Πνευµατος ενεργουµενω. το ευωδιαζον τα συµπαντα και µονους τους πιστους αει ευφραινον ευφροσυνην πνευµατικην. τον υµνον εκεινον τον µυστικον. Οι δε γε φιλοι και γνωστοι και . συντεθεντα σοφως και συναρµολογηθεντα τοις νοητοις µελεσι του µυρου του νοητου. υπαινιττεται. ειτ᾿ ουν τοις χαρισµασι του ζωοποιου και παντουργου Πνευµατος και µυριζειν σε χρη την ευωδιαν της γνωσεως και της σοφιας αυτου. Ει γαρ τα αψυχα ουτω Θεος τη ευωδια εκοσµησε και εδοξασε. ον ασιγητως οι αγιοι αναµελπουσιν αγγελοι. ουτω και σε χειρες Θεου επλασαν. Καθαπερ γαρ τα υπο διαφορων ειδων συντιθεµενα µυρα χειρες πλαττουσι µυρεψων και εν εκ πολλων ειδος αποτελουσιν. (370) ο δι᾿ αυτων µελωδουµενος. ως αν και αυτος εαυτον τοιουτον αποτελεσης και ως επιγειος αγγελος τω αΰλω στοµατι ακαταπαυστως της καρδιας σου ανυµνης τον πεποικοτα σε Θεον µυστικως. τας επι τη ση σωτηρια τον ουρανιον ανυµνουσας ∆εσποτην. πολλω µαλλον σε βουλοµενον κατακοσµησει ταις ιδεαις των αρετων και τη ευωδια του Πνευµατος του Αγιου δοξασει. ινα οι ακουοντες των λογων της διδασκαλιας σου ευωδιαζωνται τα αισθητηρια της ψυχης και ευφραινωνται ευφροσυνην πνευµατικην. αλλ᾿ εχουσι ταυτα και ετεραν εµφασιν διδασκαλιας πνευµατικης. Αλλα γαρ ουκ εν τοις ειρηµενοις µονον ισταται ταυτα. Τα δε συναθροισθεντα σοι πληθη και αδοντα µεγαλοφωνως Θεω. ον και κατ᾿ εικονα εαυτου εκτισε και οµοιωσιν.

Και πανυ µεν ουν. µη λαµπαδων φως εις το ολιγον σβεννυµενον. ακουσης «Μεταστρεψω. Αυτη εστω σοι δια πασης εκλαµπουσα της ζωης σου. ως εξ ενος σου αναφεροµενη προς τον Θεον. εορταζε. Εστω σοι εορτη. η υπο του Αγιου Πνευµατος χορηγουµενη τω Ισραηλιτικω την διανοιαν. η πνευµατικα µαλλον ειπειν και ζωντα και ζωης αιωνιου παρεκτικα. και τα προς τιµην Θεου και των αγιων αυτου επιτελει. ως οι παλαι Ιουδαιοι. λελογισµενως και ευσεβως εορταζοντι. φησιν. αλλα αυτη καθαρως η της ψυχης σου λαµπας. αρχοντας. υπερ τας του ηλιου ακτινας . προφητων. Τι ουν. εις πενθος τας εορτας σου και την χαραν σου εις λυπην µεταβαλων». λαϊκους. «Εορταζε» φησι. Ει δε ουχ ουτως ουδε τοιουτον σεαυτον δια της εργασιας των εντολων απειργασω. Μη οιου δε ως εντευθεν τον Θεον και τους αγιους δοξαζειν αυτου η προσθηκην τινα της δοξης αυτοις εµποιειν. (371) ουδε ενδεως εχουσιν οι αγιοι δοξης επιγειου και ανθρωπινης. εορτην εορταζεις εν οις ποιεις εορταζων πνευµατικην και συνεορταζεις ταις ανω των αγγελων δυναµεσι. τυπον δε µαλλον και σκιαν και συµβολον εορτης τουτο λογιζου. ει µη τοιουτοι δυνηθωµεν γενεσθαι οιους ηµιν τω λογω υπεδειξας. συγκαλει. ητις η γνωσις υπαρχει των θειων και ουρανιων πραγµατων. Αλλ᾿ οπως ελεους τυχης απο Θεου δια της εκεινων πρεσβειας. και παντας. Πως γαρ. Αλλα µηδε ουτως εορτην σοι αληθινην ειναι το γινοµενον υποτοπαζε. Ποιαν γαρ. ειπε µοι. βασιλεις. µαρτυρων και παντων γενεσθαι οσιων. Εαν ουτως εορταζων λογιζη και τοιουτος γεγονας οιον ο λογος αναζωγραφησεν. ∆εος µη και συ. Ουχ εορτασοµεν σωµατικως τε και αισθητως. φησι. ει οιον τε. τι σοι το οφελος εορταζοντι. οση σοι δυναµις. αρχιερεις. µοναστας. σοι λογισθησεται και αυτω ευαποδεκτος εση. το δεδοξασµενον ενεκα της υπερβαλλουσης δοξης αυτου». ινα δια παντων δοξασθη ο Θεος δια σου και τουτων η δοξα. κοινωνιαν σχοιεν ποτε τα αισθητα και αψυχα και παντη αισθησεως αµοιρα προς τα νοητα και θεια και εµψυχα. λευΐτας.των αρχοντων οι συµπαροντες διδασκουσι σε δια της παρουσιας οτι δει σε συναριθµιον και οµοδιαιτον δια πασης εργασιας των εντολων και δια του πλουτου των αρετων αποστολων. «Ου γαρ δεδοξασται.

αυτος ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων και διδους τω κοσµω ζωην. νοουµενος δε αιµα Θεου. ον οι εσθιοντες ου τρεφονται µονον. ης αρρητος η οσµη και η αναθυµιασις φωτοειδης της οσφρησεως. Και σκοπει µοι εντευθεν των λεγοµενων την δυναµιν. δι᾿ ων ο κοσµος απας των αρετων εξυφαινεται και η ποικιλια του πνευµατικου ναου και του καλλους αυτου λαµπρως τοις ορωσι ορθως υποδεικνυται. Αντι λυχνων πολλων. των τοιουτων µετεχεις αξιως ει δε µη ουτως. συνιτωσαν σοι τα ταγµατα των αγιων αγγελων δοξαζοντα τον Θεον επι σοι και αει χαιροµενα επι τη σωτηρια και αναβασει και προκοπη σου. ουχ ο αισθητος και φαινοµενος µονον. ευφροσυνη αιωνιος τουτον ει πινεις αξιως αει.φαινουσα πασι τοις εν τη παγκοσµιω οικια. κατα την κελευουσαν εντολην «Λαµψατω το φως υµων εµπροσθεν των ανθρωπων. ου µη διψησης εις τον αιωνα. Ουτοι εστωσαν σοι φιλουµενοι και υπερ απαντας προτιµωµενοι. αλλ᾿ ο φαινοµενος µεν οινος. συνεορταζετωσαν και συγκοινωνειτωταν σοι. ευωδιαζετω σε η νοητη του Αγιου Πνευµατος ευωδια. Αντι πληθουσης τραπεζης τη αφθονια των εδεσµατων. εν ετοιµασια της ειρηνης των ταυτης δυναµεων. αρρητος γλυκασµος. ως τον Λαζαρον ο Αβρααµ εν τοις κολποις αυτου. ως αν εκλειποντα σε προσυποδεξωνται εις τας αιωνιους τουτων σκηνας. φως καθαρον του λογου ηρτυµενον τω του Πνευµατος αλατι. ουχ ο οινος ουτος ο και ορωµενος. µονον εν αισθησει ψυχης. φως αφραστον. Ει εν αισθησει και γνωσει. ει και θεωρειται το ειρηµενον και αλλως. Ει εν θεωρια καθαρα . αλλα και ζωουνται και ζωντες ως εκ νεκρων εξανιστανται. (372) Αντι φιλων και αρχοντων και βασιλεων. αλλ᾿ ο εν τω αισθητω και δι᾿ αυτου ως αισθητος σοι και γενοµενος και διδοµενος. οπως ιδωσι τα καλα εργα υµων και δοξασωσι τον Πατερα υµων τον εν τοις ουρανοις». εστω σοι µονος ο αρτος ο ζων. εστωσαν σοι αι φωτοειδεις εννοιαι. οι προσκυνουµενοι και τιµωµενοι παρ᾿ αυτων παντες αγιοι. Αντι πληθους λαου. οια δη φιλοι. αναξιως παντως εσθιεις και πινεις. Τουτο σοι τρυφη και βρωσις εστω ακορεστος και αδαπανος οινος δε. Αντι µυρων και αρωµατων.

ενουνται κατ᾿ αµφω τω διττω τας φυσεις Χριστω. ουδ᾿ ου µη γενησεται ποτε. η βλεπων το οιονουν φως. ει φωτοειδη τον αρτον. δηλουµενην σοι παρ᾿ ηµων. ουδαµως ενωθηση Θεω. Ουτω γαρ ενουνται Θεω οι αξιως και εν γνωσει θεωρια του µυστηριου εκ του αρτου εσθιοντες τουτου και εκ τουτου του ποτηριου πινοντες ευαισθητω ψυχη και καρδια οι δ᾿ αναξιως τουτο ποιουντες κενοι της δωρεας εισι του Πνευµατος του Αγιου. (374) ει ως υδωρ αλλοµενον και λαλουν το δεσποτικον επιες αιµα. εν αισθησει διτταις ωσαυτως τον µεν ορατως τον δε αορατως τρεφοµενοι. Μη τοινυν οιεσθωσαν οι των θειων µυστηριων αναξιως µετεχοντες οτι δι᾿ αυτων απλως ουτω κολλωνται και ενουνται Θεω τω αορατω τουτο γαρ ουκ εσται αυτοις ουδαµως. ειπε. ως ο προφητης εδεξω εντος σου. τρεφοντες µονον το σωµα. ου κολληθηση. νοερως δε φως αχωρητον εστι και απροσιτον ουτω και ο οινος φως και αυτος οµοιως. Ει γαρ αρτον ζωης και διδοντα ζωην αυτον την σαρκα ειναι οµολογεις του Κυριου και το αιµα αυτου οιδας και διδουν ζωην τοις µετεχουσι και γινοµενον εν τω πινοντι ως πηγη υδατος αλλοµενου εις ζωην αιωνιον. αλλα και Θεον οµου εν ταυτω νοητως εσθιοντες αµα και πινοντες. συ τουτων µετεχων ουδεν πλεον ψυχικως προστιθης. ει ουδεν ουδαµως τουτων εν θεωρια και µεθεξει εγενου. πυρ και υδωρ εστι ζων. µενεις παλιν µετα µικρον οιος ης και το προτερον. αλλ᾿ ει και µικραν τινα ισως επαισθανθηση χαραν. η πηγην βλυστανουσαν. τρωγων και πινων τον θειον αρτον και τον της ευφροσυνης οινον. η πυρινον αυτον. ουκ εση γινωσκων ει ζωην εζησας την ανωλεθρον. ουχι δε και την ψυχην εαυτων. Ει ουν. πως οιει της ζωης κοινωνος .µετειληφας ου µετειληφας. Αλλα µη θορυβηθης την αληθειαν ακουων. µηδεµιαν προσθηκην ζωης εν σοι. πως. οι ουκ αρτον µονον αισθητον αισθητως. συσσωµοι αυτω γινοµενοι και συγκοινωνοι της δοξης και της θεοτητος. Ο γαρ αρτος ουτος αισθητως µεν ψωµος φαινεται τοις µη υπερ την αισθησιν γενοµενοις. ζωη. αγαπητε. Μονοι γαρ οι τη µετουσια της θειας του Κυριου σαρκος και την αποκαλυψιν τη νοερα προσψαυσει (373) της αορατου θεοτητος εν τω νοερω οµµατι και στοµατι καταξιουµενοι ιδειν και φαγειν γινωσκουσιν οτι χρηστος ο Κυριος. ιδου δη αξιος γεγονας της τοιαυτης τραπεζης ει γαρ µη αξιος γενη.

Χριστον αει βλεποντες και βλεποµενοι προς αυτου. θερµαινει δε σε το πυρ. ΛΟΓΟΣ ΙΕ΄ (375) Περι ησυχιας και οποιας εργασιας οφειλει εχεσθαι ο εν ταυτη ανδρειως προσκαρτερων. αλλα συµπεριλαµβανει µαλλον αυτος και απτεται και ασυγχυτως ενουται τοις αξιοις και καλως ευτρεπισµενοις προς υποδοχην την αυτου. δεοµαι υµων. ουχ ηψατο δε. εν Πατρι Θεω και οµοουσιω τω Πνευµατι. µηδεν ολως εχων εν σεαυτω. ουχ ηνωθη σοι δε. οι του µετρου ταυτης ερωντες και εις το υψος αυτης δια της προκοπης και της των λοιπων αρετων καθ᾿ οδον αναβασεως ανελθειν προετοιµαζοµενοι. Ο γαρ απροσιτος Λογος. αλλα εορτης αφορµη και Πασχα εν. τον νουν δηλαδη εφιστωντες τη προσοχη . Περι της τελεωτερας των αρετων ολιγα τινα προθυµουµενος ειπειν. ανοιξατε µοι τα ωτα. η πως ολος µεταλαβειν υπολαµβανεις του αϊδιου φωτος. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω παναγιω και ζωοποιω αυτου Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. επειδη αξιαν εαυτου ουχ ευρεν υποδοχην. Ουτως ουν λαµβανων και ουτως απτοµενος των αψαυστων και δοκων εσθιειν. ενθα πασα σκια και απας τυπος και τα νυν συµβολα καταπαυουσι και καθαροι καθαρως του καθαρωτατου θυµατος αιωνιως επαπολαυσοµεν. εσται σοι απας ο βιος εορτη µια. ω πρεπει πασα δοξα. µενεις µη λαµβανων. Ουµενουν ουδαµως τουτο σοι γεγονε.γεγονεναι. Χριστω συµβασιλευοντες. η ζωη επεσκιασεν. Πως δε νοµιζεις αψασθαι του απροσιτου πυρος. και ουδε εορτη. µη εσθιων. ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων. το ζων υδωρ διηλθεν ως δια ρυακος της σης ψυχης. ου µειζον ουδεν εν τη βασιλεια των ουρανων. Εαν ουτω µεν εορταζης. ουτω δε και των θειων µυστηριων µεταλαµβανης. Χριστω συνοντες. ου περιλαµβανεται αισθητως. τω περι τα τοιαυτα ανεπαισθητως εχοντι αλλα το φως σε καταλαµπει οντα τυφλον. η εκ των ορωµενων προς τα νοουµενα µεταβασις και εκχωρησις.

τους ποδας του Κυριου νοερως κρατων και φιλων και βρεχων τοις δακρυσι. Μηδεν σοι τουτων παρεργως ειρησθαι δοξη αλλ᾿ ει µη ευρες.των λεγοµενων. τω νυµφιω Χριστω τη ενωσει συγκοιταζοµενος και συνανισταµενος τη αιωνιω ζωη. ασκαρδαµυκτι και αυτος ατενιζων εις χειρας του Κυριου και Θεου αυτου. Γενεσθω και ως νυµφη. αλλα δικην αραχνης προσκολληθεισα τη θυριδι ουτε προς το φαγειν ουτε προς το πιειν εξανιστατο. σπευσητε. ινα. Γενεσθω ο ησυχαζων ως οι επι του ορους Θαβωρ συνανελθοντες τω Ιησου και την αστραψασαν αιγλην και την εναλλαγην των ιµατιων αυτου και το φως του προσωπου αυτου θεασαµενοι. Γενεσθω. ει βουληται. αλλ᾿ ην επακροωµενη του Παυλου). κυλινδουµενη επι του τοπου ου ο Παυλος διδασκων εκαθητο. Τοσουτον γαρ αυτης ο του Παυλου ποθος εκρατησεν. και ως εις των παρισταµενων αρχοντων τω επιγειω βασιλει ενδον εν τω κοιτωνι αυτου. αξιους εαυτους παραστησαι εις την υποδοχην και την εργασιαν αυτης. φιλικως αυτω και µυστικως προσοµιλων. Γενεσθω. φησιν. οι την νεφελην ιδοντες την φωτεινην και την φωνην ακηκοοτες την πατρικην λεγουσαν «Ουτος εστιν ο Υιος . ωστε. προσωπω προς προσωπον συλλαλων τω ∆εσποτη αυτου. της αξιας εφιεµενοι αυτης και του πλουτου. των κοσµικων δηλονοτι εκστασα πραγµατων και των σωµατικων αναγκων (ου γαρ αφιστατο. και ως πορνη. µαλλον δε αει εν αυτω µενων και αυτον µενοντα εν αυτω περιφερων. ζητησον και ευρησεις. Αρξοµαι δε εντευθεν και του λογου την αρχην τοιαυτην τω ταυτης εραστη εν επιτοµω ποιησοµαι. υποχωρησαντα αυτον κατεδιωκεν. µονη φυγη χρησαµενη και γονεις και µνηστηρα και απαντα λιπουσα. το εργον αυτης διδαχθεντες υπο του λογου. κατεφιλει το εδαφος εν ω ισταντο οι ποδες αυτου. Γενεσθω τοιγαρουν ο ησυχαζων και εν κελλιω µονος καθηµενος ως η πρωτοµαρτυς Θεκλα αυτη γαρ επι της θυριδος καθηµενη και τη διδασκαλια του Παυλου προσεχουσα. Γενεσθω και ως η παιδισκη. µη ανεχοµενη ετερου τινος επιµνησθηναι καθολου (376) πλην Παυλου. ει δυναται. προς µηδενα αλλον αποβλεπων ει µη προς τον τας αµαρτιας αυτου αφιεναι δυναµενον. ης οι οφθαλµοι εις χειρας της κυριας αυτης. εκεινον εζητει και ποθουσα κατετρεχε.

η και επελθοντα τον Παρακλητον ως εκεινοι δεξαµενος και ως µεµεστωµενος γλευκους τοις σαρκικοις νοµιζοµενος και ως κοµπαζων και υπερ την εαυτου φυσιν κατεπαιροµενος αυτοις λογιζοµενος. Ου γαρ αγανακτησει παρ᾿ αυτου πολυπραγµονουµενος. Γενεσθω και ως Μωϋσης επι της κορυφης του ορους. µαλλον δε ως πανταχου οντα και συνυπαρχοντα ενδον αυτω. σοι και τω Πατρι σου και τω Αγιω σου Πνευµατι. ινα και αυτος ειπειν δυνηθη ως ο Πετρος «Κυριε. τοιαυτα τινα ειπη προς αυτον «Τι τεταραγµενος ει και δια τι διαλογισµοι . µυσταγωγηθησεται πρωτον τα µυστηρια της βασιλειας των ουρανων και ειθ᾿ ουτως αλλοις νοµοθετησει φωτισθησεται. ου τα οπισθια µονον ιδη. Ουτος αιτει και λαµβανει και λαβων µεταδιδωσι τοις αιτουσιν αυτον λυεται του δεσµου των κακων και λυει αλλους ειθ᾿ ουτως αυτος. Βλεπετω (378) δε ακριβως και ψηλαφισατω καλως ταις νοεραις χερσι του νοος και ταις αισθησεσει της ψυχης. Γενεσθω ο καλως ησυχαζων ως οι ενδον. αυτον τον Θεον µονος ορων και παρ᾿ εκεινου ορωµενος και της εκεινου ακουων φωνης. Η. ει αυτο εκεινος εστιν ο επι παντων Θεος. εκπλαγεντες πρηνεις επι προσωπον επεσον. την ειρηνην διδοντα αιτησαµενος λαβετω. τη µια βασιλεια. και αυτος την εξ υψους δυναµιν εκδεχοµενος. Ποιησωµεν τρεις σκηνας. καθηµενοι και τον Ιησουν εισελθοντα. και αλλους τω φωτι φωτισει της γνωσεως ελεηθησεται. αλλα. δια το καινα εκφερειν και δειρµηνευειν διδαγµατα παλαια και λαλειν γλωσσαις και ανατρεπειν τους λογους των αντιδιατιθεµενων τη διδασκαλια του Πνευµατος. αλλα και Πνευµα Αγιον εµφυσωντα υποδεχεσθω µετα φοβου και τροµου. µονος ανω γενοµενος και εισω της νεφελης και αυτος εισερχοµενος και απο των οφθαλµων των αλλων αποκρυπτοµενος ος.µου ο αγαπητος». ως οι εν Ιερουσαληµ εν τω υπερωω τοτε καθηµενοι. καινοποιουντες ταυτα τη καθαρσει (377) και τη των αρετων ποικιλια εποικοδοµουντες εις υψος». αλλα τω προσωπω γνωστως εµφανισθησεται του Θεου και. καλον εστιν ηµας ωδε ειναι. αποδεξαµενος αυτου την επαινουµενην δειλιαν. κεκλεισµενων των θυρων δια τον φοβον των Ιουδαιων. ει τοιουτος γενηται. εις κατοικιαν αιωνιον ψυχην και σωµα και νουν. επειτα ελεησει. θεασαµενος.

µη φοβου. Ταυτα τοιγαρουν παντα ο ησυχαζων ουκ εν λογοις µονον λεγοµενα οφειλει νοειν. Ο νους αϋλος εστι και ασωµατος ου τοιχοις. ηγουν την ασκησιν µετερχοµενος. Ποσοι. καθως εµε θεωρεις τα αµφοτερα οντα και εν σοι αυτα εργαζοµενον». ως η πορνη κλαυσαι προεθυµηθησαν. Ο γαρ των εντολων αποστας και απο των εργων σχολασας σωµατικως. τον δε εκεισε µεταµορφωθεντα Κυριον ουδαµως εθεασαντο. Ει γουν η αργια κακον. Οτι τα µεν εργαλεια και την υληυν εν χερσι περιφερει. αλλα και εργω καθ᾿ εν τουτων καθ᾿ εκαστην πραττοµενον επ᾿ αυτω οφειλει οραν. παρεστι γαρ. Ιδε µου την της θεοτητος δοξαν ψηλαφησον και γνωθι οτι αυτος εγω ειµι γευσαι και ιδε οτι ο σκοτος ων και εις αγγελον φωτος εν φαντασια και ουκ αληθεια µετασχηµατιζοµενος χρηστοτητα και γλυκυτητα και χαραν και ελευθεριαν και γαληνιαιαν καταστασιν και αισθησιν νοεραν και φωτισµον ψυχης ουτε εχει. Πως. εαν εκ τουτων σχολαση. ει µη ακριβως οιδεν α ειποµεν και ταυτα εχει εργασιαν πνευµατικην τε και διηνεκη. τι το οφελος εµπερικλειειν το εαυτου σωµα τοις τοιχοις. τι αρα οφειλει ποιειν ετερον. ει δυνασαι ειπειν. επειδη ο επιστηµων εν εργασια πνευµατικη ουκ εµποδιζεται παρα τουτο εις τας δια του σωµατος επιτελουµενας πραξεις των εντολων του Θεου. Ειρηνη σοι εγω ειµι. Ει δε µη ουτως εν τη κελλη αυτου διαγων καθηται. αµαρτανειν οντως ο ταυτη στοιχων. Ο τοινυν µονος εν κελλιω καθηµενος. αλλα θειω κρατουµενος Πνευµατι. εξ ετερων υποδειγµατων σαφεστεραν σοι ταυτην ποιησοµαι. ουκετι και εν τοις πνευµατικοις εργαζεσθαι δυναται. αλλα . αλλα ασθενης και ακαρπος η εργασια αυτου αποδεικνυται. ισταται βεβηκως εις το κατα φυσιν και προσοµιλων Θεω. ει µη εργαζεσθαι οιδε πνευµατικως. Ποσοι εις το Θαβωριον ορος ανεβησαν και ανερχονται µεχρι του νυν. ο δε δια µονων των γινοµενων εκτος την τεχνην επιδεικνυµενος. ουκ ελαβον δε την αφεσιν ως εκεινη. Ινα δε µαθης των λεγοµενων την δυναµιν. ως δε της τεχνης απειρος εις εργον αυτην κατασκευασαι και τελειωσαι ου δυναται. ουτε µην εµποιησει σοι. παντως εξ αµφοτερων αργει.αναβαινουσιν εν τη καρδια σου. (379) αλλα και λιαν συνεργειται µαλλον προς ταυτας και ευκοπωτερον αυτας εργαζεται. ου δια το µη παρειναι παντως εκεισε Ιησουν τον Χριστον.

και αλλαχου «Παντα υµιν υπεδειξα και οπως δει εργαζοµενους αντιλαµβανεσθαι των ασθενουντων». Ου γαρ απο της εξωθεν ησυχιας η του Θεου γνωσις διδοται. Παντες γαρ οι αποστολοι και οι εξ αυτων θεοφοροι πατερες ουδαµου της δια των εργων ευαρεστησεως την ησυχιαν προεκριναν. και παλιν «Ο θελων εν υµιν ειναι πρωτος εστω παντων εσχατος και παντων δουλος και παντων διακονος». Ποσοι των Ιουδαιων εισηλθον εν τω οικηµατι ενθα εκαθηντο οι αποστολοι. και παλιν «Ει ουν εγω ο Κυριος και ο διδασκαλος ενιψα υµων τους ποδας.ω των κριµατων σου. αµεριµνως και ανεπιµικτως των κατω και λυπηρων τας επικαρπιας των πονων επαπολαυοντες. αλλ᾿ εκ της του Θεου γνωσεως µαλλον η ησυχια τω νοµιµως και καλως (380) αγωνιζοµενω εγγινεται. οφειλετε και υµεις αλληλων νιπτειν τους ποδας». Κυριε – και ουτοι συνηριθµηθησαν. και ουδε αυτου του ονοµατος την σηµασιαν επιστανται. µη τι γε ειπειν το εν τη ησυχια µυστηριον. Ποσοι τας Γραφας ερµηνευουσι και τον εν ταις Γραφαις λαλουντα ολως ηγνοησαν. αλλα µετα του κοσµου . και ησυχιαν την αργιαν καλεσοµεν και αντι της εργασιας των εντολων ταυτα προκρινωµεν. και «Αι χειρες αυται διηκονησαν εµοι και τοις συν εµοι». Επαν δε του τοιουτου καλου ακορεστως κατατρυφησωσι και βεβαιωθωσιν ως «ουκ αξια. Ποσοι ησυχασαν και νυν ησυχαζουσι. και ουδεις αυτων ελαβε τον Παρακλητον. ωστε αυτων µη ειναι τον κοσµον αξιον. κατα τον θειον . του µεν λεγοντος «Α θελετε ινα ποιωσιν υµιν οι ανθρωποι και υµεις οµοιως ποιειτε αυτοις». πως τον του Χριστου νοµον και την των αποστολων διαταξιν εκπληρωσοµεν. αλλα δια της των εντολων εκπληρωσεως την πιστιν επιδειξαµενοι της του Θεου αγαπης εν γνωσει κατηξιωθησαν και. εξω του σταδιου και των εν πολεµοις ταραχων εγενοντο και ετι οι νοµιµως αγωνιζοµενοι εξω τουτων γινονται.δια το µη αξιους ειναι της θεοτητος αυτου θεατας. ως τινες κακως το «Σχολασατε και γνωτε οτι εγω ειµι ο Θεος» επιλαµβανουσιν. Ει γαρ σχολην των εργων την αποχην. του δε «Ο αργος µηδε εσθιετω». ως νοµιµως αγωνισαµενοι και επαθλον της νικης την εν αγαπη γνωσιν Θεου λαβοντες και ειναι συν αυτω επιποθουντες. Ποσοι εν σπηλαιοις και ορεσιν εναπεψυξαν και του κοσµου υπεραξιοι ου γεγονασιν.

οτι την αληθινην σοφιαν. κατα το ειρηµενον υπο του Θεολογου. τα παθηµατα του νυν καιρου προς την µελλουσαν αποκαλυπτεσθαι δοξαν» και οτι «εκαστος ληψεται τον µισθον κατα τον ιδιον κοπον». αλλα ψευστης και πλανος. αλλα φοβεροι αυτοις και µονη τη ιδεα εισιν µονον γαρ αναφανεντων. πορευοµενος. τους ακολουθουντας αυτω συν αυτω εις αιωνιου πυρος κρηµνον απορριψει ουτε διδασκαλος αλλων εστιν ο διδασκεν δοκων. ουκ εν τοις προλαβουσιν αθλοις αρκουνται. ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ρ΄. απο της ησυχιας επι τον λογον. τιµη και προσκυνησις συν τω πατρι και τω Αγιω Πνευµατι νυν και αει και εις τους ατελευτητους αιωνας των αιωνων αµην. εις φυγην µεν τρεπονται οι τουτων εχθροι. Ουαι τοις ταυτα τολµωσιν εν τη φοβερα ηµερα της κρισεως. Τι δε χρη και λεγειν περι του δεσµειν και λυειν τους ουτως εχοντας. ει και εαυτοις. αλλ᾿ ον ποθουσι και ω αντιποθουνται Θεω φιλοτιµουµενοι. ουκ εχει εν εαυτω. µονον περικεκλεισµενος το σωµα ουτε προεστως εστιν ο δοκων προεσταναι. αλλ᾿ εν αγνοια καθηται. αλλ᾿ εν οδω η ουκ επισταται. Αλλα τις ουτω µανεις και επι τοσουτον θρασους αρθεις προς του τον Παρακλητον δεξασθαι ειπη και ποιησει εργα του Πνευµατος και ανευ γνωµης Θεου τα του Θεου διαπραξεται. εν η ο αδεκαστος και απαραλογιστος κριτης Κυριος καθηται επι θρονου και βηµατος φοβερου. αποδιδους εκαστω κατα τα εργα και τας ενθυµησεις και τους (382) λογους αυτου ω πρεπει πασα δοξα. αλλα παλιν απο της ανεσεως (381) και της τοιαυτης τρυφης επι τους αγωνας χωρουσι. ουτε ησυχαζων εστιν ο δοκων ησυχαζειν. πως δει προσερχεσθαι τοις τοιουτοις. δεσµουνται και επαλειφονται παρ᾿ αυτων και διδασκονται. τον Κυριον ηµων Ιησουν Χριστον. οι δε γε παρ᾿ εκεινων τρωθεντες ευθυς θεραπευονται. Ουκετι δε τυπτοντες και τυπτοµενοι. µαλλον δε εξω της οδου.Αποστολον. ουδε εν τω προτερω τροπω τοις εχθροις συµπλεκονται. οπου γε και οι τον Παρακλητον εχοντες εν εαυτοις αφιεντα τα αµαρτηµατα φριττουσι µη τι των παρα γνωµην του εν αυτοις οντος και δι᾿ αυτων λαλουντος εργασωνται. Ταυτα ει µη καθ᾿ εν ο ησυχαζων και ο προεστως αλλων και ο διδασκων ετερους επισταται. ουχ εαυτοις. εν ποιοις τε οπλοις και µηχανηµασι ποταποις. .

αορατος γαρ. ινα µη περι ων ουκ επιστανται λεγοντες τους πειθοµενους αυτοις και εαυτους πλανησαντες απολεσωσιν. και εστι και εσεται. γ’. εν τουτω και εγγυς εστι τοις φοβουµενοις αυτον και µακραν απο αµαρτωλων η σωτηρια αυτου. δ΄. κεφαλαια πρακτικα και θεολογικα ρ΄. ει µη µονος ο Θεος εστι. αλλα το πλειστον ηδη τω µελλοντι αιωνι συνηφθησαν. ηγουµενου µονης του αγιου Μαµαντος της Ξηροκερκου. ως ειρηται. εντολων τηρησις τουτου δε µη οντος εν ηµιν µηδε της φυλακης των θειων εντολων. ψευστης εστι και ο φοβος του Θεου ουκ εστιν εν αυτω ου γαρ. Θεος τοις µεν σωµατικως ορωσιν ουδαµου εστιν. Ο µη φοβουµενος τον Θεον ου πιστευει οτι εστι Θεος. φησι. µη φυλασσων δε τας εντολας αυτου. οι και στενουσι πως τη σκια και τω εφολκιω βαρουµενοι. β΄. Ο Κυριος ου τους απλως διδασκοντας µακαριζει αλλα τους προτερον δια της των εντολων εργασιας αναβλεψαι αξιωθεντας και θεασαµενους εν εαυτοις το φωτιζον (384) φως του Πνευµατος αστραπτον και δι᾿ αυτου γνοντας εν αληθινη τουτου ορασει και γνωσει και ενεργεια τα περι ων ειπειν και αλλους διδαξαι χρη ουν ουτω πρωτον. αναχθηναι τους διδασκειν επιχειρουντας. αφρων γαρ εστιν ο δε τουτο πιστευων φοβειται αυτον. φοβος. Μνηµη Χριστου φωτιζει τον νουν και δαιµονας εκδιωκει το δε φως της Αγιας Τριαδος φαινον εν καθαρα καρδια παντος αφιστα του κοσµου και τον µετοχον αυτου απ᾿ εντευθεν ηδη εµφορεισθαι ποιει της µελλουσης δοξης. καθοσον ανθρωπω χωρητον τω υπο της ανωθεν χαριτος ενεργουµενω. Ει ουδεν ετερον µετα την παρελευσιν των ορωµενων. ουδεν των εθνικων και απιστων διενηνοχαµεν. φοβουµενος δε τηρει τας αυτου εντολας ο δε φοβεισθαι λεγων τον Θεον. παντως οι της αυτου χαριτος εν τω κοσµω τουτω πλουσιως µετεχοντες. παρεστι γαρ εν γαρ τω παντι και εκτος του παντος εστιν. ε΄. (383) α’.Του οσιου πατρος ηµων Συµεων του Νεου Θεολογου. κρυπτοµενω δε εισετι τω παραπετασµατι της σαρκος. . τοις δε πνευµατικως νοουσι πανταχου εστι. ει και τη γη παρεισιν.

το πληρωµα της αγαπης µη καταλαβειν δυνηθεις οθεν και ως εσχατον ηγουµενος εαυτον παντων των φοβουµενων τον Θεον. ατελεστον αει τον ποθον και απληρωτον την αγαπην εν εαυτω περιφερει. αυτος ως υπεσχετο ηµας αγαπα αυτου δε ηµας αγαπωντος. ως αντι εργων νοµου λογιζοµενης της εις Χριστον πιστεως. «Τελος γαρ νοµου Χριστος». ητις δια των εντολων του ευαγγελιου βεβαιουµενη και δεικνυµενη. και ο Πατηρ αυτου ωσαυτως ηµας αγαπα. Εκτοτε γαρ ουκ εα τον υποδεξαµενον αυτην ηρεµειν. Τουτου δε γενοµενου. Η γαρ πιστις αντι δικαιοσυνης λογιζεται. «Παντα δυνατα τω πιστευοντι». ινα την αγαπην απο των εργων επιδειξωµεθα. αλλα τω ατελεστω τελει φθασαι και καταλαβειν βιαζοµενος. προοδοποιουντος του Πνευµατος δηλαδη και την οικιαν προευτρεπιζοντος ως εν µια συνοδω των υποστασεων µονην γινεσθαι ηµας Πατρος και Υιου και Αγιου Πνευµατος. ζωης αιωνιου της εν αυτω τω Χριστω µετοχους τους πιστους απεργαζεται. (385) αλλα µαλλον αρχη και αιτια σφοδροτερου και µειζονος ποθου. Η γνωστως και ευαισθητως γινοµενη ενοικησις της τρισυποστατου θεοτητος εν τοις τελειοις ου πληρωσις ποθου εστιν. η΄. Η πιστις και ο του Θεου φοβος και η τηρησις των αυτου εντολων κατα αναλογιαν της καθαρσεως τους µισθους προξενει καθοσον γαρ καθαιροµεθα κατα τοσουτον εις αγαπην Θεου απο του φοβεισθαι αυτον αναγοµεθα και οιονει µεταβαινοµεν απο του φοβου κατα προκοπην επι το αγαπαν τον Θεον και τηνικαυτα ακουοµεν προς αυτου «Ο εχων τας εντολας µου και τηρων αυτας εκεινος εστιν ο αγαπων µε». αλλ᾿ ως υπο πυρος αει εκκαιοµενον και πυρουµενον επαιρεσθαι εις φλογα ποθου θειοτερου ποιει. Ο εις τουτο το περας ελθων ου δοκει ευρηκεναι αρχην ποθου η αγαπης εν εαυτω του Θεου. αλλ᾿ ως µη αγαπων τον Θεον διακειται. . θ΄. Καταληψιν γαρ και τελος του ποθουµενου ευρειν ο νους µη δυναµενος ουδε µετρον τω ποθω και τη αγαπη δυναται δουναι. Η δε εις αυτον πιστις δικαιοι και τελειοι τον πιστευοντα. ζ΄.στ΄. Και ουτω προστιθωµεν επι τοις αγωσιν αγωνας. αναξιον εαυτον ηγειται απο ψυχης και της µετα των πιστων σωτηριας.

υπεµεινα τον Κυριον και προσεσχε µοι». αλλα και το καρτερησαι και υποµειναι παντα πειρασµον επερχοµενον εν λυπαις και θλιψεσι και συµφοραις. «Υποµενων γαρ. την πτωχειαν ως πλουτον λογιζεσθαι. την ευτελειαν και εξουδενωσιν ως δοξαν τω οντι και περιφανειαν. ιβ΄. Οι τους εαυτων γονεις εν τινι προτιµωντες της του Θεου εντολης πιστιν ου κεκτηνται προς Χριστον παντως γαρ υπο της ιδιας κρινονται συνειδησεως. µηδεν ετερον ταυτης εξωθεν εννοειν εκουσιως καταδεχοµενος. εως αν θεληση και επισκεψηται ηµας ο Θεος. Η αποταγη του κοσµου και παντελης αναχωρησις. φησιν. Πιστις η εις Θεον επιθυµιαν καλων ετεκε και φοβον κολασεων η δε των κρειττονων επιθυµια και ο φοβος των κολασεων τηρησιν εντολων ακριβη κατειργασαντο. Πιστις εστι το δια Χριστον υπερ της αυτου εντολης αποθανειν και τον θανατον τουτον ζωης προξενον ειναι πιστευειν. ιγ΄. Ει δε και ταυτης γευσεται κατ᾿ οικονοµιαν τινα του Θεου. η δε ακριβης των εντολων τηρησις την ιδιαν τους ανθρωπους εκδιδασκει ασθενειαν. Η εις Χριστον πιστις εστι το µη µονον καταφρονησαι (386) των εν τω βιω τερπνων. και εν τω µηδεν εχειν τα παντα κατεχειν πιστευειν µαλλον δε κεκτησθαι «τον ανεξιχνιαστον πλουτον της επιγνωσεως του Χριστου» και πηλον η καπνον απαντα τα ορωµενα καθοραν. ει γε και συνειδησιν ζωσαν εχουσι περι της απιστιας αυτων πιστων γαρ τουτο εστι το εν µηδενι µηδαµως του µεγαλου Θεου και σωτηρος ηµων Ιησου Χριστου παραβαινειν την εντολην. ει µη ταχιον εασει τα υφ᾿ ων και εν οις κρατειται κατα προσπαθειαν και ολος της τοιαυτης γενηται γνωσεως. και αυτη ην δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου. ιδ΄. ξενιτειαν αναλαβοµενην παντων των εν βιω υλων και (387) ηθων και .ι΄. ια΄. η δε κατανοησις της αληθους ασθενειας ηµων θανατου µνηµην εγεννησεν ο δε συνοικον ταυτην κτησαµενος αυτος µαθειν εµπονως ζητησει οποια εσται αυτω τα µετα την εξοδον του βιου τουτου και αναχωρησιν ο δε αει περι των µελλοντων γνωναι σπουδαζων πρωτον παντων εαυτον αποστερησαι των παροντων οφειλει ο γαρ εν τουτοις και µεχρις ευτελους τινος υπο προσπαθειας κρατουµενος εκεινων την γνωσιν τελειαν ου δυναται κτησασθαι.

οταν συ µεν ατρεπτος και εν ταυτη εµµεινης τη προσβολη. αλλ᾿ οτε κληθης. Ει ο κοσµος και τα εν τω κοσµω παντα παρερχονται. συντοµως υπακουσον εν ουδενι γαρ ετερω ουτω Θεος ως εν ταχυτητι ηµων επευφραινεται. ιστ΄. ιθ΄. κλαιειν ποιουσι και θρηνειν δια σε προ προσωπου σου. χαιρετε οσοι δι᾿ αυτον τα φθαρτα κατελειψατε φθαρτα δε εισιν ου µονον πλουτος και . Και τουτο αληθες ειναι γνωση. εν ω την ψυχην σου κεκοπωµενην και πεφορτισµενην υπαρχουσαν αυτος αναπαυσει πολλα γαρ εχει το πελαγος του βιου προξενα κινδυνων και απωλειας εσχατης. τοτε εις συµπαθειαν δηθεν οι δαιµονες τους συγγενεις µετατρεψαντες. Τουτο γαρ αυτοις οι δαιµονες υποβαλλουσιν.γνωµων και προσωπων και αρνησιν σωµατος και θεληµατος. επειδη και κρεισσον υπακοη συντοµος µετα πενιας η βραδυτης µετα πληθος χρηµατων. ιε΄. Την παρα των γονεων και αδελφων και φιλων σου θλιψιν ορων δια σε γινοµενην. γελα επι τω υποβαλλοντι ταυτα ποικιλως κατα σου γινεσθαι δαιµονι και µετα φοβου και σπουδης πολλης υποχωρησον και τον Θεον εκτενως εκδυσωπει του ταχιον εις λιµενα καλου πατρος καταντησαι σε. ορα µηδαµως δως σην ψυχην εις παρακλησιν κατ᾿ αρχας. ιη΄. Μη θελε δι᾿ ευλογους αιτιας η µαλλον αλογους τω (388) κοσµω προσµειναι το συνολον. µεγαλης ωφελειας προξενος γινεται τω ουτω θερµως αποταξαµενω εν βραχει τω καιρω. Οταν προς παντα τα του βιου ηδεα ευρεθης ανδρειος και απαρακλητος. εκεινους δε εις µανιαν την κατα σου και µισος αιφνης εξαφθεντας ιδης και ως εχθρον σε αποστρεφοµενους και οραν ουκ εθελοντας. Ο µισησαι θελων τον κοσµον αγαπην εκ βαθεων ψυχης εχειν οφειλει προς τον Θεον και µνηµην τουτου αεναον ουδεν γαρ ετερον ως ταυτα µετα χαρας παντα καταλιµπανειν ποιει και σκυβαλων δικην αυτα αποστρεφεσθαι. κ΄. Ο φευγων τον κοσµον. ιζ΄. οπως την θερµην αποσβεσωσι της καρδιας σου ει γαρ και µη τελειως εµποδισαι σου την προθεσιν δυνηθωσιν. ο δε Θεος µονος αΐδιος εστι και αθανατος. ει και παντες σε τουτο ποιειν συγγενεις και φιλοι καταναγκαζουσι. αλλα γε χαυνοτεραν ταυτην παντως και ασθενη απεργασονται. εν αυτω τας οικησεις ποιουµενος.

ινα. Ει φλογα ελαβες. εση δια παντος επι πασιν ως νηστευων και εγκρατευοµενος και το ιδιον αποταξαµενος πανταπασι θεληµα ου µην δε αλλα και την ενουσαν εν τη καρδια σου φλογα ασβεστον διατηρησεις. και δραµων παρεγενου εν κοινοβιω η πνευµατικω πατρι δια τουτο. την παντων καταφρονειν σε βιαζουσαν. αλλα τηρει εαυτον ξενον εκ παντων και συννουν και απαρρησιαστον. αλλα και πασα ηδονη και απολαυσις αµαρτιας φθορα εστι µοναι δε αι του Θεου εντολαι φως εισι και ζωη και τουτο παρα παντων καλουνται. προς εγκρατειαν ακροτατην. τας ηµερας εν ταυταις προσαναλισκειν αυτους ποιουσιν. φησι. κβ΄. ινα µη και το σωµα αδυνατηση. αλλ᾿ αει παρεσκευασµενος εσο προς νηστειαν. Αγχεται κενοδοξος ταπεινοφρονα ορων προχεοντα δακρυα και δισσως ωφελουµενον. µετα χαρας υποµενεις απερ εκουσιως ποιησαι ηθελησας ψυχικως ωφελουµενος. τουτο µη καταδεξη. ευρεθης εκεινω µεν υπηκοος. στρεφονται και επεγγελωσι την αυτου απωλειαν ει δε µη υπαχθη τοις αυτων λογοις. Επειτα εις συντυχιας ανωφελεις εκκαλουµενοι. Θεον ιλεω δι᾿ αυτων εργαζοµενον και ανθρωπους εις επαινον επισπωµενον αβουλητως. Και πρωτον µεν. προς κακοπαθειαν. Οταν παντα τα παρ᾿ εαυτων οι δαιµονες πραξωσι και τον κατα Θεον ηµων σκοπον µεταστησαι ου δυνηθωσιν η εµποδισαι. Ει µεν τις υπακουσας των σπουδαιων οµοιωθη αυτοις. κα΄.χρηµατα. ως εξ αγαπης δηθεν και συµπαθειας κινουµενοι. κινουνται εις φθονον και παντα ποιουσι και πραττουσιν εως ου και της µονης αυτον εκδιωξωσιν ου φερει γαρ κενοδοξια ατιµος επαινουµενην ταπεινωσιν οραν απεναντιας αυτης. εις σωµατικας αναπαυσεις (389) χωρειν παραινουσιν αυτοις. καν προτρεπη παρ᾿ αυτου η παρα των συνασκοµενων σοι αδελφων λουτροις η βρωµασιν η αλλαις θεραπειαις σωµατικαις χρησασθαι αναπαυσεως χαριν. τοτε τοις την ευλαβειαν υποκρινοµενοις υπεισερχονται και δι᾿ αυτων τους αγωνιζοµενους εµποδιζειν πειρωνται. και εις ακηδιαν εµπεσητε. . το δε ιδιον σου µηδε εν τουτω ποιων εκ προαιρεσεως θεληµα ει δε µη. Τουτο γαρ φυλαττων. αδελφε. ει µεν παρα του σου εν Κυριω πατρος προτραπης µετασχειν παρακλησεως. κγ΄.

κστ΄. ισθι ως ξενος ει επι πασιν οις εξωθεν επιφερη. . ει και παρα τον καιρον η ωρα εστιν. Μη δως ανευ του κατα Θεον πατρος σου ελεηµοσυνην εξ ων χρηµατων εισηνεγκας. Αφ᾿ ου σεαυτον ολον τω πνευµατικω σου αναθη πατρι. κη΄. αλλα µηδε δια µεσιτου σου λαβειν τινα εξ αυτων παρ᾿ εκεινου θελησης.κδ΄. Ο πιστιν κτησαµενος εναργη προς τον κατα Θεον πατερα αυτου. φησι. αυτον βλεπειν λογιζεται τον Χριστον και συνων η ακολουθων αυτω. αλλα µηδε µικρον η µεγα αιτηση πραγµα αυτω εασαι σοι. Αγχε γαρ σεαυτον και βιαζου εν πασι. Τι γαρ και µειζον η ωφελιµωτερον εν τη παρουση και εν τη µελλουση ζωη του συνειναι Χριστω. ει και συµβη σε φλεγεσθαι. του σκοπου µου απετυχον». εως αν ο Θεος πληροφορηση αυτον και προσταξη µοι και ουτως εχων ουδεποτε. Χριστω συνειναι και ακολουθειν βεβαιως πιστευει. βλεπων αυτον. ου προτιµησει τι των του κοσµου πραγµατων υπερ την εκεινου µνηµην οµου και αγαπην. ει µη τοι αυτος τη οικεια γνωµη. η προσταξη λαβειν η αυτος εκεινος αυτοχειρως παρεξη σοι. ανθρωπινοις λεγω πραγµασι τε και χρηµασιν ου χωρις µηδεν εν αυτοις πραξαι η ποιησαι θελησης. µεχρις αν οικοθεν κινηθεις ο πνευµατικος σου πατηρ προτρεψηται. πειθων και λεγων τω λογισµω «Ει θελει ο Θεος» και ει ης αξιος του πιειν. µαρτυρα της αληθειας τον Θεον προβαλλοµενος ειπεν «Εθεµην τοιουτον εν εµαυτω λογισµον ως µητε φαγειν µητε πιειν αιτησασθαι ποτε τω πατρι µου η παρεξ αυτου µεταλαβειν τινος το καθολου. κζ΄. Κρειττον γαρ πτωχον και ξενον ειναι τε και ακουειν σε η σκορπιζειν χρηµατα και διδοναι τοις πενησι. Ει δε και οµιλιας αξιουται της παρ᾿ αυτου. Τι δε και ωραιοτερον η γλυκυτερον της θεας αυτου. παντως ζωην την αιωνιον εκ ταυτης αρυεται. Ο πειραν εσχηκως πνευµατικης ωφελειας και ανοθευτον πιστιν κτησαµενος. Ο τοιουτος ουκ επιθυµησει ετερω τινι οµιλησαι ποτε. εισαγωγικον οντα πιστεως δε ακραιφνους το παντα ως εν χειρι Θεου η του πνευµατικου πατρος αναθεσθαι βουλησει. κε΄. αποκαλυπτει παντως τω πνευµατικω σου (390) πατρι και λεγει σοι «Πιε» και τηνικαυτα πιεσαι µετα καθαρου συνειδοτος. Μη δη λαβειν υδατος αιτηση ποτον.

Εν αισθησει γαρ καρδιας τουτο γινοµενον εις αβυσσον ταπεινωσεως και εις δακρυων πηγας το λογιζοµενον καταφερει. (391) Πιστιν εναργη εδειξεν ο και το τοπον. λ΄. εκεινω δε αυτω µη προσεγγισαι τολµων µηδε απλως προσψαυσαι τινος των αυτου χιτωνων η σκεπασµατων ανευ της εκεινου προσταξεως και µεταχειριζοµενος τι των εκεινου. Οταν µετα πασης καθη επι τραπεζης της αδελφοτητος και νοερως σοι σκια τα παντα τοις οφθαλµοις υπογραφωνται και του ηδεος των βρωµατων ουκ επαισθανη. λα΄. αλλα και της εν τη κελλη αυτου διαγωγης. Ο εκ διαθεσεως τους λοιδορουντας η αδικουντας η µισουντας και αποστερουντας αυτον αγαπων και υπερ τουτων ευχοµενος. Πολλοι µεν τω βιω τουτω και τοις του βιου πραγµασιν αποτασσονται. ιδων τα ποιηµατα του Θεου και διδαχθεις των αισθητων την αδρανειαν. ην και λεγοµενην ακουεις. οπως. ως ιαµα των τουτου παθων και των αµαρτηµατων καθαρτικον. εις προκοπην εν ολιγω µεγαλην ανερχεται. εις αγαπην των νοητων µετεγκεντρισης τον φοβον σου. αλλ᾿ ολην εχεις την ψυχην τω θαυµατι εκπληκτον και τοις δακρυσιν εµπλεον. εν οις καταποντιζεται το τριµερες της ψυχης αναγει δε εις ουρανον απαθειας τον νουν και θεωρητικον απεργαζεται και τη γευσει της εκειθεν χρηστοτητος παντα σκυβαλα τα του παροντος βιου ηγεισθαι ποιει και αυτην δε την τροφην και την ποσιν µη ενηδονως η συχνοτερως προσιεσθαι. µετα φοβου και µετα αιδους τουτο ποιει.κθ΄. αναξιον εαυτον κρινων µη µονον της τουτων θεας και λειτουργιας. ητις µεσον του φοβου και της αγαπης ευρισκεται και απο τουτου εις ταυτην διαβιβαζει ανεπαισθητως και ακινδυνως τον ανθρωπον. . Και αυτη εστιν η πνευµατικη γνωσις. ως αγιον ευλαβουµενος και τον κονιορτον των ποδων αυτου χερσι λαµβανων ζεοντως και επιχεων τη εαυτου κεφαλη και τη καρδια προσαλειφων. τοτε γινωσκε την του Θεου σοι χαριν ουτω ταυτα υποδεικνυειν δια την εκ του φοβου πολλην σου ταπεινωσιν. ολιγοι δε και τοις θεληµασιν εαυτων περι ων και ο θειος λογος καλως αποφαινεται «Πολλοι µεν κλητοι» λεγων «ολιγοι δε εκλεκτοι». εν ω ο οδηγος και πατηρ αυτου ισταται. λβ΄.

Ουκ ενδεχεται αλλως την εις Θεον τελειαν αγαπην αναφαιρετον κτησασθαι τινα ει µη κατα το µετρον της πνευµατικης γνωσεως αυτη δε κατα µικρον αυξανεται (392) τη πρακτικως πονουση καθ᾿ εκαστην ψυχη. Μολις γαρ και νους καθαρθεις λογισµων και ελευθερωθεις των προληψεων. Τα γαρ υπερβαινοντα και νουν και διανοιαν. Και τοτε αιφνης αναβλεπων ο ανθρωπος και θεωρων την φυσιν των οντων. ου µη εισελθη εις την βασιλειαν των ουρανων». λδ΄. δι᾿ ων καθαιρεται και βαπτιζεται το δευτερον βαπτισµα. φειδοµενος της ασθενειας ηµων. . Το δε δευτερον ουκετι τυπος της αληθειας. Ου πραξεων µονον πονηρων απεχεσθαι δει αλλα (393) αλλα και λογισµων και εννοιων εναντιων χρη σπουδαζειν τον ασκητην ελευθερον ειναι. λζ΄. Τουτο γαρ ειδως και ο Αποστολος εφη «Απο γαρ του µεγεθους και της καλλονης των κτισµατων αναλογως ο γενεσιουργος θεωρειται». Θεος ων τοις πασιν αχωρητος. βαπτισµα εκεινο. εχει το µυρον του χρισµατος προσηµαινον το νοητον µυρον του Πνευµατος. ανωθεν δε ειπων. κατα το µετρον του φωτισµου και την θεωριαν των οντων αξιως δυνησεται κατιδειν. ο δε λοιπος απας κοσµος το καθ᾿ ηµας νυξ εστιν. ιν᾿ ουτως αµεριµνος απο των βιωτικων διαµεινη. ενδιατριβειν δε αει ταις ψυχωφελεσι και πνευµατικαις ενθυµησεσιν. λε΄. Μεγεθος ουρανου και γης πλατος και των αλλων απαντων τους λογους ουδεις αξιως καταµαθειν δυναται τοις αισθητοις οφθαλµοις. πως οφθαλµοι κατανοησαι σωµατος εξισχυσουσι. Ωσπερ εν νυκτι τοις αισθητοις οφθαλµοις εν εκεινω τω τοπω βλεποµεν µονον ενθα αν του φωτος τον λυχνον αναψωµεν. ουτω τοις εν νυκτι αµαρτηµατων καθευδουσιν ο αγαθος δεσποτης φως µικρον γινεται. αλλ᾿ αυτη εστιν η αληθεια.λγ΄. ο λεγει δια των ευαγγελιων ο Κυριος «Εαν µη τις γεννηθη δι᾿ υδατος και πνευµατος. ελεει τε και χαριτι Θεου φωτισθεις. ως ουποτε αυτην εθεασατο. Το προτερον βαπτισµα εχει το υδωρ προϋπογραφον τα δακρυα. την εκ του πνευµατος ηνιξατο γεννησιν. Και παλιν «Εαν µη τις γεννηθη ανωθεν». εκπληττεται και ανωδυνως αυτοµατα προχεει τα δακρυα. λστ΄.

ποτε δε ηµερα εστιν ο δε τυφλος τα αµφοτερα αγνοει. ο δε βλεψαι ποτε καταξιωθεις συµµαρτυρησει ειναι αληθη τα λεγοµενα. εαν καλυµµατι τινι κεκαλυµµενους εχη τους οφθαλµους και µη θεληση αραι και αποσεισασθαι αυτο. Ωσπερ καλυµµα εν οφθαλµοις επιτεθεν. Καθοσον ουν εαθωσι χρονον. ευαισθητως αισθανεται της τουτου στερησεως και ποθεν αυτη συνεβη γενεσθαι ουκ αγνοει. µη πλουτον µονον και χρυσον και τας αλλας υλας του βιου. Οσω γαρ την γαστερα τις θεραπευσει. ουτω λογισµοι κοσµικοι και βιωτικαι ενθυµησεις εν διανοια ηγουν εν οφθαλµω ψυχης γινονται. ει µη και των βιωτικων ενθυµησεων και των πονηρων εννοιων ελευθερωση τον της ψυχης οφθαλµον.λη΄. Αδυνατον και την σαρκα τω κορω των βρωµατων κατεµπιπλαν και πνευµατικως της νοερας και θειας επαπολαυειν χρηστοτητος. µα΄. ο φωτιζει παντα ανθρωπον εις τον ανω κοσµον ερχοµενον. µβ΄. ου δυναται απο µονης της γυµνοτητος του λοιπου σωµατος ιδειν το φως. µ΄. µγ΄. αυτον τον Κυριον ηµων Ιησου Χριστον και Θεον. ουτω και ο παντων των αλλων πραγµατων οµου και χρηµατων καταφρονησας και αυτων απαλλαγεις των παθων. Και ο πνευµατικως αναβλεψας και τοις νοεροις ορων οφθαλµοις. Ωσπερ ο ολον αυτου απογυµνωσας το σωµα. αυτου και των ακουοντων µη ειδοτων περι ποιων πραγµατων αλληλοις προσδιαλεγονται. κατα τοσουτον εκεινης εαυτον αποστερησει καθοσον δε το σωµα υπωπιασει. τοτε τρανως ιδωµεν το φως το αληθινον. αναλογως και της πνευµατικης τροφης τε και παρακλησεως εµπλησθησεται. οταν εκ ραθυµιας εις την προτεραν αποστραφη τυφλωσιν και του φωτος αποστερηθη. αλλα και την επιθυµιαν . λθ΄. Ο δε γε µενων τυφλος εκ γενετης ουδεν τη πειρα και τη ενεργεια περι τουτων επισταται. ουκ οψεται ποτε το νοητον φως. και διηγησεται αλλοις απερ ακηκοεν. ου βλεψοµεν επαν δε εξαρθωσι τη του θανατου µνηµη. Ο βλεπων τοις αισθητοις οφθαλµοις οιδε ποτε µεν νυξ. Ο εκ γενετης ων τυφλος ου νοησει ουδε πιστευσει των γραφοµενων την δυναµιν. θεασαµενος το αληθινον και αδυτον φως. Καταλειψωµεν παντα τα επι της γης. ει µη τι (394) εξ ακοης ακουση και µαθη περι ων εθεασατο.

Ανθρωπος µεµελετηκως αντιλεγειν εαυτω διστοµος εστι µαχαιρα. και ζην µεν αυτον εκτοτε τη αµαρτια. δι᾿ ης απατωµενοι. Ει δε µετα πικριας αντειπη η και λαληση µετα θρασυτητος. δεδωκεν ισχυν τω οφει τον ιον εκχεαι εν τη καρδια αυτου και ανηµερως τα εντος αυτου κατεσθιειν. επαινουµενος η και παρακαλουµενος. το αγκιστρον καταπινοµεν της αµαρτιας. Η γαρ αντιλογια αρπαγιον εστι. (395) υφ᾿ ου και αρπαζεται ειωθεν. ως εαν στρεψης την υλην αφ᾿ ης αναπτεται. Καθαπερ η φλοξ του πυρος εις υψος αει αιρεται. Ο αντιλεγων οµοιος εστι τω εκουσιως εκδοτον εαυτον ποιουντι τοις υπεναντιοις του βασιλεως εχθροις. µαλλον και µαλλον επαιρεται ελεγχοµενος γαρ η και νουθετουµενος. αλλ᾿ ως εαν ειπης αυτω τα της ωφελειας αυτου. Ει µεν ουν µετα σιωπης υποµεινη η µετα πολλης αποκριθησεται ταπεινωσεως. δελεαρ εχον την δικαιολογιαν. υπο των πνευµατων της πονηριας η αθλια ψυχη και ποτε µεν εις υψος υπερηφανιας αναγεσθαι. . ανυψουται κακως. ως εντευθεν καθ᾿ εκαστην ενδυναµουµενον αυτον καταβρωµα ποιεισθαι την επ᾿ αγαθοις διορθωσιν και ισχυν της αθλιας τουτου ψυχης. ποτε δε εις χαος αβυσσου αµαρτιας καταποντιζεσθαι και µετα των εξ ουρανου εκπεπτωκοτων καταδικαζεσθαι. ως απο της γλωττης και του λαιµου. αναγκη πασα νεκραν την ψυχην ηµων ειναι και δυσκινητον προς πασαν Θεου εντολην η και παντελως ακινητον. αντιλεγει σφοδρως. µε΄. και ζωντος αυτου. µδ΄. αλλα και τας αλογους κινησεις αυτου. και νεκρωσαι τουτο δια πονων σπουδασωµεν δια τουτο γαρ ενεργουνται τα της επιθυµιας και εις εργον εξαγονται. νεκρον δε παντελως ειναι τη δικαιοσυνη. µστ΄.την προς αυτα τελεον απο των ψυχων ηµων απελασωµεν. µζ΄. ασθενη τουτον και εκλελυµενον ειργασατο. Ο ατιµαζοµενος η υβριζοµενος και σφοδρα αλγων την καρδιαν γινωσκετω εκ τουτου οτι τον παλαιον οφιν περιφερει εγκολπιον. Μισησωµεν µη τας ηδονας µονον του σωµατος. ουτω και η του κενοδοξου καρδια ταπεινωθηναι ου δυναται. αναιρων αγνωστως την ιδιαν ψυχην και της αιωνιου ζωης αλλοτριον αυτην εργαζοµενος.

ινα µη αντι ευαγγελικης διαβολικην πολιτειαν εκδιδαχθης. να΄. αιµα µονον εστιν ετι και σαρξ. Ο τυφλος προς το εν τυφλος ολως προς παντα εστιν. καθαπερ και οι εκ γενετης τυφλοι το του ηλιου φως δια λογου µονον γνωναι ου δυνανται. τα δε νοθα και αλλοτρια διακρινειν και αποπεµπεσθαι. επειδη καλων µεν διδασκαλων καλα τα µαθηµατα. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν. Πολλοι γαρ. αλλους δε οδηγειν υπισχνουµενος. και εν τη θεωρια των παντων γινεται. και των θεωρουµενων εξω εστιν εν τω ενι ουτος ων τα παντα ορα. πνευµατικης δοξης αισθησιν µη δυναµενος δια του λογου λαβειν. ουδεν των παντων ορα. µαλιστα τας των αγιων πατερων πρακτικας συγγραφας. νβ΄. και κεκρυµµενος ων εν αυτω. ινα µη πλανηθης. και εν πασιν ων ουδεν των παντων ορα. αµφοτεροι εις βοθυνον εµπεσουνται». πλανος εστι και τους εποµενους αυτω εις βοθρον απωλειας εντιθησι κατα την του Κυριου φωνην «Τυφλος τυφλον εαν οδηγη. ως ηδη την εικονα φορεσας του επουρανιου και εις ανδρα τελειον ανελθων του πληρωµατος του . ινα ταυταις αντιπαρατιθεις τα παρα του διδασκαλου και προεστωτος σοι διδασκοµεθα. ως εν κατοπτρω βλεπειν δυνασαι ταυτα και καταµανθανειν. ν΄. Εαν αποταξασθαι βουληθης και την ευαγγελικην πολιτειαν εκδιδαχθηναι. Ο µη την εικονα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου. ο δε βλεπων εν τω ενι εν θεωρια των παντων εστι της θεωριας τε παντως απεχεται. νδ΄. και τα µεν συναδοντα ταις θειαις γραφαις εγκολπουσθαι και κατεχειν τη διανοια. (396) ισθι. νγ΄. Ο βλεπων εν τω ενι δια του ενος και εαυτον και παντας και απαντα καθορα. του επουρανιου ανθρωπου τε και Θεου. εν τω λογισµω και νοερω ανθρωπω ευαισθητως και γνωστως ενδυσαµενος. Πας ο µη βλεπων. πλανοι και ψευδοδιδασκαλοι εν ταις ηµεραις ταυταις γεγονασιν. µθ΄.µη΄. Ευχαις και δακρυσι τον Θεον καθικετευσον πεµψαι σοι οδηγον απαθη τε και αγιον ερευνα δε και αυτος τας θειας γραφας. µη απειρω µηδε εµπαθει διδασκαλω εαυτον εκδως. κακων δε κακα και σπερµατων πονηρων παντως πονηρα τα γεωργια.

ισως αντιλεγειν εξεστιν αυτω. και δια της υπακοης αυτου και της ταπεινωσεως πασης τιµωριας και κολασεως λυτρωθηναι πιστευει. Ο δε µη ειδως και αλλως εχων προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται. Ει δε οιεται και λεγει αµφοτερα εχειν. Ο πιστευων εν τη χειρι του ποιµενος αυτου την εαυτου υπαρχειν ζωην και τον θανατον ουκ αντειποι ποτε η δε τουτων αγνοια αντιλογιαν γεννα. την προξενον του νοητου και αιωνιου θανατου. πεπλανηται οποιαν γαρ οι του Θεου προς τον Θεον εχουσι την διαθεσιν αγνοει. οτι µυριων υπαρχει θανατων αξιος. Προ του λαβειν την αποφασιν τον καταδικον. τοπος διδοται απολογιας αυτω λαλειν τω δικαστη περι ων επραξεν µετα δε γε την των πρακτεων φανερωσιν και την του δικαστου αποφασιν. νε΄. Προ του εισελθειν εις τουτο το δικαστηριον τον µοναχον και φανερωσαι αυτου τα εγκαρδια. νζ΄. νθ΄. νστ΄. ει γε και οπωσουν γνωσιν κεκτηται. ιστω. Μετα δε την των λογισµων αποκαλυψιν και ειλικρινη εξαγορευσιν ουκ εξεστιν αντιλεγειν τω µετα Θεον δικαστη και εξουσιαστη αυτου µεχρι θανατου ποτε. ουδεν η µικρον η µεγα τοις βασανιζουσιν αντιλεγει. ει ως αληθως αρα του µυστηριου τον τροπον επισταται. Ο τω διδασκαλω και οδηγω αυτου ως Θεω ατενιζων (397) αντιλεγειν ου δυναται. νη΄.Χριστου και ο ουτως εχων δυναται και καλως οδηγειν εν τη οδω των του Θεου εντολων το ποιµνιον του Χριστου. τα µεν κατα αγνοιαν τα δε και ως οιοµενω κρυπτειν τα εαυτου. ω και µαλλον καλως εξει το αγεσθαι η το αγειν επικινδυνως. παιδευοµενος η νουθετουµενος η ελεγχοµενος. εις πεταυρον και βυθον αδου ετι ζων ελεεινως καταφερεται και οικος του Σατανα και πασης αυτου της ακαθαρτου (398) δυναµεως γινεται. λεγω δε τη αντιλογια και απιστια τη προς τον πνευµατικον πατερα αυτου και διδασκαλον. ως απειθειας και απωλειας υιος . επειδη ο εµπιπτων τοις τοιουτοις κακοις. Ο γαρ µοναχος εν τουτω κατ᾿ αρχας εισελθων τω δικαστηριω και απογυµνωσας τα κρυπτα της καρδιας αυτου πεπεισται εκ προοιµιων. Ο ανεξαλειπτα ταυτα φυλαττων εν τη εαυτου διανοια την καρδιαν ουδεποτε κινηθησεται.

και επι την πετραν της υπακοης των πνευµατικων πατερων τους ποδας ασαλευτους ερεισαντες. Οιδας γαρ. και την µεν καθαραν ευχην και ταπεινωσιν . Τω τω εαυτου πατρι αντιλεγοντι συγχαιρουσι δαιµονες. παντα οσα παρα ανθρωποις αδυνατα». τω την υπακοην πεπληρωκοτι τω ιδιω πατρι µεχρι θανατου. Κυριε. ξβ΄. και µη εις τελος εγκαταλειψης ψυχην απαξ συνταξαµενην και οµολογησασαν και αντι παντος του κοσµου εκλεξαµενην και προτιµησαµενην σε. το εαυτους απαρνησασθαι. ο µονος ιασασθαι µε δυναµενος. ου µονον απαρνησιν (399) της ιδιας ψυχης. θανατου δε σταυρου. και τω θεµελιω τουτω της υπακοης αδιστακτως εποικοδοµουντες αυτα εν ταπεινωσει ψυχης. τω δε µεχρι ταπεινουµενω θανατου θαυµαζουσιν αγγελοι εργον γαρ του Θεου ο τοιουτος εργαζεται. ευθυς κατορθουσι. ξα΄. ο πασης πνοης και ψυχης εχων την εξουσιαν. και κατορθουται αυτοις το µεγα τουτο και πρωτον κατορθωµα. Και δως. ∆εσποτα. εξοµοιουµενος τω Υιω του Θεου. ξγ΄. ει και η πονηρα µου συνηθεια εµποδιον µου καθισταται αλλα δυνατα σοι. Παρακαλω σε τον της υπακοης <υιον> ταυτα στρεφειν συνεχως εν τη διανοια σου και παση σπουδη αγωνισασθαι του µη κατελθειν εν τοις ειρηµενοις του αδου κακοις. Το γαρ πληρουν αλλοτριον θεληµα και µη το εαυτου. και ως εκ Θεου στοµατος τα παρ᾿ εκεινων εντελλοµενα ακουοντες. αλλ᾿ ουτω δεεσθαι του Θεου θερµως καθ᾿ εκαστην και λεγειν «Θεε και Κυριε των απαντων. Οι καλον τον θεµελιον της πιστεως και ελπιδος εν τη αυλη καταβαλοντες της ευσεβειας µετα φοβου και τροµου. ταπεινωσιν τη καρδια µου και λογισµους πρεποντας αµαρτωλω συνθεµενω σοι µετανοειν.ξ΄. Κυριε. αλλα και νεκρωσιν την προς τον κοσµον απαντα εµποιει. επακουσον µου της δεησεως του ταλαιπωρου και τον εν εµοι εµφωλευοντα δρακοντα τη του παναγιου σου Πνευµατος επιφοιτησει θανατωσας αφανισον καµε πτωχον και γυµνον πασης υπαρχοντα αρετης τοις του αγιου µου πατρος ποσι µετα δακρυων προσπεσειν αξιωσον και την αγιαν αυτου ψυχην εις συµπαθειαν του ελεησαι µε ελκυσον. Ο πολυς και ακαιρος συντριµµος της καρδιας σκοτιζει και θολει την διανοιαν. οτι θελω σωθηναι.

ξστ΄. και ινα τι συνταρασσεις µε. εν οις. τοτε συ εν µια καθισας κατα µονας γωνια. αλλ᾿ ο Θεος µου εστι». πονον δε καρδιακον εµποιει. Αποστηθι ουν απ᾿ εµου ο Θεος ο ποιησας µε κατ᾿ εικονα και καθ᾿ οµοιωσιν αυτου καταργησει σε». εν τω Θεω µενοµεν και αυτος εν ηµιν.απο της ψυχης εξαφανιζει. Οπηνικα σοι ταυτα υπαντησωσι. ξε’. Ελπισον επι τον Θεον οτι εξοµολογησοµαι αυτω. ευρης δε ζηλον και ποθον τελειοτητος εν τη ψυχη σου πολυν. κατα φυσιν εστωτες και τον χιτωνα φορουντες λελαµπρυσµενον του Πνευµατος. Ακηδια και βαρος του σωµατος. τω δυναµενω µε σωσαι εν µονω τω ελεει αυτου. ξδ΄. µηδενος δε των παλαι απολειφθηναι αγιων κατα πραξιν και γνωσιν και θεωριαν. ορας δε σαυτον κωλυοµενον παρα του υποσπειροντος τα της αθυµιας ζιζανια µη ελασαι εις τοσουτον υψος της αγιωσυνης εν τω υποβαλλειν αυτον εν σοι λογισµους και λεγειν «Αδυνατον σοι µεσον του κοσµου σωθηναι φυλαξαι πασας τας εντολας ανελλιπως του Θεου». ως επιθυµειν σε πασαν µεν εντολην πληρωσαι του Θεου και µηδε µεχρις αργου λογου παραπιπτειν και αµαρτανειν. συστειλον σεαυτον και επισυναξον σου τον λογισµον και δος αγαθην βουλην τη ση ψυχη και ειπε «Ινα τι περιλυπος ει. Σωτηριον γαρ του προσωπου µου ουχι τα εργα µου. θεσει θεοι και υιοι Θεου χρηµατιζοντες. µοναχε. ως εντευθεν δειλιας και βλασφηµιας λογισµους επιπολαζειν εν τη καρδια και µηδε εν τω συνηθει τοπω της προσευχης εισελθειν τον υπο του . Τις γαρ εξ εργων νοµου δικαιωθησεται. Ο Θεος εξ ηµων ουδεν ετερον επιζητει των ανθρωπων αλλ᾿ η το µη αµαρτανειν. εντευθεν δε σκληροτητα και πωρωσιν απειρον δια δε τουτων την απογνωσιν τοις πνευµατικοις οι δαιµονες πραγµατευονται. εν τω φωτι της γνωσεως του Θεου σηµειουµενοι. του συνηθους αφιστωσι κανονος και σκοτωσιν τη διανοια προξενουσι και αθυµιαν. και µονον τουτο δε ουκ εστιν εργον νοµου αλλα φυλακη απαραβατος της εικονος και του ανωθεν αξιωµατος. Ου (400) δικαιωθησεται γαρ ενωπιον σου πας ζων. Κυριω τω Θεω µου προσκυνω και αυτω εκ νεοτητος µου λατρευω. εξ οκνηριας και αµελειας προσγενοµενα τη ψυχη. Σατανα. Αλλ᾿ εκ πιστεως της εις αυτον τον Θεον µου ελπιζω σωθηναι δια της αφατου αυτου ευσπλαγχνιας δωρεαν «Υπαγε οπισω µου. η ψυχη µου.

ξθ’. και αυτα τα δοκουντα τοις πολλοις δυσχερη και αδυνατα} αλλ᾿ ωσπερ τις γιγας εν µεσω πιθηκων η λεων βρυχωµενος εν µεσω κυνων και αλωπεκων διαγων. Ος τω φοβω του Θεου στοιχει. εν αδυτοις τοποις και αφεγγεσι νυκτος και ηµερας περιϊων. εαν υπο δειλιας κυρευοµενος παντα φοβουµενος τρεµης} ετι γαρ ατελης ει και ανισχυρος και ωσπερ νηπιον τα µορµολυκεια δεδοικας} η γαρ δειλια παθος εστι νηπιωδες και καταγελαστον κενοδοξου ψυχης. και φοβουµενος φοβον εκει ενθα φοβος ουκ εστιν ουδε δειλια τοις φοβουµενοις τον Κυριον. ξη΄. πεποιθων εστιν επι Κυριον και τω στερρω του φρονηµατος καταπληττει αυτους και εκδειµατοι τας φρενας αυτων. Ο καθαρα την καρδιαν κτησαµενος. αλλα και οκνειν αυτον και κατα του ποιητου των απαντων ενθυµεισθαι παραλογα. ποτε µεν βαλλει αυτην. και τω φιλανθρωπω Θεω προσπεσων δεηθητι µετα στεναγµου και δακριων εν οδυνη καρδιας σου την απαλλαγην του βαρους της ακηδιας και των πονηρων λογισµων. σπουδαιως εισελθε εις τον συνηθη τοπον της προσευχης σου.δαιµονος της ακηδιας πειραζοµενον δυνασθαι. ουτος δειλιαν ενικησεν} ο δε ακµην καθαιροµενος. Μη θαυµασης. Προς τουτον ουν τον δαιµονα µη θελε λογους λεγειν η αντιρρησεις ποιεισθαι} της . φυγαδευει τους δαιµονας. ος προς τη κενοδοξια και οιησιν νοσει δολων ειναι τι µηδεν ων. η παντελως αναισθητει και εν τω φιλος ειναι παθων και δαιµονων. η δειλιας δουλος υπαρχει και υποχειριος. τον φοβον αυτου ενδοθεν εχων και φερων το ακαταµαχητον οπλον της πιστεως. τρεµων ως τω φρονηµατι νηπιος. ουτος µεσον ανδρων αναστρεφοµενος πονηρων ου φοβειται. ως ραβδον σιδηραν τον εν σοφια λογον επιφεροµενος. Ο φοβουµενος τον Θεον δαιµονων ορµας ου φοβειται ουδε τας ασθενεις εφοδους αυτων αλλ᾿ ουδε ανθρωπων πονηρων απειλας} ωσπερ δε τις φλοξ η φλεγον πυρ ολος ων. (401) ποτε δε βαλλεται υπ᾿ αυτης} ο δε µηδολως αγωνιζοµενος. ξζ΄. ηπερ αυτους εκεινος. φευγοντας µαλλον αυτον. ο’. µη εµπρησθηναι υπο της εκπεµποµενης εξ αυτου φλογοειδους εκτινος του θειου πυρος. και δοθησεται σοι εµπονως κρουοντι και επιµενοντι η τουτων εν ταχει ελευθερια. µεθ᾿ ης ισχυει και δυναται παντα οραν. Γνους ουν την αιτιαν και ποθεν σοι ταυτα επηλθον.

Ως δε παλιν ησθετο ταυτην ουσαν εν αυτω. υπεκλεπτε τουτου τον λογισµον. κατασπασαι βουλοµενος αυτον και αυθις τω της δειλιας δαιµονι παραδουναι} οπερ κατανοησας. (402) οση σοι δυναµις τον λογισµον σου ταπεινωσον και θαττον γνωσεις ηφανισµενην δειλιαν. και πενθους εκλειποντος. οιµαι. Ο δε κραταιοτερος αυτου. η δειλια αυτω υπεισηρχετο. οµµα τε ψυχης προς Θεον ανατεινας. Πολλη και πασιν. ∆οκιµιον δε τοις αγωνιζοµενοις η ακηδια. ως µικρον εκ τουτου το πενθος εκλειψαι απο της καρδιας αυτου και την φλογα εν αυτω σβεσθηναι του Πνευµατος και παντα τον οικον του σωµατος αυτου πλησθηναι καπνου} ου µην αλλα γαρ και ναρκωσις µελων εν αυτω γενοµενη. θαττον η καρδια αυτου εξ οιησεως εσκληρυνετο. δυσνοητος η τουτων συµπλοκη και κακια και µεθοδος των δαιµονων υπαρχει. και τουτον εκεινω βοηθουντα και συναιροµενον. οβ’. οα’. τον ετερον δε σκοτωσιν και παρεσιν. (403) Τοις προκοψασιν εν ευχη η και επιµελουµενοις ευχης ο της ακηδιας µαλιστα δαιµων ως επι το πλειστον πολεµειν ειωθεν.γαρ ψυχης τρεµουσης και κλονουµενης. στας τε εν αυτω και τας χειρας εις ουρανους ανατεινας και το σηµειον του σταυρου εν εαυτω εκτυπωσας. ετι τε πωρωσιν ψυχης τε και νοος και απογνωσιν εργαζοµενον. τεθαυµακε και τον Θεον εδυσωπει θερµως ρυσασθαι την ψυχην αυτου εκ των τοιουτων παγιδων του διαβολου. ως εξ αναγκης ελλειπειν αυτω και την συνηθη ακολουθιαν. ουκ ωφελησουσι λογοι} αφεις δε τουτους. ως µικρον εταπεινωσε τον λογισµον. Ουδεις γαρ ετερος των αλλων δαιµονων κατα των . ως τον υπνον ενικησε. και τον µεν πρωτον φοβον εν τη ψυχη µετα σκληροτητος εµποιουντα. Υπο ακηδιας ποτε τις κατασχεθεις. αωρι της κελλης αυτου εξω εγενετο και εις ζοφωδη τοπον και σκοτεινον απελθων. Εγνων γαρ τον της δειλιας δαιµονα τω της ακηδιας συνερχοµενον και συγκροτουντα. ευθυς ο της διελιας εξ αυτου δαιµων απεστη µικρον. προξενος αυτοις ταπεινωσεως γινοµενη. χαυνον τον νουν και σκοτεινον εσχε και εκλυτον αυτου την ψυχην. ο δεινος της κενοδοξιας εχθρος. εξ οκνηριας εις υπνον αµετρον κατεφερετο. Προς ταυτα δε δι᾿ εγκρατειας ανθισταµενος και αγρυπνιας. ογ’.

ως δε Μανασσης. καθαπερ τον προφητην εκ του κητους εκεινον. Ου και εισακουων ο Κυριος. εκ του λακκου των αγριων παθων και λεοντων. οστ’. Ηµετερον δε οµως εστι το αντιστηναι αυτη κατα το ενον της δυναµεως. Ταυτην ει παρεχωρησεν ο Θεος καθ᾿ ηµων ενεργησαι κατα την δυναµιν αυτης. προς τον δυναµενον σωσαι αυτον καταφευγει δια ταπεινωσεως Κυριον. ευθυς ελεγχεται αυτου η ασθενεια. και της αχλυωδους παχυτητος του νοτιαιου ανεµου ταυτα συµβαινειν τοις αγωνιζοµενοις.τοιουτων ισχυει. µη εχοντος δε που φυγειν και σωθηναι. εκ του κητους και της θαλασσης του βιου. τηνικαυτα η αορατως αυτον φωτιζουσα χαρις αφισταται. ως δε ∆ανιηλ. Οπηνικα εις οιησιν κλαπεις ο νους εν αυτη εµβαθυνη και ειναι τι εναγωνιως εχων καθ᾿ εαυτον υπολαβη. Το δε λεγοµενον εστι τοιουτον} πολλα φαγων και τον στοµαχον βαρηθεις και εις κορον υπνωσας. Ακηδια θανατος ψυχης και νοος εστι. ουκ οιδ᾿ οπως ειπω. εκυριευσε του νοος µου το παθος και ηττηθην} ειτα παλιν υπερ το µετρον εγκρατευσαµενος. οδ’. τον νουν µου σκοτεινον και δυσκινητον ειργασαµην και αυθις εις το αυτο περιεπεσα παθος. του µηκετι παλινοστησαι προς ταυτα} ρυεται αυτον εκ του λακκου . ως δε οι τρεις παιδες. και βραχυ κενον καταλειψασα. Αδυνατον δε τινα θανοντα αναστησαι διχα βοηθειας του εκ νεκρων εαυτον αναστησαντος. ειτε και εκ των του σωµατος ανωµαλιων την καθ᾿ ηµων λαβοντος ισχυν. ωσπερ α’γριων κυνων επιδραµοντων αυτω των παθων και καταπιειν ζητουντων αυτον} ου και εξαπορουµενου. Οθεν φοβω αρρητω και τροµω ανεκδιηγητω συνεχοµενος. ειτε κατα οικονοµικην παραχωρησιν τουτου κατ᾿ αυτων ισχυσαντος. εκ του χαλκουργηµατος του πηλινου τουτου και θνητου σωµατος. βοα προς τον Θεον. ουδεις αν εσωθη των αγωνιζοµενων ποτε. Ο εξω γεγονως του κοσµου παντος ως εν (404) ερηµω αβατω και µεστη θηριων οντα κατανοει εαυτον. οε’. Θεου δε το και µυστικως ηµας διεγειρειν και φανερως νικητας αποδειξαι αυτης. Εστι δ᾿ οτε και εκ της του αερος κρασεως. ρυεται αυτον εκ του βυθου της αγνοιας και της φιλιας του κοσµου. ως µεν Ιωνας. εκ της καµινου του εµφυτου της επιθυµιας πυρος της καιοµενης. ως γε πειθοµαι µαλλον.

ει και πολλα τινα και θαυµαστα κατ᾿ αυτην θεασεται πραγµατα. ουκ εναντια τη Γραφη δογµατιζων. αλλα της αρχης και του τελους το µεσον ουκ αριθµων} οιον τι λεγω. αυτικα προφητικως και αυτη βοα προς Θεον} «∆ιερρηξας τον σακκον µου και περιεζωσας µε ευφροσυνην. ο εκ πολεως εις πολιν και απο χωρας εις ετεραν µεταβας χωραν. του καταφλεγοντος και λυµαινοµενου αυτου την ψυχην και προς πραξεις ατοπους βια συνωθουντος και ελκοντος. των αρπαζοντων και κατεσθιοντων τας των ανθρωπων ψυχας. διεγερθεισα πονοις κακοπαθειας και δακρυσι µετανοιας. υιον φωτος και ηµερας αυτον απεργαζεται και της αθανασιας ενθεν ηδη απογευει αυτον. προς πασαν αρετην και εντολην Θεου ακινητος υπαρχει πανταπασι και απροθυµος. τω Αγιω Πνευµατι δροσιζων αυτου την ψυχην. εν οις εµφιλοχωρειν ο νους ειωθεν. οη’. οπως αν ψαλλη σοι η δοξα µου και ου µη κατανυγω». φυλαττει αυτον ακαταφλεκτον. και απο δευτερας εις τριτην πολιν η χωραν µεταβηναι λεγει. αλλ᾿ ωσπερ απο δουλειας εις ελευθεριαν και απο σκοτους εις φως και .των πονηρων λογισµων της επιθυµιας. ως τους Ισραηλιτας εκεινους} και απο της γεωδους ταυτης και βαρειας και εµπαθεστατης σαρκος αταπεινωτον διατηρησας και απτωτον. µη γενοιτο. ως τον ∆ανιηλ} απο των εµπαθων προληψεων του πυρος. (405) το βαρος αφ᾿ εαυτης αποσεισηται της σαρκος και την αλµην του γεωδους φρονηµατος τοις ναµασιν αποκλυσηται των δακρυων και υπερανω της ταπεινωσεως γενηται των ορωµενων και φωτος απολαυση καθαρου και ελευθεριας αξιωθη των τυραννουντων παθων. Επαν δε. Εγω δε δυο µαλλον ειναι φηµι. ως καταβαρουµενη και πεδουµενη δεινως υπο των ειρηµενων κακων. Ο γαρ απο της Αιγυπτου προς την της επαγγελιας µεταβας γην και εν ταυτη κατοικισθεις. Τρεις µεν η θεια Γραφη τοπους. Ψυχη η σχετικως οικουσα εν τη ταπεινωσει ταυτη του σωµατος και των ηδονων τουτου αντιποιουµενη και της δοξης των ανθρωπων αντεχοµενη. ουχι και την οδον αυτην ην ωδευσε χωραν η πολιν καλεσειεν. οζ’. παντων µεν των εν µεσω µεµνηται και ταυτα διηγειται τοις πασιν} ου µεντοι δε απο πρωτης εις δευτεραν. υποσηµαινεται. η τουτων µεν αλογησασα αισθανοµενη δε του αερος τουτου της ευθυµιας.

αλλα και ο ηγουµενευων και ο πολλων προϊσταµενος και αυτος ο διακονων. αµεριµνος οφειλει ειναι. Η µεταβασις του νοος απο των ορωµενων επι τα αορατα και η απο των αισθητων επι τα υπερ αισθησιν τουτου εµφιλοχωρησις ληθην παντων των οπισθεν εµποιει. πα’. Ουχ ο ησυχαζων µονος η ο υποτασσοµενος. Ο εν τοις βιωτικοις εχων πραγµασι τον λογισµον µεριµνωντα ουκ εστιν ελευθερος} υπο γαρ της τουτων µεριµνης κατεχεται και δεδουλωται. εις ον ο ανελθειν αξιωθεις. Ταυτην ουν εγω ησυχιαν οντως και ησυχιας χωρον και τοπον αποκαλω. καν υπερ εαυτου µεριµνα ταυτα καν δι᾿ ετερους. ουχ ως ο Μωϋσης επι του ορους τεσσαρακοντα ηµερας και νυκτας τοσαυτας ποιησας παλιν εκειθεν κατενεχθησεται. τα εθνη επιζητει»} και παλιν} «Βλεπετε µηποτε βαρυνθωσιν αι καρδιαι υµων εν κραιπαλη και µεθη και µεριµναις βιωτικαις». παραβαται της του Θεου εντολης ευρισκοµεθα της λεγουσης} «Μη µεριµνησητε τη ψυχη υµων τι φαγητε η τι πιητε η τι ενδυσησθε} ταυτα γαρ παντα. Ο δε απο τουτων ελευθερος. απο της πικριας των βιωτικων µεριµνων τε και θλιψεων εις την ανεκλαλητον γλυκυτητα και αµεριµνιαν γηΐνου παντος πραγµατος. εις την υπερ φυσιν επανοδον. ηγουν ελευθερος απο παντων των βιωτικων πραγµατων αναµφιβολως} ει γαρ µεριµνωµεν. ως εν αυτω ων τη βασιλεια των ουρανων. απο της περι τα πολλα επιθυµιας περιστασεως τε και τυρβης προς το εν (406) µονον και την ολικην σχεσιν αυτου και αγαπην. οπερ αιχµαλωσιαν ο πνευµατικος αποκαλει νοµος. ουτε δι᾿ εαυτον. Ουτω και απο εµπαθειας εις απαθειαν και απο της των παθων δουλωσεως εις την ελευθεριαν του Πνευµατος και απο της παρα φυσιν προληψεως. αλλα καλον εκει ειναι βεβαιωθεις ουκετι προς τα κατω καθολου επιστραφησεται} οικος δε της Τριαδος εντευθεν γενοµενος και αυτος εν τη Τριαδι.απο αιχµαλωσιας εις την της οικειας πατριδος αποκαταστασιν. π’. εγκατοικησει. ουτε δι᾿ ετερους µεριµνησει βιωτικως. της αγαπης δηλονοτι κρατουσης αυτον και µη εωσης πεσειν. οθ’. καν επισκοπος καν ηγουµενος . απο του βιωτικου πελαγους και κλυδωνος προς την εξω του κοσµου γαληνιαιαν καταστασιν. ο νους ηµων των ανθρωπων µεταβαινειν ειωθεν.

αβλαβης τη του προεστωτος ευχη διατηρηθηση. και ανοικοδοµησαι την εκεινου ισχυσης ουδολως.». µηδεν . Ο µη γεγονως απαθης ουδ᾿ οτι εστιν απαθεια οιδεν. ουχ ορατε τα κρινα του αγρου και τα πετεινα του ουρανου πως τα µεν αυξανει.» αναιρων την απρακτον µεριµναν} περι δε της εµπρακτως γινοµενης εφη} «Και περι ενδυµατος η τροφης τι µεριµνατε. την δε βεβαιων. αλλ᾿ ουδε πιστευειν ειναι τινα τοιουτον επι της γης δυναται. αµεριµνος εν πασι διατελεσει και εν τω βιω παντι. τα δε διατρεφεται. Μη καταλυσης σου την οικιαν εν τω βουλεσθαι σε την του πλησιον οικοδοµησαι} ορα γαρ ως χαλεπον το εργον και δυσκολον. ουκ αναιρων το εργαζεσθαι. ως και το αναπαλιν αµεριµνια εµπρακτος και αργια εµµεριµνος. αλλα την µενουσαν εις ζωην αιωνιον». θεαρεστως δε (407) απαντα ποιων και πραττων.καν διακονος ειναι τυχη} αλλ᾿ ουδε αργησει ποτε η τινος καταφρονησει των ευτελεστερων και σµικροτατων. ινα µη αλως εν τουτοις και αντι του ληψεσθαι µισθον διακονιας. και την σην καθαιρησης. ο Κυριος διδασκει ηµας πως δει µη µεριµνωντας µεµεριµνηµενως εργαζεσθαι. πδ’. µη θελησης οικονοµιαν εγχειρισθηναι πραγµατων. Ει δε υπο του προεστωτος προς τουτο εκβιασθης. Ουτω δε και ο δοκων Πνευµα Αγιον εχειν. ως πυρ µεταχειριζοµενος φλεγον διακεισο. πε’. αλλα την χωρις µεριµνης εργασιαν εκδιδασκων ηµας} την δε εν τω αυθις ειπειν} «Τις µεριµνων δυναται προσθειναι εις την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα. πβ’. Ουτω την µεν αναιρων. µηποτε προαιρουµενου σου τουτο. Εστι µεριµνα απρακτος και πραξις αµεριµνος. κλεπτου και ιεροσυλου καταδικην υφεξεις. Εαν µη τελειαν απροσπαθειαν των πραγµατων και των χρηµατων κτηση του βιου. και πως αµεριµνους οντας της µη προσηκουσης εργασιας απεχεσθαι. Πως γαρ ο µη εαυτον απαρνησαµενος πρωτον και το αιµα προθυµως κενωσας το εαυτου υπερ της µακαριας ταυτης τω οντι ζωης αλλον υπονοησει ταυτα πεποιηκεναι εις το κτησασθαι την απαθειαν. ας και ο Κυριος εδηλωσεν ειπων την µεν εν τω ειπειν} «Ο πατηρ µου εως αρτι εργαζεται καγω εργαζοµαι»} και παλιν} «Εργαζεσθε µη την βρωσιν την απολλυµενην. πγ’. και την προσβολην του λογισµου δι᾿ εξαγορευσεως (408) και µετανοιας απειργων.

το παντα φρονειν. Ουκ εστι το µη επιθυµειν τινος των του κοσµου τερπνων και ηδεων ισον του των αιωνιων και αορατων εφιεσθαι αγαθων} αλλο γαρ τουτο και ετερον εκεινο} των µεν γαρ προτερων πολλοι κατεφρονησαν. και αλλο ταπεινωσις και ετερον το ανθος της ταπεινωσεως. τα δε ουκ εφ᾿ ηµιν} και τα µεν εφ᾿ ηµιν. επισης τοις αποστολοις Χριστου και τοις απ᾿ αιωνος αγιοις. αλλα πολυ το µεσον εν αµφοτεροις} την µεν γαρ και υπο παθων αλλων πολλοι κυριευθεντες απωσαντο. το παντα νοειν. $’. Τουτων δε τα µεν εφ᾿ ηµιν εισι. και ο ταυτης καρπος αλλο και το του καρπου τουτου καλλος και το του καλλους ηδυ ετερον. ειτε αρετης ειπειν ειτε κακιας. Εκαστος γαρ εκ της οικειας καταστασεως και τα του πλησιον κρινει ως εχει. $α’.εχων. το . (409) τουτο εστι και το της δοξης εκκρεµασθαι του Θεου. θειω ενεργουµενος και κινουµενος Πνευµατι η εν οπτασια τουτου γνωστως και ευαισθητως γινοµενος. την δε ολιγοι λιαν κοπω και πονω πολλω λαβειν ηξιωθησαν. πθ’. πστ’. πη’. οτι εστι τις κατα την γενεαν ταυτην. Αλλο το ταπεινολογειν και ετερον το ταπεινοφρονειν. η δε αυτη µονη καθ᾿ εαυτην εις ουδεν τον κεκτηµενον ωφελειν δυναται. πζ’. ου πιστευει ποτε. Ουκ ει τι το αποστρεφεσθαι και µη ζητειν την δοξαν των ανθρωπων. τας ενεργειας αυτου γινοµενας ακουων εν τοις το Πνευµα το Αγιον εχουσιν. Αλλο απαθεια ψυχης και αλλο απαθεια σωµατος} η µεν γαρ και το σωµα καθαγιαζει τη οικεια λαµπροτητι και τη φωτοχυσια του Πνευµατος. το δε µονοι περιβαλλονται εκεινοι οι ανενδοτως αυτο ζητουντες δια πασης κακοπαθειας και υιοι φωτος και ηµερας δια της των εντολων γινοµενοι εκπληρωσεως. Ουχ εν το ευτελει εσθητι αρκεισθαι και µη επιθυµειν στολης λαµπρας και το ενδεδυσθαι το φως εστι του Θεου} τουτο γαρ ετερον κακεινο αλλο} του µεν γαρ υπο µυριων επιιθυµιων καθελκοµενοι τινες ευκολως κατεφρονησαν. Ετερον ακινησια των ψυχικων τε και σωµατικων µελων και ετερον κτησις αρετων} η µεν γαρ εκ φυσεως προσεστιν. των δε δευτερων ολιγοι των ανθρωπων εφροντισαν. η δε και τας φυσικας κινησεις απασας καταστελλει. και αλλο παρα ταυτα αι εκ του καρπου τουτου ενεργειαι.

Το µη αγανακτειν εν ατιµιαις και υβρεσι και εν πειρασµοις και θλιψεσιν αλλο. $ε’. $β’. τελειων δε οµως και απαθων τα αµφοτερα. και µητε αποντων των θλιψαντων αυτον µητε παροντως µενησθαι τινος των γεγονοτων. οσα προς ταπεινωσιν ηµας αγουσιν} η δε αγια ταπεινωσις και τα λοιπα αυτης ιδιωµατα. η δε πρωτη µονων των την πρωτην κτησαµενων απαθειαν εστιν. $γ’. τουτο και ησυχια} ουδε ει τι ησυχια. εαν µη τα οσα εφ᾿ εαυτω εισι καλως προκαταβαλληται σπερµατα. τοιουτον και το αγαπαν τον Θεον} ουδε οιον το φοβεισθαι αυτον. δωρον Θεου και ουκ εξ ηµων. Αλλο η αναµαρτησια και ετερον η των εντολων εργασια} η µεν γαρ αγωνιζοµενων και των κατα το ευαγγελιον ζωντων εστιν. Ουκ ει τι παντως αργια. τα χαρισµατα και αι ενεργειαι αυτης. την ισην εχη τις και οµοιαν αναλλοιωτως διαθεσιν προς τους κατα προσωπον λοιδορουντας και ενδιαβαλλοντας και κατακρινοντας και καταδικαζοντας και υβριζοντας και εµπτυοντας αυτον. τουτο και σιωπη} αλλο δε ταυτα και αλλο. Μειζον δε τουτων ων ειποµεν. ων και ουδεις καταξιωθησεται ποτε. οταν και εν αυτω τω καιρω των πειρασµων. ιχνους δηλονοτι αηδιας καθολου τινος µη ευρισκοµενου τοτε εν τη ψυχη. αλλ᾿ οµοιως τοις φιλοις και τουτους ανεννοιως των συµβαντων προσαποδεχεσθαι εν τε συνοµιλιαις εν τε συνεστιασεσιν. $δ’. µη λανθανοντας δε. Ασυγκριτως δε τουτων παλιν µειζον ειναι υπολαµβανω το εν ληθη παντελει γενεσθαι ων αν παθοι τις. και το ευχεσθαι υπερ των ταυτα ποιουντων εις ηµας ετερον} και αλλο το απο ψυχης αυτους αγαπαν} και ετερον παρα ταυτα το νοερως ανατυπουν το προσωπον ενος (410) εκαστου αυτων και ως γνησιους φιλους απαθως αυτους κατασπαζεσθαι εν δακρυσιν αγαπης ειλικρινους. τοιουτον και το τηρειν τας αυτου εντολας} αλλο γαρ ταυτα και αλλο εκεινα. και το αλλο το ευδοκειν εν αυτοις.παντα λογιζεσθαι και λεγειν και πραττειν. των εις την γνωσιν του . αλλα µην και προς τους εν προσχηµατι µεν φιλιας εξωθεν διακειµενους. Η µεν γαρ µη βουλοµενων εστιν ειδεναι τις η των αγαθων του Θεου µεθεξις µηδε τι των καλων κατορθωσαι} η δε. Ουχ οιον το µεµνησθαι Θεου. λαθρα δε τα οµοια διαπραττοµενους µεν.

απαθων και τελειων. αγωνιστων και γενναιων την ασκησιν. µαλλον δε αναπλασει αναπλασµατα ψευδη εν τη εαυτου διανοια. $ζ’. των την (411) νοεραν εργασιαν εργαζοµενων εστιν εν προσοχη εµµεριµνου διανοιας των λογισµων. αλλ᾿ ιδετωσαν ως εν σκοτει µαταιως διαπορευονται. Ετερον το ανθιστασθαι και πολεµειν τοις εχθροις και ετερον το τελειως ηττησαι και υποταξαι και θανατωσαι αυτους} το µεν γαρ πρωτον. Οι δ᾿ αλλοις αφιενται ως «εν αβατω» περιπλανασθαι. Ο δε αλλως εχων τα µεν αισθητως λεχθεντα νοησειε. $θ’. ρ’. προς ταυτα ηπειχθησαν} ολιγοι δε λιαν οι µετα εµφυτου φοβου και αγαπης Θεου της πραξεως αυτων επεχειρησαν. (412) Ο τουτων εν πειρα γεγονως δια σπουδης της καλλιστης γνωσεται των λεγοµενων την δυναµιν. η εκ τοπου εις τοπον µεταβασις. Η µεν γαρ. αλλ᾿ ετερον και ετερον. κατα το ειρηµενον «και ουχ οδω»} κατα το «Εξαπεστειλα αυτους κατα τα επιτηδευµατα των καρδιων αυτων. Η δε τριτη. $η’. το δε δευτερον. Πολλοι µεν. και αυτη η οντως αληθης ξενιτεια. Ταυτα µεν απαντα πραξεις των εν φωτι απαθειας περιπατουτνων αγιων εισιν} οι δε τουτων εξω εαυτους ειναι καταµανθανοντες µη πλανηθωσιν υπο τινος µηδε τας ιδιας απατωσι ψυχας. ψιλας εξει των νοηµατων τας θεωριας. οι και µονοι υπο της ανωθεν χαριτος βοηθουµενοι συντοµως κατορθουσι την της αρετης εργασιαν και προς τα ειρηµενα προσεπεκτεινονται. Η δε των εσταυρωµενων εστι τω κοσµω και τοις του κοσµου πραγµασι και µετα µονου Θεου και των αγγελων ειναι αει επιποθουντων και µη επιστρεφοµενων ολως προς τα ανθρωπινα. πορευσονται εν τοις επιτηδευµασιν αυτων». περι δε των πνευµατικως και νοερως ειρηµενων. . των πυκτευοντων εστι και η δια ολιγωριαν υπο αστατου µεταφεροµενων νοος η δια υπερβολην θερµοτητος [των] εφιεµενων ετι των κρειττονων αγωνων. αλλος δι᾿ αλλο τι και δι᾿ ετερον ετερος.Θεου ποιουµενων αει την σχολην και παρακαθηµενων τω λογω της εµφυτου σοφιας Θεου και τα βαθη του Πνευµατος ερευνωντων και ξενων µυστηριων εν µυησει γινοµενων Θεου. Ου ταυτον αναχωρτησις. $στ’.

κουφον αυτο και ως πνευµατικον περιφερης. Ουτε τω θεολογουντι αρµοζει µετανοια ουτε τω µετανοουντι θεολογια} καθοσον γαρ απεχουσιν ανατολαι απο δυσµων. Ωσπερ γαρ ανθρωπος ο εν νοσοις και ασθενειαις διαγων η ως ρακοδυτων πενης και κραζων ελεηµοσυνην. ου µην αλλα και αυτου του Θεου. ως µητε κοπου µητε πεινης µητε διψης αισθοµενον. α’. ρα’. και των αυτου εκδυς αναγκων. «Α γαρ οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη». και τηνικαυτα κρειττον εσοπτρου βλεπεις τον υπερ νουν και ανακεκαλυµµενοις τοις οφθαλµοις δακρυων ορας ον ουδεις εωρακε πωποτε.της δε αληθειας των λεγοµενων µακραν ως ψευσθεις εσται σφοδρα. Η προσθηκη της γνωσεως του Θεου αγνωσιας των αλλων απαντων αιτια και προξενος γινεται. και η υπερ αισθησιν υπερτελης αισθησις παντων των εξω ταυτης οντων αναισθησια. πως αισθησει υποβληθησονται. ο δε νους εν αισθησει της εαυτου ασθενειας αναισθητος προς τα υπερ αισθησιν ευρεθη. . ΕΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ κε’ Του αυτου ετερα κεφαλαια γνωστικα τε και θεολογικα κε’. Και ουχι µαλλον υπερ αισθησιν µεν εκεινα. θρηνον αποτελεις τοις δακρυσι συµµικτον} τοτε µνησθητι µου και υπερευχου του ταπεινου ως µετα Θεου συναφειαν εσχηκως και παρρησιαν προς αυτον ακαταισχυντον. ουτως ο εν µετανοια ων και τα της µετανοιας εργα εν αληθεια ποιων χρηµατιζει} ο δε γε θεολογων οµοιος εστι τω εν ταις βασιλειοις αυλαις αναστρεφοµενω εν λαµπροτητι βασιλικωτατης στολης και οικειω οντι τω βασιλει λαλουντι τε αυτω αει και εξ αυτου καθ᾿ ωραν ενηχουµενω τρανως τα εκεινου προσταγµατα και θεληµατα. β’. και δακνοµενης σου της ψυχης τω εκεινου ερωτι. Η γαρ οποια και ποταπα και που και τινα και πως τα εν οις εστιν αγνοουσα και καταµαθειν η κατανοησαι ολως ταυτα µη εξισχυουσα πως αισθησις εσται. Οποταν υπερανω της του σωµατος ταπεινωσεως γενη δια πονων και ιδρωτων πολλων. και το πολυ της ελλαµψεως αυτου παντελης αβλεψια. κατα τοσουτον υψηλοτερα η θεολογια της µετανοιας εστιν.

ανακληθεις τε ευαισθητως και προς υψος πνευµατικης θεωριας δια της των εντολων εργασιας ανενεχθεις. Καθαπερ ο απο πτωχειας εσχατης υπο του βασιλεως εις πλουτον ανενεχθεις. Ο κωφος προς τον λογον κωφος προς πασαν φωνην εστιν. Πας ο αναισθητος προς το εν προς παντα αναισθητος εστιν. η επι το πρωτον αξιωµα αναχθεις κατα την δωρεαν της οικονοµιας του ∆εσποτου και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου του Υιου του Θεου. και ουδε αυτων.γ’. ζ’. ουτω και µοναχος ο αληθως απο του κοσµου και των εν αυτω πραγµατων αναχωρησας και προσελθων τω Χριστω. παρασυνεβληθη και ωµοιωθη τοις ανοητοις και αχθοφοροις κτηνεσι και οµοιωθεις µενει τοιουτος ετι µη επαναστραφεις. δ’. Ο δε µη ειδως προδηλος εστιν οτι ουδε τα αισθητηρια της ψυχης τετρανωµενα και υγιη επιφερεται} ουτως δε εχων ουπω εγνω οτι εποπτης εκτισθη της ορωµενης κτισεως και µυστης της νοουµενης. στ’. ει µη των εν λογω µονων τους λογους ποιουµενων. την στολην τε ην ενεδυσατο τρανως κατανοει και το αξιωµα επιγινωσκει και τον δοθεντα αυτω πλουτον επισταται. αλλα του λογου µονου του εν τη φωνη αφωνως φθεγγοµενου. ως και ο αισθησιν εχων προς το εν εν αισθησει παντων εστι και της αισθησεως παντων εκτος εστιν. Κατω ων µη ερευνα τα ανω} προ δε του γενεσθαι σε ανω. Εν τη αισθησει παντων εστι και υπο της αισθησεως αυτων ου καταλαµβανεται. ινα µη ολισθησας αµφοτερων εκπεσης. παντων ακουει και ουδενος. ε’. µη πολυπραγµονησης τα κατω. και περιφανες αξιωµα στολην τε (415) παρ᾿ αυτου ενδυθεις και προ προσωπου αυτου ιστασθαι κελευσθεις. αλλ᾿ εν τιµη ων. ως και ο ακουων του λογου παντων ακουει} ουτος κωφευων εστι προς πασαν φωνην. Ο τα υπερ αισθησιν ηµιν χαριζοµενος Κυριος διδωσιν ηµιν (414) αλλην δια του Πνευµατος αυτου. µαλλον δε συναπολειφθης τοις κατω. αυτον τε τον βασιλεα µετα ποθου ορα και ως ευεργετην υπεραγαπα. αυτον τε τον Θεον απλανως ορα και την γενοµενην εις αυτον αλλοιωσιν τρανως κατανοει} . µη επανακληθεις. οπως των υπερ αισθησιν αυτου δωρεων και χαρισµατων υπερφυως δια πασων των αισθησεων τρανως και καθαρως αισθανωµεθα. η’. Ο ακουων ουτως και βλεπων και αισθανοµενος οιδε των λεγοµενων την δυναµιν.

απαντα καθορα και το πελαγος των υδατων κατανοει. µετα γνωσεως γινονται. ειπερ αυτον οι εις αυτον πιστευοντες επενδυονται. εις αγνωσιαν µαλλον κατα αναλογιαν εµπιπτουσιν. Καθαπερ ο παρα τας θαλαττιας οχθας ισταµενος. την παρουσιαν λεγω και κατασκηνωσιν του ειποντος} «Εγω και ο Πατηρ ελευσοµεθα και µονην παρ᾿ αυτω ποιησοµεν». ουτω και εν τω φωτι του Θεου οι βουλοµενοι των πνευµατικων εν µεθεξει αµα και θεωρια. ι’. καθοσον δι᾿ εφεσεως επειχθωσι. επαν δε αρξηται εισερχεσθαι εν τοις υδασι και εν εκεινοις βαπτιζεσθαι. ουτω και ο εις το απειρον πελαγος της του (416) Θεου δοξης δια θεωριας ενατενισαι αξιωθεις και κατιδειν αυτο νοερως. ιβ’. ο πεφθακως δια θεωριας και γνωσεως εν τω υψει ταυτης της στασεως και πλησιον Θεου ως υιος Θεου γεγονως. Ωσπερ ο εις τα υδατα της θαλασσης µεχρι γονατων η της οσφυος γενοµενος απαντα τρανως τα εξωθεν οντα των υδατων . εως µεν εξω των υδατων εστιν.βλεπει γαρ αει την χαριν του Πνευµατος την περιλαµπουσαν αυτον. ου µεντοι το περας τουτων καταλαβειν δυναται. Ωσπερ ο παρα την θαλασσαν εστηκως ου µονον αυτην ορα. καθοσον εις γνωσιν προκοπτουσι θειαν. αλλ᾿ οσον εφικτον τοις νοεροις οµµασιν αυτου της ψυχης καθορα. µαλλον δ᾿ οπερ αυτος εστιν ο Χριστος. καθοσον κατερχεται κατα τοσουτον και της θεωριας των εξω απολιµπανεται. Ον τροπον ο παρα τον αιγιαλον της θαλασσης ισταµενος βλεπει µεν των υδατων το απειρον πελαγος. ητις ενδυµα καλειται και βασιλειος αλουργις. ουτω και οι του θειου φωτος εν µεθεξει γενοµενοι. ουχ οσον εστιν. ια’. πεπαρρησιασµενος παρισταται προ προσωπου του εν απροσιτω κατοικουντος φωτι. αλλα µερος τι καθορα. Ο τον ουρανιον πλουτον πεπλουτηκως. θ’. τρισµακαριος ο σπευδων δια πραξεως και αγωνων ιερων καταλαβειν την γνωσιν των ειρηµενων} αγγελος. Μακαριος ο πιστευων τουτοις. ινα µη τι πλεον ειπω. αλλα και εις τα υδατα αυτης εισερχεται οσον βουλεται. ιγ’. ιδ’. εν γνωσει ψυχης επισταται οσης απελαυσε χαριτος και οσον και οιον επιφερεται ολβον κατα τα ανακτορα της καρδιας αυτου} ως γαρ φιλος φιλω διαλεγοµενος τω Θεω.

ιε’. επαν δε εις την αβυσσον κατελθη και ολος αυτος υπο τα υδατα γενηται. ουκετι των εξωθεν οραν τι δυναται. τοτε την δοξαν Κυριου νοερως ενοπτριζονται και επιγνωσεως γνωσιν και αποκαλυψεις µυστηριων υπο της ανωθεν χαριτος µυστικως εκδιδασκονται απο της των οντων θεωριας επι την του υπερ τα οντα οντος αναγοµενοι γνωσιν. Παντα δε τα εκεισε ακατανοητα. αλλα µενει εν τω βυθω του θειου φωτος. ιστ’. (417) επιγνωσιν της εαυτων αγνωσιας λαµβανουσιν} οπηνικα δε το αµυδρως πως φαινοµενον αυτοις και ως εν εσοπτρω δεικνυµενον και µερικως ελλαµπον αυτων το νοουµενον. Και τουτο εστιν} «Ο Θεος φως εστι» και φως το ακροτατον και ου γενοµενοις πασης θεωριας αναπαυσις. Απλους ων ο νους. οφθηναι πλεον ευδοκησει και ενωθηναι κατα µεθεξιν τω ελλαµποµενω. ητοι µονον ελλαµπωνται τον νουν. οπηνικα ολος υπο του θειου γνοφου και φωτος καλυφθη} πλην εν θεωρια υπαρχει και αισθησει και απολαυσει των εν οις εστιν αγαθων. ουτω συµβαινει γινεσθαι και εις τους κατα προκοπην πνευµατικην αυξανοντας και εις τελειοτητα γνωσεως και θεωριας ανερχοµενους. . Οι τη τελειοτητι προσεγγιζοντες και ετι βλεποντες ως εκ µερους την απειριαν και ακαταληψιαν ωνπερ ορωσι κατανοουντες εκπληττονται} καθοσον γαρ τω φωτι της γνωσεως υπεισερχονται. µαλλον δε πασης εννοιας γυµνος και εν απλω εισδυς ολος θειω φωτι. υπ᾿ αυτου καλυπτοµενος. ολον αυτον περιλαµβανον εν εαυτω. Οταν οι προς την πνευµατικην προκοπτοντες τελειοτητα µερικως φωτιζωνται. απορρητως ανερχεται. ινα και προς την εκεινου κατανοησιν κινηθη. Ου γαρ ωσπερ ο βυθος των της θαλασσης υδατων. Ακινητος τηνικαυτα ο αεικινητος νους και παντη ανεννοιος γινεται. ουκ εχει αλλο τι του εν ω υπαρχει ευρειν. εξω ολως αποβλεψαι µη συγχωρουµενος. ως υπερ απασαν γνωσιν γενοµενος. αλλ᾿ υδωρ υπαρχει ζων αιωνιου ζωης. ει µη τουτο µονον οιδεν οτι ολος εν τω βυθω της θαλασσης εστιν. ουτω και ο βυθος εστι του Αγιου Πνευµατος. και ολος εκεινος εν τω βαθει του Πνευµατος ως εν µεσω αβυσσου φωτοειδων υδατων απειρων εναπολειφθη. τηνικαυτα εις παντελη αγνωσιαν. ιη’.ορα. ιζ’.

εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. αλλα γινωσκετω. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων.ανερµηνευτα και ακαταληπτα εισιν. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. εν οις ο νους παντα τα ορωµενα και νοουµενα διαβας γινεται και εν µονοις εκεινοις ακινητως κινειται και στρεφεται. αγνωστως δε. ιθ’. Νεκρος και ου νεκρος ων ο εις µετρα πεφθακως τελειοτητος εστι} ζων εν ω υπαρχει Θεω. αναπαυσιν εκεινην την ακινησιαν της µακαριας αναισθησιας. κ’. αγνωστως δε. ως καινους οφθαλµους και κρειττονας υπερ τους της φυσεως ασυγκριτως λαβων και υπερ φυσιν ορων} ανενεργητος και ακινητος. ως εν τη του υπερ εννοιαν ενωσει γενοµενος και καταπαυσας ενθα ουκ εστι νοος ενεργεια. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. εργω γινοµενον και γνωστως ενεργουµενον. φως ων εν φωτι και ου φως το καθ᾿ εαυτον} ου γαρ εαυτον τοτε αλλα τον υπερ αυτον καθορα και εκ της εκειθεν δοξης την εννοιαν αλλοιουµενος ολον εαυτον αγνοει. ητοι προς ενθυµησιν η λογισµον η εννοιαν ολως κινησις} τα γαρ ακατανοητα και αµηχανα κατανοειν η καταµανθανειν αδυνατει και οιονει εν τουτοις επαναπαυεται. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. Ο µη προς το τοιουτον µετρον της τελειοτητος φθασαι καταξιωθεις και των τοιουτων εν κατασχεσει γενεσθαι καλων εαυτου µονου καταγινωσκετω και µη λεγετω προφασιζοµενος. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. τη δε ελλειψει και αργια των εντολων αυτος εαυτον εκαστος των τοιουτων κατα αναλογιαν αποστερει αγαθων. ου φυσει ορων} πασης φυσικης ορασεως υπερτερος γεγονως. . εν αισθησει βεβαια των ανεκφραστων δηλονοτι απεριεργως εντρυφων αγαθων. ζων υπερ ζωην εν ζωη. ως µη ζων εαυτω} (418) τυφλος. πληροφορουµενος υπο των θειων Γραφων. οτι το µεν πραγµα δυνατον και αληθες εστιν. ως πασαν εαυτου πληρωσας ενεργειαν} ανεννοιος. οτι αδυνατον εστι το πραγµα η οτι γινεται µεν η τελειοτης. κ’. αλλα γινωσκετω.

εις αισθητος και εις νοητος. εποπτικον της ορωµενης κτισεως. τουτο εν τοις αορατοις και νοητοις Θεος. ψυχην δε νοεραν και αϋλον και ασωµατον αρρητως εν τουτοις και ανεξιχνιαστως συνηνωµενην και συγκεκραµενην αµικτως και ασυγχυτως. αισθησιν τε και πνοην δι᾿ ων τουτων των στοιχειων µετεχει και ζη εν αυτοις. ολιγοι δε οι και των αναγινωσκοµενων την δυναµιν και την εννοιαν ορθως ειδεναι δυναµενοι} οι ποτε µεν αδυνατα ειναι τα υπο των θειων Γραφων λεγοµενα αποφαινονται. σωµα µεν εχων εκ τεσσαρων συνεστηκος στοιχειων. Ταυτα δε εστιν ανθρωπος εις. ορατον και αορατον. ως ηδη γεγονοτα και καθ᾿ εκαστην γινοµενα εκλαµβανονται} και ουτως ουκ εστι κρισις ορθη εν αυτοις ουδε διαγνωσις αληθης εν θειοις και ανθρωπινοις πραγµασιν. µηδεµιαν εχοντων προς αλληλα ενωσιν η γνωσιν η κοινωνιαν το συνολον. ητοι ο νοητος και οι εν αυτω. ηλιος γαρ της δικαιοσυνης και εστι και λεγεται. υπο του αισθητου τουτου και ορωµενου ηλιου φωτιζονται} ο δε ετερος. Μονος εκ των ορωµενων και νοουµενων απαντων ο ανθρωπος διπλους εκτισθη παρα Θεου. Τα τε ουν αισθητα υπο του αισθητου. Ιδου γουν δυο κατα ταυτα ηλιοι. η και αλληγορουσι ταυτα κακως και τα µεν κατα τον ενεστωτα χρονον λεγοµενα ως προς το µελλον εκβηναι κρινουσι. µητε των αισθητων προς τα νοητα.κα’. (419) Ο Θεος εξ αρχης δυο κοσµους πεποιηκεν. των δυο κοσµων εν εαυτω τους χαρακτηρας επιφεροµενον κατα γε το ορωµενον και αυτο το νοουµενον. Τουτοις καταλληλως και δυο επιλαµπουσιν ηλιοι. κγ’. γνωστικον της νοουµενης. ορατον και αορατον. καθως ειρηται} και ο µεν εις των δυο. ωσπερ και δυο κοσµοι. τα δε περι των µελλοντων ειρηµενα. . αισθητος ουτος και νοητος αλλος} και οπερ εστιν εν τοις ορωµενοις και αισθητοις ηλιος. ποτε δε και απιστα παντελως ηγουνται. υπο του νοητου ηλιου της δικαιοσυνης καταλαµπονται και φαιδρυνονται. αισθητον και νοουµενον. µητε των νοητων προς τα αισθητα . ζωον θνητον και αθανατον. κβ’. ηγουν ο αισθητος κοσµος και τα εν αυτω παντα. οι δε και αναγινωσκοµενας ακουουσιν. τα τε νοητα υπο του νοητου ηλιου διηρηµενως αλληλων καταφωτιζονται. Πολλοι µεν αναγινωσκουσι τας θειας Γραφας. ενα δε βασιλεα των ορωµενων.

ολος εν ολω τω παντι αχωρητως χωρουµενος. ωσπερ βαρβαρος. µεσοτης και τελειοτης} εν πασι γαρ ο εν τοις πρωτοις. εξ ης αρδευοµενα τρεφονται κατ᾿ ολιγον των αρετων τα φυτα. εν τε τοις µεσοις και τελευταιοις. Η Αγια Τριας. ως εν τοις πρωτοις εστιν} ουδε γαρ εστιν εν αυτω διαφορα τις εν τουτοις.Ωσπερ γουν εν τοις δυσι κοσµοις οι δυο ταις ενεργειαις διαµεριζονται ηλιοι. Ο αισθητος εν τω αισθητω κηπω λαµψας. και πιοτητα τη νοερα εµπαρεχει γη της ψυχης. ου µεντοι γε και πιαινει τα φυτα και τα σπερµατα} ο νοητος δε τα αµφοτερα εν τη ψυχη επιφανεις κατεργαζεται. τη θερµοτητι των ακτινων το υγρον µονον αποξηραινει της γης. δια παντων διηκουσα απο των πρωτων και µεχρι των εσχατων ως απο κεφαλης τινος µεχρι ποδων. κε’. κτηνη και ει τι ετερον. κδ’. ουχ Ελλην. και την βδελυγµιαν την εξ αυτων αποκαθαιρει. Ο νοητος λαµπει αει και ελαµπεν. (421) α’. εν ολοις ολος τοις ορωµενοις κτισµασι και ολος τουτων εκτος. αλλα τα παντα και εν πασι Χριστος. συγκροτει παντας συγκολλα τε και συνενοι και συνδεσµει εαυτη . και του οικειου φωτος της µεθεξεως εκαστος το υπ᾿ αυτου ελλαµποµενον κατα την δεκτικην δυναµιν αυτου η πλουσιως η ενδεως µεταδιδωσιν. ολος εν τοις ορωµενοις και ολος εν τοις αορατοις. Ο αισθητος ου λαλει ουδε λαλειν τινι διδωσιν} ο νοητος και λαλει τοις εαυτου φιλοις και λαλειν τοις πασι χαριζεται. Απαρχη Χριστος. δυνει δε παλιν και σκοτεινον καταλιµπανει τον τοπον ονπερ κατελαµπεν. ου Σκυθης. την υγροτητα ξηραινει την των παθων. εκ δε των υπ᾿ αυτου κτισθεντων αποκεχωρισται και ολος τουτων αδιαστατως διΐσταται. εν ολω ολος εν τω παντι και ουδαµου. ου θεωρει} ο νοητος και θεωρειται παρα των αξιων και παντας ορα και µαλλον τους ορωντας αυτον. Ο αισθητος ηλιος θεωρειται. ο δε την ψυχην αυτου περιλαµπει. (420) ουτω και εν τω ενι ανθρωπω} ο µεν γαρ το σωµα. και πανταχου ολος παρεστι και ολος ουδαµως ουδαµου. εφ᾿ οις επισης και το φως υφαπλοι. ανθρωπους. β’. ουκ Ιουδαιος. Ο αισθητος ηλιος ανατελλει και φωτιζει τον κοσµον τον αισθητον και παντα τα εν αυτω. θηρια. Του αυτου ετερα κεφαλαια θεολογικα και πρακτικα ρ’.

. ως ετοιµους ειναι υπερ αυτου τιθεναι τας ιδιας ψυχας. τουτων δε υπερ του χωρισµου των προαγοντων αλγυνοµενων. ητις εστιν ο Θεος. εκατερος τω προλαβοντι τη πιστει και τοις εργοις και τη αγαπη συνδουµενος. Ουδε γαρ το καθολου λεγειν η νοµιζειν οφειλοµεν τινα πονηρον. αλλα παντας ως αγαθους οραν. ινα µη εν καιρω τασεως διαρραγηναι ποιηση τον συνδεσµον της αλυσεως και δαστασιν εν αδιαστατοις και λυπην εν αµφοτεροις εργασηται. ου συγκαταριθµειται τοις ολοκληροις. Παντας τους πιστους ως ενα βλεπειν οφειλοµεν οι πιστοι και εφ᾿ ενι εκαστω αυτων ειναι λογιζεσθαι τον Χριστον και ουτως τη προς αυτον αγαπη διακεισθαι. εν ω και οι εσχατοι πρωτοι γινονται και οι πρωτοι ωσπερ οι εσχατοι. και ωσπερ τις γινονται χρυση αλυσις. την του Θεου χαριν λαµβανοντες κατα µεθεξιν. ως ειναι µιαν αυτους και γινεσθαι σειραν εν ενι τω Θεω µη δυναµενην ταχεως διαρραγηναι. γ’. καν υπο επιθυµιων και προληψεων τυραννουµενον. τω συνδεσµω του Πνευµατος συνδουµενοι τε και συνενουµενοι. (422) µηποτε και αυτος πειρασθης. ισοτιµοι αυτοις και εφαµιλλοι γινονται. αλλ᾿ ως αχρηστος και αδοκιµος αποβαλλεται. ε’. Ει τις κιβδηλος εξ υποκρισεως. Ον τροπον αι νοεραι ταξεις των ανω δυναµεων απο Θεου κατα ταξιν ελλαµπονται απο της πρωτης ταξιαρχιας επι την δευτεραν και απο ταυτης επι την ετεραν και καθεξης. µη τον αδελφον αλλα τα παθη µισησον τα πολεµουντα αυτω. ως υπο τροπην ων υλης ευπεριστατου. επι πλειον σπλαγχνισθητι. ουτω και οι αγιοι απο των θειων ελλαµποµενοι αγγελων. των µεν εµπορσθεν υπερ των υστερων.και συγκροτουσα στερρους και αρραγεις απεργαζεται} εν ενι τε αυτων εκαστω µια και η αυτη δεικνυται γνωριζοµενη. καθεις τουτων οντες γονατιον εν. της θεϊκης επι πασας διερχοµενης φωτοβολιας. Απο γαρ των προλαβοντων αγιων οι κατα γενεαν και γενεαν δια της των εντολων του Θεου εργασιας ερχοµενοι αγιοι. ωσπερ ειποµεν} καν γαρ υπο παθων οχλουµενον ιδης τινα. δ’. η προς βραχυ τεθραυσµενος εξ ενος παθους. τουτοις κολλωµενοι. η εξ εργων επιµωµος. η µικρον ελλιπης εξ αξελειας εν µερει τυγχανει. οµοιως εκεινοις ελλαµπονται.

η’. θ’. Καθοσον εις βαθος τις κατερχεται ταπεινωσεως και εαυτον απογινωσκει ως αναξιον του σωθησεσθαι. και της χρηστοτητος του Κυριου ου γευονται} (424) διο και προς οργην ταχεως οι τοιουτοι εξαπτονται και του κοσµου και των εν τω κοσµω τελεον . Ο της ενωσεως της προς τον εσχατον παντων αγιων εν αγαπη και επιθυµια σφοδρα δια ταεπινοφροσυνης µη εφιεµενος. καν δοκη πασαν εχειν την πιστιν και πασαν την αγαπην προς Θεον (423) και προς απαντας τους αγιους} εξω γαρ βληθησεται παρ᾿ αυτων. επεται δε χαρα και ευφροσυνη ανεκφραστος} τη δε κατα Θεον ταπεινωσει περιφυεται η της σωτηριας ελπις. ταυτη δε η ελπις συµπηγαζει και συναυξανει και την πληροφοριαν της σωτηριας βεβαιοτεραν παρεχεται. Εστι νοµιζοµενη ταπεινωσις εξ αµελειας τε και νωθροτητος και της του συνειδοτος σφοδρας καταγνωσεως. της µυστικως εν τω νοερω της ψυχης ταµιειω εγγινοµενης. Εστι πενθος πνευµατικης εκτος ταπεινωσεως και τουτο ως αµαρτηµατων καθαρτηριον οι ουτως πενθουντες λογιζονται.στ’. ην οι κεκτηµενοι ως σωτηριας λογιζονται προξενον} ουκ εστι δε. κατα τοσουτον η ελπις συναυξανει τη ταπεινωσει και θαλλει εν τη καρδια αυτου. Του κατα Θεον πενθους προηγειται ταπεινωσις. µητε τη ταπεινοφροσυνη και τοις δακρυοις ανευ της συνεποµενης τουτοις πνευµατικης ελπιδος τε και χαρας. ως µη εν τω τοπω εν ω εταγη και ω συναφθηναι υπο Θεου προ αιωνων ωρισθη δια ταπεινοφροσυνης καταδεξαµενος. αλλα µικραν τινα κεκτηµενος προς αυτον απιστιαν. Και πλανωνται µαταιως τουτο οιοµενοι} της γαρ του Πνευµατος γλυκυτητος απεστερηνται. ι’. κατα τοσουτον πενθει και δακρυων αφιησι πηγας} τουτων δε αναλογως η πνευµατικη αναβλυζει εν τη καρδια χαρα. βεβαιουσα οτι δια ταυτης µελλει σωθησεται. ουχ ενωθησεται ολως ποτε ουδε καταταγησεται συν αυτω τοις πρωτοις και προλαβουσιν αγιοις. Καθοσον γαρ απο ψυχης εχει τις εαυτον παντων ανθρωπων αµαρτωλοτερον. ζ’. το γαρ χαροποιον πενθος ταυτη συνεζευγµενον ου κεκτηται. ια’. Σκοπειν εαυτον εκαστον δει και κατανοειν του µητε τη ελπιδι µονη θαρρειν διχα του κατα Θεον πενθους και πνευµατικης ταπεινωσεως.

ιστ’.καταφρονησαι ου δυνανται. δια της παρουσιας του Αγιου Πνευµατος ζωοποιει και αναφλεγει και εκπυροι και θερµαινει την καρδιαν και προς ερωτα και ποθον Θεου εξαπτει αυτην. παντων. ουδε την ελπιδα της σωτηριας αυτου βεβαιαν ποτε και αδιστακτον δυναται κτησασθαι˙ αει δε ωδε τε κακεισε εν δισταγµω περιφερεται. Ον τροπον εν φλογι καιοµενης καµινου χουν επιβαλων τις ταυτην σβεννυει. γονεων. Το πενθος διπλουν ταις ενεργειαις εστι και. Εστι δε αυτη τοις εισαγωγικοις πασης γηΐνης φροντιδος αποθεσις. ιγ’. αλλα και µεχρις αυτου του σωµατος. ως τειχος υπερβας την προσπαθειαν. επι την πετραν µη καταβαλων το θεµελιον. συναγων τον νουν εαυτου και µονην µελετην ποιουµενος την (425) µνηµην του θανατου και εννοιαν˙ διο και αει τα περι κρισεως και ανταποδοσεως µεριµνα και ολως εν τουτοις αιχµαλωτιζεται φοβω αρρητω εκ των τοιουτων εννοιων και της εν αυτοις αδολεσχιας βαλλοµενος. µηδεν λογιζοµενος ετερον ει µη τον πονον µονον και την . ιδιων και φιλων απροσπαθεια και απαρνησις. ου µεχρι ραφιδος µονον. ιδ’. δια των δακρυων πασαν σβεννυει την φλογα των παθων και την ψυχην εκκαθαιρει του εξ αυτων µολυσµου˙ ως δε πυρ. και την εξ αυτων ερευνα προστιθεµενην σοι καθ᾿ ωραν ωφελειαν. ιε’. Ο δε µη τουτων τελειως καταφρονησας και µισος απο ψυχης προς ταυτα κτησαµενος. ιβ’. Βλεπε και καταµανθανε τας εν σοι εγγινοµενας ενεργειας υπο τε της ταπεινωσεως και του πενθους. Ενθεν τοι και ως υπο δηµιου τινος του φοβου συροµενος και την επι θανατον αγουσαν πορευοµενος φαινεται. παντων πραγµατων και χρηµατων αµεριµνια και καταφρονησις. Ωσπερ τις καταδικος δεσµα περικειµενος εν τω θεατρω του τηδε βιου γινεται ο τον φοβον της κρισεως εις βαθος εγκυµονησας. ως ξενος του κοσµου και των εν τω κοσµω παντων υπαρχει. ως µεν υδωρ. Ο την των εξωθεν πραγµατων τε και ανθρωπων και παντων των εν τω βιω ποιησαµενος εν παντελει καρδιας αισθησει µετα χαρας αρνησιν. τον αυτον τροπον και αι βιωτικαι µεριµναι και πασα προσπαθεια ευτελους και σµικροτατου πραγµατος την αναφθεισαν εν αρχαις θερµην της καρδιας εξαφανιζει. και ληθην λαβων των τοιουτων.

ιζ’. ουδε τοις επι τα τοιαυτα φιλικως η κολακευτικως η προστακτικως εναγουσιν υπακουσεται. Ο γαρ πονος ουτος οσον ουπω πασαν χαραν αποτικτει και ο δεσµος ουτος παντων αµαρτηµατων και παθων δεσµα διαρρησει και ο δηµιος ουτος ουχι θανατον αλλα ζωην αιωνιον προξενει.οδυνην ην υποστηναι µελλει εκ της τιµωριας της αιωνιου˙ τουτον δε ανεξαλειπτον φερων εν τη καρδια. παν θεληµα εαυτου απαρνησεται και δουλον παντων εν διακρισει των επιταττοµενων γενησεται. των επιφεροµενων υβρεων αυτω ου φροντιζει. οπερ εστιν αλυσιτελες τω µετανοουντι θερµως. Ο δουλον εαυτον δους τοις κατα Θεον πατρασιν αυτου δια τον φοβον της κολασεως. αλλα και εις αερα οιεται διχα θεµελιων συνιστανειν οικιαν. ως µη προσδοκων ολως ελευθεριαν ληψεσθαι ποτε εξ αυτων. οσον µονον αυταρκες προς το ζην. Ος αν µη θεληση αποσκιρτησαι και δεικφυγειν τον τικτοµενον πονον απο του φοβου της αιωνιου κολασεως. ιθ’. ου τα κουφιζοντα τον της καρδιας αυτου πονον επιτασσοµενος ελοιτο. αλλα . Ο δε του τοιουτου πονου και δεσµου και δηµιου χωρις αρχην βαλειν φανταζοµενος. µηδε τιµης η ατιµιας ανθρωπων λογον ποιουµενος˙ πασης γαρ ατιµιας και εξουδενωσεως αξιον εαυτον απο καρδιας εχων. οπερ παντη αδυνατον. ουκ επι ψαµµου µονον των εαυτου πραξεων τον θεµελιον κατεβαλετο. (426) Η γαρ ελπις της απαλλαγης κουφοτερον τον πονον εργαζεται. ου πιεται υδωρ˙ παρεξει δε µονην την χρειαν τω σωµατι. ουτως αει διατελει. κ’. Πασαν βρωσιν και ποσιν και καλλωπισµον ενδυµατων ο τον φοβον εγκυµονων του θανατου βδελυξεται και ενηδονως ου φαγεται αρτον. αλλα µαλλον τα αυξανοντα αυτον προτιµησει και τα τον δεσµον επισφιγγοντα θελησει και τα τον δηµιον ενισχυοντα αγαπησει και εν τουτοις εµµενει. Παντι τω κατα Θεον βιουν αρχοµενω επωφελες ο της κολασεως φοβος και ο πονος ο τικτοµενος εξ αυτου. ιη’. µηδε ατενισαι τους οφθαλµους εις προσωπον τινος συγχωρουµενος. ου τα λυοντα τον του φοβου δεσµον. ο εξ αυτου εγγινοµενος φοβος ουδεν ολως των ανθρωπινων εα µεριµναν αυτον˙ ως γαρ ηδη τω ξυλω προσηλωθεις και ταις οδυναις σφοδρως προς θανατον συνεχοµενος.

µηδεις υµας κενοις απατατω λογοις µηδε πλανωµεν εαυτους. τοις δακρυσι δε καταντλουµενος αεναως και υπο τουτων καταψυχοµενος. Προ του πενθους και των δακρυων. ταπεινην. υπερ εννοιαν πραγµα ιδων και παθων˙και γινεται οµοιος ανθρωπω ποθεν αναφθεντι τα σπλαγχνα υπο πυρος. νοητως δε γαληνην. ο δε δηµιος φοβος φευξεται µακραν απ᾿ αυτου και ο εν τη καρδια αυτου πονος τραπησεται εις χαραν και πηγη γενησεται βρυουσα αισθητως µεν δακρυα ποταµηδον αεναως. το πυρ εξαπτει του ποθου σφοδροτερον. κραζει τε (427) και βοα εν εκπληξει και φοβω πολλω ως υπερ φυσιν. κβ’. οραται παρα των αξιων και γινωσκεται. ουκ εστιν εν ηµιν µετανοια ουδε αληθης µεταµελεια ουδε φοβος Θεου εν ταις . κατα τοσουτον και αποκαλυπτεται˙ καθοσον δε αποκαλυφθη. ετι δε ανδρειαν και το προς πασαν υπακοην ελευθεριως και ανεµποδιστως τρεχειν των εντολων του Θεου˙ ο τεως τοις εισαγωγικοις αδυνατον. Τουτου δε γεγονοτος. απλην και συντετριµµενην καρδιαν εκ πονων και ιδρωτων κτησαµενος. και τοσουτον ισως οσον ηδη τοις συναφθεισιν ηνωθη και τοις εγνωκοσιν απεκαλυφθη. Ο ενδον αυτου το φως του παναγιου Πνευµατος εχων. υφ᾿ ου φλεγοµενος και της φλογος τον εµπρησµον µη δυναµενος φερειν. αµα τω θεασασθαι αυτον αµυδρως πως την δοξαν αυτου. της καρδιας αιφνης αλλοιουµενης και µεταβαλλοµενης. καθαραν. ει µη προτερον τω παναγιω Πνευµατι ενωθη τις. γινεται. υπαρχει ωσπερ εξεστηκως˙ και µηδε εαυτου γενεσθαι ολως ισχυων. πραοτητα και αφραστον γλυκασµον. εις γην πρηνης πιπτει. κα’.προθεσει καρδιας ακολουθηση αυτω και επισφιγξη πλεον τα τουτου δεσµα εαυτω. υπερ λογον. κγ’. των δε προς το µεσον κατα προκοπην ανελθοντων και ιδιον. ευθεως λυθησονται µεν τα δεσµα. αναλογως συντοµωτερον οδευσει και προ προσωπου του βασιλεως των βασιλευοντων παραστησει αυτον. τοτε πληρουται το φασκον˙ «Θεος θεοις ενουµενος τε και γνωριζοµενος». Καθοσον γνωσθηναι βουληθη παρ᾿ ηµων ο Θεος. τοις δε γε τελειουµενοις φως η πηγη αυτη. Εντευθεν δε ΄τα δακρυα προχει πλειονως και τη τουτων εκχυσει πλυνοµενος λαµπροτερον απασταπτει˙ οτε δε ολως εκπυρωθεις ως φως γενηται. µη φερων τουτο οραν. Ουκ εστι δε τοιουτον τι παθειν τινα η ιδειν.

Ει γαρ ταυτα εκτησατο και εν τουτοις εγενετο. παρακαλων τον Θεον και ικετευων υπερ αυτων. κε’. δια το µη χωρειν την διανοιαν αυτου των λεγοµενων ολως την δυναµιν. κδ’. και µαλλον τοις χαυνοτεροις. ουτε εν θεωρια και γνωσει Θεου γενεσθαι δυναται. λοιδορουµενος ευλογει. Ωσπερ τω συλλαβιζειν αρτι παιδευοµενω τα γραµµατα ο τα της ρητορικης και φιλοσοφιας εκδιηγουµενος ου µονον ουδεν ωφελησει. Ο δε µη τοιουτος γενοµενος ενωθηναι τω Πνευµατι τω Αγιω ου δυναται˙ ο δε µη τουτω εκ καθαρσεως ενωθεις. Προς γαρ το υψος της αρετης αποβλεψαντες και οσον απολειπονται της κορυφης αυτης εννοησαντες και ως αδυνατον αυτοις εσται το προς το ακρον αυτης ανελθειν οιηθεντες. αλλα και των εναρχθεντων µαλλον κατολιγωρησαι αυτον και αποστηναι ποιησει. τοτε τελειως µη θελοντες εκκοπην ποιησασθαι (429) του κακου και µετανοησαι.καρδιαις ηµων. εαυτους ισους εκεινων συστησαι πειρωµενοι˙ επειτα υπο των θειων Γραφων ελεγχοµενοι και υπο των ταυτα εργω επιδειξαµενων αγιων ανατρεποµενοι. ανεχεται διωκοµενος και υπερ των εχθρων αυτου ευχεται µετα δακρυων και πονου καρδιας. και των µερικως εναρχθεντων ως ανωφελων καταφρονησουσι και προς απογνωσιν καταδυσουσι. ευθυς και δακρυα κατηγαγεν αν˙ τουτων γαρ χωρις. ουτε αξιος εστι τας της ταπεινωσεως µυστικας αρετας εκδιδασκεσθαι. εν πρωτοις µεν απιστουσιν. ος και ατιµαζοµενος χαιρει. εφ᾿ οις ηµαρτον. ουτω και ο τοις εισαγωγικοις τα περι τελειοτητος λεγων. . απογινωσκουσιν εαυτων. ουτε η σκληρα καρδια ηµων απαλυνθηναι ποτε δυναται. Οταν οι ετι κεκρατηµενοι και βασιλευοµενοι υπο των παθων ακουσωσιν οτι ο κατα Θεον τελειος παντος ανθρωπωου και παντος ζωου και θηριου ακαθαρτοτερον εαυτον ηγειται. ουδε κατεγνωµεν εαυτων. µη ισχυειν εν τουτοις εφικεσθαι οµολογουσιν˙ οταν δε και διχα της τουτων εκπληρωσεως αδυν ατον ακουσωσι σωθηναι αυτους. ουτε η ψυχη ηµων πνευµατικην (428) ταπεινωσιν κτησασθαι. ουδε εν αισθησει της µελλουσης κρισεως και των αιωνιων βασανων εγενετο η ψυχη ηµων. ου µονον ουδεν ωφελησει αλλα και εις τα οπισω υπαγειν ποιησει. ουτε ταπεινοι γενεσθαι ισχυσοµεν.

Οπου βαθεια ταπεινωσις.κστ’. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». µεστους ζηλου και εριθειας και ηδονων δυσωδιας. κζ’. ουτω δη και ο ανθρωπος παντα µεν ποιει και ως εργαλειοις χραται ταις αρεταις. φησιν ο Θεος. τον ρυπον και τον ιχωρα µη καθαιροντα της ψυχης. µη κεκαθαρµενον εχοντες τον της ψυχης οφθαλµον µηδε επιγνωναι δυναµενοι αυτους εκ των καρπων αυτων˙ τους δε ευλαβεια και αρετη και αφελοτητι καρδιας διαγοντας και αγιους οντας τω οντι. κη’. ως απαθεις οι πλειους και αγιους τιµωσι. Καθαραν ουν καρδιαν ουχι µια αρετη ουδε δυο η δεκα πεφυκασιν εκτελειν. Ταυτης δε γενοµενης. «οι καθαροι τη καρδια. διχα της παρουσιας και ενεργειας του Πνευµατος. «Μακαριοι». διχα δε της του πυρος ενεργειας ουδεν ολως εις εργον κατασκευασαι δυναται. αλλο δε οντας κατα τον εντος ανθρωπον. κθ’. Τον λαλον και επιδεικτικον διδακτικον µαλλον και πνευµατικον ειναι οι τοιουτοι λογιζονται˙ τον δε σιωπηλον και περι αργολογιαν ακριβαζοµενον αγροικον και αφωνον αποφαινονται. ανευ δε της του πνευµατικου πυρος παρουσιας ανενεργητα µενει και ανωφελη. πασης ταχα πεπληρωµενους αδικιας. παραλογιζονται και καταφρονουντες αυτων παρατρεχουσιν. τοις λογοις αυτου πληττοµενοι µαλλον η κατανυσσοµενοι˙ τον δε απο κοιλιας η εκ µαθηµατων τορνολογουντα και της αυτων σωτηριας καταψευδοµενον υπερεπαινουσι και αποδεχονται. Τον εν Πνευµατι Αγιω φθεγγοµενον οι υψηλοφρονες και την υπερηφανιαν νοσουντες του διαβολου ως υψηλοφρονα και υπερηφανον αποστρεφονται. λ’. Καθαπερ γαρ ο χαλκευς την µεν τεχνην (430) δια των εργαλειων αυτου επιδεικνυται. ως τους λοιπους των αλλων ανθρωπων. αλλα πασαι οµου ως ειπειν οιονει µια τις ουσα και εις ακρον κατορθωθεισα˙ και ουδε ουτως καθαραν την καρδιαν µοναι ποιησαι δυνανται. πασα καθαροτης και . Τους υποκρινοµενους την αρετην και τω µεν κωδιω του σχηµατος αλλο φαινοµενους. εκει και η παρουσια του Αγιου και προσκυνητου Πνευµατος. εκει και δακρυον δαψιλες˙ ενθα δε ταυτα. και ουτως ουδεις εν τοις τοιουτοις εστιν ο καλως και ως εχει το πραγµα ιδειν και διακριναι δυναµενος.

Ευσεβεια δε εστιν ου το ποιησαι µονον το αγαθον. εχειν δε µονην εν εαυτω την του Θεου µνηµην εν ακατασχετω τω ερωτι˙ εν γαρ φωτι καθαρω καθαρως ορα Θεον οφθαλµος. αλλα και το µη λογιζεσθαι πονηρα˙ ο ουν πονηρα λογιζοµενος καρδιαν καθαραν κτησασθαι ου δυναται˙ πως γαρ. αλλα διαγειν ως εις τριτον εν θεωρια τον ουρανον και εις παραδεισον αρπαζεσθαι και βλεπειν τους αρραβωνας των επηγγελµενων τοις αγιοις καλων και αυτα τα αιωνια αγαθα κατα το εγχωρουν τη ανθρωπινη φυσει εκειθεν τεκµαιρεσθαι. «επιβλεψω αλλ᾿ η επι τον πραον και ησυχιον και τρεµοντα µου τους λογους. λα’.». η Θεω ουτως ανακειµενη και συνηνωµενη. Τουτο λεγω ειναι απαθειαν ου το εξω µονον γενεσθαι της πραξεως των παθων. λγ’. λβ’.αγιωσυνη εν τω υπο τουτου ενεργουµενω γινεται. γινωµεθα υπερανω των ουρανων. λδ’. και οραται τουτω Θεος. εξω παντων γινοµενοι ορατων τε και αισθητων. οτε βουλοµεθα. αλλα και το αλλοτριωθηναι της επιθυµιας αυτων. λε’. συνεπιφεροµενου δυναµει τας αισθησεις µεθ᾿ εαυτου ωσπερ τις αετος τας εαυτου πτερυγας. και ουδε τουτο αλλα και το γυµνωθηναι ηµων τον νουν εκ της εννοιας αυτων. ως µητε των ανιαρων µεµνησθαι του βιου µητε των τουτου χαροποιων. Τουτο καρδιας καθαρας . η µηδεµιαν εννοιαν η βιωτικον λογισµον εν εαυτη ευρισκουσα. εκριζωσαι δε αυτα ουδαµως˙ και µη ποιησαι µεν το πονηρον εξουσιαν ελαβε. φησιν. µολυνοµενης εκ τουτου ως υπο πηλου κατοπτρον. αλλα και το µη εννοειν πονηρον τι η βιωτικον. µη ενθυµηθηναι δε αυτο ουκετι. Νους αισθησεων διχα τας ιδιας ενεργειας ουκ επιδεικνυται και ανευ νοος αι αισθησεις τας εαυτων ουδαµως. οιονει αποκλειοµενων (431) ηµων των αιθησεων και του νοος ηµων εις τα υπερ αισθησιν εµβατευοντος. ου το µη οχλεισθαι υπο παθους µονον τινος. Καταγωνισασθαι µεν ανθρωπος τα παθη δυναται. ως αν. Καρδια εκεινη λεγεται και εστι καθαρα. και ο Θεος ορα επ᾿ αυτον˙ «Επι τινα γαρ». µηδενος ετερου τη θεωρια µεσαζοντος. Καρδιαν καθαραν τουτο ειναι υπειληφα. οτε αν βουληθη τις.

ουτως ουδε ο εξω του κοσµου εν Πνευµατι γεγονως και συν Θεω ων δυναται προς τον κοσµον αισθησιν εχειν η προπασχειν τοις τουτου πραγµασιν. δυναµει. ει και υποκειτα ταις αναγκαις του σωµατος. καθαπερ οι εξ υπνου ανσταντες βλεπουσιν εαυτους˙ και τον αυτην αναστησαντα επιγινωσκει Θεον. µα’. αφραστου ηδονης πληρουµενη. λαµπρυνοµεθα δια φωτος κατανυξεως˙ και οσω τω φωτι λαµπρυνοµεθα. ουκ αν τα προσφεροµενα αποδεξηται˙ ει δε µη ταυτα. Οσω γαρ δια πονων και ιδρωτων ιερων καθαιροµεθα. Νεκρος ο κοσµος και οι του κοσµου προς τους αγιους εισιν˙ οθεν ουδε βλεποντες βλεπουσι τα καλα αυτων εργα. εν ω τις και τα µετρα γινωσκει της καθαροτητος και ως εν κατοπτρω καθορα. τοις δακρυσιν καθαιροµεθα. εξισταται των αισθησεων και του κοσµου παντος. Προ θανατου θανατος. ουτως ουδε ο εσταυρωµενος τω κοσµω. Τα µεν εισφερεται παρ᾿ ηµων. ουδε ακουοντες ολως ισχυουσι συνιεναι τους εν Πνευµατι Αγιω . τα δε διδονται ηµιν ανωθεν εκ Θεου. λζ’. πειρα και αληθεια. το δε διδοµενον αντιλαµβανοντες ανωθεν. η ψυχη ως εκ νεκρων αναστασα εαυτην οµολογουµενως ορα. ητοι νενεκρωµενος. και καταπαυει εν αυτω πασαν κινησιν αυτης νοεραν.επ᾿ αληθως σηµειον και ενδειγµα βεβαιον. Ον τροπον το νεκρον σωµα ουτε προς τα ζωντα ουτε προς τα συν αυτω νεκρα κειµενα σωµατα την οιανουν αισθησιν εχει. και προ της αναστασεως των σωµατων ψυχων αναστασις γινεται. εργω. Ει γαρ µη ορθω λογισµω και ευσεβει διαθεσει και πιστει θερµη και πολλη ταπεινοφροσυνη τα παρ᾿ εαυτου τις προσενεγκη. το µεν οικοθεν παρεισαγοντες. λθ’. Πολλοι τα εαυτων εισενεγκοντες τα εκ Θεου συνηθως ουκ ελαβον˙ και δηλον εξ ων ο Καϊν και ο Ησαυ πεποιηκασι και πεπονθασι. αισθησιν τινα προς τα εν τω κοσµω πραγµατα κεκτηται. λη’. µ’. ουδε τα παρ᾿ εαυτου αντιπαρασχοι τω ουτω προσφεροντι. λστ’. ον κατανοουσα και ω ευχαριστουσα. Του γαρ θνητου φρονηµατος υπο του αθανατου νοος εξαφανιζοµενου και της νεκροτητος (432) της ζωης εκδιωκοµενης. Ωσπερ ο εξω της οικιας ων τους ενδοθεν εγκεκλεισµενους ουχ ορα. ουκ αν επιβλεψη Θεος επ᾿ αυτον.

«κοινωνια φωτι προς σκοτος η ποια µερις πιστω µ ετα απιστου». αλλα βλεποντες και ουτοι τα εν κοσµω ου βλεπουσι και ακουοντες τα των κοσµικων ως ουκ ακουοντες τη αισθησει διακεινται˙ και ουτως ουδεµια κοινωνια τουτοις προς τα εκεινων η εκεινοις προς τα των πνευµατικων γινεται. Οι µεν γαρ εν τω ουρανω εχουσι το πολιτευµα. Οσοι γαρ εβαπτισθησαν εν Πνευµατι Αγιω ολον τον Χριστον ενδεδυµενοι εισι και υιοι εισι φωτος και εν φωτι ανεσπερω περιπατουσι και βλεποντες τον κοσµον ου βλεπουσι και ακουοντες τα του κοσµου ουκ ακουουσιν. µγ’. µωρια γαρ αυτοις εισιν. ου πιστευουσι περι κρισεως ουδε οτι αναστασις εσται καιανταποδοσις των βεβιωµενων εκαστω. ουτω µοι νοησεις και περι των Πνευµα Αγιον εχοντων εν εαυτοις˙ σωµα φορουσιν αλλ᾿ ουκ εισιν εν σαρκι˙ «Υµεις γαρ». Ει µεν Πνευµα Αγιον εστι σοι. οι δε µονω τω αισθητω περιλαµπονται˙ και οι µεν εαυτους και τους πλησιον ορωσιν. οι δε και εαυτους και τους πλησιον καθ᾿ εκαστην ορωντες αποθνησκοντας αγνοουσιν οτι ανθρωποι εισι και ως ανθρωποι αποθνησκουσι˙ και αγνοουντες. το δε πνευµα ζωη δια δικαιοσυνην» και οτι˙ «Οι του Χριστου την σαρκα εσταυρωσαν συν τοις παθηµασι και ταις επιθυµιαις».λεγοµενους θειους λογους αυτων. οι δε εν τω προγονικω σκοτει και τη σκια του θανατου ετι καθηνται προσηλωµενοι τη γη και τοις εν γη πραγµασι˙ και οι µεν. τοσαυτη η απ᾿ αλληλων διαστασις και ο χωρισµος προς τους µη εχοντας εστιν. αγγελοι εξ ανθρωπων ηδη γενοµενοι. Ωσπερ γαρ γεγραπται περι των σαρκικων ανθρωπων οτι βεποντες ου βλεπουσι και (434) ακουοντες περι θειων πραγµατων ου σινιωσιν ουδε χωρειν δυναται τα του Πνευµατος. τω νοητω και ανεσπερω φωτι. εκει ελευθερια» και οτι˙ «Το µεν σωµα νεκρον δι᾿ αµαρτιαν. Αλλ᾿ ουδ᾿ οι πνευµατικοι των κοσµικων και πονηρων ανθρωπων ιδειν τα πονηρα εργα η τους εµπαθεις λογους αυτων χωρησαι εν εαυτοις δυνανται. και εν τοις Πνευµα Αγιον εχουσι. παντως εκ των εν σοι γινοµενων αυτου ενεργειων γνωρισεις α λεγει περι αυτου ο Αποστολος˙ φησι γαρ˙ «Οπου Πνευµα Κυριου. φησιν. φησι. µβ’. ουτως. (433) Καθαπερ φωτος και σκοτους σαφης η διαιρεσις και η µιξις αδυνατος˙ «Ποια γαρ». «ουκ .

φησι. υπο τον ζοφον δηλονοτι των επιθυµιων της σαρκος καλυπτοµενος˙ σαρξ δε και αιµα βασιλειαν Θεου. Ο ταυτα ειδως ενεργουµενα εν αυτω τα σηµεια και θαυµατα οντως θεοφορος και σηµειοφορος εστι. µετοχη Πνευµατος Αγιου˙ ουχ απλως δε. Απο µεν του θειου βαπτισµατος την των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν αφεσιν και της πρωην καταρας ελευθερουµεθα και τη παρουσια του Αγιου Πνευµατος αγιαζοµεθα. η µυστικως . σαρξ εστιν ετι και αιµα. µε’. ∆ια τουτο καλον καθ᾿ εκαστην µετανοειν κατα την κελευουσαν εντολην˙ το γαρ «µετανοειτε.εστε εν σαρκι αλλ᾿ εν πνευµατι. µετανοια δε και εξοµολογησει και δακρυσι κατα αναλογιαν την αφεσιν προτερον των ηµαρτηµενων λαµβανοµεν και ουτω τον αγιασµον µετα της ανωθεν χαριτος. ου κληρονοµει. Η χαρις του παναγιου Πνευµατος ταις τω Χριστω νυµφευοµεναις ψυχαις ως αρραβων διδοται˙ και καθαπερ αρραβωνος χωρις ουκ εχει ασφαλως η γυνη την µετα του ανδρος συναφειαν µελλειν ποτε βεβαιως γενησεσθαι. µετα δε ταυτην. αλλα και µετα το τελειαν την αφεσιν των ηµαρτηµενων παρα του πατρος και αναδοχου λαβειν. ουτως ουδε ψυχη βεβαιαν λαµβανει πληροφοριαν ποτε του µετα του δεσποτου αυτης και Θεου εις αιωνας συνεσεσθαι. µη απατασθω. ηγγικε γαρ η βασιλεια των ουρανων» αοριστον ηµιν υπεµφαινει την εργασιαν. ου τοτε˙ τουτο γαρ των βεβαιοπιστων και εκ των εργων ταυτην επιδεικνυντων εστι. µδ’. µζ’. ειπερ Πνευµα Θεου οικει εν υµιν»˙ νεκροι εισι τω κοσµω και ο κοσµος αυτοις˙ «Εµοι γαρ». «κοσµος εσταυρωται καγω τω κοσµω». ηγουν αυτο το παναγιον Πνευµα ενοικον. Μετα γαρ το βαπτισθηναι ηµας προς πονηρας και αισχρας πραξεις εκκλινοντες και αυτον τον αγιασµον εις απαν αποβαλλοµεθα. λαλουν και ενεργουν εν αυτω τα ειρηµενα υπο του Παυλου. Απο µεν της µετανοιας εκπλυσις του µολυσµου (435) των αισχρων γινεται πραξεων. ητις εστι το Πνευµα το Αγιον. την δε τελειαν χαριν κατα το˙ «Ενοικησω εν αυτοις και εµπεριπατησω». τον Θεον εχων. Ο δε µηπω ταυτα εν εαυτω εγνωκως. αλλα κατα την πιστιν και την διαθεσιν και την ταπεινωσιν των εξ ολης µετανοουντων ψυχης˙ ου µονον δε. µστ’.

πληροφορουµενη δια του αρραβωνος ως αδιαψευστα τα συµπεφωνηµενα αυτη εσονται. ει µη της χαριτος αυτου τον αρραβωνα λαβη και γνωστως αυτον εν εαυτη κτησηται. ευθυς εκπιπτει και του αρραβωνος και της προς Θεον ελπιδος τελειως. να’. Επαν γαρ ειπη τις των αγωνιζοµενων˙ «Εως ποτε κακοπαθειν οφειλω. εαν οργισθεισα η νυµφη της εκεινου αγαπης καταφρονηση και τον αρραβωνικον χαρτην η απαλειψη η διαρρηξη. µθ’. Πρωτον οιονει τα συµφωνα γραφονται δια της εργασιας των εντολων. τουτο επι του πνευµατικου αρραβωνος η των εντολων εργασια και αι αρεται καθεστηκασι˙ τελειαν γαρ δια τουτων λαµβανει την του αρραβωνος κατασχεσιν εκαστος των µελλοντων σωθησεσθαι. και του απροσιτου καλλους επαπολαυειν αυτου. τα δε αιωνια αγαθα και την των ουρανων βασιλειαν µετα την ενθενδε αποδηµιαν λαβειν απεκδεχεται. ουτως ουδε προ της εργασιας των εντολων και της των αρετων κτησεως ασφαλης η της χαριτος ελλαµψις γινεται. Ον τροπον οι γραφοµενοι συµβολικοι χαρται ει µη υπογραφας αξιοπιστων µαρτυρων δεξωνται. ουτω δη και η νυµφη των πιστων εκκλησια και η ψυχη ενος εκαστου ηµων πρωτον υπο του νυµφιου Χριστου τον αρραβωνα µονον λαµβανει του Πνευµατος. την δε συµφωνηθεισαν προικα και τας εν αυτη υποσχεθεισας δωρεας µετα τον γαµον λαβειν απεκδεχεται. η απασχολουµενου εν ετεραις τισιν υποθεσεσι και τον γαµον τεως υπερτιθεµενου ποιησαι. . Οπερ γαρ εν τοις συµφωνοις οι µαρτυρες.και ανεκφραστως αυτω συναπτεσθαι. Ωσπερ η νυµφη προ του γαµου τον αρραβωνα µονον παρα του νυµφιου λαµβανει. ηγουν τον αρραβωνα του Πνευµατος. Καθαπερ βραδυνοντος του νυµφιου εν αποδηµια.» και των ασκητικων πονων κατολιγωρηση και δια της αµελειας των εντολων και εγκαταλειψεως της διηνεκους µετανοιας οιονει απαλειψη και διαρρηξη τα συµφωνα. ουκ εστιν ο αρραβων βεβαιος. ν’. εκπιπτει των προς τον νυµφιον ελπιδων ευθυς. µη’. ουτω και επι της ψυχης πεφυκε γινεσθαι. ειτα υπο των αρετων επισφραγιζονται και υπογραφονται˙ και τηνικαυτα επιδιδωσι τον (436) δακτυλιον ο νυµφιος Χριστος τη νυµφη ψυχη.

καταστραφεισα. αορατως ορωµενος. κεκλεισµενων αυτης των θυρων παντοθεν. νγ’. ει τον αρραβωνα του Πνευµατος εκ του νυµφιου και δεσποτου Χριστου ειληφε˙ και ει µεν ελαβε. ο κεκτηµενος τουτον διακειται. Ο αρραβων εν τοις κεκτηµενοις αυτον αφθεκτος γινεται. µη φερων εκεινος τοις οφθαλµοις ταυτης την απαυγην ευθυς ασφαλιζει µυων τους ωπας και συστελλεται εφ᾿ εαυτον. αλλα και τιµωριαν και µεµψιν την εκ του νοµου προσδοκησει αξιως. ουτω δη και επι ηµων γινεσθαι πεφυκεν. ου µονον ουδεν εκ των υποσχεθεντων αυτη παρα του νυµφιου ελπισει λαβειν. µισητη εσται τω νυµφιω και βδελυκτη και αναξια της συναφειας αυτου˙ ειρηκε γαρ˙ «Εγω τους εµε φιλουντας αγαπω». και εχων ως µη εχων. φηµι δη του Αγιου Πνευµατος. φευγουσα ως εις οικιαν τινα υπο τα αισθητα και ανθρωπινα. σπουδαζετω τουτον κατεχειν˙ ει δε µηπω τουτον λαβειν ηξιωθη. αφιπταµενος του εν ω εσφραγισµενως περιεχεται κιβωτιου και παλιν ανελπιστως εντος αυτου ευρισκοµενος. ως µητε την παρουσιαν βεβαιαν µητε την υποχωρησιν ανεπιστροφον νοµιζειν τον κεκτηµενον ποιειν˙ και ουτως. ζων και λαλων και κινουµενος και τον κεκτηµενον κινων. ευθυς και τον νουν καταπληττεται και ολη εφ᾿ εαυτην συστελλεται. Ον τροπον ενδοθεν οικιας νυκτος ισταµενου τινος. ουτω δη εγκεκλεισµενης και της ψυχης εν τοις αισθητοις. Ωσπερ η νυµφη εαν προς ετερον την αγαπην του αρµοσθεντος αυτη νυµφιου µεταθηται και συγκοιτασθη αυτω φανερως η λαθραιως. εαν εξωθεν τουτων ποτε ως δια θυριδος τω νοΐ παρακυψη. νε’. την λαµπηδονα µη φερουσα του αστεκτου φωτος. υπο της αστραπης του εν αυτη αρραβωνος. ακρατητως κρατουµενος. ∆εον εκαστον εκ των τοιουτων σηµειων κατανοειν.νβ’. Εαν µεταθηται τις την αγαπην του νυµφιου Χριστου προς αλλου τινος επιθυµιαν πραγµατος φανερως η λαθραιως και (437) κρατηθη η καρδια αυτου εν αυτω. εαν µιαν διανοιξη θυριδα και αστραπη τουτον αιφνης περιλαµψη λαµπρα. ακατανοητως κατανοουµενος. µη εχων αυτον ως εχων εστι. σπουδασατω δια των αγαθων εργων και πραξεων και θεροµατης µετανοιας λαβειν αυτον και . νδ’.

Παντως ουδε κατηλλαγη αυτω ουδε την µετ᾿ αυτου ενωσιν δια της µετουσιας του Πνευµατος εσχηκεν. (438) Καθαπερ η στεγη πασης οικιας δια των θεµελιων και της λοιπης κτισεως ισταται. ουτε θεµελιοι ανευ στεγης τω βιω χρειωδεις η ωφελιµοι ολως εισιν˙ ουτω και η του Θεου χαρις δια της των εντολων συντηρειται εργασιας και αι πραξεις των εντολων δια την του Θεου δωρεαν ως θεµελιοι καταβαλλονται. αλλα καταγελωτα τω κτισαντι προξενει. (439) «Εισαγαγη τις πυρ εν κολπω». Ει δια τουτο επι της γης ο Υιος του Θεου και Θεος κατηλθεν ινα δι᾿ εαυτου καταλλαξη γνωστως ηµας εχθρους οντας τω ιδιω Πατρι και συναψη γνωστως ηµας εαυτω δια του του Αγιου και οµοουσιου αυτου Πνευµατος.φυλαξαι δια της εργασιας των εντολων και της των αρετων επικτησεως. ενελειψε τινα των δοκουντων µεν ηµιν ελαχιστων. νθ’. εαν µη και την χαριν του Πνευµατος εν θεωρια και γνωσει ψυχης ληψεται. νη’. νζ’. Ον τροπον η αστεγος οικια η υπο αµελειας του κτισαντος ουτως εαθεισα ου µονον αχρηστος εστιν. και ουτε η χαρις του Πνευµατος παραµενειν ηµιν πεφυκεν ανευ της των εντολων εργασιας. και ουτε στεγη διχα θεµελιων συνισταται πεφυκεν. ου πυρωθησεται και λαµπρυνθησεται και τας της θεοτητος αυγασει και αυτος . ως µη δυνασθαι ανευ εκεινων δια της του Πνευµατος χαριτος στεγασθηναι αυτον. νστ’. ο ταυτης εκπιπτων της χαριτος αλλης ποιας τευξεται. «τα δε ιµατια ου κατακαυσει. ωσαυτως δε και τα θεµελια δια το την στεγην βασταζειν καταβαλλονται ως αναγκαια και χρησιµα. ουτω και ο τους θεµελιους της εργασιας των εντολων καταβαλλοµενος και τοιχους υψηλων αρετων αναστησας. αναγκαιων δε οντων προς τον απαρτισµον του οικου των αρετων. ουτε η τωνεντολων εργασια ανευ της χαριτος του Θεου χρησιµος η ωφελιµος εστιν ηµιν. η προς την των αρετων συλλογην ως προς απειρον υλην απειρηκως. Εκ γαρ των δυο τουτων αιτιων ταυτης παντως εστερηται˙ η γαρ της µετανοιας ηµελησεν. φησιν ο Σοφος.» Εγω δε φηµι˙ τις το αστεκτον και ουρανιον πυρ εν καρδια δεξαµενος. ατελης εστι και παρα των τελειων κατελεουµενος.

τοσαυτην υπερ τουτου τηνικαυτα την λυπην δεχεται. εαν προς µικρον µυση τους οσθαλµους η κατακαλυφθη τουτους υφ᾿ ετερου. ∆ιπλους ων ο ανθρωπος. ξα’. λυπηθησεται και θλιβησεται. εαν αποσπασθη εκ της των τοιουτων θεωριας υπο τινος.αστραπας κατα αναλογιαν της καθαρσεως και της µετοχης του πυρος˙ η γαρ µετοχη τη καθαρσει. οσην οιµαι αµαρτωλου ψυχην εχειν χωριζοµενην απο του σωµατος. ξβ’. των δε της φυσεως σωµατικων αναγκων ου χωριζεται. Και ως µεν ελευθερωθεις των δεσµων της εµπαθους ορεξεως και συναφθεις τη αθανατω δοξη τε και γλυκυτητι. τω φιλαΰλω και φιλαρετω. και µαλιστα εαν αναγκαια τινα και παραδοξα ην ορων˙ ποσω µαλλον ο εν Αγιω φωτιζοµενος Πνευµατι και τα αγαθα εκεινα ορων. υπ᾿ αυτου κατασπαται και συρεται και προς τα γηϊνα επιστρεφεται. και κοσµος αυτω παροµοιος γεγονεν ορατος και αορατος. ξ’. γρηγορων και καθευδων. τη δε µεθεξει συνεπεται καθαρσις˙ τουτου δε γενοµενου.Ενθεν τοι και περι οψεων και ονειρατων τουτο αληθες ειναι υπελαβον˙ εν οις γαρ η ψυχη ενασχολειται γρηγορουσα η εµβατευει. Ωσπερ τω φιλοσωµατω και φιλοζωω. αδιαλειπτως ανω τε βιαζεται ειναι και συν Θεω διαγειν και µηδε προς βραχυ της εκεινου θεωριας και ακορεστου τρυφης αφιστασθαι˙ ως δε τω σωµατι και τη φθορα εµπεδουµενος. αχθεται και λυπειται και φερειν ολως τουτο ου δυναται. θανατος τω οντι η εκ των τοιουτων µικρα της διανοιας διαστασις. εν τουτοις και κατα τους υπνους η εµµαταιαζει η εµφιλοσοφει˙ ειτε γαρ περι ανθρωπινων . τω φιληδονω και φιλοκοσµω. υπαρ και νοερως. Ει γαρ ο τον αισθητον τουτο φως ορων. εκ ψυχης και σωµατος την συστασιν εχων. α οφθαλµος ουκ ειδε και ους ουκ ηκουσε και επι καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη. (440) εις α παρακυψαι και αγγελοι επιθυµουσιν. Θανατος γαρ αυτω δοκει τουτο και αλλοτριωσις εικοτως της αιωνιου ζωης. ο χωρισµος των τοιουτων θανατος εστιν. ουτως τω φιλαγνω και φιλοθεω. Των µεν εµπαθων επιθυµιων και ηδονων ο µετασχων του Αγιου Πνευµατος απαλλαττεται. εκαστω δηλονοτι τουτων τα εργα και αι φροντιδες των εργων αρµοδιως αφορισθεισαι. Θεος ολος κατα χαριν ο ανθρωπος γινεται.

(441) ων η σχολη περι τα θεια πασα και η µελετη περι µελλοντων αµοιβων και ανταποδοσεων. και αλληλοις ουτω µεταδιδοντες και εξ αλληλων µεταλαµβανοντες ζωσιν οι ανθρωποι. καθαρα. Καθαπερ εκ διαφορων επιστηµων και τεχνων ο των ανθρωπων συνισταται βιος. Εγω δε ουδετερον τουτων του ετερου προκριναιµι. ξε’. νουθετειν τε και διδασκειν και συνισταν εκκλησιας. σοφιας. τοιαυτα ωσαυτως βλεπει και τα ενυπνια η ψυχη˙ ει δε το θυµικον αυτης κατα των οµοφυλων εκθηριουται. αλλ᾿ αληθειαις ενατενιζουσα και αποκαλυψεσι πιστουµενη. ξγ’. Πολλοι µεν τον ερηµικον. «και οι νεανισκοι αυτων ορασεις οψονται». ων η ζωη υπερ την των ζωντων ζωην αµεριµνος. ουκ εξαπατωµενη. αλλ᾿ εν παντι και εν πασιν εργοις και πραξεσιν ο δια Θεον και κατα Θεον βιος παµµακαριστος. αρπαγας εις αερα πτεροφυεις και θρονων υψηλων καθεδρας και ηγεµονιας λαου επι αρµατων προερχοµενη και προπεµποµενη φανταζεται. αλλου αλλην εργαζοµενου δηλονοτι και συνεισφεροντος. των δ᾿ αλλως και ουχ ουτως εχοντων. ξδ’. ων ο νους απλους εγενετο εξ επιδηµιας του Πνευµατος και ελευθερος απο πασης οχλησεως και δουλειας των παθων. ετεροι δε το προΐστασθαι λαου. εµφιλοσοφει. θηριων εφοδους και ερπετων πολεµους και µαχας ονειροπολει. κατα το υπο του Προφητου λεγοµενον. Μονων εκεινων εισιν αληθη τα οραµατα.φροντιζει πραγµατων εµµαταιαζουσα ονειροις ενασχολειται ειτε περι θειων και ουρανιων εµµελετωσα οψεσιν εµβατευει και ορασεσι. αλλοι δε τον µιγαδα ηγουν τον κοινοβιακον εµακαρισαν βιον. ουτως εστιν ιδειν και επι των . µεστη ελεους. ξστ’. ησυχος. γνωσεως ουρανιου και καρπων αγαθων των γεωργουµενων υπο του Πνευµατος. τας σωµατικας χρειας τη φυσει παρεχοντες. α ουδε χρη καλειν ενυπνια αλλ᾿ ορασεις και οπτασιας. απερισπαστος. ουδε τον µεν επαινου τον δε ψογου αξιον ειποιµι αν. διαπληκτιζοµενη ως επι δικαστηριων µεθ᾿ ων διαφερεται˙ ει δε το λογιστικον αυτης επαιρεται ταις αλαζονειαις και υπερηφανειαις. εξ ων διαφοροι σωµατικως τε και ψυχικως πεφυκασι διατρεφεσθαι. Οπηνικα το επιθυµητικον µερος της ψυχης περι παθη και µιξεις και τρυφας και απολαυσεις ερεθιζεται του βιου. ψευδη και συγκεχυµενα και το ολον απατη σαφης.

εις ενα σκοπον εξ αµφοτερων τουτων οι παντες συντρεχουσιν.πνευµατικων. ως φησιν ο ∆αβιδ. Ο πιστει τη προς τον Θεον αδιστακτω τω κοσµω και τοις εν κοσµω αποταξαµενος πιστευει οτι ελεηµων εστι και οικτιρµων ο Κυριος και προσδεχεται τους εν µετανοια προσερχοµενους αυτω. ειτα επιλαθοµενω του σκοπου δι᾿ ον το ορος κατειληφει και προς τους τη πορνη εκεινη συναναστρεφοµενους. ξη’. αλλου αλλην αρετην µετιοντος και ετερου ετεραν βιου οδον διανυοντος. εκπορνευει. Εοικεν ο τον κοσµον απαντα καταλειψας και (442) προς το ορος ως προς ησυχιαν αναχωρησας κακειθεν επιδεικτικως γραφων προς τους εν τω κοσµω. Οσω οι εν µεσω του κοσµου στρεφοµενοι και καθαρευοντες τας αισθησεις και τας καρδιας απο πασης πονηρας επιθυµιας. τους µεν µακαριζων τους δε κολακευων και επαινων. ανονητος τε πασα βιου οδος η µη προς τουτο τον εν αυτη τρεχοντα φερουσα. ει των επαινων και µακαρισµων και της δοξης εφιενται των ανθρωπων. ξθ’. ψεκτοι και αποβλητοι˙ ως γαρ µοιχευοντες παρα τω τας καρδιας ηµων ερευνωντι Θεω εσονται. απο Θεου. Ο γαρ επιθυµων ακουσθηναι τον βιον αυτου και το ονοµα και την πολιτειαν εν τω κοσµω. Ειδως δε οτι δι᾿ ατιµιας τιµα τους δουλους αυτου δια πτωχειας ακρας πλουτιζει αυτους και δι᾿ υβρεων και . κατα τον παλαι των Ιουδαιων λαον. ξζ’. Σκοπος παντων των κατα Θεον αγωνιζοµενων εστι το ευαρεστησαι Χριστω τω Θεω και την καταλλαγην δια της του Πνευµατος µετουσιας προς τον Πατερα λαβειν και την εαυτων σωτηριαν δια τουτου πορισασθαι˙ τουτο γαρ πασης ψυχης και παντος ανθρωπου σωτηρια εστιν˙ ου µη γενοµενου. και συµµιαινοµενους γραφειν ορεγοµενω και αυτους µακαριζοντι˙ ος ει και µη τω σωµατι αλλα γε τη καρδια παντως και τω νοΐ συµπασχει εκ προθεσεως τοις τοιουτοις αποδεχοµενος οιονει της µετ᾿ εκεινης αυτων συµπλοκης. κενος ο κοπος και µαταια η εργασια ηµων. τω γυναικος πορνης δυσειµονος τε και παγκακου διαζευχθεντι και εις χωραν µακραν αποδηµησαντι προς το απαλλαγηναι και της µνηµης αυτης. επαινετοι και µακαριοι. ιν᾿ ειπω. τοσουτον οι εν ορεσι και σπηλαιοις ενδιαιτωµενοι. ο’.

∆ικαιον εστι τη ζευγλη πρωτον των εντολων του Χριστου υποτιθεναι τους αυχενας ηµων και µη παροιστρειν µηδε οπισθοποδειν. κατεπειγεται ως ελαφος διψωσα επι την αθανατον πηγην δι᾿ αυτων και προς το αναντες εν αυτοις ως εν κλιµακι βαινει. ειτε εν σωµατι ειτε και εκτος σωµατος. (444) µη αντιτεινωµεν. Θεος δε ανωθεν την κατα δυναµιν ηµων προθεσιν και σπουδην αναµενων καθηται. ουχ οτι πονουντας ηµας οραν τερπεται αλλ᾿ ως οφληµα θελων τους µισθους διδοναι ηµιν ο φιλανθρωπος. αλλ᾿ ορθως και προθυµως µεχρι θανατου βαινειν εν αυταις και εαυτους ηµας νεουργειν τον νεον οντως Θεου παραδεισον. Ο γαρ Θεος ουτε αργους ηµας ειναι εν µια και τη αυτη εργασια εν η ηρξαµεθα µεχρι τελους εµµενειν βουλεται. δι᾿ ης αγγελοι µεν (443) αναβαινουσι και κατερχονται προς βοηθειαν των ανερχοµενων. αλλ᾿εµµενειν ταις εντολαις του δεσποτου ηµων και Θεου και το προσταγµα αυτου απεκδεχεσθαι. ω τινι αν εξ ηµων προσταξη και οιαν εµπιστευση διακονιαν. µεχρις ου πασαν ανελθοντες την κλιµακα αυτω προσεγγισωσι και ολοι ολω ενωθωσι και απαντων επιλαθωνται των επιγειων. και συµπολιτευοµενοι και των απορρητων επαπολαυοντες αγαθων. Τους αδιστακτως αυτω προσερχοµενους ουκ εα ολως καταπεσειν ο Κυριος αλλ᾿ αδυνατουντας βλεπων αυτους συνεργει και βοηθει. αγνωστως και γνωστως. ορεγων αυτοις χειρα δυναµεως ανωθεν και προς εαυτον επαναγει˙ συνεργει δε φανερως τε αµα και αφανως. ουκ οιδα. µεχρις ου µετα Πατρος ο Υιος δια του Αγιου εισελθη και εγκατοικηση Πνευµατος εν ηµιν˙ και τηνικαυτα οταν ολον αυτον κτησωµεθα ενοικον και διδασκαλον. οα’. ει επιτραπωµεν υπο του Πνευµατος προς ετεραν µεταβηναι διακονιαν η εργασιαν η πραξιν. αλλα προκοπτειν και αεικινητους ειναι προς την των κρειττονων . ογ’. ταυτην εγχειρισθησεται και κατα το εκεινω δοκουν ποιησει προθυµως˙ ουκ εξεστι δε προ καιρου ταυτην επιζητειν αλλ᾿ ουδε διδοµενην εξ ανθρωπων λαβειν καταδεχεσθαι. Μετα το εγχειρισθηναι διακονιαν ηµας θειων πραγµατων και εν αυτη διαπρεψαι. οβ’. συνοντες αυτω εκεισε.εξουδενωσεως δοξαζει αυτους και δια θανατου της αιωνιου ζωης µετοχους αυτους και κληρονοµους αποκαθιστα.

ει και κινειται και αυξει αλλ᾿ ου λεγοµεν φυσικω θεληµατι την κινησιν ποιεισθαι και την αυξησιν. τοτε ηµιν. τω θειω δηλαδη και µη τω οικειω στοιχουντας θεληµατι. Ταυτα δε η χαρις του Αγιου Πνευµατος ενεργει και χωρις αυτης γινεται ουδεν. Ο εκκοπτων το ιδιον θεληµα δια τον του Θεου φοβον. ο Θεος χαριζεται αυτω το εαυτου θεληµα και ανεξαλειπτον αυτω διατηρει εν τη καρδια αυτου και διανοιγει τους οφθαλµους της διανοιας αυτου του επιγινωσκειν αυτο και ισχυν διδωσι του (445) εκπληρουν αυτο. οστ’. ως πιστοις και υπηκοοις. ως αληθινοις µαθηταις και φιλοις. αποκαλυπτεται φανερως καθως παλαι τοις αγιοις αυτου µαθηταις και αποστολοις απεκαλυφθη και πασι τοις δι᾿ αυτων πιστευσασιν εις το ονοµα αυτου˙ και τοτε γινοµεθα υιοι Θεου κατα χαριν. Οταν παση ισχυϊ.επιτυχιαν. αψυχα γαρ˙ παν δε εµψυχον και φυσικον εχει θεληµα. ως φησιν ο Παυλος˙ «Οσοι . οζ’. ωστε αγνοηθηναι παρ᾿ αυτου και την προϋποδεξαµενην τον σπορον γην και την ριζαν εφ᾿ ην ενεκεντρισθη το ακατανοητον και αφραστον εκεινο και ζωηφορον φυτον. Ο το ιδιον θεληµα νεκρον εργασαµενος αθελητος παντως εγενετο˙ αθελητον δε των οντων και ζωντων και κινουµενων ουδεν. ει ηυξηθησαν και εξηνθησαν και καρπον ωραιον και γλυκυν πεποιηκασιν. προθυµια και προαιρεσει µεθ᾿ ορµης ακατασχετου τα υπ᾿ αυτου του Θεου µυστικως ηµιν και αγνωστως διδασκοµενα τε και εντελλοµενα εκπληρωσωµεν µηδεν ολως ελλειψαντες. τα δε και συνουλωθεντα και ενωθεντα και εν δενδρον εγενετο. Ο το ιδιον θεληµα απονεκρωσαι σπουδαζων το του Θεου οφειλει ποιειν θεληµα και αντι του οικειου θεληµατος το του Θεου αντεισαγειν εν εαυτω και εµφυτευειν και εγκεντριζειν τουτο εν τη καρδια αυτου και προς τουτοις σκοπειν ακριβως ει τα φυτευοµενα και εγκεντριζοµενα. τα µεν εις βαθος που ριζωθεντα φυει. οδ’. Ο ουν ασκησει και σπουδη το οικειον απονεκρωσας θεληµα και αθελητος γεγονως παντως της οικειας εξεστη φυσεως και εν τω θελειν µηδεν ουδε καλον τι η κακον δυναται ενεργειν. οε’. αγνωστως ουτως ως ουκ οιδεν. ει µη µονα τις ειποι τα αναισθητα και ακινητα˙ τα γαρ φυτα.

οτι µυριων υπαρχων τιµωριων αξιος. ον τιτιµηκεν υπερ απασαν την ορωµενην κτισιν. ειτε δια της αµφιασεως του (446) αγιου και αγγελικου σχηµατος. Οσω ψυχη τιµιωτερα τυγχανει του σωµατος. ανθρωπε. οθ’. Μη γαρ. Ταυτα στρεφων εν διανοια και δια παντος ενθυµουµενος. τοσουτον ο λογικος ανθρωπος κρεισσων του παντος κοσµου εστι. συγκληρονοµοι δε Χριστου». ειτε δι᾿ εξαγορευσεως. και φιλον αυτου γνησιον ονοµασει σε. π’. ουδε τινος ουδαµως ετερου των επιφανων και λαµπρων ανθρωποις επιθυµησει. ουδε προξενους οιεται ειναι αυτους πλειονος δοξης τοις πλησιαζουσιν αυτοις. Των καταξιωθεντων γενεσθαι µετα Θεου εν τη συναφεια του Πνευµατος και των απορρητων αυτου αγαθων απογευσασθαι ουδεις δοξης της ατιµου και καταπτυστου ερα προσφεροµενης αυτω παρα ανθρωπων. ου παρα βασιλεων και αρχοντων γνωριζεσθαι βουλεται. ου µονον τουτων απηλλαγης αλλα και υιοθεσιας και δοξης και ουρανων ηξιωσαι βασιλειας. ετοιµος εσο και προπαρασκευαζου µη ατιµασαι τον σε τιµησαντα και τα µυρια συγχωρησαντα πταισµατα.Πνευµατι Θεου αγονται ουτοι εισιν υιοι Θεου˙ ει δε υιοι. οη’. αλλ᾿ εν πασιν εργοις σου δοξασαι και τιµησαι αυτον. ανυµνει τον υπερ τα ορωµενα απαντα τιµησαντα σε Θεον. τα µεγεθη των εν αυτω κτισµατων κατανοων. δια τουτο τιµιωτερα σου ταυτα ειναι νοµιζε. αλλα προς την δοθεισαν σοι χαριν αποβλεψας και της νοερας και λογικης σου ψυχης την αξιαν καταµαθων. και κληρονοµοι. κληρονοµοι µεν Θεου. αλλ᾿ ουδε χρυσιου η ιµατισµου η λιθων των νοµιζοµενων παρα τοις ανοητοις τιµιων˙ ου πλουτω ρεοντι προστιθεται τη καρδια. ως ουδε πλουτου εις πενιαν τις κατελθειν η απο αρχης και εξουσιας µεγιστης και περιβλεπτους αξιωµατος εις αδοξιαν εσχατην και ατιµιαν καταπεσειν. των ουκ αρχοντων αλλ᾿ υπο πολλων κυριευοµενων˙ ου µεγα τι τους τοιουτους ηγειται και υψηλον. ποσης σοι τουτο εσται αγαπης και ευχαριστιας και ταπεινωσεως αιτιον. ινα και αυτος σε µειζονως αντιδοξαση. Ει παντων σου των αµαρτηµατων την αφεσιν ελαβες. .

∆ι᾿ ων γαρ εκεινος τον εαυτου Πατερα εδοξασεν. Πας δοκησιφρων εκ µαθηµατικης ων επιστηµης µυστηρια Θεου παρακυψαι και ιδειν ουκ αξιωθησεται ποτε. ου µονον των περι αυτον χρηµατων και κτηµατων καταφρονησει και ως επι αλλοτριοις και ξενοις στερουµενος αυτων αλυπως διατεθη. ως υιοι αυτου χαριτι και συγκληρονοµοι Χριστου. πδ’. Αλλως δε ουκ ενι τας κατα Θεον θλιψεις µετα χαρας υπενεγκειν. µιµουµεθα του Χριστου τα παθηµατα και δοξασοµεν δι᾿ αυτων τον Πατερα ηµων και Θεον. πβ’. γνωσεως γαρ τελειας εν τουτοις χρεια και σοφιας πνευµατικης˙ ο δε τουτων εστερηµενος εν σκοτει αγνωσιας και ανελπιστιας αει πορευεται. αλλα και τα επιφεροµενα τω σωµατι αυτου ανιαρα µετα χαρας και της προσηκουσης ευχαριστιας υποµενει. ηγουν η νεκρωσις του κοσµου παντος. ζηµιαις δακνεται χρηµατων και αποστερησεσιν αχθεται πραγµατων και πληγαις επιφεροµεναις αυτης σωµατι σφοδρως οδυναται. εως αν ταπεινωθηναι πρωτον θεληση και µωρος γενηται. ινα δια τουτων δοξασωµεν τον Πατερα ηµων τον εν τοις ουρανοις κληθηναι καταδεξαµενον. τον δε εντος ηµερα και ηµερα ανακαινουµενον. τα επισυµβαινοντα αυτη λυπηρα και τας επερχοµενας αυτη επηρειας παρα τε δαιµονων και ανθρωπων αλυπως φερειν ου δυναται. εδοξασθη δε και ο Υιος παρα του Πατρος δι᾿ αυτων. οι πειρασµοι και ει τι ετερον των παθηµατων Χριστου˙ α υποφεροντες εν υποµονη πολλη. µη δυναµενος το φως της υποµονης και της παρακλησεως ολως θεασασθαι. Ει τις σχεσεως και επιθυµιαις των αισθητων απερρηξε την ψυχην αυτου και Θεω ταυτην συνεδησεν. κατα τον θειον αποστολον. πγ’. και δοξασθωµεν παρ᾿ αυτου τη δοξη του Ιησου. Σκοπησωµεν πως δοξασοµεν τον Θεον˙ δοξαζεται δε παρ᾿ ηµων ουκ αλλως η ως παρα του Υιου εδοξασθη. κακεινα και ηµεις σπουδη πραξωµεν. τον µεν εξω φθειροµενον ανθρωπον.πα’. βλεπων αει. συν τη οιησει . αι θλιψεις. η ειχε προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου˙ ταδε εισιν ο σταυρος. αλλ᾿ οιον συνδεδεµενη τη προσπαθεια των ανθρωπινων πραγµατων. (447) Ψυχη η µη τελειως της σχεσεως και προσπαθειας των ορωµενων ευαισθητως απαλλαγεισα.

∆ια τουτο µονον παραβαλλειν και βλεπειν τοις εν τω κοσµω θελουσιν οι χαριτος πεπληρωµενοι και τετελειωµενοι τη γνωσει και σοφια τη ανωθεν. ει αρα γε ακουσωσιν. Εξω γαρ οντες οι τοιουτοι του θειου φωτος. και ην η θεολογος φωνη επιγειον οιδε. Ει δε µη τοιαυτης ωφελειας γενεσθαι δυνηθωσιν αυτοις προξενοι. πεπλανηµενοι οντες αυτοι και αγευστοι των απορρητων αγαθων του Θεου. τα εν αυτω ιδειν µη δυναµενοι θαυµατα. τους αυλιζοµενους εν τω φωτι και τα εν αυτω βλεποντας και διδασκοντας ως πεπλανηµενους λογιζονται. ουτε εν τισι προσκοπτουσι. ορα και διδασκεται απερ ουδεις των αλλων ανθρωπων ειδεν (448) η ιδειν η µαθειν ποτε δυναται.και ην κεκτηται γνωσιν αποβαλων. και τηνικαυτα γινεται Θεου διδακτος. κατα τον θειον αποστολον. πστ’. υπο τουτων χειραγωγουµενος. δεξονται την του Αγιου Πνευµατος αληθη διδασκαλιαν και το του Θεου θεληµα ανοθευτως και ακαπηλευτως ακουσαντες µετανοησουσι και ποιησαντες αυτο µεταλαβωσι τινος χαρισµατος πνευµατικου. ην εµωρανεν ο Θεος. και υπο του θειου Πνευµατος οδηγουµενος και φωτιζοµενος. επειδη οι µη τω του Θεου αγοµενοι Πνευµατι εν τη σκοτια περιπατουσι και ουκ οιδασιν ουτε που υπαγουσιν. συνεισερχεται µετ᾿ αυτων εν πολει ζωντος Θεου. Ταχα γαρ ποτε ανασφηλαντες εκ της περιεχουσης αυτους οιησεως. εκ µεµωραµενης σοφιας στοµωθεντες της θυραθεν. αυτοι οντες εν αληθεια µωροι. ινα µισθον τινα προξενησωσιν αυτοις δι᾿ υποµνησεως των εντολων του Θεου και δι᾿ αγαθοεργιας. Ο γαρ τουτο ποιων και σοφοις τα θεια εν αδιστακτω πιστει ακολουθων. Τους διδακτους Θεου οι µαθηται των σοφων του αιωνος τουτου ανθρωπων ηγουνται µωρους. νυκτος και ηµερας ευχοµενοι υπερ της σωτηριας αυτων˙ υπερ γαρ αλλου τινος ουδεποτε λυπηθησονται οι τω Θεω αδιαλειπτως συνοντες και υπερεµπιπλαµενοι παντος αγαθου. πε’. ψυχικην. αναστρεφοµενοι εν µεσω ηµων. ει αρα γε συνησουσιν και πεισθησονται. (449) Οτι και νυν εισιν απαθεις και αγιοι και πεπληρωµενοι του θειου φωτος. θρηνουντες την πωρωσιν της καρδιας αυτων υποστρεφουσιν εις τας καλιας αυτων. τοσουτον τα . µεστην εριθειας και φθονου. πζ’. δαιµονιωδη.

Ει γαρ εν γνωσει τελεια εγενοντο της θειας Γραφης. µαλλον δε εντος ηµων ταυτην εχειν ηµιν χαριζοµενος ως µη εν ελπισιν ειναι του εισελθειν ηµας εν αυτη αλλ᾿ εν κατασχεσει ταυτης οντας βοαν˙ «Ηµων δε η ζωη κεκρυπται συν τω Χριστω εν τω Θεω». κατα το υπο του ∆αβιδ ειρηµενον. ο εν παση τη θεια Γραφη ανακηρυττοµενος και παρ᾿ ηµων µεν αναγινωσκοµενος. εις οπερ εστι κατα φυσιν εκεινος αναγων κατα χαριν το γενος ηµων.µελη νεκρωσαντες εαυτων τα επι της γης εκ πασης ακαθαρσιας και εµπαθεστατης επιθυµιας. πη’. ινα υιους Θεου ποιηση τους ανθρωπους ηµας. Ο γαρ Υιος του Θεου δια τουτο υιος του ανθρωπου εγενετο. ως µη µονον αφ᾿ εαυτων ποτε µη λογιζεσθαι η ποιησαι ορµαν το κακον αλλα µηδε υφ᾿ ετερου προς τουτο ελκοµενοι. Οι µετα το βαπτισµα τοις του πονηρου θεληµασιν εικοντες και τα εκεινω βεβουλευµενα διαπραττοµενοι εαυτους της αγιας του βαπτισµατος µητρας απαλλοτριουσι. και τους µετεσχηκοτας και περι τοιουτων διδασκοντας απιστουντες ενδιαβαλλουσιν. η παντως ινα µετεσχηκως των ηµετερων κοινωνους των εκεινου ποιηση ηµας. Το αυτεξουσιον και αυτοπροαιρετον ηµων ουκ αφαιρειται το βαπτισµα. Εφ᾿ ηµιν δε εστι µετα το βαπτισµα η ταις εντολαις αυτοθελως εµµενειν του εις ον εβαπτισθηµεν δεσποτου Χριστου και τη οδω πορευεσθαι των προσταγµατων αυτου η εκκλινειν της ευθειας ταυτης οδου και προς τον αντιπαλον και εχθρον ηµων διαβολον δια των πονηρων πραξεων παλινδροµειν. αλλ᾿ ελευθεριαν ηµιν χαριζεται (450) του µηκετι και ακοντας ηµας τυραννεισθαι υπο του διαβολου. γεννων ηµας ανωθεν εν Πνευµατι Αγιω και ευθυς εισαγων ηµας εις την βασιλειαν των ουρανων. 90. αλλοιωσιν τινα της παρουσης αυτοις απαθειας υφιστασθαι ηδεσαν αν. ειπερ ειδοτες ησαν τα καθ᾿ εκαστην αναγινωσκοµενα θεια λογια και ψαλλοµενα παρ᾿ αυτων οι τοις τοιουτοις την µωριαν επιφηµιζοντες και διαπιστουντες περι θειων πραγµατων διδασκουσιν εν σοφια του Πνευµατος. επιστευον αν τοις υπο Θεου λαληθεισι και δωρησθεισιν ηµιν αγαθοις˙ επει δε αµετοχοι των τοιουτων εξ οιησεως και αµελειας εισι καλων. µη επιγινωσκοµενος δε. Τις ο σκοπος της ενσαρκου οικονοµιας του Θεου Λογου. πθ’. Ουδε γαρ αλλοιουται ηµων εκαστος η της καθο .

Υποθου ουν εκατον ειναι πενητας ως ενα Χριστον. 91. Ο πασι µεν παντα τα προς χρειαν σηµερον παρασχων. 94. τινι αρα ταυτα πεποιηκεν η παντως τω ειποντι και αει λεγοντι και ειπειν µελλοντι. οπως ιδιοποιειται ο Κυριος παντα τα των πενητων και αδελφων ηµων. ου προς απαξ αλλα δια παντος και εν πασιν υπο των αυτου δουλων ταυτα δεχεσθαι ο Κυριος και Θεος ηµων ωµολογησεν.εκτισται µεθισταται φυσεως. πως τινες εις ενα πενητα περικλειουσιν. της δε οικειας ουκ εξισταται φυσεως. Τον αµεριστως µεριζοµενον και αυτον ολον οντα ενι εκαστω των πενοµενων. Εκ τουτων εν εστι γνωναι. Ου γαρ τους ελεηθεντας µονον παρ᾿ ηµων ορα . ουτω και ο ανθρωπος ενεργει µεν και πραττει. οια εξ εκουσιου γνωµης προαιρειται και θελει. 95. ως µη θρεψας Χριστον κριθησεται προς αυτου. αµελησει τινων αδελφων και λιµω και διψη και ψυχει εασει διαφθαρηναι αυτους. (451) ουδε γαρ µεµερισται ολως ο Χριστος. Ο γουν τοις ενενηκοντα εννεα δους ανα οβολον. προς δε τους εξ αριστερων˙ «Εµοι ουκ εποιησατε». ατρεπτος τη φυσει καθο εκτισται και τη ουσια ων. Ο τοις εκατον δους ελεηµοσυνην. ουδε το εν µια ηµερα αλλα το δια βιου παντος δηλοι˙ ουτω και το τραφηναι Χριστον. τον δε ενα υβρισας η τυψας η εκπεµψας κενον. της ιδιας εκεινη ου µεθισταται φυσεως αλλα µενει σιδηρος ων. απερ βουλεται. αυριον δε δυναµενος τουτο ποιησαι. αλλα αγαθος κτισθεις υπο του Θεου. κακον γαρ ο Θεος ουκ εποιησεν. 93. Ου µετα το ενα ελεησαι σωζει αλλα το ενος καταφρονησαι τω πυρι παραπεµπει. δυναµενος δε και ετεροις δουναι. επειδη και εν εκεινοις πασιν αυτος εστιν ο και εφ᾿ ενι εκαστω των ελαχιστων τρεφοµενος προς ηµων. Το γαρ «επεινασα και εδιψησα» ου προς το απαξ ειρηται παντως. αυτον παρειδεν αποθανειν και αυτου κατεφρονησε του ειποντος˙ «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων εµοι εποιησατε». ποτισαι τε και θρεψαι. ταυτα και πραττει ειτε αγαθα ειτε φαυλα˙ ωσπερ γαρ την µαχαιραν καν επι κακω τις αυτην καν επι καλω χρησηται. προς µεν τους δικαιους λεγων˙ «Εµοι εποιησατε». ως ειρηται. 92. «Εφ᾿ οσον εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων. ποτισθηναι τε και ενδυθηναι και ει τι ετερον τουτοις συνεπεται. πολλους παρακαλουντας αυτον και βοωντας αποπεµψαµενος. εµοι εποιησατε».

99. Αλλ᾿ ακουετωσαν Παυλου διαρρηδην βοωντος˙ «Η γαρ αγαπη του Χριστου συνεχει ηµας. εως αν και αυτος πτωχος γενηται και τοις πλησιον αυτου εξοµοιωθη. αλλ᾿ εκαστος.». ως Χριστον τον Θεον πεινωντα καιδιψωντα παριδων και αυτος λογισθησεται. της εντολης του ∆εσποτου εκπληρωτης ουκ ευρισκεται. 97. ως ο Χριστος και Θεος εκενωσε το ιδιον αιµα δια την σωτηριαν ηµων. ουδε ο τοις αιτουσι πασι διδοναι θελων. ωστε παντας θεραπευσαι και θρεψαι και µηδολως τουτων τινα παριδειν. και ο θελων ινα ποιωσιν εις αυτον αλλοι α βουλεται αγαθα. 98. ουδε ο µη ποιων τω πλησιον οσα θελει ινα ετερος ποιη προς αυτον. ενδυσας και τα αλλα παντα εις αυτους εργασαµενος. εαν δε εχη και µη µεταδιδωσιν αφθονως. βλεπων τον αδελφον αυτου και τον πλησιον ως τον Θεον αυτου. ουτω και ο παντα µεν πενητα και ελαχιστον θρεψας. κριναντας τουτο. Φορτικα ταυτα τοις πασιν ισως φανησεται. ενος δε µονου καταφρονησας και αυτον παριδων. ελαχιστον εαυτον (452) ουχι του αδελφου αλλα του πεποιηκοτος αυτον λογιζοιτο και ως αυτον υποδεχοιτο και τιµα. . 96. Εν τουτω εκαστου πενητος προσωπον αναλαβειν κατεδεξατο και παντι πενητι εαυτον εξωµοιωσεν ινα µηδεις των εις αυτον πιστευοντων του αδελφου αυτου κατεπαιρηται. εαν µεχρις οβολου η κλασµατος αρτου κεκτηµενος. ποτισας. αρα οι παντες απεθανον». ως αρκουν τουτο εις καταδικην ηµων˙ ου γαρ εκεινους αλλ᾿ αυτον παρορωµεν τον τα εκεινων απαντα ιδιοποιουµενον Ιησουν τον Χριστον. αποστρεψη τινα των αιτουντων αυτον. τουτο ποιειν προστασσεται εν παση τη ζωη αυτου. αλλα και τους παροφθεντας. οτι ει εις υπερ παντων απεθανεν. διο και δοξουσιν ευλογα λεγειν εν εαυτοις˙ «Τις αρα ταυτα παντα ποιησαι δυναται. Ωσπερ ουν ο εχων τον πλησιον ως εαυτον ουδεν πλεον εχειν του πλησιον ανεχεται.ουδε τους αδικηθεντας η πλεονεκτηθεντας και µυρια ετερα παθοντας δεινα. Ο τον πλησιον εχειν ως εαυτον κελευσθεις ου µιαν παντως ηµεραν αλλα δια βιου παντος τουτον εχειν ουτως οφειλει˙ και ο παντι τω αιτουντι διδοναι προσταττοµενος. ταυτα και αυτος ποιειν αλλοις απαιτηθησεται.

Θεος. . πως ην εν τω κοσµω. Τι ην εν τω κοσµω προ του τον κοσµον γενεσθαι. ως ηδη παντα πεπληρωκως οσα αν κανονικως και εν αφωρισµενοις καιροις και ωραις ευχοµεθα τε και ψαλλοµεν. 2. αλλα βιβλος ουτος τοις αλλοις θεοπνευστος εσται. καινα τε και παλαια φερουσα µυστηρια γεγραµµενα δακτυλω Θεου εν αυτω. πασαν αγιαν διηλθε Γραφην και πασαν την εκ της αναγνωσεως ωφελειαν εκαρπωσατο και ουκετι βιβλιων αναγνωσεως δεηθησεται. Απαντ. Ουτω και ο αδιαλειπτως ευχοµενος εν τουτω παντα συνεκλεισε και ουκετι επτακις αινειν της ηµερας τον Κυριον η εσπερας και πρωΐ και µεσηµβριας υπ᾿ αναγκην εστιν. Συνεστηκε γαρ εν αυτω τα παντα. Πως γαρ. ουτω και αι περιεκτικαι αρεται τας µερικας εν εαυταις συµπεριλαµβανουσιν αρετας. ο τον εµπνευσαντα τοις τας θειας γεγραφοσι Γραφας συνοµιλον κεκτηµενος και παρ᾿ εκεινου µυουµενος τα των αποκεκρυµµενων µυστηριων απορρητα. ως παντα τελεσας και καταπαυσας εν Θεω τη αρχικη τελειοτητι απο παντων των εργων αυτου.ρ’. Καθαπερ αι περιεκτικαι εντολαι συµπεριεχουσι πασας εν εαυταις τας µερικας εντολας. Ερωτ. και προ του γενεσθαι. Τελος των κεφαλαιων σκε’. Ερωτ. ει και µη καταλαµβανονται παρ᾿ ηµων. ο τον κοσµον ποιησας. Οτι. εν τω Θεω παντως ως γεγονως ην ο κοσµος καθο και οι µηπω παραχθεντες ανθρωποι εν τω κοσµω. Ο γαρ πωλων τα υπαρχοντα αυτου η και διασκορπιζων αυτα τοις πτωχοις και πενης εφ᾿ απαξ γενοµενος παντα υφ᾿ εν τα των µερικων εντολων εξεπληρωσεν˙ ουκετι γαρ χρειαν εχει τω αιτουντι διδοναι η µη αποστραφηναι τον θελοντα δανεισασθαι απ᾿ αυτου. Απαντ. ∆ΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΘΕΟΛΟΓΟΝ. και τα µηπω κτισθεντα. Μηπω οντος του κοσµου. Ουτω και ο τον διδοντα ανθρωποις γνωσιν Θεον γνωστως εν εαυτω κτησαµενος. (454) 1. ως ηδη γεγεννηµενοι εισι παρα τω Θεω.

αλλα τω θρονω της δοξης˙ και προς την εκπεµποµενην λαµπροτητα αντιβλεπειν µη εξισχυοντες. 4. ως λεγεις. Ερωτ. µητε του σωµατος χωριζοµενος µητε της οικιας µακραν γινοµενος. 5. αλλα το µεν σωµα οικισκω εγκλειεται και δεσµοις περισφιγγεται. ουδε εν περινοια γενεσθαι η εννοησαι δυνανται. Αλλ᾿ ακουε συνετως˙ καθαπερ ο νους ηµων των ανθρωπων ουτε συνεχεται υπο τοιχων ουτε τοπω περιοριζεται. Ο δε τα παντα πληρων. ∆υσνοητον µεν το ερωτηµα. εν τω κοσµω ην ο Θεος προ του τον κοσµον γενεσθαι παρ᾿ αυτου. ου συγκεκραµενος δε ολως τοις ορωµενοις αλλα κεχωρισµενος τω τροπω ωπερ ειρηκαµεν˙ ουδαµου δε εστι το καθ᾿ ηµας˙ ουδεις γαρ οιδεν. πως αρα πορρωτερω . Ερωτ. πως απεριγραπτος και ουδαµου εστιν. Πως. Αρα διεστη του κοσµου. Απαντ.3. αποκεχωρισµενος των παντων εστιν. αυτος δ᾿ εκτος εστι τουτων και ελευθεριως πανταχου περιεισιν. ου µεντοι γε δυσφραστον˙ Θεω δε αδυνατει ουδεν˙ οθεν δυνατος εστι και περι τουτων πληροφορησαι σε. παρων. Ει ουν. που ο δεσποτης η οποιος αυτος εκεινος εστιν˙ ει γαρ προς την απαστραπτουσαν αιγλην αντοφθαλµειν ουκ ισχυσουσι. τι γεγονεν ο Θεος οτε τον κοσµον τουτον παρηγαγεν. Απαντ. και εκθαµβουµενοι τον θειον υµνον ασιγητως αει αναπεµπουσι˙ τω γαρ αστεκτω της δοξης καταπληττοµενοι. Εστι µεν ουν οµολογουµενως πανταχου ο Θεος και τα παντα πληροι. ουτω και ο Θεος πανταχου και εν πασιν εστιν και εξω παντων˙ και ουδαµου τη φυσει και τη ουσια και τη δοξη εστιν˙ απεριγραπτος γαρ. ουδε οι αγγελοι. Απαντ. Τη δε φυσει και ουσια και τη υποστασει και τοις λοιποις (455) ιδιωµασι πασης κτιστης υπερκειται φυσεως˙ και αµετρητως και ακαταληπτως ταυτης διεστηκεν. φοβω τα εαυτων κατακαλυπτουσι προσωπα. αλλ᾿ οιονει και συνεστι τουτοις κεχωρισµενος και κεχωρισται ηνωµενος αυτοις. που εστιν ο Θεος˙ ει γαρ ακουεις παρεσταναι. Τοπω µεν ου διεστη των αυτου ποιηµατων ο ταυτα ποιησας Θεος˙ που γαρ ο πανταχου παρων και τα παντα της ιδιας πληρων θεοτητος µεταστησεται. τοπω µη διεστηκως αλλα πανταχου. Ερωτ. Ο ουν απεριγραπτος πως τα παντα πληροι. Η και αυθις εν τω κοσµω εστιν. ως λεγεις.

«µακαριοι οι καθαροι τη καρδια. ει µη ο Πατηρ τον Υιον και ο Υιος τον Πατερα και το Πνευµα το Αγιον τον Πατερα και τον Υιον. ουδεις των απαντων γινωσκει. ει µη ο Πατηρ και ω αν βουληται ο Υιος αποκαλυψαι». εν αυτη και τον Υιον και τον Πατερα ορωσιν˙ ουχ ουτως δε οι αµαρτωλοι και ακαθαρτοι˙ εκεινοι γαρ τυφλοις και αναισθητοις εοικασιν˙ ωσπερ γαρ οι τυφλοι το φως του αισθητου ηλιου λαµπον ου βλεπουσιν. οµως δε βλεπειν αυτον επ᾿αληθειας λεγοµεν. Επειδη ο Θεος φως εστι και φως το ακροτατον. και ουδεις γινωσκει τον Υιον. Και πως φησιν ο Χριστος.περιεργαζεσθαι δυναιντ᾿ αν. ως εν οντα. Και παλιν. 6. ετερον ουδεν ορωσιν οι αυτον βλεποντες. Απαντ. ει µη ο Υιος. Απαντ. ουτε µην επαισθανονται της θερµης αυτου. Ερωτ. Ωσπερ του ηλιου εν µεσηµβρια λαµποντος το εκπεµποµενον µεν εξ αυτου φως τρανως καθορωµεν. 7. Οτι µεν ουν εστιν ο Θεος και πανταχου εστι και τα παντα πληροι. ει µη το πνευµα του ανθρωπου το οικουν εν αυτω˙ ουτω και τα του Θεου ουδεις οιδεν. και οι αγγελοι (456) και οι καθαραντες εαυτους αγιοι ελλαµφθεντες και φωτισθεντες υπο του Αγιου Πνευµατος ισασι˙ το δε που η πως η οποιος εστιν. τα δε ιµατια αυτου γενοµενα ως το φως˙ και εκ Παυλου . ει µη το Πνευµα του Θεου»˙ και παλιν˙ «ουδεις γινωσκει τον Πατερα. οτι αυτοι τον Θεον οψονται». Ως αυτος ειπεν ο φυσει Θεος και Υιος του Θεου. ει µη φως˙ και τουτο δηλον εκ τε των ιδοντων λαµψαν το προσωπον του Χριστου ως τον ηλιον. ως συναΐδιον τουτοις και οµοουσιον˙ ταυτα γαρ τα τρια. ουτω δη και αυτοι το θειον φως αει φαινον ου καθορωσιν. ουτω και οι αγγελοι και οι αγιοι την απαστραπτουσαν δοξαν καθορωντες του Πνευµατος. Ερωτ. αυτον δε εκεινον καν ποσως κατιδειν και καταµαθειν ουκ ισχυοµεν. και γινωσκουσιν εαυτα και γινωσκονται υπ᾿ αλληλων. συ δε λεγεις οτι και οι αγγελοι αγνοουσιν οποιος και που εστιν ο Θεος. «µη καταφρονησητε ενος των µικρων τουτων˙ οι γαρ αγγελοι αυτων δια παντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος µου του εν ουρανοις». (457) Τι ουν βλεπουσιν οι κεκαθαρµενοι τον νουν και την καρδιαν. «ουδεις οιδε τα του ανθρωπου.

επει αΐδιον και αειλαµπες φως εστιν ο Θεος. φως ιδοντος τον Θεον και εις την αυτου επιγνωσιν επιστρεψαντος. Του Κυριου λεγοντος. Ερωτ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΚΟΥ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Γ’) ΥΜΝΟΙ ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ . Επειδη ουτως ωκονοµησεν εξ αρχης ο Θεος˙ ινα µηδεµιαν εχη κοινωνιαν το σκοτος εν τω φωτι µηδε εναγης και βεβηλος µετα του Αγιου και καθαρου. 9.του αποστολου. ειτε την της ελεηµοσυνης ειποις ειτε την της ξενιτειας ειτε πασης ετερας του αγαθου πραξεως εκπληρωσιν. πολλαι µοναι παρα τω Πατρι µου εισιν. προς την των κρειττονων επιτυχιαν. και εκ µυριων ετερων αγιων. Πως ουν < ου > πασιν οραται. Απαντ. Και ουκ εστι σωτηριας τυχειν τον µη εις ταυτα πεφθακοτα τα µετρα. 8. Απαντ. ∆ιο και ως µεγα χασµα και τειχος δε αι πονηραι ενθυµησεις και οι µαταιοι ηµων διαλογισµοι οια δη τειχος υψηλον γινονται και διιστωσιν ηµας απο του φωτος της οντως ζωης˙ ο γαρ Θεος φως εστι και ζωη εστιν˙ οσοι τοιγαρουν εστερηνται τουτου. ευδηλον οτι και πολλαι σωτηριας οδοι˙ πασαι δε εν µια τη της µετανοιας οδω τελειουνται δια της του κακου αποχης. Ερωτ. νεκροι εισι τη ψυχη και του αιωνιου πυρος και σκοτους συγκληρονοµοι τε και συµµετοχοι.

ινα µη τη προς τα βαθη του πνευµατος απειρω επιβολη και τη περι τα θεια ανασκητω εξει και διανοια βλαβην τουτων τινες. και τον ανακαινουµενον εις Χριστον επενδυσασθαι. (11) 1. εκεινων αρα προς την των εγκειµενων καταληψιν δεεται των τα αισθητηρια της ψυχης ερρωµενων τη ευεξια του λογου και τον νουν ες υψος επτερωµενων τη του πνευµατος αυρα και ολην ολως προς ουρανους και τα βαθη Θεου εµβαθυνουσαν εχοντων σαφως την διανοιαν. αλλα µη ωφελειαν εις εαυτους αναµαξοιντο. Ιστεον ουν. κακως δηλαδη και απειρως τα θεια και υπερ αισθησιν εκλαµβανοντες. Οθεν µοι και αγαν ευκαιρον επωφελες τε και αρµοδιον εδοξε το σεβας εικοτως αφοσιουντι τω διδασκαλω προκατασφαλισασθαι τους εγκυπτειν ενταυθα βουλοµενους τω λογω. οτι τον εις θεολογων ανδρων εγκυπτειν γραφας προαιρουµενον και επι τουτο ερωτι επειγοµενον αναγνωσεως πρωτα µεν πιστον οντα κοσµον χρη φυγειν και τα εν κοσµω καθολου τω σωµατι και τω πνευµατι (12) και την προσυλον απο ψυχης αµαρτιαν µισησαι και την προσκαιρον αποσεισασθαι των ηδεων απολαυσιν˙ θειναι τε θεµελιον ακολουθως καλον επι την ερηρεισµενην πετραν της πιστεως δια πραξεως και εργασιας των εντολων του Χριστου και επι τουτον ευτεχνως τον οικον εποικοδοµησαι των αρετων και τον παλαιον και φθειροµενον ανθρωπον κατα τας επιθυµιας αυτου αποδυσασθαι. προκαταµαθειν τε και προκαταστοχασασθαι τους λογους και τας κινησεις αυτης . 2. εις µετρον ηλικιας του πληρωµατος του Χριστου˙ ετι δε προκαθαρθηναι και προφωτισθηναι και ελλαµφηναι τω πνευµατι προθεωρησαι τε την απασαν κτισιν οµµατι νοος καθαρω. Το λιαν ανατατικον τε και διηρµενον αυτο τε το υπερ αισθησιν των εγγεγραµµενων ενταυθα και το υψος της θεολογιας και το βαθος της τουτων αντικρυς γνωσεως ου πασιν.Νικητα µοναζοντος και πρεσβυτερου µονης των Στουδιου του Στηθατου εις την βιβλον των θειων υµνων του οσιου πατρος ηµων Συµεων. οιµαι. υπερανω πασης ανθρωπινης συνεσεως ον. καταληπτον τε και ευεπιβατον εστι˙ ταις γαρ θειαις εµφασεσι περιαυγαζοµενον του απροσιτου φωτος. αρτιον δηλονοτι πεφθακοτα και τη ενδεχοµενη καλως τελειοτητι αναβεβηκοτα εις ανδρα τελειον.

λεγω δη τοις χοϊκοις φρονηµασι και ταις προσυλοις επιθυµιαις αυτου. Τον γουν ετι κατω τω στηθει και τη κοιλια συροµενον. δεδεµενον τε υπο τα δεσµα της απατωσης του κοσµου αισθησεως. και τας ενεργειας εβλεπεν εν εαυτω του θειου φωτος θεοπρεπως ενεργουσας. των εξ ακρας δηλονοτι καθαρσεως καταλαµποµενων απειρω φωτι του Θεου και ολολαµπη την διανοιαν αµα και την ψυχην κεκτηµενων. Σκοπειν τοινυν παντα χρεων τον τους λογους δυναµενον πιστως µελεταν τουτου δη του θειου πατρος και τουτων το βαθος εξερευναν την αυτου συνετως εκστασιν τε και θεωσιν˙ οπως. ειτε τουτω δη τω αισθητως και καθ᾿ ηµας φαινοντι ειτε τω της δικαιοσυνης και ταις εξ αυτου των λογων και νοηµατων εκπεµποµεναις αυγαις˙ µονων γαρ εκεινων εστι το κατοπτευειν τα βαθη του Πνευµατος. εν τοις ωδε γεγραµµενοις εγκυψαι. των δε γε λοιπων τα στηθη τυπτειν επωφελες και αρµοδιον και ανωθεν εκκαλεισθαι τον ελεον. ινα µη τω µετα ληµης των οφθαλµων εις τας ακτινας (13) ενατενιζοντι του ηλιου επισης υποµεινη την τυφλωσιν και αυτην την αµυδραν ορασιν προσαπολεση των οφθαλµων˙ καθαρθηναι γαρ πρωτον δει πασης ασθενειας και ληµης των λογισµων και ουτω τω καθαρως και υπεραπειρως εις απειρον λαµποντι προσοµιλησαι και πλησιασαι ηλιω. οια δη τηλαυγης την διανοιαν. ηρπαζετο απο γης τω πνευµατι εις ουρανους και Θεον. και θειων ηξιουτο ξενοτροπως αποκαλυψεων. αναγνον οντα και τας αισθησεις πεπηρωµενον της διανοιας δεινως. και θεωνυµιαις διαφοροις ερωτι κατοχος ων του Θεου ως τετρωµενος υπο της αγαπης αυτου τουτον εκαλει και .τηλαυγως και εξω γενεσθαι των ορωµενων της ταπεινωσεως. µη κατατολµησαι προβεβαιουµεθα των γεγραµµενων ενταυθα της αναγνωσεως. 4. φηµι δη τοις πονηµασι της υψηλοτατης και θεολογικωτατης διανοιας του µακαριωτατου και τρισολβιου πατρος Συµεων. οια περ εξω σαρκος και σωµατος και πασης αισθησεως ων. 3. υπερανω δηπου πασης σαρκος και αισθησεως˙ ενθεν τοι και το στοµα τρανως διανοιξαντα ελκυσαι δυναµει την χαριν του πνευµατος κακειθεν φωτος αγαθου πληρωθηναι και κατα την αναλογιαν των εκ καθαρσεως εν αυτω γενοµενων ιερων εµφασεων ανωθεν θεολογησαι τρανως και ουτως.

ως αιωνιον. υπερκοσµιον. περικοσµιον. (14) ως Κυριον κυριων. νεφελην. παντα τα οντα. ως βασιλεα βασιλευοντων. ως σοφιαν. πυρ. ως αγιασµον. δροσον.προσωνοµαζε. ηλιον. ως αγαπητον. ως περατος εξηρτηµενα. και αυτη κατα το λογιον η τα παντα εν πασι και αληθως υµνηται παντων υποστατις. αλλα και απο τινων εσθ᾿ οτε θειων φασµατων εν τοις ιεροις ανακτοροις η αλλοθι ποι τους µυστας η τους προφητας καταλαµψαντων κατ᾿ αλλας και αλλας αιτιας τε και δυναµεις ονοµαζουσι την υπερφαη και υπερωνυµον αγαθοτητα και µορφας αυτη και τυπους ανθρωπικους η . ως δυναστην. τω τροπω και τη προς Θεον εκστασει του θεσπεσιου τουτου πατρος οια δι᾿ ων γραφει συµµαρτυρων. πνευµα. ως σοφον. ινα ακριβως η των ολων βασιλεια και περι αυτην η τα παντα και αυτης ως αιτιας. 6. τοιαδε φησιν˙ ουτως ουν τη παντων αιτια και υπερ παντα ουση και το ανωνυµον εφαρµοσει και παντα τα των οντων ονοµατα. µηδεν οντα των οντων. ως λογον. ως προεχοντα παντας τους θησαυρους απασης γνωσεως. ως καλον. ως παλαιον ηµερων. ως γνωστην. υδωρ. 5. ως αγιον αγιων. ως οντα και ως αιωνων αιτιον˙ ως ζωης χορηγον. Και γουν ου ταυτας µονας οι θεολογοι τας θεωνυµιας πρεσβευουσι τας απο των παντελων η των µερικων προνοιων η των προνοουµενων. Οθεν και αυτος ο πολυς τα θεια ∆ιονυσιος εν τω Περι θειων ονοµατων συνταγµατι. αυτολιθον και πετραν. ως δυναµιν. εγκοσµιον. ως δικαιοσυνην. ∆ιονυσιον τον µεγαν εν τουτω και µιµουµενος και οµοιως συναρπαζοµενος αυτω απο γης˙ και γαρ εκεινω ταυτον ενεργουµενος υπο του Θειου Πνευµατος και ο υψινους ουτος ανηρ ως παντων των αιτιον τον Θεον οµοιως αυτω πολυωνυµως εκ παντων των αιτιατων ανυµνει λαµπρως. υπερουρανιον. ως αγαθον. αστερα. ως αρχης. ως νουν. ως απολυτρωσιν. ως αγηρω και αναλλοιωτον˙ ως σωτηριαν. ως Θεον θεων. ως εν µεγεθει παντων υπερεχοντα και ως εν αυρα λεπτη˙ και εν ψυχαις και εν σωµασι και εν νοις αυτον ειναι εν ουρανω και εν γη και αµα εν ταυτω τον αυτον. υπερουσιον. Και µετ᾿ ολιγα˙ παντα δε απλως και απεριοριστως εν εαυτη τα οντα προειληφε ταις παντελεσι της µιας αυτης και παναιτιου προνοιας αγαθοτησι και εκ των οντων απαντων εναρµονιως υµνειται και ονοµαζεται.

∆ιο και της θυραθεν επιστηµης των λογων παντη αγευστος και αµαθης ων υπερ παντα ρητορα και σοφον τη ευροια των λογων και τη των νοηµατων δαψιλεια τε και πυκνοτητι εις υψος εµεγαλυνθη σοφιας ως τα θεια τω οντι σοφος και θεολογος δογµατικωτατος. κατα τον Σολοµωντα. 8. της ακενωτου σοφιας ευγνωµονως κατα το γεγραµµενον . ως ηδη τα προς αυτου γεγραµµενα σαλπιγγος ηχουσης µεγαλοφωνοτερον εκβοα. φησιν. Αµελλει και αδολως παρα Θεου µαθων τα απορρητα αφθονως τοις πασι ταυτα γραφων παρεχει εις πνευµατικην ευφροσυνην οµου και ωφελειαν˙ ου γαρ ως αγνωµων δουλος κατακρυπτει το δοθεν αυτω προς Θεου ταλαντον. ∆ια τοι τουτο και των λογων της σοφιας επιθυµησας εποθησε το καλλος αυτης˙ και ποθησας.πυρινους η ηλεκτρινους περιτιθεασι και οφθαλµους αυτης και ωτα και πλοκαµους και προσωπα και χειρας και µεταφρενα και πτερα και βραχιονας και οπισθια και ποδας υµνουσι. ηξιωται και µεγαλων αποκαλυψεων και θεωριων απορρητων και µυστικης οµιλιας και ρηµατων θειων ανωθεν αυτω ξενως ενηχηθεντων και συλληβδην ειπειν χαριτος αποστολικης. ουσα παντα δυναται και µενουσα εν εαυτη τα παντα καινιζει και κατα γενεας εις ψυχας οσιας µεταβαινουσα φιλους Θεου (16) και προφητας κατασκευαζει˙ ουδεν γαρ αγαπα ο Θεος ει µη τον σοφια συνοικουντα. δι᾿ ου αρα και ηλθεν επ᾿ αυτον παντα οµου τα αγαθα της αιωνιου ζωης και αναριθµητος πλουτος σοφιας και γνωσεως. Και ου θαυµα˙ η γαρ του Θεου σοφια διηκει. ον εδεξατο εξ αυτου. στεφανους τε και θωκους και ποτηρια και κρατηρας αυτη και αλλα αττα µυστικα περιπλαττουσιν. κατα τον ειποντα. εζητησε δια πονων φιλοσοφιας τε και ασκησεως και ευρεν αυτην˙ και ευρων ηυξατο µετα δακρυων εµπονως και εδοθη αυτω φρονησις˙ και επεκαλεσατο πιστει βεβαια και ηλθεν επ᾿ αυτον πνευµα σοφιας˙ οθεν ακοιµητον εσχε δια βιου παντος το εκ ταυτης ατεχνως φεγγος. Εις γαρ ακρον ο θειος ουτος εκκαθαρθεις την ψυχην. αλλ᾿ ως πιστος οικονοµος τον πλουτον. ολος πυρποληθεις υπο του θειου πυρος. 7. και χωρει δια παντων δια την καθαροτητα˙ ατµις γαρ εστι της του Θεου δυναµεως και απορροια της του παντοκρατορος δοξης ειλικρινης˙ µια δε.

Ειχε γαρ. τον πλουτον αυτης ουκ αποκρυψοµαι. το µεν υπερ νουν και φυσιν της θεοτητος κρυφιον ανεξερευνητοις υµνει και ιεραις νοος ευλαβειαις. ως φησι περι θεολογων ανθρων ∆ιονυσιος. Ου γαρ ακοινωτητον εστι καθολου το αγαθον ουδενι των οντων. τα δε αρρητα σιγη τη σωφρονι διολου τιµων επι τας ελλαµπουσας αυτω εν τοις ιεροις νοηµασιν αυγας ανετεινετο κακειθεν πλουσιως καταλαµποµενος τε και φωτιζοµενος προς τους θεαρχικους και θεοπρεπεις υµνους και προς τας ιερας υµνολογιας υπ᾿ αυτων υπερκοσµιως ετυπουτο προς το και οραν τα συµµετρως αυτω δι᾿ αυτων δωρουµενα θεαρχικα φωτα και το αγαθοδοτην Κυριον ως απασης ιερας αρχης και φωτοφαενιας αιτιον ερωτικως ανυµνειν. ως θεµιτον αυτω και ιεροπρεπως επιβαλλοντας. (17) ταπεινοφροσυνης ων εµπλεως. 9. την πατριον παλαι . εµαθον αφθονως τε µεταδιδωµι. ταπεινων µελετησει σοφιαν και εν καρδια αγαθη ανδρος σοφια. φησι. Ενθεν τοι και αργυρος πεπυρωµενος ουσα η γλωσσα αυτου και δικαιοσυνης πληρης η ψυχη αυτου˙ τα χειλη αυτου οια δη τω οντι δικαιου ηπιστατο υψηλα και στοµα αυτου απεσταζε χαριτας και απορρητον σοφιαν Θεου. (18) Παλαιον δε αρα τουτο και αρχεγονον σοφιας ειδος και αποτελεσµα˙ τοις γαρ παλαιοις και πιστοις.ου κατορυττει˙ αδολως τε. ελεγε τε και αριδηλοτατα µετα γνωσεως εγραφεν˙ α. φησιν. Γεγονε δε τουτο εκ πολλης αληθως ταπεινοφροσυνης και καθαροτητος˙ στοµα γαρ. διηνεκως εν µελετη καρδιας την του Θεου σοφιαν. και το φως αει του Θεου ην αληθως η πνοη αυτου˙ ο δικην λυχνου εχων εν διανοια. 10. ως φησιν ο τα θεια πολυς ∆ιονυσιος. ως ον κοινον παντων των οντων. ως το λογιον. αλλ᾿ εφ᾿ εαυτου µονιµως την υπερουσιον ιδρυσαν ακτινα ταις εκαστου των οντων αναλογοις ελλαµψεσιν αγαθοπρεπως επιφαινεται και προς την εφικτην αυτου θεωριαν και κοινωνιαν και οµοιωσιν ανατεινει τους νοερους νοας. εν δε καρδια αφρονων ου διαγινωσκεται. λεγε˙ και λεγων υµνει σαφεστατα εκ των οντων το θειον. κατα το ειρηµενον. 11. α εωρων οι οφθαλµοι αυτου νοερως. και ου τοις αφροσι του κοσµου σοφοις καθολου διαγινωσκεται. ητις τοις ταπεινοις την καρδιαν. φησιν. ειδον οι οφθαλµοι σου. Τοιγαρουν και κατα παντα τοις προς αυτου θεολογοις εποµενος.

υµνουσιν αυτο κυριωτατα δια της παντων των οντων αφαιρεσεως. ενουµενοι νοες. και πασαν. αυτο δε ουδεν. ανωθεν η θειας χαρις του Πνευµατος ουτω δι᾿ υπερβολην συγγινοµενη καθαρσεως προς υµνους ερωτικους τε και θειους και προς µετρα λογων παντοιων εκινει τας διανοιας αυτων. και ως ανωνυµον την θειαν και υπερ φυσιν φυσιν ανυµνει και ως παντος ονοµατος οµοναζοµενου αιτιαν και . ου θεωρουσι µονον τα υψηλα νοος επιβολαις καθαρου. επειδη κατα πασης νοερας ενεργειας αποπαυσιν η τοιαδε γινεται των εκθεουµενων νοων προς το υπερθεον φως ενωσις. προς των θειων λογιων µεµυηται. ως ειπειν. ερευνων. Ειδως ουν ο θειος τουτο πατηρ Συµων. Φιλωνι τω Ιουδαιω εν τω ουτω πωςς ειγεγραµµενω λογω αυτου Περι βιου θεωρητικου η περι ικετων εντυχετω και εισεται το του λογου πιστον εξ αυτης. Ειτα τον λογον ηµων τρανοτερον επιβεβαιουµενος ουτω σαφως επιφερει περι των ειρηµενων ο αυτος και αυθις φησι˙ (19) ταυταις οι θεοειδεις αγγελοµιµητως. Ει τω δε φιλον το ειρηµενον εξ εγγραφου πιστωθηναι αιτιας. φησιν εκεινο ωδι˙ ωστε. αλλα και ποιουσιν ασµατα και υµνους εις τον Θεον δια παντοιων µετρων και µελων. Εκ δη τουτου ποιηται ασµατων και υµνων και µελων θειων τοις τηνικαυτα θαυµασιως εδεικνυντο˙ ουκ εκ µαθηµατων δε αναγωγης και τελειας των λογων ασκησεως προς τουτο σοφως τε και συνηθως απετελουντο. αλλ᾿ εκ φιλοσοφιας των της ψυχης τροπων και εξ ακρας ασκησεως και φυλακης των γενικων αρετων . ως παντων υπερουσιως εξηρηµενον.φιλοσοφουσι φιλοσοφιαν. 13. την ιεραν των θεολογων υµνολογιαν ευρησει τις. ταυτα. ως εφικτον. φησι ∆ιονυσιος ο µεγας. επιπονω δηλαδη ψυχη και καθαρα διανοια τας θειας γραφας. φησιν. αριθµοις σεµνοτεροις αναγκαιως χαρασσοντες. 12. ταις θειαις δηλονοτι των αγγελων δυναµεσιν. Α γουν και τουτω δη τω πατρι εν θεωρυµιαις υµνηται θεοφραστως. Ινα δε βρασυ τι και ηµεις λογιον εκειθεν αναλαβωµεθα προς την του λογου βεβαιωσιν. τουτο αληθως και υπερφυως ελλαµφθεντες εκ της προς αυτο µακαριωτατης ενωσεως˙ οτι παντων µεν εστι των οντων αιτιον. οια δη σοφος θεολογος. προς τας αγαθουργους προοδους της θειας φυσεως εκφαντορικως και υµνητικως τας θεωνυµιας διασκευαζουσαν.

µαλλον δε αυτους εκεινους. µονοις εκεινοις ταυτα δηλαδη σαφως αναπτυσσοντες τοις τα ωτα πεπετασµενα ιερως εχουσιν εξ επιµελειας των τροπων και συνεσεως θειας και αγιοις αντικρυς ουσιν εκ τε του βιου και της ανωθεν γνωσεως˙ τουτο γαρ και Παυλος ο θειος βουλεται προς Τιµοθεν ουτω γραφων˙ ταυτα παραθου πιστοις ανθρωποις.ανωνυµως υπεριδρυµενην των παντων εθεολογει˙ νυν µεν. δια των ειρηµενων και του παροντος λογου των παντη χοντρων και αµυστων διαστελλοµεν και ανεκφορα τουτοις ειναι βουλοµεθα. οσα της παρουσης εστι πραγµατειας. εως αν εν τοις ζωσιν ην και εφαινετο. ιεροις δε µονοις των ιερων µεθ᾿ ιερας ελλαµψεως ιεροπρεπως κοινωνων. αφθονως εν συµµετρια τη κατ᾿ αυτους υπεδειξε και κατ᾿ αξιαν τα ιερα τοις επιστηµονικως και ολοκληρως µετασχουσι της ιερατικης τελειωσεως µετεδωκε. τρυγησουσι την ωφελειαν˙ οι δε γε λοιποι. τοις αγιοις τα αγια κατα την θειαν του Αποστολου παραδοσιν παρατιθεµενος. αµεθεκτα µεν αυτα και αχραντα τοις ατελεστοις διατηρων. ανεταττετο και τα προς αυτου ιερως εποπτευθεντα θεια θεαµατα τοις µετ᾿ αυτον χρεωστικως. και πολλην αυτοθεν. Ο γουν προς θεωριαν εκ φιλοσοφου πραξεως αναδραµοντες και εις βαθος θεολογικων εννοιων ανελθοντες πιστει προς ταυτα την της ψυχης ερευναν δοτωσαν. ειπερ τινες τοιουτοι εισιν ανθρωποι. ως αυτω µαθητευθεντες και το υψος και βαθος και πλατος της αυτου σοφιας ειδοτες. (20) καν τουτω τω µεγαλω ∆ιονυσιω πειθοµενος ουτω προς Τιµοθεον γραφοντι˙ ορα δη. της επι τουτω θεοµαχιας απολυτρουµενος. ευ οιδα. οιτινες ικανοι εσονται και ετερους διδαξαι. Ουτω γαρ ως η θεολογια και τοις θιασωταις ηµιν παραδεδωκε. 14. µη εκφορα ταυτα ποιων τοις πολλοις. φησιν. των αµυστων αυτα γελωτων και εµπαιγµων εξαιρουµενος. ως πρωτος προς δευτερους και υφειµενους. οπως ουκ εξορχηση τα αγια των αγιων. ων ο νους εις πολλας . ευλαβηθηση δε και τα του κρυφιου Θεου ταιςνοεραις και αορατοις γνωσεσει τιµησεις. 15. εκ των θεολογιων συναγων και ωσπερ τινι κανονι τοις ειρηµενοι χρωµενος προς αυτα σκοπων επι την αναπτυξιν των νοητων θεωνυµιων προηρχετο˙ νυν δε θεοπτικη διανοια τας θεοφανεις εποπτευων εµφασεις και θεωριας. ταυτα και ηµεις.

οι µηδε ο τι ποτε εστι πραξις και θεωριας και θειων αποκαλυψις µυστηριων ειδοτες. της αναγνωσεως των ενταυθα γεγραµµενων αλλοτριουσθωσαν˙ αχωρητον γαρ την διανοιαν εχοντες των υψηλων και λογων αποκαλυψεων (21) τα θεια καταπατειν ειωθασι και κοινουν. η µαλλον ειπειν εις ψυχας σκοτει αγνωσιας σφοδρα κεκαλυµµενας και υπο ηµιονων και ονων η δρακοντων καταπατουµενας και οφεων.ετεροτητας διεσκεδασται και σκοτει αγνωσιας εζοφωτοι. επει δε προς τοσουτον υψος ανηχθη η θεια τω οντι και καθαρωτατη ψυχη του καθηγεµονος ηµων και τοιουτων εµφασεων ηξιωθη και τοιαυτης χαριτος της των αλιεων και . προς µηδεν των υπερ ηµας ανανευειν δυναµενοι. 17. αυτην επιστρεφουσα και συναγουσα πρωτον εις εαυτην. ουκ οιοµαι δικαιον ειναι κινδυνευειν ταυτης τας υψηλας θεωριας και ερωτικας θεολογιας απιστεισθαι εις ακοας πιπτουσας υπο φθονου βεβυσµενας καιαπιστιας. των εξωθεν. ουτε µην οι µαργαριται ριπτουνται του λογου. οποση δυναµις. Αλλως τε δε και επει πασα ψυχη εις ακρον εκκαθαρθεισα καλως. δυναµει θεια προς αγγελικας ζωας ανατεινεται κατα τον ιεροφαντην ∆ιονυσιον ουτω λεγοντα˙ ηνικα γαρ εις εαυτον κατα κυκλικην κινησιν και ενοειδη συνελιξιν απο των εξω των νοερων αυτης δυναµεων γενηται. των ακαθαρτων λεγων και ολεθριων παθων˙ τα γαρ αγια αµεθεκτα εισι πασι τοις τον κυνωδη βιον και χοιρωδη βιουσιν. ωσπερ εν τινι κυκλω το απλανες αυτη η θεια δωρουµενη αγαθαρχια και απο των πολλων. 16. ειτα ως ενοειδη γενοµενην ενουσα ταις ενιαιως ηνωµεναις δυναµεσι των αγγελων˙ δι᾿ αυτων γαρ ως αγαθων καθηγεµονων (µετα τους ιερους και αγιους νοας αι ψυχαι και οσα ψυχων αγαθα) επ᾿ αυτην την παντων αγαθων αγαθαρχιαν αναγεται και των εκειθεν εκβλυζοµενων αλλαµψεων εν µετουσια γινεται κατα την αναλογουσαν εν αυτη καθαρσιν και της του αγαθοειδους δωρεας. τοις δε προς το ισον εξ ακρας αναγοµενοις καθαρσεως της αγιοτητος µεθεκτα τε εισι µεθ᾿ ηδονης αφατου και (22) θειας και αναδοτικα της επ᾿ αυτα σοφιας τε και υψωσεως ως φωτα φανα και πυρος του θειου γεννηµατα. µετεχει πλουσιως. ως το λογιον. αθανατος ουσα και νοερα. οις ου διδονται ταυτα. Ειεν.

τον εν πραξει και λογω και θεωρια δοξασαντα τον Θεον και το ονοµα το υπερ παν ονοµα εν τοις εαυτου µελεσιν αγιασαντα. πως ουχ αγια τω φυσει αγιω και τοις παλαι αγιοις ανακραθεισα ως φωτι φως και πυρι πυρ και ηλιω ακτις.αποστολων και επ᾿αυτην την παντων αγαθαργιαν εφθασε τη λαµπροτητι της εµπυρου διανοιας αυτης. και εν µετουσια των ελλαµψεων ταυτης πλουσιως εγενετο. καθα δη και τα ποιηµατα και οι ερωτες των θειων υµνων εκβοωσιν αυτου. Ει γαρ αι αποκαλυψεις αυται και αι φωναι ου φωναι Θεου ουδε ψυχης αποθεωθεισης και γενοµενης εξω πασης του κοσµου αισθησεως και ολης καθολου αγιας. και υµνεισθω και ευφηµεισθω ο υµνων και εγκωµιων παντοιων επαξιος Συµεων. ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ . η ως των καλων αγευστοι και παντη αχωρητοι των υψηλων θεαµατων δια την αυτοις προσουσαν παχυτητα της εγχειρησεως και της των γεγραµµενων ενταυθα περιεργου ερευνης αποσχοιντο. και δοξασωσιν. τα δευτερα τοις πρωτοις και τα εν εικοσι και τυποις τοις αρχετυποις και αληθειαις. ως εφικτον. ενθα πασαι ψυχαι των δικαιων αναγονται. ιν᾿ η κατα πρωτην ευθυς επιβολην εντυγχανοντες τουτοις κρειττονες (23) γενοιντο ποτε και φθονου και βασκανιας ανωτεροι. 18. ο µη σοφια και γνωσει τη ανωτατω Θεου το επιδοξον και λαµπρον επιφερεται. η υπερ ταυτα και υπερ πασαν δοξαν οµου γεηραν τε και ανθρωπινην. σχολη γ᾿ αν αλλο τι των ανθρωπινων και προς ηµων τελουµενων δια πασης σπουδης ευαποδεκτον αποδειχθειη Θεω και ανθρωποις επαινετον. καθο και εν τω ῾Κατα αγιοκατηγορων᾿ λογω µετα χρησεων ιερων πλατυτερον εξεθεµεθα. Ο ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΕΡΩΤΩΝ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΥΜΝΩΝ ΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΟς ΗΜΩΝ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ. Ταυτα τοινυν δια τους φθονω προς τα καλα και απιστια και αγνωσια κεκρατµενους ηµιν προετεθη των ερωτικων και θειων υµνων του διδασκαλου. Πιπτετω φθονος ο τοις αει νεµεσων. Πως ουχ υµνητεα και υµνων και εγκωµιων παντων αξια.

∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. Τις ο µοναχος και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. η’. β’. στ’. δ’. (25) Ο πιναξ των θειων ερωτων α΄. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος. ι’. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. ζ’. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. ια’.ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΜΑΝΤΟΣ ΤΗΣ ΞΗΡΟΚΕΡΜΟΥ. γ΄. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. ιβ’. Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων. των δοκουντων ειναι τι εντρεπει την οιησιν. Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος (26) και δοξαν Θεου εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. Τετραστιχα του αυτου. Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. ε’. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. . οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν εντευθεν˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. θ’.

ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως. ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες. κδ’. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος˙ και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. ∆ιδασκαλια συν θεολογια. Παυλον τον θειον . Προτροπη εις µετανοιαν˙ και πως το θεληµα της σαρκος τω θεληµατι του Πνευµατος ενωθεν θεοειδη τον ανθρωπον απεργαζεται. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενιας αξιωµα. Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. µενων αµεριστος τε και αναλλοιωτος. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται.ιγ’. αλλα και εντος και εκτος εστιν ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον. ιε’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων. κβ’. κ’. ιστ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος. Περι της ακαληπτου και απεριγραπτου Θεοτητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος ουτε εκτος εστι του παντος. ιη’. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις˙ και οτι οικος ∆αβιδ ηµεις εσµεν και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον˙ ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. κα’. (27) ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. επινοια η πραγµατι. ιζ’. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον. ιδ’. ιθ’. εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. κγ’.

κη’. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανει. κε’. λα’. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. (28) Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. . κστ’. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι των πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. κζ’. λγ’. οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. οις εµπαθης ο βιος. λβ’. λ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. οι δ᾿ αλλοι.καν τουτω µιµουµενος. Περι θεολογιας˙ και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. εν αις αν γενηται. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. Προς ενα των µαθητων. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. Πετρι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτος˙ και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. λδ’. και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. κθ’.

Οτι ο ποθος και η προς τον Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. λθ’. λη’. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδεν γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. . ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. (29) ∆εησις και προσευχη του αυτου προς τον Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας. µγ’. λζ’. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. µα’. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. µε’. µδ’. µονοις εκεινοις γνωριζοµενος. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια υπο Θεου. λστ’. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. µ’. του τι δει ποιουντα τινα. µβ’.λε’. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν.

µθ’. να’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας.µστ’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και Οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. καν εκτος γενηται των του αδου κολασεων. διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. νε’. ν’. µζ’. η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην. ουχ ωσπερ αυτος θελει. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. νβ’. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. νδ’. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστιν. µη’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην. νγ’. νστ’. . Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον (31) παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (30) Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας.

ελθε ο αει µενων αµετακινητος και καθ᾿ ωραν ολος µετακινουµενος και ερχοµενος προς ηµας τους εν τω αδη κειµενους. οτι εν πνευµα εγενου µετ᾿ εµου˙ ασυγχυτως. τον απροσιτον παντελως! Ελθε η πνοη µου και η ζωη. ατρεπτως. και αυτος µοι τα παντα εν πασι γεγενησαι. ελθε η αΐδιος αγαλλιασις. αρχιερεις. οτι µονος ειµι. ελθε η αιωνιος ζωη. ενδυµα . λαληθηναι δε παρ᾿ ηµων.νζ’. ελθε των κειµενων η εγερσις. ελθε παντων των µελλοντων σωθηναι η αληθινη προσδοκια. οπερ εις. ελθε το περιποθητον ονοµα και θρυλουµενον. λαϊκους. ο παντα αει ποιων και µεταποιων και αλλοιων µονω τω βουλεσθαι! Ελθε ο αορατος και αναφης παντη αψηλαφητος. ιερεις. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. δι᾿ ης επικαλειται το Πνευµα το Αγιον ο αυτο προορων. αναλλοιωτως ο επι παντων Θεος. ελθε ο δυνατος. ελθε των νεκρων η αναστασις. καθαπερ ορας! Ελθε ο χωρισας εκ παντων και ποιησας µε µονον επι της γης. ελθε το αποκεκρυµµενον µυστηριον. ελθε η πορφυρα του µεγαλου Θεου και βασιλεως ηµων. ον εποθησε και ποθει η ταλαιπωρος µου ψυχη. (33) Ελθε το φως το αληθινον. ολως ηµιν ανεπιδεκτον. νη’. ελθε η βασιλειος αλουργις και αυτοκρατορικη οντως δεξια! Ελθε. ελθε ο µονος προς µονον. ελθε το ανεκφωνητον πραγµα. Ελθε η αιωνιος χαρα. ελθε το ακατανοητον προσωπον. ∆ιδασκαλια κοινη συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. µοναζοντας. ελθε ο ακατονοµαστος θησαυρος. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. τροφη ανεκλαλητος και εις απαν αδαπανος. η γνωσθηναι. ελθε το στεφος το αµαραντινον. αεναως υπερεκχεοµενη τοις της εµης ψυχης χειλεσι και υπερεκβλυζουσα εν τη πηγη της καρδιας µου. ελθε το υποδηµα το απροσιτον. ελθε η παραµυθια της ταπεινης µου ψυχης. ελθε η χαρα και η δοξα και η διηνεκης µου τρυφη! Ευχαριστω σοι. οποιος η ποταπος. ΕΥΧΗ ΜΥΣΤΙΚΗ Του εν αγιοις πατρος ηµων Συµεων ευχη µυστικη. ελθε ο γενοµενος ποθος (34) αυτος εν εµοι και ποθειν σε ποιησας µε. ο υπερανω παντων των ουρανων. ελθε η ζωνη η κρυσταλλοειδης και διαλιθος. ελθε το ανεσπερον φως.

καθαρσις δια αφθαρτων και αγιων δακρυων εκπλυνουσα µε. ∆εσποτα. (35) Ναι. οτε εν τω κοσµω ετυγχανον και αγνοουντος µου αυτος εξελεξω µε και απο του κοσµου εχωρισας και προ προσωπου της δοξης σου εστησας. ινα µη βλεπων σε διηνεκως ο νεκρος εγω ζω. Η δια τι. Νυν ουν ενσκηνωσον. αγαθε. αµην. τη Αγια και Οµοουσιω και Ζωοποιω Τριαδι. το φως ανεσπερον µοι γεγενησαι και ηλιος αδυτος. ινα ερχοµενοι οι εχθροι µου. προς ους παραγινη. ινα καγω ευρεθω εν τη εξοδω µου και µετα την εξοδον εν σοι. αγαθε. τη εν Πατρι και Υιω και Αγιω Πνευµατι σεβοµενη τε και γνωριζοµενη και προσκυνουµενη και λατρευοµενη υπο παντων νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. και συµβασιλευσω σοι. τω επι παντων Θεω! Μεινον. ων η ση παρουσια. φευξωνται παντελως και µη ισχυσωσι κατ᾿ εµου. Α’. και βασιλεων παντων εσοµαι πλουσιωτερος. ελθειν προς σε µη βουλοµενοι. ως εµνησθης µου. βλεποντες σε. µητε τινα αυτων εντρεποµενος. Περι θειας ελλαµψεως και φωτισµου Πνευµατος Αγιου˙ και οτι εις τοπος ο Θεος.απαστραπτον και καταφλεγον τους δαιµονας. ∆εσποτα. και εχων σε ο πενης αει πλουτω. και εσθιων και πινων σε καθ᾿ ωραν επενδυοµενος εν ανεκλαλητοις ω και εσοµαι εντρυφων αγαθοις. τον ισχυροτερον παντων. Ευχαριστω σοι. εν ω µετα ποτµον την αναπαυσιν παντες οι . ο µηποτε αποστρεφοµενος των παντων τινα. ∆εσποτα. Ουδεποτε γαρ απεκρυβης απο τινος. εν εµοι και κατοικησον και µεινον αδιαστατως. που κρυβηναι µη εχων ο πληρων της σης δοξης τα συµπαντα. ουτω και νυν ενδον ισταµενον µε εις αει και αµετακινητον εν τη εµοι οικησει σου διαφυλαξον. οτι συ υπαρχεις παν αγαθον και πασα δοξα και πασα τρυφη και σοι πρεπει η δοξα. αλλ᾿ ηµεις αει κρυπτοµεθα απο σου. ενδοθεν καθηµενον εν τη οικια της ταπεινης µου ψυχης. και µη εασης µε µονον. αχωριστως µεχρι τελους εν εµοι τω δουλω σου. χαριζεται. οι ζητουντες αει του καταπιειν την ψυχην µου και ευρισκοντες σε µενοντα εν εµοι. Που γαρ και κρυβηση ο µηδαµου εχων τοπον της σης καταπαυσεως.

κακεινο µενει ατµητον. ανειδεα εις απαν. . πως δοξαν λαβοι παρ᾿ εµου του τεταπεινωµενου. Ανακεφαλαιουµενον ολον. ανεκλειπτον ως πρωην. ουδε γραφειν η χειρ µου η ταλαιπωρος εις επαινον και δοξαν του οντος υπερ επαινον. ο των τοιουτων παροχευς και ποιητης. αφθονον σελας φαινειν και µηδαµως παρα τινος αλλου πλειονος χρηζειν. ουχ ερµηνευει˙ βλεπει και βουλεται ειπειν και λογον ουχ ευρισκει˙ αορατα γαρ καθορα. Εχει γαρ. 5 Ει γαρ τα νυν τελουµενα εν εµοι τω ασωτω αρρητα. αµεριστον υπαρχον. Ουδε γαρ δοξασθησεται ο ων δεδοξασµενος. δοκω. οπερ ελαβεν. επαινον χρηζει παρ᾿ ηµων η δοξαν προσλαβεσθαι. ανεκλαλητα πελουσι. 25 απλα. ο εν εµοι τελειται. 35 και παντελως αχωριστον και ατµητον υπαρχει˙ ου γαρ µεταδιδοµενον εις πολλα διαιρειται. παντη ασυνθετα. πως εκεινος. πλην το µεταδιδοµενον χωριζεται του πρωτου και εις λαµπαδας γινεται πολλας˙σωµατικον γαρ. ειπε µοι. φως ου λαµβανει. Ανενδεης γαρ παντελως ο του ηλιου κτιστης. εξ αρχης. Ουτε αρχην γαρ καθορα. Ει ουν ποιησας ηλιον Θεος ο παντων κτιστης 15 ανενδεη πεποιηκεν. του οντος υπερ λογον. εκ του κτιστου. οραται˙ ου τη ουσια παντως δε. ου τελος ολως βλεπει. Εν τουτω και η γλωσσα µου εξαπορει ρηµατων και τα τελουµενα ο νους ορα. Εκεινο δε πνευµατικον. Εκ του πυρος αναπτεις γαρ και πυρ ολον λαµβανεις.Αγιοι εχουσι˙ και οτι ο του Θεου εκπιπτων εν ετερω τοπω ουχ εξει την αναπαυσιν εν τη µελλουση ζωη. (37) Τι το φρικτον µυστηριον. 10 ως ουδε λαµπρυνθησεται η φωτος µεταλαβοι ο παρ᾿ ηµων βλεποµενος ηλιος εν τω κοσµω˙ φωτιζει. ου φωτιζεται˙ φαινει. Λογος εκφραζειν ουδαµως ισχυει. απειρα τω µεγεθει. αλλα τη µετουσια. ο εµπιπλων τα συµπαντα των αγαθων απαντων 20 (38) νευµατι βουληµατι την ισχυν κεκτηµενος.

και µη βλεπειν σε λεγοντες. Σωτερ. φωτοειδης. Ο αραββων εντευθεν γαρ. υστερον και φωτισας µου ψυχην εσκοτισµενην και χαρισαµενος εµοι ανεσπερον ηµεραν. ο κατελθων και εν εµοι ως εις εσχατον παντων. ως ουκ ελαµψας αυτων εν διανοια. ειθε και εδυναµην. ο προ αιωνων ηλιος ο εν τω αδη λαµψας. µαθωσιν. αλλα το θαυµα φρικτον κινει µου την καρδιαν και εξανοιγει στοµα µου το κατεσπιλωµενον. οσιους και δικαιους τε. 55 το δυσπιστον τοις κατ᾿ εµε οκνηροις και ραθυµοις. αυτος και λογον δωρησαι και ρηµατα παρασχου του πασι διηγησασθαι τας σας τερατουργιας και απερ σηµερον ποιεις µεθ᾿ ηµων των σων δουλων. και µη βουλοµενον ποιει λαλειν µε τε και γραφειν. αγιους. και ηθελον του σιωπαν. οτι ευκολον τουτο τη αγαθοτητι τη ση ην και εστι και εσται! Και οι δοκουντες εχειν σε. το φως παντος του κοσµου. µη λαµπεσθαι. γνωσωσι και µαθησωνται. 60 ινα και οι καθευδοντες εν σκοτει ραθυµιας και λεγοντες˙ Αδυνατον αµαρτωλους σωθηναι και. µη εν φωτι διαγειν. τι ειπω περι τουτου. αυτους ελεηθηναι. ως φως γαρ. α οφθαλµοι ουκ ειδον. 70 ουδε κατωκησας αυτων την ρυπαραν καρδιαν και µατην επαγαλλωνται επι κεναις ελπισιν οιοµενοι θεασασθαι το φως σου µετα τελος. ο δειξας µοι θαυµασια. καθως ειρηται.αλλα και µενει ατµητον και εν εµοι υπαρχει˙ εξανατελλει εν εµοι ενδοθεν της ταλαινης καρδιας µου ως ηλιος η ως δισκος ηλιου σφαιροειδης διεκνυµενος. ο αποστολου µαθητην και υιον αποδειξας εµε. Ο ανατειλας αρτι µου εν σκοτεινη καρδια. Ουκ οιδα. ωσπερ Πετρον και λοιπους αποστολους. µη καθοραν αεναως σε. ον ειχεν ο δεινος δρακων και βροτοκτονος (39) το πριν εργατην υπουργον πασης παρανοµιας. η σφραγις παντως ωδε . ο πλησας παντων αγαθων την εν εµοι πτωχειαν.

τουτο εκτηκει απαντα τα αισθητηρια µου. Σωτερ. ουτως ειναι δοκουσι και τα µετα την εξοδον της ψυχης και του βιου. διδοται τοις δεξιοις προβατοις˙ 75 ει γαρ εκαστου θανατος ο συγκλεισµος τυγχανει µετα τελος απρακτα πασιν επισης εστι και ουτε φαυλον η καλον δυναται τις ποιησαι. απαντων τε των αγαθων οµου αποστερεισθαι. ευσπλαχνε˙ δεινη γαρ αυτη θλιψις. Σωτηρ µου. αλλα κακως φρονουσιν 105 οι λεγοντες µη µετα σου. ∆εσποτα. Τουτο φοβει µε.ω αφροσυνης! – µητε φωτος µετεχοντα και σκοτους αµοιρουντα. και του νυµφωνος πορρωθεν και του πυρος της δικης. αλλα και της γεεννης. της βασιλειας εξωθεν. ως ευρεθη. Θεε µου. ει και το φως των οφθαλµων αναστας παλιν λαβοι˙ ουτως ουδ᾿ ο τον νουν εχων τυφλον. τουτο ποιει µε τρεµειν. Σου γαρ ο χωριζοµενος παντος καλου στερειται˙ ου γαρ. Μηδεις ανθρωπων. αλλα εκ σκοτους εξελθων προς σκοτος ενδηµησει και εις αιωνας εσεται εκ σου κεχωρισµενος. µηδεις των εις το ονοµα το σον βεβαπτισµενων το µεγα τουτο και φρικτον υποστησεται βαρος του χωρισµου σου. εν ω και οι ταλαιπωροι ευχονται καταντησαι . τον νοητον θεασεται ηλιον σε. αιωνιος η λυπη. Σωτερ. ει αποθανοι. Τι γαρ και χειρον εσεται του χωρισµου σου. απερ δεδωκας εχοντες εις απολαυσιν βιου και ταυτα µονα βλεποντες. οτι τυφλος αποθανων και µεταστας εκεισε (40) ουκετι τουτον ηλιον αισθητως θεωρησει. 95 Τι δε οδυνηροτερον ζωης διαζευχθηναι και ζην εκειθεν ως νεκρος ζωης εστερηµενος. Αλλα κακως τεκµαιρονται. παντως εκαστος. δεινη. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι και τοπον ετοιµαζοντες τινα . ως εστιν επι γης τα νυν. ∆εσποτα. εσται και τοτε˙ νυν γαρ οι αγνοουντες σε σωµατικως τρυφωσιν ενταυθα και αγαλλονται ως αλογα σκιρτωντες.παρα σου. και εσται. ανυποµονητος. των εις σε πιστευοντων.

εις αββυσον κολασεων . καθαρσεως και φωτισµου του εκ του Πνευµατος σου. . ο ετοιµασας ταυτα. ως αυτος συ εδιδαξας.και λεγουσι µη χρηζειν σου την αιωνιον δοξαν (41) η βασιλειαν ουρανων. αλλ᾿ εν ανεσει ειναι. 135 συ εις ο αρτος της ζωης. Χριστε. συ η τραπεζα παντων. πραεων. αλλ᾿ εν φωτι µεν αγαθων οι πεπραχοτες θεια. 125 ινα διαπερασωσιν εν τη γη των δικαιων. 140 συ και η αγαλλιασις. Οι ουν εκει ευχοµενοι γενεσθαι µετα ποτµον πολλων δακρυων αξιοι τυγχανουσι και θρηνων. της πραξεως. συ ο νυµφων ο θειος. συ ο παστος ο αρρητος. εν σκοτει δ᾿ εσονται ποινων οι των φαυλων εργαται. 130 οτι ως κτηνη αλογα ολως αναισθητουσι και εαυτων κατευχονται και εαυτους πλανωσιν. οι προαιρουνται εν πυρι δεινως αποτεφρουσθαι η γαρ εις χαος το φρικτον εαυτους επιρριψαι. και λαµψει ωσπερ ηλιος η χαρις σου. Θεε µου. και λαµψεις ο απροσιτος ηλιος τουτων µεσον και παντες ελλαµφθησονται κατα αναλογιαν 145 της πιστεως. 120 Τω γαρ µεσον εµπιπτοντι ανθρωπω υπερ πασαν βασανον εσται φοβεραν τουτο και τιµωριαν. συ και ζωης το υδωρ. (42) του Παναγιου Πνευµατος εν πασι τοις αγιοις. Συ βασιλεια ουρανων. Θεε. συ και χαρα και ανεσις. φευ της αυτων αγνοιας. µεσον δε χασµα φοβερον εκατερους διειργον. συ τρυφη τε και δοξα. ουδε γαρ εσται τουτο. συ και λαµπας καθ᾿ εκαστον ασβεστος τοις αγιοις. φευ της ταλαιπωριας τε και των κενων ελπιδων! 115 Ουδαµου τουτο γεγραπται. ου επιβηναι δυσχερες τοις ουσιν εν βασανοις. συ καινοτατον ποµα. συ χλοης ο παραδεισος. συ και η ευφροσυνη. ελπιδος και αγαπης. Φευ της αυτων σκοτωσεως. συ και χιτων και στεφανος και διαιρων στεφανους. συ και ο κρατηρ του υδατος. εις χαος απωλειας εγκυβιστωντι δυστυχως και καταφεροµενω. συ γη. µονε µακροθυµε και κριτα των απαντων.

τα µετρα της λαµπροτητος. τουτο στολαι λαµπροταται πολλων αξιωµατων 155 και στεφανοι παµποικιλοι. τα µετρα της αγαπης. αλλα κεχωρισµενοι της παναγαθου θεας σου. το ποσον εσται παλιν µεγαλειοτητος αυτης δοξα. Αλλα το πληρωµα αυτου και του φωτος η δοξα . ωσπερ ελαµψεν αναστας ο Θεος µου. τον ατρεπτον τη φυσει. ω παραδοξον αγαθωσυνης δωρον! Εν τη µορφη τη του Θεου τους ανθρωπους γενεσθαι 170 και µορφωθηναι εν αυτοις τον αχωρητον πασι. ην και εστι και εσεται το βλεπειν σε και µονον. Που αν ευρωσιν ανεσιν. την βασιλειαν τε αυτην και τα της βασιλειας 175 και λαµπειν. λιθοι και µαργαριται και ανθη τα αµαραντα ξενην εχοντα θεαν˙ τουτο και κλιναι και στρωµναι και τραπεζαι και θρονοι και απαν. υπερ ηλιου τας βολας του ορωµενου τουτου και ουτως τω δοξασαντι αυτους παρεστηκοτες εκθαµβοι διαµεινουσιν υπερβολη της δοξης και προσθηκη διηνεκει λαµπροτητος της θειας˙ 180 ουδε γαρ τελος εσεται προκοπης εις αιωνας. τον εις παντας βουλοµενον ενοικειν τους αξιους. η στασις της προσθηκης γαρ του ατελεστου τελους ποιησει και καταληψιν παντως ακαταληπτου. µη παρα σου βλεποµενοι. Ω θαυµα. και προσκορης γενησεται ο ακορεστος πασιν. Εν τινι κατοικησουσιν ευθεις µη γεγονοτες. τρυφη και κλεος εις διαιρεσεις οικιων και µονων παραδοξων. τουτο πολλαι οικιαι. οπερ εις τρυφην ηδυτατον υπαρχει. 160 Οι ουν. των αγαθων στερουνται. µη βλεποντες το φως σου. 150 της θεωριας τε της σης. 165 Συν τω προσωπω σου και γαρ ευθεις κατοικιουσι˙ µεµορφωσαι και γαρ αυτων εν τη ευθει καρδια και κατοικουσι συν τη ση µορφη εν σοι. (43) ως ολον εχειν εκαστον εντος τον βασιλεα.οις µοναι λογισθησονται διαφοροι και τοποι. Χριστε µου. που ανωδυνον τοπον. Τουτο σκηναι διαφοροι. καθαπερ ειρηται. τον αναλλοιωτον Θεον.

Αδυνατον και παντη δε αµηχανον υπαρχει˙ ουτε γαρ ωδε πελουσιν εν σαρκι τοις αγιοις. στοχασθητι. 205 Η πως του τελους δραξωνται του ατελους. Τον υπερπληρη νοει µοι ανενδεη προσθηκης. που και στωσιν. Οι ουν αυτου µετεχοντες. 215 Οι δε Θεου εκπιπτονες θαυµαζω. δεοµενον τε λογισµου νοος πεφωτισµενου. αλλα αηρ υπαρχει ωσπερ πρωην˙ ουδε αηρ.185 αβυσσος εσται προκοπης. Ει γαρ παρελθη ουρανος ο ορωµενος ουτος και γη και παντα τα εν γη. του ατελους το τελος δε τους τρεχοντα µη φθανειν. εν αυτω τε οικουντες. µερων εξ εκατερων˙ τουτο το παν πεπληρωται θεοτητος της θειας. ινα και κορεσθωσιν. ελλαµπονται και λαµπουσι και τρυφωσιν εν τουτοις και ισασιν ως αληθως παση πληροφορια. και . θαυµα µεγαλης γεµον. αδελφοι. ατελεστος αρχη δε˙ και ωσπερ εχοντες Χριστον ενδον µεµορφωµενον τουτω αυτω παριστανται λαµποντι απροσιτως˙ ουτω το τελος εν αυτοις αρχη τυγχανει δοξης. τι ειπον˙ 195 εσται τοπου καταληψις. ενθα τελος ευρησεις˙ ου λεγω σοι σωµατικον. απο του οντος πανταχου αφεστηκοτες πορρω. 200 και εστιν αβυσσος ατελεστος εις απαν. εξ ισης ολον παντοθεν. . ονπερ το παν καλουσι. αλλα νοΐ ισχυσεις καταλαβειν το πληρωµα του ασωµατου κοσµου˙ ου κοσµος δε. ινα καλως νοησειε τουτο και µη εµπεση 220 εις αιρεσιν ως απιστων Θειου Πνευµατος λογους. ουτε εκει εν τω Θεω µεταστασι τοιαυτη εννοια ολως εν αυτοις υπεισελθειν ισχυει˙ 210 και γαρ κατακαλυπτονται φωτι της θειας δοξης. ως εσεται ατελεστος η τουτων τελειοτης και η της δοξης προκοπη αεναος υπαρξει. ειπε µοι.ινα σοι σαφεστερον το νοηµα ποιησω – 190 εν τελει εξουσιν αρχην και εν αρχη το τελος. Εντος µεν παντως του παντος υπαρξουσι και ουτοι. (44) πως ολον περιλαβωσιν. αλλ᾿ αφθεγκτος χωρος. και οντως φρικης.

εξω φωτος τελουσιν. Σωτερ. 225 αισθησει θεωρια τε κεχωρισµενοι τουτου˙ ουτως εστιν εν τω παντι φως της Τριαδος θειον και µεσον οι αµαρτωλοι εν σκοτει καθειργµενοι. τον ακαθαρτον. Το γαρ ρυπαρον και φθαρτον τουτο σκηνος τω παναχραντω ενωθεν σωµατι σου και µιγεν το αιµα µου τω αιµατι σου ηνωθην. Ορω το καλλος. µη βλεποντες. καν ολοι περιλαµπωνται. (45) Τις η αµετρος ευσπλαγνια σου. και τη θεοτητι σου και γεγονα σον καθαρωτατον σωµα. απορρητον την θλιψιν και την οδυνην αφθεγκτον εξουσιν εις αιωνας. απαστραπτει ολον πυρι θεοτητος σου αναφυραθεν και συµµιγεν αρρητως˙ τουτο ουν καµοι εδωρησω. µη αισθησιν ολως εχοντες θειαν.εξω του θειου δε φωτος και Θεου οντως εξω˙ ωσπερ γαρ οι µη βλεποντες λαµποντος του ηλιου. µελος αγιον οντως. Σωµα γαρ το σον. µελος τηλαυγες και διαυγες και λαµπον. µελος εκλαµπον. Πως ηξιωσας µελος σον µε γενεσθαι. Θεε µου. βλεπω την λαµπηδονα. τον πορνον. οιδα. Πως ενεδυσας στολην µε λαµπροτατην απαστραπτουσαν αιγλην αθανασιας και φως ποιουσαν απαντα µου τα µελη. αλλα κατακαιοµενοι αυτων τη συνειδησει 230 και καταδικαζοµενοι. οι προς Θεον ερωτικοι αυτου λογοι δηλουσιν ενταυθα˙ ος και θεολογων λεγει προς το τελος περι αγγελων. τον ασωτον. ενοπτριζοµαι το φως της χαριτος σου . Β΄ Τις η επι τω πατρι τουτω γενοµενη αλλοιωσις και πως καθαρθεις εις ακρον ηνωθη Θεω και οιος εξ οιου εγενετο. το αχραντον και θειον.

µηδε πλανασθαι εασης µε. οσα δαιµονων πειραζει φθονερα φυσις και οι ασθενεις τουτων των αδελφων µου εργω µοι. και νυν πατρωας πασης. Σωτηρ µου. οικτιρµον. και τιµω και φοβουµαι και εξαπορω. ως σε αυτον. και ταλαιπωρον. εντρεποµενος ολως. ουτω µαλλον δε µειζονως. εις ποια εργα. και σπλαχνισθητι και περιφυλαξον µε και του θυµου µου πραϋνον τας κινησεις και ικανωσον του µακροθυµως φερειν (47) παντα πειρασµον και λυπην την του βιου. Σωτερ. και προσελαβου σαις αχραντοις αγκαλαις τον αγνωµονα φανεντα τοις καλοις σου. ω θαυµα! Και ευλαβουµαι και εµαυτον αιδουµαι και. απερ λεγω. αλλ᾿ ωσπερ παλαι. . αδελφων. λογω προξενουσι˙ φευ. ουκ εκπληρω εξ εργου. το που καθισω και τινι προσεγγισω και που τα µελη τα σα προσανακλινω. ω δηµιουργε και πλαστα και Θεε µου! Ει γαρ. ω Θεε µου. γεγονα χαλκος ηχων µατην µεγαλα και αναισθητων προς την ηχην των κτυπων˙ αλλα µη αφης µηδε εγκαταλιπης. πατρος. τον µυρια σοι ταλαντα χρεωστουντα. εις ποιας ταυτα πραξεις ολως χρησωµαι τα φρικτα τε και θεια. µητρος. οτι τα εµα µελη µε δαπανωσι. α λαλω. οιµοι. τον πτωχον τε και ξενον.και το αρρητον εκπληττοµαι της αιγλης (46) και εξισταµαι κατανοων εαυτον˙ εκ ποιου οιος εγενοµην. ιδιων. οσα εµαυτω προξενω κακοφρονως. ∆ος µοι και λαλειν και πραττειν. Ουτω και νυν µε ελεησον. ξενων και αλλων παντων συγγενων τε και φιλων απεχωρισας αµαρτωλον µε οντα και παντων τουτων ευτελεστερον.

την πανυµνητον τριαδικην µοναδα. Ακολουθειν ουν ουκ ισχυω τοις πασι˙ το κεισθαι κακον και το οδευειν ουτως χειρον πελει του κεισθαι. Σεραφιµ τε και παςων αλλων στρατιων ουρανιων υπαρχει δοξα η φως αθανασιας η χαρα η ελλαµψις ζωης αΰλου. οσον θελει. δος µοι κατανυξιν και πενθος αξιωσον εν τω σκοτει του βιου. αγεννητον. Τι γαρ αγγελων. καν επιγειον. Κυριε. αναρχον. το σε γινωσκειν µονον Θεον. και εκπορευτον το Παναγιον Πνευµα.και οδυνωµαι δι᾿ αυτα ταυτα παλιν. Ευχαριστω σοι. γινωσκοµενον αγνωστως. Αγοµαι ποσι κεφαλη λαχων ειναι. ως πασας αλλας συµφορας υπερβαινον. καν ουρανιον ειπης. ως δεινον οντως. και γυµνοποδω και ακανθαις κεντουµαι και σφοδρα αλγω την οδυνην µη φερων˙ τοις εµπροσθεν εις των εµων ποδων βαινει και εις τουπισω στρεφεται παλιν αλλος˙ ενθεν κακειθεν συρουσιν. και το σον υιον απο σου γεννηθεντα. κυριοτητων. εν τω κοσµω τουτω τε. ο εν υπαρχει εν τρισι χαρακτηρσι. ην το προσκυνειν ευσεβως και λατρευειν (48) υπερ δοξαν απασαν αλλην υπαρχει. ακτιστον. Θεε µου˙ τουτο γαρ ζωη. µονον. . Χερουβιµ. οτι ζην δεδωκας µοι και γινωσκειν σε και προσκυνειν. κτιστην τε και ποιητην απαντων. τι δε των αρχαγγελων. τω της λυπης χωριω εκδουλευσαι σοι και καλως θεραπευσαι και τας αγιας εντολας σου φυλαξαι. ελκουσι µε και περισκελιζοµαι και πιπτω κατω. ει µη το εν φως της Αγιας Τριαδος διαιρουµενον τρισσως αδιαιρετως.

ειρηνη και πασα ευπρεπεια υπαρχει αλλη. Καν ασωµατον. (49) Τουτο συστασις των ανω και των κατω. . πλουτος. Οθεν η επιγνωσις της δεσποτειας και την προσθηκην της αγαπης εποιει. οτι και πλειω την αστραπτουσαν αιγλην και τρανοτεραν εωρων της Τριαδος. ως αυτος οιδεν εαυτον κατα φυσιν˙ κατα χαριν δε βλεπουσι και νοουσιν αγγελοι παντες και πασα κτιστη φυσις. νικος. οσοι δε τουτο παλιν ειχον εις γνωσιν. τουτο εσχον αγγελοι στασιν βεβαιαν προσλαβοµενοι γνωσιν και φοβον πλειω. χαρα. µια εφεσις και µια βασιλεια. καθο γνωσθηναι η φανηναι θελησει τοις τυφλοις το φως η και βλεπουσι παντως˙ και γαρ οφθαλµος χωρις φωτος ου βλεπει. αλλα νοουντες. Τα εν ουρανοις ει τι δι᾿ αν και ακουσης. και τουτων παντων µια ζωη και δοξα. οθεν παρηχθη και γεγονασι παντα. ευρησεις παντα Θεον πεποιηκοτα. η επιγνωσις της αρχης και αιτιας. στεφανος. οτι παρ᾿ αυτου και εδηµιουργηθη. εκουφιζοντο φοβω και τη αγαπη. τουτο δουλωσις παντων των ορωµενων. αλλα και οραν εκ του φωτος λαµβανει.Ουδε γαρ ενδεχεται κτισµα τον κτιστην ουτω γινωσκειν η νοΐ βλεπειν ολον. ου καταλαµβανοντες. τουτο η ταξις παντων των νοουµενων. καν ενσωµατον ειπης. τα επι της γης και τα εν ταις αβυσσοις. προσκολλωµενοι τω εαυτων ∆εσποτη. οτει πιπτοντα τον Σαταναν εωρων και τους συν αυτω υπαχθεντας οιησει˙ οσοι γαρ µονον επελαθοντο τουτου και κατεπεσον επαρσει δουλωθεντες.

και που ευρησως. εν τω υψει µενοντας των ουρανιων. οτι ταυτα σε του ποιητου των ολων απεστερησαν. Χριστου και των αγιων. . Τις ο µοναχος και και τις η αυτου εργασια˙ και εις οιον υψος ουτος ο θειος πατηρ θεωριας ανηλθεν. Ω ξενου παντη θαυµατος και αφραστου! ∆ια πλουτον απειρον υπαρχω πενης και µηδεν εχειν δοκω πολυ κατεχων και λεγω˙ ∆ιψω δια πληθος υδατων και τις µοι δωσει. ∆ιδασκαλια εις µοναχους αρτι αποταξαµενους κοσµω και τοις εν κοσµω˙ και περι του. οστις αµιγης εστι κοσµω και αεναως οµιλει Θεω µονω. Θρηνησον µονα τα κακως σοι πραχθεντα. Γ’. ον ορω καθ᾿ εκαστην.και τουτο παλιν πασαν εννοιαν αλλην απεκρουετο και ατρεπτους εποιει τους τρεπτην φυσιν το κατ᾿ αρχας λαβοντας. Μηδενος αλλου φροντισης εκτος τουτου. (51) Αφες κοσµον απαντα και τους εν κοσµω˙ µονον προσλαβου το µακαριον πενθος. Ο εων ωτα ακουειν ακουετω νοων αληθως ρηµατα αγραµµατου. βλεπων βλεπεται. ο εντος µου υπαρχει και εξω κοσµου. οποιαν τις οφειλει πιστιν εχειν προς τον ιδιον πατερα. ∆’. Μοναχος. οπερ εχω πλουσιως. Πως δε κρατησω. ου γαρ βλεπεται ολως. φιλων φιλειται και γινεται φως λαµποµενος αρρητως˙ δοξαζοµενος δοκει πλεον πτωχευειν και προσοικειουµενος ως ξενος πελει.

επει δι᾿ αυτης µονης και των µεγαλων πολλοι απεσφαλησαν οδου ευθειας και απωλεσαν ουρανων βασιλειαν. Κρατει προπετους. και τας χειρας σου συνεσταλµενας εχε˙ ταυτας αναιδως προς Θεον µη εκτεινης. γλωσσης -ευχερης και γαρ αυτη προς αµαρτιαν -. µηδε κοιµηθης µητε φαγης η πιης. τους εις κακα δραµοντας µη θελησης υδατι νιψαι µηδολως. Και οτε ταυτα φυλαξης επι χρονοις. ουπω δε καρπον των σων πονων εδρεψω. α ου δυνηση τη γλωσση σου λαλησαι. ναι δη. Μη ουν πλανηθης η δοξης ευρηκεναι. και τοτε ισως κυριευσεις και ταυτης. και γαρ θεαση πολλα των ανεκφραστων και ακουσεις πλειονα πανεξαισιως. .αλλα και το σωµα σου ως ξενον εχε και κατω βλεπε ως κατακεκριµενος και την επι θανατον οδον βαδιζων στεναζε αει εκ βαθους της καρδιας Και το προσωπον µονοις δακρυσι πλυνε. οση δυναµις. (52) Ταυτης δε πρωτον φραξον τας ακοας σου. ακουειν µηδεν των αισχρων και µαταιων. ποιου ταπεινας προς αυτον αποκρισεις και ως τω Θεω λεγε τους λογισµους σου µεχρι προσβολης και µηδεν αποκρυψης. πριν η οφθαλµους ψυχικους επικτηση και σης καρδιας καθαρθωσι τα ωτα τοις δακρυσι σου εκπλυθεντα του ρυπου και πνευµατικως βλεπειν τε και ακουειν και αλλοτριουσθαι ολας αισθησεις αρξη. Τους δε ποδας σου. ας πολλακις ηπλωσας εις αµαρτιαν. µηδεν δοκησης µεγα κατωρθωκεναι˙ και γαρ εσπειρας εν ιδρωτι και κοπω. µηδε τι πραξης ανευ γνωµης της τουτου. Ακουε µονας πατρος σου νουθεσιας.

σκοτεινοτεροι εισι και των δαιµονων.Φρικτον ουν θαυµα πνευµατικως ακουειν. πατει δε την γην ως εις αερα βαινων. ∆εσποτα. γνωριζει Θεον. ος εποιησας ζωον θνητον εκ γης µε και ετιµησας χαριτι αθανατω και ζην δεδωκας και λαλειν και κινεισθαι και δοξαζειν σε. αρνουµαι δε σε τοις εργοις καθ᾿ εκαστην˙ διδασκοµαι σε ποιητην ειναι παντων. και το ουτως βλεπειν δε θαυµα θαυµατων! Ουδεν σαρκικον εννοει ποτε ο τοιουτος. δος µοι τω ταλαιπωρω και προσπιπτειν σοι και αιτειν το συµφερον. ειπειν ουκ εχω. πως παρηχθην εν κοσµω και τι τα τηδε. αυτος. Χθες ηλθον παντως και αυριον υπαγω και ειναι δοκω αθανατος ενταυθα. δος µοι τω παναθλιω πασαν απορριψασθαι ψυχης κακιαν. ω της δεινης αγνοιας. µη αµφιβαλλης! Τουτο ισασιν οι φωτισθεντες. ω Θεε µου. Εχειν σε Θεον οµολογω τοις πασιν. απατωνται δε πλειστοι. πως εµαταιωθηµεν ανθρωποι παντες και κρισιν ορθην ουκ εχοµεν των οντων. . Αλλ᾿ ω Κυριε και Κτιστα των απαντων. Αγνοω και γαρ. παντα τε ορα µεχρι και των αβυσσων και κατανοει τα ποιηµατα παντα. Συ βασιλευεις των ανω και των κατω καγω µονος σοι αντιπιπτειν ου φρισσω˙ δος τω απορω. εκπληττεται τω φοβω και ως ποιητην προσκυνει και δοξαζει˙ µεγα το γνωρισαι δε την δεσποτειαν. τον ∆εσποτην των ολων. τι δε τα ορωµενα. α νοµιζουσιν ειναι˙ τις η ορασις η εµη. ανευ δε σου βιαζοµαι παντα εχειν. οι δ᾿ αλλοι παντες. (53) καν παντες νοµιζωσι τουτο ειδεναι.

(55) Αρχην ποιησας Χριστον και θερµην πιστιν ουτως αναχωρησον απο του κοσµου. και γαρ κηδεται των µικρων στρουθιων. τα αιωνια. µαλλον ειπειν. του αθλιου. το φως των εµων οφθαλµων. και καρδιαν γεµουσαν κακων του βιου εχοντος πολλων εκ θλιψεων και φθονου των δραµατουργων της εµης εξοριας η. Βαδιζε φευγων συγγενεις τε και φιλους. των δεσποτων µου. Αλφαβητος του αυτου κατα στοιχειον διπλους προτρεπων και οδηγων εις τελειοτητα βιου αναδραµειν τον αρτι απο του κοσµου αναχωρησαντα. δος χειρα βοηθειας και καθαρισον τον ρυπον της ψυχης µου (54) και παρασχου µοι δακρυα µετανοιας. τουτο γαρ ωφελιµον τοις αρχαριοις. των εµων ευεργετων. ουδεν µειζον ευρησεις εις συµµαχιαν.ην φυσιωσις. Χριστε µου. Γυµνος προσελθε των υλων τω αΰλω. Ζυγον βαστασον τον ελαφρον Κυριου. δακρυα καθαιροντα ζοφον νοος µου και λαµπρον µε ανωθεν αποτελουντα. α ητοιµασας εις αιωνας αιωνων τοις σε ποθουσι και φιλουσιν εκθυµως. ∆ειλιαν πασαν απο σου απορριψας. τα και πλουσια και θεια. οις αντι κακων δος αγαθα. το φως του κοσµου. Ε’. τον οραν σε θελοντα. των εµων οντως φιλων. Ελπιδα µαλλον προσλαβων αδιστακτως. οιµοι! ∆ος ταπεινωσιν. . δακρυα σωτηριας. δακρυα ποθου. πολλη η αντιδοσις γαρ των µελλοντων. προς δυνατον γαρ προσεφυγες ∆εσποτην. ην επαρσις µαταια συνθλωσιν αµα και συντριβουσιν.

Νοµιζε ειναι ευτελεστερος παντων. ταπεινοτερος αλλων˙ µεγαλα οντως. Σιωπην ασκει. Ολος υπαρξης µιµητης του ∆εσποτου. ψυχας φωτιζων τας αυτον εκζητουσας˙ αυται µοναι ζησονται. τουτο γαρ η σαρκωσις η του ∆εσποτου. (56) Λογους πατρος σου και πρσταγµατα πραττε. την φυλαττουσαν ταυτα. µηδεις πλανασθω! Ω θεοποιος αγαπη.Ηµας βροτους απαντας σωζοντας δωρον. οδηγουσι γαρ την οδον απροσκοπως µεχρι θανατου˙ υψος γαρ τουτο µεγα! Θεος φαινεται δια σε τουτο πραξας. και γαρ ηγορασθηµεν αιµατι θειω˙ θεους δεικνυντα δυναµει του καλουντος. τουτο πρωτον σε ποιει της βασιλειας. Θεος ουσα! Εκπληξις τουτο και δυσευρετον πραγµα. ει ταυτα κατορθωσης. ξενος τε πτωχοτερος. γλυκυ γαρ τουτο υπερ βρωσιν και ποσιν ρεοντων και εστωτων διδασκον γνωσιν˙ αφιστα γαρ προτερον παντος του κοσµου. Παντα κατορθοι το πενθειν καθ᾿ εκαστην. βελος γαρ εστιν αϋλον εξ αΰλου˙ Χριστος δε εστιν η τελεια αγαπη. ο εχων αυτην θεσει Θεος υπαρχει. . µαρτυρα δεικνυει σε τη συνειδησει. ιν᾿ εργω γνως των εργων τας εκβασεις˙ το παντων θαυµαστοτερον των ορωµενων! Καλον σοι κερδος εκκοπη θεληµατων. τι δε υπαρχει αγαθοτερον τουτου. Την µνηµην εχει παντοτε του θανατου˙ αυτη γαρ προξενος ταπεινωσεως πελει˙ Υφ᾿ ων καθαρθεις και αυγασθεις καρδιαν ω του θαυµατος του ζητουµενου πασι φως αξιωθης ιδειν καλως το θειον. ριζας κοπτει γαρ ανωφελεις παντοιας.

Τετραστιχα του αυτου τον προς Θεον αυτου εντευθεν δεικνυοντα ερωτα. πως βασταζεις. (58) Πως µακραν ηµων τυγχανων καθορας εκαστου πραξιν. πως θνητους εξαφθαρτιζεις. Πως ανεχη. (57) Πως και πυρ υπαρχεις βλυζον. πως και καιεις και γλυκαινεις. πως την νυκτα περιδρασση. πως τιτρωσκεις ανευ ξιφους. πως και υδωρ εις δροσιζον. Πως θεους ποιεις ανθρωπους.ΣΤ’. πως µε ολον µεταβαλλεις. µη καλυψη τουτους θλιψις! Ζ’. πως υπαρχων εξω παντων βλεπεις παντων τα πρακτεα. πως φθοραν εξαφανιζεις. . πως το σκοτος φως εργαζη. πως καρδιαν περιλαµπεις. ∆ος υποµονην σοις δουλοις. Πως προς φως το σκοτος ελκεις. πως εκκαιεις σου τω ποθω. πως αναγεις εκ του αδου. Πως ενουσαι τοις ανθρωποις. πως ευθυς ουκ αποδιδως. πως υιους Θεου εργαζη.

εν ουρανω δ᾿ ορω σε. αρκετον µοι και τουτο και δοξα εσται και χαρα και στεφος βασιλειας. εµοι δε καθορασαι. ποιησει. παντως και τη της φυσεως σου µιγνυσαι µοι ουσια˙ ου γαρ διΐσταται τα σα. ο ποιων ταυτα και λαµπων ωσπερ ηλιος εν καρδια µου. αΰλως. θειους και κεκρυµµενους. Χριστε µου. τη φυσει τε απροσιτος. Συ µονος οιδας. καινους οµου και παλαιους. οτι καιναις εγω λαλω γλωσσαις τη χαριτι σου. του παναγιου Συµεων. πως δε µακραν σε βλεπω. δια του αποστολου σου και µαθητου και δουλου. ιν᾿ εξ εµου θαυµαστωθη η γνωσις σου. (59) Πως σε εντος µου προσκυνω. Θεε µου. ισως και µειζοντα αυτων. πως εν εµοι κατανοω. γινοµαι υιος Θεου. Της ουν σαρκος σου µετασχων της φυσεως µετεχω και της ουσιας αληθως της σης µεταλαµβανω. Ει γαρ αορατος αυτοις υπαρχεις τη ουσια. Ο διαυγασας µοι το φως της δοξης σου. αλλα και κληρονοµος γινοµενος εν σωµατι.Εντευξις του αυτου εις Θεον˙ και οπως Θεω συναπτοµενος και δοξαν Θεου ορων εν εαυτω ενεργουσαν εξεπληττετο. οταν φανη εντος αυτης λαµψαν τρανως το φως σου˙ ο ποθος πονος παρ᾿ εµοι και καλειται και εστιν. Εγω πονω. . συγκοινωνος θεοτητος. Αµην. Θεε µου. εγω αλγω την ταπεινην ψυχην µου. Αλγος τω µη ισχυειν µε ολον περιλαβειν σε και κορεσθηναι. ∆εσποτα µου. ως ειπας. ου τεµνονται δε ολως. αυτος και νυν µοι λαµψον και διδαξον εν Πνευµατι υµνους εκεινω ασαι. ως ποθω. αλλ᾿ η φυσις ουσια σου και η ουσια φυσις. Κυριε. µειζων των ασωµατων υπολαµβανω. και η σοφια η πολλη παραδειχθη µειζονως˙ και παντες σε αινεσουσιν ακουσαντες. τη υλικη. υπαρχει µοι και στενω˙ οµως οτι και βλεπω σε. κατα το θεληµα σου. γενοιτο. (60) και υπερ παντα τα τερπνα και ποθεινα του κοσµου˙ τουτο και των αγγελων µε οµοιον αποδειξει.

ους ορας. ως γεγραπται. πως ουχ ορασαι παρ᾿ ηµων. οσοι νεκροι τω σωµατι προς πασαν κακην πραξιν γεγονασιν ιδρωσαντες εις αρετων τους πονους . µοιχοι και ασωτοι. οσοι γονεις και αδελφους µισησουσιν αµισως. Η’. αλλα τους αγαπωντας σε µονους φιλων γινωσκεις και κατ᾿ εξαιρετον αυτοις σεαυτον εµφανιζεις˙ ηλιος κεκρυµµενος ων παση βροτεια φυσει εξανατελλεις εν τοις σοις. ηµας ορας δε παντας. (62) οσοι θεληµα ιδιον εξεκοψαν τελειως και ως ακακα προβατα εγενοντο τοις ποιµεσιν. φως ουν καυτοι τελουσι. θεοι τε κατα χαριν. ∆οξα τη ευσπλαγχνια σου και τη οικονοµια. οσοι γυµνοι γενησονται πλουτου τε και χρηµατων και την προσπαθειαν αυτων αρνησονται εις απαν. Θεε µου. ορασαι παρ᾿ εκεινων.ου προς αγγελους. θεους ουτω καλεσας˙ Εγω ειπα˙ Θεοι εστε και υιοι Υψιστου παντες. και ανατελλουσιν εν σοι οι πριν εσκοτισµενοι πορνοι. ανθρωπων τους επαινους. Αλλ᾿ ουχι παντας. Τισι Θεος εµφανιζεται και τινες εν εξει γινονται του καλου δια της των εντολων εργασιας. θεσει και χαριτι τη ση δια του Πνευµατος σου τα διεστωτα ως Θεος παραδοξως ενωσας. Οσοι καλως φυλαξουσι τας θειας εντολα σους. ασυγχυτως τε µεινας τουτο κακεινο και θεον µε πεποιηκας. οσοι την δοξαν την κενην. οσοι κοσµον αρνησονται τον µαταιον και πλανον. Μετανοουντες γινονται υιοι φωτος σου θειου˙ το φως δε φως παντως γεννα. προς ηµας δε. τελωναι. ως ξενους ηγησαµενοι τω βιω παροδιτας. (61) Πως βλεπεις κεκρυµµενος ων. απο ψυχης βδελυξονται δια την των ανω δοξαν. βροτον οντα την φυσιν. αµαρτωλοι. πως εφορας τα παντα. τεκνα Θεου. οτι ανθρωπος γεγονας Θεος ων κατα φυσιν. ατρεπτως. και γινωσκεις.

και δοκω µηδεν εχειν. απροσιτος επαληθως θελησει ελεησαι . ου λογιζοµαι τουτο˙ (63) και πως. Ακουσον. Ορωσα αυτη φλεγεται και καιεται τω ποθω και ολον το φαινοµενον κατασχειν ενδον ταυτης θελει. µη ολως αισθανοµενος του δοθεντος µοι πλουτου. ατελεστος η καθαρσις υπαρχει τοις τοιουτοις˙ οσον γαρ καθαρθησοµαι και λαµπρυνθω. ο ταλας. οτι ολιγον το δοθεν. το δε ποσον ουκ οιδα˙ επιθυµω του πλειονος και παντοτε στεναζω. αρρητως εν αισθησει ελκων εις ποθον την ψυχην ανεκφραστον και θειον. οσοι τω φοβω του Θεου και µνηµη του θανατου καθ᾿ εκαστην δακρυουσι νυκτα τε και ηµεραν και νοερως προσπιπτουσι τοις ποσι του ∆εσποτου ελεος εξαιτουµενοι και αφεσιν σφαλµατων˙ ουτοι εν εξει γινονται του καλου δια πασης της εργασιας των καλων θρηνουντες καθ᾿ εκαστην και επιµονως κρουοντες ελεος επισπωνται. οτι πολυ εστι. Εν αοριστω γαρ βυθω. του τελεον θεασασθαι ταυτην εκκαθαρθεισαν. φωναις τε αλαληλοις και των δακρυων ταις ροαις ψυχην εκκαθαιρουσι˙ καθαιροµενην δε αυτην βλεποντες οι τοιουτοι πυρ ποθου προσλαµβανονται και πυρ επιθυµιας. υπακοη νεκρουµενοι. ει και πολυ ηγουµαι. Οτι ορω τον ηλιον. Επει δε τελος του φωτος ευρειν αδυνατουσιν.και µονω τω θεληµατι ζωντες του κυβερνητου. Οτε ουν ο ορωµενος αχωρητος ων πασιν. οπερ εγω πανθανω˙ γλυκυς εστιν ο ηλιος. Ουτοι δεησεσι συχναις. οπερ ορων επιθυµω. Οιδα. αλλα ου δυναται και λυπειται εν τουτω και ου λογιζεται καλον η οραν η πανθανειν. ζωουµενοι τε αυθις. εν αµετρητω υψει τις εφευρειν δυνησεται µεσοτητα η τελος. αρχη µοι παντοτε δοκει και καθαρµου και θεας. προς το υπονοουµενον µακροθεν µου τυγχανειν. πιστευσον. οσον δ᾿ αν και οφθησεται το καθαιρον µε Πνευµα.

υπερ πασαν τιµην δε γενοµενοι. πως αν ου φριξει. της θειας˙ αθροα η µεταβολη. τον ταπεινον. Εξ ακοης πιστευσαντες ηγαπησαν οι πλειους και δι᾿ αυτον απεθανον οι αγιοι και ζωσιν˙ οι δε και θεας της αυτου και φωτος µετασχοντες. ης κορεσθηναι. Ανθρωποι τους οµοιους αυτοις ανθρωπους αγαπωσιν. τον αθανατον µονον. το εν εµοι τελουµενον ανεκφραστον τυγχανει. η αλλοιωσις ξενη. πως αν ουκ εκπλαγησεται βλεπων. αλλα και πασαν εφεσιν. πασης επιθυµιας εµπιπλα και γλυκυτητος. πως αν ουκ αγαπησειε τον την ζωην διδοντα. οιος οραται µοι προ προσωπου εκλαµπων. και παντες εξεπλαγησαν οι τουτον κατιδοντες. ∆εσποτα. αιφνης. τοιουτος ολος εν εµοι οραται εξαστραπτων και ολος ολης µε χαρας. (64) γνωσθεντες και γνωρισαντες αυτον.την τεθλιµµενην µου ψυχην και τεταπεινωµενην. ενεργουντα. τον εξω γης. Εξ αυτης κατεπλουτησαν πηγης της αειζωου. πως ου πενθησουσι δι᾿ αυτον αεναως. Ειπε. εξω των ορωµενων παντων. υπερ την δοξαν την εν γη. ενδον εν τη καρδια τις εβλεψε κατελθοντα και ολον ενοικησαντα και λαµποντα ωσαυτως. λαλουντα. ονπερ παντες ορωµεν. ουχι νεκρος τω θαυµατι και αφωνος υπηρξε. τον πασι παντα δυνατον τις ιδων ου ποθησει. πασαν επιθυµιαν των αιωνιων αγαθων. Ει γαρ τουτον τον ηλιον. οταν των αλλων πλεον τι δοκωσιν υπερεχειν˙ τον δε των παντων ποιητην. πως µη ποθουσιν. Ο δε τον τουτου ποιητην ορων φωστηρος δικην εντος αυτου εκλαµποντα. Πως δε ουκ απαρνησονται πασαν τιµην και δοξαν. δος και ηµιν πλουσιως . µαλλον δε τον ποιησαντα τα ορωµενα παντα. των πραγµατων των θειων. ναι δη και τα αορατα. ποθησαντες ∆εσποτην και δοξαν την αθανατον ευροντες και λαβοντες και εχοντες ανελλιπως παν αγαθον εκειθεν. πως ου καταφρονησουσι κοσµου και των εν κοσµω.

και πασι τοις ζητουσι σε καιποθουσιν εκθυµως. Θ’. . ων βλεπει. θαυµαστον. µη χωρουµενον ολως εν τουτω τω βαρει και σκοτεινωδει κοσµω. ουτος σωµατι σωµασι πλησιαζων (66) δυναται τω πνευµατι αγιος ειναι˙ εξω γαρ κοσµου και των σωµατων τουτων ουδε ορεξις εστι σαρκικου παθους. τις εµπλησθη σου της ακαταληψιας. ως αν τρυφησωµεν καυτοι µετα των σων αγιων των αιωνιων αγαθων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. Θεε. σοφια σοφων ηθετηµενη. Κυριε. ω µυστηριου ξενου! Τις ο το τειχος παρελθων της σαρκος αυτου. Λεγε. παντοκρατορ! Τις χορτασθη σου του αορατου καλλους. Θεω µεµωραµενη. ινα µη λεγω. µη βλαπτοµενος τω πλησιασµω υπ᾿ αυτων. ει γαρ και βλεπεις δηθεν ασχηµονουντα και προς την πραξιν ωσπερ αυτοµολουντα. (65) Αι. το τον ορωντα αφαιρουµενον κοσµου µετα σωµατος. Βαβαι γνωσεως και λογων ευτελειας! Που γαρ εκρυβη ο τον κοσµον περασας και παντων εξω γενοµενος. ως φησι Παυλος και πας τις Θεου δουλος. Τις αξιως προρευθη των εντολων σου και το φως θεασεται του σου προσωπου µεγα. αι. Ουτος επιθυµιων ανηρ των του Πνευµατος. Ο ταυτην φιλησας και εκ του φιληµατος ζωην κερδησας. τις ο διαβας της φθορας το γνοφωδες και κοσµον παντα καταλειψας εκρυβη. αλλ᾿ απαθεια τις. Οτι ο του Αγιου Πνευµατος µετοχος γεγονως υπο του φωτος και της δυναµεως αυτου αρπαζοµενος επανω παντων φερεται των παθων.

Καταισχυνθητι των σοφων η σοφια. . δι᾿ ης αναπλαττοµαι η και θεουµια Θεον καθορων εις αιωνας αιωνων˙ αµην. (67) Ηκουσα πραγµα ξενον και πληρες θαµβους. ος µη µαλαχθεις η πυρι η σιδηρω γεγονε κηρος εµπλεχθεις τω µολυβδω.νεκρον το σωµα γινωσκε τουτο πραττειν! Ου λεγω διχα ψυχης. δι᾿ ης κινειται. εξ ου πασα διδοται ζωης σοφια. Οτι ο θανατος τη λυπη και των στερροτερων καθαπτεται. αλλα της κακης εκτος επιθυµιας˙ η γαρ ηδονη της καλης απαθειας και το εξ αυτης φιλουν µε φως αρρητως ολον µου τον νουν εξιστων αφαρπαζει και γυµνον αυτον κρατουν χειρι αΰλω πεσειν ουκ εα της αυτου µε αγαπης η εννοησαι λογισµον εµπαθειας. Αρτ᾿ επιστευσα µικρον υδατος ρευµα πετρας το στερρον εγχρονιζον κοιλαινειν και οντως ουδεν ατρεπτον των εν βιω. τοσουτω πλεον ασυγκριτως τα ανω υπερ τα κατω τοις καλως γεγευµενοις. η της οντως γνωσεως εστερηµενη! Η γαρ απλοτης των ηµετερων λογων εργω κεκτηται την αληθη σοφιαν Θεω πλησιαζουσα και προσκυνουσα. ισον αδαµαντος καλουµενου παθουσαν. φυσιν αϋλον. Ι’. Οσω γαρ κοπρου καθαρωτατος αρτος τιµιωτερος και ηδυτερος πελει. αλλα κατασπαζεται αδιαλειπτως και την ψυχην µου ο ποθος καταφλεγει και ουκ εστιν εν εµοι αισθησις αλλη. την λιθου στερροτεραν.

Θεος και νυν αµαρτωλοις αρα ορασθαι θελει. ΙΑ’ Οπως ωραθη αυτω Θεος ως Στεφανω και Παυλω τοις αποστολοις. ειτε και αλλας αρετας και πραξεις αποδεκτους˙ . και κεκρυµµενος πελων. τι δε αν θελοι ειναι η φοβερα καταπληξις του νυνι τελουµενου. Πλην ην αυτος αποστολος.Μηδεις µ᾿ εκ του νυν απαταν νοµιζετω! Φευ τω βλεποντι τα φευγοντα του βιου ως κρατουµενα και τερποµενω τουτοις! Ταυτα πεισεται. ο παλαι ανω αναβας και καθεσθεις εν θρονω. πλην και αυτοι προσεφερον ιδιον τι την πιστιν. οι τω Χριστω πιστευοντες δια των αποστολων και την χαριν ελαµβανον πιστεως ουσαν δωρον. ενταυθα ο πατηρ εκπληττοµενος διηγειται. Εκρυβη γαρ εξ οφθαλµων των θειων αποστολων και µονος. Πολλοι γαρ ηλεηθησαν θεια φιλανθρωπια. ξενος πλουτος χρηστοτητος. Στεφανος µετα ταυτα ανεωγοτας ουρανους ειδε και τοτε ειπεν˙ Ορω εστωτα τον Υιον εκ δεξιων της δοξης της του Πατρος˙ και παραυτα ως βλασφηµα λαλησας λιθοβολειται προς αυτων των νοµοδιδασκαλων και θνησκει νοµω φυσεως και ζη εις τους αιωνας. απερ καγω. το εν εµοι γινοµενον. ο ταλας. (69) πολυ το πλεον εχουσα των παλαι γεγονοτων. Νυξ µ᾿ εχωρισεν αδελφου γλυκυτατου. τι αρα βουλεται το ξενον τουτο πραγµα. αρχη δε του κηρυγµατος και πληθος των απιστων. Νυν δε. (68) Τι το καινον του θαυµατος του και νυν γινοµενου. αλλη πηγη ελεους. ην και αγιασµενος και εµπλεως του Πνευµατος ολος του Παναγιου. ως ηκουσαµεν. εν ουρανω τω πατρικω. Τις ο αρτι δεικνυµενος τροπος φιλανθρωπιας. το ατµητον φως της αγαπης τεµουσα.

ποιος λογος εκφρασειε. ποιος καλαµος γραψει. Ποια χειρ λειτουργησειε. οποιον την ποιοτητα και ποταπον το ειδος. και οι εν τουτω βλεποντες τον Υιον καθορωσιν˙ ο δε Υιον αξιωθεις ιδειν Πατερα βλεπει.εγω δε παντων εµαυτον τουτων εστερηµενον κατανοων εξισταµαι και φερειν ουκ ισχυω τα εις εµε γινοµενα. πιστευσατε. α εωρα. α εν εµοι ορωνται γινοµενα. ως ειρηται. Οπερ και νυν. τελουµενα δι᾿ ολης της ηµερας. Αυτος γαρ φως εν τω φωτι φαινεται τοις ορωσι και οι ορωντες εν φωτι αυτον βλεπουσι παλιν. αυτον τε παρακυπτοντα και καθορωµενον µοι αµα Πατρι και Πνευµατι. αλλα τυφλος. και τα ακατανοητα ποςως καταµανθανω. πλην οτι µιαν καθορω εξ αβυσσου σταγονα. και πως το βλεπειν διδωσι και βλεποµενον εστιν. ποια χειλη λαλησουσιν. Ου γαρ εωρα µου ο νους εξ αρχης. υπηρχον και µη βλεπων. Εν φωτι γαρ του Πνευµατος βλεπουσιν οι ορωντες. φωτι τω τρισαγιω. και νυν µακροθεν καθορω τα αθεατα καλλη τω απροσιτω του φωτος. (70) Πατερα δε ο θεωρων συν Υιω παντως βλεπει. εν ον εν τοις τρισι και εν ενι τα τρια. τω αστεκτω της δοξης καταπληττοµενος σφοδρως. εν εµοι εκτελειται. και το φως εν τα τρια. ως εξ ακρου του κρασπεδου ολον το υφασµα . πως δε και λογω γραψω. συνεχοµενος τροµω. οταν πως µου τον οφθαλµον του νοος διανοιγη. Και γαρ και εν αυτη νυκτι και εν αυτω τω σκοτει βλεπω Χριστον τους ουρανους φρικτως ανοιγοντα µοι. ο και υπερ τον ηλιον φωτιζει την ψυχην µου και καταλαµπει µου τον νουν οντα εσκοτισµενον. Ως εν σταγονι δε το παν δεικνυται των υδατων. και δια τουτο πλεον µε το θαυµα καταπληττει. ποια γλωσσα εξειποι. τον ασωτον εκ µητρας. παρα Θεου του κτισαντος λογω την πασαν κτισιν˙ απερ και φριττω εννοειν. Αυτα το φως παντως εισι.

(71) ωσπερ εν µνηµατι εµβας. οτι του ποθουµενου απετυχον και γεγονα κειµενος εν τω ταφω. και κλαιειν χρη τον ασωτον. και αντι λιθου τουτο το σωµα το βαρυτατον επιθεις εσκεπασθην και απεκρυβην τω δοκειν τον πανταχου παροντα. εξ ονυχων το θηριον. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. Θεον αυτον. εν τη νυκτι τε εφυγον αισθησεων των ωδε και σκεπασθεις τοις λογισµοις απεκρυβην εν τουτοις. ον µακροθεν εωρων. ον Στεφανος εωρακεν ουρανων ανοιγεντων και Παυλος παλιν υστερον ιδων απετυφλωθη. τον την ζωην διδοντα. ολον ως πυρ επ᾿ αληθως µεσον εµης καρδιας. αυτον εκεινον ευρηκα. υπογειος. αυτον τ᾿ εκεινον προσκυνω. λιθω κακαλυµµενος ζωην ευρον. ως ειπεν ο προφητης. τον παλαι µε εγειραντα νεκρον και τεθαµµενον. ηπερ καταφλεχθηναι µε και αρδην απολεσθαι. ολος εξαπορησας. το µακροθεν υπαρχειν µε πυρος του απροσιτου και σκοτους µεσον ιστασθαι και κρυπτεσθαι εν τουτω. τον Χριστον και Θεον µου. Εν τουτοις µου διαγοντος και τον νουν ασχολουντος και οιονει εν ουρανω δοκουντος ατενιζειν και τρεµοντος. Εκει παντως καθηµενον δει µε θρηνειν απαυστως. Ζων δε νεκρος. µη φερων τε το αστεκτον της δοξης απεστραφην. οθεν ως εξ οπης µικρας και ορων ιλιγγιων.και. Φριξας γαρ και µη ισχυων βλεπειν αυτου την δοξαν υπεισελθειν προηρηµαι και προσµειναι τω ταφω και κατοικειν µετα νεκρων. Ειχον δ᾿ εν διανοια µου µικραν παραµυθιαν του µη καταφλεχθηναι µε. ολος εκλυθεις. ως φασιν. του µη κατακαηναι ωσπερ κηρος απο πυρος. ζων αυτος εν τω ταφω. ο λεων. Θροηθεις ουν τω θαυµατι και τροµαξας µεγαλως εξεστην. µη πλειον µε παραδεχθεις εκλειξη. . ουτως ολον εν ολιγω ασπαζοµενον βλεπω.

κοµιδη ολιγωτεροι εισιν. ολιγοι δ᾿ εκζητουσιν. φωτος τρισσου εν τω ενι. φωτος. αχλυς επι την κεφαλην µου. ατµητον ον εν τοις τρισι προσωποις ασυγχυτως. Αµφοτερα και γαρ εν φως. θεληµατος ωσαυτως. ου πας εφιεται. ευ οιδα. Τα τρια γαρ οραται µοι. ειπε µοι. και γαρ. ως εν ενι προσωπω (73) ωραιοι δυο οφθαλµοι φωτος πεπληρωµενοι˙ προσωπου διχα οφθαλµοι πως βλεψουσιν. και πηρωσιν τοις νοεροις οµµασι µου ποιουσι. Ουτω Θεος τοις νοητοις ενος ει στερηθειη. ει στερηθη φωτος της ευπρεπειας. καταναγκαζονται. εξ ων εγγινεται µοι αναθυµιασις. εν εµοι παλιν ζωσι και σκοτους µε και θλιψεως εµπιπλωσι. δυναµεως. Προσωπον δ᾿ ανευ οφθαλµων ου χρη παντως καλεισθαι. απολειται πρωτος αυτος. Θεου και Λογου. ειτε Υιου η Πνευµατος. Υιος και Πνευµα. Θεε µου. λειπεται γαρ του πλειονος. Παθη θυµου τε κ αι οργης. των δοκουντων ειναι τι εντρεπων την οιησιν. πλην ηνωµενοις και αυτοις κατα την θειαν φυσιν αρχης. Πατηρ. παντως˙ οι και τουτων εγενοντο εν τρανει θεωρια παρα του οντος εν αρχη προ παντων των αιωνων εκ του Πατρος συν Πνευµατι Υιου. Πατηρ ουκετι εσται. οιµοι.ΙΒ’ Περι του ενος κατα παντα της τρισυποστατου θεοτητος θεολογια˙ και δι᾿ ων τη ταπεινωσει χρωµενος λεγει περι εαυτου. και σου αποστερουµαι. ο εν κοσµω επραχθη. δοξης. ενος εν τοις τρισι δε. η υπ᾿ αυτου το λαµπεσθαι και το βλεπειν λαχουσα. (72) Πως. επειτα κτισις πασα. α ποτε ηφανισας. Αλλα και οι αξιωθεντες σου µετασχειν των αρρητων και υλικως µεταλαβειν εν αΰλω αισθησει µυστηριων των φοβερων και τοις πασιν αφραστων γνωναι τε την αορατον εν ορωµενοις δοξαν και το ξενον µυστηριον. . η ειπειν µαλλον ολου˙ ηλιος γαρ. ωσπερ καλυπτονται και καµµυειν τω ζοφω.

ουδ᾿ ολως φωτι φαινει. ουχ υποστασιν των ανθρωπων τις εγνω. . ινα ειπη και γραψη και µεταδω τοις αλλοις. ολιγον µεν. ουτω µου νοει τον Θεον αφ᾿ ηµων κεκρυµµενον και σκοτος µεγα βαθυ παντας ηµας κατεχον. Αλλα το θαυµαστοτερον νοει παντως ενταυθα˙ Θεου γαρ ου συστελλεται το φως.αλλ᾿ ουδε ζων υπαρξειεν αποβαλων το Πνευµα. φυσιν την τρισυποστατον ανερµηνευτον παντη! Θεου γαρ ουτε ονοµα. οτι κατηξιωθησαν µικραν αυγην ιδεσθαι. οση δ᾿ υπερθεν τουτου. ως εφαµεν. οση υπο τον ηλιον. Τις ουν εµε µη κλαυσειε και τις αν ου πενθηση και τις ουκ αν στεναξειεν επ᾿ εµοι και δακρυση. η κενη και µαταια. εξ ου τα παθη τρεφονται και εν εµοι ζωουνται και δρακοντες µοι γινονται και ερπετα και οφεις διαταρασσοντες αει της ψυχης µου τα µελη˙ και γαρ η δοξα δακνει µε. ο ταλαιπωρος. αλλα λαµπει πανταχου και φωτιζει τα παντα˙ και µεσον εγω του παντος περιεχοµαι σκοτει και του εµε ποιησαντος φωτος αποστερουµια. οτι Θεος εν απασι και πανταχου υπαρχει και φως ολος αυτος εστιν. ουκ ιδεαν. προς ολην την ακτινα και προς τον ηλιον αυτον. πολυ δε παντως προς αυτους τους σκοτει καθηµενους. εν ω ουκ εστιν ολως ου τροπης αποσκιασµα. ου µορφην. ου νυκτος παρουσια. εξ ου τοις πασι διδοται και το ζην και το ειναι. Σεβεσθω τοινυν απασα λογικη οντως φυσις. ου φυσιν. αλλ᾿ ωσπερ λαµπων ηλιος τοις νεφεσιν εισδυνει και ουχ οραται µεν αυτος. αλλ᾿ αµυδρον τοις εν τη γη το φως αυτου παρεχει. και γινεται παχυτερον τη ταπεινη ψυχη µου. αλλ᾿ εφηπλωται τω παντι και απροσιτως λαµπει και τοις αξιοις προσιτος και ληπτος καθοραται. προτιµωµια το σκοτος και µεριµνω τα εν αυτω και προστιθω τον ζοφον. (74) ου σκοτος παρεµποδισµος εγγινεται εις απαν. Εγω δε. οτε φανειται ολος. ως του ηλιου.

οστις ου παραγενετο και εθεασατο µε˙ και ει που ευρεθειη τις παραβλεψαµενος µε. και ευροντα µε κειµενον κατεµασησαντο µε. η δε τα εργα τα καλα και πραξεις τας ενθεους εφ᾿ εαυτας δεικνυοντες νεκρον απεδειξαν µε. φανη υποσδονδος µου και ως κακεινος χρηζει µου της ευχης και αγαπης. Συναγοµενων γαρ αυτων εγω φυσωµαι πλεον και συχνως περιβλεποµαι. ειπε. οτι τοσαυτα παθη µε επιπεσοντα αιφνης και πασης αρετης γυµνον και νεκρον δειξαντα µε (75) ελαθον παλιν εµαυτον µηδεν των γενοµενων επεγνωκως. πως ου πληρες ελεους. πως ανθρωποις αρεσω. Οιησιν δε και οκνον µοι ως ληστας επιθεντες. αλλα και επαινουµενος. Πως γαρ. µνησικακω και λοιδορω και διασυρω τουτον. Αφηρηκοτα απ᾿ εµου. αλλ᾿ οιοµαι µειζων παντων υπαρχειν και απαθης και αγιος και σοφος θεολογος.και τους οδοντας πεπηγεν εν τη εµη καρδια˙ εξ ης αδυνατησαντος και εκλυθεντος ολως ηλθον κυνες οι αγριοι. και λεγω παντας τους λοιπους˙ Ερχεται και ο δεινα και τας ευχας κοµιζεται και τους λογους ακουει και την διδασκαλιαν µου – φευ µοι της ευπηθειας! Πως ουν βλεπω γυµνωσιν της αθλιοτητος µου και των πληγων αισθανοµαι και λυπουµαι και κλαιω . Τρυφη γαρ και ο επαινος µυελον και τα νευρα διεσπασαν µου. της ψυχης ισχυν και προθυµιαν. απ᾿ εναντιας συροντες διεµερισαντο µε˙ η µεν την σωφροσυνην µου και το νηφαλιον µου. πως παντα γραψω. οιησιν. ηδονην τε και µεριµναν. καταλιποντες εν εµοι τω κατερρυπωµενω. οιµοι. δικαιως και τιµωµενος παρα παντων ανθρωπων. το παραδοξον και θαυµαστον και µεγα. οπως ακουσας και αυτος µη φερων µου τους ψογους ελθη. προσαγορευση µε. ηλθεν θηριων πληθος. ως αξιος επαινων απαντας προσκαλουµενος δοκω τιµην συναγειν. ου θαυµαστον. µη που τις απελειφθη.

υπαρχω˙ η ψυχη µου συνδεδεται αρρητως τη σαρκι µου. και σου µονου προσδοκω τας εντολας φυλαττειν. ως ανθρωπος. αλλα διπλους. Ο ουν τω Θειω Πνευµατι το ιδιον ενωσας θεοειδης εγενετο Χριστον λαβων εν στερνοις. πως καθωραθης ως εγω. ασυνθετον εις απαν. εµπλαστρα και καυστρας επιθωσι. µηδε επεγνωκως σε. ελεος ουχ ορωµενον τοις αφρονως βιουσιν. αχωριστον. ασωµατον. απογυµνωσας τε αυτοις και τα κρυπτα µου παθη. ως αν ξηρια. Τις γαρ των επιγνοντων σε χρηζει δοξης του κοσµου. Χριστε. (78) Αλλο και γαρ το θεληµα σαρκος ρευστης υπαρχει. µεσον τουτου πλανασθαι. και µη εασης µε. ινα τον κοσµον φυγοιµι κατα τας εντολας σου και µισος εξω προς αυτον και συσταλω εµφρονως. Χριστον µεµορφωµενον εχων εν εαυτω παντως τον αληπτον και µονον. οικτειρον εµε πεπλανηµενον και φοβον σου εµφυτευσον εν τη εµη καρδια. και αλλο της ψυχης µου.και ιασιν επιζητω ανακλιθεις ξενωνι και ιατρους παρακαλω δεικνυς τους µωλωπας µου. οιον το καθευδησαι. ατµητε. το παν ψυχης ειναι δοκω. και υποµεινω καρτερως δια την ιασιν µου. εγνωσθης τοις εν σκοτει . αληπτον παση φυσει. α και σαρκος θεληµατα χοϊκα ειναι λεγω. εν θεληµα ανθρωπου. τον αληθως απροσιτον τοις ποιηµασι πασιν. Επει δε παλιν χωρισθεν ψυχης ουδεν ζητει τοιουτον. Αλλ᾿. Πλην ου τριπλους. πλην ου ζητει τα εαυτου εκαστον καταλληλως. ολως ων εν τοις παθεσι. τρισαγια. Χριστιανος απο Χριστου. φως απλουν και ανειδεον. οιον φαγειν τε και πιειν. ετερον δε του Πνευµατος. οτι σε µονον αγαπω µηπω σε αγαπησας. ω φυσις αµολυντε. αναισθητον. Αλλ᾿. ωσπερ πηλος τυγχανει. αλλα και µαλλον προστιθω τραυµατα καθ᾿ εκαστην. φιλανθρωπια αγνωστε τοις πλειοσιν ανθρωποις. αλλα νεκρον. ουσια αναλλοιωτε. ουσια κεκρυµµενη. ω Θεε µου.

τουτο η ευσπλαγχνια σου και η φιλανθρωπια. και οιδα. οτι οραται µοι ο τυγχανων αορατος˙ οιδα. ο πασης κτισεως αποκεχωρισµενος ενδον αυτου λαµβανει µε και εν αγκαλαις κρυπτει. Φρικτον γαρ οντως. Εγω δε παλιν. αγιους˙ κοινη γαρ παντων γεγονεν η επιφανεια σου. εν ουρανω δ᾿ υπαρχει. ποιος λογος εκφρασειεν. και εκ παντος ευρισκοµαι εξω τοτε του κοσµου. ω και οµιλω . πιστους. αµαρτωλους. επαθες ωςκακουργος σωµατικως.και εκρατηθης εν χερσι µητρος σου της αγιας. εθνικους. φιλει µε και εκεινος. και ολην εχω γτην ζωην βλυστανουσαν εντος µου˙ εν τη καρδια µου εστιν. (79) Το δε κρυπτως γινοµενον εν εµοι τω ασωτω και µερικως τελουµενον εν γνωστη αγνωσια -γνωστη µεν παντως παρ᾿ εµοι. ου γινωσκω.ειπειν δε τολµα – και φιλω. εντος µου ολον καθορω τον ποιητην του κοσµου. οτι οραται µοι το φως. Επι της κλινης καθηµαι εξωθεν ων του κοσµου και µεσον ων της κελλης µου τον εξωθεν του κοσµου οντα τε και γενοµενον βλεπω. και αγαπα µε ο µη ων ενδον τουτου του κοσµου. Λογε. ινα και χειρ µου γραψη. η γενοµενη δι᾿ ηµας. Οιδα. σωτηρια και λυτρωσις ζωντων και των θανοντων. ποιος νους ερµηνευση. απιστους. και αγαπω τον µηδαµου οντα εν ορωµενοις. οτι κατερχεται ο υπαρχων ακινητος˙ οιδα. Τουτο οικονοµια σου. . φρικτον και υπερ λογον. τρεφοµαι καλως µονη τη θεωρια και συνενουµενος αυτω ουρανους υπερβαινω και τουτο οιδα αληθες και βεβαιον υπαρχειν. ο ο κοσµος ουκ εχει. ∆εσποτα. τουτο η παρουσια. ως ου θνηξοµαι ενδον ζωης τυγχανων. παντας ανθρωπους. και εδεσµευθης ως φονευς. αγνωστω δε τοις αλλοις-. ποια γλωσσα λαλησειε. ω βασιλευ. ο βροτος και µικρος εν τω κοσµω. θελων παντως µε σωσαι και παλιν επαναγαγειν εις παραδεισον δοξης. το που το σωµα τοτε δε υπαρχει. εσθιω.

και αφωνος καθισταµαι µικρου απογινωσκων και θλιβοµαι διηνεκως λυπουµενος. ω Θεε µου. α οφθαλµος ουχ εωρακεν. Τι γαρ ολως και φθεγξοµαι ακαθαρτος υπαρχων και λογισµοις και πραξεσι και εννοιαις απασαις. Οπως δε ταυτα γινονται. φυλαι και γλωσσαι. Ευχαριστια προς Θεον των δωρεων ενεκα. ω πρεπει δοξα και τιµη. λαλησαι ουκ ισχυω. ∆εσποτα. Βλεπω. και γαρ επιστασαι τα εµα. ουκ ακηκοεν ους δε. ως βασιλει τε και Θεω του παντος και ∆εσποτη νυν και αει δια παντος εις αιωνας αιωνων˙ αµην. καν ποσως. οτι ηλεησας µε και δεδωκας ιδεσθαι µε ταυτα και ουτως γραψαι. µεγαλωσυνη. Θεε µου. ο Θεος µου. οτι αναξιος ειµι των αγαθων σου παντων. (81) Εγω. Εισι γαρ οντως αφθεκτα και αρρητα εις απαν. Τεκµαιροµαι το ελεος και την φιλανθρωπιαν και τα καλα σου τα πολλα. Ι∆’. καν θελω. πως αν καλως νοησω. Πλην την ψυχην τιτρωσκοµαι. οτι τους παντας ελεεις θερµως µετανοουντας ισον τοις αποστολοις σου και πασι τοις αγιοις. ο ταλας. οσα νοω και βλεπω. ων παρ᾿ αυτου ηξιωθη˙ και οτι φρικτον και αγγελοις το της ιερωσυνης και ηγουµενειας αξιωµα. φλεγοµαι τα εντος µου επιθυµων λαλησαι σοι. οτι τα µελη απαντα σωµατος και ψυχης µου εµιανα εκ γενετης. ως µετα ποθου σε µονον βλεποντας. ευεργετεις τε και τιµας και δοξαζεις. α εις εµε ειργασω. τον ποιητην του κοσµου. Ευχαριστω σοι. (80) επι καρδιαν σε ποτε ουκ ενεβη σαρκινην. τοις µετ᾿εµου κηρυξαι τε την σην φιλανθρωπιαν. ολος ων αµαρτια. ινα και νυν µυηθωσι λαοι. ∆εσποτα. .ωδε κακει οραται µοι επισης απαστραπτων. πως δ᾿ εξειπειν σοι δυνηθω. κρατος.

∆ια γαρ τουτο εκ παντος ηρες µε εκ του κοσµου και παντων απεχωρισας συγγενων τε και φιλων. Βασιλευ µου. και οτι εν αγαθον ουκ επραξα εν βιω. οργης σου της δικαιας. ερχοµαι εις απογνωσιν. του καλου ∆εσποτου. και απορω εν εµαυτω και θαυµαζων λυπουµια. (82) και το πολυ σου ελεος και την φιλανθρωπιαν τρεµω µη τρεψης εις θυµον µειζονος τιµωριας. Τα δυο δε τα εσχατα οπως ειπω. µηδε απτεσθαι τουτων. ων υποµειναι εµελλον ως πολλα σε λυπησας. Σωτηρ µου.µηδεν ποιειν. και την ψυχην µου και τον νουν λογου αποστερουσι και ενεργειας παυσουσι και φρονησεις απασας.Οποταν ελθω εις εµαυτον και κατα νουν θελησω αναλογισθαι. Χριστε µου˙ τουτο πληροφορουµενος παρα της χαριτος σου ειχον χαραν απληρωτον και βεβαιαν ελπιδα. Κυριε. προφηται εδειλιασαν ενωτισθεντες αµα δοξης το ακαταληπτον και της οικονοµιας˙ αποστολοι και µαρτυρες και διδασκαλων πληθος βοωσι και κραυγαζουσιν εαυτους αναξιους διαρρηδην κηρυττοντες απασι τοις εν κοσµω. ως οιδας µονος. Πως τοις τοιουτοις εµαυτον πραγµασιν απορρητοις εξεδωκα διακονειν και λειτουργειν. Εν οις αγγελοι φριττουσιν αδεως ατενισαι. αντι δε των κολασεων. τα πληθη των κακων µου. δουλος υπαρχων πονηρος σου. ουκ οιδα. Παντα ουν ταλλα. οτι ευεργετουµενος αχαριστω σοι πλεον. ο ταλας. τοσουτων µαλλον αγαθων νυν κατηξιωσας µε. . οτι και µαλλον προστιθω πταισµατα καθ᾿ εκαστην. αλλα και τω µεγεθει σου βαρυνουσι της δοξης και παυσασθαι παρα µικρον πειθουσι µε. ελπιδα προξενουντα µοι ζωης της αιωνιου˙ ου ενεκεν και εχαιρον πολλα. υποµονην παρειχον. µηδεν λαλειν. θαρρων εις την χρηστοτητα και εις το ελεος σου. Χριστε. φοβουµαι σου το κριµα. α εις εµε ευδοκησας γενεσθαι. οπως και ελεησης µε και σωσης µε.

Ου µοι δοκει πως δυνατον ανθρωποις ειναι τουτο˙ πειθοµαι ουν βουλοµαι µαθητης ειναι µαλλον ενος δουλευων θεληµα. εκει υπαρχεις συ αυτος. και πως εγω. οιµαι. γενεσθαι ηξιωθην και αδελφων ηγουµενος. µαλλον δε του οικουντος εν φωτι απροσιτω. οπερ ποιειν εταχθην. Οπου γαρ αρτος σαρκος και του αιµατος. οτι αδυνατον εµοι και πασιν. ους εγωγε ποιµαινειν . Τουτο ουν το απορρητον. µαλλον δ᾿ υπερ αγγελους. τουτο το υπερ φυσιν εργον τε και εγχειρηµα. ο ταπεινος.Εγω δε πως. ποιος νους ευπορηση ακατακριτως µετελθειν ενος εκαστου γνωµην και παντα τα παρ᾿ εαυτου ανελλιπως εισφερειν και εξελεσθαι κριµατος εαυτον του εκεινων. ποια ψυχη βαστασειε. Λογε. και πως εγω. ο πορνος. ους τεταγµαι ποιµαινειν. και υπερ τουτου του ενος µονον υφεξειν λογους. αλλα και πασαις νεοραις στρατιαις των αγγελων. ο ασωτος. ονπερ εκεινοι φριττοντες παριστανται συν τροµω. ου µονον φυσει τη φθαρτη ταυτη και ανθρωπινη. το κατ᾿ αξιαν λειτουργειν και βιον ουτως εχειν αγγελικον εν σωµατι. ιν᾿ ο λογος εδειξε και η αληθεια εχει. ανθ᾿ ωνπερ ηµαρτηκασιν. ο Θεος µου και Λογος. πειθει µε και τον θανατον προ οφθαλµων µου βλεπειν˙ οθεν αφεις το ηδεσθαι τω τροµω συνεσχεθην ειδως. και οικειοτερος αυτων γενηται κατ᾿ αξιαν ως και χερσιν απτοµενος και στοµατι εσθιων. επει και κρισις µενει µε και δουναι µελλω λογους. Το δε κριµα των αδελφων. ενος ακουων λογους. η τροποις και θεληµασι δουλευειν των πλειονων (84) και τουτων γνωµας ερευνας και βουλας εξευρισκειν και πραξεις τε και λογισµους εξιχνιαζειν πλεον. των θειων µυστηριων (83) ιερουργος και λειτουργος της αχραντου Τριαδος. και ταυτα σωµα γινεται σον αληθως και αιµα επελευσει του Πνευµατος και δυναµει Υψιστου˙ και τολµωντες απτοµεθα θεου του απροσιτου.

ων επραξεν αυτος. δι᾿ ου και µελλω σωζεσθαι πυρος του αιωνιου. ποιµαινειν εν συνεσει. Εκαστος γαρ κριθησεται και λογους παντως δωσει. Αλλ᾿ ω φιλανθρωπε Σωτηρ. ουδε γαρ επραξα ποτε εργον µικρον η µεγα. ει τι χρηστον η φαυλον. αλλ᾿ οµως λατριν αµα σον και αχρειον οικετην. θειαν µοι δος τω ταπεινω δυναµιν. οις κριµασι γινωσκεις.λογοις αρρητοις του Θεου παντως ηρεθην µονος. Χριστε. καθοδηγειν επι νοµας των νοµων σου των θειων και ανασωζειν εις µονας της ανω βασιλειας σωους. Συ γαρ ει η απολαυσις. ευσπλαγχνε. φαιδρους των αρετων τω καλλει. αξιους τε προσκυνητας του φοβερου σου θρονου˙ καµε δε τον αναξιον προσλαβου εκ του κοσµου. συγκαταριθµησον οµου µετα των µαθητων µου. και οτι εις πολλα γινοµενος ο Χριστος και Θεος ηµων µελη εις εστι και ο αυτος και µενων αµεριστος. ο µηδε καν υπερ εµης µιας ψυχης αθλιας εχων ολως ενδειξασθαι εργον προς σωτηριαν. απηµονας. και οτι οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν. και δοξαν του προσωπου σου τρανοτερον δεικνυντος . ελεηµων. (85) Αποκαλυπτοµενου σου. ους δεδωκας µοι αδελφους. υπερ εκαστου λογον δε µονος εγω παρεξω˙ και πως σωθηναι βουλοµαι η πως ελεηθηναι. και τοις χοροις των εκλεκτων. ιν᾿ αµα παντες βλεπωµεν την δοξαν σου την θειαν και των αφραστων σου. ωστε λογω.τι φρασσω. και οτι το Θειον εντος και εκτος εστι του παντος. Οπως βλεπων την δοξαν του Θεου ενηργειτο υπο του Παναγιου Πνευµατος. ουκ εχων. ει και καταστικτον πολλαις αµαρτιων αικιαις. ∆εσποτα των απαντων. πληροφορηθητι. ΙΕ’. ο. αλλα και ληπτον τε και αληπτον τοις αξιοις. αγαθων εντρυφωµεν. Και γαρ. η τρυφη και το κλεος των αγαπωντων σε θερµως εις αιωνας αιωνων˙ αµην.

. ∆εσποτα. Βασιλευ µου. τουτεστι κατω µου τον νουν αποστρεψω. βαβαι. ηξιωσας εν νυκτι και ηµερα. και ταυτα τεκµαιροµενος εξισταµαι κραυγαζων˙ Τις ουν εγω ειµι. Μη γαρ ποτε εδιψησα σε ζητων. οτι τοιαυτη δοξη µε τον ταπεινον δοξαζεις. Και ποθεν η και δια τι ουτως µε περιλαµπειν. µη πειρασµους υπεµεινα και µαστιγας. Ακουω Παυλου λεγοντος νεκραν ειναι την πιστιν εργων χωρις τυγχανουσαν και φριττω τιµωριας παντως εκει µενουσας µε. Ου γαρ των εργων µε χωρις συ ραθυµουντα σωσεις˙ καν σφοδρα συ φιλανθρωπος ως πλαστης των ανθρωπων. τω ταπεινω την φυσιν. Χριστε. και απο του προσωπου σου κλονειται πασα κτισις. ον ευλαβουνται αγγελοι και λειτουργουσι τροµω. και τις ολως πεποιηκα αγαθον εν τω βιω. και καταπληττοµαι και επι πλειον κλαιω. Θεε µου. ως παντες οι ταυτα καρτερησαντες αγιοι απ᾿ αιωνος. του φιλανθρωπου µονου. µη βλεπειν η καθοραν δυναµενος την αστεκτον σου θεαν. οπως εκεινοις µε. συναριθµησας σωσης. το προς εµε σου ευσπλαγχονον τον ασωτον θαυµαζων. ως εφικτον εστιν εµοι. και φοβω συνεχοµενος εκπληττοµαι και λεγω˙ Υπερ καταληψιν εµην παντα τα σα. τοτε θρηνω στερουµενος του καλλους σου. Πως ουν εγω θαρρησαιµι ως πιστος συν εκεινοις αριµνηθηναι. τοις προεργασαµενοις. µη φερων σου τον χωρισµον. µη γαρ εκακοπαθησα σων εντολων τοις πονοις. τον αθλιον. και γαρ ειµι ακαθαρτος. η ποιαν ολως σου ποτε εντολην ειργασαµην. τον καθαρον και αγιον ∆εσποτην. Θεε και ποιητα των ολων. Οταν δε ταυτα ειποιµι και οφθαλµους καµµυσω. Τοτε βλεπω του σωµατος πολλην ασχηµοσυνην (86) και την αναξιοτητα ψυχης µου της αθλιας. . Θρηνουντα δε και κλαιοντα ολον µε περιλαµπεις. Θεε µου.ολος τροµω συνεχοµαι ανωθεν καθορων σε. αναξιος εις απαν του βλεπειν σε. τον κατηµεληµενον.

παντα ποιεις. Αλλ᾿ οιδα. οµµασι νοεροις µου. ο απροσιτος. τον ανω πριν φαινοµενον και παλαι µε κρυβεντα και υστερον ακτισι µε ολον περικυκλουντα. ως οιδας. υπερ φως απαν. παντα δυνασαι. ουτω και συ µοι προσιτος κεκρυµµενος εντος µου τυγχανεις. αιφνης σε ολον εν εµοι καθορω γεγονοτα. φαιδροτερον αστραπτων˙ αλλοτε παλιν φαινη µοι απροσιτος εις απαν. υπερ αρχην δε πασαν. ανωθεν που νοουµενος υπερ τα οντα παντα. την αγαθοτητα την σην κηρυττων εκβοω σοι˙ ∆οξα τω ουτως την ηµων δοξασαντι ουσιαν. υπερ τα παντα. και τοις εσχατοις. τον ποιητην του κοσµου. Σωτηρ. συγκαταβασει. ∆ιο και µεγαλυνω σου την ακαταληψιαν. εργον σον γαρ κακειναι. ολος ων εξω παντων. ω του θαυµατος. απροσιτος. . αληπτος αναφης τε. οπτανοµενος. τον ανω πριν φαινοµενον. ∆εσποτα. ως θελεις. Ως ουν εκεινος προσιτος εστι τοις καθορωσι (87) και τοτε µαλλον οιονει ολος πασιν οραται. δοξα τη αµετρητω σου. διδως ως και τοις πρωτοις. δοξα τη δυναστεια. υπερ ουσιαν απασαν. των πρωτων τοις εσχατοις. υπερ ουσιας νοερας. µαλλον δε εννοηµατος σου τυγχανουσιν εργον. Ταυτα προς σε λεγοντος. φαιδροτερον δεικνυµενος. οτι ατρεπτος. ακατανοητος τε ων αναλλοιωτος µενεις. υπερ φυσεως φυσιν. δοξα τη ευσπλαγχνια σου. Σωτερ. ανωτερος δε παντων˙ των οντων γαρ ει αιτιος ως των παντων κτιστης και δια τουτο παντων ει αποκεχωρισµενος. αλλα κρυβεντα παλιν νεφει. ολος εκτος της κτισεως. και πρωτον. αναλλοιωτος µενων ολος τε ει ακινητος. δοξα σοι. καθαπερ ηλιος ακτινων ολως διχα. ολος δ᾿ εν παση κτισει. ∆εσποτα. αεικινητος πελων.ο µηδεν µιαν εντολην ποτε τετηρηκως σου. Συ γαρ των παντων ει ουδεν. αορατος. ολος τα συµπαντα πληροις. κατα µικρον αυξανων. υπερ αιωνας απαντας.

θεοι Θεον ορωντες. τω συµπαθει. ως ασβεστον λαµπαδα. αληπτος αναφης τε. ως ειρηται. τω ευσπλαγχνω ∆εσποτη. υιοι τη χαριτι σου οµοιοι σοι γινοµεθα. τα παντα ριψαντες ακολουθησοµεν σοι. τω µονω φιλανθρωπω. απροσιτος. ους φωτιζεις. εξω παντων υπαρχεις και. Τις ουν ου προσδραµειται σοι. . και ολως νους αδυνατει δοξης την ποικιλιαν και ωραιοτητα του σου καλλους κατανοησαι. τω την ηµων επιστροφην αει εκδεχοµενω. των ορωµενων τε εντος υπαρχοντας εξαγεις και ανω ολως µετα σου λαµποµενους φωτι σου συναναφερεις και ποιεις εκ θνητων αθανατους˙ και µενοντες. θεοτητος της θειας. µη καταλαµβανοµενος ολως υπο του σκοτους. ο εξω παντων ως Θεος των παντων συ υπαρχων αορατος. µονοι πιστοι και βλεπουσιν. εξωθεν ποιεις των ορωµενων και ωσπερ συ αυτοθι ων ανω συν τω Πατρι σου αδιαστατως µεθ᾿ ηµων ολος αυτος τυγχανεις και εν τω κοσµω παλιν ων αχωρητος ει κοσµω . εισηλθες εν τω κοσµω και πασιν ωφθης προσιτος τη της σαρκος προσληψει. Ο ουν των παντων ων ουδεν ως υπερανω παντων.απλους τυγχανων ολος δε συ ει πεποικιλµενος. τις ουκ ακολουθησει σοι. το φως του κοσµου. αλλα καταφωτιζοντα αει τους σε ορωντας. τω προσινει. τις ουκ εκ ποθου φρασει˙ Ιδου. Οι ουν πιστοι και τοτε σε και νυν αει ορωσι και εχουσι µεθ᾿ εαυτων τον κτιστην σε των ολων συνοντα συνοικουντα τε εν σκοτει τω του βιου. ο αληπτος εις απαν. οι απιστοι δε παντες ιδοντες σε διεµειναν τυφλοι. και ορατος ολος αυτος. Εγνωσθης δε και τοις πιστοις θεοτητος τη δοξη και γεγονας αυτοις ληπτος.εν τω παντι γαρ ων αυτος υπερ το παν τυγχανεις-. ο αορατος πασιν˙ και ειδοσαν την δοξαν σου. ουτως ηµας τους δουλους σου των αισθητων εν µεσω. οπερ εσµεν. Επει δε συ. ως ηλιον σε αδυτον. (88) αυτος εγενου και βροτος.

αδελφοι σου οι παντες. υιος εκεινου. σπερµα θειον σου παντες˙ συναγοµενων τε ηµων εις γινοµεθα οικος. Νυν ουν υπαρχεις τα φρικτα εν ηµιν παντα πρασσων. τη προς σε συγγενεια.(89) τω θανατω µη θελοντι των σοι προσκεκρουκοτων. εκαστος ηµων µετα σου ολος ολου. Και πως ου θαυµα φοβερον. και ηµεις υιοι σου κατα χαριν˙ συ συγγενης ηµων σαρκι. Κινω την χειρα. αστραπτει ως εκεινος˙ µη ειπης. Ποια φρικτα. ηµεις θεοτητι σου. οτι βλασφηµω. και χειρ Χριστου και πους Χριστου ο αθλιος εγω δε. µελη Χριστος ηµων δε. Τα δ᾿ αν και ειεν ταυτα˙ οικος ∆αυιδ ηµεις εσµεν ως συγγενεις εκεινου. Σωτερ. οτι υπαρχεις µεθ᾿ ηµων νυν και εις τους αιωνας και οικον εκαστον ποιεις και ενοικεις εις παντας και οικος πασι γινη συ. ο των απαντων κτιστης. και οικος εις γεγοναµεν ∆αυιδ. και ουτω µελη απαντα ενος ηµων εκαστου . τουτο καταµανθανων. τουτεστι παντες συγγενεις. Λαβων γαρ σαρκα δεδωκας ηµιν Πνευµα σου Θειον. α ειρηκαµεν. τη ιδιοτητι τη ση. ο τουτο ολως εννοων. Ακουσατε εκ των πολλων ολιγα˙ ει γαρ και.Αµεριστον γαρ νοει µ οι θεοτητα την θειαν! – Κινω τον ποδα και. εν πνευµατι τυγχανεις. Κυριος ουν συ του ∆αυιδ. (90) . αλλ᾿ οµως αρτι ακουε φρικτοτερα εκεινων! Μελη Χριστου γινοµεθα. και χειρ Χριστος και πους Χτιστος εµου του παναθλιου. αλλ᾿ αποδεξαι ταυτα και τω Χριστω προσκυνησον τοιουτον σε ποιουντι! Ει γαρ και συ θελησειας. απερ ποτε ακουοντες εν οικω ∆αυιδ παλαι γενοµενα θαυµαζοµεν. οι παντες αµα. ιδου. εις. ηµεις δε τεκνα του ∆αυιδ. υπερ εκπληξιν παντα. και γαρ αυτος συ γεγονας. µελος αυτου γενηση. τω εν ηµιν τα φοβερα νυν τελεσιουργουντι. και µεθ᾿ ενος εκαστου συ µονου µονος τυγχανων και υπερανωθεν ηµων µονος ολος υπαρχεις. και εν σοι ενοικουµεν. και Χριστος η χειρ µου εστιν. η πως ου φριξει πας τις.

το σωµα κεκτηµενος δε ρυπαρον ολον µαλλον. µερις εκαστη δε αυτος ολος Χριστος υπαρχει˙ παντως ουν ουτως εγνωκας Χριστον και δακτυλον µου και βαλανον – ουκ εφριξας. και παλιν ταυτα λεξω υφ᾿ ηδονης. ο αρρητος και θειος˙ (91) ενι εκαστω µιγνυται. η συ και επησχυνθης. ολος Θεος γαρ. και Χριστος ηµων µελη. καλυπτονται γαρ. αλλα εκεινον οµοιον του ασχηµονος µελους ρηθεντα βλασφηµιαν σε ειπειν υπενοηθην. ανεπαισχυντως απαντα νοησεις. Αλλα Θεος σοι οµοιος ουκ ησχυνθη γενεσθαι. εν ενι παντως τοπω υπαρχεις και αισχυνεσαι τα λοιπα παντα µελη. συ δε εκεινω οµοιος αισχυνη γεγονεναι. πως ουκ ερυθριασεις. Ει ουν ολη ολον Χριστον σαρκι σου ενεδυσω. εν ιµατιω παλαιω. ου γαρ ασχηµα ταυτα! Μελη δε Χριστου εισι κρυπτα. Εις γαρ πολλα γινοµενος εις αµεριστος µενει.Ουχι εκεινω οµοιος αισχυνοµαι γενεσθαι. Ει δε ουδ᾿ ολως η επιβληµα µικρον. ασχηµοσυνην σωµατος ολως µη καθορωντες. εξ ου το σπερµα διδοται εν συνουσια θεια. Εµου λαλουντος τα φρικτα περι µελων αγιων και δοξαν βλεποντος πολλην και τον νουν λαµποµενου . ος συνενουται µεθ᾿ ηµων. αλλ᾿ ολοι ολω σωµατι Χριστω οµοιωθεντες.µελη Χριστου γενησονται. ω φρικτου µυστηριου! Και γαµος οντως γινεται. ενδεδυµενος ρυπαρα. αχραντου χιτωνος λεγω του Χριστου. και µελος εκαστον ηµων ολος Χριστος υπαρξει. θειον εν θεια τη µορφη φρικτως µεµορφωµενον απο θεοτητος αυτης ολης. επεβαλες ψυχη σου.Κακως αρα υπελαβες. και εκαστος ενουται τω ∆εσποτη. και κατα τουτο των λοιπων σεµνοτερα υπαρχει ως πασιν αθεωρητα του κρυπτου κρυπτα µελη. και παντα τα ασχηµονα ευσχηµονα ποιησει καλλει θεοτητος αυτα κατακοσµων και δοξη. και γενησοµεθα οµου θεοι Θεω συνοντες. απερ λεγω.

. α πεπονθε. εις ουτος. ∆ιο προσαπτεις τω Χριστω καµοι την σην αισχυνην και λεγεις˙ Ουκ αισχυνη συ περι των ασχηµονων. ινα τι και τον αγιον τολµας ενδιαβαλλειν και βλασφηµεις εις τον Χριστον. Εγω δε παλιν λεγω σοι˙ Βλεπε Χριστον εν µητρα.καθ᾿ εκαστην. και νυµφαι παντων αι ψυχαι. Ει δε γυµνος υπαρχεις συ και σαρξ σαρκος προσψαυσει. και γινεται ο γαµος πνευµατικως. θηλυµανης γεγενησαι ως ονος η ως ιππος. συ µεν τας σαρκας βλεπει σου τας κατερρυπωµενας και τω νοΐ τας πραξεις σου διερχη τας ατοπους. υπερ α εγω ειπον. µαλλον δε εις ασχηµονα µελη Χριστον καταγειν. αλλ᾿ ει και εφθαρµενας . ου µεµερισται. ολος αυτος Χριστος ην. αις ο κτιστης ενουται. λαλων η και αυτος πανθανων. Ουτως εγενετο και νυν εν τοις εσχατοις χρονοις ο Συµεων ο αγιος. τον ηµιν ενωθεντα και δοντα την απαθειαν δουλοις αυτου αγιοις. θεοπρεπως συµµιγνυµενος ταυταις. ως ολος ων Χριστος αυτος και Χριστον παντας βλεπων τους βαπτισθεντας και Χριστον ολον ενδυσαµενους. ολος µελεσιν ολοις. Ανθρωπος ολος γεγονε και Θεος ολος οντως. απαγε. ουδε γυµνος ορασθαι˙ ειχε γαρ ολον τον Χριστον. και ποθεν εξερχοµενος ο Θεος µου διηλθε! Και πλειον τι ευρησειας. Ου φθειρει ολως. Ευλαβης ο Στουδιτης. (92) ουτος ουκ επησχυνετο µελη παντος ανθρωπου ουδε γυµνους τινας οραν. και ο νους σου τουτοις αει ως σκωληξ ιλυσπαται. αβλαβης. απερ και κατεδεξατο εις ηµετεραν δοξαν.ακουεις.και χαιροντος και σαρκικον µηδεν ενθυµουµενου. κακεινω παλιν αυται δε. ανηρ τελειος παντως˙ ο δε αυτος Θεος εστιν. Και γαρ νυµφιος γινεται . απαθης τε. ινα µηδεις αισχυνηται µιµουµενος εκεινον µηδε. και τα εν µητρα νοησον και µητραν υπεκδυντα. και µελη απαντα αυτου και παντος αλλου µελη καθ᾿ εν και παντα ως Χριστον ουτος αει εωρα και εµενεν ακινητος.

και νυν τελεσιουργουµενα και εις απειρους αιωνας . Ει τοινυν συ ενδεδυσαι σαρκος σου την αισχυνην και νουν ουκ απεγυµνωσας. Τον ευσπαγχνον δοξαζουσι. υπερ αβυσσου βαθος. η υπο γην κατελθοι δε ανερευνων αβυσσους. τα φρικτα πως σοι δειξω. λαβουσαι Θεον ολον εντος αυτων µεµορφωµενον κτωνται. αλλως δ᾿ ουκ ενι ενδοθεν εισελθειν. και βλεπουσι τα προτερον φθορα µεµολυσµενα αγια παντα. Εστι και γαρ απροσιτος τοις κατ᾿ εµε ραθυµοις. πριν η το τελος φθασει. και δραµωµεν δια της µετανοιας! Εκειθεν γαρ εισερχονται οι εκβληθεντες παντες. Τι ουν ουχι αληθεια ταυτα εισι. παντων των φιλοκοσµων˙ των κενοδοξων δε ουτως ασυγκριτως απεχει ως υπερ υψος ουρανου. Και µαργαριτην εκζητων. (93) πως εις τον οικον δε. εγω σοι τι ποιησαιµι. του ∆αυιδ εισενεγκω. το φως ιδειν ουκ ισχυσας σκοτει κεκαλυµµενος. ουχι απαραποιητα ταις γραφαις ισως ειπον. ευθυς ποιει αφθαρτους. εξω οι αµαρτησαντες εβληθηµεν ευθεως απο του οικου του ∆αυιδ και τουτο αναισθητως πεπονθαµεν. και συν εµοι θρηνησατε και κλαυσατε οι παντες. µαλλον δε σπερµα αγιον. ουδε ιδειν τα εν αυτω τελεσιουργηθεντα. Αλλ᾿. εστιν ολος αορατος τυφλοις εµοι οµοιοις. ως σιναπεως κοκκον σµικροτατον υπαρχοντα. πως ευρειν εξισχυσει. ως ειποµεν. ψυχην ουκ απεδυσω. ολως συνουλωµενα. µαλλον δε υιοι Θεου νηπιοι γεγονοτες. εστι µακραν απιστων τε και οκνηρων εις απαν. αφθορα. οτι εν τω βαπτισµατι µικροι Θεον λαβοντες. ω παιδες συναχθητε. ω πατερες. Και τις η πως εις ουρανον αναβησεται ολως. δευτε! Αλλ᾿. µη πλανασθε. φθασατε. πονηρων παντων πορρωθεν. ποθουσι τον ωραιον και τη αγαπη τη αυτου ολη ολαι κολλωνται. ω γυναικες. αλλ᾿. οιµοι. πατερες. Ουχι ορθως εξειποµεν περι πραγµατων θειων.λαβοι και ταυταις ενωθη.

ου ο µετεχων παντων εν µετοχη γεγονε των καλων (94) Ω τι το πραγµα το κρυπτον παση κτιστη ουσια. Περιπατω και καιοµαι ζητων ωδε κακεισε και ουδαµου τον εραστην ευρισκω της ψυχης µου˙ και περιβλεποµαι συχνως. ενδον εν τη ταλαινη µου καρδια απαστραπτων. εστι και επιθυµητος. αχωρητος τω κοσµω. (95) Λογιζοµενου µου. ο τινι ουχ οραται. ο καθορων τα παντα˙ θαυµαζων καταπληττοµαι καλλους την ευµορφιαν. Οτε δε αρξοµαι θρηνειν ως απελπισας. κακεινος. ΙΣΤ’. ολος περιπλεκοµενος. και τι το φως το νοητον.εν τω Χριστω µου και Θεω. Οτι ποθεινον τε και επιθυµητον κατα φυσιν µονον το Θειον. ω πρεπει πασα δοξα. και τις ο πλουτος ο πολυς. αυτος ευρισκεται εντος µου. Κατα τουτο τιτρωσκοµαι τη αγαπη εκεινου˙ καθ᾿ οσον δ᾿ ουχ οραται µοι εκτηκοµαι τας φρενας. ον ουδεις εν τω κοσµω ευρειν ολως εξισχυσεν η κατασχειν εις απαν. καθ᾿ οσον υπερεχει των ορωµενων ο αυτα Θεος κατασκευασας. ουχ οραται ολως. ως αορατος. ολον τε διδωσιν αυτον εµοι τω αναξιω. . και πως ανοιξας ουρανους διεκυψεν ο κτιστης και δοξαν µοι παρεδειξε την αφραστον και ξενην˙ και τις αρα εγγυτερον γενησεται εκεινου η πως ανενεχθησεται εις αµετρητον υψος. απαντα δε τα µελη µου ακτισι καταυγαζων. και εµφορουµαι της αυτου αγαπης και του καλλους. ολον καταφιλει µε. Εστι γαρ πασιν αληπτος. τον νουν και την καρδιαν µου φλεγοµενος και στενων. και ηδονης και γλυκασµου εµπιπλαµαι του θειου. τοτε οραται µοι και βλεπει µε. παντοθεν περιλαµπων µε τη αθανατω αιγλη. ιδειν τον ποθητον µου. τιµη τε και προσκυνησις νυν και εις τους αιωνας. Αµην.

Πως λαλησαι δε τολµησω. Ωραιων ωραιοτερος τοτε αποτελουµαι. ποιους λογους δε εφευρω. ω πρεπει δοξα και τιµη νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. πως αξιως ευφηµησω τον πολλα παραδραµοντα αµαρτηµατα Θεον µου. τον παντων εχων κτιστην. Σωτερ. η δε αγαπη εκριζοι τον φοβον απο της ψυχης και µενει µονη εν αυτη. (96) Πως υµνησω. ποια ρηµατα προσαξω. Πως εκτεινω µου τας χειρας προς του ουρανου το υψος. ΙΖ’. πασαν φυσιν υπερεβην . Σωτερ. Οτι ο φοβος γεννα την αγαπην. και λαµπει µου το προσωπον ως και του ποθητου µου και απαντα τα µελη µου γινονται φωτοφορα. Οντως επραξα γαρ εργα υπερ απασαν συγγνωµην! Οιδας απερ λεγω. Πνευµα Θειον ουσα και Αγιον.Μεταλαµβανω του φωτος. πλουσιων πλουσιωτερος και δυνατων απαντων υπαρχω δυνατωτερος και βασιλεων µειζων και τιµιωτερος πολυ των ορωµενων παντων. πως δοξασω. πως τους οφθαλµους διαρω. πως ανοιξω στοµα. των πολλων πληµµεληµατων. αλλα και ουρανου δε και παντων των εν ουρανω. µετεχω και της δοξης. ουχι της γης και των της γης. Πως εις υψος ολως βλεψω. πως την αφεσιν αιτησω των αµετρων µου πταισµατων. πως τα χειλη µου κινησω.

παρα φυσιν εργα πραξας˙ των αλογων ωφθην χειρων. ο του σκοτους εργα πραξας. και Αγιων χωρισθησοµαι πληθυος. ερπετων τε και θηριων εγενοµην οντως χειρων παραβας τας εντολας σου υπερ την αλογων φυσιν. Πως µη φευξοµαι σην δοξαν και το φως το απαστραπτον του Αγιου Πνευµατος σου. ως ου µεγεθος πταισµατων. Πως ανεξοµαι φωνης σου εκπεµπουσης µε εις σκοτος. παντων ζωων εναλιων. ουχ αµαρτηµατων πληθος. ολος φοβω και εκπληξει συνεχοµενος βοω σοι˙ Οιδα. ο ταλας. Σωτερ. πως σε βλεψω. Αλλα τουτο παλιν οιδα. (98) τουτο πεπεισµαι. Φριττων ολος. (97) παντων τε κτηνων χερσαιων. ουδε επραξε τας πραξεις. ασπερ επραξα εγω ο ταλας. . Πως δε µονος ου χωρησω προς το σκοτος. οτι αλλος ως εγω ουκ επταισε σοι. ο εντευθεν εκ των εργων φερων µου την καταδικην. ολως πως τολµησω στηναι προ προσωπου σου. Το ουν σωµα µου µολυνας και ψυχην καταρρυπωσας πως οφθω σοι. τρεµων ολος. Θεε µου. και παραιτιος και αλλοις εγενοµην απωλειας.

. κοινωνους θεοτητος σου. υπερ νουν τε ελεος. ουτως δεξαι µε. ω αγαπης ανεκφραστου! ∆ια τουτο και προσπιπτω και θερµως αναβοω σοι˙ ως τον ασωτον εδεξω και την πορνην προσελθοντας. Αυτη γαρ εστιν η ριζα και πηγη της αµαρτιας˙ πονηρια του σπορεως πονηρου σπορα υπαρχει. Χριστε µου. υπερ λογον. και βλαστανει και εις υψος αναβαινει και εκφυει πλειστους κλαδους πονηριας και κακιας. και καθαιρεις και φωτιζεις και φωτος ποιεις µετοχους. οικτιρµον. εκ ψυχης µετανοουντα. οπερ πλουσιως προς τους πταιοντας εκχεεις και θερµως µετανοουντας. πλυνον εν αυταις ψυχης µου.ουδε πραξεων αισχροτης υπερβησεται ποτε σου το φιλανθρωπον και µεγα. και δακρυων µου ρανιδας ως πηγας αει βλυζουσας λογισαµενος. πλυνον και του σωµατος µου τας εκ των παθων κηλιδας. Ενθα δ᾿ εστι. οµιλεις και συλλαλεις τε ωσπερ φιλοις σου γνησιοις˙ ω χρηστοτητος απειρου. (99) Εκπλυνον και την καρδιαν απο πασης πονηριας. µαλλον δε υπερ το µεγα.

αρεται δε πασαι ωσπερ βασιλιδι κυκλω ταυτης συνεποµεναι ορωνται. οτι πασα . ταπεινωσει δε τα παθη απαντα υποχωρουσι˙ συν αυτοις δε και δαιµονων (100) απεληλαται η φαλαγξ. Χριστε µου. Αναλογως συναυξανει η ταπεινωσις τω φοβω. οπως αυξηθη εις υψος φυλακη των εντολων σου προστιθεµενος καθ᾿ ωραν. ξενον ανθος! Ξενον ειπον. Ω Χριστε µου. Τουτων συναθροισθεισων δε και ενωθεισων αλληλαις. τον σον. και εις υψος αναβαινει.Τουτου ριζας εκ βαθεων εξανασπασον. καθ᾿ οσον στερεουται. και αξιωσον ριζωσαι και καλως αναβλαστησαι. ποτιζοµενος δ᾿ εκ τουτων επι πλειον και αυξανει και. Τη προσθηκη δε δακρυων προστιθεις ροας βλυζουσας. οια φυλακες και φιλαι και θεραπαιναι δεσποινης. µεσον τουτων ωσπερ δενδρον εις υδατων διεξοδους φοβος σος πεφυτευµενος εξανθει και κατ᾿ ολιγον δεικνυσι µοι ξενον ανθος. οικτιρµον. και καθαρισον ψυχης µου και καρδιας τας αρουρας και εµφυτευσον τον φοβον εν αυταις.

πασαν φυσιν υπεραιρον. υπερ φυσεως δε φυσιν. αλλα φριττοντας το τελος ως αµφιβολον της δικης περιφεροντας εκεινης την αποφασιν. ως ελπιζοντας καθ᾿ ωραν εκτοµην την του θανατου και το δρεπανον ορωντας (101) και την ωραν αγνοουντας και µη εχοντας ελπιδα. αποκρυπτεται δ᾿ ευθεως. αφραστον τω ειδει πελει. αλλ᾿ ουδε ακολουθιας. ως πολλων πληγων αξιους. Το γουν ανθος. αφραστοτερον τω τροπω˙ εξανθουν γαρ καθοραται. Τεως δεικνυται ωραιον ανθος υπερ παντα λογον και αρπαζει προς την θεαν . µητε µην πληροφοριαν συγχωρησεως τελειας. οπερ φερει. Εστι γαρ ο φοβος φυσει κατηφειας πεπλησµενος και τους τουτον κτησαµενους αεναως σκυθρωπαζειν απεργαζεται ως δουλους. οπερ φυσεως ουκ εστιν.φυσις κατα γενος τικτει και των δενδρων παντων σπερµα κατα γενος εν εκαστω˙ ο δε φοβος σου και ανθος ξενης φυσεως δεικνυει και καρπον οµοιως ξενον και αλλοτριον εκεινου. Θεε µου. αλλα τρεµοντας το περας.

Οντως θαυµα υπερ λογον. Φοβος γαρ εν τη αγαπη ουχ ευρισκεται ουδ᾿ ολως. µενει δ᾿ ο καρπος και µονος.την εκεινου ολον νουν µου. υπερ εννοιαν δε πασαν. ουδε παλιν διχα φοβου εν ψυχη καρποφορειται. α παρεχειν οιδε φοβον. τοτε µονος διχα δενδρου καθοραται. ω Χριστε µου. αλλα ληθην τουτων παντων απεργαζεται µοι τοτε και αφιπταται συντοµως. και λυπουµαι και στεναζω και προς σε θερµως κραυγαζω και το ανθος παλιν βλεπω (102) εν τοις κλαδοις τοις του δενδρου και το οµµα. Ο καρπος δε ουτος παλιν ουκ ανεχεται τω δενδρω τω του φοβου βασταχθηναι. αλλα µαλλον οτε πληρης ωριµασει. Πως καρπος του δενδρου διχα. οτι δενδρον µετα κοπου εξανθει και καρπον φερει˙ ο καρπος αυτου δε παλιν ολον εκριζοι το δενδρον. Το δε δενδρον το του φοβου παλιν ανθους εστι διχα. Συχνοτερως δε το ανθος επανθουν και προς εκεινο ολον µε τω ποθω ελκον εις καρπον αγαπης ληγει. προς το ανθος µονον εχων ουχ ορω το δενδρον τοτε. . µηδενος εων µεµνησθαι.

ως ειπον. . ταυτα. παντουργον φως και φωτιζον. Οντως ουδαµως ισχυσει! Το δε ανθος. Αφραστα. (103) και χαρας και θυµηδιας εµπιπλα τον κεκτηµενον και του κοσµου εν αισθησει τουτον εξωθεν εκβαλλει. ουδε ολως τι του κοσµου. εν αισθησει τε συναψαι ολον αν τοις αορατοις. ακτιστον κτιστων εν µεσω. ειπε µοι. ον ο φοβος αποτικτει. Πως. πως τον εχοντα ισχυει τουτων πορρω βαλλειν αρα. Ενδον γαρ των ορωµενων και των αισθητων ων ενδον. ουδε κτισµα˙ ακτιστον γαρ και κτισµατων παντων εξω. ηθελον σαφως ειδεναι. εξω κοσµου η αγαπη ταυτα βαλλει.ολως εξειπειν ουκ εχω˙ τεως µενει. Η αγαπη ουν υπαρχει οντως πασα ευφροσυνη. ο καρπος τε. α και νουν αρπαζειν οιδε και ψυχην συν τουτω αιρειν και του κοσµου εξω βαλλειν. οπερ φοβος ουκ ισχυει απεργασασθαι ουδ᾿ ολως. τεως εστιν η αγαπη διχα φοβου του αυτην αποτεκοντος. οµως προσεχε και λεξω˙ Πνευµα Θειον η αγαπη. εξωθεν του κοσµου εστιν. πλην ουκ εστιν εκ του κοσµου.

λεγω! (104) Εστι γαρ κεχωρισµενον. Προσλαµβανων δε το κτισµα και εγκρυπτων η αναγων εις το υψος. το δε ακτιστον ουδεπω κτισµα δεχεται γενεσθαι˙ πλην ει βουλοιτο. και δεικνυµενος ως κτισµα των κτισµατων µεσον παντων˙ ως ου κτισµα δε τυγχανων. ακτιστος Θεος ων φυσει γεγονε κτιστος αρρητως και το προσληµµα θεωσας εδειξε διπλουν µοι θαυµα αµφοτεραις ενεργειαις και θελησεσιν ωσαυτως˙ ορατον αορατον τε. εις την δοξαν την οικειαν υπερ λογον απεκρυπτετο ευθεως. ηφαντουτο˙ πλην ουδ᾿ ολως ηφαντουτο. ως εδοκουν.Νοει α σοι. αλλ᾿ εν µεσω ων των παντων αισθητων κτιστων ο Λογος εωρατο συνηµµενος τω προσληµµατι ως κτισµα. και τουτο δυνατον αυτω ποιησαι. Γεγονε και γαρ ο Λογος Πνευµατος τη συνεργια και Πατρος τη ευδοκια ανθρωπος ατρεπτως ολος. Υουτο ελεγον εκεινοι αφαντουσθαι τον ∆εσποτην. κρατητον ακρατητον δε. (105) το καθ᾿ εαυτους δε παντως˙ ο γαρ κτιστης των απαντων ων αχωρητος τοις πασιν. . τεκνον.

του την πιστιν πασαν εχειν. Μεταστησεις απο τοπου τον ∆εσποτην και προς αλλον τοπον δωσεις γεγονεναι εξ οφθαλµων κρυβηναι των αγιων Αποστολων. Και τοσουτω µειζων πελει. του σκορπισαι παντα πλουτον και πτωχον αυτον γενεσθαι. οτι διχα ταυτης ταυτα -ειτε εν ειτε και παντα – (106) εις ουδεν τω κεκτηµενω οφελος ολως υπαρχει. και µαθηση. πως αν αλλως γε κρυβειη.ως Θεος παντα πληρων δε. Του λαλειν αγγελων γλωσσαις και απαντων των ανθρωπων. τι ποιησει. . του και το σωµα εις καυσιν υπερ του Χριστου εκδουναι µειζων εστιν η αγαπη. βαθος τε των µυστηριων. µη εξ αγνοιας περιπεσης βλασφηµια! Ακουε δε της αγαπης. πως πιστον τοις ερωτωσιν ειπειν εαυτον τολµησει. ειπε µοι. Οστις ουν και της αγαπης και των ειρηµενων παντων αποστερηται. ει βουλει. ωστε ορη µεθιστανειν. πως υπαρχει µειζων παντων η αγαπη! Ποιων παντων. που φανειται. του ειδεναι πασαν γνωσιν. Απαγε. Ουκ ακουεις βοωντος του Αποστολου. τας ενεργειας.

˙Ως ουν πυρ ψυχην θερµαινει και καρδιαν µου εκκαιει και διανιστα προς ποθον και αγαπην. οπερ προειπον ανθος ειναι το του φοβου. συνυπαρχει αφανως µοι και αγνωστως η αγαπη. Καθηµαι εν τω κελλιω εν νυκτι η εν ηµερα. εστι πυρ. την του κτιστου. αλλ᾿ αυτη χαρας µε θειας εµφορησασα απεστη και συνηρπασε τον νουν µου και την αισθησιν και πασαν κοσµικην επιθυµιαν˙ και κατετρεχεν ο νους µου και καταλαβειν εζητει την φανεισαν αιγλην ποθω. Εξω δε κτισµατων παντων ουσα εστιν αυ και µετα παντων. Κατιδων δ᾿ εγω την αιγλην και πλησθεις χαρας αφατου ουκ εχαρην οτι ειδον. γινεται φωτος νεφελη. Τουτο ην.∆ια τουτο προσεκτεον λεγοντι περι αγαπης. Ικανως δε πυρωθεντα ωσπερ αιγλη φωτοφορος περιΐπταται µε πασα. εστι και αιγλη. . φεγγοβολους αφιεισα τη ψυχη µου τας ακτινας και τον νουν λαµπρυνουσα µοι και προς θεωριας υψος επιτηδειον δεικνυει (107) οπτικον εργασαµενη. ηλιος αποτελειται.

Ουτω δε αναφανεισα και γνωστως αποδειχθεισα ετρεψε δαιµονων στιφος. περιηρχετο αβυσσους και τα εσχατα του κοσµου. ουδ᾿ ηδυνατο γενεσθαι των κτισµατων ολως εξω. και νεφελης ωσπερ ειδος φωτεινης επιπεσουσα και ολη προς τη κεφαλη µου εωρατο καθηµενη και κραυγαζειν ενεποιει εν εκπληξει γενοµενω.Αλλ᾿ ουχ ευρισκε το κτισµα. (108) Ηλθεν ουν. Αλλ᾿ ουδεν εν τουτοις πασιν ευρισκε. εξηρευνα τον αερα. εξεζητει. απεδιωξε δειλιαν. αιφνης ολη παλιν εν εµοι γνωστως ευρεθη. Οµως περιηει παντα και ιδειν εµηχανατο. . ινα δραξηται της αιγλης της ακτιστου και αληπτου. Οµως παλιν αποσπασα εγκατελιπε µε µονον και ζητουντι µοι εµπονως ταυτην. ουρανους περιεπολει. ως εδοκει. ως ηβουληθη. κτιστα γαρ παντα˙ και εθρηνουν και επενθουν και τα σπλαγχνα εφλεγοµην και ως εκφρων εν εκστασει γεγονως ουτως διηγον. ως δισκος οντως του ηλιου καθωραθη. εν καρδια µου τε µεσον ως φωστηρ.

τω αφθαρτω. Ει δε και σωθηναι ενι διχα ταυτης. (109) τω τοις πασιν αορατω˙ τουτο γαρ αγαπη πελει. .ενεποιησεν ανδρειαν. σπευσωµεν νωθροι εµπονως! Οκνηροι διεγερθωµεν. της αισθησεως του κοσµου απεγυµνωσε τον νουν µου και αισθησεως χιτωνα νοερας ενεδυσε µε. διχα ταυτης ευρεθεντες. ∆ραµωµεν πιστοι ευτονως. ω Χριστε µου. διχα της αγαπης λεγω. πως υπαρξει τουτο ολως. οπως εγκρατεις αγαπης. τω αναρχω. οτι παντων εχωρισθην των κτιστων και ορωµενων και συντοµως φθειροµενων. µετοχοι δε ταυτης µαλλον γενησοµεθα και ουτως µεταβωµεν των ενθενδε. εξωθεν των ορωµενων γεγονοτες συν εκεινη! Ει δε µη. και ηνωθην τω ακτιστω. ινα συν αυτη τω Κτιστη και ∆εσποτη παραστωµεν. ορατων δ᾿ εχωρισε µε και συνηψεν αορατοις και τον ακτιστον οραν µε εχαρισατο και χαιρειν. τοις ορωµενοις και τοις κτισµασιν ως κτισµα οντες εναπολειφθωµεν εν πυρι τε και ταρταρω και φρικτοις κολαστηριοις.

Της χαρας ει στερηθωµεν. και ζην και θνησκειν παρ᾿ αυτω δικαιως ορισθεντες. πως φευξοµεθα το σκοτος.Ουδαµως γαρ εσται τουτο! Του φωτος ει χωρισθωµεν. Βασιλειας εκπεσοντες. Του νυµφωνος οντες εξω πως αν ολως ευφρανθωµεν. πως εκτος δε του νυµφωνος και χορου του των δικαιων αλλος τοπος σωτηριας η ανεσεως ουκ εσται. οτε γενηται η κρισις. παραβας απεγυµνωθη δοξης θειας. οιµοι. οτι ος αν ευρεθειη . οτι µιαν ο Αδαµ εν παραδεισω εντολην. βιον. Αφρων. Ουτως νοει µοι και τοτε. πως απαλλαγωµεν λυπης. Αλλ᾿ αποκριθεις τις ισως ερει ταυτα˙ Πως εκτος της βασιλειας. ουκ ακουεις. Σωτερ. και η Ευα συν αυτω του παραδεισου εξωρισθησαν ευθεως. Οντως ουδαµου ουδ᾿ ολως καν δοκη τισιν αφρονως. ηδονης αντιλαβοντες -ω . (110) ποιαν δε παραµυθιαν η εν ποιω αλλω τοπω δυνηθωµεν εφευρεσθαι. της σης θεας λεγω. ποιαν αλλην σωτηριαν.τον θανατον αθλιως και τον ιδρωτων γεµοντα και πονων. αφρων γαρ ο τουτο λεγων. ειπεν η αγαπη. ο σος προπατωρ.

Κεφαλη των παντων εστι και ιµατιον και δοξα. ελαβε ψυχην και σαρκα. και την γυµνωσιν µη φερων κρυπτεσθαι µαλλον εθελει. ανωφελεις τε˙ και γυµνος της θειας δοξης. ισταται γεγυµνωµενος. . εξω τε του παραδεισου. ο µη εχων την αγαπην. εδωκε δε Πνευµα Θειον. Κεφαλης χωρις δε σωµα και νεκρον και απνουν εστι. Καν αµαρτηµα µη εχη. Την αισχυνην γαρ ως εχων εχει και την καταδικην και «ουκ οιδα σε» ακουει παρα του κριτου των ολων. Ηλθεν επι γης ο κτιστης. βασιλις τε και κυρια εστιν οντως η αγαπη. Ει ουν βουλει και ει θελεις του λαβειν το Θειον Πνευµα. οπερ εστιν η αγαπη.δοξης θειας ως εκεινος αληθως γεγυµνωµενος. Αρεται χωρις αγαπης εωλοι. (112) πιστευσον Θεω τελειως. Αρετων πασων δε πρωτη. και της βασιλειας και του νυµφωνος ουρανιου (111) ελαθησεται ευθεως. αρετας καν πασας εχη. Σωµα δε χωρις χιτωνος πως ουχι γυµνον υπαρξει. ναι δη. αρετων δ᾿ υπαρχη διχα. ισταται γεγυµνωµενος.

υδατος του αειζωου. Οι Αποστολοι δε παντες και διδασκαλοι βοωσιν απεντευθεν και το Πνευµα και Χριστον αυτον λαµβανειν. ακουσον των διδασκαλων. ακουσον του Λογου λογους. τι Χριστος βοα καθ᾿ ωραν. ακουσον των Αποστολων.αρνησαι σαυτον ωσαυτως. µετα θανατον λαµβανειν την ζωην τους τελευτωντας˙ µη πεισθεις καταµελησης και ζωης ου µεταληψη! Ακουσον Θεου τους λογους. «Ωµοιωθη. των επι της εκκλησιας. ει µη Πνευµατος την χαριν. επι ωµων αδιστακτως αρον τον σταυρον και ληψη˙ θανον τη προθεσει. λεγων. «Ποταµοι εκ της κοιλιας εις εµε των πιστευοντων ρευσουσι πηγης της θειας. (113) ειπερ µελλοιµεν σωθηναι. αυτη . τεκνον. Ακουσον φωνας ∆εσποτου.» Τι το υδωρ τουτο λεγων. λεγων τουτους οψεσθαι Θεον ενταυθα. Καθαρους δε τη καρδια µακαριζει. πως δηλοι την βασιλειαν την των ουρανων λαµβανειν απεντευθεν τους ανθρωπους. ινα µετοχος γενηση της ζωης της αθανατου! Μη πλανησωσι σε πλανοι ταις αυτων ψευδολογιαις.

Απαγε της βλασφηµιας! Νοητος και γαρ υπαρχει. Πως δε απαντα πωλησας εξωνησατο εκεινον. Τι πλανασθε. ει αορατος τυγχανει. Πιστει δε µε µονη παντως και ελπιδι ωσπερ εχων διακεισεται. ον ουχ ευρεν. Αλλα προτερον ευρειν σοι παραινει τον µαργαριτην. διδαξον µε. τι µαταιαις επερειδεσθε ελπισι. Εµπορος ευρων δε τουτον. πως εφευρεν. Αλλ᾿ ουκ ειπεν ο ∆εσποτης. και ατιµητον ως οντα θεασαµενον σε τουτον . Λιθον ειναι λεγεις τουτον η κρατουµενον καν ολως η ορωµενον ποσως δε. πως κατειδε.µαργαριτη πολυτιµω˙» µαργαριτην δε ακουσας αρα τι υπολαµβανεις. ωσπερ συ υπολαµβανεις. ουδ᾿ ελπισι του ευρεσθαι (114) ουδ᾿ ελπισι του λαβεσθαι τα υπαρχοντα πωλησαι. εαυτοις τε τιµωριας αιτιοι σφοδρας γενεσθαι µατην βουλεσθε πεισθεισιν. αρτι λεξον. ει ακρατητος υπαρχει. Τι και αλλοις απωλειας. Που ουν τουτον ολως ευρε. ον ουκ ειδεν. ον ουκ εσχεν επι χειρας. αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβεν εν κολπω. διδαξεις.

Ισως δε πτωχος υπαρχεις και ου κεκτησαι χρυσιον. εαν θελης.τι κατεβαλου. Εαν απαντα τον κοσµον και τα εν τω κοσµω εχης και σκορπισας διανειµης ορφανοις και χηραις ταυτα και πτωχοις ηπορηµενοις. Περι τουτου ουν ακουσαι συνετως παρακαλως σε. και πτωχος αυτος γενηση. οτι παντων υπαρχοντων διαπρασει ο ατιµητος ωνειται µαργαριτης. δεδωκα γαρ απαντα µου! παρ᾿ ευθυς τουτο ακουση λεγοντος σου του ∆εσποτου˙ Ποια απαντα σου λεγεις. ινα λεγης οτι˙ Αρα πως µη εχων υπαρξιν εγω ισχυσω (115) κτησασθαι τον θειον τουτον και ωραιον µαργαριτην. ουδε κτηµατα. και ακουων. λεγων˙ ∆οτε µοι τον µαργαριτην. ην εντος σου. ου πλουτον. ως ανταξιον δε ολως τιµηµα ει εννοησης ο. Συ γυµνος απο κοιλιας . ο ∆εσποτης ειπεν ειναι.και αυτον τοτε πωλησας απαντα εξαγορασαι˙ συ δε λεγεις εν ελπισι και σαυτον αποδεικνυεις ως ου θελοντα πωλησαι τα υπαρχοντα και αραι ουρανων την βασιλειαν.

Ταυτα λεξον. Και ου ληψη µαργαριτην. ελαβον τον µαργαριτην του παντος κρειττω του κοσµου. ω Θεε µου. ιδε µε ηπορηµενον αρετης απασης ξενον και πτωχον εν τουτοις λιαν και µη εχοντα τι δουναι εις εξωνησιν σου. . Αν δε απαντα σκορπισης τα υπαρχοντα σου ολως η πτωχος υπαρχης λιαν και προσελθης λεγων ουτως˙ Ιδε. προσεφερον µοι δωρα. τι δε ο ληστης παρεσχεν. Σα δε ποια λεγεις ειναι. οπερ δωσω εις τιµην σου. του ποιησαντος τα παντα. ολως ουκ αισθανη. ο δε ασωτος. και ακουση˙ Ναι. Αφρων. Χριστε µου. Σωτερ. ουδε λαβης βασιλειαν. προσεφερον µοι πλουτον˙ δεδωκοτες απερ ειχον. ποιον πλουτον σοι προσηξε. ∆εσποτα. µονε ανεξικακε Θεε µου.εξεληλυθας µητρος σου και γυµνος εν τω µνηµειω παλιν παντως εισελευση. νυν καρδιαν (116) και ψυχην συντετριµµενην και δεινως κολαζοµενην και σφοδρως εκκαιοµενην! Ιδε. Τι γαρ αξιον ευρησω εν τω κοσµω. γυµνον µε. Λογε. και ελεησον µε. ναι. Τι γαρ εδωκεν η πορνη.

ουκ εκλειψει µαργαριτης µονος εις εκ θησαυρων µου. ο. οτι µονος παντων µε αρνησαµενων. Πιστει δε ληστης εσωθη. πως δε ασωτος ευθεως υποστρεψας προσεδεχθη. και συν κοσµω τουτω αλλαι µυριαδες αλλων κοσµων. ους ο κοσµος. παντων δε σκανδαλισθεντων κρεµαµενου µου τω ξυλω ωµολογησεν εκεινος και Θεον και βασιλεα και αθανατον µε ειναι εκ καρδιας ανεβοα. . ονπερ ελαβον εκεινοι µαργαριτην. Ταυτα σοι Θεος προσειπη και διδαξει. εαν προσελθης. ει βουλει. και δικαιως. (117) αξιον ουδεν νοµισεις. ο πολλα κακα ποιησας.τι ολως κατεβαλου.Ταυτα µοι και συ. και παρεξω σοι και δωρον. ως εκεινη παρεσχοµην. παντως εχω µαργαριτας. πως προσηλθεν ο ληστης και πως η πορνη. Εγω γαρ. κοµισον και ληψη παντως. Μετα τουτων προσελθε µοι και ευθυς σοι υποδειξω. αξιον ουδεν λογιση. παντως εχω εξουσιαν. ως η πορνη µοι προσηλθε. οι αδοµενοι εν κοσµω. και χαρηση˙ και ψυχην αυτην ει δωσεις. εαν λαβη.

µαλλον δε και προσανηψα και πυρσονν εις µεγαν ηρα και απελυσα παρθενων σεµνοτεραν ουσαν ταυτην. οπερ εστιν η αγαπη. και υιος µου ων το προσθεν ου προσηλθεν ως υιος µου. . Αφνω γαρ τον νοµον παντα ωσπερ τειχος διαβασα. αλλ᾿ αυτη τον µαργαριτην δους αφηκα και τον ποθον. Πορνης δε τον ποθον αρα ποιος λογος παραστησει. Ο δε ασωτος οµοιως εκ καρδιας επιστρεψας µετενοησε γνωσιως. αλλ᾿ ως εις µε εξητειτο (119) των µισθιων µου γενεσθαι.∆ια τουτο και προ παντων (118) ελαβε την βασιλειαν. Και ουκ ελαβον τον ποθον. και απηλθε µεχρι τελους ατρωτον τηρουσα ταυτην. ον ιδων απεδεξαµην. αλλα και ψυχη ελαλει. η ως κλιµακα τας πασας αρετας υπεραρθεισα εφθασεν εις τελος νοµου. και τοις εργοις επεδεικνυ απερ ελεγε τοις λογοις. ον εβασταζεν εκεινη εν καρδια προσελθουσα ως Θεω µοι και ∆εσποτη ορατων και αορατων και προσεφερε πλουσιως ως ουδεις των µεχρι τοτε. Ου τω στοµατι δε µονον.

Οµοια εστιν. ον λαβων τις των ανθρωπων εβαλεν αυτου εις κηπον. (120) ει εν ταυτη εισελθειν σε βουλει και µετα το τελος. υποκρισει δε προσελθοι. µεριδα. κατεχοµενος επαρσει η φθονω.Η ταπεινωσις µε τουτου ειλκυσε προς ευσπαγχνιαν και επλουτισα ευθεως και εδοξασα συντοµως. Ακουσον Θεου σοι παλιν εν παραβολαις λαλουντος˙ «Τινι αρα οµοιωσω ουρανων την βασιλειαν. προσεχε. ακουσατω πασα κτισις! – δεξοµαι αυτον ευθεως. οτι οπισθεν ουδ᾿ ολως . ουκ εχει ολως µετ᾿ εµου. οτι εβλεπον εξ ολης προσερχοµενον ψυχης µοι. και εξ αλλων δειξω σοι τρανως ενταυθα. οτι δει την βασιλειαν ουρανων λαβειν σε ολην. Οστις δε µου µετα δολου βουλεται λαβειν την χαριν.ως πολλοι τουτο ποιουσιν – απεστρεφετο τας φρενας. . Ει δε βουλει. Ουτως ουν. του σιναπεως τω κοκκω. η κακιαν ενδον εχων η θαρρων αυτου τοις εργοις. Ταυτα σοι Θεος και πασι δι᾿ ηµων βοα καθ᾿ ωραν. ει πας προσελθοι και προσπεσοι µοι γνησιως. Χριστου.

εγω σοι λεξω και το αληθες εξειπω˙ Παντως βασιλειαν ειπε την των ουρανων σοι κοκκον. µενεις ολως διχα σπορου. ο ακουων. ως µηδενα τουτο βλεπειν. αλλα µετα τελος παντες ληψονται την βασιλειαν. ενθα ο λαβων το Πνευµα βαλλει ενδον τε και κρυπτει ταις λαγοσι ταις των σπλαγχνων. ον ειπεν. τον σιναπεως. οπως γενηται εις δενδρον και εις ουρανον ανελθη.» Λεγε τοινυν. Ει δε και τον σπορον λαβοις και συµπνιξεις ταις ακανθαις η προδωσεις τοις ορνεοις και αρπασουσι τον κοκκον η αποτιστον εασεις . οι θερµως ταυτης ερωντες. ει µη βαλης σου εις κηπον. τις εστιν ο κοκκος ουτος. (121) Ει ουν λεγεις˙ Ουχι ωδε. Τον γαρ κοκκον ει µη λαβης. και φυλαττει µετα πασης ακριβειας. Τι νοµιζεις ειναι τουτον. Λεγε µετα παρρησιας! Ει δε µη. ανατρεπεις του Σωτηρος και Θεου ηµων τους λογους. Ο δε κοκκος ουτος εστι Θειου Πνευµατος η χαρις. ο δε κηπος η καρδια η εκαστου των ανθρωπων.και εβλαστησε και δενδρον οντως γεγονεν εις µεγα. οπως φυη.

πριν κλεισθωσιν αι της εργασιας πυλαι. ο δε µελλων των στεφανων˙ (122) ωδε συ τους αρραβωνας λαβε. Ποτε δε. Ο ∆εσποτης ταυτα λεγει. ειπεν ο ∆εσποτης. ωδε σοι και µαργαριτης γινοµαι και εξωνουµαι. ωδε σοι ως υδωρ πελω.κηπον σου τη αµελεια και ου φυει σου ο σπορος. αδελφε. αλλα σφαλλη του εικοτος˙ ποιω κηπω τοτε τουτον κατακρυψεις. ου βλαστησει. Ειπερ φρονιµος υπαρχεις. ωδε δεξαι την σφραγιδα. Οντως ολος γεµεις πλανης. ου καρπευσει. . Απ᾿ εντευθεν την λαµπαδα αναψον την της ψυχης σου. ινα φυη. ωδε γινοµαι σοι ζυµη και ζυµω το φυραµα σου. εαν βουλει. πριν σκοταση. ειπε µοι. ερωτω σε. τις σοι εκ του σπορου εσται η ωφελεια. ηπατηµενης! Ο γαρ χρονος ουτος εργων. ει µη ενταυθα. γινοµαι και πυρ γλυκαζον˙ ωδε και ιµατιον σοι και τροφη και ποσις πασα. γινοµαι σοι. µοι ειπης. Μετα θανατον. ποιαις δε ταις εργασιαις θεραπευσεις. αλλοτε τον σπορον λαβοις. ωδε σοι και σιτος πελω και σιναπεως ως κοκκος.

Οι αγνοουντες σφαλλονται µηδεν ολως ειδοτες. ΙΗ’. ηγουν αυτου του φωτος του Αγιου Πνευµατος. µονον µε κριτην εκεισε ασυµπαθητον ευρησεις. ακαταληπτα παντα τα εργα και η δοξα σου και η επιγνωσις σου. . γινωσκοµεν και το φως σου ορωµεν˙ οποιος δε και ποταπος. απαντες αγνοουµεν. καθορωντα σε. ∆εσποτα. εξεις µε κακει αρρητως απαντα γινοµενον σοι˙ ει δ᾿ απελθης αγνοων µου χαριτος τας ενεργειας.Ει ουν ουτως εκ των ωδε και τοιουτον µε γνωρισεις. (123) µηδε δικη υποβαλης τον πολλα σοι επταικοτα. µη µε κατακρινης τοτε. Ω Χριστε µου και Θεε µου. Σωτηρ µου. αραββωνα βασιλειας και εκειθεν απολαυσαι του νυµφωνος σου της δοξης. αλλα δεξαι µε ως ενα των εσχατων σου µισθιων και αξιωσον εντευθεν θεραπευσαι σε. και λαβειν σου Πνευµα Θειον. περι σου διηγεισθαι. ∆ιδασκαλια συν θεολογια περι των ενεργειων της αγιας αγαπης. Θεε µου. οι δε την σην θεοτητα επιγνοντες εν πιστει φοβω πολλω συνεχονται και εξιστανται τροµω και τι λεγειν ουκ εχουσιν˙υπερ νουν γαρ υπαρχεις˙ παντα ακατανοητα. (124) Τις εξισχυσει. αµην. εις αιωνας αιωνιους. Οτι µεν εις.

ω χαρισµατος θειου και ανεκφραστου! Τι γαρ και ουκ εργαζεται. ανεκλαλητον. επιστραφεν δε και φανεν και λαµψαν φιλανθρωπως εκκλινειν τοις διωκουσιν. συστελλεσθαι ποιε δε. ως ουκ αξιως του καλου. Τουτο παλιν φαινοµενον κοσµον αποχωριζει και ληθην παντων εµποιει ανιαρων του βιου. πραοτης και ειρηνη. φως απροσιτον. Ω δωρου. ουδε ρεµβεσθαι ολως. ην ηµιν εδωρησω. απειρον. αορατον βλεποµενον. µηδαµου χωρουµενην.Πλην την ελπιδα εχοµεν και την πιστιν κρατουµεν και την αγαπην οιδαµεν. τι δε και ουχ υπαρχει. κρατητον εν νοΐ µου. χωρητον αχωρητως. Τουτο τερπνοτης και χαρα. Τουτο αποκρυπτοµενον παιδευει ταπεινουσθαι και διαχεισθαι ουκ εα. αναφες αψηλαφητον. φως ουσαν. αβυσσος ευσπλαγχνιας. (125) αποδιωκει λογισµους και κινησεις συστελλει. και το πολλα εκζητηθεν αποπεµπεσθαι φοβω. του υπερ πασαν κτισιν. τουτο φθονον διωκει και ζηλον τον σατανικον παντελως αφανιζει. τουτο αστηρ αειλαµπης τοις µη πλεον χωρουσι˙ τουτο λυπη αντικειται. Τουτο εχων ου καθορω. Τουτο εκτηκει εν αρχη και λεπτυνει καθαιρον. θεωρων δε αφιεν ταχος ορµω του δραξασθαι. Τουτο και τρεφει τα πολλα και την διψαν ιαται και δυναµιν χαριζεται τοις καλως κοπιωσι. ελεος αναριθµητον. Εξαπορω και φλεγοµαι και µανθανω αιτεισθαι και εκζητειν µετα κλαυθµου εν πολλη ταπεινωσει . Τουτο σβεννυσι τον θυµον και ζεσιν της καρδιας και ουκ εα οργιζεσθαι η ταρασσεσθαι ολως. Τουτο ηλιος αδυτος τοις υψηλοις τα θεια. και αφιπταται απαν. Τουτο και χειρ σου λεγεται και οφθαλµος καλειται και στοµα το παναγιον και δυναµις και δοξα και προσωπον γνωριζεται ωραιον υπερ παντα. φως ενεργουν τα παντα. Τουτο φευγον διωκεται παρα των τετρωµενων και τη αγαπη τη πολλη εκ καρδιας ζητειται.

αλλ᾿ ευσπλαγχνιας του Θεου και ελεους απειρου. διδασκει δεικνυµενη και φευγουσα. καταλιµπανουσα ταχυ.και µη δοκειν ως δυνατα τα υπερ φυσιν ειναι και της ισχυος της εµης και σπουδης ανθρωπινης. Οτε θρηνησω δε πολλα και παυσασθαι θελησω τοτε ελθουσα µυστικως κρατει της κορυφης µου και συγχεοµαι δακρυσιν αγνοων τις υπαρχει και καταυγαζει µου τον νουν φωτι γλυκειω σφοδρα. Ου γαρ δυναται ανθρωπος εκνικησαι τα παθη. απροσπαθειαν. εν δε των παθων εκβαλλει της καρδιας. (126) ουδε παλιν απο µιας απαντα εκδιωκει. ερχεται εις βοηθειαν. ινα µη αποθανη. ει µη συµπαραγενηται εις βοηθειαν τουτο. χωρισµον των ιδιων. ευτελειαν. ωστε τω ταχει τω πολλω µηδε κατανοησαι. µη καλλους µνηµονευειν τε συγχωρειν τον ιδοντα. υποµονην των πειρασµων και προσευχην και πενθος. αφιπταται συντοµως . Οταν δε γνω ητις εστιν. εκκοπην του θεληµατος και αρνησιν του κοσµου. Παντων επιλανθανοµαι και καθηµαι και κλαιω µη επελπιζων αλλοτε ταυτην ουτως ιδεσθαι. αλλ᾿ οταν απορησωµεν και εκλυθωµεν ολως. Ου γαρ εισδεξασθαι χωρει αιφνης ολον το Πνευµα ο ανθρωπος ο ψυχικος και απαθης γενεσθαι. ανατελλει µακροθεν και ταυτην εν καρδια µου ποιει αισθανεσθαι µε. ινα µη φαγη νηπιος τροφην ανδρων τελειων και παρ᾿ ευθυ διαρραγη η βλαβη και εµεση. Θροουµαι. Τοτε ολιγον ως λεπτη αιγλη και σµικροτατη αιφνης τον νουν κυκλωσσα εις εκστασιν αρπαζει. οσον ισχυος εχει. οτε χρηζοµεν ταυτης˙ ουχ οταν ηµεις θελωµεν – τουτο γαρ των τελειων -. ταπεινωσιν. αλλ᾿ οταν τα εις δυναµιν διαπραξηται παντα˙ γυµνωσιν. Τουτο χρονον ολιγον φαινεται και συστελλεται. εν. Εκτοτε ουν χειραγωγει. ενισχυει. περισφιγγοµαι κρατησαι ταυτην θελων και νυξ τα παντα και κεναι αι αθλιαι µου χειρες.

εξω παντων ευρισκοµαι συν αυτη αιφνης τοτε. και υπνωσαι ου βουλοµαι. Κατα µικρον αναπτεται. εκ του κοσµου δεικνυει µοι πως αυτη ηρπασε µε και ελεειν προστασσει µοι παντας τους εν τω κοσµω. ζηµια γαρ µοι τουτο. και φως ορω δια παντος εν νυκτι και ηµερα. τι εστι. φωτιζει µε. και του αφραστου µετασχειν φωτος και φως γενεσθαι . Ανακαλειται σιωπην και µισος πασης δοξης το κυλινδεισθαι επι γης και πατεισθαι ως κοπρον˙ επι τουτοις γαρ τερπεται και συµπαρειναι θελει. παρηλθον γαρ και τουτον. ην και βλεπω. χαριν εχω µεγαλην τοις εµε προξενησασιν ιδειν. περισπασµος οικειων και µεριµνα βιωτικων. Οταν δε παντα τα κακα περικυκλωσωσι µε και τω δοκειν καθελξωσι και κατισχυσωσι µου. καταφιλω και προσκυνω. ταπεινωσιν διδασκουσα την παντα δυναµενην. βλεπει µε. µυστηρια διδασκει µε. Θλιψιν ουκ οιδα. καν παντες µε λυπωσιν˙ αι ηδοναι πικρια µοι. (127) ουδε ποθον εισδεξασθαι τινος των ορωµενων. ο γελαν ουκ αφιησιν η προς ανθρωπους βλεπειν. Οταν ουν ταυτην κτησωµαι ταπεινος γενωµαι. Τοιχοι ουν µε συνεχουσι και σωµατι κρατουµαι και εξω τουτων αληθως ειµι. α λαλειν ουκ ισχυω. ουδε φοβουµαι θανατον. εν ουρανω υπαρχει. υποµονη φυσαται και φλοξ µεγαλη γινεται ουρανους δρασσοµενη˙ ταυτην σβεννυσιν ανεσις. φευγουσι παντα παθη. καλλους αυτης κατατρυφω. εν αρχη γαρ τυγχανει.καταλιπουσα µοι το πυρ του θειου αυτης ποθου. τοτε υπαρχει συν εµοι αχωριστος κακεινη˙ οµιλει µοι. ερµηνευει µοι τας γραφας και προστιθει µ οι γνωσιν. συχνως ασπαζοµαι ταυτην. Εν τη καρδια µου εστιν. χαροπιων και λυπηρων και ηδονων του κοσµου˙ (128) επαπολαυω της χαρας της αρρητου και θειας. ηνπερ εποθουν. Ηµερα νυξ µοι φαινεται και νυξ ηµερα εστιν. µη απιστησης! Κτυπων ουκ επαισθανοµαι. φωνας δε ουκ ακουω.

Εγγυτερον µε ηγαγεν. ηλθε προς εµε και κατησπασατο µε˙ Τι εφοβηθης. Κατηλθε γαρ και ευρε µε δουλον και παροικουντα και ειπε˙ ∆ευρο. εγγιζειν ου τολµω σοι ουδε φανηναι του πυρος τολµηροτερος θελω˙ και γαρ ορω σε ανθρωπον υπερ ανθρωπον οντα και ουδε βλεπειν σε τολµω. µη µοι ακολουθησης! Ο λογος µε εξεπληξε. Πυρ. α ειδον εν Αιγυπτω θαυµασια και τερατα παρ᾿ αυτου γεγονοτα. µειζονα τουτου οψει. Αγγελος ην. Κυριε. και αυτος εστη µεσος. εφη. ουκ ανθρωπος˙ ανθρωπος δ᾿ οµως πελει παρ᾿ ου κοσµος εµπαιζεται και ο δρακων πατειται. ασινης και αλωβητος καµε προσεκαλειτο. Τις µοι υπεδειξεν οδον µετανοιας και πενθους. τις εκ βυθου ανηγαγε κοσµικης µε απατης. το κελευσθεν εποιουν. Μεγα το θαυµα και φρικτον. (129) και η φλοξ διανηπτετο. Τις µε προς ταυτα τα καλα ωδηγησεν ελκυσας. εφην. Φοβουµαι. ειπε µοι. ενηγκαλισατο µε και παλιν κατεφιλησε φιληµατι αγιω . τεκνον µου. ον το πυρ εσεβασθη. τι δειλιας και τρεµεις. και αν µη µεινω αφλεκτος. µεγα αναψον και ιν᾿ εισελθω µεσον. οτι αυτος µε δυνασαι ρυσασθαι εξ Αιγυπτου και αφαρπασαι των χειρων Φαραω του δολιου. µηπως ακολουθησας σοι µειζονως κινδυνευσω. Πως σοι εξειπω. ειπον. ου γαρ δυναµαι παντα. την µη εχουσαν τελος. Τις απεχωρισε πατρος και αδελφων και φιλων.και κοινωνησαι της αυτου δωρεας απ᾿ εντευθεν και κτησασθαι τον χορηγον των αγαθων απαντων και γενεσθαι ανελλιπης ψυχικων χαρισµατων. ινα µε βεβαιωσης. αδελφε. συγγενων τε και ηδονων και της χαρας του κοσµου. οθεν ηµεραν ευρηκα. προς Θεον σε απαξω! Εγω δε ειπον προς αυτον εκ πολλης απιστιας˙ Και τι σηµειον δειξεις µοι. Εν τεως τουτο λεξω σοι. αµαρτωλος τυγχανω! Εξηλθεν. και τρεµουσιν οι δαιµονες τουτου την παρουσιαν. ∆εσποτα. Εξεστην.

Εµαθε και ο βασιλευς λαου αυτου την ητταν. ηγαπησα ακολουθησαι τουτω και δουλος επεποθησα τουτου µονου γενεσθαι. ως ενος κατεφρονησε και αυτος ουκ εξηλθεν. Ο Φαραω εκρατει µε. Ουτω δη και εποιησεν ο του Θεου εργατης˙ εκρατησε µου της χειρος προπορευοµενος µου και ουτως απηρξαµεθα την οδον διανυειν.και αυτος ολος εµυρισεν οσµην αθανασιας. τον ασωτον και πορνον. Επιστευσα. α εξειργασω δι᾿ εµε. κατελαβον εν οριοις Αιγυπτου. Κατεδραµον. παρην και η νεφελη. και Θεος υπακουει και λεγει τω θεραποντι λαβειν εκ της χειρος µε και υπισχνειται µεθ᾿ ηµων συµπορευεσθαι αµα. Εζευξεν αρµατα αυτου και τον λαον επηρε . αλλα δουλους απεστειλεν. δια χειρος του δουλου σου εξαγων εξ Αιγυπτου. ους υποσπονδους ειχεν. και ουκ εκαµφθη Φαραω ουδε απελυσε µε˙ και δη πρεσβευει ο πατηρ. Μωσης ελαλει τω Θεω ποιησαι το συµφερον˙ Θεος µαστιζει Αιγυπτον πληγαις δεκαπλασιοις. παντες εστραφησαν κενοι. και θαρσος ενεποιησεν εις την εµην καρδιαν και τολµαν εχαρισατο. ουδε γαρ ειχον οπλα. Ο στυλος ηπτε του πυρος. εµανη και ηγησατο µεγαλην ατιµιαν παρα ενος εµπαιζεσθαι και νικασθαι ανθρωπου. Φαραω µη φοβεισθαι. (130) Κυριε. εκενωσαν τα βελη. οι δεινοι εργοδοται την πλινθον και τα αχυρα ηναγκαζον φροντιζειν˙ µονος ουκ ισχυον φυγειν. αι χειρες εξελυθησαν καθ᾿ ηµων ενεργουσαι. του Φαραω λυτρουµενος και των κακων Αιγυπτου. διηγησασθαι θαυµασια χειρος σου. µεσον πολλων εθνων και βασιλεων. και ηµεις διεµειναµεν µηδεν αδικηθεντες. και µονοι διηρχοµεθα εν αλλοτρια χωρα. µεσον ληστων. παντες συντετριµµενοι˙ ξιφη αυτων κατεκλασαν. δος µοι συνεσιν πρεσβειαις του πατρος µου και λογον. Εγνω την αναχωρησιν ο βασιλευς Αιγυπτου.

και κατεδιωξεν αυτος καυχωµενος µεγαλα. Ηλθε και µονον ευρε µε κειµενον εκ του κοπου, (ηγρυπνει δε ο Μωϋσης και Θεω προσωµιλει), προσεταξε δεθηναι µου χειρας αµα και ποδας και τω δοκειν εκρατουν µε και δεσµειν επεχειρουν˙ εγω δ᾿ εγελων κειµενος και ευχη ωπλιζοµην και τω σηµειω του σταυρου παντας απεκρουοµην, και µη τολµωντες αψασθαι η εγγυς µου γενεσθαι πορρωθεν που ισταµενοι εδοκουν εκφοβειν µε, πυρ ταις χερσι κατεχοντες καυσαι µε προσηπειλουν˙ µεγαλα τε εκραυγαζον και κτυπους απετελουν και, ινα µη καυχησωνται ως µεγα τι ποιουντες, (131) ειδον µε φως γενοµενον πρεσβειαις του πατρος µου και αφνω υπεχωρησαν οµου κατησχυµµενοι. Εξηλθεν εκ Θεου Μωσης, ευρε µε θαρσαλεον, περιχαρη και συντροµον εκ της θαυµατουργιας. Ηρωτησε τι το συµβαν, το παν αυτω εξειπον, και οτι˙ Φαραω ην, βασιλευς της Αιγυπτου, παραγενοµενον νυνι µετα λαου απειρου και δησαι µε ουκ ισχυσεν, ηθελε δε µε καυσαι και παντες φλοξ εγενοντο, οι µετ᾿ αυτου ελθοντες, και κατ᾿ εµου εξεπεµπον πυρ εκ του στοµατος αυτων. Και οτι˙Φως ιδοντες µε γεγονοτα ευχαις σου σκοτος παντες γεγονασι και µονος ειµι αρτι. Βλεπε, αντεπεκριθη µοι Μωσης, και µη θαρρησης, µηδε τα φανερα βλεπης, τα κρυφη φοβου µαλλον! ∆ευρο, φυγη χρησωµεθα! Ουτω Θεος κελευει, και πολεµησει ο Χριστος ανθ᾿ ηµων Αιγυπτιοις. Αγωµεν, εφην, Κυριε, ου χωρισθησοµαι σου, ου παραβω σου εντολην, αλλα πασας φυλαξω˙ αµην. ΙΘ’. ∆ιδασκαλια συν θεολογια, εν η και περι ιερωσυνης αµα και απαθους θεωριας. (132) Πως σου εξειπω, ∆εσποτα, τα θαυµαστα και ξενα,

πως λογω διηγησοµαι σων κριµατων τα βαθη, α καθ᾿ εκαστην εκτελεις εν ηµιν, τοις σοις δουλοις; Πως παραβλεπεις απειρα των σφαλµατων µου πληθη και ου λογιζη, ∆εσποτα, τας των κακων µου πραξεις, αλλ᾿ ελεεις και σκεπεις µε και φωτιζεις και τρεφεις ως εκπληρουντα πασας σου τας εντολας, Σωτηρ µου; Ου µονον δε µε ελεεις, αλλα και πλεον τουτου καταξιοις ενωπιον της σης παραστασθαι µε δοξης τε και δυναµεως και της µεγαλωσυνης˙ προσοµιλεις µοι και λαλεις λογους αθανασιας τω ασθενει και ταπεινω και του ζην αναξιω. Πως µου λαµπρυνεις την ψυχην, την κατεσπιλωµενην, και φως αυτην αποτελεις, αχραντον τε και θειον; Πως λαµπροφορους εκτελεις τας αθλιας µου χειρας, ας αµαρτων εµολυνα µολυσµοις αµαρτιας; Πως αλλοιοις τα χειλη µου αιγλη θεοτητος σου, εξ ακαθαρτων αγια ταυτα µετασκευαζων; Γλωσσαν µου δε την ρυπαραν, Χριστε, πως εκκαθαιρεις και µασησµω της σης σαρκος σου µετοχον εργαζη; Πως και οραν µε αξιοις και παρ᾿ εµου ορασθαι και ταις χερσι µου, ο κρατων τα συµπαντα, κρατεισθαι, ο πασιν αθεωρητος ταξεσιν ουρανιαις (133) και τω Μωση απροσιτος, τω εν προφηταις πρωτω; Ου γαρ ιδειν το προσωπον το σον κατηξιωθη, ουδ᾿ εν ανθρωποις αλλοις τις, ινα µη αποθανη. Σε ουν τον ακατανοητον, σε τον αφραστον µονον, σε τον αχωρητον παντι και απροσιτον πασι, πως και κρατειν τε και φιλειν και οραν και εσθιειν και εχειν εν καρδια µου, Χριστε, καταξιουµαι και διαµενω αφλεκτος χαιρων αµα και τρεµων και ανυµνων σου την πολλην, Χριστε, φιλανθρωπιαν; Οι ουν τυφλοι και σαρκικοι, οι µη γινωσκοντες σε, αναισθητουντες, µαλλον δε την ιδιαν δεικνυντες ασθενειαν και σκοτωσιν και των καλων απαντων, Σωτηρ µου, αποστερησιν, πως τολµωσι του λεγειν˙ Τι δε και χρηζει ανθρωπος ιερωσυνην εχειν, εαν µη εν των τριων τυτων κερδανη˙

η την τροφην του σωµατος η πορισµον χρυσιου η θρονον εκ των υψηλων επισκοπης πλουσιας; Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω πτωχειας εσχατης, ω αθλιοτητος πολλης, ω αγνοιας µεγαλης, ω γεηρων τε και κενων µαταιων ονοµατων, ω τολµης, ω φρονηµατος Ιουδα του προδοτου! Ως γαρ εκεινω τα φρικτα του δεσποτικου δειπνου και του αχραντου σωµατος εις ουδεν ελογισθη, αλλα κρεισσον ηγησατο αργυρια ολιγα, ουτω και ουτοι τα φθαρτα των αφθαρτων και θειων προτιµωντες εκλεγονται την ψυχικην αγχονην. Ειπατε µοι, ω µαταιοι, ει επιστασθε τουτο! Τις τον Χριστον κτησαµενος ετερου πλεον χρηζει τινος αρα των αγαθων του παροντος αιωνος; Τις την χαριν του Πνευµατος εχων εν τη καρδια ουχι Τριαδα την σεπτην εν αυτω κατοικουσαν (134) κεκτηται, την φωτιζουσαν και Θεον εκτελουσαν; Τις δε Θεος γενοµενος χαριτι της Τριαδος και δοξης καταξιωθεις της ανω τε και πρωτης, πλεον τι εννοησειεν ενδοξοτερον αρα του λειτουργειν τε και οραν την ανωτατω φυσιν, την παντουργον, την αφραστον, την απροσιτον πασιν; Η τινος επιθυµησειε λαµπροτερου εν βιω, τω τε τουτω, λογισθητι, τω ολιγοχρονιω, η τω αλλω, µοι νοησον, τω µη εχοντι τελος; Ει ηδεις το κρυπτοµενον βαθος των µυστηριων, ουκ αν µε κατηναγκαζες ταυτα λαλειν η γραφειν. Φριττω γαρ ευλαβουµενος εγχαραττων τα θεια και γραµµασι σκιαγραφων τα απορρητα πασιν. Ει εθεασω τον Χριστον, ει ελαβες το Πνευµα και προσηνεχθης τω Πατρι δια τουτων των δυο, γινωσκειν ειχες α λαλω και α σοι εξηγουµαι, και οτι µεγα και φρικτον και επεκεινα πασης δοξης τε και λαµπροτητος, αρχης και εξουσιας, πλουτου τε και δυναµεως και πασης βασιλειας το λειτουργειν εν καθαρα καρδιας συνειδησει τη καθαρα και Αγια και αχραντω Τριαδι.

Μη γαρ µοι ειπης σωµατος την αναµαρτησιαν και, ων το βαθος ου νοεις, παραξης µαρτυριας, αλλ᾿ απερ ειπεν ο Θεος δια των Αποστολων και Βασιλειου του σοφου, του πυρινου την γλωτταν, και Χρυσοστοµου τε πατρος τας απλας µαρτυριας και Γρηγοριου του καλως ταυτα θεολογουντος ακουσον και πιστωθητι, ποταπον χρη υπαρχειν τον λειτουργουντα τω Θεω, τω ποιητη των παντων! Και εκ της καταξιωσεως και εκ της αρετης σου εχεις του αξιωµατος το µεγεθος θαυµασαι. (135) Μη πλανηθητε, αδελφοι, µη τολµησητε ολως αψασθαι η προσελθειν το απροσιτω φυσει. Ος γαρ ουκ αποταξεται κοσµω και τοις εν κοσµω και την ψυχην αρνησεται την εαυτου και σωµα και ολος γενηται νεκρος ταις αισθησεσι πασαις µηδεν προσβλεπων εµπαθως των ηδεων του βιου, µηδενος ολως επιθυµων των του κοσµου πραγµατων µηδε ενηδυνοµενος λογοις τισιν ανθρωπων, ος ου κωφος τε και τυφλος γενηται τοις του κοσµου πραγµασι τε και ηθεσι, πραξεσι τε και λογοις ορων µεν οσα οφθαλµος φυσει οραν ισχυει, µηδεν δε ενδοθεν εων εισελθειν εν καρδια και τυπους τουτων και µορφας ανιστορεισθαι ταυτην ακουων δ᾿ οσα ακοη δεχεται ανθρωπινη, και µενων ωσπερ αψυχος και αναισθητος λιθος, µη ηχην, µη την δυναµιν των φωνων µεµνηµενος, ου δυναται την µυστικην και αναιµακτον θυειν Θεω θυσιαν καθαρως τω καθαρω την φυσιν. Οταν γαρ ταυτα αισθηθη ποιειν εν αληθεια, απεχωρισθη του παντος κοσµου και των του κοσµου και γνωσει και πιστευσει µοι, α µελλω παλιν γραφειν. Τον αερα τον σκοτεινον, ον ∆αυιδ τειχος λεγει και θαλασσαν ωνοµασαν του βιου οι Πατερες, υπερεβη, επερασεν, εισηλθεν εις λιµενα, εν ω πας ο γενοµενος παν αγαθον ευρισκει. Εκει γαρ ο παραδεισος, εκει ζωης το ξυλον, εκει ο αρτος ο γλυκυς, εκει ποµα το θειον,

εκει ο ανεξαντλητος πλουτος των χαρισµατων. Εκει η βατος καιεται µη καταφλεγοµενη και των ποδων µου λυονται πεδιλα ευθεως˙ (136) εκει θαλασσα ρηγνυται και διερχοµαι µονος και ορω εν τοις υδασιν εχθρους ποντιζοµενους˙ εκει το ξυλον θεωρω εν τη εµη καρδια βαλλοµενον και τα πικρα παντα µεταποιουνται˙ εκει την πετραν βλυζουσν µελι εκαρπωσαµην και η ψυχη µου εκτοτε θλιψεως ου µετεσχεν˙ εκει ευρηκα τον Χριστον, τον παροχεα τουτων, και ηκολουθησα αυτω εξ ολης της ψυχης µου˙ εκει το µαννα εφαγον και αρτον των Αγγελων και ουδενος επεθυµησα των ανθρωπινων ετι˙ εκει την ραβδον Ααρων την ξηραν εξανθουσαν ειδον τε και εθαυµασα Θεου τερατουργιας˙ εκει την στειραν µου ψυχην ειδον καρποφορουσαν και πως το ξυλον το ξηρον ποιει καρπον ωραιον˙ εκει την βορβορωδη µου και ασωτον καρδιαν εθεασαµην καθαραν και αγνην και παρθενον και το˙ Χαιρε, ακουουσαν, η κεχαριτωµενη, µετα σου γαρ ο Κυριος και εν σοι εις αιωνας! Εκει το˙ Νιψαι, ηκουσα, κολυµβηθρα δακρυων! και ποιησας επιστευσα και ανεβλεψα αιφνης˙ εκει εταφην µνηµατι ταπεινωσει τελεια, και παρεγενετο Χριστος αµετρητω ελεει και λιθον ηρε τον βαρυν εκειθεν των κακων µου και ειπε˙ ∆ευρο, εξελθε ως εκ ταφου του κοσµου! Εκει, πως επαθεν, ειδον, απαθως ο Θεος µου και πως νεκρος εγενετο αθανατος υπαρχων και ανεστη του µνηµατος µη λυσας τας σφραγιδας. Εκει την µελλουσαν ειδον ζωην και αφθαρσιαν, (137) ην ο Χριστος χαριζεται τοις αυτον εκζητουσι, και βασιλειαν ουρανων ουσαν εντος µου ευρον, ητις υπαρχει ο Πατηρ, ο Υιος και το Πνευµα, θεοτης αδιαιρετος εν τρισι τοις προσωποις, ην οι µη προτιµησαντες αντι παντος του κοσµου και δοξαν ηγησαµενοι και τιµην τε και πλουτον

το προσκυνειν, το λειτουργειν και παριστασθαι µονον αναξιοι τυγχανουσι και της αχραντου θεας και της τρυφης και της χαρας και των καλων απαντων, ων ου µη µεταλαβωσι µετανοιαν µη σχοντες, ει µη παντα ως ειποµεν, γενωνται διδαχθεντες και παντα πραξωσι σπουδη, α ειπεν ο Θεος µου, και τοτε µολις τις πολλω φοβω και ευλαβεια, ει ο Θεος κελευσειεν, απτεσθω των αψαυστων. Ουδε γαρ πασιν εξεστι λειτουργειν τοις τοιουτοις, αλλ᾿ ει και πασαν δεξεται του Πνευµατος την χαριν και καθαρος απο µητρος υπαρχει αµαρτιας, ει µη Θεου κελευσµατι και εκλογη εκεινου, πληροφορουντος την αυτου ψυχην ελλαµψει θεια και εµπυριζοντος αυτην ποθω θειας αγαπης, ουκ αν δοκη µοι ευλογον ιερουργειν τα θεια και των αψαυστων και φρικτων απτεσθαι µυστηριων, οις πρεπει δοξα και τιµη και προσκυνησις πασα νυν και αει δια παντος, εις παντας τους αιωνας. Κ’. Ευχαριστια και εξοµολογησις συν θεολογια˙ και περι δωρεας και µετουσιας Πνευµατος Αγιου. (138) Ωφθης δι᾿ εµε επι γης εκ Παρθενου, ο προ αιωνων αορατος υπαρχων, και σαρξ εγενου και ανθρωπος εδειχθης, ο απροσιτω φωτι ενειληµµενος, και περιγραπτος τοις πασιν ενοµισθης, ο πανταπασιν αχωρητος υπαρχων, ον ουκ ισχυει λογος απας εκφρασαι, νους δε βιαζοµενος δρασσεται ποθω και κρατειν ου δυναται συστελλοµενος φοβω και παλιν ζητει καιοµενος τα ενδον, φαντασθεις δε σου βραχυ τη λαµπηδονι τροµω αποπεµπεται και χαρα χαιρει. Στεγειν γαρ ου δυναται φυσις ανθρωπων ολον σε τρανως καθοραν, τον Χριστον µου,

ει και ολον σε πιστευοµεν λαµβανειν εκ του Πνευµατος, ου διδως, ο Θεος µου, και των αχραντων αιµατος και σαρκος σου, ων κοινωνουντες σε κρατειν και εσθιειν αδιαιρετως, Θεε, οµολογουµεν και ασυγχυτως˙ ου γαρ µεταλαµβανεις φθορας η ρυπου, αλλ᾿ εµοι µεταδιδως της σης αφθαρτου καθαροτητος, Λογε, (139) και αποπλυνεις τον ρυπον των κακων µου και εκδιωκεις ζοφον αµαρτιων µου και της καρδιας καθαιρεις µου το αισχος και της κακιας εκλεπτυνεις το παχος και φως ποιεις µε, τον πριν εσκοτισµενον, και ωραιον µε κατ᾿ αµφω απεργαζη˙ αιγλη περιλαµπεις µε αθανασιας και εκπληττοµαι και καιοµαι τα ενδον επιθυµων σε αυτον προσκυνησαι. Οτε δε τουτο ενθυµηθω ο ταλας, ω του θαυµατος, εν εµοι σε ευρισκω καταµενοντα, κινουµενον, λαλουντα και αφωνον µε τοτε αποτελουντα τη καταπληξει δοξης της απροσιτου. Θαµβος ουν συνεχει µε και απορια, οτι τον παντα συνεχοντα παλαµη συνεχοµενον εν καρδια µου βλεπω. Αλλα τι σου, Χριστε µου, το ξενον του ελεους, τις η απειρος συγκαταβασις, Λογε; Τι προς την εµην εληθυθας πτωχειαν, πως και εισηλθες εις ρυπωσαν οικιαν, ο απροσιτω οικων φωτι, Θεε µου; Πως δε και τηρεις ακαταφλεκτον ταυτην, πυρ υπαρχων αστεκτον φυσει βροτεια; Τι δε ποιησω αξιον σου της δοξης και τι ευρησω προς τοσαυτην αγαπην; Τι σοι προσαξω, τω τοιαυτη µε δοξη και τιµη δοξασαντι, τον αναξιον; Ον γαρ ανθρωποι βλεπειν απαξιουσιν,

αλλ᾿ ουδε λαλειν ουδε συνεστιασθαι ολως εµοι βουλονται τω παναθλιω, συ ο πνοην απασαν τρεφων και φυσιν, (140) ο τοις Σεραφειµ απροσιτος υπαρχων, ο παντων κτιστης, ποιητης και δεσποτης ου µονον ορας και λαλεις µοι και τρεφεις, αλλα και την σην ουσιωδως µοι σαρκα κατηξιωσας και κρατειν και εσθιειν και το αιµα σου το παναγιον πινειν, ο εξεχυθη δι᾿ εµε σου σφαγεντος. ∆ιακονον τε και λειτουργον και µυστην τουτων µε κατεστησας, ονπερ γινωσκεις, ο παντα ειδως, πριν ποιησεις αιωνας και πριν παραξεις τι των µη βλεποµενων τα γαρ ορατα υστερον συνεστησω -, τον αµαρτωλον, ασωτον, τον τελωνην, ληστην, φονεα εµαυτου γεγονοτα, ψευστην των καλων, εργατην ανοµιας και πασων των σων εντολων παραβατην. Συ ουν αληθη ταυτα ειναι γινωσκεις˙ πως ενωπιον οφθω σου, ω Χριστε µου, πως δε τη ση πλησιασω τραπεζη; Πως του αχραντου σωµατος σου κρατησω, ο χειρας εχων παντη εσπιλωµενας; Πως υµνησω σε, πως αλλοις µεσιτευσω µη εχων εκ πιστεως και καλων εργων την προς σε αγαπησιν και παρρησιαν, αλλ᾿ υποχρεως αυτος ων, ωσπερ οιδας, πολλων ταλαντων, πολλων ανοµηµατων; Ο νους απορει, ησθενησεν η γλωσσα και λογος ουδεις ευρισκεται µοι, Σωτερ, τα σα εξειπειν αγαθοτητος εργα, α εποιησας εις εµε τον σον δουλον. (141) Φλεγονται δε µου ως εκ πυρος τα ενδον και ου δυναµαι σιωπων υποφερειν το µεγα βαρος των πολλων δωρεων σου. Ο τα στρουθια φωναις λαλειν ποιησας

δωρησαι καµοι λογον, τω παναθλιω, ινα τοις πασιν εγγραφως και αγραφως διηγησωµαι, α εις εµε ειργασω δια ελεος απειρον, ο Θεος µου, και δια µονην την σην φιλανθρωπιαν. Και γαρ υπερ νουν φρικτα τε και µεγαλα πελουσιν, απερ παρεσχες µοι τω ξενω, τω αµαθει, τω πτωχω, τω απαρρησιαστω, τω απο παντος απερριµενω ανθρωπου. Γονεις ου προσειχον µοι φυσικη τη αγαπη, οι αδελφοι και φιλοι µου παντες ενεπαιζον µοι, αγαπαν γαρ µε λεγοντες εψευδοντο εις απαν. Οι συγγενεις, οι εξωθεν, οι αρχοντες του κοσµου τοσουτον µε απεστρεφοντο και ηνειχοντο βλεπειν, οσον συναπολεσαι µε ταις αυτων ασεβειαις. Πολλακις επεθυµησα δοξης αναµαρτητως και ουπω ταυτην ευρηκα εν τω παροντι βιω˙ η δοξα γαρ η κοσµικη, καθως εβεβαιωθην, και διχα αλλης πραξεως αµαρτια τυγχανει. Ποσακις επεθυµησα ανθρωπους αγαπαν µε και εχειν οικειοτητος προς αυτους παρρησιαν, και ουδεις µου ηνεσχετο των αγαθα φρονουντων˙ αλλοι δε µαλλον ηθελον βλεπειν µε και γνωριζειν, εγω δε τουτους εφευγον ως των κακων εργατας. Ταυτα ουν παντα, ∆εσποτα, και αλλα τουτων πλειω, α ουδε λεγειν ευπορω, ουδ᾿ αποµνηµονευειν, συ εις εµε, τον ασωτον, προνοων απειργασω, ινα ελκυσης εκ βυθου και κοσµικου µε σκοτους (142) και της απατης, της δεινης, των του βιου ηδεων. Οι αγαθοι µε εφευγον δια το εξω σχηµα, τους δε φαυλους εξεφευγον οικεια προαιρεσει˙ ηγαπων γαρ, ως ειρηται, δοξαν και πλουτον κοσµου και φαντασµον ενδυµατος και βλακευµατων ηθη. Ουκ οιδα δε τι φθεγξοµαι, ουκ οιδα τι σοι ειπω˙ φοβουµαι γαρ και το λαλειν και γραφειν τα τοιαυτα, µη περιπεσω τοις εµοις λογοις και αµαρτησω, και εσται ανεξαλειπτον το ψευδως γεγραµµενον.

Οταν προσεκαλειτο µε εις εργα τις µανιας και αµαρτιας, αληθως, του πλανου κοσµου τουτου, εσωθεν η καρδια µου συνελεγετο ολη και ωσπερ κατεκρυπτετο εαυτην αιδουµενη, συνεχοµενη αφανως παντως χειρι σου θεια. Και τα µεν αλλα απαντα ηγαπων τα του βιου, οσα τε οψιν τερπουσι και λεαινουσι λαρυγγα και σωµα καλλωπιζουσι, το φθειροµενον τουτο. Τας πραξεις δε τας µυσαρας και ασελγεις ορεξεις συ δη εκ της καρδιας µου απηλειψας, Θεε µου, και µισος ενεποιησας προς ταυτα τη ψυχη µου˙ ει και τη προαιρεσει µου προσεκειµην εν τουτοις, και ορεξιν τε απρακτον και πραξεις ανορεκτους εποιεις µαλλον εχειν µε – θαυµα µεγιστον παντη και παντων απεχωρισας οικονοµια θεια βασιλεων, αρχοντων τε και πλουσιων του κοσµου. Πολλων πολλακις και εµου θελησαντος εις ταυτα αυτος βουλην ουκ ειασας τινος εν τουτοις στηναι, αλλους δοξαζειν λεγοντας και πλουτειν µε εν βιω µισος εµισουν, ∆εσποτα, µισος απο καρδιας, ως µητε συντυχιαν µε κινειν ποτε προς τουτοις, οι και µανεντες βακλοις µε σφοδρως ετυψαν µαλλον˙ αλλοι δε λοιδοριαις µε προς παντας ελοιδορουν (143) εργατην ειναι λεγοντες πασης παρανοµιας, θελοντες διαστρεψαι µε απο οδου ευθειας˙ τας πραξεις γαρ εξεφευγον, ινα µη λοιδορωµαι, αυτοι δε ελοιδορουν µε, οπως εις πραξεις ελθω, ει αρα και τον επαινον τον των ανθρωπων χρηζω, οι προσετιθουν λεγοντες παντοτε λοιδορειν µε, εως αν εις το φρονηµα το εκεινων συνελθω. Τοις δε την δοξαν λεγουσι διδοναι την του κοσµου ουτως ανταποκρινεσθαι δεδωκας µε, Σωτηρ µου˙ Ει πασαν δοξαν, ελεγον, την του κοσµου εκρατεις και στεφος σου τη κορυφη βασιλειας υπηρχε, τοις δε ποσι σου κοκκινον ην υποδεδεµενον και τουτων παντων αιφνης µε κυριον απειργασω, αυτος δε εστης παγανος, δουλος µου θελων ειναι,

ουκ αν ταις πονηριαις σου και τοις φρονηµασι σου ολως συνεκοινωνησα η συνηλθον εν βιω. Ποιος χαρτης χωρησειε τας σας ευεργεσιας και τα καλα σου τα πολλα, α εις εµε ειργασω; Ει γαρ µυριαι γλωσσαι µοι δοθησονται και χειρες, ουκ αν ισχυσω εξειπειν η περι παντων γραψαι˙ εισι γαρ παντως αβυσσος εν απειρω τω πληθει, εισιν ακατανοητα τω της δοξης µεγεθει, και ασθενω τον λογισµον, πονω µου την καρδιαν, οτι λαλειν ου δυναµαι περι σου, ο Θεος µου. Οταν γαρ, απερ επραξα, ενυµηθω, ο ταλας, οσα µοι εβοηθησας, εξ οιων µε εξειλου και ποσων, Σωτερ, µε κακων απερ διεπραξαµην, αλλ᾿ ως πολλα ποιησαντα αγαθα και µεγαλα και καθαρον απο µητρος αγιας κολυµβηθρας ουτως και προσελαβου µε, ουτως ετιµησας µε, ουτως µε κατεκοσµησας στολη τη βασιλειω, (144) ολος τροµω συνεχοµαι και εξισταµαι χαιρων και αφωνος καθισταµαι και εκλυοµαι σφοδρα, οτι θεος εδοθης µοι, ο ποιητης του κοσµου, ανθρωπω λιαν µυσαρω και βδελυκτω τοις πασιν ανθρωποις τε και δαιµοσιν ως ηδη γεγονοτι και υπερβαντι πραξεσιν εργων ατοπωτατων κακεινους. Οιµοι τω αισχρω και ρυπαρω - πως ειπω;ηνωθης µοι, φιλανθρωπε, αµετρω ευσπλαγχνια, ο καθαροτητι πολυς, αγιωσυνη µειζων, δυναµεις τε ασυγκριτος και ανεικαστος δοξη, και συγκατηλθεν ανωθεν αφ᾿ υψους αµετρητου εως εσχατου των πυλων αδου αµαρτιων µου και σκοτους της πτωχειας µου και οικου συµπτωθεντος απο πολλων ανοµιων, µεγιστης αµελειας ηµεληµενου παντελως και γε ρερυπωµενου, ος προτερον ανεστησας εµε κειµενον κατω και επι πετραν εστησας των θειων εντολων σου και λουσας εκαθαρισας βορβορου των κακων µου και χιτωνα ενεδυσας λευκον υπερ χιονα, τον οικον τε εσαρωσας τον κατεσπιλωµενον

και εισελθων ενωκισας, ω Τριας, ο Θεος µου, ειτα θρονον µε απετελεσας θεοτητος σου θειας και οικον απροσιτου σου δοξης και βασιλειας και σταµνον µαννα φερουσαν το της αθανασιας, και λυχνον ενδον εχοντα φως ασβεστον και θειον, πυξιον τε ως αληθως του καλου µαργαριτου και γαρ αγρον, εν ω κεκρυπται ο θησαυρος του κοσµου, πηγην, εξ ης οι πινοντες ουδεποτε διψωσιν, ητις και βλυζει µαλιστα υδωρ δεκαπλασιως και τους εν πιστει πινοντας εκτελει αθανατους, (145) παραδεισον ξυλον ζωης µεσον εχοντα παλιν και γην περικαλυπτουσαν τον αχωρητον πασι, σε, ον εζητησα ποτε εξ ολης µου καρδιας, και επεθυµουν περι σου λογον αει ακουειν και ηθελον την µνειαν σου εχειν εν τη ψυχη µου και συχνοτερως περι σου και λαλειν και ακουειν. Ει γαρ και πρωην µου ο νους περι σου φαντασθηναι καθαρως ουκ ηδυνατο, παντη ρερυπωµενος, ουδ᾿ οφθαλµοι θεασασθαι η ακοη ακουσαι, ουδ᾿ αναβασεις δεξασθαι η καρδια µου θειας, αλλα µονη τη ακοη κατεπληττετο ολη και φοβω συνεστελλετο η ψυχη µου και τροµω, αλλ᾿ ενδοθεν ορωσα σε νυν εαυτης εκπληττεται και ενοπτριζοµενη σε, οσον αυτη γε διδως, ολον εν ολω τω παντι, ολον εκτος δε τουτου, εντος τε παλιν εαυτης, ολον κατανοουσα ολον ακατανοητον θεοτητι τη θεια, τον τοις πασιν αορατον και αποκεκρυµµενον, σε τον απροσιτον και προσιτον µονοις οις ηβουληθης, καθως αυτος ηθελησας φιλανθρωπως φανηναι, τον Σεραφειµ και Χερουβιµ και πασι τοις αγγελοις απροσιτον και φοβερον αυγη φυσεως θειας, µετα ανθρωπων προσιτον τον φυσει αληπτον τε, ολη ολως εξισταται, εκπληττεται δε πλεον την αγαθοτητα την σην και την φιλανθρωπιαν, οτι καθαιρεις ρυπαρας ψυχας και νουν φωτιζεις και περιδρασση γεωδους και υλικης ουσιας,

αναπτεις τε φλογα πολλην αγαπησεως θειας και ποθου θειου ερωτα οια πυρ µοι εµβαλλεις και µεχρι τριτου ουρανου φθανειν παρασκευαζεις και εις παραδεισον ποιεις, Σωτερ, αρπαζεσθαι µε, εν ω ακουω ρηµατα αρρητα τε και ξενα, (146) α ουκ εξον βροτοις λαλειν η λογω εξηγεισθαι. Σοι δε τιµη πρεπει, δοξα και µεγαλωσυνη, κρατος αιωνιον, Χριστε, τω του παντος ∆εσποτη συν τω Πατρι και Πνευµατι τω φυσει Παναγιω νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ΚΑ’. Επιστολη προς µοναχον ερωτησαντα˙ Πως χωριζεις τον Υιον απο του Πατρος, επινοια η πραγµατι; Εν η ευρησεις πλουτον θεολογιας ανατρεπουσης την αυτου βλασφηµιαν. (147) Ελαµψας, εξεφανας φως το της δοξης, φως απροσιτον της σης ουσιας, Σωτερ, και κατηυγασας ψυχην εσκοτισµενην, µαλλον δε σκοτος ουσαν εξ αµαρτιας ως το φυσικον απολεσασαν καλλος, ως εξ αδου τε ανηγαγες κειµενην και φως ιδειν δεδωκας θειας ηµερας και του ηλιου ακτισιν ελλαµφθηναι και φως γενεσθαι ταυτην, ω µεγα θαυµα! Ου πιστευουσιν οι δοξης των ανθρωπων µη καταφρονησαντες, ως ενετειλω, ουδε γαρ εγευσαντο δοξης της θειας, ην δεδωκας συ και διδως νυν, Θεε µου, τοις απο ψυχης ολη τη διαθεσει σε ζητησασι, την αιωνιον δοξαν, σε, τον αληθως Θεον δεδοξασµενον, ον το κατιδειν ακροτης εστι δοξης. Ο δε αει σε βλεπειν ηξιωµενος παντως ελαχεν αγγελικης αξιας, ει και δεδεται τη σαρκι κατα φυσιν.

Ει δε και µειναι παρ᾿ αυτω κατεδεξω (148) και καταµενειν εν σοι προσηβουληθης, την σην εξεπληρωσας οικονοµιαν και οµοιον σου τον φθαρτον απειργασω θεον, ο Θεος, ο συνυπαρχων φυσει, ο προαναρχος Θεω τω συναναρχω Υιω και Λογω, τω εκ σου γεννηθεντι, ουκ επινοια εκ σου χωριζοµενω, αλλα πραγµατι αχωριστω σου οντι. Ει δε και χωριζεται, αλλ᾿ ου τη φυσει, τη υποστασει δε µαλλον, ειτ᾿ ουν προσωπω, το γαρ πραγµατι ασεβων και αθεων, το δ᾿επινοια ολως εσκοτισµενων. Εχει γαρ ο νους γεννωµενον τον λογον απαυστως παντως και πως κεχωρισµενον˙ ει δε γενναται και προερχεται οντως και κεχωρισται ενυποστατω λογω, αλλα και µενει του γεννησαντος ενδον, οπερ και κολπον πατρικον δει νοησαι, και διερχεται εις τον συµπαντα κοσµον και παντα πληροι του Πατρος ολως διχα και συν τω Πατρι ολος αυτος υπαρχει, µετερχεται δε παντως ταις ενεργειαις και τη ελλαµψει µεταβαινειν νοειται. Εµπεριπατειν ηκουσας γαρ και µενειν και αποστρεφειν το προσωπον και βλεπειν, κατερχεσθαι τε και ανερχεσθαι παλιν, παραγινεσθαι τε και αφιπτασθαι αυθις και αλλα πολλα της θειας ενεργειας αι θειαι γραφαι πασαι δηµηγορουσιν, α ελαλησεν εκπορευθεν το Πνευµα, (149) το Παναγιον, εκ του Πατρος αφραστως, και απεσταλη δι᾿ Υιου τοις ανθρωποις˙ ου τοις απιστοις ουδε τοις φιλοδοξοις, ου τοις ρητορσιν ουδε τοις φιλοσοφοις, ου τοις µαθουσι συγγραφας των Ελληνων, ου τοις τα γραφας αγνοουσι τας εσω,

ου τοις εξασκησασι σκηνικον βιον, ου τοις λαλουσι τορνευτως και πλουσιως, ου τοις λαχουσι µεγαλων ονοµατων, ου τοις τυχουσι φιλεισθαι παρ᾿ ενδοξων, ου συµπραξασι τοις πραξασιν ανοµως, ου τοις καλουσιν ουδε τοις καλουµενοις, ουδε παιζουσιν ουδε τοις παιζοµενοις, αλλα τοις πτωχοις πνευµατι και τω βιω, τοις την καρδιαν καθαροις και το σωµα, τοις λογον απλουν και απλουστερον βιον και απλουστεραν κεκτηµενοις την γνωµην, τοις την δοξαν φευγουσιν ως πυρ γεεννης και κολακευτας απο ψυχης µισουσιν (ου γαρ δεχεται το Πνευµα κολακειας, ουδ᾿ ανεχεται ακουειν, ο µη εστι), τοις προς µονην βλεπουσι ψυχης την δοξαν και των αδελφων την σωτηριαν παντων και µηδε µικρα καρδιακη κινησει αισθησιν λαµβανουσι προς τι του κοσµου, επαινων οιον η δοξης ανθρωπινης η πασης αλλης ηδονης ειτε παθους. Ουτοι γαρ νεκροι και ζωντες αληθεια, οτι πελουσιν αληθεις και ως πλανοι. Ουτοι ταπεινοι πνευµατι και καρδια, (150) πραεις τε εισι και ζηλωται Κυριω. Ουτοι ασεβεις εισι τοις ασεβεσι και οσµη ζωης τοις εκλεκτοις Κυριου. Ουτοι και πορνοι τοις πορνοις τη καρδια και ισαγγελοι τοις την ψυχην παρθενοις. Ουτοι και δοξης εν µεσω ταπεινουνται και εν πενια εισι δεδοξασµενοι. Ουτοι και ευτελειαν ως βασιλειαν και βασιλειαν ως πτωχειαν ηγουνται. Ουτοι τρωγοντες εισιν εν εγκρατεια και νηστευοντες παν ειδος εµπιπλωνται. Ουτοι ου συνερχονται τη αδικια ουδε παριδειν δυνανται τεθλιµµενον

και καταπονουµενον υπο πλουσιων. Ουτοι προσωπον ουκ αιδουνται ανθρωπων, το γαρ προσωπον ορωσι του Κυριου. Ουτοι ου κλωνται τοις δωροις την καρδιαν και ου παρορωσι νοµον δικαιοσυνης, εχουσι και γαρ τον ασυλητον πλουτον και τα του κοσµου παντα λογιζονται ως κοπρον. Ουτοι εχοντες διδασκαλον το Πνευµα µηθησιν ου χρηζουσιν εκ των ανθρωπων, αλλα τω φωτι λαµποµενοι τω τουτου βλεπουσι τον Υιον, ορωσι τον Πατερα και προσκυνουσι Τριαδα τοις προσωποις, τον ενα Θεον ηνωµενον τη φυσει αφραστως. Ουτοι µυουνται εκ του Πατρος δε παλιν, οτι γενναται ο Υιος αµεριστως, ως οιδε µονον, ειπειν γαρ ουκ ισχυω˙ ει γαρ ισχυον, ειχε παντως ο λογος τα υπερ λογον και διανοιαν φρασαι (151) και ανω κατω τα συµπαντα γενεσθαι. Ει γαρ το κτισµα τον κτιστην καταµαθη και, οιος εστιν, ολον κατανοηση και ειπειν λογω γραψαι εξισχυση, γεγονε του κτισαντος το εργον κρεισσον. Παυσον, ανθρωπε, φριξον, βροτε, τη φυσει και εννοησον, οτι µη ων παρηχθης και της µητρωας νηδυος παρακυψας ειδες τον κοσµον τον προ σου παραχθεντα. Και ει δυνηθης ουρανου υψος γνωναι η την ουσιαν υποδειξαι οποια, του ηλιου τε, σεληνης και αστερων, που κεκολληνται και πως περιπατουσιν αψυχα οντα και αναισθητως κινουµενα, η της γης αυτης, εξ ης αυτος εληφθης, ορους και µετρα, πλατη τε και µεγεθη, και επι τινος εποχειται, ει ειδες, παλιν δ᾿ εκεινο τι εστιν η που την βασιν εχει, ταυτα ει εγνως και καθ᾿ εν ευρες τελος,

και της θαλασσης ει µετρησης την ψαµµον, ειτε σου αυτου διαγνωναι την φυσιν και της σοφιας το εργον ερµηνευσαι, τοτε και αυτον τον ποιητην νοησεις, πως εν Τριαδι η Μονας ασυγχυτως και εν Μοναδι Τριας αδιαιρετως. Ζητησον Πνευµα, εξω γενου του κοσµου! Μη δωης υπνον οφθαλµοις το παραπαν, µητε φροντισης της ζωης της παρουσης! Κλαυσον, πενθησον, ον απωλεσας χρονον! Ισως ο Θεος παρακληθη και δωσει, (152) ωσπερ το πριν δεδωκεν ιδειν τον κοσµον και τον ηλιον και το φως της ηµερας, ουτω και τα νυν λαµψαι καταξιωσει και υποδειξαι τον νοερον σοι κοσµον και φωτι ελλαµψαι σε τω τρισηλιω, ο ει θεαση, τοτε γνωση α λεγω˙ τοτε µαθηση του Πνευµατος την χαριν, οτι και απον παρεστι τη δυναµει και παρον ουχ οραται τη θεια φυσει, αλλα και παντη και ουδαµου υπαρχει. Ει ζητησεις αισθητως ιδειν τουτο, που αν ευρησεις; Ουδαµου, παντως ειποις. Ει νοερως αναβλεψαι ισχυσεις, µαλλον δ᾿ εκεινο τον νουν σου καταλαµψει και διανοιξει κορας της σης καρδιας˙ τοτε πανταχου ειναι ουκ απαρνηση, αλλα δι᾿ αυτου απαντα διδαχθηση, ει και αµαθης και αγροικος τυγχανεις. Ει δε ουκ εγνως οφθαλµον ανοιγεντα της διανοιας της σης και φως ιδοντα, ει ουκ ησθηθης γλυκυτητος της θειας, ει ουκ ελλαµφθης τω Πνευµατι τω Θειω, ει ουκ εκλαυσας δακρυα ανωδυνως, ει εκπληθεντα τον νουν ουκ εθεασω, ει καθαρθεισαν ουκ εγνως σην καρδιαν και εκλαµψασαν φαιδρας αντανακλασεις

και ανελπιστως ευρες Χριστον εντος σου και εξεπλαγης καλλος ιδων το θειον και επελαθου φυσεως ανθρωπινης ολον σεαυτον βλεπων ηλλοιωµενον, πως περι Θεου λαλειν, ειπε, ου φριττεις; Πως δε και τολµας σαρξ αυτος ολος πελων (153) και µηπω πνευµα γεγονως ως ο Παυλος περι Πνευµατος φιλοσοφειν η λεγειν, ο εν τοιουτοις µη κατοικειν ακουεις δια το ειναι σαρκας αυτους, ως λογος; Αλλ᾿ εγραψα ταυθ᾿ ινα γνως πως πιστευω, και ει θελησεις, πεισθης µοι και στυγνασης. Ει γαρ αληθως τον θησαυρον ουκ εχεις, ονπερ ο κοσµος ου δυναται χωρησαι, ει ουπω ελαβες δοξαν των αλιεων, ην οι λαβοντες Θεον ελαβον οντως, καταλειψεις κοσµον και τα εν κοσµω, οξυποδησεις, δραµεις προ του κλεισθηναι πυλας βιου σοι και του τηδε θεατρου, και διαλυθη η πανηγυρις, οιµοι, και συσκοτασει ηλιος και τα αστρα και γη παρελθει και ανοιχθη ο αδης και το παν γενησεται σκοτος και χαος˙ και τοτε γνωση, φιλη ψυχη, και µαθης, οτι οι µη εχοντες Πνευµα το Θειον εν διανοια λαµπαδος δικην λαµπον και εν καρδια ενοικουν ανεκφραστως τω αιωνιω παραπεµπονται σκοτει. Και γαρ το Πνευµα ο Κυριος υπαρχει, Πνευµα δ᾿ ο Θεος, ο Πατηρ του Κυριου, εν παντως Πνευµα, ουδε γαρ διαιρειται. Τουτο ο εχων οντως εχει τα τρια, αλλ᾿ ασυγχυτως, ει και αδιαιρετως. Εστι γαρ Πατηρ˙ και πως Υιος υπαρξει; (154) Εστι γαρ αγεννητος το κατ᾿ ουσιαν, εστι τε Υιος˙ και πως γενηται Πνευµα; Πνευµα το Πνευµα˙ και πως Πατηρ φανειται;

Πατηρ ο Πατηρ, οτι αει γεννητωρ˙ πως δε γινεται η αει γεννησια; Οτι του Πατρος ου χωριζεται ολως και ολος προερχεται ανερµηνευτως, παντοτε µενει εν τω πατρικω κολπω και προερχεται παντοτε ανεκφραστως. Υιος εν Πατρι αεναως οραται γεγεννηµενος, αλλα συνηνωµενος˙ και εν Υιω γαρ ο Πατηρ καθοραται αδιαστατως, ατοµως, αχωριστως. Υιος ο Υιος, οτι αει γενναται και προ αιωνων εστι γεγεννηµενος, προερχοµενος ου τεµνεται της ριζης, αλλα και χωρις αχωριστος τυγχανει και ηνωµενος ολος Πατρι τω ζωντι αυτος τε ζωη πασι το ζην παρεχων. Οσα ο Πατηρ, και ο Υιος τοσαυτα˙ οσα ο Υιος, και ο Πατηρ ωσαυτως. Βλεπεω τον Υιον, και βλεπω τον Πατερα, οραται Πατηρ Υιω απαραλλακτως, πλην ο µεν γεννα, ο δε αει γενναται. -Τι χωρις Πατρος εστιν, οπερ και εστι; Τι εστιν; ειπε, φρασον πασιν ανθρωποιςΘεος αναρχος και ποιητης των παντων, ει τι γεγονε και γενησεσθαι µελλει. Θεος τω Πατρι ισος και κατ᾿ ουσιαν και κατα φυσιν και κατα εξουσιαν (155) και κατα µορφην οντως και κατ᾿ ιδεαν και κατα χρονον Πατρος ουδεπω διχα. Πως προερχεται; Ως εκ νοος ο λογος. Πως χωριζεται; Ως φωνη εκ του λογου. Πως σωµατουται; Ως γραφοµενος λογος. Εκ των υψηλων εις ταπεινα κατηχθην και προς εµαυτον λυπηθεις εγενοµην και το γενος εκλαυσα το των ανθρωπων, οτι ζητουσι παραδειγµατα ξενα επινοιας τε και πραγµατα, και λεξεις

(156) µονος δ᾿ εκεινος ως φως εξω του σκοτους -. ει µη ο ων αφραστος Θεος. Ονοµατα γαρ και πραγµατα και λεξεις. Ει δε ταυτα σα ουκ εισιν. ου πασι δ᾿ αυτος. θαυµαζω τινος και µαθειν ερωτω σε˙ αγγελου η τινος των αΰλων. . παντα του Θεου γεγονασι προσταξει˙ εθηκε γαρ ονοµατα τοις εργοις εκαστω τε πραγµατι κλησιν ιδιαν. αλλ᾿ εδωκε και εργοις τοις εργοις παλιν ονοµατα τιθεναι. ει ονοµα ουκ εχει. ει αορατος. Και ουκ αν εγνως. ως ειπεν. ην ουδεις αγγελων η ανθρωπων η κατιδειν ισχυσεν η ονοµασαι. Ποθεν δε και πως πεπερακας το σκοτος και µονος παντων εχωρισθης κτισµατων. Τι γαρ και καλεσειε τον κτιστην παντων. Ου γαρ την φυσιν. ονοµα δ᾿ αυτου ηµιν ουπω εγνωσθη. αλλ᾿ ετερου.παρεισαγουσιν απο των ανθρωπινων εξεικονιζειν δοκουντες την θειαν φυσιν˙ φυσιν. Ει ουν αφραστος. Ανθρωπου δε ποιου ειπειν τολµησεις. και αλλος αλλο και καλει και καλειται. ει µονος υπερ λογον. οτι και τα προσωπα και τους ποδας εχουσι κεκαλυµµενους πτερυξι θειαις ευλαβως και κοσµιως -ει τινας ταυτας πτερυγας νοησεις – το απροσιτον µη στεγοντες της δοξης. αλλα και αυτην την των αΰλων νοων -εθετο και γαρ αποκρυβην το σκοτος και παντα ταλλα ενθεν εισι του σκοτους. υπερ εννοιαν ου µονον την βροτειαν. πως περι αυτον επινοιαν εισαγεις ειτε πραγµατι χωρισθεντα κατειδες. Του Ιωαννου η Παυλου του µεγαλου. αλα της δοξης ορωσι δοξαν. ει αποκεκρυµµενος. ει απροσιτος.

φωτι δε ο Θεος ενοικει απροσιτω. λεγων. Ιωαννης ουν ου λυει σφαιρωτηρα. ανθρωπε. Φριξον. ους ειπειν ουκ ισχυω. και τις. αλλα κακεινος φωνη µεγαλη λεγει˙ Λογους ηκουσα. αρρητα λεγων ταυτα. ει τι και βουλει! Ισως ως ∆αυιδ και συ αναβοησεις˙ Εθαυµαστωθη. ινα πλεον τι Ιωαννου και Παυλου ειπειν τολµησει ο αθλιος εκεινος. οπερ εκρυβες και νυν βουλει κηρυξαι. (157) απερ ηκουσεν. ειπε περι σου. Παυλος ρηµατα ουκ ισχυσεν εκφρασαι. ειπε. ουδε ικανος ιµαντα λυσαι µονον. ειτε πραγµατι. το δ᾿ επινοια συγχυσιν ως µη χωριζεσθαι ολως. Τις γαρ ου φριξει και τις ου µη πενθησει τυφλωσιν και σκοτωσιν των νυν λεγοντων και νεουργουντων αιρεσιν οντως ξενην. σφαλλουσι κακοφρονως πιπτοντες εις αιρεσιν αµφοτερωθεν˙ το γαρ πραγµατι τοµην ποιει του Λογου.Αλλ᾿ ο µεν βοα και τοις πασι κηρυττει. καταµαθε σαυτον γε. Και γαρ εκεινον ηµεις περι τοιουτου ουδεν ειποντα ηκουσαµεν εγγραφως. οτι ιµαντα µονον η σφαιρωτηρα υποδηµατων ουκ εξισχυει λυσαι˙ ο δε εις τριτον ουρανον ως ανηλθε και µετα ταυτα εις παραδεισον ηρθη. ω Θεε µου! . ο ουτως τον Θεον ερευνησας. η ση σοφια και η γνωσις σου εξ εµου. Ειτε γαρ επινοια χωρισουσι τον Λογον. µεινας αφλεκτος φωτι τω απροσιτω και γενοµενος της οικιας εν µεσω αυτην εθεασατο την του ∆εσποτου φυσιν. µη τι σοι µονω ειπε τι κατ᾿ ιδιαν. αµφικρηµνουσαν εις εν βαραθρον παντας τους ερωτωντας και τους ερωτωµενους.

αλλοι πενονται ισως ευχαριστουντες. και δια τουτο υπερβωαινεις τους λογους. αλλοι δε πτωχοι φερουσιν ευχαριστως. δευρο. Ουτος και ποιµην. αλλα διδαξον περι βαθους κριµατων. Ουτος εις ασκον παλαιον ου χωρειται. ως αρχην ποτε µη βαλων εν τοιουτοις. ως µη πραξας α λεγεις. του δοµητορος της θειας εκκλησιας. ουτος και αρχιτεκτων. της οδου µη εκπεσης. πλουτουσι δ᾿ αλλοι κακως αγνωµονουντες.Ναι. πραξις εν γνωσει και ουτως θεωρια. Τι της οροφης χρεια προ θεµελιων. . πως ηµεις σωθωµεν. Τι προ του σπορου τα δραγµατα συλλεγειν και αλλοις οιει µεταδιδοναι µατην. επειτα λεξον και. καταλιπε την φιλοπραγµοσυνην και το βλασφηµον των λεξεων αποθου! Και πρωτον ειπε το. των περι ηµας. Ει βουλει. του νεου λαου των λογικων προβατων. πως αυτος εσωθης. αρπαζοντες δ᾿ ετεροι και αδικουντες οιονται Θεον θεραπευειν εκ τουτων. εις αερα γαρ ου συνισταται κτισις! Τας εντολας ποιησον Χριστου. (158) θες την πετραν προτερον των θεµελιων. Πραξον και λεξον κτιζων επι της πετρας. της πετρας. Τι προ του τρυγους τον οινον θελεις πινειν. πως ευδροµουσιν αλλοι ισως πονηροι και µη Θεον ειδοτες πως αλλοι δυστυχουσι Θεον ειδοτες και υπο Θεου γινωσκοµενι µονου. ουτος και θεµελιος εστω σοι βιου. µαλλον δε και αυτος υπο της πετρας κτιζου. Οικοδοµη πρωτον και τοτε στεγος. αλλα και εργω ποιων προθυµοτερους. ινα µη λογω φανης ηµας διδασκων. Ει µη σεαυτον µελλεις καταδικαζειν και κατακρινειν.

ενθυµησεων αµα. Και µετα παντων σοι τω εξηγουµενω µεχρι τελευτης αρκεσει σοι του λεγειν περι τοιουτων πολλων και αναγκαιων. αµα και φωνας των ευτελων στρουθιων. τους µισθους ληψοµεθα τους κατ᾿ αξιαν˙ λεγε. φρασον συντονως! (160) Ω βαθος πλουτου και γνωσεως της θειας. εκπλαγηθι. και ωφελησει σε µετα θανατον ταυτα.και αλλα πολλα. διδαξον περι κρισεως θειας. περι της ωρας εκεινης και ηµερας. Εχεις το λεγειν απειρα περι τουτων˙ µετα δε ταυτα σκοπησον και την κτισιν. Επειτα ιδε τον περιγειον κοσµον. θαλασσης πλατη και µεγεθη και ορους θαυµασον. αβυσσον αλλην ευρησεις γαρ εν ταυτη! Ιδε ουρανον. . και Θεος ανεχεται. την µητερα και ταφον ηµων απαντων προσταξει γεγονυιαν! Ενταυθα δ᾿ ελθων ειπε περι θανατου. των πτηνων τε τας ποικιλας ορασεις. ω σοφιας σου. βλεψον εις την γην. α ορας καθ᾿ εκαστην. εν η γυµνοι απαντες παρασταθωµεν τω του Θεου µου βηµατι και Σωτηρος και των ενταυθα πραξεων τε και λογων. ο παντων κτιστης. τα µεσον τουτου παντοιων ζωων γενη. τις εκει πεπαρρησιασµενος και τις υπαρξει παλιν κατησχυµµενος. Ειπε. χρησιµα φιλοις αµα και συγγενεσιν. φιλοσοφησον πολλα και αναγκαια. Θεε µου πανοικτιρµον! ∆ευρο και συσταληθι απο των εξω. τοις πλουσιοις ωσαυτως και τοις ενδοξοις. ηλιον και τα αστρα. διαλογισµων. (159) Μη τις αδικος λογισθη τοις ανοµοις η τοις κατ᾿ εµε ουσιν ολιγοψυχοις. οτι βροτοι ποιουσι και πανθανουσι παλιν.

ον προεξεικονισεν ο πλαστης παντων. γενου δε και βους ελκων αροτρον θειον και γλυκειαν αυλακα τεµνων του λογου. αλλα και µυΐ µυας διωξης παντας τους εναντιους απο της σης οικιας! Λυκος ου γενηση δε. µαλλον δε κυων γενηση του ∆εσποτου και πνευσης ολον θυµον σου κατ᾿ εκεινων και ανιχνευσης οδους του σου ∆εσποτου˙ εως αν ευροις. ουχ αρπαζουσα ολως τα του πλησιον. εως αν καταλαβοις θυραν την θειαν. ευροις εν ορωµενοις εκαστον διδασκαλον της αρετης σοι η της κακιας εξεικονιζον παθος. ενθα φοβος ουκ εστιν.συναξον τον νουν. και ως µεν οφις φρονησιν παντως κτηση. και γενη θηρα των νοητων θηριων! Μιµησαι πτωκα. λυκους δε φυγης. ει µη δυνασαι κυνα. και πετραν Χριστον καταφυγην σου κτησαι (161) και κρυβηθι. ωσπερ καλον στρουθιον. τον δε ιον εµεσης τον της κακιας! Ως δ᾿ ιππος δραµης εν οδω τη δικαια. ιν᾿ εκ µεγεθους και καλλονης κτισµατων την ακατανοητον Θεου σοφιαν και τον νοητον πολεµον καταµαθοις. σεαυτον κατανοει. µαλλον δε τα σα και σαυτον φιλοσοφει. και οσα βλεπεις. µη στραφης εις τουπισω. ου χρεµετισης παντως δε προς το θηλυ! Καττα γενηση µυν νοητον τηρουσα. ουδε κλεπτουσα µοιρας των αδελφων σου. των κυνηγετων αποδραθι τας χειρας η πετασθητι. . και υπερβηθι τας παγιδας απασας! Πτερυγας νοει την αγιαν αγαπην. η ελαφος αναβηθι εις τα ορη. ης ανευ ουδαµου διαβηση˙ µιµησαι πωλον βασταζοντα τον κτιστην.

Και γαρ ουδε πραγµατι ουδ᾿ επινοια το αµεριστον µεριζεται του λογου˙ ο γαρ εν οικω ενδοθεν κεκλεισµενος. µη συµπασα τροµαση κτισις και πεση και συνθραυση σου την σαρκα την παχειαν και συντριψη σου την ψυχην την σαρκωδη και τον νουν πυρικαυστον τον σον ποιηση. ου παυεται ξεουσα το τραυµα ταυτης. ετερον ουσα και αλλο δεικνυµενη. Κακον αλωπηξ. ιν᾿ αρπαση τι˙ δεινον η αρκτος˙ει που ξιφει γαρ λαβη. Ει επινοιαν. ον λαλεις. α ει ερευναν θελεις και ει εκφυγειν. προσποιησει γαρ θνησκει. Ειπε µοι τουτο και τον Θεον νυν εα. εως αν αυτη εκ τουτου αποθανη˙ κακον ο χοιρος ακορεστως εσθιων˙ κακον η ασπις˙ βυει και γαρ τα ωτα˙ κακα τα κακα. αλλα µετ᾿ αυτου και εξω παντως εστι. υποκρισει βιουσα. ωσπερ πρωην. τον εις µηδεν χρησιµον κενεµβατουντα. . καγω αυτον λαµβανω! Εστι και εν σοι. Ερεις˙ Οιδα. φιλη ψυχη. ευρησεις οντως την αληθη σοφιαν. σπουδασεις.Παντα µιµησαι διχα των εναντιων. Πως ουν απο σου χωρισθεις προς µε ηλθε (162) και ολος µενει εν σοι µη χωρισθεις σου. εξω δε τον νουν περιπολουντα εχων ου κατελειφθη ανους εν τη οικια. Οδω βαδιζων ελθεις γαρ προς τα κρειττω και µετα παντων σεαυτον καταµαθεις και ερωτωντι τοτε µοι παντως φρασεις˙ Λογον. µεταβαινει και προς µε˙ η καταλιµπανει σε κενον του λογου. οτι και προς µε ηλθε και ολος εστι µετα σου. Τον ουν χωρισµον τουτον τι ονοµασεις. πως ολος εστιν εξω. Πραγµα δη λεξεις η επινοιαν ειπης.

ου φραζεται δε ολως. (163) Νοειται και γαρ αληθως. ατµητον ουν. παντως ειπης και ποταπον. ο νους σου λογον ου δωσει και µεινη η πολυλαλος αργησασα σου γλωσσα. αµεριστε τη φυσει. µη συσταλεις. τοις πασιν. Ταυτα ουν κατ᾿ επινοιαν η πραγµα γεγονεναι ολως ειπειν τολµησειας. Ει δε θελησειας ειπειν πραγµα την θειαν φυσιν. πως ενδον της οικιας. ολος την µητραν διελθων και γεγονως εν κοσµω. Καιτοι τι εστι το παραδειγµα τουτο προς τον υπερ νουν και διανοιαν Λογον. ουδε καταλαµβανεται νοΐ παντως τελειως. και της Παρθενου γεγονε και προηλθεν εν κοσµω και εµεινεν αχωρητος. Παντως αρτι σιγησεις˙ καν γαρ ειπειν θελησειας. οθεν ουκ εχωρισθη. θεοτης απεριγραπτε. αµην. εν µια τη θεοτητι και αρχη και δυναµει. οι το Πνευµα σου εχοντες ως παρα σου λαβοντες και ορωντες την δοξαν σου ου πολυπραγµονουµεν. ασυγχυτον προσκυνουµεν Τριαδα. ολος αυτου αχωριστως. µη σµικρυνθεις παντως εισηλθεν ολως και µεινας αναλλοιωτος µορφην ελαβε δουλου και γεννηθεις εγενετο ανθρωπος κατα παντα. Επινοια η πραγµατι. Πατερ και Υιε και το Αγιον Πνευµα. αλλ᾿ εν αυτω σε βλεποµεν αγεννητον Πατερα και γεννητον τον απο σου προερχοµενον Λογον. Πως ουν Θεος και ανθρωπος. . ειπε. ∆οξα σοι. τα απορρητα πασιν αγγελοις. εγω γαρ ου γινωσκω. ως ειρηται. Εκ γαρ του Πατρος αποσταλεις ο Λογος κατηλθε και εν γαστρι ενωκησεν ολος τη της Παρθενου και ολος ην εν τω Πατρι και ολος εν κοιλια και ολος εν τω συµπαντι αχωρητος υπαρχων. ολος παλιν αναληφθεις. σε προσκυνουµεν απαντες εν Πνευµατι Αγιω.ει δε πραγµα τι. ανθρωπος Θεος παλιν και του Πατρος εστιν Υιος. αρχαγγελοις τε και παςη κτιστη φυσει.

οπερ ποτε ακουεις ανατελειν εξ Ιακωβ. Ευχαριστια συν θεολογια˙ και περι ων η θεια χαρις του Πνευµατος δια των ενεργειων ωνοµασται. Ελεησον λυπουµενον. (164) Τι το καινον µυστηριον. και ηλιος σοι δεικνυµαι µακροθεν ανατελλων. Πως δε και ωσπερ ηλιος δεικνυσαι ανατελλων. ο τοις δικαιοις απασι φως απροσιτον ειναι εν τη µελλουση βιοτη και ζωη αιωνια.ΚΒ’. Τι το κατανοουµενον µεγα θαυµα εντος µου και µη περινοουµενον. Πως αστρον εκ του Ιακωβ. τον ασωτον επεδειξω και πορνον. οικτειρον τεθλιµµενον. ο αχωρητος παντη. Πως δε και αιγλη γινη συ και φλοξ µοι καθορασαι . ηδονων αµαρτιας. και παντα εργαζοµενος εµη φιλανθρωπια. ο µηδαµου και πανταχου και υπερ πασαν κτισιν ων τε και κηρυττοµενος αορατος τοις πασι. αλλα κεκαλυµµενον. και αιγλη γινεται µικρα και φλοξ παλιν οραται µεσον εν τη καρδια µου και τοις εµοις εγκατοις. µη οργισθης. α και παλαι πεποιηκα εν πασι τοις αγιοις. ο εις εµε. Εγω και αιγλη δεικνυµαι και φως σοι καθορωµαι. Εγω το αστρον το γλυκυ. υπαρχω µη διστασης. ∆εσποτα των απαντων. Ως αστρον γαρ οραται µοι ανατελλον µακροθεν και παλιν ωσπερ ηλιος µεγας αποτελειται. ακαταφλεκτως φλεγων σου τα παθη της καρδιας και δροσισµω γλυκυτητος και χαριτος µου θειας αποπλυνων τον ρυπον σου και εις απαν σβεννυων (165) ανθρακας τους του σωµατος. υπαρχεις τε και γινη συ µεχρι του νυν τοις πασι. περιστρεφοµενον συχνως και περιφλεγον παντα τα ενδοθεν των σπλαγχνων µου και φως ταυτα ποιουντα και ουτωσι φθεγγοµενον και φιλικως διδασκον απορουµενω παντελως και µαθειν εκζητουντι. µη εχων µετρον η σταθµον η ορον τω µεγεθει. λαλησαι µοι και παλιν βουλοµενω.

Εγω και αεικινητος ειµι απεριγρατως – που γαρ ελθων ζητησεις µε. ωσαυτως. ω παρανοια. Ο ουρανος τω λογω µου ως ουδεν παρεισηχθη. και α οιδας. ατρεπτος την ουσιαν. ηλιος. ολος πυρ ων απροσιτον και αστεκτον αγγελοις. αϋλος υπαρχων κατ᾿ ουσιαν. αορατος τοις πασιν. Πως δι᾿ αυτης εν τω παντι σωµατι ασυγχυτως γινοµενος. ουχι δ᾿ αυτην την φυσιν˙ µονον γαρ ενενοησα παραγαγειν δυναµεις και ευθυς παρειστησαν υµνουσαι µου το κρατος. Πως περιπλεκεσαι φθαρτη ουσια σωµατος µου και αναµιγνυσαι ψυχη αµικτως ανθρωπινη. µονος εν µονω τω παντι και µονος µετα παντων των επιγινωσκοντων µε εν τω του βιου σκοτει˙ (166) εξω δε κοσµου του παντος. τοπου τε των κολασεων και φρικτης καταδικης. εν ω περιπεπτωκασιν υπερηφανοι δουλοι κακως τραχηλιασαντες κατ᾿ εµου. ινα εκει µε ευρης. αστρα και η γη ως παρεργον µικρον µοι γεγενηνται και τα λοιπα. Εγω αµετακινητος – που γαρ και ουχ υπαρχω. ο αναφης. του ∆εσποτου. λεγων σοι ταυτα ουτως˙ εγω τη φυσει αφραστος. Πως δροσιζεις και πλυνεις µου του σωµατος τον ρυπον. Αλλ᾿ οµως σου ανεχοµαι φιλανθρωπως υπαρχων και παλιν εκδιδασκω σε. Πως δε και ουκ αισθανη. . ινα τη µεταστασει µου τον τοπον καταλαβω. Ειπον και˙ µη εκπεµψης µε στυγνον και τεθλιµµενον. αχωρητος υπαρχω. αψηλαφητος. ολον θεοποιεις µε. ηλιου τε και σκοτους. εξω του φωτος του αισθητου. αλλα τολµας µετα Θεου λαλειν ως εκπειραζων. Οι αγγελοι µακροθεν µοι προ τουτων παραχθεντες δοξης την δοξαν βλεπουσιν.και φλεγεις υλην. οσα ορας. αναφης. Ω τολµη. απροσιτος. εξω των ορωµενων. ως µη ειδως προσποιη ερωταν µε και γραφειν θελεις απασιν ενδεικτικως σην γνωσιν. ερωτων α γινωσκεις. ω αφροσυνης λογοι! Πως ουτως ταυτα ερωταν ου φριττεις αποτοµως. ανενδεης.

οπου λακκος ο µεγας. η ση προµητωρ. οπου το σκοτος το βαθυ. και παντα παραγαγοντος ως ουδεν. πως αυτην κατορθωσης. δια παντος του βιου και µητε υπνου γευεσθαι. δι᾿ εµε διηγεισθαι και βλεπειν µε. οπως ισχυσης δι᾿ αυτης εµη φιλανθρωπια (167) λαβειν µεγαλην αφησιν των σων ανοµηµατων. και µονην την µετανοιαν περι πολλου ποιεισαι και σπουδαζεις αληθινην επιδειξασθαι ταυτην και ερωτας περι αυτης εν πολλη παρακλησει και ακριβως ανερευνας. µαλλον δε ουδε ταυτα. ω προθεσις ανθρωπου! Ει γαρ και εµεµψαµην σε. βρωσεως. ει δυνατον. αλλα εµου του ουρανον. Περι εµου θελεις λαλειν. και ο κακος διαβολος. απο πηλου. ειπε µοι. ως ειρηται. αλλ᾿ ως σκιαν ηγεισαι. ερευνας τα εν ουρανοις. πως αµελεις. µηδε περιστρεφοµενος οµµατι διανοιας . θανατος αµα και φθορα παντας υµας κατεχει. πως αµεριµνεις. ων επραξας εν κοσµω. το απαυστον τε πενθος. απο χοος επλασθης και εν αυτη κρατουµενος και µετ᾿ αυτης διαγων παντα ουδεν λογιζη. οτι και συ εργον εµον και ποιηµα υπαρχεις. οπου στενωσις απασα. Αλλα ταυτην καταλιπων ζητεις τα υπερ φυσιν. και παρατρεχεις ως ουδεν εν τη οδω του βιου. το ουαι. ο τε Αδαµ και συν αυτω Ευα. Αλλ᾿ ωσπερ δενδρα καθ᾿ οδον ισταµενα και ξυλα ουτως λογιζη απαντα τα ενδοξα του κοσµου. Πως ου φροντιζεις των κακων. µεριµνα τε και λυπη. εν εξορια. εξερευνας την φυσιν και βουλει τα περι εµου. οπου το θρηνος. αλλ᾿ επαινεσω παλιν. οπου οφεις οι δακνοντες υµων αει τας πτερνας. µανθανειν˙ ω του θαυµατος.Συ κατω δε καθηµενος αυτου. ποσεως τε η ενδυµατος σωµατος το καθολου φροντιζειν. ο τουτους απατησας. Πως απο γης. οπου παντες πεπτωκασιν οι πρωτοι παραβαται. και παρατρεχεις απαντα και εµε ζητεις µονον. ως ουδεις οιδεν αλλος.

αλλ᾿ ωσπερ ξενην επιβας χωραν τινα και πολιν ετερογλωσσους εχουσαν παντας τε και βαρβαρους. Τις των µεγαλων επι γης εξουσιων και θρονων η των λεγοντων δι᾿ εµου αρχειν και βασιλευειν η των εκπροσωπουντων µου τους θειους αποστολους τουτο η ενενοησεν η ισχυσε φυλαξαι. Τις δε τους θειους λογους µου η τις τας εντολας µου µετα σπουδης εζητησε µαθειν τε και φυλαξαι. λεια βλεπων εν τουτοις. Τις ελογισθη µε ως συ Θεον επανω παντων (168) και επεθυµησεν ευθυς εµοι µονω δουλευειν και δια τουτο και γονεις και αδελφους και οικον. εν τη παρουση µαλιστα γενεα και ηµερα.µηδε ψυχης τους οφθαλµους εων προς ταυτα βλεψαι. και συγκαθησει µετ᾿ εµου εν τη εµη ελευσει. ιδιοις τε και αρχουσι και πλουσιοις του κοσµου διαγειν και διακεισθαι µεσον τουτων τυγχανων. κρινει γαρ ως επι της γης δικαιως αν και τοτε . ως µηδε θεασαµενος ποτε τινα εκ τουτων. συγγενεις τε και ξενους. Ταυτα ψυχην ει ευροιµι φυλαξασαν εν κοσµω. µηδε γνωρισας επι γης ανθρωπον εν τω κοσµω. πενητας οµου. Τις ακουσας την µνειαν µου πολλακις λαλουµενην εδακρυσεν απο ψυχης ενθυµηθεις µε µονον. Τις ο δικασας απαθως. γην τε οµου και συγγενεις και γειτονας και φιλους ουτως παρελογισαντο και ουτως µοι προσηλθεν. Τις γαρ µου τω ονοµατι γαννυται την καρδιαν και διεγειρεται ευθυς προς αγαπην η ποθον. αλλ᾿ εµε φανταζεσαι και µεµνησαι µου µονου και αγαπας µε ως ουδεις των µετα σου συνοντων. µεγαλα δε και υψηλα εµοι εποπτη τουτων. πλουσιους. Αλλα ψιλα ταυτα λεγοµενα και µικρα αναισθητοις. τους δε γε δυνατους αρα µετα ευτελεστερων. ενδοξους και αδοξους. ισα των αποστολων µου και προφητων δοξασω. ιν᾿ εν καιρω τηρησεως εντολης µου και νοµου ως ενα βλεπει απαντας. ουτως εν τοις συνηθεσι γνωριµοις τε και φιλοις.

προσιτον απροσιτως˙ βλεποµαι γαρφ ως αληθως. Πυρ δε και αιγλην ποιει µε το ζεον της αγαπης. αιγλη και πυρ οραται. οταν εχωσι τον νουν κεκαθαρµενον. αµεριστον τη φυσει. ποτε δε αστρον. (169) οπως δεικνυται ηλιος. µηδε τας ενεργειας µου. Αι ψυχικαι γαρ αρεται υποκεινται ως υλη. . και εν τω σε λογιζεσθαι µηκετι σοι οφθηναι ενδοθεν ευρισκοµενον εν τη ση καρδια και εκπληξιν σοι και χαραν νεµον απροσδοκητως˙ µηδ᾿ οτι φλοξ σοι δεικνυται. θλιψιν απαραµυθητον προξενουν σοι και λυπην. Ταυτα καλον το εκζητειν και τα λοιπα συν τουτοις και τηρειν. τοτε καγω το προθυµον ορων σου της καρδιας ευρισκοµαι ενουµενος αυτω και φως παρεχων και ωσπερ δεικνυµενος.και δοξαν απενεγκηται κριτου νεκρων και ζωντων. οταν υπο τον γνοφον αρα και την νυκτα του σωµατος ευρεθησονται τουτου. υιε ανθρωπου. ανεξερευνητον οµου. τοτε και τουτο λεγεται υδωρ. οση δυναµις. εκ δε τω αποκρυπτεσθαι απο των οφθαλµων σου. δεικνυµαι φιλανθρωπως κατα το ενεχοµενον εκαστου των ανθρωπων µετασχηµατιζοµενος˙ ουκ εγω τουτο πασχω. ασυνθετον. ο το πυρ λογω κτισας. αλλ᾿ οι ορωντες ουτως µε βλεπειν καταξιουνται. απλουν ολον. και γαρ καθαιρει. και ακριβως φυλαττειν˙ και την εµην µη εκζητειν φυσιν. Πνευµατος του Αγιου. Οταν ουν κατανυσσηται ανθρωπος και δακρυη. ου γαρ καλον σοι τουτο! Φως ουν µε ειναι πιστευε ασχηµατιστον παντη. Οταν γαρ αναφθη εν σοι ανθραξ ο της φιλιας. εν αις περιδρασσοµενον φως του Πνευµατος θειον κατα το υποκειµενον της υλης και καλειται˙ ιδιον γαρ ου κεκτηται ονοµα εν ανθρωποις. Αλλως γαρ ουκ ισχυουσιν ουδε πλεον χωρουσιν και δια τουτο οι αυτοι ποτε µεν καθορωσιν ηλιον. θαυµαζης η εξερευνας. οπως οραται αστρον και µακροθεν που φαινοµενον και υπερβαινον ορη.

ως τα του κοσµου παντα. µαλιστα τοις µετανοειν θελουσι και σωθηναι˙ και γαρ τους παντας ελεει. ωνοµασται πραοτης˙ παλιν δε αναπτοµενος κατα της ασεβειας τουτο γινεται δι᾿ αυτου. ανεκλαλητα παντη. αλλα και την ψυχην αυτην και το ιδιον σωµα και πραξιν πασαν ως ουδεν ηγεισθαι γινοµενην ανθρωπον τον γευσαµενον της γλυκυτητος τουτου και κατιδοντα του φωτος το αµηχανον καλλος. οπερ ζηλος καλειται. Γνωθι δε µονον τα σαυτου η σαυτον µαλλον πλεον και τοτε γνωσεις. (170) Οτε δε σβεση τον θυµον της καρδιας το πενθος τη συνεργεια τη αυτου. αµην.τοις δακρυσιν ενουµενον παντα ρυπον εκπλυνει. τουτοις δε και συντρεχει και συνεργει και συγκροτει και συµπασχει εν πασιν. ΚΓ’. Ταυτα ειδως µηκετι µου περι τοιουτων λεγειν η ερµηνευειν σοι λεπτοµερως δεηθης ολως! Φυσει γαρ αφθεγκτα εισιν. µονους φιλων τους εµε αγαπωντας και των εµων αει θερµως εντολων µεµνηµενους και µηδαµως προσκρινοντας αυτων τι των ρεοντων˙ οις οµιλων συνεσοµαι νυν και εις τους αιωνας. ενουµενος κατα ψυχην αυτων τη προαιρεσει και τεκµαιροµενος νοΐ καλλος της µετανοιας γνησιεστεραν κεκτηται προς αυτους την αγαπην. ως εγω ακαταληπτος παντη µονοις συνων. Περι της ακαταληπτου και απεριγραπτου Θεοητος ακριβης θεολογια˙ και οτι απεριγραπτος ουσα η θεια φυσις ουτε εντος . οτι και τα αµφοτερα δωρειται τω πενθουντι και ως πηγην βλυζειν ποιει την χαραν εν καρδια. Ταπεινωσις δε λεγεται. ανθρωποις τε απορρητα. αγνωστα και αγγελοις και κτιστη παση αλλη τινι ουσια ολως ακατανοητα. Εξ ης πασα συµπαθεια και ελεηµοσυνη εκχειται εξω ρεουσα απο ψυχης τοις πασι. ειρηνη δ᾿ αυθις και χαρα λεγεται και χρηστοτης.

ω καλων απαντων ανω. αναλλοιωτε ουσια. Πως και εξω των κτισµατων. Τις µοι δωσει κατασχειν σε. Παντα ενδον περιφερω ως συνεχων πασαν κτισιν˙ παντων εξω δε τυγχανω. ω Θεε µου µονω. (171) Ω Τριας. ανερµηνευτε τοις εργοις. Ο προ παντων δε υπαρχων . παντων ων κεχωρισµενος. απεριγραπτε τη φυσει. ειπε µοι. υπεραναρχε Θεε µου. αλλα ης αρχην µη εχων. πως και εσω τουτων παλιν και ουδ᾿ εσω ης ουδ᾿ εξω.ουτε εκτος εστι του παντος. Ω ζωη. Τινος γαρ ο κτιστης εσω. εξω. Θεε. ακαταληπτε τη δοξη. η κτιστις παντων. Πως ευρησω τον εντος µε περιφεροντα σε ολον. Ο γαρ κτιστης των κτισµατων πως ουκ εσται παντων εξω. των παντων. ον εντος µου περιφερω. Ως µεν αληπτος ουκ εσω. ποιου δε. ος ου γεγονας ουδεπω. (172) ως ληπτος δ᾿ εξω πελω απεριγραπτος δ᾿ υπαρχων ουτε εσω ουτε εξω. ω αρχη αναρχου λογου. αλλα και εντος και εκτος ως των ολων αιτια˙ και οτι µονον κατα νουν τω ανθρωπω ληπτον αληπτως το Θειον ως τοις οφθαλµοις αι του ηλιου ακτινες.

νου παντος εστερηµενη. Ποιον τουτο λεγω ζωον. οτι και προ παντων ηµην. Πανταχου και γαρ υπηρχον εν τω παν ως υπερπληρης και πληρω τα παντα κτισας. ∆ωµεν ουν οικειον ζωον προς τον λογον της σοφιας. Νοει απερ φθεγγοµαι σοι! Ου µετεστην τοπου κτισας. οτι λογου ου µετεχει και δικαιως προς τον λογον οικειοτητα ουκ εχει.και πληρων το παν ως πληρης. ως του κτιστου κατ᾿ εικονα και οµοιωσιν υπαρχον. ουδε εσω ουδε εξω. αλλα νοητως µοι νοει. Αλλ᾿ αφησωµεν την κτισιν ολην ταυτην ηνπερ βλεπεις. Ζητων δε πνευµατικως µε απεριγραπτον ευρησεις. . Ου σωµατικως σοι λεγω. ει και πανταχου και εν πασιν απαθως και ασυγχυτως˙ (173) κατα τουτο δ᾿εξω παντων. ιν᾿ ως νους προς την σοφιαν και ως λογος προς τον λογον συγγενως τε και οικειως εχον µαλλον σχη καλως και κοινωνιαν το κτισθεν µετα του κτιστου. πως ουκ εσοµαι και κτισας εν τοις κτισµασι µου πασι. ουδαµου δ᾿ αυ κατα τουτο. ουδ᾿ ηνωθην τοις κτισθεισιν˙ απεριγραπτον δε οντα που ποτε µε φησεις ειναι.

Ανθρωπον σοι παντως ειπον λογικον εν τοις αλογοις ως διπλουν εξ εκατερων αισθητων και νοουµενων. φρασον ταυτα. συνεστι δε τοις ορωσιν. Οµως προσεχε και λεξω˙ λαµπει ηλιος ακτινας˙ αισθητον τουτον σοι λεγω. Πως. καθοραται αορατως και κρατειται ακρατητως. τοις τυφλοις ου παραµενει. αληπτον ευθυς υπαρχει. τουτω µονω ο Θεος δε κατα νουν ληπτος αληπτως. Πως τα αφραστα σοι φρασω. πως δε και µικτως αµικτως. Πως ληπτως και πως αληπτως. οφθαλµων ανεωγµενων και καλως κεκαθαρµενων. ει συ καµµυσης. . (174) πως τα αρρητα σοι ειπω. Το δ᾿ αυτο. εν αµικτω µιξει εστιν η συγκεχυνται αλληλοις. Ουτος µεσον των κτισµατων τον Θεον γινωσκει µονος. ειπε µοι. Το δε φως των οφθαλµων σου συνηµµενον ην τοις οφθαλµοις σου˙ αρτι λεξον ερωτωντι˙ Το ουν φως σου ταις ακτισι πως υπαρχει συνηµµενον. Οιδα˙ αµικτα και λεξεις και µικτα οµολογησεις και ληπτον το φως µοι ειπης. τον γαρ αλλον ουπω ειδες˙ τας γουν τουτου βλεπεις ακτινας και ληπται εισι τοις οφθαλµοις σου.

οτι εχεις. του φωτος δε µη παροντος ως εν σκοτει παντως εστιν. κατασχειν δε µη ισχυων η λαβειν αυτο χερσι σου. και τουτους ως τυφλους καταλιµπανει – εν νυκτι και γαρ ανθρωπων οφθαλµοι ου καθορωσιν . Πως δε κατασχειν ισχυσεις. . εν φωτι δε και τα παντα.. πως δε τουτον ολον κτηση. εφαπλοις τας σας παλαµας. ανατελλοντος δε τουτου τοτε βλεπεις φως εν πρωτοις.Οτε δε δυνει. Πως δε λαβεις τουτου τµηµα και εν κολπω κατακρυψεις. Πως ουν τουτον εις οικιαν εισαγαγεις σην. Τα απλα απλως κρατουνται. οτι και βλεπεις. ει και σωµα γαρ τη φυσει τουτο δη το φως νοειται ορωµενου του ηλιου. ειπε µοι. µερικως η και καθολου. πως τον αληπτον κρατησεις. κρατητως ου σφιγγονται δε. λαµπει ηλιος εν ταυταις και κρατειν αυτον νοµιζεις˙ τουτο λεγω. πλην και ατµητον υπαρχει. η ψυχη ουν δια τουτων παρακυπτουσα φως βλεπει. (175) το δε φως εχων ουκ εχεις˙ εχεις γαρ. Σφιγγεις αιφνης παλιν ταυτας και ακρατητος υπαρχει˙ ουτως παλιν ουδεν εχεις. Εχεις ολως ου δοκεις τι.

Παντως ουδαµως. (176) πως και σωµα ουτος εστιν. ουκ ασωµατος γαρ παντως. ολον µαλλον εκτυφλοι σε. ασυγχυτως τουτων πελει. ονπερ λογω και προσταγµατι ο κτιστης ως λαµπαδα παρεισηξε φαινειν πασι τοις εν κοσµω. εξειπειν η ερευνησαι ολως φυσιν ουκ ισχυεις. η διαιρεσις δ᾿ οµοιως µη καταλαµβανοµενη. Πιστει παντα παραδεχου! . πως εκφρασαι. Πως ληπτος εστιν αληπτως. πως δε λογω παραστησαι. πως ειπειν µοι. πως φωτος ετερου διχα ολως βλεπειν ουκ ισχυει και παντι φωτι ενουται και ως φως τα παντα βλεπει. διαιρουµενον των φωτων και ενουµενον ωσαυτως φως φωτι ολον τυγχανει˙ και η ενωσις αφραστως. Αλλα και των οφθαλµων σου απορεις το φως ειπειν µοι. Απαθες δε µενει παντως. Πως του κτιστου των απαντων ολως φυσιν ερευνησαι. µοι ειπης. πως ακτισι καθοραται και φωτιζει σε εν τουτοις. δυνατον ποτε γενεσθαι! Ει ουν τουτου. ον ει και τρανως προσβλεψεις. ενεργειας τουτου παλιν πως µοι λεγεις ερµηνευσαι. πως και µιγνηται αµικτως.

Πανταχου Θεος υπαρχει ως ζωη ζωην παρεχων˙ τι γαρ ολως και παρηχθη. ως λεγω. εξαπλουσα τους ιµαντας και συνδουσα εκ µακροθεν και εσχατως µεσον τουτων ωσπερ δικτυον υφαινει εις αερα την παγιδα˙ και αυτη καθεζοµενη απεκδεχεται την θηραν. ει που ποθεν παρεµπεσαν αλισθησεται πτηνον τι. Η ου νηθει. αιτιον δε ον των παντων. ουδ᾿ εν πασι˙ πως γαρ εσται το ουδεν υπαρχον παντων. πιστις ολως ου δισταζει. Εναργως σοι παντα λεγω˙ ουδαµως τι των απαντων (177) η δηµιουργος των ολων εστιν φυσις θεια και σοφια. παντα εστιν. καθ᾿ υποστασιν ωσαυτως. αλλ᾿ ακοπως καθ᾿ εκαστην εξυφαινει. λεγε. ο αυτος ου παρεισηξε. Μεχρι κωνωπος µοι νοει και ιστου του της αραχνης! Ποθεν γαρ τοσουτον ταυτη χορηγειται νηµα. ιξευτων τε παντων πελει. κατα φυσιν. Ο ουν µεχρι τουτων παντων τη προνοια συνδιηκων .Πιστις γαρ ουκ αµφιβαλλει. πανταχου εστι και εν πασι και πληροι τα παντα ολως κατ᾿ ουσιαν. αλιεων σοφωτερα. πλην.

(178) Ναι. Ολον τουτο δηλονοτι τις. των παντων µεσον εστι. Ει δε συ τουτον ου βλεπεις. Η δ᾿ ακτις ουχ ηλιος σοι και δοκει και καθοραται. τις µοι δωσει. υποδειξει. Την ακτινα και γαρ βλεπω. τον δε ηλιον ου βλεπω. και αδυτος υπαρχει˙ που κρυβη πληρων τα παντα. και εξω παντων εστιν. (179) Τας ακτινας εχων αυθις ολας ενδον της οικιας. Η ακτις µεν καθοραται. ηλιος τυφλοι δε µαλλον. αλλ᾿ οραται αορατως. λεγω παλιν˙ που ευρησω . Ταυτην βλεπων ολον βλεψαι τον γεννητορα ποθω γε˙ Ουτως βλεπων λεγω παλιν˙ τις µοι δειξει. Κατα τουτο τοινυν λεγω˙ οπερ εχων. ναι. ψυχας φωτιζον. ναι. ονπερ βλεπω. ως ακτις ηλιου µονη.πως ουκ εστιν εν τοις πασι. γνωθι σε τυφλον υπαρχειν και φωτος εν µεσω σκοτους ολον σε πεπληρωµενον. και ακτις αυτου ληπτη σοι ωσπερ ειποµεν. αληπτος ων κατ᾿ ουσιαν. και ληπτος αυτοις τυγχανει. ναι. αληπτως. πως ουκ εστι µετα παντων. ο βλεπω. και φως αυτος υπαρχει νοητον. Καθοραται γαρ αξιοις˙ ουχ οραται δε ο πληρης.

τον δε αλλον µου µακροθεν καθορων ωσαυτως κραζω˙ Τις µοι δωσει. αλλα το ολον εχω. ου χωριζονται δε ολως. Η δ᾿ ακτις πηγη δ᾿ αυ αλλη εν εµοι σαφως υπαρχει˙ ω θαυµα θαυµατων ξενον! Ανω ηλιος εκλαµπει . και µη βλεπων ολον ολως. Προς τον ολον ποσον εχω. Πως το ολον. και διΐστανται αφραστως. . µη λεγε˙ ου. αβυσσον αβυσσων παλιν (180) κατα νουν υποζωγραφει. Ει ουν ιστασαι προς τουτοις.την πηγην την των ακτινων. ει και ολον παντως εχω. Κοκκον ενα η σπινθηρα! Και ζητω λαβειν το ολον. Τουτον εχων λεγω εχειν. παντως αν καλως µοι ειποις καθοραν το υδωρ αρα. τι µοι λεγεις. Ως προς αφρονας προσπαιζεις˙ παυσαι παιζειν µε. ει µηδεν µηδολως εχω! Πως η τι λαλεις. τη ακτη των θαλασσιων. Ου γαρ τετµηνται αλληλων. ονπερ εχω. θαυµαζω. η δ᾿ ακτις ηλιου αυθις αλλος ηλιος εν γης µοι φαινεται και καταυγαζει˙ οµοιος οντως του πρωτου και ο δευτερος υπαρχει. Ακουσον και παλιν λεξω˙ πελαγος µοι νοει µεγα και θαλασσας θαλασσων τε.

. ολας εχεις τας αβυσσους συνηµµενας τη χειρι σου. αλλ᾿ ολιγον. (181) οτε δε πενοµαι. ποσον εχεις. αποκριθηση. Οτε χορτασθω. Παντως. οτε πινω. Ου. Προς ουν πασας. και γλυκυ το ποµα λιαν˙ µια γευσις πασαν διψαν µυριαδων καταπαυει. απειρον τοις οφθαλµοις σου ασχετιν και ταις χερσι σου. ει οιον τε. Ως ρανιδα µιαν ειπης. πως γαρ ισχυω. πλουτω.Το γαρ ολον. λιµασσω. οσον βλεπεις. βλεπεις˙ ει δε εροιτο σε τις δη˙ Βλεπεις ολας τας θαλασσας. Πασας δε κρατεις παλαµη. Ουτω γουν καγω σοι λεγω. οτι εχων ουδεν εχω και πτωχος ειµι και πλουτον αποκειµενον ορω µοι. µικρον τι βλεπω και κρατω θαλασσης υδωρ. λεξεις. Οσα ουν την χειρα εχεις εν τοις υδασι κρατουσαν. Σχειν επιθυµω το ολον και πιειν. Λεγεις˙ Ναι. πως θεαση. Ουδαµως. ου γαρ τετµηνται αλληλων και ου πασας. Ει δε εροιτο σε παλιν˙ Ουδε ολως ταυτας βλεπεις. και διψω αει του πινειν υπερ κορον παντως πινων. Τας δε πασας συ ουκ εχεις. καιτοι συνηµµενας εχεις. και διψω.

µετα του µικρου το ολον συνηµµενον παντως εχων. ατµητος υπαρχει ολη. (182) απεριγραπτος ωσαυτως. αβυσσοι δε παλιν ταυτη των αβυσσων συνηµµεναι˙ µιαν ουν σταγονα εχων συνηµµενας πασας εχω. αληπτος παντη. δυσθεωρητος εις απαν. Αλλως παλιν σοι ταυτα λεξω˙ Ηλιος αφ᾿ υψους λαµπει επιβαινων ταις ακτισι˙ µαλλον δε κρατω ακτινα. πλουσιως τε παλιν εχων ολον ολως εν χειρι µου. η Θεος ολος υπαρχει. ολως εχειν τι δοκησω. καιπερ εν τω στοµατι µου παντοτε το υδωρ εστι ρεον. περικλυζον. Ει ουν ουτω και τοιαυτη εστι µοι ρανις η θεια. αναβαινω τρεχων ανω πλησιασαι τω ηλιω. ηνπερ λεγω σοι κεκτησθαι. Οντως εχων ουδεν εχω. Οτε δε καλως εγγισω . αναφης. Η σταγων δε παλιν αυτη. βλυζον. Αλλα βλεπων τας αβυσσους ου δοκω τι πινειν ολως˙ σχειν επιθυµων το ολον.πασας τας αβυσσους αµα˙ αδυνατου τουτου οντος παντοτε διψειν σοι λεγω. παντοτε πτωχος υπαρχω. Θαλασσα ουν τη σταγονι.

ως ληπτην σφιγγω κρατησαι.και δοκησω του προσψαυσαι. ειτε ισταται. της νυκτος ολον τον ζοφον αυτη διασχισασα µοι ως σχοινιον απο υψους ουρανιου καταβαινει. τεως φθασαι ουκ ισχυω. καθηµαι και παλιν κλαιω και ζητω την πριν ακτινα. και ακρατητος υπαρχει˙ οµως δε αληπτως ταυτην και κρατω και αναβαινω. Τουτο εργον. ο ταλας. υπερ υψωµα τε απαν γενοµενω µοι. ως δοκω. Ουτως ουν ανερχοµενω συνανερχονται ακτινες. ουκ οιδα˙ τεως βαινω. εκ χειρων µου αι ακτινες συν ηλιω αφαντουνται και ευθυς εις αδου πτωµα καταφεροµαι. Υψους υπερβαινων δ᾿ υψη. διαφευγει µου τας χειρας η ακτις και ευθυς τυφλουµια και εκπιπτω αµφοτερων. τεως τρεχω. Απο υψους ουν εκπιπτω. (183) ουρανους δε υπερβαινω. ου γινωσκω. Ειτε φευγει. ουρανων τους ουρανους τε. Ουτως τοινυν εχοντος µου. βλεπω ηλιον δε παλιν υπερ τουτων ανωτερω. του ηλιου και ακτινων. τουτο πραξις τοις πνευµατικοις υπαρχει˙ . ∆ρασσοµαι συντοµως ταυτης.

ολος ων ανω τυγχανει˙ περιπολων ουρανους δε εµπεδουται παλιν κατω και αρχη του δροµου τελος. τοτε τρεχει. πως ου µυθολογος δοξω τα εκτος διατρανων σοι. Τουτο ουν ιδειν ο φθασας απο παντων καταπαυει και χωριζεται κτισµατων˙ τον γαρ κτιστην τουτων βλεπει. Ατελης η τελειοτης. Ολος κατω κεκλιµενος. το δε τελος αρχη πελει. ισταται δε. αµυδρως και γαρ ορωνται. Κατεπλαγης ουν ακουσας τα εντος των ορωµενων. και αναπαυσις απασης θεωριας φως το θειον. και ποσως κατανοουνται. Τα δ᾿ εν ταυτη σιωπασθω. Ως Γρηγοριος θεολογικως ειρηκει˙ Ελλαµψις υπαρχει (184) τελος των ποθουντων παντων. Ον ο βλεπων εξω παντων µετα µονου µονος εστι και ουδεν των παντων βλεπει ορατων η νοουµενων˙ µονην την Τριαδα βλεπει. Ει δε καταπλαγης ταυτα.ανω κατω. Ανεκλαλητα γαρ παντη και ανεκφραστα τα θεια . η δ᾿ αρχη γε παλιν τελος˙ τελος πως. οταν τρεχη. Οταν πεση. κατω ανω απαυστος αυτοις ο δροµος.

ως διττων ηλιων οντων (185) και διττου φωτος ωσαυτως. αισθητους και νεορους τε. αισθητου και νοητου τε. Ει γαρ ο αιθητως µη βλεπων ανενεργητος τις εστι. ουχ ορωνται δε τοις πασιν . ηµιθνης τυγχανεις παντως. µαλλον δ᾿ εσεται ως θνησκων ενωδυνως εις αιωνας. καν ο λογος πως εκ ποθου εκβιαζεται του λεγειν περι πραγµατων θειων και ανθρωπινων.και τα εν αυτοις εις απαν. Οι δε βλεποντες τον κτιστην πως ου ζωσιν εξω παντων. ποσω µαλλον ο µη βλεπων το νοητον φως του κοσµου νεκρος εστι και νεκρου πλεον. Ναι. Αλλ᾿ εασας ουν τα θεια και ειπων τι των ιδιων υποδειξω σοι τω λογω την οδον και καταπαυσω. νοητον δε ουδαµως ηλιον. Ο νεκρος αναισθητει γε. ους ει βλεπεις. οσην εξει την οδυνην. ως εκτισθης κατ᾿ αρχας ανθρωπος εση. των παντων εξω ζωσι και εισι των παντων µεσον και ορωνται υπο παντων. Ει δε αισθητον µεν βλεπεις. ο δε θνηξας εν αισθησει. Γνωθι σε διττον υπαρχειν και διττους εχεις τους ωπας. ανενεργητος εις παντα. ο ηµιθνης δε και νεκρος.

εν αισθησει των παροντων˙ µεσον µεν εισι των παντων, υπερ αισθησιν δε τουτων εξω γινονται των παντων, τοις αΰλοις συναφθεντες αισθητων αναισθητουσιν. Οφθαλµοι και γαρ ορωσιν εν αισθησει δ᾿ αναισθητω. (186) Πως; ειπε µοι. – Λεξω ταχος˙ ως ορων το πυρ ου καιη, ουτως βλεπω αναισθητως. Συ το πυρ ορας, οποιον, και την φλογα παντως βλεπεις, ουκ αισθανη δε οδυνης, αλλ᾿ υπαρχεις εξω τουτου και ορων ου κατακαιη αναισθητως εν αισθησει, η πως αλλως τουτο ειπης; Ου γαρ καιη αναισθητως, εν αισθησει δ᾿ οµως βλεπεις. Το αυτο µοι νοει πασχειν τον πνευµατικως ορωντα˙ νους γαρ καθορων τα παντα απαθως και διακρινει, οιον βλεπει καλλος ωραιον, αλλ᾿ εκτος επιθυµιας. Το ουν πυρ εστι το καλλος, η αφη επιθυµια˙ ει µη συ του πυρος αψη, πως οδυνης αισθανθηση; Ουδαµως! Ο νους δε παλιν, πριν κακως επιθυµησει, τον χρυσον ορων ωσαυτως ως πηλον προσβλεψει παντως, την δε δοξαν ουχ ως δοξαν, αλλ᾿ ως ειδος φαντασµατων εις αερα φαινοµενων,

και τον πλουτον ωσπερ ξυλα λογιειται εν ερηµω κατακειµενα στιβαδα. Τι τα παντα εξηγεισθαι, (187) ερµηνευειν τε πειρωµαι; Ει µη πειρα καταλαβοις, γνωναι ταυτα ουκ ισχυεις. Απορων δε γνωναι φυσεις˙ Οιµοι, πως ουκ οιδα ταυτα, οιµοι, ποσον απολειπω των καλων εν αγνωσια! και σπουδασεις ταυτα γνωναι, ινα γνωστικος καλη γε. Ει γαρ σεαυτον ουκ οιδας, ποταπος ει, ποιος πελεις, πως τον κτιστην επιγνωση, πως πιστος ονοµασθηση, πως δε ανθρωπος κληθηση βους υπαρχων η θηριον; Η ως αλογον τι ζωον η και χειρων τουτων εση αγνοων τον κτισαντα σε. Τις εκεινον µη γινωσκων λογικος ειπειν τολµησει, οτι εστιν; Ου γαρ εστι! Πως γαρ, ος εστερηται του λογου; Ο δ᾿ εστερηµενος λογου εις αλογου εστι ταξιν, ποιµανθεις δε υπ᾿ ανθρωπων παντως εσται σεσωσµενος˙ ει δ᾿ ου βουλεται, αλλ᾿ ορει και φαραγγοις προσπελαζει, βρωµα εσεται θηριων ως απολωλος αρνιον. Ταυτα πραττε και µελετα, µη παραρρυη, τεκνιον!

Κ∆’. ∆ι᾿ ων εξοµολογουµενος εν τω παροντι γραφει λογω, δεικνυσι το βαθος της εαυτου ταπεινωσεως, και προϊων διδασκει αυτην τον εις µετρον ελασαντα τελειοτητος και αξιωθεντα τοιουτων εν θεωρια αποκαλυψεων, Παυλον τον θειον καν τουτω µιµουµενος, αµαρτωλον εαυτον αποκαλουντα και αναξιον του καλεισθαι αποστολον. (188) ∆ιδου µοι, Χριστε, καταφιλειν σους ποδας. ∆ιδου µοι τας σας κατασπαζεσθαι χειρας, χειρας τας εµε λογω παραγαγουσας, χειρας τας παντα κτισασας ακαµατως. ∆ιδου µοι βλεπειν το προσωπον σου, Λογε, και απολαυειν του απορρητου καλλους και κατανοειν και τρυφαν σου της θεας, θεας αρρητου, θεας της αθεατου, θεας της φρικτης, οµως διδου µοοι λεγειν τας ενεργειας αυτης, ου την ουσιαν. Υπερ φυσιν γαρ, υπερ ουσιαν πασαν ης ολος αυτος, ο Θεος µου και κτιστης. Η δε απαυγη της δοξης σου της θειας φως απλουν ηµιν, φως γλυκυ καθοραται, φως αποκαλυπτεται, φως συνενουται ολον, ως οιµαι, ολοις ηµιν σοις δουλοις, φως πνευµατικως βλεποµενον µακροθεν, (189) φως εντος ηµων ευρισκοµενον αιφνης, φως ωσει υδωρ βρυον, ως πυρ τε φλεγον της, ησπερ παντως καθαψεται, καρδιας˙ εξ ουπερ εγνων προληφθεισαν, Σωτηρ µου, την ταλαιπωρον και ταπεινην ψυχην µου και φλεγοµενην και κατακαιοµενην. Πυρ προσλαβον γαρ φρυγανωδους ουσιας πως ου φλεξειε, πως αν ου καταναλωση, πως ουκ εµποιησειεν αφυκτους πονους; Οµως αναψαν, δος µοι του λεγειν, Σωτερ, αφραστον ειδος καλλους ωραιοτατου

δεικνυσι και τερπει µε και ποθου φλογα αστεκτον εργαζεται˙ και πως υποισω, πως υπενεγκω, πως ολως δε βαστασω, η πως εξειπω το µεγα θαυµα τουτο, το γινοµενον εν εµοι τω ασωτω; Ου γαρ σιωπαν υποφερω, Θεε µου, και ληθης βυθοις συγκαλυπτειν τα εργα α εποιησας και ποιεις καθ᾿ εκαστην µετα των θερµως αει σε εκζητουντων και µετανοια προς σε καταφευγοντων, ινα µη καγω, ως το ταλαντον κρυψας δουλος πονηρος, κατακριθω δικαιως, αλλ᾿ εκκαλυπτων ταυτα τοις πασι λεγω και τα περι σου και της σης ευσπλαγχνιας γραφη παραδιδωµι και διηγουµαι ταις µετεπειτα γενεαις, ω Θεε µου, οπως µαθοντες το πολυ ελεος σου, ο ενεδειξω εις εµε και δεικνυεις, τον πριν ασωτον, τον ακαθαρτον µονον, τον υπερ παντας πλεον εξαµαρτανοντα, (190) µηδεις δισταση, αλλα µαλλον ποθηση, µη δειλιαση, αλλα χαιρων προσελθη, µηδε φοβηθη, αλλα µαλλον θαρρηση πελαγος ορων της σης φιλανθρωπιας και προσδραµη τε και προσπεση και κλαυση, και των πταισµατων αποληψεται λυσιν λεγων εν αυτω ως αληθως, Θεε µου˙ Ει τον παγκακον και παµπονηρον τουτον και πανασωτον ηλεησεν ο κτιστης, υπερ απαντας ανθρωπους αµαρτοντα, πως ουκ αν εµε µειζονως ελεηση, τον φειδοµενως ποςως εξαµαρτοντα και τας εντολας ου πασας παραβαντα; Ιν᾿ ουν ειδωσι και πληθος των κακων µου, ωδε λεξοιµι, ου παντα παντως, Λογε, αναριθµητα και γαρ υπερ αστερας, υπερ σταγονας υετου και θαλασσης

ψαµµον, κυµατων πληθος κυµαινοµενων, αλλ᾿ απερ βιβλος φερει του συνειδοτος και αποθηκαι περιεχουσι µνηµης τα δ᾿ αλλα µονος αριθµειν αυτος οιδας. Γεγονα φονευς, ακουσατε οι παντες, ινα κλαυσητε συµπαθως, τον δε τροπον ειασα, λογου παραιτουµενος µηκος. Γεγονα, οιµοι, και µοιχος τη καρδια και σοδοµιτης εργω και προαιρεσει. Γεγονα πορνος, µαγος και παιδοφθορος, επιορκος οµοτης και πλεονεκτης, κλεπτης, ψευστης τε και αναιδης, αρπαξ – φευ µοι – φιλαργυρος τε, ιταµος τε και πασης (191) αλλης κακιας ειδος διεπραξαµην. Ναι, πιστευσατε, αληθως λεγω ταυτα και ου πλασµατι, ουδε σεσοφισµενως! Τις ουν ακουσας ταυτα ουκ εκπλαγειη, ου θαυµασειε την σην µακροθυµιαν, ω φιλανθρωπε, ου θαµβηθη και λεξει˙ Πως ου διεστη γη φυγουσα του φερειν, επι του νωτου µη στεγουσα τον ταλαν, και ζωντα τουτον κατηγαγεν εις αδην; Σκηπτος ανωθεν πως δε ου κατενεχθη και αναλωσε τον παραβατην τουτον; Πως δε ουρανος ου συνεπεσεν αµα και συνεσβεσθη ηλιος και τα αστρα επι τω ουτως καταπεφρονηκοτι; Ω της σης αυθις ανοχης, ειπη, Σωτερ, και της αγαθοτητος και του ελεους! Οντως γαρ εισιν υπερ συγγνωµην πασαν αι πραξεις αυται του παναθλιου τουτου, ας ο ακουων πας τις αναβοησει˙ τουτον η δικη αρα ειασε ζωντα; Και πως δικαια ουσα καν ολως τουτον ειναι κατεδεξατο εν γη των ζωντων; Ει δ᾿ υπολαβοι ψευδη µε ισως γραψαι, τουτω την συγχωρησιν δος ως οικτιρµων˙

αγνοων γαρ σου το µακροθυµον, Σωτερ, και την αβυσσον της σης φιλανθρωπιας, και των εργων µου τα ατοπα ακουσας την ψηφον εξηνεγκε δικαιως ταυτην. Ει τουτον, λεγων, ανευθυνον η δικη καταλελοιπε, λοιπον κρισις ουκ εστι. Συ δε µαλιστα, οτι µελλεις του κριναι, (192) νυν µακροθυµεις δια τουτο, Θεε µου˙ θελεις γαρ παντως την παντων σωτηριαν, την µετανοιαν εκδεχοµενος τουτων την εκ των εργων, ανοχη σου δικαια. ∆ικαιου και γαρ ου τους πιπτοντας παιειν, χειρα δε µαλλον παντως ορεγειν τουτοις, οπερ ποιων συ, ο καλος µου ∆εσποτης, ουκ ενελιπες ουδε ποτε ελλειψεις. Ο βιος παλη παντων ανθρωπων πελει, δουλοι δε παντες ανθρωποι σου, του κτιστου˙ εχοµεν δ᾿ οµως µικροι τε και µεγαλοι εχθρους ασπονδους, αρχοντας τους του σκοτους. Ει µη ουν αυτος ορεξεις µαλλον χειρα, αλλ᾿ αυτους ηµων κατισχυσει αφησεις, που το δικαιον, που το φιλανθρωπον σου; ∆ουλοι γαρ ηµεις γεγοναµεν εκεινου ιδια γνωµη, ιδια προαιρεσει, αυτος δε ηµας ελθων εξηγορασω τω αχραντω σου αιµατι και τιµιω και τω σω Πατρι προσηγαγες, Θεε µου, δωρον, ους ορων εχθρος ολως ου στεγει, ουχ υποφερει τον φθονον, ονπερ εχει, αλλ᾿ ωρυεται καθ᾿ ηµων ωσπερ λεων και περιπατων και βρυχων τους οδοντας απηνως ζητει, οντινα καταπιη. Τους ουν υπ᾿αυτου θηρος του ανηµερου τιτρωσκοµενους και πληγας δεχοµενους και τραυµατιας, ω Χριστε µου, κειµενους ουκ ελεησεις, ου συµπαθησεις µαλλον και την υγειαν την τουτων αναµεινεις,

(193) αλλ᾿ επιπληξεις, αλλα συντριψεις ολως και θανατωσεις τους τοιουτους τελειως; ∆ικαιον και γαρ, ναι, καγω τουτο λεγω, οτι ακοντες ου κατεχονται ουτοι, αλλα εκοντες εαυτους προδιδουσιν. Οµως πανουργος, σοφιστης τε και κακιας, ο ανηµερος και ποικιλος θηρ ουτος προσποιειται ουν τα των φιλων, ως φιλος ολον µε ζητων συλλαβειν και θηρευσαι, την ορωµενην ζωην υποδεικνυς µοι της νοουµενης ζωης αποστερει µε. Τη αισθησει κλεπτει µε των νυν παροντων και των µελλοντων υποσυλα τον πλουτον. Αλλο τη εξω φαινεται θεωρια, αλλο δε εστι το κρυπτοµενον, Σωτερ. Ει δε ανθρωποι τουτο µεµαθηκοτες δολους σχηµατιζονται τη υποκρισει, τι ο κακιας ευρετης ου ποιησει, πως ου πλανησει, και µαλιστα τους νεους, πως ουκ απατησει δε ακακους οντας, ολως απειρους, ολως απανουργευτους, ο προαιρεσει και Σαταν και πανουργος και παντα δολον ευµηχανως ευρισκων; Οµως απαντας απατα και τιτρωσκει, ουδεις τας τουτου υπεξεφυγε χειρας, ουδε των αυτου βελων και του εν τουτοις ιου αγευστος και ατρωτος διηλθε. Παντες εξηµαρτοµεν και υστερουµεν δοξης σου, Χριστε, της αρρητου και θειας, και δωρεαν σε δυσωπουµεν του σωσαι και δικαιωσαι χαριτι και ελεει, ο εξεχεας επ᾿ εµε νυν πλουσιως, (194) περι ου λεγειν και γραφειν ουκ οκνησω. Πως γαρ δυναιµην σιωπη υποφερειν τα γινοµενα καθ᾿ ωραν, ω Θεε µου, και πραττοµενα εν εµοι τω αθλιω; Αφραστα και γαρ εισιν εν αληθεια,

ακαταληπτα υπερ νουν, υπερ λογον˙ και πως εξειπω ταυτα η πως εκφρασω; Αλλ᾿ ουν, µη φερων σιωπαν, αρτι λεξω˙ Θεος αναρχος, ακτιστος, µονος πελεις, εν Υιω και Πνευµατι Τριας Αγια, ακταληπτος, απροσιτος υπαρχεις, κτιστης ορωµενης τε και νοουµενης κτισεως και Κυριος συ και ∆εσποτης, υπερανω τε των ουρανων και παντων των εν ουρανω, του ουρανου τυγχανεις µονος ποιητης, µονος εξουσιαζων, µονος τα παντα φερων προσταγµατι σου και θεληµατι συνεχων παντα µονω. Εχεις περι σε µυριαδας αγγελων, αρχαγγελων τε χιλιας χιλιαδας, θρονους, κυριοτητας αναριθµητους, εχεις δυναµεις, Χερουβιµ Σεραφιµ τε πολυοµµατα, αρχας και εξουσιας και πλειους αλλους λειτουργους τε και φιλους, Εχεις την δοξαν υπερδεδοξασµενην, ωστε µη τολµας αδεως ατενισαι τινας εκ τουτων προς αυτην, ω Θεε µου, µηδε δυνασθαι φαινοµενην ενεγκαι του προσωπου σου την αστραπτουσαν αιγλην. Πως γαρ ισχυσει το ποιηµα την κτιστην (195) ολον κατιδειν, ολον κατανοησαι; Ουδαµως οιµαι δυνατον ειναι τουτο, αλλ᾿ ο ποιητης, καθ᾿ οσον αν εθελη, φαινεται και βλεπεται, παρ᾿ ων εθελει, και γινωσκεται και γινωσκει το κτισµα, και καθοραται και καθορα τοσουτον οσον δωσειεν ο ποιητης του βλεπειν. Ει γαρ παρα σου παρηχθησαν, Θεε µου, εχουσιν εκ σου το ειναι και το βλεπειν και το δυνασθαι λειτουργειν σοι αµεµπτως. Αλλ᾿ ουν ανω συ υπερ αρχας απασας, αυται δε παλιν περι σε, τον Θεον µου,

ηµεις δε κατω εν κατωτατω λακκω - λακκον ου λεγω τον ορωµενον κοσµον, αλλα το σκοτος της αµαρτιας οντως -, λακκω πονηρω, λακκω ζεζοφωµενω, λακκω και ταφω δεινως εν κατωτατω, ονπερ ηλιος ου πεφυκε φωτιζειν. Εξω γαρ εστι του ορωµενου κοσµου και του µελλοντος η νυξ της αµαρτιας και τους εν αυτη εµπιµποντας αφρονως νυν τε κατεχει και θανοντας ωσαυτως εξει δεσµιους εις αιωνας αιωνων˙ ων εγω πρωτος, ω Χριστε µου, υπαρχω, ο συσχεθεις και καταχθεις εν ταυτη και εν πυθµενι αυτης τω κατωτατω ευρεθεις εβοησα˙ Ελεησον µε! Εν επιγνωσει γεγονως των κακων µου – εγνων γαρ το που δι᾿ αυτων κατηνεχθην, ου χαριν και εκλαυσα, δακρυων οµβρους εξ οφθαλµων µου κατηγαγον εµπονως - , µετενοησα εξ ολης µου καρδιας (196) και εκεκραξα φωναις ταις αλαλητοις. Και επηκουσας εκ του αφατου υψους του εν πυθµενι κειµενου κατωτατω, σκοτους απειρου, ατελους εν τω τελει, και τας περι σε καταλιπων δυναµεις αντιπαρελθων τα ορωµενα παντα κατηλθες εκει, εν ω κειµενος ηµην. Ελαµψας ευθυς, εδιωξας το σκοτος, ηγειρας µε συ εµπνευσει σου τη θεια, εστησας εις ποδας µε των εντολων σου, εθελξας τω καλλει σου, και τη αγαπη ετρωσας, ηλλοιωσας ολον µε ολον. Ειδον σου το προσωπον και εφοβηθην, καιτοι ευµενες, ευπροσιτον µοι ωφθη, η δε ωραιοτης σου εξεστησε µε και εξεπληξεν, ω Τριας, ο Θεος µου! Εις γαρ χαρακτηρ των τριων εν εκαστω,

και τα τρια εν προσωπον, ο Θεος µου, ος καλειται Πνευµα, Θεος των παντων. Συ ουν εµφανισθης εµοι, τω παναθλιω˙ πως ουκ εµελλον εγω φριξαι και δυναι και κατωτερον, ου ηµην, γεγονεναι και σκεπασθηναι παλιν υπο του σκοτους, ιν᾿ αποκρυβω σε, τον αστεκτον πασιν; Αλλα τουτο µεν επραττον εκ δειλιας εγω, συ δε, Θεε µου, µαλλον περιεπλεκου, µαλλον κατησπαζου µε, µαλλον ενηγκαλιζου ενδον του κρασπεδου σου των ιµατιων εισαγων ολον και σκεπων µε φωτι σου, και αµνηµονειν ποιων των ορωµενων (197) και των κατεχοντων µε δεινων το πρωην. Ω µυστηριων βαθος, ω υψος δοξης, ω αναβασις, ω θεωσις, ω πλουτος, ω λαµπροτης αφραστος των λεγοµενων! Τις καταλαβειν εκ των λογων ισχυσει η το µεγεθος κατανοησαι της δοξης; Ος γαρ ουκ ειδεν, α οφθαλµος ουκ οιδε, και ουκ ηκουσεν, α ους ουκ ηκηκοει και εις καρδιαν ανθρωπου ουκ ανεβη, πως τω γραφοντι περι αυτων πιστευσει; Ει δε και πιστευσειε, πως δια λογου ιδειν ισχυσει, α οφθαλµος ουκ ειδε; Πως δε αξιως δι᾿ ακοης χωρησει, α ουκ ηκουσεν ους ποτε των ανθρωπων, ινα και καλως περι αυτων νοηση, εν περινοια δυνηθη τε γενεσθαι, ων αµηχανον τοις ορωσι το καλλος και το ειδος, το ανειδεον υπαρχει και ακατανοητον εστι τοις πασιν, οισπερ οραται, ινα σοι παλιν ειπω; Τω λογισµω ταυτα τις αναπλαττων ουκ αν εκπεση της αληθειας πορρω και πλανηθη πλασµατι και φαντασιαις, εικονας ψευδεις συλλογισµων οικειων,

οικειου νοος ανιστορων και βλεπων; Ωσπερ γαρ αδην και τας εκει κολασεις εκαστος φανταζεται, ως αν εθελοι, πλην ουν, ως εισιν, ουδεις των παντων οιδεν, ουτως µοι νοει τα αγαθα εκεινα τα εν ουρανοις ακαταληπτα πασι και αθεατα˙ µονοις γνωστα δε ταυτα και θεωρητα, οις Θεος εκκαλυψει (198) κατα το µετρον της αξιας εκαστου, µετρον πιστεως, ελπιδος και αγαπης, µετρον φυλακης των εντολων Κυριου. Μετρον αλλο δε πνευµατικης πτωχειας, µετρον τελειον ου µικρον ουδε µεγα. Ταυτα γαρ µισει ο Θεος ουκ αδικως, αλλα δικαιως, ως ου δικαια παντως˙ το µεν γαρ µικρον λειπεται του δικαιου εν αµελεια η και καταφρονησει, µενον αχρηστον ευλογως και δικαιως˙ το δε ου µικρον, αλλα µεγα τυγχανον εις απονοιαν φερει τον κεκτηµενον και παντας αλλους βλαπτει τουτω χρωµενους. ∆ικαιον µετρον ταπεινωσεως εστι το µητε παντη αυτου απογινωσκειν, µητε οιεσθαι ειναι τινα εν κοσµω χειρονα εαυτου εν πραξεσιν ατοποις, κλαιειν τε αει και θρηνειν δια τουτο και καταφρονειν παντων των ορωµενων. Τουτο γαρ εστι τεκµηριον του πενθους, του κατα Θεον εκ ψυχης γινοµενου. Ει δ᾿ αντεχεται τινος των ορωµενων, ουπω εαυτον εγνωκεν εν αισθησει, ουδε φοβον ελαβεν εν τη καρδια κρισεως θειας και πυρος αιωνιου, ουδ᾿ εκτησατο ταπεινωσιν τελεια, και δια τουτο εκπιπτει και της θεας και της δωρεας των αγαθων εκεινων, ωνπερ οφθαλµος ουδεις ανθρωπων ειδεν.

Σπευσωµεν παντες ταπεινωσιν ευρεσθαι, (199) την ανωνυµον των ψυχων ηµων χαριν, ητις ουκ εχει ονοµα, τη δε πειρα ενωνυµως γινεται τοις κεκτηµενοις. Πραος ο Χριστος, ταπεινος τη καρδια˙ ενοικον τουτον ο κτησαµενος εγνω οτι δι᾿ αυτου την ταπεινωσιν εχει, µαλλον δε αυτος η ταπεινωσις εστι. Ψυχη ζητουσα δοξαν εκ των ανθρωπων ταυτην την ταπεινωσιν ολως ουκ εγνω˙ ο δε οιησιν καν ποσως κεκτηµενος, πως εντος αυτου την ταπεινωσιν εξει; Ουδαµως οντως! Οιµοι τω παναθλιω, τω κενοδοξω και κατεπαιροµενω και µηδε µιαν αρετην κεκτηµενω και αναισθητως πασας παρερχοµενω τας ηµερας µου εν τω παροντι βιω! Τις µη κλαυση µε, τις µη σφοδρως πενθηση, οτι εφυγον κοσµον και τα εν κοσµω, και τη αισθησει κοσµου ουκ εχωρισθην; Το των µοναχων περιβεβληµαι σχηµα και ως κοσµικος αγαπω τα εν κοσµω, δοξαν, πλουτον τε και ηδονας και τερψεις. Επι των ωµων τον σταυρον Χριστου φερω και υποφερειν τα του σταυρου ονειδη ολως απαναινοµαι, ολως ου θελω, αλλα ενδοξοις εµαυτον παρενειρω και συν εκεινοις το δοξαζεσθαι θελω. Ω της συµφορας, ω της αναισθησιας! ∆ιπλης υπαρχω αξιος καταδικης˙ πταισας γαρ πολλα προτερον εν τω βιω (200) επηγγειλαµην καλως µετανοησαι˙ νυν εφανην δε παραβατης αγνωµων παντων των καλων, ων µοι Θεος παρεσχε, και των συνθηκων αρνητης απεδειχθην και αναξιος πασης φιλανθρωπιας. Αλλ᾿ ω Θεε µου, ω πανοικτιρµον µονε,

σπευσον, προφθασον, επιστρεψον µε παλιν προς µετανοιαν, προς δακρυα, προς πενθος, ινα λουσωµαι και καθαρθω και ιδω λαµψασαν τρανως εν εµοι την σην δοξαν, ην µοι χαρισαι νυν και εις τους αιωνας δοξαζοντι σε φωναις ακαταπαυστοις, τον των ειωνων Ποιητην και ∆εσποτην. ΚΕ’. Περι της γενοµενης θεωριας αυτω του θειου φωτρος, και οπως το θειον φως ου καταλαµβανεται υπο σκοτους˙ εν οις και δια την υπερβολην των αποκαλυψεων εκπληττοµενος µεµνηται της ανθρωπινης ασθενειας και εαυτον κατακρινει. (201) Πως διαγραψω, ∆εσποτα, προσωπου σου την θεαν, πως ειπω την ανεκφραστον θεωριαν του καλλους; Πως ον ο κοσµος ου χωρει, γλωσσης φθογγη χωρησει, πως τις εκφρασαι δυνηθη την σην φιαλνθρωπιαν; Καθηµενος γαρ εν φωτι λαµπαδος µοι φαινουσης και φωτιζουσης της νυκτος τον ζοφον και το σκοτος εδοκουν ειναι εν φωτι προσεχων αναγνωσει, λεξεις τε οια ερευνων και σκοπων τας συνταξεις. Ως ουν υπηρχον, ∆εσποτα, αδολεσχων εν τουτοις, αιφνης εφανης ανωθεν πολυ µειζων ηλιου και ελαµψας εξ ουρανων µεχρις εµης καρδιας. Τα δ᾿ αλλα παντα ως βαθυ σκοτος ειναι εωρων, στυλος δε µεσον φωτεινος, ολον τεµων αερα διηκεν εκ των ουρανων εως εµου του ταλα. Ευθυς επελαθοµην δε φωτος του λυχνιαιου, οικιας ηµνηµονησα οτι εντος υπαρχω, εν τω δοκειν αερι δε του σκοτους εκαθηµην, πλην και του σωµατος αυτου ληθην εσχον εις απαν. Ελαλουν σοι και νυν λαλω εκ βαθους µου καρδιας˙ (202) Ελεησον µε, ∆εσποτα, ελεησον µε, µονε, τον µηδαµως µηδεποτε δουλευσαντα σοι, Σωτερ, αλλα σε παροργιζοντα εκ νεας ηλικιας. Πασαν µετηλθον σαρκικην και ψυχικην κακιαν

και αµαρτιας επραξα αµετρητους, ατοπους, υπερ ανθρωπους απαντας, υπερ αλογα παντα, ερπετα και θηρια τε παντα υπερνικησας. Εις εµε ουν το ελεος χρεια ενδειξασθαι σε, τον και εξαµαρτησαντα υπερ παντας αφρονως. Μη χρηζειν γαρ ελαλησας συ αυτος ιατρειας τους υγιαινοντας, Χριστε, αλλα τους ασθενουντας˙ διο ως ασθενουντα µε πολλα και αµελουντα ουτως πολυ το ελεος επιχεε µοι, Λογε! Αλλ᾿ ω φωτος γαυριαµα, αλλ᾿ ω πυρος κινησεις αλλ᾿ ω φλογος περιδροµαι εν εµοι τω αθλιω παρα σης σης και παρα σου ενεργουµεναι δοξης! ∆οξαν δ᾿ εγω το Πνευµα σου επισταµαι και λεγω, το Αγιον, το συµφυες και οµοτιµον, Λογε, οµογενες, οµοδοξον, οµοουσιον, µονον τω σω Πατρι και σοι, Χριστε, ω Θεε των απαντων. Σοι προσκυνων ευχαριστω, οτι ηξιωσας µε, καν ποσως επιγνωναι σου θεοτητος το κρατος. Ευχαριστω, οτι αυτος καθηµενω εν σκοτει απεκαλυφθης µοι, ελαµψας, ιδειν ηξιωσας µε το φως το του προσωπου σου, το αστεκτον τοις πασιν. Εµεινα καθεζοµενος εν σκοτει µεσον, οιδα, µεσον δε τουτου οντι µοι κεκαλυµµενω σκοτει εφανης φως, εφωτισας ολον ολω φωτι µε και γεγονα φως εν νυκτι, µεσον σκοτους τυγχανων. Ουτε το σκοτος το σον φως κατελαβεν εις απαν, (203) ουτε το φως εδιωξε το ορωµενον σκοτος, αλλ᾿ αναµιξ, ασυγχυτα παντη µεµερισµενα µακραν αλληλων, ως εικος, ου κεκραµενα ολως, πλην εν ταυτω τα συµπαντα πληρουσιν, ως νοµιζω. Ουτως ειµι εν τω φωτι, µεσον τυγχανων σκοτους, ουτως εν σκοτει παλιν δε µεσον φωτος διαγων, ιδου και µεσον εν φωτι, ιδου και µεσον σκοτους˙ και λεγω˙ τις εν σκοτει µοι φως ευρειν µεσον δωσει, ο ου χωρει εισδεξασθαι; Πως γαρ χωρησει σκοτος φως εντος και µη φευξεται, αλλα µενει εν µεσω φωτος το σκοτος; Ω φρικτου θαυµατος,ορωµενου

διττως διττοις τοις οφθαλµοις, σωµατος και ψυχης τε! Ακουε αρτι˙ τα φρικτα διττου Θεου σοι λεγω και ως προς ανθρωπον διττον εµε γεγενηµενα! Ανελαβε την σαρκα µου και δεδωκε µοι πνευµα, και γεγονα καγω Θεος τη χαριτι τη θεια, θεσει υιος πλην του Θεου, ω αξιας, ω δοξης! Ως ανθρωπος λυπουµενος εµαυτον ταλανιζω και την εµην ασθενειαν κατανοω και στενω, και ζην ολως αναξιος υπαρχω, ως ευ οιδα, εκεινου δε τη χαριτι θαρρων, κατανοων τε το καλλος, ο µοι δεδωκεν, επιτερποµαι βλεπων. Ως µεν ουν ανθρωπος οιδα µηδεν οραν των θειων, και αορατων παντελως ειµι κεχωρισµενος, τη δε υιοθεσια µε Θεον γεγενηµενον και καθορω και κοινωνος γινοµαι των αψαυστων. Ως ανθρωπος ουδεν εχων των υψηλων και θειων, ως δε Θεου χρηστοτητι νυνι ελεηµενος εχω Χριστον, τον Κυριον, των παντων ευεργετην. ∆ιο και παλιν, ∆εσποτα, δεοµενος προσπιπτω˙ µη αποτυχω των εν σοι ελπιδων µου µηδολως, (204) διαγωγης τε και τιµης, δοξης και βασιλειας, αλλ᾿ ωσπερ νυν ορασθαι µοι κατηξιωσας, Σωτερ, ουτω και µετα θανατον παρασχου µοι σε βλεπειν. Ου λεγω ποσον, ευσπλαγχνε, αλλ᾿ ευµενως, ευσπλαγχνως ιλεω σου τω οµµατι, ως και νυν καθορας µε και της χαρας σου εµπιπλας και γλυκυτητος θειας. Ναι, ποιητα και πλαστα µου, σκεπασον µε χειρι σου, και µη εγκαταλιπης µε, ναι, µη µνησικακησης! Αγνωµοσυνην µου πολλην, ∆εσποτα, µη σταθµισης, αλλα αξιωσον καµε φωτι σου µεχρι τελους και τη οδω των εντολων αοκνως πορευθηναι και εν αυτω σου τω φωτι των χειρων, πανοικτιρµον, παραθειναι το πνευµα µου, λυτρουµενος εχθρων µε, σκοτους, πυρος, κολασεων των αιωνιων, Λογε! Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, αξιωσον εις χειρας σου παραδουναι ψυχην µου, καθως και νυν εν τη χειρι τη ση, Σωτερ, τυγχανω.

Μη ουν παρεµποδιση µου την οδον αµαρτια, µη περικοψη, µη της σης αποσπαση χειρος µε, αλλ᾿ αισχυνθητω ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος εντος παλαµης, ∆εσποτα, της σης οντα µε βλεπων, καθα και νυν ουδε τολµα πλησιον µου γενεσθαι ορων υπο της χαριτος της σης σκεποµενον µε! Μη κατακρινης µε, Χριστε, µη εις αδην απωση, µη καταγαγης εις βυθον θανατου την ψυχην µου, οτι τολµων το ονοµα το σον κατονοµαζειν, ο ρυπαρος, ο µιαρος και βεβηλος εις απαν˙ µη χανη γη και καταπιη µε, Λογε, τον παραβατην, τον µηδε ζην, µηδε λαλειν ολως αξιον οντα. Μη πυρ κατελθη επ᾿ εµε και εκλειξη µε αφνω, (205) ως µη Κυριε ελεησον! ειπειν συγχωρηθεντα, µη ο πολυς εν οικτιρµοις, ο φιλανθρωπος φυσει, µη εισελθειν θελησειας µετ᾿ εµου του κριθηναι. Τι γαρ και ολως φθεγξοµαι, υπαρχων αµαρτια, τι ουν και ειποιµι ποσως, ο κατακεκριµενος, ο εκ κοιλιας µου µητρος αµετρητα σοι πταισας και µεχρι νυν αναισθητων προς σην µακροθυµιαν, ο µυριακις εις βυθον κατενεχθεις του αδου κακειθεν αγαθοτητι ανελκυσθεις σου θεια, ο µελη και τας σαρκας µου ψυχης και σωµατος τε καταρρυπωσας, ως ουδεις αλλος των εν τω βιω, ο µανικος των ηδονων εραστης αναισχυντος και πονηρος και δολιος τη ψυχικη κακια, ο µιαν σου ολως, Χριστε, εντολην µη φυλαξας; Τι σοι απολογησοµαι, τι δε σε και προσειπω, ποια ψυχη βαστασω σου ελεγχους, ω Θεε µου; Ει ανοµιας τας εµας και τας πραξεις γυµνωσεις, ω βασιλευ αθανατε, µη δειξης πασι ταυτας, οτι φριττω εννοων εργα νεοτητος µου, το δε ειπειν φρικης µεστον, αναπλεων αισχυνης. Ει γαρ ταυτα θελησειας εκκαλυψαι τοις πασι, χειρον πασης κολασεως η εντροπη µου εσται. Τις γαρ τας ασελγειας µου, τις δε τας ασωτιας, τις τους βεβηλους ασπασµους, τις τας αισχρας µου πραξεις,

εν αις και νυν µολυνοµαι, ταυτας εν νω λαµβανων, ιδων ουκ εκπλαγησεται, ιδων ολως ου φριξει, ιδων ου κραξει, και ευθυς αποστραφη τας οψεις και˙ Αρον, ειπη, ∆εσποτα, τον παµβεβηλον τουτον; Χειρας δεθηναι προσταξον και ποδας του αθλιου και εµβληθηναι εις το πυρ το ζοφωδες εν ταχει, (206) µη καθοραται παρ᾿ ηµων των σων γνησιων δουλων. Οντως αξιως, ∆εσποτα, οντως δικαιως τουτο κακεινοι παντες φθεγξονται και συ αυτος ποιησεις, και εις το πυρ βληθησοµαι, ο ασωτος και πορνος. Αλλ᾿, ο ασωτους κατελθων και πορνους συ του σωσαι, µη καταισχυνης µε, Χριστε, εν ηµερα της δικης, οτε τα προβατα τα σα εκ δεξιων σου στησεις καµε και τα εριφια εκ των αριστερων σου, αλλα το φως το αχραντον, το φως του σου προσωπου τα εργα καλυψατω µου και γυµνωσιν ψυχης µου και στολισατω µε φαιδρως, ινα εν παρρησια ανεπαισχυντως δεξιοις καταλεγω προβατοις και συν αυτοις δοξασω σε εις αιωνας αιωνων. Αµην. ΚΣΤ’. Οτι ο εν αγνωσια Θεου ετι ζων νεκρος εστι µεσον των ζωντων εν γνωσει Θεου και οτι τοις αναξιως των µυστηριων µεταλαµβανουσιν αληπτον το θειον σωµα και αιµα του Χριστου γινεται. (207) Νυν εν τοις ζωσιν ως νεκρος, ω ∆εσποτα, υπαρχω και εν νεκροις ως ζων ειµι, αθλιος υπερ παντας ανθρωπους τους επι της γης, ους εκτισας, Θεε µου. Το γαρ νεκρον υπαρχειν µε εν τοις κατα σε ζωσι των µη κτισθεντων χειρω µε αποδεικνυσι παντως, το δ᾿ εν νεκροις την αλογον ζωην ζην ως τα κτηνη των µη ειδοτων σε Θεον οµοιον οντως πελει. Πως γαρ ουκ εστιν οµοιον, πως δε ουκ εστιν ισον; Ει και δοκω ειδεναι σε, ει και δοκω πιστευειν, ει και δοκω σε ανυµνειν και σε επικαλεισθαι-

και γαρ λαλει το στοµα µου λογους, ους εδιδαχθην, και υµνους αδω και ευχας, ας εγγραφως οι παλαι το Πνευµα σου το Αγιον εξεθεντο λαβοντες,και λεγων ταυτα και δοκων µεγα τι πεπραχεναι αναισθητω και αγνοω, οτι ωσπερ οι παιδες µανθανοντες ουκ ισασι την δυναµιν των λογων, ουτως καγω ταις προσευχαις και ψαλµοις τε και υµνοις εγκαρτερων και ανυµνων σε τον ευσπλαγχνον µονον, της σης δοξης και του φωτος αισθησιν ου λαµβανω, και ωσπερ οι αιρετικοι, οι πολλα εκµαθοντες, (208) εδοκουν του ειδεναι σε, εδοκουν σε γινωσκειν, εδοκουν οι παναθλιοι και βλεπειν σε, Θεε µου, ουτω καγω πολλας ευχας και πολλας ψαλµωδιας λαλων εν µονη γλωσση µου, ισως δε και καρδια, εκ τουτων το της πιστεως ακρον εχειν νοµιζω, εκ τουτων την επιγνωσιν πασαν της αληθειας οιοµαι το καταλαβειν και µηδεν πλεον χρηζειν˙ εκ τουτων και το βλεπειν σε, το φως του κοσµου, Σωτερ, εκ τουτων και κατεχειν σε και συνειναι µοι λεγω και συµµετεχειν φυσεως της θειας σου νοµιζω, και κατ᾿ εµου παραβολας εφευρισκω και λογους ανερευνων εκ της γραφης προβαλλοµαι και λεγω˙ Ο Κυριος τους τρωγοντας ειπεν αυτου την σαρκα και τους το αιµα πινοντας εν αυτω καταµενειν, αλλα και κατοικειν αυτος εν αυτοις ο ∆εσποτης. Τουτο ουν λεγων ως ληπτον τον αληπτον κηρυττω, εν τω ληπτω του σωµατος τον αληπτον υπαρχειν, και κρατητον και ορατον τον ακρατητον παντη. Και αγνοω, ο δυστυχης, οτι εν οις αν θελης, τω αισθητω και κρατητω και ορατω υπαρχεις, αισθητος τε και κρατητος και ορατος, ο κτιστης. Εν ακαθαρτοις δ᾿ ως εγω και αναξιοις µαλλον θεοποιεις το αισθητον σωµα σου τε και αιµα και παντελως ακρατητον, αληπτον τε εις απαν αναλλοιωτως αλοιοις, µαλλον δ᾿ εν αληθεια πνευµατικον µεταποιεις, αορατον, ως παλαι συγκεκλεισµενων των θυρων εισηλθες και εξηλθες

και αφαντος εξ οφθαλµων εν τη κλασει του αρτου εγενου συ των µαθητων, ουτω και νυν τον αρτον αποτελεις και σωµα σου πνευµατικον εργαζη. (209) Καγω δοκω κατεχειν σε, καν θελης, καν µη θελης, και κοινωνων της σης σαρκος και σου µεταλαµβανειν νοµιζω και διακειµαι ως αγιος, Χριστε µου, και κληρονοµος του Θεου και σος συγκληρονοµος και αδελφος και µετοχος δοξης της αιωνιου. Εκ τουτου τοινυν δεικνυµαι αναισθητων εις απαν, εκ τουτου παντως φαινεται αγνοειν µε, α ψαλλω, και α λαλω και α αει µελετω τε και αδω. Ει γαρ ολως εγινωσκον, ειχον παντως ειδεναι, οτι ατρεπτως ανθρωπος εγενου, ο Θεος µου, ινα τον προσληφθεντα µε ολον θεοποιησης, ουχι δε ινα ανθρωπος συ παχυτητι µεινης και κρατηθης εν τη φθορα, ο ακρατητος παντη, ο αφθαρτος και αληπτος φυσει Θεος υπαρχων. Τουτο ειδως ως αληπτον το σωµα σου το θειον και αιµα σου το αγιον πιστευων γεγενησθαι και πυρ οντως απροσιτον εµοι τω αναξιω, φρικη και φοβω, τροµω τε τουτων αν εκοινωνουν, εν δακρυσι και στεναγµοις εµαυτον προκαθαιρων. Νυν δε εν σκοτει καθηµαι και αγνοια, πλανωµαι, αναισθησια παντελει κρατουµενος ο ταλας. Αλλ᾿ οµως ικευτευω σε, οµως εκδυσωπω σε, προσπιπτων και παρακαλων και ζητων σου το ελεος˙ Επιβλεψον ως παντοτε και νυν, παµβασιλευ µου, δειξον την ευσπλαγχνιαν σου, δειξον το συµπαθες σου, δειξον το αµνησικακον εις εµε τον τελωνην, µαλλον δε τον πανασωτον, τον υπερ πασαν φυσιν αλογων τε και λογικων εις σε εξαµαρτοντα. Ει γαρ και παντα πεπραχα ανοµα εν τω βιω, αλλα Θεον σε, ποιητην οµολογω των παντων, Θεου Υιον σε, του Θεου οµοουσιον σεβω, τον γεννηθεντα εξ αυτου προ παντων των αιωνων (210) και επ᾿ εσχατων των καιρων εξ αγιας Παρθενου, της Θεοτοκου Μαριαµ γεννηθεντα ως βρεφος

ουτως σε προσκυνουντα και παλιν σε ελπιζοντα ελθειν και κριναι παντας και αποδουναι εκαστω. σωσον µε λαµψας φως σου το θειον. Αυτη απολογησεται. Ουτως ουν µε πιστευοντα. ειρηκας. Και τοτε ου µοναζων ης. (211) Απεργασαι παλατιον τον της ψυχης σου οικον. αλλα αγιων γεγονας συναριθµιος παντων. ως εξ ηµων υπαρχων και χωρισθεις κοσµου παντος˙ τουτο µοναζων παντως. Θεε µου. Χριστε. Τω δε Θεω και βασιλει ενωθεις ου µοναζων. πιστευω. ζησεται και ουκ οψεται θανατον εις αιωνας. οθεν ουκ εχωρισθης. ω µοναχε. αυτη µε δειξει κοινωνον δοξης σου αιωνιου. εις εµε. ποµα πιαινον µου σαρκος και ψυχης τας αισθησεις. ιδου. τον ταπεινον και ξενον. ει αληθως. η πιστις αντι εργων µοι λογισθητω. ΚΖ’. ου µη στερησης µε. ∆ος δε µοι και κατανυξιν. Ο γαρ πιστευων. Ει ουν η πιστις η εις σε απεγνωσµενους σωζει.και γεγονοτα ανθρωπον. επιφανεις φωτισης. αλλα η πιστις µοι αυτη αντι παντων αρκεσει. τον τας ελπιδας επι σε αναθεµενον πασας. αγγελων οµοδιαιτος και συνοικος δικαιων . µοναζων ειναι θελεις. ολολυγµοις και θρηνοις και των γονατων καµψεσι και στεναγµων τω πληθει. ω Χριστε µου. παραδοθεντα και ανασταντα εκ νεκρων µετα τριτην ηµεραν και ανελθοντα εν σαρκι. ποµα το ζωηρον σου. τα κατ᾿ αξιαν. ∆εσποτα. Οποιον δει ειναι τον µοναχον και τις η εργασια και τις η τουτου προκοπη και αναβασις. αυτη µε δικαιωσει. Σωτερ. τω βασιλει συνης γαρ και ης µοναζων καθ᾿ ηµας. εις κατοικιαν τω Χριστω και βασιλει των ολων δακρυων ταις ρανισι σου. δι᾿ εµε τε παθοντα και σταυρωθεντα και ταφη. ποµα ευφραινον µε αει και ζωην µοι παρεχον. και µη ζητησης εργα µε ολως τα δικαιουντα. Χριστε. και την εν σκοτει µου ψυχην και σκια του θανατου κατεχοµενην.

Τω γαρ Χριστω µου συνεστιν ο Πατηρ και το Πνευµα. Ψυχη γαρ και τω σωµατι εσµεν κεχωρισµενοι. Πως ουν µοναζων ο εκει το πολιτευµα εχων. καν εν ερηµω καθηται. ενθα χορος των προφητων και θειων αποστολων. ου γεγονε µοναχος. ο τρισι ως ενι συνηµµενος. ει δε µη τουτον ελαβεν ολον τον σαρκωθεντα Θεον Λογον. ει δε µη τουτον εγνω. αλλα και ο καθεις ηµων εσµεν κεχωρισµενοι ανθρωπων αλλων παντως γε και ορφανοι δε απαντες µεµονωµενοι ωµεν. ειπατε µοι. καν εν σπηλαιω εστιν˙ ει δε µη τουτον ευρηκεν. η των δικαιων. Ο δε ποιησας ουρανον δι᾿ αρετης την κελλαν την εαυτου. ολως.και παντων των εν ουρανω συγκληρονοµος οντως. ενθα εστιν οµηγυρις µαρτυρων και οσιων. ιεραρχων. αλλ᾿ ουδ᾿ εν υπνω η οδω η µεταβασει τοπου. ουκ εν τροφη η ποσει. ενθα η αναριθµητος πληθυς. ου µακρυνεται ολως. πως µονος ειναι λεγεσθαι δυναται. οπερ και ειναι αληθες ο θανατος δεικνυει. ει και δοκουµεν ενωσιν τη συνοικησει εχειν και µετ᾿ αλληλων µιγνυσθαι τη των πολλων συναξει. αποχωριζων εκαστον συγγενων τε και φιλων και ληθην παντων εµποιων των νυν αγαπωµενων. µαλλον δε τρανοτερως ολως εκεινω συνεστι τη ψυχη αιωνιως. και εν αυτη καθηµενον τον κτιστην του ουρανου τε και της γης κατανοει και βλεπει και προσκυνει και συνεστιν αει φωτι αδυτω. Οθεν και µονος εστι του Θεου κεχωρισµενος ουτος. φωτι τω απροσιτω. Ουτω και νυξ και υπνος τε και πραξεις αι εν βιω την ενωσιν την των πολλων ως εικος διαλυει. Ο δε και εχων τον Χριστον εν εαυτω οικουντα. . ουκ εν ηµερα η νυκτι. (212) Ουκ εστι µονος ο Θεω ενωθεις. οιµοι. καν µοναζη. και πως µοναζων. αλλ᾿ ωσπερ ζων ουτω θανων. ου ουδαµως χωριζεται. φωτι τω ανεσπερω τε. πατριαρχων και των λοιπων αγιων.

µονω και ενωθεντες και γεγονοτες µοναχοι ως µετα µονου µονοι. ω κατοικουσιν αγγελοι. ω κτιστα των απαντων! Τουτων η κελλα ουρανος. εφ᾿ ω περιπατουσιν. γυµνοι και ενθυµησεων και λογισµων παντοιων. αλλ᾿ εν φωτι διαγουσι του µελλοντος αιωνος. εµπεπηγµενω εν φωτι. Ο ειρηκως˙ Και εσονται οι δυο εις µιαν σαρκα. Οµως ως αλλον φωτεινον νυµφωνα κατοικουσι τας κελλας και εν ουρανω νοµιζουσι διαγειν η αληθως διαγουσι. µεθ᾿ ης προσοµιλουσι Πατρι τω παντοκρατορι. αλλα διδασκω σε το πως ζωσι και ποιω τροπω οι τω Θεω δουλευοντες κακεινον αντι παντων µονον και αγαπησαντες. µη απιστησης! (214) Ου γαρ εισιν επι της γης. ω παµβασιλευ. Ο νοµοθεντης. οι νουν Χριστου λαµβανουσιν. ηλιος δε εκεινοι. τον νοµον ου φυλαξει. Εν τω ανδρι γαρ η γυνη. φριττω γαρ ταυτα γραφων σοι και εννοων δε τρεµω. Νυξ ουν ουκ εστιν εν αυτοις˙ πως ειπειν σοι ουκ εχω. ει και τη γη κρατουνται. µεθ᾿ ης αει βοωσιν˙ Ω πατερ. η ο ανηρ της γυναικος. η ως αστηρ εν ουρανω. (213) πως ου γενησεται αυτος συν αυτη πνευµα ολως. οπερ και στοµα εστι και γλωσσα οντως αψευδης. και µοναχοι καθιστανται των αλλων οντες διχα. βλεπε. ει και εν δηµω παµπληθει εισιν απειληµενοι. το αδυτον και θειον.Πως γαρ και χωρισθησεται η νυµφη του νυµφιου. και το φως εστιν εν αυτοις. . εν γυναικι ανηρ δε. η πως ειπειν ουκ εχω. ο και φωτιζει απαντα ερχοµενον εν κοσµω ανθρωπον και γενοµενον εκ Πνευµατος Αγιου. η συνηρµοσθη απαξ. Ουτοι γαρ οντως µοναχοι και µοναζοντες µονοι. ωσπερ εν τοιχω βελος. και η ψυχη εν τω Θεω και Θεος εν ψυχη δε ενουται και γνωριζεται εν τοις αγιοις πασιν. Ουτως ενουνται τω Θεω οι δια µετανοιας τας εαυτων καθαιροντες ψυχας εν κοσµω τωδε. λεγε µοι. µονον ορωντες τον Θεον εν νοΐ ανεννοιω.

θεοι Θεω συνοντες. οτι ολον ου καθορωσι τον Χριστον. βαδιζοντες εν τω φωτι ωσπερ επι εδαφους. µη απολειφθητε. αλλα κρατουνται υφ᾿ ενος των πολλων ανεθεντες˙ ο γαρ υπαρχων εν δεσµοις πολλοις συνδεδεµενος ουδε ελπιζει των πολλων την λυσιν ευρηκεναι. φιλοι. διαναστητε. ουδε δεσµων ισχυουσι του σωµατος εκδυναι. ο αυτους ανια. οπως απελθη εν σπουδη. . και επισπευδει και αυτου αει ζητει την λυσιν. Και τουτο εστιν. αλλ᾿ εν Θεω οι αγιοι ζωσι τε και κινουνται. εκεινον ου το καλλος πασαν εκπληττει εννοιαν. δραµετε ταις πραξεσι προς τουτον. οιµοι. οπως βαδιζη χαιρων. Ω θαυµατος. ως δεσµιοι εν φυλακη τον ηλιον ορωντες και τας ακτινας τας αυτου δι᾿ οπης εισιουσας και µη δυναµενοι αυτον ολον κατανοησαι η κατιδειν της φυλακης εξωθεν γεγονοτες. προς ον τον ποθον ειχε. Τουτων νυνι δε λειπονται µονω. Ναι. τον µονον δυναµενον εκ των δεσµων ηµας ελευθερωσαι. ο δε τα πλειστα των δεσµων δυνηθεις διακοψαι. µη λαλειτε καθ᾿ ηµων εαυτους απατωντες. ως αγγελοι και ως υιοι υψιστου εσονται µετα θανατον. η παρακυψαντες τρανως απιδειν εις αερα. (215) Εκεινον τοινυν απαντες ζητησωµεν. ναι. ναι. πασαν εκπληττει φρενα. ει και παθων ανειθησαν και πασης προσπαθειας. ναι. Εκεινον και ποθησωµεν. τω φυσει οντι οι αυτω θεσει οµοιωθεντες. θρονοι και κυριοτητες πασαι ενδυναµουνται. οτι κρατουνται τω σωµατι και σκεπονται και καλυπτονται. Ει γαρ και επαναπαυεται Θεος εν τοις αγιοις. οπως ελευθερος φανη. δι᾿ ον και την απολυσιν του δεσµου επεζητει.υφ᾿ ουπερ διαρπαζονται αρχαι και εξουσιαι. ει και ολον ορωσιν. κρατουµενος δε υφ᾿ ενος πλεον αλγει των αλλων. πασαν τιτρωσκει τε ψυχην και πτεροι προς αγαπην και συγκολλα και συνενοι τω Θεω αεναως. αδελφοι µου.

ποταπος ωραιος ο ∆εσποτης! Ναι. την κενην και µαταιαν. εν ταπεινωσει κραζοντες προς τον καλον ∆εσποτην. αλλα και λιαν δυνατον τοις θελουσιν υπαρχει.Μη λεγετε. Ουκ εστιν ουτως. ναι. τον φιλανθρωπον µονον. πλην οσοις βιος καθαρσιν την των παθων παρεσχε και καθαρον ειργασατο της διανοιας οµµα˙ τοις δ᾿ αλλοις οντως τυφλωσις. οι ανθρωποι φως θειον ουχ ορωσιν. τον φιλοικτιρµονα Θεον. µη λεγετε. (216) Και παντως εισακουσεται και παντως ελεησει και παντως αποκαλυφθη και παντως εµφανισει και φως ηµιν το εαυτου φαιδρον καθυποδειξει. Μη λεγετε. χωρις αυτου δυνατον το σωθηναι. συνεπαρθητε δη µοι. αλλα νοΐ και ψυχη και καρδια. . Τι κατοκνειτε ταπεινοι. ουτω και πας µετανοων και πας Θεω δουλευων οφειλει σπευδειν και αει εµµεριµνος υπαρχειν. ο και ενταυθα και εκει θειου φωτος στερησει και. µη ουν αγνωστως τουτου λεγετε τινα µετεχειν. οπως ευπροσδεκτος αυτου η µετανοια εσται και η δουλεια γενηται ευαρεστος τελεια. µη καµµυσητε τον νουν προς την γην αφορωντες. Τι λεγετε αµεριµνον τον εναρετον βιον. αδυνατον λαβειν το Θειον Πνευµα. αµαρτηµατων ρυπος. τω πυρι και σκοτει παραπεµψει. φιλοι. το φως ζωης της αιωνιου! Ναι. Ουδεποτε αδυνατον τουτο τυγχανει. µη πλανασθε. αδελφοι. φιλοι. επιθυµια δοξης τε κρατηθητε και τουτον εγκαταλειψετε. Ιδετε. τι προτιµασθε ανεσιν του σωµατος και δοξαν. οτι Θεος ουχ οραται ανθρωποις. τι καταρραθυµειτε. φιλοι. µη πλανασθε. ουκ εστι. µη φροντισι των εν γη πραγµατων και χρηµατων. µη λεγετε. ου σωµατι. τιν ατιµον και αδοξον. δευτε µετ᾿ εµου. αλλ᾿ ως οι βιον εχοντες και γυναικα και τεκνα και πλουτου εφιεµενοι και δοξης της προσκαιρου σπουδαζουσι και τρεχουσι το δοκουν εκπληρωσαι. η οτι και αδυνατον εν τοις παρουσι χρονοις.

µηδεις φωνην αφηση. εκει δε ολον τον Χριστον. βλεπω τον Βασιλεα. µακρυνατε. ολον το Θειον Πνευµα. του κατελθοντος επι γης αµαρτωλους καλεσαι και συν αυτω εις την ζωην εισαγαγειν την θειαν. µη ποµα µοι κοµιση. ουδε τα εν τω κοσµω˙ βλεπω γαρ τον ∆εσποτην µου. δι᾿ ης ζωουνται και τροφης απαντα εµπιπλωνται. βλεπω αιτιαν παντων. εν τω Πατρι ληψοµεθα εις αιωνας αιωνων˙ αµην. οπερ αξιωθειηµεν και ηµεις του ποιησαι και του ελεους µετασχειν µετα παντων αγιων. αφετε µε µετα Θεου του µονου φιλανθρωπου. Μηδεις τη θυρα κρουσειε. µηδεις επισκεψατω µε των συγγενων η φιλων. βλεπω τον οντως οντα φως και παντος φωτος κτιστην. ΚΗ’. µηδεις µου την διανοιαν ελκυσας αποσπαση της θεωριας του καλου και ωραιου ∆εσποτου. αποστητε. . βλεπω αρχην την αναρχον. Θεου του φιλανθρωπου. Τουτου γαρ τω βουληµατι γινονται και ορωνται και τουτου τω θεληµατι εκλειπουσι τα παντα. Αρκεσει γαρ µοι το θανειν εµπροσθεν του Θεου µου.και τοτε ολως τω Θεω οικειωθεις εκ τουτων ολος ενουται και αυτον κατα προσωπον βλεπει και παρρησιαν προς αυτον αναλογως λαµβανει. Περι νοητης αποκαλυψεως των ενεργειων του θειου φωτος και εργασιας νοερας τε και θειας της εναρετου ζωης. (217) Εασατε τη κελλη µε µονον εγκεκλεισµενον. ουδε αυτον τον ηλιον. νυν µεν καθ᾿ οσον εφικτον εν τω αιωνι τουτω. µηδεις µοι βρωµα δωσειε. Ου θελω ετι κατιδειν το φως του κοσµου τουτου. εξ ης παρηχθη παντα. Θεου του ελεηµονος. καθ᾿ οσον σπευδει το αυτου θεληµα εκπληρωσαι. εασατε µε µονον αποθανειν ενωπιον Θεου του πλασαντος µε. βλεπω πηγην παντος καλου.

αλλα και λακκον υπο γην ορυξαντα κρυβηναι˙ κακει διαγων εσοµαι εξω παντος του κοσµου. ειδως ως ου θανουµαι. Αφετε µε. υπαρχει και αιτια του ειναι. Εξω του κοσµου γαρ εστιν. . και ηµην ωσπερ αθεος αγνοων τον Θεον µου. ας απωλεσα ορων το φως του κοσµου. Ου µονον καθοραται γαρ. ∆ιο εγκαταλειψατε και αφετε µε µονον.(218) Πως ουν αυτον καταλιπων εξελθω µου της κελλης. ως ειρηται. αλλα γυµνοι ενοικησουσι ταφοις και αναστησονται γυµνοι και κριθησονται παντες. οι µη το φως δεξαµενοι το λαµψαν εν τω κοσµω. Νυνι δε. ειδον και εγνων αληθως Θεον των παντων ειναι. το αισθητον και σκοτεινον. Οι ουν υπο την αισθησιν οντες εασατε µε µη κελλαν µονον κλεισαι τε και ενδοθεν καθισαι. πλουσιως του δοθηναι µοι και αφθονως οφθηναι. θρηνησοµαι και κλαυσοµαι ηµερας και νυκτας. ο και ζωη. ο τι και εστιν η γνησεται ολως. ολως δε ειναι ετερον φως ουκ ελογιζοµην. παρακαλω. Χριστον λεγω. ου και τυφλοι τους οφθαλµους διχα εν κοσµω ζωσι και µετασταντες εσονται των νυν βλεποντων ισοι˙ εν ω καγω πλανωµενος ολος ενευφραινοµην. Τι ουν µοι προσεγενετο οφελος εκ του κοσµου. Θεον. Οντως ουδεν. και βλεπων τον αθανατον ∆εσποτην µου και Κτιστην ποθω θανειν αιρησοµαι. οτι το φως του κοσµου. ου µονον θεωρειται. εξω αερος και νοος και αισθησεως πασης˙ διο ουν υπο την αισθησιν κατιδων εγενοµην. ον ουδεις των εν τω κοσµω ειδεν ανθρωπων. ο ψυχην ου φωτιζει. οπερ ο κοσµος ου χωρει ουδε ιδειν ισχυει. του κλαυσασθαι και εκζητησαι τουτον. εξω φωτος και σκοτους. τι δε και νυν κερδαινουσιν οι οντες εν τω κοσµω. (219) οτι ζωην την αληθη. εασαντες ηγαπησαν το σκοτος και εν αυτω περιπατειν ηρετισαντο παντες. ως ηυδοκησεν αρρητω ευσπλαγχνια οφθηναι τω αθλιω µοι και αποκαλυφθηναι.

ονοµα γαρ ουκ εχει. ανερευνων χιτωνας. οι εν αισθησει νοερω τετιµηµενοι λογω. ο τιµιωτερον εστι παντων των ορωµενων. ω µυστηριου ξενου! Τι µατην ταραττοµεθα. . ου ψηλαφαται ολως. δοκει και παντας καθοραν αυτον εγκεκρυµµενον. Εστι και γαρ αορατος. Τι δε ταυτα θαυµαζοµεν ολως αναισθητουντες και προτιµωµεν ως τυφλοι το βαρυ του σιδηρου και µαζης τουτου µεγεθος υπερ µικρον χρυσιον. τι πλανωµεθα παντες. Τι προς τας υλας βλεποµεν. ψηλαφωµενος ολως˙ κρατειται δ᾿ οµως εν χερσι και τοτε των αξιων. ου κλεπτης τουτον δυνασαι συλησαι. Εκπλαγεις ουν και κατασχειν αυτο επιθυµησας. και ου ζητουµεν τον µικρον του σιναπεως κοκκον. ευρειν εκεινον η λαβειν ολως ουκ εξισχυσει. οπερ πρωην εωρων˙ ω θαυµα ανεκλαλητον. τι προς το φως κεχηναµεν. το ου τι. την ζωνην λυων ασφαλως αναζητων εκεινον. καν σπλαγχνα ψηλαφηση. ον ο βασταζων ηδεται και βλεπων τουτον χαιρει. ω θαυµα. καν την κοιλιαν τεµνειε. η µαργαριτην τιµιον ως ατιµητον χρηµα. ου ληστης τε αρπασαι. σφιγξας την χειρα εδοξα κρατησαι τε και εχειν. τας φθειροµενας ταυτας.αλλα και µεταδιδοται και κατοικει και µενει και εστιν. αϋλον εχοντες ψυχην και αθανατον ολην. ωσπερ θησαυρος εν κολπω κεκρυµµενος. κειται και εν παλαµη. το τι. τι δε και ζην βουλοµεθα µη κεκτηµενοι τουτον. ακρατητος χερσι γε και αψηλαφητος οµου. Αλλ᾿ ουχ οραται απασιν. ει και κτεινειε τον βασταζοντα τουτον˙ αν αφελεσθαι βουληθη. των δ᾿ αναξιων απαγε. εις µατην κοπιασει ανερευνων µαρσιππιον. Τι ου διδουµεν απαντα και λαµβανοµεν τουτον. το αναισθητον τουτο. µειζον των αορατων τε πραγµατων και κτισµατων. και λυπηθεις ανεωξα την πυγµην της χειρος µου (220) και ειδον παλιν εν αυτη. αλλα διεδρα µηδαµως κατασχεθεν χειρι µου.

πολλακις. πως ινα µη λυπωµαι. ην εσβεσεν η ανεσις σαρκος µου της αθλιας. ελεησον. ισχυς τε. µελετη σου των εντολων αυθις και προσταγµατων. και µονον τουτον κτησασθαι. κρατος και βασιλεια. ω αυθις πολυωνυµον ως ενεργουν τα παντα. Ουαι τοις µη πιστευουσι τω λογω του Κυριου. ως τουτον δενδρον γινεσθαι και κλαδους αποπεµπειν. οτι γυµνοι τε στησονται ως δενδρα φυλλων διχα.Κρεισσον θανειν. βουλη. Χριστε µου. την βρυσιν των δακρυων˙ και γαρ η θερµη πυρ γεννα. Ταυτα και φλογα εσβεσαν εις απαν της ψυχης µου και την πηγην εξηραναν. Υιε και Πνευµα. η τηρησις µετανοιαν ως συνεργον λαβουσα. οτι ζηµιωθησονται τουτου την εργασιαν. ω δοξα µια και αρχη. ως δουλος ο το ταλαντον κατορυξας αφρονως˙ ων εις υπαρχω δη καγω. το δε πυρ αυθις θερµην. τον µικρον λεγω κοκκον. οικτειρησον εµε τον τεθλιµµενον! Πως γαρ ινα µη θλιβωµαι. και εξ αµφοιν αναπτεται φλοξ. ω φως ως εν και θεληµα. πιστευσατε. Ουαι τοις µη βλαστησαντα αυτον θεασαµενοις. Η φλοξ βλαστανει ναµατα. Πατερ. τα ναµατα δε φλογα˙ εν οις αδολεσχια µε ανηγαγε των θειων. εις οιον τε. αµελων ασυγχυτως˙ ω φως το τρισυποστατον. και εκζητουσιν εν σπουδη και νοος τη τηρησει την καθ᾿ ηµεραν αυξησιν του µικρου τουτου κοκκου. Ουαι γαρ τοις µη εχουσιν αυτον πεφυτευµενον εν κολπω της ψυχης αυτων. Αλλα και νυν σπλαγχνισθητι και νυν ελεησον µε και θερµην της καρδιας µου εξαναψον. ο αγνωµων και ταλας και χαυνως πορευοµενος οδω των εντολων σου. . πηγη των δακρυων. ω της αρχης η αναρχος αρχη και εξουσια. ελεους σου τοσουτου καταφρονων και ραθυµων. τοσαυτης σου χρηστοτητος. (221) ω φως ακατονοµαστον ως ανωνυµον παντη. γνωµη. και εστησαν εν µεσω µε των οντων και µελλοντων. λιµωξουσι σφοδρως γαρ. υπνος και κορος της γαστρος και οινου πολλου ποσις.

µαλλον δε πυρ εν εαυτω περιλαµβανον χορτον ηνουτο και αναλωτον αυτον ολον ετηρει. αλλα τω χορτω συ το φως ασυγχυτως ενουσαι. πλην κορεσθεις. και αναλλοιωτον τηρων αλλοιοις ολον τουτον. ουχι το φως δε χορτος. Τα µελλοντα µακροθεν δε οντα παντως εωρων. ως ου σβεννυται ολως. ην µετ᾿ εµου εποιησας. ο εγκαρδιος ποθος. εις φλογα µετεποιει. Ου φερω σου τα θαυµατα τη σιωπη καλυπτειν. Ω θειου δυναµις πυρος. απροσιτος εις απαν φυλαττεις ακαταφλεκτον του χορτου την ουσιαν. πως χορτω αναµιγνυσαι θεια ολως ουσια φωτι ολως αστεκτω τε ο ενοικων Θεος µου. και κατα µικρον φλοξ αρρητως ωραθη . ω του θαυµατος. ω ενεργειας ξενης! Ο λυων πετρας και βουνους απο µονου του φοβου και απο του προσωπου σου. Πως µενων αναλλοιωτος. και ευθυς απεσβεσθη το θαυµα τουτο το φρικτον. οθεν ερρυσθην. κακεινα µοι καταλαβειν ποθουντι πυρ ανηφθη του ποθου. και ραθυµησας (222) υπνω και κορω της γαστρος εδουλωθην αφρονως. καλως και γαρ εκκαιεται. αλλ᾿ ολην. και χορτος γινεται ως φως µεταβληθεις ατρεπτως. Θαρρησας ουν εν εµαυτω. του ασωτου και πορνου˙ και της φιλανθρωπιας σου τον ακενωτον πλουτον µη διηγεισθαι απασιν ου στεγω. και µενων χορτος εστι φως. ω Χριστε.εν τω νοΐ µου προτερον. λυτρωτα µου! . και χορτος ψαυων του πυρος ουκ εκαιετο ολως. η φλοξ η µεχρις ουρανου φθανουσα και εντος µου εκκαιοµενη µεν σφοδρως. ο Θεος µου.οθεν εκ των ορωµενων τε γεγονως αιφνης εξω εις φοβον περιεπεσον βλεπων. υποχαλασας οινω τε πλειονως εχρησαµην˙ ου µεθυσθεις. ου δυναµαι του µη λαλειν την σην οικονοµιαν. ειπον. υστερα δ᾿ εν καρδια και εβλυζε τα δακρυα η φλοξ του θειου ποθου και αφθεγκτον τον γλυκασµον συν αυτοις µοι παρειχεν. ου κατακαιουσα δε την εν τοις σπλαγχνοις ουσαν µου ουσιαν την χορτωδη.

καγω δε διελευσοµαι θαρρων τη χαριτι σου.Βουλοµαι γαρ τον συµπαντα κοσµον λαβειν εκ τουτου και µη κενον τουτου τινα ολως καταλειφθηναι. . ολος δεδοξασµενος. οπως καταφιλησω σου και κατασπασοµαι σου την δοξαν την απορρητον. ολος δε φαινεσαι µοι˙ αληπτος ων ολος ληπτος θελεις και γινεσαι µοι. (223) δειξον θεοτητος της σης τρανως το προσωπον µοι και αορατως ολος µοι φανηθι. φοβου απαλλαγησοµαι του µη παλιν τραπηναι. οπως εµφορηθω σου. πλην πρωτον. εν εµοι παλιν λαµψον. και εν χερσι µου οιονει και εν τοις χειλεσι µου ωσπερ µαζος φωτοειδης και γλυκασµος ορασαι. εκ του φωτος σου φως καγω γεγονως παραστω σοι και τοτε τουτων των πολλων κακων αµεριµνησω. αστραπτων και στρεφοµενος. το φως του σου προσωπου. ω Θεε µου! Ουδ᾿ ολως γαρ ορασαι µοι. Ναι. ω µυστηριου ξενου! ∆ος µοι σαυτον ουτω και νυν. και αι δυναµεις απασαι συν αυτω εναντιαι (224) τραπησονται σηµειωσιν σφραγιδος σης ιδουσαι. ενοικησον και φωτισον την ταπεινην ψυχην µου. Ει µη ο αρχων ελθοιε του σκοτους και την δοξαν ιδοι συνουσαν µοι την σην και αισχυνθη εις απαν. αλλα ουδεν µοι οφελος τουτων. ναι. τουτο δος µοι. ω Θεε µου. αχωρητος ων τω παντι µικρον ουν οντως γινη. ει γαρ και νυν φωτιζεις µε και µυστικως διδασκεις και σκεπεις και φυλαττεις µε τη κραταια χειρι σου και συµπαρης και δαιµονας τρεπεις και αφανιζεις και παντα υποτασσεις µοι και παντα µοι παρεχεις και εµπιπλας των αγαθων απαντων. Τουτου γαρ χρεια µαλιστα. και εµπλησθω και µεταδω τοτε τοις αλλοις πασι και µεταστας ελθω προς σε. ο σκοτεινος καταφλεχθεις απροσιτω φωτι σου. τουτο το παν και εστιν˙ ει γαρ και νυν ορασαι µοι. ει µη µοι δωσεις ανεπαισχυντως παρελθειν του θανατου τας πυλας. τουτο χαρισαι µοι. ο ταλλα παντα δωρεαν δους µοι τω αναξιω. ω παµβασιλευ. ει γαρ και νυν σπλαγχνιζη. ∆εσποτα.

Θεε µου. Οιδα. αφωνον µε απεργαζεται. Το δ᾿ εντος µου γινεσθαι σε ολον αιφνης και εκλαµπειν και φωτοειδη ορασθαι ως ολοφωτον σεληνην. πως εισερχη. των µη το φως σου λαµψαν ιδοντων και γλυκυτητος της σης εµφορηθεντων. Θεον τον ενα αληθως εις αιωνας αιωνων. α επηγγειλω τοις εις σε. ενδοθεν της κελλης λεγω παντοθεν ησφαλισµενης. αλλα το πυρ αναψουσι µοι πλεον. Ει δε τυχειν µοι γενηται των αρραβωνων τουτων τα τελη και τα επαθλα αποληψεσθαι. οτι συ υπαρχεις ο ελθων. και προς σε εγγισω και προσπεσω. υπεν νουν τε. ει στερηθω παντων οµου και σου αυτου. Σωτερ.ατρεµας ολος. Ο γαρ ελπιζων αγαθων και αιωνιου δοξης εν µετοχη υπαρχειν µε και δουλον σου και φιλον. και εξισταµαι και εξω . οις δια της µετουσιας του Αγιου Πνευµατος ολοις ολος ηνωθη Θεος. αµην. τον Πατερα και Υιον και το Αγιον Πνευµα. Χριστε. τουτο ανουν. ΚΘ’. τι µοι των νυν το οφελος εν εµοι γινοµενων. Χριστε µου. Οντως ουδεν. ινα φωτισης τους εν σκοτει καθηµενους. πως ουχι χειρων εσται µοι τωναπιστων η θλιψις. τοτε καγω µακαριος εσοµαι και αινεσω σε. Οτι µονοις εκεινοις καταφανη τα των θειων πραγµατων. των µη επεγνωκοτων σε. Ξενον γαρ και τουτο εστιν υπερ λογον. πεπιστευκοσι. (225) Ποθεν ερχη.

παντα λογον υπερβαινον. (226) α χαριζη µοι λαλησαι˙ Ω ανθρωπων απαν γενος. Απαγε της βλασφηµιας! Προς µετανοιαν δε ειπον. οτι βλεπω θαυµα ξενον. οιδα. Οµως αρτι πασι λεξω. πλουσιοι τε πενητες τε. µοναχοι και κοσµικοι τε. ινα συνελων σοι ειπω. αλλα µη προς πλουτον ολως η φιλιαν µε αρχοντων η προς αλλο τι των ωδε εν τω βιω ορωµενων. αληθεια ηµαρτον γαρ υπερ απαντας ανθρωπους πασαν πραξιν αµαρτιας. και ευθεως τω καλουντι . και υπηκουσα ευθεως. πασαν κτισιν. Μη προς δοξαν την του κοσµου η τρυφας µε η ανεσεις. Που δε κεκληκεναι τουτον υπενοησας ειπειν µε. µεγεθος φιλανθρωπιας του Θεου διηγουµενον! Ηµαρτον αυτω ως αλλος ανθρωπος ουδεις εν κοσµω˙ µη µε ταπεινωσει ταυτα υπολαβης τις του λεγειν.γινοµαι φρενων και λογων. πασα γλωσσα γηγενων µε νυν ακουσατε λαλουντα. και κακιας ειργασαµην. Πλην εκαλεσε µε. οτι κεκληκε µε µαλλον. πασαν φυσιν. βασιλεων και αρχοντων.

ουκ ενεδωκα του τρεχειν. εγγιστα µου πλησιασας. ου κατωκνησα ουδ᾿ ολως. Μακρυθεντος απ᾿ εµου δε και κρυβεντος του Σωτηρος ουκ απηλπιζον εγωγε.ηκολουθησα ∆εσποτη˙ (227) τρεχοντι ουν κατετρεχον. ουδ᾿ ως πλανον ηγησαµην (228) η πειραζοντα µε ολως. Ουτως ουν κυλινδοµενω και βοωντι µοι ωρατο. κρυπτοµενου. φευγοντι ουν εδιωκον ως τον λαγωον ο κυων. και παλιν κατεδιωκον και ουτως απιοντος. εφευγεν εκεινος ταχος. εδρασσοµην ουν πολλακις του κρασπεδου τουτου φθανων. Τουτον βλεπων ανεπηδων. φαινοµενου ουκ εστραφην εις τουπισω. εκλαιον και αντεκαλουν τον κρυβεντα µοι ∆εσποτην. αλλα παση µου δυναµει µη ορωµενον εζητουν. ουδ᾿ ως απολεσας τουτον εστρεφοµην εις τουπισω. και αφιπτατο. αλλ᾿ εν ω ευρεθην τοπω καθεζοµενος εθρηνουν. ιστατο µικρον εκεινος. εχαιρον εγω µεγαλως. ερχοµενου. ωρµων δραξασθαι αυτου δε. ετρεχον εγω ευτονως. αλλα παση µοι ισχυϊ. τας οδους περιεσκοπουν .

Τους σοφους του κοσµου τουτου η τους γνωστικους µε οιει. Τουτους ουν µετα δακρυων και σφοδρου καρδιας πονου επηρωτων του ειπειν µοι. αλλα παντα τα εν κοσµω. αποστολους και πατερας. Ως ουν ειδε µε τα παντα εις ουδεν ηγησαµενον. τους αυτην εκεινην ολην την σοφιαν κεκτηµενους. τους ποτε αυτον ιδοντας. ουκ εκαθευδον ουδ᾿ ολως. συν αυτω τω κοσµω λεγω. ος εστιν αυτος εκεινος ο Χριστος Θεου σοφια. που ποτε αυτον κατειδον η εν ποιω τουτον τοπω ειτε πως και ποιω τροπω˙ και λεγοντων µοι εκεινων ετρεχον δυναµει παση. και τους εν τω κοσµω παντας ως µη οντας εν αισθησει λογιζοµενον εκ ψυχης και του κοσµου χωρισθεντα . αλλα προφητας.ως προειπον – κατεδιωκον ευτονως. αλλ᾿ εβιαζον εµαυτον. Ουµενουν.και φραγµους. το που φανειται˙ επληρουµην τε δακρυων και τους παντας επηρωτων. Οθεν βλεπων µου τον ποθον (229) καθωρατο µοι µετριως. οτι ηρωτων. τους σοφους εν αληθεια. Τινας δε υπολαµβανεις λεγειν µε. ονπερ βλεπων .

Ουτος ουν. ολος ολω µοι ωραθη. Υιος ωσαυτως. Ολως γαρ ου καθοραται. συν τω Πνευµατι τω Θειω. απεριγραπτος Θεος µου. ολως ου κατανοειται. εν τα τρια και τα τρια εις Θεος ανερµηνευτως. ακουσατε µου. Πως Θεος των παντων εξω. εις Πατηρ. πως ελθων. ερµηνευσαι δε σοι ταυτα ουτ᾿ εγω. ολος ολω µοι ηνωθη ο του κοσµου πελων εξω και τον κοσµον περιφερων µετα των εν κοσµω παντων και χειρι συνεχων µονη ορατα συν αορατοις. ουτε εγνω που υπαρχει. ουδε νους σαφως νοησαι˙ τα γαρ εν ηµιν σοι µολις εξειπειν ποσως ισχυω.τη τοιαυτη διαθεσει. . τη ουσια και τη φυσει. ποθεν ηλθεν. συναντησας ευρατο µε˙ ποθεν. Λογος γαρ ουκ εξισχυει τα ανεκφραστα εκφρασαι. ουτε τις αλλος τουτο ολως εξισχυσει. ον ανθρωπων ουδεις πωποτε ουκ ειδεν. ενοικει δε απροσιτω εν φωτι και φως υπαρχει (230) τρισυποστατον αφραστως εν απεριγραπτοις χωροις. που ποιµαινει. που κοιταζει. ου οιδα. Πως γαρ εµελλον ειδεναι.

ειπε µοι. ουκ αγγελος σοι. Ταυτα ουν Θεου το Πνευµα. οις και συναφθη πλουσιως παντα δεικνυσιν αφραστως. επειτα και πασαν κτισιν. πως και ενδον ταυτης εστι. Πως συνεχεται εν σπλαγχνοις ο συνεχων πασαν κτισιν. κατ᾿ εξαιρετον δε τουτων ενοικει εν τοις αγιοις και σκηνει γνωστως εν τουτοις και ουσιωδως. ο ανθρωπινος νοησει η ειπειν σοι εξισχυσει. πως και εξω πελει παντων και πληροι αυτος τα παντα. την εν τω φωτι – ω θαυµα! – . µονον γινωσκει και επισταται ως µονον συµφυες και συνθρονον τε και συναναρχον υπαρχον τω Υιω και τω Πατρι δε˙ οις ουν λαµψει τουτο αυθις. εργω σοι τα παντα λεγω. Ταυτα παντα νους. ο παµπαν υπερουσιος υπαρχων.τη δυναµει και τη δοξη. (231) εν νυκτι και εν ηµερα και λαµπει και ου καθοραται. ουδε παραστησαι ταυτα δια λογου δυνηθειη. ουκ αρχαγγελος εξειποι. βλεπει µεν το φως εν πρωτοις. Ωσπερ γαρ τυφλος. πως δε λαµπει εν καρδια. τη σαρκινη και παχεια. ει βλεψει. Θειον ον. πανταχου δε πως και εν πασι. Ουµενουν.

αυτος καθορα τα ενδον της οικιας οντα. την ποσοτητα αποσων. αλλα οσα λογω φρασαι δυνηθειη. µαλλον δε οσα κελευει. οσα βουλεται και θελει. ουτως ο λαµποµενος ακτισι νοητου φαιδρως ηλιου βλεπει τα τοις αλλοις πασιν αγνοουµενα και λεγει. Αναλογως της αγαπης. η προαγοντος ετερου και κατεχοντος τον λυχνον. ακαταληπτα τε οντα και αορατα τοις πασιν. φως Θεου. Θεον τε παντως. φωτιζοµενοι ορωσι και µυουνται αποκρυφων µυστηριων θειων βαθος. πλην ου παντα. καλλος ακατανοητων . Ανειδεων γαρ το ειδος. Ωσπερ ει τις εν οικια σκοτεινη κρατων εισελθοι εν χειρι αυτου λαµπαδα. ποταπα τε. Τις γαρ πωποτε δηλωσαι τα εκεισε εξισχυσει οια.ουτως ο λαµφθεις τω Θειω Πνευµατι ψυχην ευθεως του φωτος εν µετουσια γινεται και φως θεαται. (232) Ους φωτισει τη ελλαµψει. τουτοις διδωσι το βλεπειν τα εν τω φωτι τω θειω. οσα. ος και δεικνυσι τα παντα. φυλακης των εντολων δε.

ω χρηστοτητος αρρητου! Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα. ιδειν τε και διδαχθηναι θειων µυστηριων πλουτον.τις νοησει. ερεις µοι. µονος µονον ευρηκως ενουται τουτω. πως ουχι των τηδε παντων αληθως αµνηµονησει και γυµνον τον νουν εκ τουτων κτησεται και παντων εξω ευρεθησεται ευθεως µονος. Ο γαρ εκζητων εκεινα ολοψυχω προαιρεσει. Αλλ᾿ εκεινοι µονοι ταυτα ισασιν οι καθορωντες. πως µετρησει. µη εκζητει! Ει γαρ πληθος των αστερων η ολως υετου σταγονας (234) ειτε ψαµµον αριθµησαι. αλλ᾿ εργοις σπευσωµεν του εκζητησαι. Παντως ουδαµως. ∆ιο µη λογοις. Των αµορφων τας µορφας δε (233) πως τω λογω διαγραψει. µη ερευνα. πως ειπειν ολως ισχυσει. Ον ιδων ο µονος Θεος µονον δι᾿ εκεινον γεγονοτα και τον κοσµον αρνησαµενον και παντα τα του κοσµου. Ω φρικτης οικονοµιας. αλλα και λοιπων κτισµατων . ον δωρειται ο ∆εσποτης τοις εµπονως εκζητουσι και παντος του κοσµου ληθην και των εν αυτω πραγµατων εναργως προσκτησαµενοις.

οπως εξω κοσµου γενωνται. καµου δε του αθλιου υπερευξονται. αλλ᾿ αυτων εκεινων τυχω. την γνωµην. ως ουκ οιδε. την διαθεσιν.τα µεγεθη τε και καλλη η τας φυσεις και τας θεσεις η τας τουτων τε αιτιας. και ευρησουσιν. ην ενδεικνυται. πειραται. δακρυσι και µετανοια και λοιπη σκληραγωγια. ινα τουτων µη εκπεσω. ως εισιν. ως ειρηται µοι. Αλλ᾿ ουκ εξεστι τοιαυτα εκζητειν τους εν τω κοσµω η τους κατα σαρκα ζωντας. . πως του κτιστου δυνηθειη εξειπειν την ευσπλαγχνιαν. Εκπλαγησονται δ᾿ ευροντες και θαυµασονται. ποταπος σοι δια λογου παραστησαι ο Θεος εστιν. πειρασµων υποµονη τε τρεχειν. η τα κατ᾿ αυτην σοι παντα διηγεισθαι. µεθ᾿ ωνπερ ενωθη ψυχων αγιων. (235) απαντα απαραλειπτως. αλλα πιστει µονη ταυτα δεχοµενους εκµιµεισθαι βιους των αγιων παντων. ουδεις ισχυσει η ειπειν η εννοησαι. Παντως γαρ θεοι κακεινας τη ενωσει τη οικεια˙ θεωθεισης ψυχης τοινυν ο βουλοµενος του λεγειν τροπους ταυτης η την φυσιν. ως ειπον.

καν πολυ χρυσιον εχη. και βιαζω µου την φυσιν. ουτω δη δοκω πανθανειν ο ταλαιπωρος εν τουτω. Ηκουσας ποτε τοιουτον. και νεκρουται παραδοξως ζων ο ερως τοτε µαλλον˙ ζη γαρ εν εµοι και θαλλει. οσον θελω. ως θελω. και λογιζοµαι µηδ᾿ ολως ερωτα Θεου κεκτησθαι. οτι µη τα παντα εχει. ου δοκει τι ολως εχειν. υπερ φυσιν αγαπησαι˙ ασθενουσα δε η φυσις και αυτης αποστερειται ησπερ κεκτηται ισχυος. µηδε οσον παντως θελω.ωνπερ και τυχειν εποθουν και ποθω και ποθω ποθον αµαυρω και απαµβλυνω. Ποθος γαρ ποθον αναπτει και το πυρ τρεφει την φλογα˙ εν εµοι δ᾿ ουκ εστιν ουτως. Ουκ ερω γαρ. ω θαυµα! Ωσπερ θησαυρον ο εχων και φιλαργυρος τυγχανων. . οτι µη ποθω. αλλα – πως ειπειν ουκ εχω – ερωτος το υπερβαλλον σβεννυσι τον ερωτα µου. οσον θελω. ου δοκω ποθειν καν ολως. προσαπολλω και ον ειχον ερωτα θεου. (236) Το ποθειν ουν οσον θελω υπερ ποθον ποθος εστι. Εκζητων δε ακορεστως του εραν µε.

ειπε µοι˙ επι τους ανθρωπους παντως. τους τα γηϊνα φρονουντας. οτι λογω τα τοιαδε πας αδυνατει εκφραζειν. οπερ ειπεν ο ∆εσποτης.Πως σοι ειπω. Τουτο µονον δε σοι φρασω. (237) Εστι πυρ το θειον οντως. οτι ταις καθαρθεισαις ψυχαις δια δακρυων και µετανοιας προσψαυσαν το θειον του Πνευµατος πυρ δρασσεται αυτων και πλεον καθαιρει. . ∆ωη απασιν ο µονος Θεος ων και των τοιουτων. Λ’. τοις πενθουσι και θρηνουσι και καλως καθαιροµενοις απολαυσαι των τοιουτων. ως τω θειω καλλει υπεραστραπτειν αυτας. φωτιζον τα υπο της αµαρτιας εσκοτισµενα µερη αυτων και τα τραυµατα εξιωµενον εις τελειαν φερει συνουλωσιν. εν µεθεξει γενοµενοις απ᾿ εντευθεν εν αισθησει και συνεκδηµησαι τουτοις και εν τουτοις καταπαυσαι και ζωης επαπολαυσαι αιωνιου και της δοξης κοινωνους της απορρητου δια τουτων ευρεθηναι! Αµην. οτι ηλθεν ινα βαλη επι ποιαν γην. Απορω παραδειγµατων. αγαθων υπαρχων οντως παροχευς τοις εκζητουσι µετανοια τα τοιαυτα. οτι θαλλει. Προς ενα των µαθητων.

Ακουσον και γνωθι. ορατων και αορατων. Τουτο ουν εν ποια υλη εµβληθησεται. ασβεστον. αορατον γε. ειπε µοι. ωσει λυχνω πληρει και ελαιου και στυπειου πυρ εµβαλλει ο ∆εσποτης. αναρχον τε και αϋλον. απεριληπτον παντη. επιγειων. ασωµατων και ενσαρκων. θειων µυστηριων θαθος! Το ουν πυρ τουτο το θειον ποταπον ειναι λογιζη. τεκνον. εργα τε την πιστιν βεβαιουντα κεκτηµεναις ταυταις. και κατ᾿ εξουσιαν. (238) ακτιστον.οπερ ηθελε και θελει του αναπτεσθαι εν πασιν. κατ᾿ ουσιαν. αθανατον. Ουµενουν και γαρ υπαρχεις εν µυησει του τοιουτου και επιστασαι βεβαιως αληπτον αυτο υπαρχειν. ουρανιων˙ τουτων παντων εστιν εξω κατα φυσιν. Αρα ορατον η κτιστον η ληπτον υπολαµβανεις. Εν ψυχαις εχουσαις αρα ελεον δαψιλεστατως και προ τουτου και συν τουτω πιστιν. εξω παντων των κτισµατων. ο ο κοσµος ου κατειδεν . ναι δη. αναλλοιωτον εις απαν. απεριγραπτον ωσαυτως. των ενυλων και αΰλων.

. και το ελαιον εκλειψη. οταν τω πυρι προσψαυση. πως προσψαυσει. και υπαρχει µοι ο λυχνος σκοτεινος. πως αναψει. Πριν βληθη δε. ουδ᾿ ολως! Οταν δε ο λυχνος απτη και τρανως φωτιζη παντας. αφθονια τε στυπειου. εµπεσον εν τω ελαιω σβεννυται το πυρ ευθεως. Πριν προσψαυση.ουδε κατιδειν ισχυει (Κοσµον λεγω τους εν κοσµω και τα κοσµικα φρονουντας). ελαιον τας αρετας δε. µυς ελθων η ετερον τι η κατεστρεψε τον λυχνον η κατα µικρον εκλειξαν επιε το ελαιον τε εφαγε τε το στυπειον και την λαµπαδα εσβεσε. Ωσπερ απτει δε ο λυχνος. ο φοβει µε πλεον παντων! Φαινοντα µου λυχνον µεγα εν ελαιου δαψιλεια. (239) ουτω και πνευµατικως µοι νοει λεγειν ταις ψυχαις προσψαυειν και αναπτειν πυρ το θειον. οτι το στυπειον ολον. Το δ᾿ ετι θαυµαστοτερον. οπερ θρυαλλις καλειται. τον δε νουν µου θρυαλλιδα. εν τοις αισθητοις σοι λεγω. ου σβεσθησεται ο λυχνος. ολως µη φαινων˙ λυχνον νοει την ψυχην µου. Οντως ουδαµως. Θεα µοι και αλλο µειζον.

η το ελαιον εκλειξη. και εν εαυτω το θειον εχοντα φως λαµπον µεγα. Ουτω φαινοντος δε τουτου εαν φθονος παρεµπεση η µνησικακιας παθος η φιλοδοξιας ερως η αλλη τις επιθυµια ηδονης τινος η παθους και τον λυχνον καταστρεψη ηγουν προθεσιν ψυχης µου. που το πυρ υπαρχειν τοτε η τι γινεσθαι ειπης µοι. το των αρετων σοι λεγω.εν αυτω δε πυρ το θειον (240) φαινον και καταφωτιζον την ψυχην οµου και οικον ολον ολου σωµατος µου και τους εν τω οικω παντας λογισµους και ενθυµησεις. καταφαγη πονηραις εννοιαις τουτο η και ολον απορριψη ενδοθεν εν τω ελαιω ηγουν εν τω ενθυµεισθαι αρετων αυτου τας πραξεις και εις οιησιν εντευθεν εµπεσων εκτυφλωθειη. η αλλως θρυαλλιδα οντα µου τον νουν. ει συµβη αποσβεσθηναι. και τον λυχνον µου εκ τουτων η τυχον τινος εξ αλλου. Ω αγνοιας. παραµενειν εν τω λυχνω (241) η χωριζεσθαι του λυχνου. ω µανιας! Πως ενδεχεται τον λυχνον διχα του πυρος εξαπτειν. . ως ειπον.

Αλλως γαρ – µηδεις πλανασθω – ουχ οραται. ο διδασκει και δεικνυει (342) εναργως τοις κεκτηµενοις ταυτα παντα και τα τουτων µυστικωτερα αφραστως. ου συνεχεται καν ολως. Μυστικωτερα δε τουτων ακουσον. τεκνον! Οταν λαµψη καθως ειπον. ει βουλει. Παντοτε το πυρ της υλης δρασσεσθαι ποθει και θελει. Εστι γαρ.η το πυρ της υλης ανευ παραµενειν εν τω λυχνω. του νοος δε θρυαλλιδα ευθυβολως προβαλεσθαι. ινα τω πυρι προσψαυση και κατα µικρον αναψη. αλλ᾿ ηµων υπαρχει παντως το προευτρεπισαι ταυτην και παρεξαι ευπροθυµως εαυτους ηµας ως λυχνους εν ελαιω και παντοιαις αρεταις κεκοσµηµενους. εξω των κτισµατων παντων. αλλα πυρ λαβειν εξαιτει. ουτω τε συµπαραµενη τοις αυτο προσκτησαµενοις. γινεται ληπτον δ᾿ αληπτως τη ενωσει τη αρρητω και περιγραπτον ωσαυτως εν απεριγραπτω τροπω. ου κρατειται. και το σµηνος εκδιωξη των παθων και εκκαθαρη . καθαπερ ειπον. Ταυτα δε µη λογοις ολως µηδε επινοιας ζητει.

ουτος ολος συν Πατρι και τω Πνευµατι εν µια ψυχη χωρειται και ψυχην εντος εκεινου ολην συµπεριλαµβανει. (243) Ο µικρος εν ορωµενοις ανθρωπος. τοτε µιγνυται αυτη αµικτως και ενουται απορρητως. αλλα και αλογων πνευµα και παντων ωσαυτως ζωων. και το ειναι πας τις εχει και το ζην και το κινεισθαι. ου εν τω δακτυλω αποκρεµαται η κτισις.σου τον οικον της ψυχης σου. ο συνεχων πασαν κτισιν εν τη εαυτου παλαµη. εκπυροι τε και φωτιζει και. το πως ειπειν ουκ εχω. η ψυχη µετα του κτιστου και εν τη ψυχη ο κτιστης µονος µετα µονης ολος. ψυχη και λογος λογικων εχει εκ τουτου. ενουσιως τη ουσια ταυτης ολον ολη παντως και κατα µικρον λαµπρυνει. εν ψυχη οικειν δε αυθις και µη φλεγειν ταυτην ολως. . γινονται εις εν τα δυο. Μη διστασης. Νοει. νους απας. σκοπει ταυτα! Το γαρ αστεκτον σοι ειπον και απροσιτον αγγελοις φως εντος ψυχην κατεχειν. βλεπε. σκια και κονις. εχει τον Θεον εν µεσω ολον. Εγνω βαθος µυστηριου.

πως τα θαυµατα εξειπει. πως ενεγκη πυρ αγαπης. ενθα λαµπει. οστις εξει. οτι εν σκοτει ολη ην τω δεινοτατω και φρουρα ασφαλεστατη βαθυτατης αγνωσιας. ολον βορβορον τον τοπον. Τοτε βλεπει. και νοει. του φωτος τη λαµψει λεγω˙ ουδεις γαρ αλλως εαυτον των εκει καθεζοµενων προ του λαµψαι φως το θειον εαυτον επιγινωσκει. Βλεπει γαρ αυτον εν αδη. απερ εν αυτω τελουνται. Οµως βλεπει. (244) αλλ᾿ εισιν εν αγνωσια του εν ω κρατουνται ζοφου και φθορας και του θανατου. ενθα κειται. πως δε ταυτα αριθµησει. η ψυχη εκεινη λεγω. Πως και σιωπησει ολως βιαζοµενος του λεγειν. εαυτην δε δεδεµενην και δεσµοις κατεσφιγµενην χειρας αµα τε και ποδας . το ειναι εντευθεν εχει Τουτον εχων. πως υποισει ποθου φλογα.νοερων και αισθητων τε. και εντος αυτου βασταζων και ορων αυτου το καλλος. ενθα εστι καθειργµενη. πως θερµον ουκ αποσταξει δακρυον εκ της καρδιας. ακαθαρτων ιοβολων ερπετων µεµεστωµενον.

της ψυχης λεγω ουσιαν. συνεκπιπτει τουτοις ρυπος και κηλις µικρα σαρκος µου. πως ου κλαυσει. πιπτουσι τα τραυµατα δε. (245) Ταυτα ουν ποιων. ως ειπον. ως ουλην µη καθορασθαι ολως εν εκεινω τοπω. λυονται δεσµα ευθεως. ναι δη.και αυχµωσαν και ρυπωσαν. Ταυτα βλεπων πως ου φριξει. τετραυµατισµενην αµα δηγµασι των ερπετων και τας σαρκας οιδαινουσας εαυτης φερουσαν αµα µετα πληθους γε σκωληκων. . η σαρξ µου. σκωληκες απονεκρουνται. και του σωµατος µου. Οντως πας ο ταυτα βλεπων και στεναξει και θρηνησει και συνεπεσθαι θελησει τω το φως εκλαµψαντι Χριστω. πως ου κραξει και θερµως µετανοησει και αιτησεται ρυσθηναι των δεσµων των δεινοτατων. απαστραπτοντα δε µαλλον οµοιον χειρος της θειας απεργαζεται τον τοπον. και τω λαµψαντι προσπιπτων . γινεται συνουλωσις τε αθροως επι τοσουτον. Θαυµα ξενον γε.Θεα µοι καλως α λεξω! – απτεται χερσιν ο λαµψας των δεσµων µου και τραυµατων˙ ενθα δε η χειρ προσψαυσει η δακτυλω προσεγγισει.

αιρει µε επι των ωµων .ω αγαπη. και καταφιλει συχνως µε. και βλεπω ταυτα. ανιστα µε του βορβορου. πως υποισω ταυτα. πως χαραξω ταυτα. ω χρηστοτης! – και εξαγει µε του αδου. ω προεφην τροπω. επιπιπτει τω τραχηλω . πως το ολον ου ποθησω σωµα µου και ικετευσω των κακων απαλλαγηναι και υγειας. Καθαρθεντος ουν αυτικα και δεσµων απαλλαγεντος. ο καλος. χειρα την αυτου ∆εσποτης. Οµως ουτως µου ποιουντος. (246) µαλλον δε και θερµοτερως. Εκλυθεντα δε µε ολον και ισχυν αποβαλοντα . Καθορων τουτο εν µερει τελεσθεν του σωµατος µου.Οιµοι.Φευ µοι. διδωσι µοι χειρα θειαν. .δοξης θειας µετασχοντα αιγλην απαστραπτει θειαν. και µου καταπληττοµενου αναλογως των θαυµατων. οιας ειπον. ολος περιπλεκεται µε. µετακινησας τα λοιπα του σωµατος µου περιερχεται. του τε χωρου και του ζοφου και εισαγει µε εις αλλον ειτε κοσµον η αερα. δοξης τε τυχειν ωσαυτως. καθαιροµενα και δοξαν ενδυοµενα την θειαν.

υποδηµατα ωσαυτως και δακτυλιον και στεφος αφθαρτα αΐδια τε. Ουτως ουν µε και τοιουτον εργασαµενος ο κτιστης εν σκηνη εισηγαγε µε αισθητη. συνηµµενον αορατοις. (247) ου το µεγα θειον θαυµα ουδε αγγελοι εκφρασαι η ειπειν εξισχυσουσιν αλληλοις καν ολως. Γενοµενω µοι δ᾿ εκεισε αλλα µοι δεικνυει παλιν. Τουτο οιδα.ολως εξειπειν ουκ εχω. σωµατικη γε (248) και ενεκλεισεν εν ταυτη . και αορατον οµοιως. Εποιησε µε αναφη. µαλλον τα εκ του φωτος δε. την αναπλασιν την ξενην διδωσι κατανοειν µοι. ην αυτος ανεπλασε µε και φθορας απηλλαξε µε και θανατου εν αισθησει ολον ηλευθερωσε µε και ζωην αθανατον µοι εδωρησατο και κοσµου του φθαρτου και των του κοσµου παντων απεχωρισε µε και στολην ενεδυσε µε αϋλον φωτοειδη τε. απαντα ξενα των ωδε. αψηλαφητον. σοι λεγω. ω θαυµα. τα εν τω φωτι. ως γε δοκω. οτι φως µε και βασταζει και συνεχει και προς φως εισαγει µεγα.

Εγκαταλειφθεις ουν µονος. ωσπερ εν θηβη η εν πιθω κεκλεισµενος. ων περικεινται τραυµατων και ων δεσµων κατεχονται. Εντειλαµενος απηλθεν. Αλλ᾿ η στερησις εκεινου ληθν παντων ενεποιει των καλων. και καταγαγων δ᾿ εν κοσµω αισθητω και ορατω τε παλιν εθετο βιουν µε και συνειναι τοις εν σκοτει τον απαλλαγεντα σκοτους. ων ειπον. εν τω πρωην σκοτει λεγω. ∆ια τουτο ως τοις πρωην εµπαγεις κακοις ηχθοµην και καθηµενος εν µεσω της σκηνης. αγαθοις ανεκλαλητοις ολον µε ανακαινισας. Εξεζητουν γαρ εκεινον. και καθειρχθαι µετ᾿ εκεινων. οισπερ ειπον οτι εσωρησατο µοι. τουτων. ολον µε αθανατισας ολον µε θεοποιησας και Χριστον αποτελεσας. (249) εκλαιον. ου τω καλλει ωραιοτητος ετρωθην. ουκ ηρκεσθην. εθρηνουν σφοδρα εξωθεν ολως µη βλεπων.και κατησφαλισατο µε. των εν τω βορβορω λεγω˙ µαλλον δε διδασκειν τουτοις. εις επιγνωσιν τε αγειν. ου ηρασθην. εκεινον ονπερ εποθουν. . και εδοκουν εστερησθαι.

και εθαυµασα. της κραυγης µου επακουσας. ον και βλεπω.εφλεγοµην. που υπαρχει. εφοβηθην και εχαρην. ουτω και δακρυοντα µε. Ον ιδων εξεθαµβηθην εν οικια καθειργµενος και εν πιθω κεκλεισµενος και του σκοτους ων εν µεσω. καθως ειπον και νυν οντα παντων εξω νοερως. πως τον εξω παντων οντα ενδον ων εγω των παντων βλεπω µονος βλεποντα µε. . εκαιοµην. ουρανου και γης σοι λεγω. Αισθητως καλω γαρ σκοτος. εξεστην. απο ανεικαστου υψους διακυψας και ιδων µε κατηλεησε και αυθις κατιδειν ηξιωσε µε τον αορατον τοις πασιν. επει απαντας ανθρωπους και τας τουτων διανοιας αισθητοις συγκεκραµενας εν τουτοις οντας ταυτα συγκαλυπτουσι βαρεως. ποταπος δε η οποιος. Ουτως ουν διαγοντα µε. ολος ενεπυριζοµην. οσον εφικτον ανθρωπω. (250) Οµως ων εν τουτοις ειδον τον προοντα. ποσος εστι. µη γινωσκων. εκτηκοµενον τε αµα και δεινως µε µαστιζοµενον και βοωντα κατωδυνως. Και κατανοων το θαυµα.

ειδον παλιν τουτον ενδον της οικιας και του πιθου ολον αιφνης γεγονοτα. πως εισηλθε. . οπερ εβλεπον προ τουτου και µακροθεν εθεωρουν. ουδε νυν γινωσκω παντως. πως ηνωθη. και ουκ οιδα. ον βλεπω. και εποιησεν ως πυρ µε και ως φως απεδειξε µε. απιστησας περιπεσης βλασφηµια εξ αγνοιας και ψυχην σου απολεσης. Ενωθεις δε. Οµως εν εγω κακεινος. Φριττω και φοβουµαι µηπως. εαν ειπω. και θρηνων. πως. γεγονοτες. πως µε βλεπει. πως σοι φρασω το παραδοξον του τροπου˙ (251) ου γαρ ηδυνηθην γνωναι. οτι µη γνωναι δυναµαι τον τροπον τουτον µηδε ολως εννοησαι η ποςως κατανοησαι. τινα εµαυτον καλεσω. απορρητως συναφθεντα και µιγεντα µοι αµικτως ως το πυρ αυτω σιδηρω και το φως γε τω υελω. και εκεινο εγενοµην. πως σοι ειπω τις εστιν ο ενωθεις µοι. αδελφε µου.η πως βλεπω η τι βλεπω˙ οµως βλεπων απερ ειδον. ω ηνωθην. τινι δε καγω ηνωθην. ενωθεντα τε αφραστως. Ο Θεος διπλους την φυσιν.

αισθητην δε την των µυστηριων λεγω. . διπλουν µε ειργασατο. Ορα ποιαν χαριν λεγω ενωσιν την µετ᾿ εκεινου αισθητως και νοερως τε. Εργασαµενος διπλουν δε διπλα και ονοµατα. ως ορας. οµωνυµως τε καλουνται τω ονοµατι εκεινου. Βλεπε την διαιρεσιν! Ανθρωπος ειµι τη φυσει. ουσιωδως και πνευµατικως τε! Αλλα την µεν νοεραν εξειπον ενωσιν σοι διαφορως και ποικιλως. Ορα το µυστηριον! Η ψυχη ουν και το σωµα. εν εν ουσιαις ταις δυσι˙ ταυτα ουν τα εν δυο του Χριστου µεταλαβοντα και του αιµατος πιοντα αµφοτεραις ταις ουσιαις και ταις φυσεσιν ωσαυτως ενωθεντα του Θεου µου γινονται Θεος µεθεξει. Θεος δε τη χαριτι.την υποστασιν εις ων. Καθαρθεις γαρ µετανοια και τοις των δακρυων ρειθροις. σωµατος τεθεωµενου (252) ως Θεου µεταλαµβανων Θεος καγω γινοµαι τη ενωσει τη αφραστω. ινα ταυτα παλιν ειπω εκ πολλης περιχαρειας. ου ουσιωδως µετεσχον. παρεσχε µοι.

ως σπινθηρα θειον σπορον. Ει µη σεαυτον τοιουτον εγνως. Λεγε ουν µοι˙ . Ειδες θαυµα. Ακουσον. αλλα ζητησον εξ ολης της καρδιας σου και ληψη µαργαριτην η σταγονα η σιναπεως ως κοκκον. Συγκρουοµενα δε οµως συνεχως πυρος σπινθηρας αποπεµπουσι και πασι καθορωνται µεν εν πρωτοις. ο σοι λεγω. την του λιθου και σιδηρου˙ ενεστι και γαρ εν τουτοις του πυρος η φυσις παντως. τοις περι τοιουτων µη απιστει λεγουσι σοι. πυρ κληθειη. τους εν τη οικια οντας.Λεγεται ουν πυρ ο ανθραξ και ο σιδηρος ο µελας πυρωθεις ως πυρ οραται. και τοιουτος αν κληθειη˙ πυρ οραται. ουχ οραται δε καν ολως. Ει τοιουτος ουν οραται. σπουδη τε πραξον. (253) Πως ζητησεις. ει µη δραξωνται και υλης. Ταυτη δ᾿ ενωθεις εκ τουτων εις σπινθηρ µικρος εις απαν εξαναπτει κατ᾿ ολιγον και εις υψος αιρει φλογοα και φωτιζει την οικιαν και το σκοτος εκδιωκει και ποιει του βλεπειν παντας. και ευρησεις εν συντοµω˙ λαβε µοι σαφη εικονα. ουκ αναπτονται δε οµως.

θειας φυσεως σπινθηρα. θερµην τε µετανοιαν. απαυστον θανατου µνηµην. ως δε σιδηρον την ψυχην χερσι νοηταις κρατησας ελκυετω και αγετω προς τας πραξεις µετα βιας˙ βιαστη και γαρ υπαρχει ουρανων η βασιλεια. Αγρυπνιαν και νηστειαν. Ακουσον εµπονως.Προ του συνεχως κρουσθηναι πως εκπεµψουσι σπινθηρας. οτι ληψη. πως του βλεπειν σοι παρασχει. Ουδαµως. ο δε νους ως αυτοκρατωρ των παθων αδολεσχειτω πραξεσι ταις εναρετοις και εννοιαις θεαρεστοις και ως λιθον µεν το σωµα. Ποιας πραξεις δε σοι λεγω. Πριν αναψει. δακρυων οµβρους και πενθος. πως φωτισει.Τι σοι λεγω. τεκνον˙ εστω σοι ψυχη και σωµα αντι λιθου και σιδηρου. ον ωµοιωσεν ο κτιστης πολυτιµω µαργαριτη και σιναπεως τω κοκκω. πως το σκοτος εκδιωξει. δυνατον ποτε γενεσθαι. Ανευ δε σπινθηρος υλη αυτοµατως πως αναψει. (254) Ουτως ουν και συ ποιησαι προθυµηθητι και ληψης . Τι ποιησαι δε σοι λεγω. µοι παντως ειπης. αδιαλειπτον ευχην τε .

τοτε και αυτην φωτιζει και τον νουν αποκαθαιρει και εις υψος τουτον αιρει και προς ουρανον αναγει και ενοι φωτι τω θειω. ειπε µοι. πως ο νους σου λαµπηδονας υποδεξεται τας θειας. µοι φησεις. καθαρθηση. λεγε µοι. Προ του καθαρθηναι δε σε. Α σοι ειπον. οτι ουπω ελεπτυνθη.και υποµονην παντοιων πειρασµων επερχοµενων˙ προ τουτων παντων σιωπην και ταπεινωσιν βαθειαν (255) και υπακοην τελειαν και θεληµατος εκκοπην. τουτο δυνατον υπαρξειν (256) ουδενι των γεννηθεντων . Τουτοις ουν και τοις τοιουτοις η ψυχη αδολεσχουσα και αει συνεχοµενη λαµπηδονας µεν εν πρωτοις δεχεσθαι ποιει τον νουν σου. Ουδαµως ποτε. ινα και συντοµως αψη. πριν ποιησης. αλλα σβεννυται συντοµως. Οτε δε και της καρδιας αψεται βολις η θεια. πως. και ποθεν αλλοθεν τη ση καρδια εµπεσον το πυρ το θειον αναφθησεται και ταυτην εξαναψει και πυρωσει και ενωσει και συναψει και αχωριστον ποιησει το κτιστον µετα του κτιστου. Πως δε.

το δε Πνευµα ο Κυριος κεκλησαι και Θεος µου και ο Πατηρ σου Πνευµα δε και εστι και καλειται. Υιε και Πνευµα. Αλλως δε πως τολµησωµεν ουσιαν σε καλεσαι η υποστασεις επι σου τρεις µεριστας δοξασαι. τον οντως οντα.η γεννησεσθαι µελλοντων. αγνωστος και αγγελοις˙ οτι γαρ ης. αρχην αναρχον µιαν. (257) Κυριε. Περι θεολογιας και οτι ανεξερευνητος η θεια φυσις και παντη τοις ανθρωποις ακατανοητος. Αποσος εν ποσοτητι. παντα σοι αυτο διδαξει και αποκαλυψει παντα και καθυποδειξει. (258) Ουδεις δε ειδε σε ποτε αγγελων η ανθρωπων. ορωµενος. τω αµηχανω καλλει σου αµαυρων πασαν θεαν. Τα δ᾿ εντευθεν µη ερωτα! Ει ενωθης γαρ τω φωτι. ο Κυριος. οσα και συµφερει του µαθειν σε. και δια τουτο τολµηρως ενουσιον καλουµεν. τον τρισυποστατον Θεον. ει ο Πατηρ γαρ εν σοι και συν εν τω Πατρι σου και εξ αυτου το Αγιοιν προερχεται σου Πνευµα και συ αυτος. ουσια υπερουσιος. παγκαλης δε τη θεα. . Πατερ. ΛΑ’. τουτο ουσιαν λεγοµεν. επει αυτον ωνοµασας Θεον. Αλλως γαρ αδυνατον σε τα εκεισε µαθειν λογω˙ τω Κυριω ηµων δοξα εις τους αιωνας των αιωνων˙ αµην. ωραιος υπερ ορασιν υπερκεισαι γαρ παντων. συ τη µορφη ανειδεος. Οποιαν δε και ενωσιν ολως τις εννοησει. υποστασιν καλουµεν˙ το γαρ µη ον ανουσιον ον ανυποστατον πελει. το Πνευµα σου υπαρχεις. γινωσκοντες εκ των ενεργειων σου. ενυποστατον λεγοµεν. ο Θεος ηµων. οις βουλει. ον ουδεις ποτε ειδε.

το εν δε τρια προσειπειν. ειδος και µορφην. εξ ων ειπας πιστευει. οτι πεφυκας ακτιστος. πως δε φθεγξοιτο. Και γαρ ακατανοητος εστιν η υπαρξις σου. αλλ᾿ ει αυτος εν σεαυτω. εκ σου γαρ και πηγαζει.ωσπερ αισθητου ηλιου τας ακτινας και ουτοι καλως βλεποντες και τηλαυγως ορωντες ενδον οικου καθηµενοι εισιουσας ορωσιν. Υιον σου και το Πνευµα και υπ᾿ αυτων ως συµφυων γινωσκοµενος µονων. Οι δ᾿ αλλοι . Πως ειπη. εκεινοι δε τον ηλιον ολως ου καθορωσιν – ουτω της δοξης σου το φως. εγεννησας δ᾿ ωσαυτως˙ και πως κτιστος νοησει σου της υπαρξεως τροπον η της γεννησεως του σου Υιου. . ουτω τας λαµπηδονας. αγνωστα και ανεκφορα τοις υπο σου κτισθεισι. οι εκ ψυχης ζητουντες σε βλεπειν καταξιουνται˙ σε δε. παντα γινωσκον και πληρουν. επει παντα τα κατα σε ακαταληπτα παντη. και ταυτας εν αινιγµατι νοΐ κεκαθαρµενω. ωνπερ ειπον. ινα φυσεως της σης ερευνησαι ισχυση ουσιαν. ∆ια τουτο ουν. εν πως δε τα τρια. εξ ων εδιδαξας υµνει πας πιστος σου το κρατος. αλλ᾿ εστιν ολος εν σοι. Θεου και Λογου. ου τον τροπον επεγνω. Ου γαρ ενδεχεται Θεον αλλον φυσει γενεσθαι. ∆εσποτα. ειτε της εκπορευσεως Πνευµατος σου του Θειου. υποστασιν ωσαυτως. ινα και ενωσιν σου γνω και χωρισµον κατιδοι και ακριβως ουσιας σου το ειδος καταµαθοι. ποταπος τη ουσια τυγχανεις (259) η πως απαξ εγεννησας και γεννας αενναως και ου χωριζη του εκ σου γεννωµενου. ολος γε µενεις εν αυτω τω Υιω ο Πατηρ δε και σου εκπορευοµενον εχεις το Θειον Πνευµα. οποιος. Ουδεις ουδεπω ειδε σου τουτων τι. µονος γινωσκων σευτον. πως χωρισµον τολµηση η ενωσιν η συγχυσιν η µιξιν η και κρασιν. ολος πληρων θεοτητι τα παντα. Θεος ον κατ᾿ ουσιαν και σου µη χωριζοµενον. µονος Τριας Θεος ει.ου ταυτα εθεασατο.

ευσπλαγχνως. προσθηκην µη δεχοµενος. ο Πατηρ. Παντα δε συ παρηγαγες˙ δυναται σε γινωσκειν. οπως εκ σου προερχεται το Πνευµα σου το Θειον και ου γεννας ολως ποτε.Συ ει πηγη των αγαθων. Ταις ενεργειαις ουν αει αεικινητος πελεις. Οσα γαρ βλεπει ο Υιος τον Πατερα ποιουντα. µηδ᾿ ελλειψιν εις απαν και ει ολος ακινητος µενων παντοτε ουτως. Αλλ᾿ ουδε ιστασαι. τω ορατω. ουτε κινη. απλους πληρων τα συµπαντα. απαξ παντως γεννησας. τω νοητω. ουδεις ποτε ανθρωπων την υπαρξιν η εγνωκε. µη µεθισταµενος ποτε˙ που γαρ και απελευση. νεµων δια του Πνευµατος αυτα πασιν αξιως. φιλανθρωπως τε αγγελοις και ανθρωποις. αεικινητος τε πως. πως δε καθησθαι φησωµεν η εν ποιω σε θρονω. αληπτος ολος ησθα˙ και πως καθησθαι ειπωµεν. ταυτα οµοιως και αυτος εκτελει. ζαωοποιει. τα υπο γην τε απαντα ισχυϋ ση κρατουντα. και γαρ ασωµατος υπαρχεις. ουδε πηγαζων κενωσιν η µειωσιν υπεστης. ουτε καθησαι παλιν. και γαρ ακτιστος πελεις. εχεις και γαρ αεναον. Ποιος θρονος χωρησειεν η ποταπη οικια. παν δ᾿ αγαθον Υιος σου. Το παν. αϋλος. ολος εν ολω κοσµω. ζωογονει εν Πνευµατι Αγιω. ασχηµατιστος παντη. ουχ ιστασαι. (260) αλλα αει καθηµενος αει ιστασαι ολος˙ ισταµενος δε αυθις. καθως ειπεν. πληρων υπερ το παν δε πελων προς ποιον αλλον µεταβης η τοπον η και χωρον. . Μενεις γαρ υπερπληρης. υπερ το παν ανελλιπης. ως ειρηται. αει κινεισαι ολος. τον τη χειρι κατεχοντα ουρανον και την γην δε. η πως η που ενιδρυται η ποιοις θεµελιοις. πως παλιν ιστασθαι σε. και εξω αυθις τουτων. εργασιαν˙ εργαζεται και ο σος Υιος παντων την σωτηριαν και προνοει και τελειοι και συνεχει και τρεφει. απεριγραπτος. Ουτως ακινητος τε ων. Ουδεις αγγελων ειδε σου.

πριν ελλαµφθη. οι τεθαµµενοι παθεσιν. πως οφθαλµοι. ακτιστον. τις ολως εννοησει. ακαταληπτα πελουσι τα εκεινου˙ ου µονον τα εκεινου δε. εναρθρον λογον πνευµατι τρανως αποτελουσιν. ουτε Ηλιας προτερον. οτι παντα αφραστα. πως δε φλεβες µοι. Απο ξηρας δε και υγρας. Απο πηλου δε. πριν φωτισθη. Περι αυτου δε του Θεου πλεον ουδεν ακουσαι κατηξιωθη. πως χειλεα. πως κρεας. πριν κατιδη τα θεια και θεωρος γενησεται των Χριστου µυστηριων. οι σκοτει καθειργµενοι και σκοτος ολως πελοντες ηδονων απολαυσει και αγνοουντες εαυτους. α ουτε Παυλος κατιδων ισχυσεν ολως φρασαι. λεγε µοι. ουτε Μωσης ο µεγας. αλλα τας εντολας Θεου και θεληµατα µονα κατηξιωθη και αυτος µαθειν και αλλοις φρασαι. Αβαλε τοις ανθρωποις γε και παςη κτιστη φυσει. πως δε νευρα. πως οστα. . πως οργανα φωνητικα. Ηµεις δε οι παναθλιοι. τη τα τοιαυτα ερευναν περι Θεου τολµωση. µαθειν η ολως διδαχθηναι. πως δερµατις.ποιοις δε στυλοις αιρεται. οπου και πως κρατουνται. αορατον τοις πασιν εξερευνωντες λεγοµεν ως ακριβως ειδοτες περι Θεου. οι τυφλοι και νεκροι τε (261) τον οντα οντως αναρχον. οδοντως τε στερροτης. ποιαις χερσι τον χουν λαβων ο ασωµατος παντη στοµα µη εχων ως ηµεις πως ενεφυσησε µοι και εις ψυχην αθανατον πως αρα γεγονε µοι. αλλα και των εκεινου εργων τα πλειω αγνωστα υπαρχουσι τοις πασι. αθανατον υπαρχοντα. ουκ αν ποτε ετολµων περι αυτου λαλησαι βλεποντες. πως εξ αρχης µε πλαττει. Θεον µονον. πως τριχες. ει µη οτι ο ων εστι Θεος παντων και κτιστης. πως γλωσσα. θερµης και ψυχρας υλης ζωον µε απετελεσε µιξει εναντιων. δηµιουργος και συνοχευς παντων των παραχθεντων. οι του Θεου οντες κεχωρισµενοι. Τις γαρ και ερµηνευσειε. Ει γαρ δη και ηνωντο αυτω. πως ωτα δε.

των φιλοθεων οι νυν αγαπωντες τον κοσµον και των ευσπλαγχνων ασπαγχνοι και των ελεηµονων . ως ειπε. (262) τηρειν δε ταυτας σπευσατε υµων παση δυναµει. ασυγχυτως. αλλα ζων Θεου λογος ζωντος και διαµενοντος εις αιωνας αιωνων. προσυπαντωσης. Κτισµατα οντες δε λοιπον φοβηθητε τον κτιστην και τας εκεινου εντολας µονας εξερευνατε. πειθηνιον η απειθη τοις λογοις του ∆εσποτου. αλλ᾿ ουδ᾿ η γνωσις η µωρα των εξω µαθηµατων. Ουκ εστι λογος γαρ αργος. η κρισις εσεται ουτως. ασυγχυτα εις απαν. ου πλουτος εκ του κοσµου. αδελφοι. καθως και ειπον. πως σαρξ δε τω αΰλω νοΐ συνανακεκραται αµικτως. ου συνταξις. οι απειθεις των τω Χριστω παντως υπακουσαντων. ελγχουσης τον απιστον η πιστον παντως οντα. αναλλοιωτα. Λοιπον. αφυρτως τε νους και ψυχη προσφερουσι τον λογον τον ενδιαθετον λαω. οιµοι.Πως ουν δεσµειται νους σαρκι. Ταυτ᾿ ουν ειδοτες. ουκ αξιωµα. οµου τε και της εντολης. Αλλ᾿ ο παροφθεις λογος παρ᾿ ηµων του ∆εσποτου στησεται κατα προσωπον ενος εκαστου τοτε και εκαστον κατακρινει µη φυλαξαντα τουτον. ανερµηνευτα ειναι και πασιν ακαταληπτα τα καθ᾿ ηµας υπαρχειν πως τον ηµας ποιησαντα τοιουτους εκ µη οντων εξερευναν ου φριττοµεν η εννοειν η λεγειν τα υπερ λογον. ουδ᾿ αλλο τι των επι γης πραγµατων η χρηµατων ωφελειαν την οιανουν παρεξουσι γε τοτε. ου συνθεσις καλλιεπειας λογων. ου δοξα. ει βουλοισθε και της ζωης κληρονοµοι γενεσθαι. γενοµενον επιµελως η και αµεληθεντα. Ει δε καταφρονησετε των αυτου προσταγµατων και τα θεληµατα αυτου παριδετε. οτε κρινει τα συµπαντα και παντας ο Θεος µου. υπερ νουν τον ηµετερον οντα. και απειθησετε αυτω εν ενι παντως λογω. και µενουσιν ωσαυτως ατµητα. και ουτως χωρισθησονται οι αδικοι δικαιων.

ισχυσει˙ συ γαρ ει δοτηρ των αγαθων απαντων. δωρεαν. ως µη εχοντες ελπιδα σωτηριας. Σωτερ. λοιδορουµενον βλεπων ως υπαρχοντα πλανον τε και προπεπλανηµενον. και εαυτους. Αλλα µη δωης. δος καµοι. τη ση φιλανθρωπια και του πατρος µου ταις ευχαις. ΛΒ’. τον Θεον µου. ∆ος µοι ειπειν. ω Θεε. ης εν κοσµω απηλαυσαν. ινα οι παντες γνωσωνται οι αντικειµενοι µοι.ανελεηµονες οµου. και καθορων το αχραντον προσωπον σου και θειον και εξ αυτου δεχοµενος ελλαµψεις σου τας θειας. οις αντειπειν ουδεις αυτων η αντιστηναι. Οτι οι ενδοξοι της γης και σοβαροι τω πλουτω περι την σκιαν των ορωµενων πλανωνται. ελεησον και χαρισαι λογον. το Αγιον λαβειν µε. . ως ειρηκας. κατακρινουσιν. ουδεποτε πεισθησοµαι βλεπων σε. οτι το σον εντος εµου λαλει Πνευµα το Θειον. και στησονται οι παντες γυµνοι και πλουτου και τιµης και αρχης. οτι το Πνευµα λεγοιµι. ρυσθειηµεν δικαιας καταδικης και της µεριδος τυχοιµεν των προβατων σου. ∆εσποτα. εξ εργων. Λογε. Χριστε. γνωσιν σοφιαν. Αυτικατακριτοι αυτων γενοµενοι τοις εργοις (263) ακουσονται δ᾿˙ Απελθετε. σον δουλον. ∆εσποτα. οι κατακριτοι νυν και εις τους αιωνας. καν λεγωσι πλανασθαι µε. λαµποµενος εν πνευµατι νοερους οφθαλµους µου. οιµοι. µη πειθαρχησαντες εµοι. απαντας πλανηθηναι τους νυν εις σε πιστευοντας πλανην την ολεθριαν του µη πιστευειν. µικροι τε και µεγαλοι. οι δε γε των παροντων καταφρονησαντες εν απλανει µεθεξει του Θειου γινονται Πνευµατος. ως υπεσχου. οτι συ παντας και νυν φωτιζεις ελλαµπων της θεοτητος ακτισι σου της θειας. Εγω. (264) Υπο πιστων µε. ∆εσποτη φιλανθρωπω! Ης.

µαλλον δ᾿ εν κοσµω ως νεκροι εισι και προ θανατου και προ εξοδου κατοχοι εν αδη κατωτατω. αλλ᾿ εισι εξω κοσµου. δοξαν τε ως ιµατιον. δρασσονται. σκοτος ηµεις δε παντες˙ (265) συ εξω ει της κτισεως και ηµεις εν τη κτισει. Τις γαρ τον κτιστην γνωσεται. Καρυον ει προσριψειας και κροτησειε τρεχον. οι σοβαροι τοις πασιν. ους η γραφη γε λεγει. οι ενδοξοι. Τις δε. ηµεις εν αµαρτιαις˙ συ φως οικεις απροσιτον. την οιησιν ως δοξαν (266) ενδεδυµενοι τερπονται και γελωσι τους αλλους και παιζουσιν εν ταις σκιαις τον των σκυλακων τροπον. ως γραφη πασα λεγει. ως εν πυθµενι καθηνται εν αδου κατωτατου και αγνοουσι τον Θεον. προς γνωσιν την του ποιητου αµυδρως πως ανελθοι. µη συνιδειν ισχυοντες την εαυτων αισχυνην˙ καν γαρ σοφιαν κεκτηνται εν εαυτοις του κοσµου. αγνοουσι τον κοσµον και τα εν κοσµω απαντα ποιηµατα του κτιστου. οι και δοκουντες ειναι τι εκ των τοιουτων ολως. Ουτοι ουν οντως πελουσιν. περιχαινουσι τουτο και συν αυτω κυλιονται και συσκιρτωσιν αµα˙ . οιησιν την µαταιαν ωσπερ σκηνην δοµησαντες φρεσι πεπλανηµεναις και την µεν ενδυσαµενοι. Οι πλειους δε των εξ ηµων και της κτισεως εξω εν τη αισθησει πελουσιν ολως αναισθητουντες και παρα φυσιν οντες δε εξω εισιν των παντων. οι βεποντες ου βλεπουσιν. εν νοΐ νοερως δε.Συ γαρ πολυς εν οικτιρµοις. την δε εγκατοικουντες. ο καθορων πνευµατικως δια Πνευµατος Θειου µυστικως ελλαµποµενος. ορωντες ουχ ορωσιν ουδε Θεου θαυµασια εν νοερα αιοσθησει καταλαβειν ισχυουσιν. Ουτω γαρ καθαιροµενος τρανοτεραν την γνωσιν λαβειν αξιωθησεται. ως εφην δε. οδηγουµενος θ᾿ αµα. απονοιαν εκεινοι φορουντες ως ιµατιον. πριν η την κτισιν ιδοι εν λογω οια λογικος. και εν αισθησει νοερα νοερως κατοπτευων. οι πλουσιοι. Οι εµπαθεις. επιπηδωσι.

ειµι και εσοµαι και θελω καθορασθαι. ινα Θεον µε ορατον οι πιστως προσκυνουντες και τας εµας φυλασσοντες εντολας αορατως ελλαµπονται και νοερως µυουµενοι την δοξαν θεοτητος µου της φρικτης. ει µη των παντων γενησθε εσχατοι εν τοις εργοις και εν αυτοις τοις λογισµοις.καν φραγελλιου συρη τις προ ποδων το σχοινιον συστρεφονται και πιπτουσι και ποδας εις αερα εκτεινουσι και προξενοι γελωτος τοις ορωσιν ανθρωποις επι τη αυτων γινονται πτωσει πασιν. θρηνειτε εαυτους. Πως δε το φως της γνωσεως φωτισθωσι καν ολως και αλλοις µεταδωσουσιν. (267) ινα το φως θεασησθε το λαµψαν εν τω κοσµω. ουκ αν δακρυων οχετους. διπλους ο εις γενοµενος και µεινας εις ωσαυτως. ει µη µαταιαν οιησιν εκδυσεσθε εις απαν. Εις τουτο γαρ εληλυθα σωµατικως εν κοσµω. λοιπον. λοιπον. εν αισθησει αναισθητοι. Λοιπον. ου καθαρσιν σαρκος τε κτησησθε η θεασησθε πως ενεργουνται ταυτα. ο λαµπον κραζει και βοα˙ Το φως εγω του κοσµου ηµην. µετανοειτε. πως τα Θεου µυστηρια διηγησονται αλλοις. µαλλον δε ταις εννοιαις εσχατους παντων εαυτους νοµιζετε υπαρχειν. ων το στοµα Κυριου και προλαβον ελαλησε και νυν λαλει τοις πασιν. θερµα προχεετε δακρυα καθ᾿ ηµεραν. ακουσατε ρηµατων αληθινων και θαυµαστων. . ζωης νεκροι εν µεσω. οι σκοτος ως ιµατιον οντες ενδεδυµενοι. Αλλ᾿. ιν᾿ οφθαλµους εκπλυνητε νοερους της καρδιας. ω υµεις φιλοθεοι. Ουτως ουν και ουτοι δαιµονας τερπουσιν αναισθητως εν ταις οικειαις πραξεσι και ηθεσιν ωσαυτως˙ οι γουν τοιουτοι. λεγε µοι ερωτωντι. ει µη ριψετε πλουτον. σαρκος τε προσληφθεισης και το διπλουν των φυσεων µυστικως καθορωντες ως ενα µε τοτε Θεον αδιστακτως υµνουσιν. ως εχεις. Ει µη δοξαν απωσεσθε. ειτε κρισιν ευθειαν εν διακρισει αληθει εξαξουσι δικαιως.

αυτοι µε αγαπησουσιν εξ ολης της καρδιας. τελειος ανθρωπος τε. φως ο Υιος. εµην τε συγκαταβασιν επιγνωναι και φριξαι και προσκυνησαι ως Θεον τον εν µορφη ανθρωπου γενοµενον µε και Θεον µειναντα ανεκφραστως˙ δυο το εν. εις ειµι της Τριαδος. ολος γαρ απλουν φως καθοραται. Εν τουτοις εν τα προσωπα. Περι θεολογιας˙ και οτι οι το κατ᾿ εικονα φυλαξαντες τας πονηρας δυναµεις του αρχοντος του σκοτους καταπατουσιν. ου δοξη. αλλ᾿ ηνωµενον εν τρισι προσωποις ασυγχυτως. Θεος γαρ αδιαιρετος ολως εστι τη φυσει. οι δ᾿ αλλοι. οις εµπαθης ο βιος. διπλαις ταις ενεργειαις. ολοτελης. Θεος οµου και ανθρωπος. ου κεχωρισµενον. εις ουν Θεος εγω ειµι. αυτοι δε και φυλαξονται πασας τας εντολας µου καταπλαγεντες την εµην απειρον ευσπλαγχνιαν. ΛΓ’. αµεριστα υποστασει. αυτοι µοι και συνεσονται και κοινωνοι της δοξης. βλεπε µη παρασφαλης! Εν γαρ τα τρια φως εισιν. (268) Φως ο Πατηρ. ου τη ιδεα. διπλαις και ταις θελησεσιν εν µια υποστασει. της του Πατρος µου εσονται εις αιωνας αιωνων˙ αµην. υπ᾿ αυτου κρατουνται και βασιλευονται. εν. εν αι τρεις υποστασεις˙ . ολοκληρος. και τη ουσια αληθως υπερ πασαν ουσιαν˙ ου τη δυναµει τεµνεται. Βλεπε τι λεγεις. σαρξ. νους και λογος˙ ανθρωπος ολος και Θεος εν δυσι ταις ουσιαις. ου φυσει.Αλλως ουκ ενι γαρ καλως εµην οικονοµιαν. Οι ουτω µε πιστευσαντες ειναι και επιγνοντες εν τω καθαραι εαυτους σπουδη και µετανοια και δυνηθεντες κατιδειν εν καθαρα καρδια και µυηθηναι νοερως εµην οικονοµιαν. διπλους ωσαυτως φυσεσι. φως το Αγιον Πνευµα. ψυχη. αδελφε. ου τη µορφη.

Πασα ψυχη µη βλεπουσα φως της ζωης το λαµπον εν τε ηµερα και νυκτι υπ᾿ αυτου τιµωρειται. ουχι τον κοσµον. αλλ᾿ ουν ιδρωτι συν πολλω. Ακουσον. τεκνον! Ο αρχων ουτος ο πεσων του φωτος τη στερησει εν σκοτει γεγονεν ευθυς και εστι µετα παντων των συν αυτω εξ ουρανου πεσοντων εν τω σκοτει και βασιλευει εν αυτω. τον ορωµενον τουτον ουδε γαρ εγνωκεν αυτον. ουδε δυναται γνωναι ο κοσµος ο ορωµενος ουδ᾿ οι του κοσµου φιλοι˙ ο γαρ τον κοσµον αγαπων εχθρος Θεου τυγχανει -. Αυτα και φως το εν εισιν. αλλ᾿ ον αυτος πεποιηκεν ανθρωπον κατ᾿ εικονα αυτου και καθ᾿ οµοιωσιν. αγεται και δεσµειται και βελεσι των ηδονων κενταται καθ᾿ ηµεραν. και βασιλευει των παθων τουτο το κατ᾿ εικονα και υποτασσει δαιµονας δηµιουργους κακιας. (269) οτι κοσµειται αρεταις. Εν σκοτει γαρ την δυναµιν εχει και εξουσιαν. ο φωτιζει τον κοσµον. µη υπολαβης λεγειν µε το φως το του ηλιου! . Ψυχη δε πασα η το φως καθορωσα το θειον. εν τω φωτι δε γινεται πτωµα νεκρον εις απαν.τα τρια γαρ εν τω ενι. κοπω. τα τρια µια δοξα. καθως εκεινος του παντος εχει την εξουσιαν. ωσπερ στρουθιον ευτελες˙ και πως. πονω και µοχθω εχει αει τον πολεµον ακαταλλακτον τουτου. αρχει των επιγειων. τον µεγαν. παντων λεγω. εν τα τρια δε µαλλον. τα τρια µια φυσις γε. τα τρια µια δυναµις. Ει και δοκει ανθιστασθαι. τιτρωσκεται. Φως δε ακουων. απαγε. ουσια και θεοτης. δαµαζεται. τω σκοτει. ει και δοκει µη πιπτειν. καταφρονει εκεινου και λαµποµενη παρ᾿ αυτου φωτος του απροσιτου καταπατει τον αρχοντα του σκοτους ωσπερ φυλλα καταπεσοντα επι γην αφ᾿ υψηλου του δενδρου. καταπατει τον δρακοντα. προσεχε οποιον φως σοι λεγω. τον αρχαιον. των κρατουµενων εν αυτω δαιµονων και ανθρωπων. οθεν εκεινος πεπτωκε. κοσµον ηµεις καλουµεν.

Και γαρ ορας εν τω φωτι τουτου πολλους ανθρωπους εξαµαρτοντας ως εγω. ως αυτος εντελλεται ο κτιστης. Ει γαρ ο εχων σωµατος τας κορας εσβεσµενας ολος υπαρχει σκοτεινος. και αορατως πασχοντας εκ πονηρων πνευµατων. ου φως ουδε απαυγασµα φωτος. απαγε. ου των αστερων των πολλων. ουπερ σοι λεγω. ου λυχνιαιον ολως. . ουκ αλλου ολως ορατου απαυγασµα φωτος σοι παραδηλων ενεργειαν τοιαυτην ολως εχειν. τυφλοι εισι τα νοερα οµµατα της καρδιας. αλλ᾿ ουδε το διδασκειν˙ τουτων γαρ ουδεν εστιν. Τα νοερα ουν οµµατα της νεορας καρδιας και νοερω φωτιζεσθαι οφειλουσι φωτι γε. ου σχηµα το ταπεινον και ευτελες˙ παντα γαρ ταυτα πραξεις και εντολων εκπληρωσις. ου γνωσιν. τα νοητα ου µεντοι. Παντες ουν. ου λεγω την των εργων πραξιν ουδε µετανοιαν ουδε νηστειαν παντως. Τα αισθητα τους αισθητους οφθαλµους και γαρ µονους φωτιζουσι και λαµπουσι φωτα και βλεπειν µονον παρεχουσι τα αισθητα. οσοι βλεπουσι τα αισθητα και µονον. τοινυν ου λεγω σοι το φως του αισθητου ηλιου. δεινως µαστιζοµενους. ου της ηµερας. και σωµατι και πραξει µικρου νενεκρωµενος δε και πνευµατι υπαρξει. πιπτοντας και αφριζοντας µεσουσης της ηµερας. ει γε καλως τελουνται και εκπληρουνται. (271) η δ᾿ αγρυπνια µοναχων ουκ εστι παντως µονων. Τα δακρυα κατα πολλους εκχεονται τους τροπους και η επωφελη εισιν η και βλαπτουσι µαλλον˙ τεως αυτα καθ᾿ εαυτα ανονητα εις απαν. Νοησον τοινυν ακριβως. (270) και του ηλιου λαµποντος ουδεν εκ τουτου πλεον εγγινεται το οφελος τοις δαιµοσιν εκδοτοις. ουδε σεληνης φαος. ακτηµοσυνην ουδαµως. οποιον φως σοι λεγω! Ου λεγω σοι την πιστιν γαρ. ουδε γε η ευλαβεια η εξωθεν. ποςω γε µαλλον ο ψυχης εχων τυφλον το οµµα εσκοτισµενος εσεται. αγνοων που υπαρχει. ου σοφιαν.

Ουτως και πασαι αι λοιπαι των αρετων γε πραξεις πραξεις εισιν εκτος φωτος. φως τω πλησιον γινεται και τοις ορωσι λαµπει. Και ινα µη παραδοξα υποπτευθω σοι λεγειν. ακουσον. . και τουτο γινεται εµοι πασης αιτιον βλαβης και σκοτος οντως και παχυ νεφος εν τη ψυχη µου˙ τους δε ορωντας µε λαους φωτιζει και διδασκει υπερφρονειν καλλωπισµου. χρυσοχοοι τε και χαλκεις η µονασται οι πλειστοι. και αγρυπνουσι πλειονα υφαινουσαι γυναικες. διΐστανται γαρ εξ αυτου πασαι πραξεις ανθρωπων. και αυται µεν αι παρ᾿ ηµων εκπληρουµεναι πραξεις το καθ᾿ ηµας προς τους λοιπους ζωντας εν πονηρια φως λεγονται προς τα καλα κακεινους οδηγουσαι και. οµου γαρ συναγοµεναι πασαι. Παλιν εγω ενδεδυµαι ευτελη και ρακωδη και µονοχιτων εν παντι περιπατων νοµιζω δοξαν εκ των ορωντων µε και επαινον θηρασθαι και ως αποστολος αυτοις αλλος νεος ορασθαι. (272) οπερ και εστιν αληθως ενδυµα αποστολων. εργα ακτινος διχα. οπερ εστιν εν εµοι σκοτος και εκτυφλοι µε. ινα φανω νηστευων. υπερφρονειν και πλουτου και ευτελους αντεχεσθαι και τραχειας εσθητος. Οπου και συναγοµεναι εις εν αι πασαι πραξεις και αρεται ανελλιπως φως ουκ εισι το θειον.αλλα και του κοινου λαου εργοις ασχολουµενων. και λαλησω σοι αινιγµατος την λυσιν˙ νηστευω ισως δια σε. και τουτο κεντρον µεν εµου τοις οφθαλµοις υπαρχει και ως δοκος εµπεπηκται µεσον εν τουτοις παντως˙ συ δε φωτιζη βλεπων µε. ωσπερ προειπον. αλλ᾿ ει µεµφοµενος σαυτον ως γαστριµαργον παντως˙ προς γαρ εγκρατειαν γαστρος καθοδηγη εκ τουτου και της τρυφης υπεροραν προφανως εκµανθανεις. και εις το εν γινοµεναι αι εναρετοι πραξεις. και δια τουτο λεγοµεν οτι τουτων απαντων των εναρετων πραξεων ουδεν φαος καλειται. ει µη µε κατακρινης. ειπερ και εστι δυνατον εν ανθρωπω γενεσθαι.

αλλ᾿ ουδε παλιν ανθρακας ουδε φλογα τα ξυλα. περιαυγαζουσι τε φως ψυχην αυτην και σωµα και λαµπουσι γε αληθως πρωτον τω κεκτηµενω και τοτε πασι τοις λοιποις τοις εν σκοτει του βιου˙ ους φωτισον εν Πνευµατι. τω φωτι τε εγγισαι και αναφθηναι δυναται απορρητω ενωσει. Χριστε. τω Παναγιω και κληρονοµους ποιησον ουρανων βασιλειας µετα παντων αγιων σου. .λαµπαδι εξωµοιωνται φωτος εστερηµενη. ως εν κηριον πασας προβαλλοµενης της ψυχης φωτι τω απροσιτω˙ µαλλον δε ωσπερ παπυρος εµβαπτεται κηριω. Οτι η του Παναγιου Πνευµατος ενωσις προς κεκαθαρµενας ψυχας εν αισθησει τρανη. ουκ εντολων εκπληρωσις πυρ. ουτως ου πιστις απασα. το σκοτος του φωτος τε. τουτο υπαρχει αρετων επαινος τε και κλεος. Λ∆’. αλλ᾿ οτι δεξασθαι το πυρ. ουτω ψυχη ταις αρεταις απασαις πιανθεισα ολη αναψει εξ αυτου. οσον οραν ισχυσει. ηγουν εν επιγνωσει γινεται και. µαλλον δ᾿ εισι και αυται φως φωτι συγκεκραµεναι. Ως γαρ ουκ εστι λεγεσθαι πυρ τους καρβωνας µονους. φωτοειδεις οµοιας εαυτου και φως αυτας απεργαζεται. και τοτε φωτιζοµεναι αι αρεται ως θειω φωτι συγκοινωνησασαι φως και αυται καλουνται. οσον εν οικω τε αυτης εισαγαγειν χωρησει. ου γαρ εισι τω οντι. ινα φωτος του θειου ωσπερ λαµπας µετασχωµεν. εν αις αν γενηται. Και δια τουτο ασκησις πασα και πασαι πραξεις επιτελουνται παρ᾿ ηµων. ουκ εργα ουδε πραξεις. νυν και εις τους αιωνας˙ αµην. (273) ∆ιΐσταται των ορατων ο αορατος παντως και των κτισµατων ο αυτα πρωτον κατασκευασας και των φθαρτων ο αφθαρτος. φλοξ η φως το θειον εισιν αξια λεγεσθαι.

ενωσις αρα γινεται αµφοτερων εν γνωσει. Κτισµατων κτιστης ο Θεος. ω µανιας εσχατης. Ει δε αγνωστως ειποιας τουτο και αναισθητως. ουκ ειδεν εν αισθησει. . κτιστοι δ᾿ ηµεις ωσαυτως˙ ει ουν τω κτισµατι Θεος ο κτισας συγκατελθη και ενωθη και γινηται ως ο κτιστης το κτισµα. και σωµατι και ψυχη κατα τον λογον τουτον φθαρτοι εσµεν. Τα διεστωτα τοτε γαρ ηνωσεν ο Σωτηρ µου. φως του κοσµου! Ακουσατε και συνετε. ως λεγεις. Αλλ᾿ ω Χριστε µου. πατερες. (274) παντως νεκρων η ενωσις και ου ζωης προς ζωντας. Επειδη και τα κτισµατα. Παλιν ο κτιστης αφθαρτος. αναστασις ουκ εσεται ουδ᾿ η καθολου κρισις. Θεος εστιν αορατος. απολωλεν η πιστις και η ελπις ηφανισται των µελλοντων εις απαν. αναισθητως τω ποιητη ενουµεθα µηδεν γνωστως νοουντες.και µιξις τουτων γεγονε. Ει δε µη τουτο δωσοµεν. και απιστουντες λεγουσιν˙ Ουδεις τη πειρα τουτο εγνωκεν η επαθεν. ως ουκ εστι ζωη ουδε ζωην ηµιν ενουµενος παρεχει. και ζην και βλεπειν οιονται. και κινδυνευει γε Θεος κατα σε. ορατοι δ᾿ ηµεις παντως˙ ει ουν αυτος τοις ορατοις θεληµατι ενουται. ως τη φθορα του νοητου θανατου κρατηθεντες οµου παντες και τη της αµαρτιας. τα κτισµατα φθαρτα δε˙ και γαρ οι αµαρτησαντες ουχι το σωµα µονον. οτι τω κτιστη το κτιστον απορρητως ηνωθη. θειους λογους και γνωσεσθε την ενωσιν εν γνωσει γινοµενην και εν αισθησει εκ παντος και πειρα και ορασει. αισθησιν οντως λαβοιεν αληθους θεωριας. αλλ᾿ ακοη και διδαχη λογων γινεται µονων. οτε Θεος κατηλθε. διδαξον ειπειν µε τι προς ταυτα και της αγνοιας της πολλης και απιστιας τουτους εκσπασαι και χαρισασθαι ιδειν σε. αλλα και τας ψυχας αυτας εις φθοραν παρεισηξαν. αλλ᾿ οι τυφλοι την ενωσιν ουκ ειδον. οι νεκροι δε λεγουσι ταυτης αισθησιν µηδ᾿ ολως εσχηκεναι.

εκεινοι δ᾿ αποληψονται κολασιν επαξιαν. το εργον δοκιµασει τε. ωνπερ λεγει σοι µελλω˙ η γαρ εµε µεταβαλει και αφθαρτον ποιησει η προς φθοραν µεταβληθη ο αφθαρτος˙ και ουτως ισως εγω ου γνωσοµαι εκεινου πεπονθοτος και γεγονοτος ως εγω˙ εγω δ᾿ ει γενωµαι γε αφθαρτος ολος εκ φθαρτου κολληθεις τω αφθαρτω. ως πυρ αυτοις φανησεται απροσιτον εις απαν. πως αν αυτη τη πειρα ουκ ιδω ουδε γνωσοµαι γεγονως. Ει δε τουτο αδυνατον. οι εν σκοτει ηµεις δε. (275) του ανωλεθρου ολεθρον ο λεγων δογµατιζει και βλασφηµει και της ζωης αυτος ολως εκπιπτει. . ει και λαµψειεν οι κηρυκες. αις ενωθη προ τελους˙ τοις δ᾿ αλλοις. ει µη εν µοναις ταις ψυχαις. ως ειπον. χαριζεται οραν σοι. οντως εν τουτων εσεται. πως αν ουκ αισθανθησοµαι. ηµεις δε σκοτος τας ψυχας εχοντες αφωτιστους˙ ει ουν το φως το των ψυχων ενωθη τη ψυχη µου. καιτοι εστι του αισθητου φωτος εκεινο εργον. Ει δε το φως παραχθεν ενεργει σοι τοιαυτα και οφθαλµους φωτιζει σου και ψυχην κατευφραινει και. Το γαρ ειπειν οτι Θεος ενουµενος ανθρωποις ου µεταδιδωσιν αυτοις της θειας αφθαρσιας. ηµεις αυτοι το σκοτος˙ ουδε γαρ λαµψει αλλαχου ο Θεος. φευγει ευθυς το σκοτος. ο «Γενηθητω φως» ειπων και ευθυς παρεισηχθη. και παλιν χωρισθησεται τουτων ως αναξιων. µη πλανασθε. δεξαι µαλλον το αλλο και αφθαρσιας µετασχειν σπουδασον προ του τελους. Το φως υπαρχει ο Θεος. Οµως ενταυθα και εκει φως ψυχων αυτος µονος. αλλα εκεινων τη φθορα συγκατασπαται µαλλον. οποιον το εκαστου. εκεινο συσβεσθησεται και γενησεται σκοτος η η ψυχη µου ως το φως εσεται φωτισθεισα.Ει ουν ο φυσει αφθαρτος ενωθη τω φθαρτω µοι. ο ουκ ηµην. α το πριν ουκ εβλεπες. η αληθεστερον ειπειν. οταν αναφθη. Το φως γαρ. τι ου ποιησει εν ψυχη λαµψας ο τουτου κτιστης.

ως εστι δυνατον κατιδεσθαι. αλλα ιδειν ου βουλονται. αυτοι τω οντι εαυτους καλουσιν αναισθητους. οντως ουτως γινεται. ωσπερ φως. Ως και το φως αισθησει το νοητον προσγινεσθαι πεφυκεν. ηµεις δε και νεκρους οντας ζωης εστερηµενους. λαµψον. Τις γαρ εθεολογησε τριαδικην µοναδα η τις αιρεσεις ετρεψε µη γεγονως τοιουτος η τις εκληθη αγιος µη µετασχων Αγιου Πνευµατος. εµποιησαι δυνησεται ψυχη τη ελλαµφθειση. οι δε και εξω φευγουσι µισησαντες µε παντως. ω πλανης. οπως ιδοντες πεισθωσιν οντως οτι φως συ αληθες υπαρχεις. ουτως επιτελειται.Τι δοκει ουν σοι. τοιουτοι τε γενοµενοι. Λαµπω καθως και παντοτε των τυφλων προ προσωπου. Τουτων οι µεν καλυπτονται καλυµµασι τας οψεις. Ουδεις πωποτε. λαµψον εις αυτους. και τοτε τα περι αυτων εξ αυτων απορρητως διδασκεται και φθεγγεται και πασιν αλλοις γραφει και δογµατα θεοπρεπη εκτιθεται. ει λαµψει νοερως εν καρδια η εν νοΐ ως αστραπη η ως ηλιος µεγας. κακεινοι µετα Θεου τα του Θεου εφθεγξαντο και ειπον. . κακεινοι παλιν αλλαχου εκπεµπουσι το οµµα και ολως του προσωπου µου το φως ου καθορωσι. καγω συµπεριστρεφοµαι. και οις ενουσαι. Προς δε και αποστρεφονται τας οψεις αλλαχοθεν. (276) ουτως αποκαλυπτεται του Πνευµατος η χαρις και δι᾿ αυτου και εν αυτω ο Υιος συν Πατρι τε˙ και τουτους βλεπει. τουτων εµπροσθεν στηκω. ως ειποµεν. ω φως. οµοιους σοι εργαζη. ει και δοκουσιν ετι ζην. ω τεκνον. Ουχι φωτισει ταυτην γε και γνωρισαι παρεξει εν επιγνωσει ακριβει αυτον. οστις υπαρχει. ω µανιας! Αλλ᾿. καµµυουσι δε µαλλον και αναβλεψαι προς εµε ου θελουσιν. ως παντες οι προλαβοντες αγιοι διδασκουσι πατερες˙ ουτως γαρ εδογµατισαν το συµβολον το θειον. οις προσεσται. Οι δ᾿ αναισθητως λεγοντες τουτου µεταλαµβανειν. Ναι.

και γινονται κριται αυτοι εαυτων προ της δικης. φως ιδειν µη θελησαντες και µειναντες εν σκοτει. ουδε γεγονε προ τουτου παρεκτος των αποστολων. καθαπερ παλαι. και ευδοκησον φανηναι και πτωχω προσοµιλησαι. µη θελοντας σωθηναι.(277) Τι ουν τουτους ποιησαιµι. αθεωρητον ωσαυτως . ως θεµιτον ανθρωπινη φυσει Θεον οραν. Θεε µου. Λαλησον. εισελθε και νυν εντος µου. Αποκαλυψον το φως σου διανοιξας ουρανους µοι. οτι εµου εκλαµποντος φωτος του απροσιτου αυτοι το σκοτος εαυτοις προεξενησαν µονοι. Το γαρ καλον θεληµατι εσται καλον τω οντι. Οτι παντες οι αγιοι ελλαµποµενοι αυγαζονται και την δοξαν του Θεου καθορωσιν. αλλα αγνωστον τοις πασιν. ανοιξον τον νουν µου µαλλον. το δ᾿ αβουλητως αγαθον ουκ αγαθον υπαρξει. Αλλ᾿ ουδε αυτους εκεινους λεγουσι τρανως ιδεσθαι τον Θεον σου και Πατερα. αξαπορω εις απαν˙ το αβουλητως γαρ αυτους και βια ταχα σωσαι. περι ων τινες λαλουσιν. ος Θεον γνωστως κατειδεν. ΛΕ’. οτι νυν ουδεις υπαρχει. και δια τουτο θελοντας και ορω και ορωµαι και βασιλειας της εµης ποιω συγκληρονοµους. και τουτο θλιψις δοξειε. (278) Βλεψον ανωθεν. τους δε µη θελοντας εω θελοντας εν τω κοσµω. δια ρυπαρας µου γλωσσης.

και ουδεν των ορωµενων. ειπεν. Γραφε. υπερ εννοιαν τε πασαν µονος µετα µονου µονος. απερ λεγω. αλλ᾿ ουδε των αρχαγγελων.δογµατιζουσιν υπαρχειν. Ηµην υπερ νουν και λογον. ωρων και χρονων. γραφε και µη κατοκνησης. ινα µη τοις ασυνετοις εγωγε δοξω ληρειν. οιοσπερ τυγχανω. (280) Μονην δε ακτινα δοξης και απορροιαν φωτος µου καθορωσι και θεουνται. αλλ᾿ ουδε των αορατων ην προ του γενεσθαι οντως. Ναι. αλλα και αιωνων παντων και των ορωµενων παντων νοουµενων τε κτισµατων. Η Θεος εγω προ παντων ηµερων. ου των αλλων τε ταγµατων ειδε µου ποτε την φυσιν ουδ᾿ αυτον εµε τον κτιστην ολον. Μονος ακτιστος εγω συν Πατρι και Πνευµατι µου µονος αναρχος υπαρχω εξ αναρχου του Πατρος µου˙ αγγελων δε ουδεις ουδεπω. (279) προβαλλοµενοι το ρηµα του υπερηγαπηµενου µαθητου σου Ιωαννου λεγοντος˙ Θεον ουδεπω εωρακει τις ανθρωπων. Χριστε µου. λεξον ταχος. Ως γαρ εσοπτρον ηλιου τας ακτινας δεδεγµενον .

Εξω γαρ ειµι των παντων και αορατος τοις πασιν. και εκπληξει µε και φοβω ανυµνουντες λειτουργουσιν. ουκ αγγελων. οπως µη µε καθορωσιν. Του αει ωσαυτως οντος και αναρχου και ακτιστου τα κτιζοµενα ελαττω˙ . Τουτο γαρ ουδε συµφερει˙ µικραν δ᾿ ορωντες απαυγην οντως ειναι µε µυουνται και γινωσκουσι Θεον µε τον αυτους παραγαγοντα. Ουκ ενδεχεται Θεον γαρ αλλον φυσει παραχθηναι (281) ισοδυναµον του κτιστου ουδ᾿ οµοφυη εκεινου. ου φθονων δε τουτοις παντως. ουτως δεχονται ακτινας της θεοτητος µου παντες. αλλα αξιος ουδεις µου της θεοτητος ευρεθη. ουδε γεγονε του κτιστου ισοδυναµον το κτισµα. Ολον δε µε κατιδεσθαι ουπω τις κατηξιωθη.η κρυσταλλινος ως λιθος ελλαµφθεις εν µεσηµβρια. ου δυναµεων αγιων. ουδε δυνατον γαρ ολως οµοουσιον του κτιστου το κτιζοµενον γενεσθαι. ουκ ανθρωπων. ουδ᾿ ως ακαλλης υπαρχων κρυπτοµαι του µη φανηναι. Τω ακτιστω το κτιστον γαρ πως ποτε εξισωθειη.

(282) ως πηγη ζωης υπαρχων εµψυχα παραγει ζωα. Ευχαριστια υπερ της εξοριας και των θλιψεων. οσα βουλεται και θελει. Κυριε. Πως δε πριων τον κινουντα επιγνωσεται. αµην. ειπε µοι. µονε . οια παντως και θελησει. (283) Ευχαριστω σοι. ως δεσποτης. µονος εχων δυναστειαν. οσον αµαξα και πριων του αυτα τεκτηναµενου.και γαρ ειναι µαρτυρησεις και τοσουτον διαφερειν. ει µη ορασιν ενθειη ο αυτα κατασκευασας. ο αδυνατον υπαρχει τουτο πασι τοις κτισθεισιν. ουδεις και των αγγελων του διδοναι πνευµα αλλοις ελαβε την εξουσιαν η ζωην αυτοις παρεχειν. Πως ουν αµαξα τον ταυτην τεκτηναµενον εκµαθοι. και χαριζεται εκαστω ως τεχνιτης. ο δε Κυριος των παντων εχων εξουσιαν µονος. ευχαριστω σοι. ει µη τουτοις δωσει γνωσιν. ων υπεστη εν τω κατ᾿ αυτον διωγµω. ΛΣΤ’. αει και εις αιωνας των αιωνων. Ουδεις ανθρωπων ολως ουν. ω η δοξα και το κρατος νυν.

Σωτερ. οιµοι. επι των ωµων και προσεπαγης εν αυτω ανυψωθεις. και ενεπαιχθης. Χαιρε! ακουσας παικτικως.καρδιογνωστα. Αυτη δ᾿ εστιν η µιµησις της ταπεινωσεως σου. πανοικτιρµον. καταδικης αιτια˙ διο µη φεροντες οραν σε τον δικαιον µονον οι αδικοι θανατω σε παρεδωκαν αισχιστω. Θεε µου. παντοδυναµε Λογε. και πειρασµους και διωγµους και µαστιγας και θλιψεις και τελευταιον θανατον παρα των παρανοµων. ανθρωπος οµοιος µου διχα τροπης και ρευσεως και πασης αµαρτιας. βασιλευ δικαιε. Συ και λαλησας ραπισµα παρα δουλου υπεστης και σιωπησας θανατος ευθυς κατεδικασθης. χλαιναν τε κοκκινην ενεδυσω. ην εξηνεγκε κατα σου. ιν᾿ ωσπερ επαθες αυτος αναµαρτητος πελων. η σιωπη δε. ουτως ηµεις υποισωµεν αµαρτησαντες παντα. βασιλευ. ο κατελθων επι της γης και σαρκωθεις Θεος µου και γεγονως. Συ και παρεστης τω κριτη ως κατακριτος. Ενεπτυσθης το προσωπον. Χειρας ηλωθης ποδας τε. Ταυτα η γη µη φερουσα εκλονειτο τω φοβω και τους νεκρους τους εν αυτη απεδιδου εν ταχει˙ . πανοικτιρµον! Ευχαριστω σοι. παντων καταλιποντων σε µαθητων τε και φιλων. και οξος εποτισθης και την πλευραν ενυγης σου τη λογχη. ∆ικαια ουν η κρισις σου και η προσταξις αµα. Λογε. Συ ως κακουργος συλληφθεις και δεθεις µονος ηχθης. (284) και κρισιν. υπ᾿ Εβραιων. ηνπερ προσεταξας ηµας φυλασσειν. Οθεν ετυφθης κεφαλην και ακανθαις εστεφανωθης. ινα παθων ο απαθης υπ᾿ ανοµων αδικως απαθειαν παρασχης µοι τω κατακεκριµενω εν τω µιµησασθαι τα σα παθηµατα. πανοικτιρµον. Συ δαιµοναν γαρ ηκουσας και πλανος ενοµισθης αθεοις και αντιθεος και παραβατης νοµου. κατεδεξω. βασιλευ. Συ τον σταυρον εβαστασας. Χριστε µου. αναρχε. οπερ ουκ ης. Οι λογοις σου γαρ µαχαιρα τοις ανοµοις υπηρχον.

Χριστε. της πιστεως. οτι µε µετοχον ποιει δοξης σου της αρρητου η κοινωνια των παθων. Συ γαρ υπαρχεις των καλων ο παροχευς αρχηθεν τοις εκ ψυχης προσπιπτουσι τω σω κρατει αξιως. Χριστε. αλλ᾿ εµειναν τυφλωττοντες τον νουν και την καρδιαν πεπωρωµενην την αυτων εχοντες µεχρι τελους. Συ ουν ανεστης. Μεγα µοι οντως.ο ηλιος εις αιµα δε µετεστραφη ορων σε και η σεληνη ζοφωσιν ενεδυσατο τοτε. Θεε µου. αλλα αει µοι χαρισαι την εκβασιν. εν εργοις τε και λογοις. ∆εσποτα. και µη εασης µοι ποτε πονους επενεχθηναι υπερ δυναµιν. ει δε δικαιως. απερ αυτος συ πεπονθας αναµαρτητος πελων υπερ του κοσµου. Το καταπετασµα του ναου του τοτε διεσχισθη απο των ανω γεγονος δυο εως των κατω. η µιµησις των εργων. ει ταυτα καγω παθω. τας δωρεας τε πασας του Θειου και προσκυνητου Πνευµατος σου. ∆εσποτα. νυν και αει και παντοτε εις αιωνας αιωνων. ιδια εξουσια και τας σφραγιδας ελιπες σωας τοις παραβαταις˙ αγγελων παρουσια δε εκυλισε τον λιθον (285) και τους εκει φυλασσοντας κατεπληξε τω φοβω. η πειρασµους η θλιψεις. εστω µοι εις εκτισιν πταισµατων. ∆εσποτα. µαλλον δε και υπερ πασαν δοξαν. εις καθαρσιν αµετρων µου. αλλα και ταφω κειµενον φυλακας εφιστασι και τον λιθον σφραγιζουσι σε κατασχειν δοκουντες. ινα τον κοσµον σωσης. των εργων τε και των χρηστων ελπιδων παρεχων τα χαρισµατα. Τι ουν υπαρχει µεγα µοι. Ευχαριστω σοι. πασχων µαλλον αδικως. πληµµεληµατων. και προξενος θεοτητος η ταπεινωσις πελει η ση τοις µετα γνωσεως ταυτην µετερχοµενοις. και ουδεν οι παρανοµοι τουτων συνηκαν ολως. ∆εσποτα. . και την ισχυν του δυνασθαι υπενεγκειν τας λυπας. και ουκ ηθελησεν ποσως του συνιεναι ολως. ο αµαρτησας παµπολλα εκ νεας ηλικιας και παροργισας σε. οικτιρµον.

ω πλαστα.αµην. οτι εν αυτη περιεχεις τα παντα. σε. . εργαζεται και κτιζει και οικονοµει τα καθ᾿ ηµας αρρητως˙ αυτη ουν καµε νυνι παραγαγουσα εκ του µη οντος πεποιηκε του ειναι. των υπο γην τε και των εν γη ωσαυτως! Συ ει Κυριος τουτων. τον καλον ∆εσποτην. ∆εησις και προσευχη του αυτου προς Θεον της εκεινου ενεκα βοηθειας (286) ∆εσποτα Χριστε. Θεος τε και ∆εσποτης. και ωσπερ τυφλος υπηρχον εν τω κοσµω και ως αθεος. δυναµις η µεγαλη. Αυτος ουν ελεησας και επεσκεψω (287) και επεστρεψας λαµψας εν σκοτει φως µοι και ελκυσας µε προς εαυτον. ∆εσποτα Θεε παντων των ορωµενων αορατων τε δυναµεων. Λογε. των υπερανω του ουρανου τε και ουρανων απαντων. εξαγαγων τε εκ κατωτατου λακκου. τον κτιστην µου. οε και γεγονως ηµην εν τωδε κοσµω αγνοων ολως σε. ∆εσποτα. ως κτιστης των εν ουρανω παντων. σκοτους του βαθυτατου επιθυµιων και ηδονων του βιου εξειξας οδον. η το θεληµα του σου Πατρος πληρουσα και δηµιουργει. εχαιρον χαραν ου λαλουµενην. ω δηµιουργε µου. αγνοων τον Θεον µου. δεδωκας οδηγον µοι προς τας εντολας τας σας καθοδηγουντα. συ τη χειρι σου περικρατεις την κτισιν. ΛΖ’. σε. σκοτους των παθων. Ω ακολουθων αφροντις διετελουν. ∆εσποτα ψυχοσωστα. Χειρ σου.

αντιβολω προσπιπτων˙ µη αποστραφης. οις οιδας. προ οφθαλµων µου βλεπω. Εν τουτοις οντος και τουτοις εντρυφωντος ελαβες εκ γης τον πατερα µου. η την πιστιν µου εν αλλοις ποιοις δειξω. τον ως αληθως απροστατευον ξενον εστησας αυτος τοις κριµασιν. οιµοι. τον καλον ∆εσποτην. τω οδηγω µου και πατρι συµπαροντα αφραστον ειχον αγαπην τε και ποθον.ορων κατα ποδας σου ακολουθουντα και προσοµιλουντα σοι πολλακις τουτον. οιδας των ληστων την καθ᾿ ηµων µανιαν. ην ως ανθρωπος εχω. προστατην και ποιµενα. αλλα ανθρωπων πολυ απολιµπανειν˙ κατα παντα γαρ παντων εσχατος πελω και ελαχιστος ειµι οντως ανθρωπων παντων. Μειζον γαρ αλλο υπερ ταυτα ουκ εσται. ορω τα µελλοντα. µονον! Οιδας της οδου την δυσβατον πορειαν. παντως εκ παντων αβοηθητον οντα. και την αγνοιαν. εξαιτουµια. ελεγον. και ποιµνης. ω φιλανθρωπε. Επιχεε µοι. το ελεος σου. Αλλα και βλεπων σε. Πλην ουδ᾿ ανθρωπος ολως δοκω υπαρχειν. (288) ∆ια τουτο σε αρτι καθικετευω. αρτι δεοµαι. υπερ πιστιν τε και ελπιδα υπηρχον και˙ Ιδου. µη µε εγκαταλιπης µηδε αφης µε. βασιλευ και Θεε µου. ηρας οδηγον εµον εξ οφθαλµων µου. ους ουκ ηκουσε. . οιδας την εµην ασθενειαν. το µεγα. παντως ορφανον. και των ουρανων παρεστι βασιλεια και τα αγαθα α οφθαλµος ουκ ειδεν. ω ∆εσποτα µου. και κατελιπας µονον. οιµοι. εχων τε αυτα και τι πλεον ελπισω. παντως µεµονωµενον. Χριστε µου. οιδας την πληθυν των πονηρων θηριων.

Οποιας δε και ποταπης ενδον οικιας ευρω τον εν χειρι τα συµπαντα και παλαµη κρατουντα. (290) Αλλ᾿ οµως αρτι ακουε των απορρητων λυσιν! Προ του γενεσθαι ουρανον. Πως δ᾿ εξω κοσµου γενωµαι. πως ευρησω. φθαρτος ολος υπαρχων. εις ουρανον δε ποιον ανελθω και εις εσχατα ποιας θαλασσης αρα γενοµενος ευρησαιµι τον απροσιτον παντη. και ελλειµατα τουτο αναπληρωση και σωον ολον ανθρωπον µε ποιηση υστερουµενον ουδεν των αναγκαιων και ουτω στηση ενωπιον σου. πως τω αΰλω συναφθω. ο τυγχανων εν κοσµω. τω αθανατω ο νεκρος τως αρα προσπελασω. Ποιαν ανελθω κλιµακα. ειπε µοι. αµεµπτον µε σον δουλον. τον παµπαν απεριγραπτον. Περι θεολογιας˙ και οτι ο νους της υλης των παθων καθαρθεις αΰλως τον αϋλον και αορατον καθορα. αφηλαφητον ολον. Λογε. ο ταλας. Πως τω αφθαρτω συµπλακω. Ο χορτος ολος τω πυρι πως προσψαυσαι τολµησω. ποιαν εισελθω πυλην η πως ανοιξω θυραν δε και ποιου κουβουκλιου. Εις ποιον αδην καταβω. Σωτερ. ποιαν εκκλινω τριβον. ο συνηµµενος υλη. το αϋλον εν υλικοις. ανυµνουντα σε εις αιωνας αιωνων. (289) Ποιαν οδον οδευσοιµι. τον κτιστην εν τη κτισει. ΛΗ’. ο εν θανατω τη ζωη πως ολως πλησιασω. αµην. εκ ποιου τε του µερους και ποιον αρα σπηλαιον εκεισε ψηλαφησω η ποιον ελος διελθων τον πανταχου παροντα και αληπτον τυγχανοντα αορατον τε οντα του κατιδειν αξιωθω και κατασχειν. τον αφθαρτον εν τοις φθαρτοις. ακατακριτον. Ορος εις ποιον αναβω. προ του γην παραχθηναι .ινα τα εµα υστερηµατα.

οµως Θεος αθανατος. υπερ αρχην τε πασαν ανεικαστον. ουκ ενδοθεν του ουρανου ουδ᾿ εν ετερω τοπω. ατελευτητος. φυσει δε ευρεθη και ουσια. αρχας και εξουσιας. του τε µεγεθους και φωτος περας µη κεκτηµενον. ουχ υδωρ. τα Χερουβιµ και Σεραφιµ. βαθει και πλατει. Ωσπερ γαρ νους και αγγελος τοιχοις και θυραις εξω οικιας ουκ απειργονται ουδε κρατουνται ενδον. αισθητον και παχυν τε και εν ριπη εξετεινε τουτον. υλικον και ορωµενον. ων. ου φως. αλλ᾿ εστι παντως πανταχου Θεος κεχωρισµενος . καθως ειπον. Και εµεινεν. Γην τε οµου και υδατα και απασας αβυσσους µεσον αυτου εν τω αυτω εννοηµατι µονω πεποιηκεν. των αΰλων εξω. ου περιεκοψε φωτος αΰλου λαµπηδονας. µονος µεµονωµενος. κυριοτητας. ουκ ην σκοτος ουδ᾿ ολως. ουκ αιθηρ. Υστερον δε παρηγαγεν ουρανον ως καµαραν. ως ειδε µονος. Ενυλος γαρ. αγαθωτατος αγαν. φως ακτιστον. ενδον το φως το αϋλον µη εχων. οµου τε παντοδυναµον και αϋλον υπηρχεν. ουτως ο τουτων ποιητης ολως ουκ εξω πελει. αιωνιος. ουκ αλλο τι των οντων˙ πνευµα δε µονον ο Θεος. µονος. ως ειρηται. Νοει καλως µονον Θεον εν αρχη την Τριαδα υπεραναρχως ουσαν µεν. αΐδιος. Ουκ ην αηρ. φως αναρχον. Εποιησεν αγγελους δε. ο ουρανος εκτανυσθεις αισθητος . αµετρητον υψει. καθαπερ νυν. θρονους και τα ακατονοµαστα ταγµατα λειτουργουντα αυτω και παρισταµενοα εν φοβω τε και τροµω.Θεος υπηρχεν. η Τριας. (291) ουκ εχων τοπον ιδιον. φωτοειδες εις απαν. ου τοπω παντως. φως αφραστον εις απαν. απεριγραπτος γαρ ων˙ αυτος λογω τα συµπαντα εν εαυτω παραγει και φυσει εστι των κτιστων παντη κεχωρισµενος και φερων παντα εν αυτω εξω εστι των παντων. οια και νυν παντα ηµιν ορωνται. Ενυλων γαρ ο αϋλος εστι κεχωρισµενος.

ουτως. ονπερ συνεχεαµεν παραβασεως ζοφω. αορατον τοις αισθητοις οφθαλµοις και ενυλοις. καθως ειρηται. κατασπαται δε οµως και παλιν αναφερεσθαι αει θερµως σπουδαζει αεροβαµων θελουσα ειναι εξ ορωµενων. µεσον δ᾿ αφθαρτων και φθαρτων αρρητως κρατουµενη˙ υπο µεν των καθελκεται προς ηδονας.ενυλων παντων και κτιστων υπ᾿ αυτου παραχθεντων. (292) απροσιτον τοις νοεροις οµµασι της καρδιας. ιν᾿ εν βεβαια πιστει γε και εντολων τηρησει τον. τα νοητα και αϋλα αΰλως καθορωσα. ωσπερ θυρισι γε δυσιν αισθητως κεχρηµενη του σωµατος τοις οφθαλµοις παρακυπτουσα βλεπει δι᾿ αυτων παντα ορατα και παλιν υποστρεφει. του φωτος του αΰλου και εµεινε διχα φωτος. Θαυµαζω γαρ πως η ψυχη. προς παθη. ει λαµψαι βουληθη ηλιου ο ∆εσποτης. απο σιδηρου λιθου τε τικτοµενον αρρητως. αστεκτος παση κτισει˙ ως γαρ ηλιου λαµποντος ου φαινονται τα αστρα. νουν αϋλον εν υλικων παθων επιθυµια και γευσει τη των ηδονων εκκαθαραντες αυθις. Ως γαρ παγιδας βλεπουσα τα εν τω κοσµω παντα φοβειται ολως εν τη γη πατησαι η καθισαι. οτι ην Θεος υπεραναρχως. υπερλαµπρος. οπερ ειπον. . δεδωκε δε και εν χερσι φως εν νυκτι του φαινειν. υπο δε των προς ουρανον πτερουµενη εκεισε µενειν µεν εκβιαζεται. ολη αϋλος ουσα και νοερον τον του νοος οφθαλµον κεκτηµενη. οικος καθαπερ µεγας. Ο δε ∆εσποτης του παντος τον ηλιον ανηψε και την σεληνην. Εκεινος δε παντος φωτος εστι κεχωρισµενος. ουχ υποστησεται πας ζων ανατολην την τουτου. Εγενετο ουν ουρανος ενυλος και διεστη τη φυσει. ∆ιο συνεζευξε τον νουν τω χοΐ τω ενυλω και εν ενυλοις τεθηκεν ηµας ανθρωπους παντας. το αϋλον εν υλικοις αΰλως καθορωµεν φως. αισθητοις αισθητως οπως λαµπη. υπερφωτος.

∆ιο εξανατελλουσα εν ψυχαις φιλοθεοις ευθυς ηµεραν εµποιει απαθειας. το αγαθον και πραον των γηγενων υπερκειται τας εννοιας απαντων. Σωτερ. Θεω. και δια τουτο ο προς σε ποθος και η αγαπη πασαν αγαπην των βροτων υπερνικα και ποθον. Καθ᾿ οσον γαρ υπερκεισαι των ορωµενων. ∆εσποτα Χριστε. Θεε. η ωραιοτης αφατος. ονπερ χρη εκµιµεισθαι τους παντας. (293) Αµηχανον το καλλος σου. κριτη των παντων αµεµπτως παραστησονται και κοινωνοι της δοξης και βασιλειας της αυτου εσονται εις αιωνας. το ηθος. υπερ λογον η δοξα. ΛΘ’. κατα τοσουτον ο προς σε ποθος υπαρχει µειζων και συγκαλυπτει απασαν ανθρωπινην αγαπην και ερωτας των σαρκικων ηδονων αποτρεπει. Σωτερ. ω παραδοξον εργον Θεου υψιστου και µυστηριων δυναµις των κρυπτως τελουµενων! Συ και τα αφθαρτα ηµιν και τα φθαρτα χαριζη. Οτι ο ποθος και η προς Θεον αγαπη υπερβαινει πασαν αγαπην και παντα ποθον ανθρωπινον˙ βαφεις δε ο νους των καθαιροµενων εν τω φωτι του Θεου ολος θεουται και νους εκειθεν χρηµατιζει Χριστου. ασυγκριτον το ειδος. Τοιουτος ο των ευσεβων και πιστων και αγιων απαντων βιος. φως δε ο ερως ο προς σε και η αγαπη. . (294) τα ενεστωτα τε οµου και τα µελλοντα. Λογε. αποδιωκουσα παθων και ηδονων το σκοτος˙ ω θαυµα. συ και τα γηϊνα. αµην. ινα και συν αυτοις Χριστω. επιθυµιας πασας δε αποκρουεται ταχος˙ σκοτος γαρ οντως των παθων επιθυµια πελει και νυξ βαθεια των αισχρων αµαρτιων η πραξις. συν τοις επουρανιοις. Θεε µου.ινα µη παντως εµπαγη κρατηθεισα εν τουτοις και γενηται καταβρωµα θηριων ανηµερων.

παντως αγια αυτοκρατους ∆εσποτου. και καθωσπερ πασχουσιν οι εν τω σκοτει καθεζοµενοι των ηδονων του βιου. ως εχων εξουσιαν των ουρανιων. σου του παντων ∆εσποτου αγιου. Αλλ᾿. και βλεπειν αλλως και ακουειν ωσαυτως. Τις γαρ ιδων σε και αστραφθεις αισθησεις εκ της δοξης σου. ινα µικρα ληψοµεθα και φθαρτα παρ᾿ εκεινων και αυτοις εκδιδοαµεν ψυχας ηµων αθλιας και σωµατα ως ατιµα σκευη του καταχρασθαι. τις µη τροµαση κρισεως ανταποδοσιν θειας. ουκ ηλλοιωθη νουν. Και µελη οντες. τοις πονηροις ου φριττοµεν δαιµοσιν αυθαιρετως ριπτειν αυτους εις ατιµα της αµαρτιας εργα. Τις ουν µη κλαυση των πιστων και γνησιων σου δουλων. Λογε. αλλα βλεπων εσοµαι ως µη βλεπων και ακουων ως µη ακουων. . Τις δε µη φριξη την πολλην ανοχην σου. εκ φωτος σου του θειου. ενθα κλαυθµος τε και βρυγµος υπαρχει των οδοντων και πονος απαρακλητος και αφραστος οδυνη. Θεε µου. το αστεκτον και ασβεστον πυρ. ινα µονον σε βλεπων εν τω φωτι σου κοσµον µη ορω µηδε τα εν τω κοσµω. ουτως καγω εσοµαι εν τω φωτι σου µη βλεπων κοσµον µηδε τα εν τω κοσµω. ∆εσποτα. και των καταχθονιων˙ και πως ηµεις οι αθλιοι αγαπωµεν ανθρωπους υπερ σε πλεον και αυτοις δουλουµεθα αθλιως. φιλοδοξιας σκοτει κεκαλυµµενοι. τουτων εξω µε κρυψον εν τω φωτι σου. ∆εσποτα. ψυχην και τας φρενας. οιµοι. βλεποντες ου βλεπουσι δοξαν σου θειαν (295) και ακουοντες ου συνιουσιν ολως τας εντολας σου και τα προσταγµατα σου.ως παντων παντως ποιητης. τις µη θρηνηση της πολλης αυθαδειας την τολµαν. ω ηλιε ηλιου και σεληνης. το της γεεννης. αστερων παντων και φωτος και παντος αλλου κτιστα.

Πως δε επιθυµησει Θεος γεγονως αισθητου τινος ολως ρευστου και φθαρτου πραγµατος ειτε δοξης. . Μ’. πως εν των κατω κειµενων δοξαν ολως η τρυφην θελησειεν επιζητησαι. των αισθητων ωσαυτως δε. βαβαι. παλιν απαντων εξω µε ποιει των ορωµενων. Οµολογια της χαριτος των του Θεου δωρεων˙ και οπως ο ταυτα γραφων πατηρ υπο του Αγιου ενηργειτο Πνευµατος˙ και διδασκαλια ρηθεισα υπο Θεου. εξουδενωσις και ατιµια. αποχωριζει. τιµη και κρατος αει τε και νυν και εις παντας αιωνας. της των σωζοµενων σωτηριας τυχειν. ο υπερανω γεγονως τουτων παντων και υπερ πασαν δοξαν την ορωµενην. και νουν εχειν σον τοτε καταξιουται και εν µετα σου γινεται αχωριστως˙ και πως µη βλεπει ωσπερ συ και ακουει παντα απαθως. παλιν παραγει απαντα. παλιν τρανως οραται. ω πρεπει πασα δοξα. παλιν οραται µονον. αµην. Εµβαπτεται γαρ ο νους εν τω φωτι σου και λαµπρυνεται και φως αποτελειται οµοιον της δοξης σου. παλιν ανοιγει ουρανους. και νους καλειται σος ο τοιουτος αξιωθεις γενεσθαι. και τα Θεου και θεια. υβρις. Ταυτα γαρ αυτω αισχυνη οντως πελει. η Τριας. παλιν τεµνει την νυκτα. Υπερανω γαρ παντων των ορωµενων ο γενοµενος και Θεω πλησιασας. κατηξιωται πανεξαισιως. µαλλον δε Θεος και αυτος χρηµατισας. (296) Παλιν εκλαµπει µοι το φως. του τι δει ποιουντα τινα.Σωτερ. ∆οξα δε αυτω και τρυφη τε και πλουτος Θεος.

Παλιν ο παντων ουρανων υπερανω τυγχανων. του αθλιου. µειζονως καταισχυνοµαι. του βηµατος σου του φρικτου εν ηµερα της δικης. (297) ταυτα της δυναστειας σου και της φιλανθρωπιας τα εργα. απλουν. συγγενεις. ενθα φως εστι µονον. τεως δ᾿ εκεισε ολος επ᾿ αληθειας γινοµαι. Ουκ οιδα ει και σωµατι. µηδε αερα διϊστων µηδε στεγην οικιας ατοµως ολος µετ᾿ εµου γινεται. τεθνηκας. απερ εις ηµας ποιεις τους αναξιους˙ δια τουτο ουν φοβος σου συνεχει µε και τρεµω και µεριµνω διηνεκως και δαπανωµαι σφοδρα. και µεσον παντων οντων µε εξω ποιει παντων. ονπερ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. Χριστε µου. ινα ευαρεστησω. Σηµερον. Ταυτα σου τα παραδοξα. παραγινεται προς µε το φως και αναφερει µε των παντων υπερανω. Σωτερ. σηµερον απεταξω. ω φρικτου µυστηριου! Μενοντων παντων ως εισι. µηδεν εµον εν βιω. δοξαν µαταιαν πασαν αφεις οµου απαρνησαι και µεριµναν των κατω και επι ωµων τον σταυρον αρον. Ακουσον τι ποιησειε πας ο µελλων σωθηναι. ιν᾿ ευρεθω ενωπιον ακατακριτος. µειζονως οδυνωµαι. Σωτερ. δυσωπω µαθειν. ενδοθεν του νοος µου και µεσον της καρδιας µου. των θαυµατων. µη διανοιγων ουρανους. σφοδρως τε σφιγξον και µεχρι τελους βαστασον των πειρασµων τους πονους. τι δει ποιησαι. αλλα τα παντα δουλα σα. µειζονως. µη διατεµνων νυκτα. αναριθµητων δωρεων. µαλλον δε πρωτος παντων συ ο και παρακαλων µε. τοσαυτης ευσπλαγχνιας. ο βλεπων γινοµαι απλους τη ακακια. ων εις εµε ειργασω. ινα και θεραπευσω σε. σηµερον κοσµον απαντα νοµισον καταλειψαι! Σηµρον φιλους. Μηδεν δ᾿ ευρισκων εν εµοι. δοξον. το τι σοι προσενεγκω αντι τοσουτων δωρεων. ενδοθεν του κελλιου µου. εργα παντα χειρων σου. το τι ανταποδωσω σοι. οδυνας τε των θλιψεων και λυπηρων τους ηλους .

και νεκρων εξαναστασις και καυχηµα απαντων των πιστευσαντων εις εµε τα εις εµε ονειδη. οµοιος ον τως γεγονας του υψιστου πατρος σου και την καρδιαν καθαραν κτησαµενος εκ τουτων εν ταυτη οψει τον Θεον. πρωτον εκεινων παντων υστερον αποδειξω σε.περιχαρως καταδεξαι. απερ ενετειλαµην. και δοξα κοσµου γεγονε. τι και πιστευειν οιεσθε εις εµε ασυνετως. τοτε σκιρτησον. καθαπερ υπεσχοµην. (298) Ει αγαπησεις τους εχθρους και παντας τους µισουντας. και εµπαιγµους και ραπισµους φερων παντευχαριστως της εµης εση κοινωνος θεοτητος και δοξης. Εαν δε παντων εσχατον σεαυτον αποδειξης και δουλον και διακονον. ∆ιο και οι µιµουµενοι τα εµα σεπτα παθη . Ει δε γε απαναινεσθε και δυσανασχετειτε. Τι δε µε και Θεον υµων ονοµαζετε ολως. ον ουδεις ποτε ειδεν. ει βουλοισθε σωθηναι και συν εµοι αυλιζεσθαι εις αιωνας αιωνων. ζωη τε και λαµπροτης. αισχυνην τε λογιζεσθε ταυτα και ατιµιαν παθειν και θειναι τας ψυχας υπερ των εντολων µου. των υβρεων ταις λογχαις δε βαλλοµενος καθ᾿ ωραν και λιθαζοµενος σφοδρως απασαις ατιµιαις δακρυα αντι αιµατος προχεων εση µαρτυς. και ο ασχηµων θανατος ενδυµα αφθαρσιας και αληθους θεωσεως πασι πιστοις υπηρξε. ωσπερ στεφανον δοξης. απεθανον θανατον των κακουργων. τι και αιτεισθε του µαθειν πως δει υµας σωθηναι εν ποιαις τε ταις πραξεσιν εµοι οικειωθηναι. πραξον και αλλους διδαξον. οτι η βασιλεια των ουρανων ση γεγονε. Ει δε και διωχθηναι σε υπερ δικαιοσυνης γενηται. και ποιον τουτου µειζον. και συ και παντες αλλοι οι εις εµε πιστευοντες. Εγω γαρ ταυτα δι᾿ υµας επαθον εκουσιως˙ εσταυρωθην. των επηρεαζοντων τε εκ ψυχης υπερευξη και αγαθοποιησειας τουτους κατα το δυνατον σοι. Ταυτα και τουτων πλειονα.

ο πλασας µε Θεος µου ουκ αγνοεις. Σωτερ. Τους δ᾿ αλλους τις µη κλαυσει γε. επιστασαι την µονωσιν. τις µη σταλαξει δακρυον εκ συµπαθους καρδιας. δος Πνευµα σου το Θειον.ως ειρηκας. αποστειλον καµοι και νυν τω προσκαθεζοµενω εν υπερωω. ΜΑ’.συµµετοχοι υπαρξουσι και της θεοτητος µου (299) και βασιλειας της εµης εσονται κληρονοµοι. (300) Γινωσκεις την πτωχειαν µου. . οτι αφεντες την ζωην εαυτους τω θανατω παραδεδωκασι Θεου δεινως απορραγεντες. Λογε. συγκοινωνοι τε αγαθων αφραστων. αµην. Θεε – και κοινωνος υπαρξω της δοξης σου και της τρυφης των αγαθων σου. οπως . οιδας την ορφανιαν. εξω παντος του κοσµου και σε ζητουντι και το σον Πνευµα εκδεχοµενω. ιδε εν απογνωσει µε εγγιζοντα. τις αυτους µη θρηνησει. ∆εσποτα των απαντων. ∆εσποτα. υπερανωθεν οντως παντος γηΐνου πραγµατος. Ιδε καρδιαν ταπεινην. νυν µεν ως εν αινιγµατι και τυπω και εσοπτρω τοτε δε επιγνωσοµαι. αλλ᾿ εφορας και τα παντα γινωσκεις. και κοινωνον γενεσθαι µε παθων σου των αχραντων αξιωσον τον ευτελη και εσχατον σου δουλον. ∆ος τον Παρακλητον. ιδε συντετριµµενην. οσον και επεγνωσθην. τινος χαριν οι τελειοι γεγονοτες υπο των δαιµονων παραχωρουνται πειραζεσθαι˙ και περι των αποτασσοµενων τω κοσµω διδασκαλια και υποτυπωσις ρηθεισα παρα Θεου. και δος αφ᾿ υψους χαριν σου. καθως υπεσχου. Θεε µου. απορρητων γενησονται˙ και συν εµοι εσονται εις αιωνας. ορας το ασθενες µου και την αδυναµιαν µου. τις µη πενθησει την αυτων πολλην αναισθησιαν. πεµψον. Ων της µεριδος ρυσαι µε. Ευχαριστια προς Θεον υπερ των παρ᾿ αυτου γεγονοτων ευεργεσιων και αιτησις του µαθειν.

και νυν υπαρχων. αγαθε. ο παλαι συνεσιαθεις αµαρτωλοις και πορναις (302) και συνδειπνησας. Χριστε. εβαστασας. ουδεποτε ετηρησα µιαν των εντολων σου. µη παριδης. κρατουµενος τω ποθω σου. Θεε. ολος δεδουλωµενος. Τα σπλαγχνα σου προβαλλοµαι. εξαπορω. Μη µε στερησης της ζωης τον αναξιον ταυτης µηδε βδελυξη µε. αλλ᾿ επαναπαυοµενον ως εν οχηµατι µε κουφως οδευσαι δεδωκας τας οδους τας τραχειας. ασωτοις και τελωναις. οικτιρµον. (301) Ουκ εκαµον. Κηρυττω σου τον ελεον. ευσπλαγχνε. Θεε µου. επεστρεψας εκ της οδου της πλανης και επ᾿ αχραντους ωµους σου φωτι της χαριτος σου επανεβιβασας. πως λυπη επεισερχεται. ως δοκω. Θεε µου. πλην αυτος ου παρειδες µε. οικτιρµον. αλλα ασωτως απαντα τον βιον µου µετηλθον. του λυπεισθαι µειζονως υπερ το πρωην. και κοπου µε ουκ ειασας ολως επαισθανθηναι. οτε ην εµπαθης η ψυχη µου.Μη ουν βραδυνης. και της χαρας χωριζει µε η των γηΐνων θλιψις. δεδεµενος αγαπη. ουκ επραξα δικαιοσυνης εργα. Ειπε και διδαξον µε νυν κριµατων σου το βαθος. εως συνηνωσας τοις σοις και κατεταξας δουλοις. καταλιµπανεις. πως ολον µε ταραττει. ∆εσποτα. µη επιλαθη του ψυχη ζητουντος σε διψωση. Χριστε µου. αλλα ζητησας ευρες πλανωµενον. υµνω την ευσπλαγχνιαν. εως αποκατεστησας µανδρα των σων προβατων. ευχαριστων θαυµαζω σου χρηστοτητος τον πλουτον˙ ανακληθεις δε παρα σου. πως µε της σης αποστερει γλυκυτητος. ως ειρηται. ειπε και µη βδελυξη µε αναξιως λαλουντα. το ελεος προτεινω και την φιλανθρωπιαν σου µεσιτιν σοι προσφερω. προσηλωµενος τω φωτι και σοι κεκολληµενος. εκπληττοµαι και γινωσκειν ουκ εχω˙ πως αρα θλιψις απτεται ψυχης µου της αθλιας. Τι µε τοσουτον πταισαντα και εξηµαρτηκοτα η τι σε παροργισαντα επι πλειον. . και µη εγκαταλιπης.

Νυν ουν ουχι ενηλικος. Ουκ ερυθριας ταυτα λεγειν. µη γαρ εξασθενη σου νους αρτι προς αντιστασεις. Ανηρ υπαρχων αλλοις συ υπηρετει και τρεφε και τα προς αυξησιν αυτων επιτηδευε παντα. παιδαγωγω τε δεδωκα – τινα ον λεγω οιδας – και ως παιδιον σε µικρον αυξανοντα καθ᾿ ωραν εξυπηρετησε καλως. δαιµονων παραταξεις. (303) Μη γαρ.αφραστα γαρ τα κατ᾿ εµε. ανηρ δε µαλλον οντως γενοµενος και τελειος προς γηρας ηδη κλινας. τοις πεµποµενοις βελεσι βαλλειν αυθις µη φειση τους βαλλοντας και κατα σου ταυτα µηχανωµενους. Πως γαλακτι εκτρεφεσθαι υπο παιδαγωγω τε ειναι σε. Προσηβος ηδη γεγονας. πως βουλει. ανερµηνευτα παντη . και δη και νεανισκος˙ ουκ αγνοεις δε και αυτος αει συν σοι µε οντα και συναυξανοντα εν σοι και περισκεποντα σε. Προς τους εχθρους ανθιστασο και πληττοµενος πληττε. εως πασας διηµειψας καλως τας ηλικιας. αλλα ανελπιστια σε τιτρωσκοντες εκεινοι ελπιδι τιτρωσκεσθωσαν εκ σου εκπεµποµενη. νυν αγκαλοφορεισθαι.Προς ταυτα ο ∆εσποτης µοι απεκριθη και ειπεν˙ Εγω απο του κοσµου σε ως νηπιον βαστασας εν ταις αγκαλαις εφερον – παντως ο λεγω οιδας -. ειπε µοι. Εγω και εσπαργανουν σε ολον µελεσι πασι και γαλακτι εξετρεφον υπερ βρωσιν και ποσιν . ανεθρεψεν αξιως. Οιδας εχθρους ους λεγω σοι. ως ειπον.. οργη δε σε πυγµιζοντες και θυµω συνωθουντες υπο πραοτητος της σης ραπιζεσθωσαν οψεις. µη γαρ αδυναµια σοι ψυχης και νυν υπαρχει. πορρω της σης οικιας. πιπτων παλιν εγειρου. εξωθεν εκβαλλεσθωσαν. Λαµβανων κρουε αφειδως. Οιδας και φευγειν τους εχθρους και νικαν αυτους παλιν και πολεµων γαρ εχεις µε συνεργον και προστατην και φευγων σκεπην κραταιαν. νηπιον η παιδιον τυγχανεις. πως αιτεις σπαργανουσθαι σε και βασταζεσθαι παλιν. ωσπερ νηπιος. οχυραν κεκτησαι µε˙ .

και λυπει σε των εν γη. οιον Πνευµα το Θειον. ειπε µοι. γραφε συντοµως. ονπερ εγω παρεχω. το σωµα και το αιµα µου. ποιον τουτων. οτι µοι κατηλλαγη ανθρωπος καθεζοµενος εν λακκω κατωτατω. ως εγω. υπακοη των εντολων προσοικειουµενος µοι. αλλα των φιλων και γνωστων και υιων µου τας πραξεις˙ αιτινες και πεφυκασιν αυται. ειπε µοι. Το παντων ευτελεστερον ηγεισθαι των εν κοσµω ου µονον των συνασκητων και κοσµικων ανθρωπων. Ποια τρυφη. εµε ως εν αινιγµατι ενοπτριζεσθαι µονον. ατιµητος εις απαν. Ου λεγω των µισθωτικως εµοι εκδουλευοντων ουδε των παλιν δουλικως εµοι προσερχοµενων. Ποιος δε αρτος ετοιµος η οινος εν τω κοσµω οια η χαρις η εµη. οιος ο αρτος της ζωης. Χρυσιον η αργυριον η λιθοι των τιµιων. αµεσως τε προσοµιλει φιλος ωσπερ προς φιλον (304) µισθιου ταξιν υπερβας και δουλειας τον φοβον. αλλα γε και των εθνικων εαυτον οντως χειρω˙ το εκπτωσιν λογιζεσθαι ζωης της αιωνιου µιας παραβασιν µικραν εντολης ελαχιστης˙ το τα παιδια τα µικρα ωσπερ τελειους ανδρας καθοραν τε και προσκυνειν καθαπερ τους ενδοξους˙ . εµου της δοξης καθοραν την απαυγην και µονην και δι᾿ αυτης διδασκεσθαι ταυτα και πλειω τουτων ακριβως. ποια δοξα. οτι Θεος κτιστης εγω των παντων. ακαµατι δουλευων µοι. ως εµε µονον βλεπειν. αγαπη θεραπευων. ειδεναι και κατανοειν. µειζων υπαρχει επι γης. Και τις αλλος παραδεισος οιος εγω τυγχανει η γη των κατω και ρευστων ως η γη των πραεων. Και τις εµου λαµπροτερος η τις εκλαµπων πλεον η ποιος λιθος. Χωριων δε σε στερησις η ενδεια του σιτου ειτε του οινου εκλειψις εκταρασσουσιν ολως. ποια χαρα. τοις καθαρα καρδια και πιστει αδιστακτω µε µετα φοβου και τροµου εσθιουσι και πινουσι νοερως αισθητως τε.

απερ και παλιν γραφε. Λοιπον µη παυση νουθετων. λοιπον µη παυση κλαιων. ως ολως αρνουµενους µε τον εαυτων ∆εσποτην. Το µη εχειν κατα τινος ολως εν τη καρδια µεχρι ψιλης κινησεως η µικρας υπονοιας˙ το ευχεσθαι απο ψυχης µετα πονου καρδιας εκ συµπαθειας τους εις σε αµαρτανοντας παντας. τους δε µη καθυπεικοντας µηθ᾿ υπακουοντας σου. ου µη µου κοινωνησειε δοξης της αιωνιου. λοιπον µη παυση την αυτων εκζητων σωτηριαν. κερδησεις τα σα µελη και προσαγαγεις µοι αυτους υπηκοους γνησιους. ει µη καταφρονησουσι ψυχων αυτων. ως ειπον. ινα καγω εισδεξωµαι δια σου και δοξασω και τω εµω συν σοι Πατρι προσενεγκω ως δωρα. ει µη νεκροι γνησονται θεληµασιν οικειοις και σου εν τω θεληµατι ζησονται εν τω βιω δια του σου το θεληµα το εµον εκπληρουντες. ου µη συγκληρονοµος των σταυρωσαντων εαυτους γενηται ο τοιουτος. εξεις αυτους ως αδελφους. ινα ει υπακουσωσι και ει επιστραφωσιν. θρηνειν και κλαιειν συνεχως˙ ους νουθετων µη παυση. ου µη καταγησεται συν τω εσταυρωµενω.το τοις τυφλοις ωσαυτως δε την τιµην απονεµειν ως ανωθεν ορωντος µου παντων ανθρωπων πραξεις και ταυτα δι᾿εµε ποιειν. ου µη σταθη εκ δεξιων. ουκ απολεσεις σου µισθον. Ο γαρ υµας δεχοµενος εµε δεχεται. ειπον. ωσαυτως και τους εις εµε τα τοιαυτα τολµωντας. εµοι τω υπακουσαντι Πατρι µεχρι θανατου. και ο ακουων δε υµων παντως εµου ακουει˙ (305) ο δε µη τροµω τους υµων λογους και παραινεσεις δεχοµενος και εκπληρων αυτους µεχρι θανατου. ου στερηθηση τουτου. µετα δακρυων εξαιτων επιστροφην την τουτων˙ το ευλογειν µεθ᾿ αµα δε τους σε καταρωµενους και επαινειν τους φθονω σε αει λοιδορουµενους και τους επηρεαζοντας ως ευεργετας εχειν. . Ει δε µη απαρνησονται θεληµατα οικεια.

οικτιρµον. ως εγω εµισηθην ποτε και νυν δε δι᾿ αυτων και των τουτοις οµοιων. ανυποπτος η ψηφος. ειτε πως αλλους σωσας ου σωσει την εαυτου ο αθλιος ψυχην. ξενος εµου και των εµων πορρω προβατων εσται. . οι δικαιοι προσεπεσον ακουσαντες και ειπον˙ Αδεκαστος η κρισις σου. Τουτο γαρ ειπεν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελαλησεν. ως τον σον του ∆εσποτου. και εισοδον την αδικον παρασχων τοις θηριοις. δικην υποισει αρρητον υπερ ολων προβατων και διχοτοµηθησεται και πυρι και ταρταρω και των σκωληκων εσται καταβρωµα ο ταλας. υπερπηδων προσταξεις και της αυλης των εντολων και φραγµου τουτων εξω γενοµενος. και µαλιστα ως τον φραγµον της αυλης καταλυσας και τοις προβατοις εξοδον. ουκ εκ της θυρας µονης. ω Θεε πανοικτιρµον! Πως γαρ ο µη το εαυτου θεληµα καταλειψας και του εκπροσωπουντος σε. δια τοιουτων σπουδαζε και των τουτοις οµοιων ευαρεστειν µοι˙ τουτοις γαρ επευφραινοµαι λιαν. οπερ εστι το στοµα του ∆εσποτου˙ αγγελοι προσευφηµησαν φωναις ακαταπαυστοις. Τις ουν υπαρχει. αλλα και µαλλον εµισου και µαλλον απεστρεφου και εβδελυσσου παρ᾿ αυτων.αλλα διπλουν σοι ανθ᾿ απλου τουτον εγω παρεξω. απροσπαθως γαρ εκρινας. εν προτιµησει θεµενος και φυλαξας ατρωτως. ως αυτος συ ετηρησας του σου Πατρος. Ο παραλυων εντολην εµην ∆εσποτου παντων και οιονει καταπατων και δι᾿ αυτης εκβαινων και παραβαινων νοµους µου. αλλ᾿ απολεσει. ει σωσειε κοσµον και τους εν κοσµω. (306) Τι γαρ ωφεληθησεται ο κερδαινων τον κοσµον η ο τους οντας εν αυτω παιδευων η διδασκων η και ο σωζων απαντας. ∆ια τοιουτων βουλοµαι εργων µε θεραπευειν. Μη προτιµησης το αργειν µηδε προκρινης ολως υπερ ψυχης ωφελειαν αλλο τι των εν κοσµω. ει µη καυτος σωθειη. οτι και µη εισακουοµενος ουκ απεστης του λεγειν.

αλλ᾿ εν αυτη σε καθοραν. λιµω τε και τω διψει. αλλα αφιεις ορφανα. µη µνηµονευσας των αυτου πραγµατων η χρηµατων µητε εκτος της φυλακης την εαυτου εασας. Χριστε. (307) µη προστεθηναι αιµατι. οπερ εστι συγγενεια. στοργη συνδουσα τους εν γη προς τα απαρνηθεντα και επιστρεφουσα αυτους ολους εις τα οπισω.συγκληρονοµος σου οφθη συγκοινωνος τε ολως. και µαλιστα συνθεµενος τουτο µεχρι θανατου. ταυτα συν πενθει λεγοντας˙ Ουκ ελεεις σα τεκνα ουδε οικτειρεις. Ουκ οφειλει ολως αυτων καν προς βραχυ της φωνης εισακουσαι. ει δυνατον. επι τας πρωην πραξεις. Και πως ουχ ως φονευς µαλλον µελλεις κατακριθηναι. και χηραν την σην γυναικα. ∆εσποτα των απαντων. Οι µαρτυρες εβοησαν˙ Κρισις δικαια οντως! Ως γαρ ο προς µαρτυριον εαυτον δους προθυµως ειτα ελθοντας συγγενεις. οτι κατελιπες ηµας εις απωλειαν παντας και σωσαι µονην σου ζητεις την ψυχην. τουτων απολυθηναι. η απαρνησει σου. και ουτε τους εκκλινοντας βλεπειν ολως οφειλει. µεχρι θανατου καρτερειν τω σω ποθω και µονω. το µη ποιησαι θεληµα εν τινι το οικειον. και τη προς σε απασχολων θεωρια τας φρενας. Ουδε πτωχεια τη αυτων συµπαθως επικαµπτη ουδε απωλειαν αυτων εννοεις και οικτειρεις. µη σαρκα προτιµησαι. συνδεσµος φυσικος τε. πτωχα. ουδε τους αρνουµενους σε και στρεφοµενους παλιν επι τον πρωην εµε τον. αλα ως ηδη τεθνηκως εµµενειν ταις βασανοις. ασπλαγχνε. γυναικος σου χηρειαν. µηδε προφασει οιαουν εν εκεινοις δεσµεισθαι˙ ουκετι γαρ της εαυτου ψυχης εξουσιαζει˙ . εγκαρτερειν ταις φυλακαις. ολως προς θρηνους τους αυτων την ακοην προσκλιναι και ειτε δωροις τα δεσµα και ειρκτην αποδρασαι. ξενα. διανοιαν καν προς βραχυ γενεσθαι. και σαυτον προτιµας σωσαι µονον. γυναικας τε και παιδας. (308) επι µεριµνας των εν γη και γυναικος και τεκνων.

αλλ᾿ εµειναν ως δεδεµενοι οντες –˙ ουτως ουν.. ουτοι και µαρτυρες εισι τη προαιρεσει µονη. την συνταγην οφειλουσι σοι τηρειν τω ∆εσποτη. ουτοι και φιλοι γνησιοι. και οι νυν τυγχανοντες εν κοσµω και κοσµον απαρνουµενοι. αλλα Θεω. Προς ταυτα τα παναγια ρηµατα των µαρτυρων. οι Θεον εκ καρδιας φιλουντες και τη αγαπη τη αυτου µονη προσκαρτερουντες και τω ιδιω θνησκοντες θεληµατι καθ᾿ ωραν. ουκετι ολως εαυτων εχουσιν εξουσιαν. φυλαξαι υπακοην και δουλωσιν. µηδ᾿ εν καρδια η νοΐ την τουτων στρεφειν µνηµην. συγγενεις οµου παντας. και γινονται ως αληθως εθελοθυτοι αρνες. εταιρους και παντα πραγµα τα εν κοσµω. ηγουµενοις και πασι τοις µετ᾿ αυτων εν τη µονη αδελφοις συνασκουσι.διο πολλοι των φυλακων παρα σου ανοιγεντων και των δεσµων του σωµατος εις απαν ανεθεντων. δοξα σοι. ουχ ειλοντο οι δουλοι σου ολως εξω γενεσθαι ουδε φυγειν. Ου γαρ ανθρωποις εφασαν. ουτοι συγκληρονοµοι. και τα θεληµατα αυτων προ γε τουτων απαντων. ειπε παλιν ο Πατηρ δι᾿ Υιου και το Πνευµα ελεξεν˙ Οντως. Νησον ουν ωσπερ µονην µεσον θαλασσης ουσαν οφειλουσι γε κατοικειν και απαντα τον κοσµον αυτοις εις απαν αβατον νοµιζειν καθεσταναι. αλλ᾿ ως νεκροι οφειλουσι προς νεκρους διακεισθαι ανεπαισθητως προς αυτους εχοντες τη αισθησει. ακουσαντα τα Χερουβιµ υµνησαν και εν φοβω˙ ∆οξα σοι. φιλους. πανοικτιρµον. ειπον. (309) ο δειξας µαρτυρας εν γη των τυραννουντων διχα. . βασιλευ. ατε µεγαλου χασµατος εστηριγµενου κυκλω της εαυτων πασης µονης. αλλ᾿ ει και µη κωλυωνται υπο των ηγουµενων. Σωτερ. µονω τω ποθω τω εις σε µαρτυρουντας καθ᾿ ωραν! Ναι. του ποθου πληρη και στοργης µεστα προς τον ∆εσποτην. ως µη τους εν τω κοσµω διερχεσθαι προς την µονην µητε τους εν τη νησω διαπεραν προς τους εκει και προσπαθως προσβλεπειν.

χωρις ξεσµων. µοι λεγοντι. εις προπυλα θανατου. Εω το σωµα εν τη γη αναστησεσθαι µελλον και ατελευτητον ζωην ζησεσθαι εις αιωνας. νυν σπλαγχνιθητι. βαραθρον ψυχην µου την αθλιαν. ο φιλανθρωπος µονος. εκδηµουντες του βιου εις αιωνας αυτω εκειθεν συνεσονται˙ ει δ᾿ ουν. εις γηρας. Γεννωµαι γη απο της γης. ου γινωσκω. Θεε. σφραγισθητω τε νυν και εις τους αιωνας! Αµην. αγνοω. αναρτισµων. (311) µη δωσης χωραν κατ᾿ εµου εχθρω µου τω δολιω. ΜΒ’. γραφητω. Το οθεν ηκω. µονε. τριζοντι τους οδοντας και˙ Που θαρρεις. ο πανοικτιρµων Κυριος. Οτι οι τω Θεω απ᾿ εντευθεν ηδη δια της του Αγιου Πνευµατος µετουσιας ενωθεντες. Προς ταυτα υπερκοσµιαι οµου απασαι ταξεις ηλαλαξαν˙ ∆ικαια σου η κρισις. ο ταλας. απο σωµατος σωµα. Αρχων του κοσµου ερχεται αναζητησαι θελων τα εργα και τας πραξεις µου. Σωτερ. εξελιπεν ισχυς µου. πως δε διαφυγειν µου . εσχαρων και λεβητων και κατακαιοντος πυρος και ξιφων των τεµνοντων. τω καθ᾿ εκαστην ωραν µοι προσεπαπειλουµενω. και θνητος ολως πελων µικρον εν γη χρονοτριβω ζων εν σαρκι και θνησκω και βιου αλλου αρχοµαι µεταβαινων εκ τουτου. Σωτερ. απο φθαρτου παντως φθαρτος. ελεησον µε τοτε και µη µνησικακησης µοι. ηγγισα. Νυν ουν επιβλεψον. (310) Αρχη του βιου τελος µοι και το τελος αρχη µοι. πανοικτιρµον. και που αυθις αφιξοµαι. ωρυοµενω κατ᾿ εµου. αλλα το αναπαλιν τοις αλλως εχουσιν ενταυθα τοτε γενησεται. ουκ οιδα. Συ ουν ο φυσει ευσπλαγχνος. τας αισχρας και βεβηλους˙ οι δηµιοι παριστανται απηνως µε ορωντες και προσταγµα εκδεχονται λαβειν και κατασπασαι εις αδου. το που ειµι. νυν µε ελεησον! Ιδου. µη µε εγκαταλιπης.

ουκ εγκρατευη. Χριστε µου. κοπους ουκ επιδεικνυσαι. ου µη τη προαιρεσει µου ουδε τη ραθυµια τουτο προσεπιγραψηται. φριττω και ολος δεδοικα. ου ποιεις προσκυνησεις. ως ουδεποτε εργοις επιστευσα η πραξεσι ψυχης µου σωτηριαν. ∆εσποτα. φιλανθρωπε. ιδου. ∆εσποτα. τη δε εγκαταλειψει . ευχην ουκ κεκτησαι. Αλλ᾿ ουκ εκφυγεις ουδαµως˙ που γαρ και απελευση. Προβαλλεται και λεγει µοι ο δολιος. τον αραντα προς απαντας πολεµον τους αγιους και πολλους θανατωσαντα. Ει γαρ και απατηση µε και αιχµαλωτον λαβη. ουκ αγρυπνεις. ∆εσποτα και Θεε µ ου και κτιστα. προς σε παρεγενοµην˙ και νυν µη εγκαυχησηται κατ᾿ εµου. που σου ο αντιληπτωρ. Ου διαδρασαι πωποτε ολως εµε ισχυσεις. δηµιουργε µου και κριτα. του σου δουλου. ο εχων εξουσιαν ψυχης εµης και σωµατος ως αµφοτερων πλαστης. και δια ταυτα µονα σε του Χριστου σε χωρισω και µετ᾿ εµου σε ληψοµαι εν πυρι τω ασβεστω. τον τον Αδαµ εξαξαντα και Ευαν παραδεισου. ιδου. οτι µε καταλιπων προσηλθες Χριστω καµου τας εντολας αρτι παρελογισω. ουτως ελπισας. πανοικτιρµον. οτι˙ Ιδου. Ταυτα ακουων. τον και τον Καϊν αδελφου ποιησαντα φονεα. Εγω ουν. µη ειπη˙ Που σου ο Χριστος. (312) και ελεησεις ως Θεος καθως ποτε την πορνην και ως τον ασωτον υιον. οιδας. τον τον ∆αβιδ πλανησαντα προς µοιχειαν και φονον. το Ηµαρτον! ειποντα.ελπιζεις χειρας. συ µε πως διαδρασαι ολως θαρρεις και προσδοκας. ουτω θαρρησας ηλθον. οιους παλαι απηρξω. Ουχι εκεινος σε αυτος παρεδωσε χερσι µου. ολος τρεµω ο ταλας. αλλα τω σω. ο ασθενης εις απαν. τον επι του κατακλυσµου παντας οµου τη πλανη και τω θανατω τω φρικτω περιπεσειν αθλιως εις τελος δελεασαντα ταις εµαις εξαπαταις. προσεδραµον ελεει θαρρησας. Ουτω πιστευσας εδραµον. οτι σωσεις µε δωρεαν.

οιος. εις ον εθαρρησας. οτι ουκ εχεις προς Θεον ως παλαι παρρησιαν. ο του σκοτους µε παλαι και των χειρων και φαρυγγος εκεινου µε εξαξας και τω φωτι ελευθερον τω σω µε παραστησας. ον οιου σε φιλειν. ηστοχησας ελπιδων. σε. καθαπερ µαργαριτην. µη Κυριε. οτι µη ολον φως µε αποτελεις και δεικνυσαι ολος µοι. Προς ον ου βλογον φθεγγοµαι. Το παν γαρ ποιος οφθαλµος κατιδειν εξισχυσει. και αφαντος ευθυς αποτελειται. ∆εσποτα. εγκαταλειψης. Σωτερ. και ως λαµπαδα βλεπω σε σκευους ηµµενην ενδον. χειρας εξεδοτο σε και αιφνης απεστραφη σε. εκπεπτωκας. Οτι δε ου πλατυνεσαι. Τον οντα δε υπερ το παν ποιος νους καταλαβη. ασυγκριτος η δοξα σου. τον Θεον µου. ον οιου αγαπαν σε και αδελφον και φιλον σε. εις ον προςηλθες. αιφνης εµισησε σε. πως εγκατελιπε σε. αµιµητον το ειδος. ουτως παρακαλω σου . Τουτο ουν βλεπων ο εχθρος λεγει µοι˙ Συ ου σωζη˙ και γαρ ιδου. Θεε µου. Σε γαρ ορων τιτρωσκοµαι τα εντος της καρδιας και βλεπειν ουκ ισχυω σε και µη βλεπειν ου φερω˙ απροσιτον το καλλος σου. ουκ αξιω.ση το παν αναθεµενος τα τοιαυτα ερει µοι˙ Ιδε. Οµως ως ηλιον ορω και ως αστρον σε βλεπω. εις τας εµας τε. και τις ποτε σε ειδεν η τις ιδειν σε δυνηθη ολον. Μη ουν ακουσαι ταυτα µε. και εν τω κολπω φερω σε. υιον και κληρονοµον ενεκαυχω κεκτησθαι σε. οσος υπαρχεις. ιδε. µη Βασιλευ. τον παντων εξω και το παν και τα παντα πληρουντα (313) και εξω παλιν τον αυτον ολον οντα αφραστως. αλλα θρηνω ως τις πτωχος γεγονως εκ πλουσιων και εξ ενδοξων ατιµος και µη εχων ελπιδα. µη ονειδος γενησεσθαι σου εασης. Ουτως αιτουµαι. περιλαβειν τε δυνηθη η εκτανθηναι ολος προς ολον και θεασασθαι τον συνοχεα παντων. ιδε. του εχθρου. Θεε µου. ολως ου δοκω εχειν σε την ζωην µου. αλλ᾿ εµφυσω.

Εστι Θεος γαρ ακτιστος. µελλοντας επιτρεχειν. Πως την δοξαν την αστεκτον θεασασθαι δυνηθη πας τις ολως. εκεινος πελει αφθαρτος. και ουτως χωρισθησονται αδικοι των δικαιων και σκοτει καλυφθησονται αµαρτωλοι και παντες οσοι µη εξουσι το φως εν αυτοις απ᾿ εντευθεν. ηµεις σκωληκες οµου και βορβορος και τεφρα˙ και τις ισχυσει εξ ηµων τουτον ποτε ιδεσθαι εξ οικειας δυναµεως η ενεργειας ολως. φυσιν θεοτητος τε φυσις ανθρωπου ταπεινη πως κατιδειν ισχυσει. ει µη αυτος εκπεµψειε Πνευµα αυτου το Θειον και δι᾿ αυτου τω ασθενει της φυσεως παρασχη ρωµην. Τις γαρ τολµησειεν αρα αµπροσθεν σου οφθηναι. .την ευσπλαγχνιαν δωρησαι και τοτε µοι. Αλλως γαρ ου θεασεται ουδε ιδειν ισχυσει ανθρωπων τις τον Κυριον ερχοµενον εν δοξη. του δουλου σου. ισχυσαι µονω τω εµφυσηµατι απαντας καταισχυναι τους κατ᾿ εµου. και διαβηναι αβλαβη φρουρουµενον φωτι σου του Πνευµατος και εµπροσθεν στηναι του βηµατος σου. Οι συνηµµενοι δε αυτω εκ των ωδε και τοτε µυστικως συναφθησονται τω Θεω και γνησιως και της αυτου υπαρξουσι µετουσιας αχωριστοι˙ οι δ᾿ απελθοντες του φωτος αυτου κεχωρισµενοι πως τοτε ενωθησονται η κατα ποιον τροπον. ακαταισχυντον δεικνυουσαν µε ολον. ηµεις σαρκες χοϊκαι και γεωδης ουσια. σκεπουσαν. αναρχος αληπτος τε. ηµεις κτιστοι δε παντες. ∆οξαν Θεου γαρ ανθρωπος. υπερ απαν δε πνευµα (314) ως ποιητης πνευµατων τε και ∆εσποτης υπαρχων. εχοντι χαριν σου. ηµεις φθαρτοι και κονις. εκεινος παντων ποιητης. εκεινος πνευµα πεφυκεν. Σωτηρ µου. συνουσαν µοι την θειαν. οτε ψυχη εξελθη µου του σωµατος. ει µη αυτην ενδεδυται. ει µη αυτην εντος γε κατεχει και φωτιζεται υπ᾿ αυτης. ισχυν και δυναµιν και ικανον ποιηση τον ανθρωπον του κατιδειν δοξαν αυτου την θειαν. Χριστε.

ο Αβρααµ τε κολπος και πας τοπος ανεσεως των σωζοµενων εστιν˙ οι δε σωζοµενοι εισιν αγιοι παντως παντες.µαθειν παρ᾿ υµων βουλοµαι. φρασον µοι. Ως γαρ ουκ εχει ανεσιν ανθρωπος εν τω βιω. κεφαλη ο Χριστος δε. µαλλον δε και της των θειων θεας αποστερουνται οι µη πελοντες αγιοι. Ει τουτο τοινυν εσεται ουτως. που αρα απελευσονται. ωσπερ και εστι. αλλ᾿ εντος του νυµφωνος˙ καθαπερ γαρ εις ουρανος και εν αυτω αστερες αλληλων διαφεροντες εν τιµη τε και δοξη. εις ποιαν βασιλειαν. τις αρα τοτε τολµησει ρυπαρος αυτου προσψαυσαι η τις προσκολληθησεται αναξιος τυγχανων. Παντως γαρ και παραδεισος. ειτε υµας διδαξαι˙ Θεος γεγονεν ανθρωπος. Πολλαι γαρ και µοναι εισιν. αλλα γαρ και παραδεισος και πολις η αγια και πας τοπος ανεσεως ο Θεος εστι µονος. ελπιζουσι σκηνωσαι. ηνωθη τε ανθρωποις. ρυτιδος πασης διχα˙ (315) οιτινες αν ειεν οι πιστοι. µετεσχεν ανθρωποτητος και µετεδωκε πασι τοις εις αυτον πιστευουσι και την πιστιν εξ εργων δεικνυουσι θεοτητος αυτου τη µετουσια. Ει γαρ και νυν εκβαλλονται της εκκλησιας εξω και µετασχειν κωλυονται αµαρτωλοι εις απαν. αµωµον οµου. ο ποιητης των παντων. ου γενησεται ολως! Οι δε του θειου σωµατος ηγουν της ακκλησιας και του χορου των εκλεκτων χωριζοµενοι. Ουκ εστι τουτο. ουτω και εις νυµφων εστι και µια βασιλεια. καθως αυτος µετεσχε της ηµετερας φυσεως. εις ποιον τοπον. . αδελφοι. ασπιλον. πως οιµοι τοτε αρα τω παναµωµω σωµατι του Θεου ενωθωσι και µελη γενωνται Χριστου εσπιλωµενοι οντες. ως πασα θεια µαρτυρει γραφη και εκδιδασκει. λεγε. Παυλος ως µαρτυρεται Χριστου την εκκλησιαν εν γενησεσθαι σωµα γε δεσποτικον και θειον. Τουτους ουν ειπε σωζεσθαι µονους τους µετασχοντας εκεινου της θεοτητος.

σωτηριαν παρεχει. απο δε σκοτους φαος. ηθελησεν υµιν οµοιωθηναι.ο µη µενων εν τω Θεω και Θεος εν αυτω δε. ιν᾿ εξ αυτου ως εκ φωτος παντες µεταλαβοντες φωτα δειχθωµεν δευτερα. τουτο τρυφη και ανεσις. Ακουσατε˙ Σωτηρ και γαρ δια τουτο καλειται. τουτοσ χαρα ανεκφραστος και σωτηρια παντων των µετασχοντων της αυτου ελλαµψεως αρρητου και κοινωνιαν µετ᾿ αυτου εχοντων εν αισθησει. Η βασιλεια ουρανων επι της γης κατηλθε. ανεκφραστως και προελθοντι εις ηµων απαντων σωτηριαν. Η σωτηρια δε ηµων αυτη παντως υπαρχει. τω ποιητη των παντων. µαλλον δε ο παµβασιλευς των ανω και των κατω εληλυθεν. Πατηρ. Υιος και Αγιον Πνευµα. ουτω και µετα θανατον εκτος εκεινου µονου. τουτο στολη και δοξα. ων ουδεις ποτε ειδε. αδελφοι. οτι πασιν. τω κλιναντι τους ουρανους και λαθοντι αγγελους και εν γαστρι σκηνωσαντι της αγιας Παρθενου και σαρκωθεντι εξ αυτης ατρεπτως. ου θλιψεως ολως απηλλαγµενος. καθως πολλακις ειποµεν και νυν αυθις ερουµεν. Τριας Αγια. οιµαι. τω κατελθοντι δι᾿ ηµας επι γης τους αθλιους. Σπουδασωµεν ουν. Ταυτα δ᾿ εισιν. και βασιλειας ουρανων κοινωνοι και της δοξης συµµετοχοι υπαρξωµεν οµου και κληρονοµοι των αιωνιων αγαθων. τουτο ζωη των οντων. οις ενωθη. ουχι ηµεις εξ εαυτων. αλλα το θειον στοµα επεφανε το µεγα φως του µελλοντος αιωνος. απο δουλειας των παθων και πραξεων αισχιστων ελευθεριαν παντελη πασι χαριζοµενη . ως πειθοµαι και πιστευω και λεγω. τουτο πηγη των αγαθων. απο θανατου µεν ζωην. οµοια γε του πρωτου. η σωτηρια δε εστιν κακων µεν παντων λυσις. ουκ εσται ανεσις. σπουδασωµεν προ τελους (316) προσκολληθηναι τω Θεω. καλων δε παντων εν ταυτω ευρεσις αιωνια. ου στεναγµου. ου τοπος ανευ λυπης.

καν βασιλεις. η παντα προειδυια και τα ηµιν συµφεροντα διδασκουσα αφθονως. εξ αναξιου δουλου σου το θειον θεληµα σου. Χριστε. αφραστον ουσαν παντη. ω Θεε µου. Ειπε και µη παριδης µε. οιαν οι δουλοι του Χριστου. Οι και τοτε πασαν µεν χαραν αναφαιρετον κτωνται. Σωτηρ. το φως του κοσµου. αµην. . ω φιλανθρωπε Σωτερ˙ το εν µεριµνη ειναι µε των της µονης πραγµατων και των σωµατικων χρειων το αφθονως φροντιζειν. Τι κρεισσον εστι παρα σου. ποιον ευαρεστον σοι απο των δυο. ειπε. σοφια. καν τρυφαν καν ευφραινεσθαι καν απολαυσιν εχειν οιονται και νοµιζουσιν εν αγαθοις υπαρχειν. ω πρεπει δοξα και τιµη. φρασον µοι. η γνωσις του παντος. ειπε και διδαξον καµε οδους σωτηριωδεις των θεληµατων σου. πασαν γε αγαλλιασιν και πασαν ευφροσυνην. ειπε. οι δε καν ολως πελοντες τουτου κεχωρισµενοι και µη ζητησαντες αυτον η τουτω ενωθεντες µηδε δουλειας των παθων και θανατου ρυσθεντες. οι ελευθεροι εκ παντων ατοπων επιθυµιων. ανακραθεντων τε αυτω εν ενωσει αρρητω. ου κατιδη των µη γνωσιως και θερµως τω Χριστω κολληθεντων. ου µαθη. εαυτον δε δια της εκεινων απολεσαντι προστασιας. µη κρυψης. ηδονων τε και δοξης εχουσιν ανεκλαλητον. ην ουδεις ποτε γνωσεται. η παντα προγινωσκουσα. ΜΓ’. ειπε. καν µεγιστανες. λογε. καν αρχοντες εισι. αλλ᾿ ουδεποτε κτησονται τοιαυτην ευφροσυνην. και θειων προσταγµατων. αινος και απας υµνος υπο πασης της κτισεως και πνοης εις αιωνας. τω δουλω σου.(317) τοις ενωθεισι τω Χριστω και Σωτηρι των ολων. (318) Ειπε. Οτι κρεισσον το καλως ποιµαινεσθαι η τους µη βουλοµενους ποιµαινειν˙ ουδε γαρ εσται κερδος τω αλλους µεν σπουδαζοντι σωσαι.

διεκδικειν τε απαντα µετ᾿ εχθρας τε και µαχης. σοι πως υποταγωσιν η πως σε καταδεξονται διδασκαλον. τους δ᾿ αλλους ουπω εγνωκα ουδ᾿ υπ᾿ αυτων εγνωσθην˙ διο σκληρον µε λεγουσιν. ω πανοικτιρµον Λογε! Ακουσον οπερ ερωτας. Ου βουλοµαι ποιµαινειν σε τινα των µη θελοντων. Εκ τουτων τοινυν λεγε µοι. Τοιουτους γαρ τους δουλους µου επιποθω του ειναι. Κτιστης των παντων γαρ εγω και Κριτης και ∆εσποτης και νυν ειµι και εσοµαι εις αιωνας αιωνων˙ αλλ᾿ ου τον µη βουλοµενον ποτε καταναγκαζω. σεαυτον δ᾿ απολεσεις. η το αει προσκαρτερειν µονη τη ησυχια και συντηρειν αθολωτον τον νουν και την καρδιαν και δεχεσθαι της χαριτος της σης τας λαµπηδονας και καταυγαζεσθαι αει τας της ψυχης αισθησεις και θειους λογους µυστικως ενηχεισθαι και αλλους διδασκειν πραως και αυτος διδασκεσθαι ωσαυτως˙ ο λεγω γαρ και εαυτω τα λεγοµενα λεγει (319) και πρωτος ουτος του ποιειν παντως ταυτα οφειλει. Οι λυκοι δε ποιµενα σε πως αρα λογιουνται η πως ακολουθησουσι φωνη σου θηρες οντες. ειπε µοι. οτι εφυλαξα τουτο καγω εν κοσµω˙ . αυτεξουσιον θελω δε. τον φοβον ενεργεισθαι και την αγαπην δεικνυσθαι παρα των υπηκοων. αυτοπροαιρετον γε την τε δουλειαν γινεσθαι. ποιον δε σοι ευαρεστον και τελειον υπαρχει. των ουρανων τε Βασιλευς και των καταχθονιων και παντες µη βουλοµενοι εµοι δουλοι τελουσι. ω Θεε µου και πλαστα. Οι ουν εµε υβριζοντες εµε τε λοιδορουντες. εµε κατονειδιζοντες. Εξελθε. και σεαυτον ει σωσειας. τι σοι του κοσµου οφελος του δια σου σωθεντος. γραψον απερ ακουεις. φυγε και γενου εκ µεσου των τοιουτων. Ναι δη. Εγω Θεος προαναρχος. µη κρυψης απ᾿ εµου. Ορα. εγω ∆εσποτης φυσει. αδικον ονοµαζουσι τα του αδικου τεκνα. ποιον υπαρχει κρεισσον µοι. ασυµπαθη καλουσιν. ποιον εστι συµφερον.

των δ᾿ αλλων κτιστης µεν ειµι και Θεος κατα φυσιν. Εκ σκοτους γαρ καλουµενοι προς ανεσπερον φεγγος. προς νοητα τε ορη θεωριων των µυστικων. καθ᾿ ωραν. . ειπε. ου µην δε πελω βασιλευς. Τουτους. δουλοι και σκευη. µιµηται των Εβραιων και του Ιουδα ζηλωται. ουτοι Σαουλ. Ευκολως γαρ οι φιλοι µεν εχθροι γινονται µαλλον µικραν ευροντες προφασιν. πως εισαξεις. ουκ αρχηγος εις απαν των µη αραντων τον σταυρον καµοι ακολουθουντων˙ του εναντιου γαρ εισι τεκνα. καν δωρεων µετασχωσιν υψηλων και µεγαλων˙ (321) εγκεκριµµενον εχουσι τον ιον εν καρδια. δι᾿ ης οι ταυτην βλεποντες καταφρονουσι δοξης της κατω και των αισθητων παντων αµνηµονουσι και ως σκιαν και ως καπνον ταυτα παντα ηγουνται. προστιθεµενους τω εχθρω και συν αυτω προθυµως τα εναντια των εµων προσταγµατων ποιουντας. οργιζονται και µαινονται κατα των διδασκαλων και κατ᾿ αυτων συρραπτουσιν επιβουλας παντοιας και προαιρουνται του θανειν η σκοτους αποστηναι και των του σκοτους πραξεων. οι εχθροι δε δυσκολως γενεσθαι φιλοι δυνανται καν ευεργετηθωσι. πως οδηγησεις. ει δυνατον. Ειπε. ουτοι του Λαµεχ χειρους. Πως ποιµανεις ως προβατα. εκ των προσκαιρων και φθαρτων προς αιωνιον δοξαν. προς υδωρ θεληµατων εµων εξαξεις δε αυτους. αγχονης κληρονοµοι. καµοι ακολουθησαι. εκ του θανατου προς ζωην. απλαγχνως αποκτειναι ου φριττουσιν. ω µανιας εσχατης! Ουτοι του Καϊν µιµηται. πως ποιµανεις. οµοτροποι. λεγε µοι. Βλεπε και θρηνει δι᾿ αυτους. πως τον αντιδικον συνηγορον σου κτηση. ονπερ καιρου δραξαµενοι εξεµουσιν αθροως και ευεργετας τους αυτων ανηλεως. δοξης µου της αρρητου.(320) των βουλοµενων γαρ εγω και ποιµην και δεσποτης. εις ουρανους εξ αδου. των εντολων µου προς νοµας. πως τον πολεµιον εχθρον φιλον σου πεισεις ειναι. ειπε µοι. προς πυρ αυτοµολουντας. πως τουτων προηγηση.

Τουτο εµοι αποδεκτον. αλλα τους λογους τους εµους λεγε και παρακαλει φυλαττειν τουτους ως ζωης αιωνιου προξενους. κηρυξαι µε Θεον εις τον συµπαντα κοσµον . τι κερδανεις τε. ενθα αν συ θελησης. οταν ελθω του κριναι. Κρεισσον τοινυν ποιµαινεσθαι και µη ποιµαινειν ολως τοιουτους. Ου γαρ επιστραφησονται. Ουδεν γαρ ο σος θανατος ωφελησει τους αλλους. και τουτων παντων εκαστον κρινουσι κατ᾿ αξιαν. Μισος τε κτησονται προς σε ασχετον και προς φονον ορµησουσι τον κατα σου φανερως και λαθραιως. καθως υπηρξεν ο εµος θανατος ζωη κοσµου. ακατακριτος παντη. βλεπε που καταντησεις. εµον γαρ δουλον µαχεσθαι ου βουλοµαι παραπαν. τι δε συµβησεται σοι. Αυτοι δ᾿ οι λογοι στησονται. Μη αναγκαζης δε αυτους ποιειν απερ διδασκεις. Ει δε µη βουληθης αυτοις ολως οµοιωθηναι. στασιν. συναπαχθηναι τε αυτων ταις βουλαις µη θελησης µηδε ταις πραξεσιν αυτων ταις κακαις κοινωνησαι. Ακουσον. Υφ᾿ ων τι σοι γενησεται. και του εκεινων κριµατος συ δωσεις τας ευθυνας. οτι ουκ εκρυψας εµων αργυριον λογιων. και συ µενεις ανευθυνος. κατεβαλου τοις πασι. αλλ᾿ οσον ειληφας αυτος. αλλ᾿ εν οδω σε τη αυτων αναγκασουσι βαινειν και πρωτον εις απωλειαν εµπεσειν προ εκεινων και κατωτερω κατελθειν εις πυθµενα του αδου ως επακολουθουντας σοι εχων παντως κακεινους. αλλα κακεινοις αιτιος του κριµατος γενηση και συ απαρρησιασατος εξελθεις εκ του βιου. αλλα µαλιστα των ιδιων φροντιζειν και ευχεσθαι υπερ αυτων και απαντων ανθρωπων (322) του επιστρεψαι και ελθειν εις επιγνωσιν παντας. τουτο των αποστολων και µαθητων µου γεγονε κατα τας εντολας µου εργον. µαχην και πολεµον ακαταλλακτον εξεις. διδασκειν τε και κατηχειν τουτων τους βουλοµενους.Τουτων ηγεισθαι ει ζητεις. και λεξω σοι συντοµως˙ προ παντων ειναι δουλος µου ολως ουκ εξισχυσεις.

ως ειπον και εγω προς τους τοτε ειποντας οτι˙ Σκληρος ο λογος σου και τις αυτου ακουειν δυνησεται. ω Θεε µου. ινα αει δοξαζω σε και ανυµνω σον κρατος ακαταπαυστοις εν φωναις εις αιωνας αιωνων. ουδεις µη θελων σωζεται˙ πλεον τουτου µη ζητει. σπουδασον σωσαι δε σαυτον και τους ακουοντας σου. αλλα την σην µοι χαριν τω αναξιω δωρησαι δουλω σου. ως βουλεσθε. τους δε µη θελοντας εµων λογων ολως ακουειν λεγε. Ουδεις γαρ γεγονε ποτε καλος απροαιρετως. Πνευµατος δε Αγιου εντευθεν µετοχος γεγονως θεσει θεος και χαριτι γινεται. εκαστος και ποιειτε˙ τη εξουσια τη αυτων το παν και προαιρεσει καταλιπων τον θανατον η την ζωην ελεσθαι. Ουτως και συ αγωνισαι ποιησαι και διδαξαι. αµην. µονοις . Ουτως ποιησω. Τι εστι το κατ᾿ εικονα. γενησεται. Μ∆’. Και εφην γε˙ Ει µη θελετε ουτως. ουδε φιλοθεος ποτε ο φιλοκοσµος εσται. ουκ αβουλητως ο σκαιος µεταστρεψει την γνωµην την εαυτου και αγαθος γενησεται εις απαν˙ ουδεις γαρ γεγονε κακος φυσει. ∆εσποτα. Ουδεις µη θελων αρετην κατωρθωσεν εν κοσµω.και τα εµα θεληµατα και τα προσταγµατα µου διδαξαι και καταλιπειν εγγραφως τοις ανθρωποις. ει αρα ευροις επι γης ανθρωπον του ακουειν εχοντα ωτα και των σων επακουοντα λογων. υπαγετε. ουδε πιστος ο απιστος και µη θελων υπαρξει. καθως προσεταξας µοι. αλλα προθεσει˙ ουτω και παλιν εκ κακου και πονηρου προθεσει (323) και γνωµη καλος και αγαθος. µη θελων δε ουδαµως τουτο εσται. και πως εικοτως νοειται ως του πρωτοτυπου εικων ο ανθρωπος˙ και οτι ο τους εχθρους ως ευεργετας φιλων µιµητης εστι του Θεου. αλλα την σην βοηθειαν. ει θελει.

αινος. µια δοξα. ψυχην τε δουσα (325) εθηκεν επι της γης µε. µια φυσις. του αληπτου. αυτη εκ πηλου µε ολον πλασασα. µια τε αχωριστοις και ατµητοις. ηλιον. διδαξον µε. τοις υπο του Αγιου Πνευµατος ενεργουµενοις. του ακτιστου. . . Αυτη µονη κτισις παντων. ∆εδωκε. µια δυναµις υπαρχει. και νουν και λογον˙ αλλα προσεχε τω λογω! Κατ᾿ εικονα ουν του Λογου δεδοται ηµιν ο λογος˙ λογικοι γαρ εκ του Λογου του αναρχου.Πως. του Θεου µου. θεληµα τε εν ωσαυτως. γην και θαλασσαν και παντα τα εν µεσω τουτων οντα. σεληνην λεγω.εκεινοις γνωριζοµενος. ειπε µοι. Οντως κατ᾿ εικονα εστιν η ψυχη παντος ανθρωπου λογικη εικων του Λογου. υµνος. χαρις τω την κτισιν εξ ουκ οντων εις το ειναι λογω µονω και θεληµατι οικειω απασαν παραγαγοντι Θεω παντων. (324) ∆οξα. εν Τριαδι υποστασεων. τους αστερας ουρανον τε. δεδωκε το φως τε βλεπειν και οραν εν τουτω παντα τονδε τον αισθητον κοσµον.Ακουσον αυτου του Λογου˙ .

αλλα και διηρηµενως. πνευµα. συναΐδιος τε εστι τω Πατρι και τω Πνευµατι. ου Λογος τουτου˙ πνευµα ο Πατηρ δε εστι. οµοουσια ωσαυτως. ωσπερ νους. Αλλ᾿ ο µεν Πατηρ τον Λογον απεγεννησεν αρρητως. ει και σαρκα ενεδυθη. Εν εκ τουτων ει καθελης.ο Θεος εκ Θεου Θεος Λογος. και Υιος ο τουτου. ψυχη και λογος. ουτως εκ Πατρος το πνευµα. ισον εσται των αλογων˙ ανευ δε ψυχης ουκ εστι νουν η λογον υφεσταναι. Ωσπερ νους εκ της ψυχης µου. Ουτως ουν εκ της εικονος το πρωτοτυπον εννοει! Ανευ Πνευµατος ουκ εστι ου Πατηρ. και Θεος το Πνευµα παλιν˙ εν γαρ φυσει και ουσια τα αµφοτερα τελουσιν. αλογος. Παντοτε και ηνωνται γε (326) και εισι µεµερισµενα˙ ηνωνται γαρ ασυγχυτως και µεριζονται ατµητως. συγκαθειλες παντως παντα˙ ψυχη γαρ ανους. νουν γαρ εχουσα και λογον φερει ταυτα κατ᾿ ουσιαν ατµητα ασυγχυτα τε. εν τα τρια ηνωµενως. Ουτως ουν και η ψυχη µου κατ᾿ εικονα τουτου εστι. µαλλον δε εν τη ψυχη µου. .

Παντα γαρ Πνευµα διδασκει . ου χωριζεται δε ολως του Υιου Πατηρ ο τουτου. ει µη προτερον καθαρης. Οταν ταυτα δε ποιησης και καλως σαυτον καθαρης και εικων τελεια γενη. Ταυτην ακριβη εικονα. ει και αµυδρα τυγχανει. αλλ᾿ εν τω Υιω οραται. οτι τικτει αεναως. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. ου χωριζεται δε τουτου. ουδ᾿ ου µη κατανοησης. το πρωτοτυπον ουκ οψη. Ωσπερ παλιν δε ο νους µου παντοτε γεννα τον λογον και προφερει και εκπεµπει και γνωστον ποιει τοις πασιν. ουτω νοει τον Πατερα. ει µη προτερον εκπλυνης της εικονος σου τον ρυπον. ει µη κεχωσµενην ουσαν εν τοις παθεσιν εξαξης. αποσµηξης τε τελειως. ει µη αποκαλυφθη σοι δια Πνευµατος Αγιου.µαλλον δ᾿ εν Πατρι και µενει και προερχεται αφραστως. (327) αλλα και γεννα τον λογον και εντος αυτον κατεχει. αποδυσης τε ωσαυτως και λευκανης ως χιονα. οτι ετεκε τον Λογον. και Υιος εν τουτω µενει. ην ουδεποτε θεαση. καθυπεδειξεν ο λογος.

ευχεσθαι τε υπερ παντων των σοι επηρεαζοντων. και Θεω οµοιωθηση εργων ακριβει µιµησει. και του ενα που σωθηναι η και παντας. Ο δε κτιστης τοτε – προσχες. πειρασµων υποµονη τε και τη προς εχθρους αγαπη. Τουτο γαρ φιλανθρωπια. Ταυτα µιµητην ∆εσποτου απεργασονται σε. υπερ σωτηριας λεγω. (328) νοερως τα νοητα σοι απαντα καθυποδειξει. µιµητην τε κατα παντα (329) τελειοτητος της θειας. οπερ µελλω σοι εκφρασαι! Θειον αποστειλει Πνευµα˙ ου ψυχην σοι λεγω αλλην. .εν φωτι λαµψαν αρρητω. ως γνησιους ευεργετας. οσον δυνασαι και βλεπειν. το εχθρους ευεργετειν σε και φιλειν αυτους ως φιλους. αλλα και φιλανθρωπιας. και εικονα αληθη σε αποδειξουσι του κτιστου. υπερ παντων δε τιθεναι την ψυχην σου καθ᾿ εκαστην. ισην τε προς παντας εχειν αγαθους και πονηρους τε ενδιαθετον αγαπην. οσον εφικτον ανθρωπω. τεκνον. σωφροσυνης και ανδρειας. ει οιον τε. κατα την αναλογιαν ψυχικης καθαρσεως σου.

τον φθαρτον τε αφθαρτισει και ανανεωσει αυθις τον παλαιωθεντα οικον. ω µυστηριον το πασιν αγνωστον τοις εµπαθεσιν. ω θαυµα.οιαν εσχες. αγνωστον υπερηφανοις. αγνωστον πασι λοιδοροις. αγνωστον τοις φιλοκοσµοις. αλλα Πνευµα. αγνωστον τοις φιλασαρκοις. οικον της ψυχης σου λεγω. αγνωστον τοις αµελουσι της καθ᾿ ωραν µετανοιας. αγνωστον τοις φιλοδοξοις. αγνωστον τοις αισχρολογοις. αγνωστον και τοις ραθυµοις. αγνωστον τοις φιλαργυροις. Ταυτη δε συναφθαρτισει και το σωµα ολον ολως και θεον σε κατα χαριν οµοιον του πρωτοτυπου απεργασεται. και εµπνευει και οικησει και ουσιωδως σκηνωσει και φωτισει και λαµπρυνει και αναχωνευσει ολον. αγνωστον τοις φθονεροις τε. το εκ του Θεου σοι λεγω. αγνωστον υποκριταις γε. αγνωστον και γαστριµαργοις. αγνωστον τοις λαθροφαγοις (330) και µεθυσοις τε και πορνοις˙ αγνωστον τοις αργολογοις. αγνωστον οντως οργιλοις. αγνωστον τοις µη πενθουσιν αεναως καθ᾿ εκαστην . αγνωστον και µνησικακοις.

τους τυφλους βλεπειν δοκουντας και κωφους δε οντως οντας και ακουειν οιοµενους˙ ζωσι γαρ και καθορωσι . µη αιτων ουδε λαµβανει. Απιστια γαρ απειργει και διωκει Πνευµα Θειον˙ απιστων τις ουκ αιτειται. αλλα και περιπατουντας. (331) Τον νεκρον δε τις µη κλαυσει. αγνωστον τοις απιστουσιν οτι διδοται και αρτι τοις ζητουσι Πνευµα Θειον. µηδεν δε ουσιν. Οι νεκροι νεκρους ουδεπω ουτ᾿ ιδειν ουτε θρηνησαι ολως δυνανται˙ οι ζωντες τουτους βλεποντες πενθουσι. µη λαβων νεκρος υπαρχει. αγνωστον τοις µη αιτουσιν εν θερµοτητι καρδιας του λαβειν το Θειον Πνευµα. Θαυµα γαρ ορωσι ξενον. οτι ζην δοκει νεκρος ων.αγνωστον ανυποτακτοις. αλλα µη και τερποµενοις επι σωµατος µεγεθει η δυναµει ειτε καλλει η χαρισµατι ετερω οιωδηποτε σοι λεγω˙ αγνωστον τοις µη καρδιαν καθαραν προσκτησαµενοις. ζωντας τους νενεκρωµενους. αγνωστον τοις καυχωµενοις. αγνωστον τοις αντιλογοις. αγνωστον ιδιορρυθµοις. αγνωστον τοις οιοµενοις ειναι τι.

αλλ᾿ ουδ᾿ ελαβον το Πνευµα ουδ᾿ ανεβλεψαν τας κορας. ινα και ζωσι γε. Εστι γαρ και ζην µη ζωντα. (332) ου κατειδον φως το θειον˙ τουτου δε µη γνεοµενου εµειναν κωφοι εις απαν. ειπε µοι. εν ζωη νενεκρωµενη. Πως. οσοι βλεπουσι τα τηδε και ωσι σαρκινοις µονοις θειων λογων ακροωνται. επουρανιοι και παντες . Λεξω ταχος˙ οσοι ζωσι κατα σαρκα. Προσεχε τοις λεγοµενοις˙ οιος ουν ο πρωτος πελει χοϊκος και οι εκ τουτου παντες χοϊκοι γεννωνται˙ οιος δε Χριστος υπαρχει επουρανιος ∆εσποτης. ουτοι κατα πνευµα παντες κωφοι. εστι βλεποντα µη βλεπειν µηδ᾿ ακουοντα ακουειν. ανθρωπος ο δευτερος δε εκ των ουρανων κατηλθε. τυφλοι και νεκροι γε. µαλλον δε Χριστου λαλουντος˙ Ανθρωπος εκ γης ο πρωτος χοϊκος εκτισθη παντως. ως ανοητοι νοουσιν εν αισθησει αναισθητω. ειπε µοι. Ακουε του θειου Παυλου ταυτα σοι σαφως δηλουντος. πως Χριστιανοι κληθωσιν. Οι τοιουτοι δε.και ακουουσιν ως κτηνη. Ουδε γαρ εκ Θεου γεγεννηνται ολως.

εκ των ουρανων κατηλθε. ηκουσας Χριστου λαλουντος δι᾿ αυτου και τους ανθρωπους εκδιδασκοντος οποιοι οι αυτω πεπιστευκοτες και την πιστιν εκ των εργων ενδεικνυµενοι τελουσι. φησιν. ζωην και αφθαρσιαν. απερ σοι λεγει ο των ουρανιων µυστης. οτι χοϊκος εκτισθη. πως σηµειον γνωρισµα τε δεδωκε τοις αυτου δουλοις. . ανωθεν δε γεννηθεντες. Θανατον πασιν ο πρωτος προεξενησεν ανθρωποις και φθοραν τη παραβασει˙ ο δε δευτερος τω κοσµω εδωρησατο και νυν δε απασι πιστοις παρεχει φως. Εκ της γης. ως φησι το θειον στοµα. εξ αυτου τε οι γεννωµενοι τοιουτοι εκ Θεου θεοι θετοι γε και υιοι υψιστου παντες.οι αυτω πεπιστευκοτες. ινα µη πλανωνται λογοις αλλοτριων διδασκαλων. ο πρωτος. Ηκουσας Θεου τους λογους. ηκουσας πως εκ των αλλων (333) τους πιστους αναχωριζει. βαπτισθεντες δε ωσαυτως Πνευµατι τω Παναγιω˙ οιον εστι το γεννησαν Θεος οντως. των απαντων ο ∆εσποτης. Ηκουσας. ο δευτερος ανθρωπος δε.

ουτως εχε. ουτω πιστευε. ον οι τρωγοντες ουδ᾿ ολως \ θανατον ποτε ορωσιν˙ επουρανιοι γαρ οντες εις αει εσονται παντως την φθοραν αποδυθεντες. Αθανατοι γαρ. ουκ εισι του εκ των ανω κατελθοντος Θεου Λογου. Ουτω φρονει. και τοιουτους ειναι λεγει τους αυτω πεπιστευκοτας παντως γε επουρανιους. θανατον αποβαλοντες και ζωη προσκολληθεντες. ο εκειθεν καταβαινων. (334) πως Χριστιανος κληθηση. και ζητει ινα γενησαι τοιουτος επουρανιος. αλλα του εκ γης πλασθεντος χοϊκου ανθρωπου παντως. τοιουτος και αυτος οφειλεις ειναι˙ µη υπαρχων δε τοιουτος. ως ειπεν ο εξ ουρανων φοιτησας καιδιδους ζωην τω κοσµω. αφθαρσιαν δ᾿ ενδυθεντες. οιος ο Χριστος υπαρχει επουρανιος. αφθαρτοι γινονται και δια τουτο επουρανιοι καλουνται.Μη ουν αµφιβαλλε λοιπον˙ ει Χριστιανος υπαρχεις. Ουτος εστι και ο αρτος. οσοι κατα σακρα ζωσιν. Ει γαρ οιος ο ∆εσποτης επουρανιος υπαρχει. . οσοι κοσµικα φρονουσι.

πριν εξ ουρανου κατελθη ο ∆εσποτης των απαντων ουρανιων. µεταδιδωσι δ᾿ εκεινω παντα τα αυτω προσοντα. Θεος ον το Θειον Πνευµα. και πως εξειπω. ο ψυχην µοι χαρισαµενος Θεος µου. Γινεται ως κολυµβηθρα θεια φωτοειδεστατη. Ποια παντα. Ουτος ελαβε την σαρκα την ηµων και Πνευµα Θειον δεδωκε. εξανακαινιζει τουτους. των Αδαµ υιων σοι λεγω. Πως και τινα γε τον τροπον ου µεταλαµβανει ολως του εκεινων αυτο ρυπου. ∆ος µοι λογον. (336) ουτω και το Θειον Πνευµα αφθαρτον ον αφθαρσιαν και αθανατον υπαρχον διδωσιν αθανασιαν. Ως ουδε το πυρ µετεχει της σιδηρου µελανιας.(335) Τις γαρ απο του αιωνος εχρηµατισε τοιουτος. Α πολλακις υµιν ειπον. και τουτο παντα ως Θεος ηµιν παρεχει. αλλα και τα νυν εξειπω. επιγειων. παντας συµπεριλαµβανει τους αξιους. ους εφευροι ενδοθεν. καινουργει τε παραδοξως. ους εντος αυτου αν λαβη. καθως πολλακις ειποµεν. αναπλαττει τουτους ολως. πως εκφρασω τα γινοµενα αξιως. .

Ει γαρ µη τοιουτοι ωµεν οµοιοι εν ακριβεια. Ευεργετης γαρ υπαρχων βουλεται ηµας τοιουτους ειναι.φως τε αδυτον τυχανον φως αποτελει τους παντας εν οισπερ κατασκηνωσει. οιος και εκεινος. οµοουσιον ωσαυτως και οµοδοξον υπαρχον και συνηνωµενον πελον. ινα γενησθε τοιουτοι. Ου φθονει γαρ ο ∆εσποτης ισους εαυτω οφθηναι τους βροτους χαριτι θεια. πως εσοµεθα εκεινω ηνωµενοι. και ζωην αυτοις παρεχει. πως δε εν αυτω µενουµεν. πως δ᾿ αυτος εν ηµιν µεινη ουσι τουτου ανοµοιοις. Ως Χριστου οµοφυες τε. καθως ειπε. αλλα τερπεται και χαιρει καθορων ηµας τοιουτους εξ ανθρωπων γεγονοτας κατα χαριν. ουδ᾿ απαξιοι γενεσθαι οµοιους αυτω τους δουλους. Τουτο ουν σαφως ειδοτε σπευσατε λαβειν το Πνευµα το εκ του Θεου και Θειον. οιους εδειξεν ο λογος. τουτους του Χριστου οµοιους απεργαζεται εις απαν. . ως εκεινος πεφυκε και εστι φυσει. (337) µη υπαρχοντες τοιουτοι. επουρανιοι και θειοι.

Ει δε µη τοιουτοι ητε η γενησεσθε ενταυθα επουρανιοι. πως δε και εις βασιλειαν µετα των επουρανιων εισελθειν και βασιλευσαι και συνεσεσθαι τω παντων Βασιλει τε και ∆εσποτη. (338) Ω φιλοικτιρµον Θεε µου. Ει γαρ κεκλησαι πολλοις και διαφοροις τοις ονοµασιν. µη οργισθης. ω πρεπει πασα δοξα συν Πατρι και Πνευµατι τε εις αιωνας των αιωνων. ναι. ποιητα µου. τυγχανεις. πως τους ουρανους οικησαι ολως οιεσθε συν τουτω. ινα καταξιωθωµεν ενθοθεν της βασιλειας της των ουρανων γενεσθαι και Χριστω συµβασιλευσαι. αλλ᾿ εν αυτος υπαρχεις˙ . ΜΕ’. ∆ραµετε σπουδη ουν παντες. µη εγκαταλιπης. Ναι. αλλα αυγασον ψυχην µου τω φωτι σου˙ το γαρ φως σου συ. Περι θεολογιας ακριβεστατης˙ και οτι ο µη ορων το φως της του Θεου δοξης χειρων τυγχανει τυφλων. ως ειπον.οσους ειπεν ο ∆εσποτης. ινα και της βασιλειας γενησθε της ουρανιου κληρονοµοι εις αιωνας. τω ∆εσποτη των απαντων. λαµψον πλειον µοι το απροσιτον φως σου. αµην. ινα µου χαρας εµπλησης την καρδιαν. ο Θεος µου.

µια δυναµις. Εις γαρ εστιν ο ποιησας τα παντα Ιησους Χριστος συν Πατρι τω αναρχω.τουτο δε το εν αγνωστον παση φυσει και αορατον και αφραστον τυγχανει. ποταµος. προσκυνει. Τουτο το εν πολλα εστι καθαιρουν τε και κτιζον. οµοφυεις αλληλαις ουσας τη φυσει. µια τε βασιλεια. αδιαιρετως δ᾿ αυθις διαιρουµενας. ο παραδεικνυµενον παντα καλειται. περιβολαιον. η πανδαισια. εν τω ενι τα τρια δε. πηγη ζωης και ρειθρον. (338) συναναρχω τε Πνευµατι τω Αγιω. αναπαυσις λουτρον τε. ηλιος οντως αδυτος αστρον αειλαµπες τε. πιστευε νυν και εις τους αιωνας. οµοουσιους. εν η Τριας γαρ πελει. ουσιωσε. σεληνην και τα αστρα . συνεστησεν αρρητως. εν τοις τρισι το εν δε. τρια οµως δε το εν καθ᾿ υποστασεις. Τουτο το εν τον ουρανον και την γην εκ µη οντων παρηγαγεν. σκηνη και θειος οικος. ου τρια. Τριας µια γαρ ο Θεος µου. µεταληφθεν. εις εν τα τρια και το εν γε εις τρια. τουτο το εν τον ηλιον. ζωη. αλα πολλα και παρ᾿ ηµιν καλειται˙ φως και ειρηνη και χαρα. Εν ουν η Τριας αµεριστως εις απαν. Τουτο ουν το εν τρισυποστατος φυσις. η καινη των πιστων καρυκεια. ανατολη. ενδυµα. αναστασις. λαµψαν και καταυγασαν. ασυγχυτως µεν υπερ νουν ηνωµενας. µια θεοτης. Το εν γαρ τουτο φαντασθεν. υδωρ. µεταδοθεν παν αγαθον υπαρχει˙ διο ουχ εν. τουτο το εν τα συµπαντα παρηγαγε τω λογω και πνευµατι δυναµεως συνεχει ταυτα παντα. αρτος και οινος. πυρ. τροφη και ποσις. λαµπας εντος εκλαµπουσα της ψυχικης οικιας. η τρυφη ην µυστικως τρυφωµεν. οµοδυναµους ολως. µαλλον δε εν τα τρια µοι και το εν τρια παλιν˙ νοει.

και βλεπω τουτον˙ της νυκτος ελθουσης παλιν δυνει. και παρετραπην της οσου της ευθειας και θειας και της δοθεισης δοξης µοι εκπεπτωκα αθλιως και εξεδυθην την στολην την φωτεινην και θειαν. το κατιδειν σου. το προσταγµα εφυλαξε και εισετι φυλαττει. αποστολων. ο ταλας. και αγνοω οτι φωτος ειµι εστερηµενος. Και τουτο λεγων. πλανω κατ᾿ εµαυτον κοµπαζων. µαλλον δε και αδυνατον λεγων υπαρχειν τουτο. Παντα ουν τουτου του ενος Θεου των ολων. αναισθητω εις απαν µη συνιεις οτι κακως λογιζοµαι και λεγω. µη θελων ο κατακριτος την τυφλωσιν µου γνωναι. µη θελων γνωναι εµαυτον. την εντολην τε παραβας αχρειος εγενοµην και χειρων παντων των κτηνων απεφανθην. το φως του κοσµου. πασας αρνειται τας γραφας προφητων. ∆εσποτα. Ουτως γαρ παντως βλεπουσιν ανθρωποι εν τω κοσµω και τουτου πλεον ουδαµως καθορα τις ανθρωπων. Ταυτα ουν λεγων ψευδοµαι και εµαυτον εµπαιζω και εµαυτον. θαυµα καινον και ξενον. Και τι των παντων εχει µου ανθρωπων πλεον αλλος. καγω µονος. καθως ορωνται παντα. αχαριστος εδειχθην. λεγω. Λεγω δε˙ Τις εωρακε Θεον. Εσχατον δε εποιησεν εµε ως βασιλεα και παντα ταυτα δεδωκεν εµοι προς θεραπειαν ως δουλα και την χρειαν µοι δουλικως εκπληρουντα. ηλιος την ηµεραν φωτιζει. του πλασαντος µε και ταυτα παντα τα καλα αφθονως παρασχοντος. ∆εσποτα. οτι τυφλος τυγχανω. Σωτερ. Τουτο το εν τετραποδα. καγω αναπτω µοι κηρους και λαµπαδα και βλεπω. και˙ Ιδε. ερπετα καιθηρια και πετεινα παντοδαπα και εναλια παντα τη προσταξει παρηγαγε. και βλεπειν ολως λεγων. µη θελων κοπιασαι τε. . λεγω.θεληµατι πεποιηκε. (339) αγνωµων και ανηκοος Θεου. και εν τω σκοτει γεγονως νυν εν τω σκοτει κειµαι. µη θελων αναβλεψαι. ο αθλιος. το φως της θειας δοξης. Ο γαρ το φως σου µη ορων.

∆εσποτα. ουχι τυφλοι εις απαν. αει διδως ταυτα τοις δουλοις σου τοις βλεπουσι το φως σου. επεφανας εν σκοτει και παρεγενου. Συ δε υπαρχων απαντα τα καλα. παραπλησιως˙ (342) αλλα εκβλυζεις ελεος και βρυεις ευσπλαγχνιαν. ναι. ναι. Ει γαρ εξ υψους ελαµψας. ει µη στεναζω και θρηνω. Σωτηρ. ο ταπεινος και ξενος˙ ξενος γαρ. ∆εσποτα. κατοικιζεις τε το ανθρωπινον φυλον. Ο εχων σε ως αληθως εχει εν σοι τα παντα. πηγαζεις αγαθοτητα. ως εφυλαξεν. ο παγεις τας χειρας σου. ει και πολλα εξηµαρτον υπερ παντας ανθρωπους και αξιος κολασεως ειµι και τιµωριας. Ναι. αλλα το βλεπειν µονον. Μη στερηθω σου. εν κοσµω µετ᾿ ανθρωπων. ει και µη ισως κλαιω. λεγω. ως ων ζωη και την ζωην παρεχεις συν τοις αλλοις απασι. µη στερηθω σου. Χριστε. ηµεις δε ουχ ορωµεν σε. Χριστε µου. µεριζεις τε και διαιρεις αξιους κατοικιας εκαστω. ο παγεις τους ποδας . αλλα τη χαριτι τη ση εµαυτον εγνων ξενον των ορωµενων νοερως ελλαµφθεις τω φωτι σου και γνους οτι προς αϋλον και αορατον κοσµον µεταγεις.τους σους τε λογους. ευσπλαγχνε. τυφλων τε αθλιωτεροι τυγχανοµεν. ευσπλαγχνε. ∆ια τουτο ουν δεοµαι συν σοι µε καταταξαι. (341) αναστραφηναι καθ᾿ ηµας θελησας φιλανθρωπως και φως του κοσµου σευτον αψευδως εφης ειναι. τοις καλοις. απερ αυτος τυγχανεις. και παροικος ενταυθα ου προαιρεσει γεγονα. ∆εσποτα. κτιστα. Τον ηλιον τον αισθητον οι τυφλοι ουχ ορωσιν. και οπωσουν κινουνται˙ ου γαρ ζωην χαριζεται. ου θελησει µου ξενος. δι᾿ ων ελεησον µε. ως αληθως και νεκροι και τυφλοι τε υπαρχοµεν µη βλεποντες σε ζωοποιον φαος. αλλα και ζωσι. οντως. ως ευδοκησας. Ναι. αλλα µε ικετευοντα δεξαι ως τον τελωνην και ως την πορνην. ει µη οµοιως ποδας σου ταις θριξι µου εκµασσω. Ιησου. τας εντολας σου. µη στερηθω σου. και την οικονοµιαν.

ανεκλαλητω χαρα εις παντας τους αιωνας. εξ ου η αγαλλιασις εν τη εµη καρδια. ερρεεν αεναως . ιατρευσον µωλωπας. φιλανθρωπε. Σωτερ. ειρηνη και πραοτης. εξαλειψον τα ελκη. ωσπερ πηγη ανεβρυεν. Σταλαξον σου το ελαιον της χαριτος. (344) Εξ ου πολλη παρακλησις δακρυων καθ᾿ εκαστην. ηυλισθην εν ερηµω και απεκρυβην απο σου. οτε ουκ ην µοι µωλωψ. του γλυκεος ∆εσποτου˙ υπο την νυκτα γεγονως της του βιου µεριµνης πολλα εκειθεν δηγµατα και τραυµατα υπεστην. Εξοµολογησις ευχη συνηµµενη˙ και περι συναφειας Πνευµατος Αγιου και απαθειας. και τελεον υγιωσον ολον µε ως το πρωην. ελεησον και ρυσαι µε πυρος του αιωνιου. αµην. υποµονης ο φωτισµος και των καλλιστων εργων˙ υποµονη και δυναµις αηττητος εις απαν. τραυµατα µου. ο δωρεαν τους ασθενεις και τετραυµατισµενους ιωµενος. ΜΣΤ’. (343) Εµακρυνα. ενθα συνευφρανθησοµαι σοι. πολλας πληγας επανελθων φερω εν τη ψυχη µου και κραζω εν οδυνη µου και πονω της καρδιας˙ Ελεησον. αλλα γαληνη και χαρα. ου κηλις. οτε ουκ ην µοι µολυσµος. και τας πληγας µου αλειψον. Σωτερ. πανοικτιρµον. συνουλωσον και συσφιγξον τα παραλελυµενα µελη µου και αφανισον τας ουλας πασας.εν τω σταυρω και λογχευθεις την πλευραν. ω Θεε µου. οικτειρησον εµε τον παραβατην! Ω ιατρε φιλοψυχε και φιλοικτιρµον µονε. ακαταγνωστως τοτε δε στηναι ενωπιον σου και προσδεχθηναι ενδοθεν του νυµφωνος σου. τω καλω ∆εσποτη. Θεε µου. καλως καταξιωσας µε εντευθεν σοι δουλευσαι. ουδε πληγη φλεγµαινουσα. αγια τε ταπεινωσις και η µακροθυµια.

ο ταλας. και ψυχρανθεις ως σιδηρος µελανος εγενοµην και εγχρονισας κειµενος ιον προσελαβοµην. νοητον δ᾿ εν αισθησει. Οθεν υγιεια απασα. οθεν η αστραπηµορφος απαθεια συνην µοι και συνεγινετο αει – πνευµατικως µοι νοει ο ταυτα διερχοµενος. Ου γαρ προσψαυει τω φωτι της απαθειας παθος ως ουδ᾿ ηλιω η σκια η της νυκτος το σκοτος. υπερευλογηµενε. και φως εγενοµην. φλεχθεις αυτης τω ποθω και του φωτος µετεσχηκα. ευλογητος ει. τοιουτος τε υπαρχων υπεχαυνωθην. εκπυρωθεις τη ηδονη. ο δους εν τη καρδια µου το φως των εντολων σου και εµφυτευσας εν εµοι το της ζωης σου ξυλον και δειξας µε παραδεισον αλλον εν ορωµενοις. (345) Ευλογητος ει. φιλανθρωπε. Περι νοητου παραδεισου τηλαυγης θεωρια˙ και περι του εν αυτω ξυλου ζωης. παθους παντος ανωτερος. Κυριε. . µη µολυνθης αθλιως – αφατον εµποιουσα µοι ηδονην συνουσιας και γαµου ποθον απειρον. εν αισθητοις µεν νοητον. φροντιδι τε βιωτικων κατεπεσα. ενωσεως ενθεου. ευφροσυνης τε ποµα. ως εµαυτον θαρρησας. αµην. εξ ης καγω µεταλαβων απαθης εγενοµην. Και δια τουτο σοι βοω παλιν καθαρισθηναι αιτουµενος. ευσπλαγχνε. και εις το πρωην καλλος ανενεχθηναι και του σου φωτος καταπολαυσαι νυν τε και αει και εις παντας τους αιωνας. ναι. εκτος κακιας πασης. Τοιουτος ουν γενοµενος. ∆εσποτα. µονε. ευλογητος ει.και ρειθρον ην µελισταγες. οθεν η ρυψις των παθων και λογισµων µαταιων. διηνεκως στρεφοµενον εν στοµατι νοος µου. ΜΖ’. οθεν η καθαροτης. µεριµνη υπεσυρην τε των αισθητων πραγµατων.

Επαν δε συ µη βουληθης. πασι κεκοσµηµενον φυτοις ωραιοις δενδροις τε και καρποις διαφοροις. ουδε υµνειν την δοξαν σου συνετως. Σωτερ. τουτο. Οντως ουδεν των παντων γαρ υπαρχεις. αλλα τα παντα εργα σα εξ ουκ οντως παρηχθη˙ . τω θεληµατι µονω. αψηλαφητος. Η σαλπιγξ ανευ πνευµατος ουδεποτε ηχησει˙ ουτω καγω σου ανευθεν ως αψυχος υπαρχω. απροσιτος. αναφης. (346) ανους εγω. ουδ᾿ ως νοµιζουσι πολλοι. αληπτος ολως. ω Θεε µου. Συ ει κρατηρ προχεων µοι ζωης τα ναµατα σου. αθανατε.Συνηνωσας γαρ τη ψυχη αλλον Πνευµα σου Θειον. αλλ᾿ αντιλεγεις ταυτα. τη ενεργεια µονη. πραοτης και συµπαθεια. πενθος. ∆ιχα ψυχης αδυνατον ενεργειν τι το σωµα˙ ουτως ου δυνατι ψυχη διχα του Πνευµατος σου κινεισθαι και τας εντολας τας σας. πεποικιλµενον ανθεσι και µυριπνοοις κρινοις. Σωτερ. Ταυτα δ᾿ εισι ταπεινωσις και χαρα και ειρηνη. ειπερ ουσιαν επι σοι τολµητεον του λεγειν η εννοειν. ∆ια τουτο ουν σοι βοω και δια τουτο κραζω˙ Ο ανω ων συν τω Πατρι και µεθ᾿ ηµων τυγχανων ουχ᾿ ως τινες λογιζονται. παραδεισον δεικνυει ταυτην ευθυς λαµπροτατον. φυλαττειν. πως σε προσονοµασωµεν. εν ηπερ φυτευθη γη ειτ᾿ ουν ψυχη ανθρωπου και εν καρδια ριζωθη. πως δε σε και ουσιαν ποταπην τε και οποιαν τολµησωµεν ειπειν σε. ω Θεε µου. οπερ και ενεσκηνωσας εν τοις εµοις εγκατοις˙ τουτο το ξυλον της ζωης οντως υπαρχει µονον. αλλα και τη ουσια. αορατος. ουδε οραν σε δυναται ουδε παριστασθαι σοι. οµβροι δακρυων και ξενη τερψις εν αυτοις. αναισθητος ωσπερ λιθος τυγχανω. ακατανοητος τε. αιγλη της χαριτος σου απασιν επιλαµπουσα τοις εν τω παραδεισω. υπερουσιε µονε! Ει γαρ υπαρχεις αληθως ανερµηνευτος ολως. ουδε δυναµει µονη σου. και λογους θειας γνωσεως αφθονως εµπαρεχεις.

µονος δ᾿ υπαρχεις ακτιστος, µονος αναρχος, Σωτερ, Τριας Αγια και σεπτη, ο Θεος των απαντων, και φως παρεδειξας ηµιν δοξης σου της αχραντου. Αυτο και νυν παρασχου µοι αδιαστατον, Σωτερ, δος µοι αει σε δι᾿ αυτου ενοπτριζεσθαι, Λογε, και καλλος το αµηχανον καλως κατανοειν σου, οπερ ακατανοητον πανταπασιν υπαρχον υπερεκπληττει µου τον νουν, εξιστα µου τας φρενας και πυρ εν τη καρδια µου σης αγαπης αναπτει. Τουτο δ᾿ αποτελουµενον εις φλογα θειου ποθου τρανοτεραν δεικνυει µοι την δοξαν σου, Θεε µου. Ην προσκυνων αιτουµαι σε, Υιε Θεου, παρασχου (347) και νυν και εν τω µελλοντι αδιαδοχως εξειν και δι᾿ αυτης σε τον Θεον καθοραν αιωνιως. Μη δος µοι δοξαν, ∆εσποτα, εν κοσµω την µαταιαν, µη πλουτον απολλυµενον, µη ταλαντα χρυσιου, µη θρονου υψος, µη αρχην τωνδε των φθειροµενων. Τοις ταπεινοις µε συζευξον, τοις πτωχοις τε και πραοις, ινα καγω γενησοµαι και ταπεινος και πραος, και την διακονιαν µου, ει µη προς το συµφερον και προς την σην αρεσκειαν και την σην θεραπειαν µετερχοµαι, ευδοκησον εξεωθηναι ταυτης και µονας, ∆εσποτα, θρηνειν τας εµας αµαρτιας, της κρισεως τε µεριµναν της δικαιας σου µονης, και πως απολογησοµαι πολλα σε παροργισας. Ναι, ο ποιµην ο συµπαθης, ο αγαθος και πραος, ο θελων παντας τους εις σε πιστευοντας σωθηναι, ελεησον, εισακουσον δεησεως µου ταυτης˙ µη οργισθης, µη προσωπον απ᾿ εµου αποστρεψης, αλλα το σον µε διδαξον θεληµα εκπληρωσαι. Ου γαρ ζητω το θεληµα το εµαυτου γενεσθαι, αλλα το σον, ινα και σε θεραπευσω, οικτιρµον. Ορκιζω σε, ελεησον, ο φυσει ελεηµων, και το συµφερον ποιησον ψυχης µου της αθλιας, οτι Θεος φιλανθρωπος αυτος υπαρχεις µονος, ακτιστος, ατελευτητος, παντοδυναµος οντως, παντων ζωη και παντων φως των σε αγαπησαντων

και παρα σου, φιλανθρωπε, λιαν αγαπωµενων. Οις µε συνταξαις, ∆εσποτα, και δοξης σου της θειας αποτελεσαις κοινωνον τε και συγκληρονοµον˙ σοι γαρ η δοξα, τω Πατρι συν Υιω συναναρχω, και Θειω πρεπει Πνευµατι εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΗ’. Οτι δοξα και τιµη εστι παντι ανθρωπω υβριζοµενω και πασχοντι κακως δια Θεου εντολην η υπερ αυτης της εντολης του Θεου ατιµια˙ και διαλογος προς την ιδιαν ψυχην, διδασκων τον ακενωτον πλουτον του Πνευµατος. (348) ∆ος µοι την αισθησιν, Χριστε, ην απαξ εδωρησω, σκεπασον ταυτη µε, Σωτηρ, κρυψον εντος µε ολον και µη εασης αισθησιν εγγιζειν µοι του κοσµου, µη ενδοθεν εισερχεσθαι, µη ολως µε τριτρωσκειν, τον δουλον σου τον ταπεινον, ον ηλεησας µονος. Τη γαρ µεριµνη τη καλη αιφνης επεισπεσουσα η αισθησις η κοσµικη κακας επιθυµιας ευθεως ενεποιησε ψυχη µου τη αθλια˙ δοξαν γαρ υποδεικνυσι, πλουτου υποµιµνησκει, τοις βασιλευσι τε της γης εγγιζειν εποτρυνει ως ευτυχιαν λεγουσα ειναι τουτο µεγαλην. Εκ τουτων ουν των λογισµων, ωσπερ υπο ανεµου ασκος ογκουται και το πυρ αναπτεται εις φλογα, ουτως εκεινη η ψυχη φυσωµενη ογκουται και διατεινεται σφοδρως επιθυµια δοξης, πλουτου τε και ανεσεως των κατω συροµενων, εφιεται δοξαζεσθαι συν τοις δοξασµενοις, περιφανης τε φαινεσθαι συν τοις περιφανεσι και πλουτον κτασθαι συν αυτοις τοις τον πλουτον κτωµενοις, ηνπερ εδοξασας αυτος φωτι σου τω αρρητω, ηνπερ αυτος εστολισας δοξη σου τη αφραστω, ηνπερ αυτος παρεδειξας λαµπροτητα σου θειαν. (349) Η αισθησις αιχµαλωτον τον νουν αυτης λαβουσα υποδεικνυει βασιλεις, υποµιµνησκει δοξης

και πλουτον υποδεικνυσι τον του παροντος βιου, οργαν προς ταυτα τε ποιει τη ενθυµησει µονη. Ω σκοτους, ω πωρωσεως, ω λογισµων µαταιων, προθεσεως τε ρυπαρας και αναισθητου γνωµης, οτι λιπων τα αρρητα και αφθαρτα του βλεπειν τα επι γης λογιζοµαι και ταυτα ενθυµουµαι! Ου τελευτησει βασιλευς; Ουχι παρελθει δοξα; Ου πλουτος σκορπισθησεται ωσπερ χνους υπ᾿ ανεµου; Ουχι διαφθαρησεται τα σωµατα εν ταφοις και αλλοι κυριευσουσι των εν τη γη χρηµατων και µετ᾿ εκεινους ετεροι και απ᾿εκεινων αλλοι; Και τινος, λεγε µοι, ψυχη, ο πλουτος εγεγονει, τις δε εν κοσµω ισχυσε µικρον κερδησαι πραγµα, ιν᾿ ωσπερ ζων τε και θανων µετ᾿ αυτου τουτο λαβη; Παντως ουδενα ουδαµως δειξαι µοι ευπορησεις, ει µη τους ελεηµονας, τους µηδεν κτησαµενους, αλλα τα παντα εν χερσι των πενητων διδοντας. Εκεινοι γαρ και εχουσιν ασφαλως τα δοθεντα, αφ᾿ ουπερ και δεδωκασιν εις χειρας του ∆εσποτου˙ οι δ᾿ αλλοι παντες ως πτωχοι και πτωχων παντων χειρους υπαρχουσιν, οι εχοντες αποκειµενον πλουτον˙ γυµνοι γαρ ωσπερ πτωµατα ριπτονται εν τοις ταφοις και των παροντων αθλιοι και των µελλοντων ξενοι. Τι ουν, ψυχη µου, εν αυτοις καλον ορωσα τερπη; Ποιον δε τουτων αξιον κρινεις επιθυµεισθαι; Παντως ουκ εχεις τι ειπειν, παντως ουκ αποκρινη. Ουαι τοις πλουτον εχουσιν εκτεθησαυρισµενον, ουαι τοις δοξαν θελουσι λαµβανειν εξ ανθρωπων, ουαι τοις παρενειρουσιν εαυτους τοις πλουσιοις (350) και µη την δοξαν του Θεου και τον εκεινου πλουτον και το συνειναι µετ᾿ αυτου µονον επιθυµουσιν, οτι ο κοσµος µαταιος, τα δ᾿ εν τω κοσµω παντα µαταιοτητων εσονται, τα παντα µαταιοτης. ∆ιο και παρελευσονται, Θεος δε εσται µονος αιωνιος και αφθαρτος εις αει διαµενων, και συν αυτω δε εσονται οι νυν αυτον ζητουντες, οι µονον αγαπησαντες εκεινον αντι παντων.

Ουαι δε τοτε τοις νυνι τον κοσµον αγαπωσιν, οτι κατακριθησονται εν αυτω εις αιωνας. Ουαι, ψυχη, τοις θελουσι την δοξαν των ανθρωπων, οτι της δοξης του Θεου αποστερουνται. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσι τον πλουτον συνηγµενον, οτι επιθυµησουσιν εκει τυχειν ρανιδος. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν επ᾿ ανθρωπον ελπιδα, οτι αυτος τεθνηξεται και συν αυτω ελπιδες, και τοτε ευρεθησονται µη εχοντες ελπιδα. Ουαι, ψυχη, τοις εχουσιν αναπαυσιν ενταυθα, οτι εκειθεν εξουσιν αιωνιον την θλιψιν. Ειπε, ψυχη µου, τι λυπη, τι ζητεις των εν βιω, ειπε µοι, και διδαξω σε ενος εκαστου χρειαν και µαθε και διδαχθητι το καλον εν εκαστω. Θελεις, ειπε, δοξαζεσθαι, θελεις και επαινεισθαι; Ακουσον τοινυν, τι τιµη, τι δε και ατιµια˙ τιµη το παντας µεν τιµαν, τον Θεον δε προ παντων και τας εκεινου εντολας επικτασθαι ως πλουτον, υβριζεσθαι τε δι᾿ αυτας, δι᾿ αυτας λοιδορεισθαι και δι᾿ αυτας ονειδισµους υποφερειν παντοιους. Οταν γαρ πραγµατι τινι, ψυχη, επιχειρησης, ινα τιµησης τον Θεον, ινα αυτον δοξασης (351) και δια τουτο υβρισθης και εξουδενωθηση, τοτε τιµης επετυχε και δοξης της εστωσης, οτι η δοξα του Θεου επι σε παντως ηξει. Τοτε σε και οι αγγελοι επαινεσουσι παντες, οτι ετιµησας Θεον, ον υµνουσιν εκεινοι. Θελεις, ψυχη µου, κτησασθαι ιµατισµον και πλουτον; Ακουσον, αρτι δειξω σοι τον αιωνιον πλουτον˙ δακρυσον, µετανοησον, καταφρονησον παντων, γενου πτωχη τω πνευµατι, γενου και τη καρδια, γενου ακτηµων χρηµασι, γενου του κοσµου ξενη, γενου των θεληµατων σου εχθρα των εναντιων και µονου του θεληµατος γενου του σου ∆εσποτου και ακολουθησον αυτου τοις ιχνεσιν ευτονως. Και τοτε σχολαιοτερον βαδισας ο ∆εσποτης θελων καταληφθησεται υπο σου της αθλιας˙

αυτον δ᾿ ιδουσα βοησον και κραυγασον µεγαλως, αυτος δ᾿ επιστραφησεται οµµατι τω ιλεω και βλεψει και παρασχει σοι µικρον αυτον ιδεσθαι και παλιν καταλειψει σε κρυβεις εξ οφθαλµων σου. Τοτε θρηνησεις, ταλαινα, τοτε κλαυσεις εµπονως, τοτε αιτησεις θανατον µη φερουσα τον πονον, µη στεγουσα τον χωρισµον του γλυκεος ∆εσποτου. Αυτος εξαπορουσαν δε ο αγαθος ιδων σε και σφοδρως επιµενουσαν τω κλαυθµω και τη λυπη παλιν αιφνης φανησεται, παλιν σε καταυγασει, παλιν καθυποδειξει σοι τον ακενωτον πλουτον, την δοξαν την αµαραντον του πατρικου προσωπου, και ευφρανει σε ως τον πριν και χαρας σε εµπλησει και ουτω καταλειψει σε της χαρας πεπλησµενην. Κατα µικρον δε η χαρα τοις εκ του κοσµου λογοις και λογισµοις εκλειψει σε και προσεσται σοι λυπη, (352) και ουτω παλιν ως το πριν εση σφοδρως θρηνουσα και κοκυτω κραυγαζουσα κακεινον εκζητουσα, τον ευφροσυνην παροχον, τον της χαρας δοτηρα, τον πλουτον τον ισταµενον και αει οντως οντα. Ουτω σου την προαιρεσιν δοκιµαζοντος βλεπε, µη αποκαµης, ω ψυχη, µη στραφης εις τουπισω, µη ειπης˙ Μεχρι ποτε µοι αληπτος ουτως εσται; Μη ειπης˙ Τι φαινοµενος ευθυς κρυπτετααι παλιν και εως ποτε κοπους µοι ουκ ελεει παρεχειν; Μη ειπης˙ Πως δε δυναµαι κοπιαν µεχρι τελους; και κατοκνησης, ω ψυχη, εκζητειν τον ∆εσποτην, αλλ᾿ ως προς θανατον σαυτην απαξ, ψυχη, εκδουσα µη ψηλαφησης ανεσιν, µη εκζητησης δοξαν, µηδε τρυφην του σωµατος, µη συγγενων φιλιαν, µη περιβλεψη δεξια, µη ευωνυµα ολως, αλλ᾿ ως ενηρξω, µαλλον δε θερµοτερως δραµουσα σπευσον αει καταλαβειν, δραξασθαι του ∆εσποτου. Καν µυριακις αφαντος, τοσαυτακις φανης σοι γενηται, και ο αληπτος ουτως εσται ληπτος σοι, µυριοντακις, µαλλον δε εως πνεεις ολως, προθυµοτερως ζητησον και προς εκεινον δραµε.

Και γαρ ου καταλειψει σε, ουκ επιλησεται σου, κατα µικρον δε µαλιστα επι πλειον φανειται και συχνοτερως σοι, ψυχη, συνεσται ο ∆εσποτης και καθαρθεισαν τελεον του φωτος τη ελλαµψει ολος αυτος ελευσεται, αυτος εγκατοικησει, αυτος και εσται µετα σου ο τον κοσµον ποιησας, και πλουτον εξεις αληθη ον ο κοσµος ουκ εχει, αλλ᾿ ουρανος και οι εκει εναπογεγραµµενοι. Ει ουτω σοι γενησεται, ειπε, τι πλεον θελεις; Ειπε, ψυχη αχαριστε, ειπε, ψυχη αγνωµον, (353) ειπε, ψυχη µου ταπεινη, τι τουτων µειζον εστιν εν ουρανοις ειτ᾿ εν τη γη, ιν᾿ εκεινο ζητησης; Του ουρανου ο ποιητης και της γης ο ∆εσποτης και παντων των εν ουρανω και παντων των εκ κοσµω κτιστης, κριτης και βασιλευς αυτος υπαρχων µονος εν σοι υπαρχει κατοικων, ολος δεικνυµενος σοι, ολος ελλαµπων σε φωτι και καλλος υποφαινων το του προσωπου, και αυτον εκτυπωτερον βλεπειν και παρεχων σοι και κοινωνον δοξης σε της ιδιας απεργαζοµενος. Ειπε, τι τουτου µειζον αλλο; Παντως ουδεν µοι προσερεις. Εγω δε παλιν λεγω˙ Τοιαυτης δοξης, ω ψυχη, συ καταξιωθεισα τι ετι κεχηνας προς γην, τι δε θελγη τοις ωδε, τι τοις φθαρτοις προστετηκας τα αφθαρτα λαβουσα, τι τοις παρουσι προσκεισαι τα µελλοντα ευρουσα; Εκεινα σπουδασον, ψυχη, διηνεκως κεκτησθαι, εκεινοις ολην σεαυτην προσκολλησον, ψυχη µου, ινα και µετα θανατον εν αυτοις ευρεθηση τοις αιωνιοις αγαθοις, οις εντευθεν εκτησω, και συν αυτοις τω ποιητη παραστης και ∆εσποτη ευφραινοµενη συν αυτω εις αιωνας αιωνων, αµην. ΜΘ’. Οτι εστιν οτε και δια της εις τον πλησιον επιµελειας και διορθωσεως συγκατασπασθαι τον διδασκαλον εις την ενουσαν εκεινω του παθους ασθενειαν. (354)

Ελεησον µε, Κυριε, ελεησον µε, µονε, ο εκ νηπιας µε, Σωτηρ, σκεπασας ηλικιας, ο παµπολλα µοι πταισαντι, εν επιγνωσει οντι, οικεια αγαθοτητα απαντα συµπαθησας, ο κοσµου µε ρυσαµενος του δεινου και µαταιου και συγγενων και φιλων τε και ηδονων ατοπων κανταυθα αξιωσας µε ως εν ορει καθισαι και δειξας µοι την δοξαν σου την θαυµαστην, Θεε µου, και Πνευµατος εµπλησας µε του Θειου σου, Χριστε µου, και φωτισµου πνευµατικου ολον µε εµφορησας. Αυτος αµεταµελητον την χαριν σου, Θεε µου, παρασχου µοι τω δουλω σου εις τελος ολοκληρως. Μη αντανελης, ∆εσποτα, µη αποστρεψης, κτιστα, µηδε παριδης απαξ µε προ προσωπου σου στησας και καταταξας εν τοις σοις δουλοις µε και σφραγισας σφραγιδι σου της χαριτος σον µε επονοµασας. Μη παλιν απορριψης µε, µη παλιν αποκρυψης το φως το του προσωπου σου, καµε καλυψη σκοτος και καταπιη αβυσσος και συσχη ουρανος µε, ον υπερανωθεν αυτου ανηγαγες, Σωτηρ µου, και συν αγγελοις, µαλλον δε συν σοι τω παντων κτιστη (355) συνειναι κατηξιωσας και συναγαλλεσθαι σοι και βλεπειν την ασυγκριτον του σου προσωπου δοξαν του απροσιτου τε φωτος εις κορον απολαυειν και χαιρειν και ευφραινεσθαι αρρητον ευφροσυνην τη συνουσια, ∆εσποτα, της σης αφραστου αιγλης. Κατατρυφων δε του φωτος εκεινου του αρρητου εσκιρτων, εχαιρον συν σοι τω ποιητη και πλαστη, αµηχανον κατανοων καλλος του σου προσωπου. Επει δε παλιν προς την γην κατηγαγον τον νουν µου, πεφωτισµενος ων εν σοι, ουκ εβλεπον τον κοσµον ουδε τα οντα πραγµατα, ∆εσποτα, εν τω κοσµω, αλλ᾿ υπερανω των παθων και µεριµνων υπηρχον και πραγµατι στροβουµενος και τα κακα ελεγχων. Ουκ εκοινωνουν µεν το πριν κακιαις ανθρωπιναις˙ ως δ᾿ εγχρονισας εν αυτοις τα αλλων προεθεµην

και φιλονεικοις, ∆εσποτα, συναπηχθην ανδρασιν, ελπιδι διορθωσεως µετεσχον της κακιας και σκοτους, οιµοι, των παθων µετελαβον αφρονως και κρατηθεις υπο θηρων αγριων κινδυνευω. Αλλους εκσπασαι θελων γαρ λυµης γε της εκεινων αυτος πρωτος καταβρωµα γεγονα τοις θηριοις. Αλλα προφθασας οικτειρον, αλλα ταχυνας ρυσαι τον δια σε, φιλανθρωπε, εν τουτοις εµπεσοντα. Κατα την σην γαρ εντολην τεθεικα, ελεηµον, ψυχην την παναθλιαν µου υπερ των αδελφων µου˙ ει ουν ετρωθην, δυνασαι ιασασθαι µε, Σωτερ, ει εκρατηθην παρ᾿ εχθρων αιχµαλωτος ο ταλας, αλλα αυτος ως δυνατον και ισχυρος εις απαν ισχυεις εκλυτρωσασθαι θεληµατι σου µονω˙ ει και θηριων στοµασι και χερσι κατεληφθην, αλλα φανεντος θνηξονται ευθυς, εγω δε ζησω. (356) Ναι, ο πολυς εν οικτιρµοις, αφατος εν ελεει, ελεησον, οικτειρησον εµε τον πεπτωκοτα. Κατηλθον εν τω φρεατι ρυσασθαι τον πλησιον και συγκατεπεσα καγω, δικαιοκριτα Σωτερ˙ µη µε εασης κειµενον εις τελος εν τω βοθρω. Ναι, οιδα ως προσεταξας, πανοικτιρµον Θεε µου, οτι χρη παντως ρυεσθαι τον αδελφον θανατου και αµαρτιας δηγµατος, αλλ᾿ ου δι᾿ αµαρτιας συναπολεσθαι µετ᾿ αυτου˙ ο πεπονθα ο ταλας και ραθυµησας πεπτωκα εµαυτω γε θαρρησας˙ αλλα κακεινον ρυεσθαι και εµαυτον ωσαυτως, ει δε µη, µενειν ανωθεν και θρηνειν τον πεσοντα και φευγειν, οση δυναµις, το πεσειν συν εκεινω. Αλλ᾿ ουν και νυν αναστησον, αναγαγε του χαους και στησον επι πετραν µε, Χριστε, των εντολων σου και δειξον παλιν µοι το φως, ο ου χωρει ο κοσµος, αλλ᾿ εξω κοσµου και φωτος ορατου και αερος του αισθητου και ουρανου αισθητων τε απαντων αποτελει γε τον αυτο, Σωτερ µου, καθορωντα˙ ειτε χωρις του σωµατος, ειτε συν τουτω ολως, µη επισταµενος, Θεε, κατα την τοτε ωραν,

δοκω δε, ωσπερ αϋλος φωστηρ υπαρχων τοτε τω καλλει τε του νοητου λαµποµενος ηλιου, το εαυτου ου καθοραν ισχυει φως αισθησει, εκεινον µονον δε ορα τον αδυτον φωστηρα αµηχανον κατανοων καλλος αυτου της δοξης, και εκπληττοµενος σφοδρως καταµαθειν ουκ εχει, ουτε κατανοησασθαι τον θεωριας τροπον, το πως η που ο πανταχου ανερµηνευτως πελων οραται, περιγραφεται, θελων εν τοις αγιοις. Τουτο δε ισµεν απαντες των τοιουτων οι µυσται, (357) οτι του κοσµου εξωθεν τοτε εν αληθεια γινοµεθα και µενοµεν, αχρις αυτο ορωµεν, και παλιν ευρισκοµεθα εν σωµατι και κοσµω. Μεµνηµενοι δε της χαρας και του φωτος εκεινου και της γλυκειας ηδονης θρηνουµεν και πενθουµεν, ωσπερ παιδιον νηπιον καθορων την µητερα και µεµνηµενον γαλακτος γλυκασµου κλαυθµυριζει, εως εκεινου δραξηται και εις κορον θηλαση. Τουτο αιτουµεθα και νυν, τουτο σε δυσωπουµεν, τουτο προσπιπτοµεν λαβειν αναφαιρετον, Σωτερ, οπως και νυν τρεφωµεθα, πανοικτιρµον, εκ τουτου του αρτου του εξ ουρανου νοητως κατιοντος και πασι τοις µετεχουσι ζωης µεταδιδοντος, και απιοντος, και προς σε την πορειαν ποιουντες συνοδοιπορον εξωµεν, βοηθον τε και ρυστην και συν αυτω και δι᾿ αυτου προσαχθωµεν σοι, Σωτερ, και εν τη κρισει τη φρικτη τας ηµων αµαρτιας αυτο σκεπαση, ∆εσποτα, του µη εκκαλυφθηναι, µηδε φανηναι απασιν αγγελοις και ανθρωποις, αλλα και ιµατιον ηµιν γενηται λαµπροφορον και δοξα και διαδηµα εις αιωνας αιωνων, αµην.

Ν’. Περι θεωριας Θεου και θειων πραγµατων και Αγιου Πνευµατος παραδοξου ενεργειας˙ και περι των ιδιων της Αγιας και

οµοουσιου Τριαδος˙ και οτι ο µη φθασας εισελθειν εις την βασιλειαν των ουρανων ουδεν ωφεληθησεται, καν εκτος γενηται των του αδυο κολασεων. (358) Τι το εν εµοι παρα σου ειργασµενον, ω των παντων αιτιε Θεε και µεδον; Τι γαρ και ειπω, τι δ᾿ αρα εννοησω; Μεγα µεν εµοι το ορωµενον θαυµα, αγνωστον δ᾿ εστι καιαορατον πασι. Ποιον τουτο, λεξον µοι; Πιστως εξειπω˙ σκοτει και σκια, αισθητοις και αισθησει, κτισει ενυλω, αιµατι και σαρκι τε κρατουµαι, συµπερφυρµαι, Σωτερ, ο ταλας. Εν τουτοις δ᾿ οντα δυστυχως και αθλιως εκπληξις συνεχει µε θελοντα φρασαι˙ βλεπω νοερως˙ που, τι η πως, ουκ οιδα. Το γαρ πως ανεκφραστον εστιν εις απαν, το δε που γνωστον και αγνωστον δοκει µοι˙ γνωστον µεν, οτι εν εµοι καθοραται και µακροθεν δεικνυται αυτο γε παλιν, αγνωστον δ᾿ οµως ως καµε συναπαγον εν τω µηδαµου µηδαµως ολως τοπω και των αισθητων ληθην µοι εµπαρεχον και των υλικων παντων και βλεποµενων εξω µε γυµνον και σωµατος εξαγον. (359) Τι ουν εστι το ενργουν µοι ταυτα, οπερ και βλεπειν ειπον; Ειπειν ουκ εχω. Οµως ακουε και συνησεις το πραγµα˙ εστιν ουν ακρατητον τοις πασι παντη, εστι και ληπτον και µεθεκτον αξιοις, µεταδοτικον, συνηµµενον αληπτως, ηνωµενον τε καθαροις ασυγχυτως, ανακεκραµµενον τε αµικτω µιξει ολον ολοις γε τοις αµεµπτως βιουσι. Τουτο εν εµοι δικην λαµπαδος φαινει, µαλλον δε πρωτον εις ουρανους οραται και των ουρανων αµετρως υπερανω,

αµυδρως πανυ αορατως οραται. Οτε δε εγω εµπονως εκζητησω και επιµονως αιτησοµαι του λαµψαι, η τρανοτερον εκεισε καθοραται καµε των κατω χωριζει και συναπτει τη εκεινου λαµπροτητι αρρητως, η εντος µου δεικνυται αθροον ολον, φως σφαιροειδες, γαληνον τε και θειον, αµορφον, ανειδεον µορφη αµορφω, ορωµενον τε και λαλουν προς µε ταυτα˙ Τις εις ουρανους ειναι µε περιγραφεις κακει τε ζητεις και κατοικειν νοµιζεις; Τι µε επι γης ειναι υπολαµβανεις και µετα παντων συνειναι διαγγελλεις και πανταχου µε νοµοθετεις υπαρχειν; Το ουν πανταχου µεγεθος µοι προσαπτει, αµεγεθες δε το παραπαν υπαρχω˙ υπερµεγεθη γνωθι γαρ µου την φυσιν. Το δ᾿ επι της γης περιγραφην εµφαινει, παντως δ᾿ απεριγραπτος καθαπαξ πελω. (360) Το δε λεγειν σε συνειναι µε τοις πασιν, αγνοιαν σαυτου δηλην ποιεις τοις πασι˙ συνειναι γαρ µε τοις αγιοις ακουεις αυτον ολον µε ουσια εν αισθησει, θεωρια τε, αλλα και µετουσια, συν τω Πατρι µου και Πνευµατι τω Θειω, και επαναπαυεσθαι σαφως εν τουτοις. Ει ουν καθ᾿ ενα ειπης ηµας συνειναι, πολλους ποιησεις εις πολλους µερισθεντας˙ ει ενα φρασης, πως ο εις και καθ᾿ ενα, µαλλον δε ο εις πως και ανω και κατω, µετα δε παντων πως ο αυτος συνεσται; Το παν ο πληρων πως εν ενι οικησει, ο ων εν ενι πως και το παν πληρωσει; Ακουε µυστηρια Θεου αφραστου, αφραστα, παραδοξα και παντη ξενα˙ εστι µεν Θεος αληθως, οντως εστι,

τουτο ευσεβεις παντες οµολογουσιν, ουδεν δε εστιν, ων ηµεις ολως ισµεν, αλλ᾿ ουδ᾿ εξ ων αγγελοι ισασιν εστι, καν τουτω ουδεν ο Θεος εστι, λεγω, των παντων ουδεν ως των απαντων κτιστης, αλλ᾿ υπερ το παν. Τις γαρ αν ειποι τι εστι Θεος, ινα και Εστιν, ειπη, τοδε τυχον η τοδε; Αγνοω ολως οποιος, οποσος, ποταπος η πηλικος˙ ο ουν αγνοων εγω Θεον, οποιος µορφην, ειδος τε, το µεγεθος, το καλλος, πως ερµηνευσω τας αυτου ενεργειας, πως µεν οραται αορατος ων πασι, πως δε συνεστι τη κτιστη παση φυσει, πως εγκατοικει εν πασι τοις αγιοις, (361) πως πληροι το παν και ουδαµου πληρουται, πως υπερ το παν και πανταχου υπαρχει, ταυτα γαρ ουδεις ολως ειπειν ισχυσει. Αλλ᾿, ω ανθρωπων ον ουδεις ολως ειδεν, ω παµβασιλευ, υπερευσπλαγχνε µονε, ευχαριστω σοι εξ ολης µου καρδιας, οτι ου παρειδες µε εν σκοτει κατω κειµενον, αλλ᾿ ηψω µου χειρι σου θεια, ην ιδων εγω ανεστην ευθυς χαιρων˙ ελαµπε και γαρ φαιδροτερον ηλιου. Εσπευσα κρατησαι γε ταυτην, ο ταλας, και ηφαντωθη ευθυς εξ οφθαλµων µου, και παλιν ολος εγενοµην εν σκοτει. Επεσα προς τουδαφος πενθων και κλαιων, κυλινδουµενος και στεναζων εµπονως, ποθων ιδειν σου παλιν την θειαν χειρα. Ηπλωσας αυτην, ωφθη µοι τρανοτερως και περιπλακεις κατεφιλησα ταυτην˙ ω χρηστοτητος και πολλης ευσπλαγχνιας! Χειρα δεδωκεν ασπασαθαι ο κτιστης την συνεχουσαν τα συµπαντα τω σθενει˙ ω χαρισµατος, ω δωρεας αφραστου!

Παλιν τε ταυτην συνεστειλεν ο πλαστης παντως δοκιµαζων µου την προθυµιαν, ει ποθω ταυτην και τον ταυτης δοτηρα, ει καταφρονω παντων και προτιµωµαι ταυτην και µενω εν τη ταυτης αγαπη. Ελιπον ευθυς κοσµον και τα του κοσµου, εµυσα πασας οµου και τας αισθησεις, οφθαλµους, ωτα, ρινα, στοµα και χειλη, (362) πασιν εθανον συγγενεσι και φιλοις, ναι, ως αληθως εθανον τη θελησει, και µονην εζητησα Θεου την χειρα˙ ιδουσα δ᾿ αυτη ουτως ποιοησαντα µε, ηψατο λαθρα, χειρος εκρατησε µου και ωδηγει µε µεσον του σκοτους οντα. Ησθανοµην ουν και χαιρων ηκολουθουν, ετρεχον σφοδρως εν νυκτι και ηµερα, ευτονως εβαδιζον συν προθυµια, βαδιζων δ᾿ αυθις ακινητος υπηρχον και τοτε µαλλον προεκοπτον τοις προσω, ω µυστηριων, ω αθλων, ω βραβειων! Ουτω τρεχοντα του σταδιου εν µεσω πεφθακεν η χειρ απορρητως εκεινη, του εµου πρεσβευσαντος πατρος αγιου, και της ταλαινης ηψατο κεφαλης µου και δεδωκε µοι τον στεφανον της νικης, αυτη δε µαλλον στεφανος γεγονε µοι, και ταυτην βλεπων αφραστον ευφροσυνην, αφραστον χαραν, αφραστον θυµηδιαν ειχον – πως γαρ ου; - κοσµον ολον νικησας και τον του κοσµου αρχοντα καταισχυνας απο χειρος τε του Θεου στεφος θειον, µαλλον δε αυτην του των ολων ∆εσποτου λαβων – θαυµα! - αντι στεφανου χειρα, η εκλαµπουσα εωρατο αΰλως, αδιαλειπτως εµοι και ανεσπερως. Αυτη µοι µαζος προετεινετο ωσπερ και θηλαζειν µοι γαλακτος αφθαρσιας

ως υιω Θεου πλουσιως εχορηγει, ω γλυκυτητος, ω ηδονης αφραστου! Αυτη και ποτηριον ποµατος θειου (363) και αθανατου ρειθρου εγενετο µοι. Εξ ου µετασχων και τροφης ενεπλησθην της ουρανιου, ηνπερ αγγελοι µονοι τρεφονται και αφθαρτοι διατηρουνται, φωτα του πρωτου δευτερα τη µεθεξει. Ουτω και ηµεις θειας και απορρητου φυσεως γεγοναµεν κοινωνοι παντες, τεκνα του Πατρος, αδελφοι του Χριστου δε, Πνευµατι βαπτισθεντες τω Παναγιω˙ παντως δ᾿ ου παντες επεγνωµεν την χαριν, ου την ελλαµψιν, ου µεθεξιν, ουδ᾿ οτι ουτως εγεννηθηµεν, µολις δε τουτο των χιλιων εις ειτε και των µυριων εν τη µυστικη επεγνω θεωρια. Οι δ᾿ αλλοι παντες αµβλωθριδια τεκνα τον γεννησαντα εαυτους αγνουντες˙ ως γαρ οι νεκροι υδατι βαπτισθεντες ειτε και πυρι ουκ αισθανονται ολως, ουτως ουδ᾿ ουτοι νεκροι τη απιστια και των εντολων πελοντες τη αργια ελλιπεις ουκ ισασιν, ως πεπονθασι τερας φοβερον, πιστιν πεπλανηµενην, δοκειν εαυτον υιον του Θεου ειναι και µη γνωριζειν τον ιδιον πατερα. Ει ουν πιστει τουτον συν γνωριζειν λεγεις και πιστει υιος Θεου ειναι νοµιζεις, εστω και η σαρκωσις του Θεου πιστει, και µη εργω φης ανθρωπον γεγονεναι µηδε αισθητως αυτον αποτεχθηναι. Ει δε γεγονεν υιος οντως ανθρωπου, υιον σε ποιει του Θεου παντως εργω˙ (364) ει ου γεγονεν εν φαντασια σωµα, ουδ᾿ ηµεις παντως εν επινοια πνευµα, αλλ᾿ ως υπηρξε σαρξ αληθως ο Λογος,

ουτω και ηµας µεταµορφοι αρρητως και τεκνα ποιει Θεου εν αληθεια. Ατρεπτος θεοτητι µεινας ο Λογος ανθρωπος εγενετο σαρκος προσληψει, ατρεπτον τον ανθρωπον σαρκι ψυχη τε τηρησας πεποιηκεν θεον µε ολον, προσελαβε µου την κατακριτον σαρκα και θεοτητα ολην ενεδυσε µε, και γαρ βαπτισθεις Χριστον ενεδυσαµην ουχι αισθητως, νοητως δε γε παντως. Και πως ου θεος χαριτι τε και θεσει, αισθησει και γνωσει γε και θεωρια, ο τον του Θεου Υιον ενδεδυµενος; Ει αγνοια γεγονεν ο Θεος Λογος ανθρωπος, καµε εν αγνοια γενεσθαι θεον ως εικος υπονοεισθαι πρεπον. Ει δ᾿ εν γνωσει, πραξει τε και θεωρια θεος ανθρωπος εχρηµατισεν ολος, ολον µε θεον τη Θεου κοοινωνια εν αισθησει και γνωσει, ουχι ουσια, µετουσια δε γενεσθαι παντως χρη φρονειν ορθοδοξως. Ωσπερ εγεννηθη γαρ Θεος ατρεπτως ανθρωπος εν σωµατι και πασιν ωφθη, ουτως αφραστως, πνευµατικως γεννα µε και ανθρωπον µενοντα θεον ποιει µε˙ και ωσπερ ορωµενος σαρκι εκεινος το Θεος ειναι ηγνοειτο τοις οχλοις, ουτω και ηµεις, οιον ηµεν, τοις πασιν - θαυµα! – βλεποµενοι ανθρωποι παντως (365) το, οπερ γεγοναµεν χαριτι θεια, ου πεφυκαµεν τοις πολλοις καθορασθαι. Μονοις δ᾿ οις οµµα ψυχης κεκαθαρµενον προσεστι, φαινοµεθα ως εν διοπτρα, τοις δ᾿ ακαθαρτοις ο Θεος, ουδ᾿ ηµεις γε ουθ᾿ ορωµεθα ουθ᾿ ολως γεγενησθαι τοιουτοι ποτε πιστευοµαθα παντως. Απιστοι και γαρ τη πιστει και µονη

προσεπερειδοµενοι χωρις των εργων˙ ει δ᾿ ουκ απιστοι, τεως νεκροι εις απαν, ωσπερ ο θειος απεφηνατο Παυλος. Μη απιστησης, εµοι δε λεγε και σοφως αποκρινου. Ποιον εκ τουτων προτιµησεις των δυο˙ νεκραν γε πιστιν εργων εστερηµενην η απιστιαν της πιστεως εν εργοις; Παντως ερεις µοι˙ Τις των εργων η χαρις πιστεως διχα της ορθης και τελειας; Καγω σοι παλιν αντιφθεγξοµαι˙ Τι δε οφελος της πιστεως των εργων διχα; Ει ουν τα, απερ προειρηκαµεν, γνωναι βουλει τε θεος κατα χαριν γενεσθαι, ου λογω, ου δοκησει, ουκ επινοια, ου µονη πιστει εστερηµενη εργου, αλλα πειρα, πραγµατι και θεωρια νοερα και γνωσει τε µυστικωτατη, πραξον ατινα ο Σωτηρ σοι προσταττει - κακεινος ταυτα δια σε καθυπεστη-, και τοτε ιδοις φως λαµπροτατον φαναν, αερι ψυχης παµπαν λελευκασµενω, αΰλως την αϋλον σαφως ουσιαν ολην δι᾿ ολου οντως διϊκνουµενην, εκ ταυτης δ᾿ ολον ως εν ολω το σωµα (366) ουσης και αυτης ψυχης της ασωµατου, και λαµψει το σωµα σου ως η ψυχη σου, η ψυχη δ᾿ αυθις ως η λαµψασα χαρις εσεται αστραπτουσα, Θεος καθαπερ. Ει δ᾿ αποκνησεις µιµησασθαι του κτιστου την ταπεινωσιν, τα παθη και τας υβρεις και υποστηναι ταυτα ου καταδεξη, ειτε νοερως, αισθητως δε γε µαλλον, εναπελειφθης - ω της αβελτηριας! – εν ζοφω και ταρταρω του σου σαρκιου, ο φθορα εστι – τι γαρ υπαρχει αλλο, ει µη θανατος εν αθανατω σκευει; εγκεκλεισµενος µενουνγε εις αιωνας,

παντων αγαθων των εν φωτι καυτου δε του φωτος στερισκοµενος. Ουπω γαρ λεγω το γε και πυρι βρυγµω των οδοντων, κλαυθµω τε και σκωληκι παραδοθηναι, αλλ᾿ ως εν πιθω τω σωµατι οικησαι µετα την αναστασιν, ως και προ τουτου, και µηδαµοθεν εξωθεν αποβλεπειν µηδε φως εντος εισδεχεσθαι παραπαν, αλλ᾿ ουτω κεισθαι των ενταυθα ηδεων παντων στερισκοµενον και των µελλοντων, καθως προειπον. Λεγε ουν ο ακουων, ο λεγων˙ Ου βουλοµαι της βασιλειας της ακηρατου ενδον γενεσθαι ουδ᾿ απολαυειν των αγαθων εκεινων, αλλ᾿εξω µονον της κολασεως ειναι και πειραν πυρος µη λαβειν µε καν ολως. Τι σοι οφελος γενοµενω, ως ειπον; Αποκρινε µοι, σοφωτατε, και λεγε! (367) Αρα λογιση τιµωριαν ετεραν ειναι µειζονα η γενεσθαι ολως; Απαγε, και γαρ ως µονος εν βασανοις τοτε και ειναι και κολαζεσθαι φησεις. Ει γαρ και ειποις πνευµατικον το σωµα τοτε αποληψεσθαι, και πως ως πιθω εναποκλεισθησεται ψυχη εν τουτω; Ακουσον, διδαχθητι, πως εσται τουτο! Ωσπερ ο σπορος σπειρεται κατα γενος - σιτου σοι λεγω και κριθης και των αλλων – και κατα γενος αυθις αναβλαστανει, ουτω και τα σωµατα των γε θνησκοντων πιπτουσιν εις γην, οια τυχωσιν ειναι. Αι ουν εξ αυτων ψυχαι διαζευχθεισαι εν τη µελλουση των νεκρων αναστασει, τουτων εκαστη κατ᾿ αξιαν ευρισκει το καταλυµα φωτος η σκοτους πληρες. Αι µεν καθαραι και φωτος µετασχουσαι και αναψασαι τας εαυτων λαµπαδας

εσονται παντως εν φωτι ανεσπερω˙ αι δ᾿ ακαθαρτοι και τυφλα της καρδιας εχουσαι τα οµµατα και σκοτους πληρεις, πως αρα θεασονται φεγγος το θειον; Ειπης ουδαµως˙ τουτων ουν, ειπε µοι, τις δεοµενων µετα ποτµον ακουσει και διανοιξει οφθαλµους τουτων, οιµοι, των εκουσιως βλεψαι µη βουληθεντων µηδε αναψαι την ψυχικην λαµπαδα; Σκοτος ουν εκδεξεται αφεγγες τουτους. Τα σωµατα δε, ως ειποµεν, επισης φθειρονται και σηπονται και των αγιων, (368) αλλ᾿ εγειρονται, οια ταυτα εσπαρη, σιτος καθαρος, σιτος ηγιασµενος, του Αγιου Πνευµτος αγια σκευη˙ ως υπαρξαντα καθαρωτατα πανυ εξεγειρονται αυθις δεδοξασµενα, λαµποντα, αστραπτοντα, ως φως το θειον. Τουτοις ενοικησασαι ψυχαι αγιων υπερ γε τον ηλιον λαµψουσι τοτε και γενησονται οµοιοι του ∆εσποτου, ουτινος ετηρησαν τους θειους νοµους. Των δ᾿ αµαρτωλων εξανιστανται αυθις, οια και αυτα εν τη γη κατεσπαρη βορβορωδη, δυσοσµα, σαπριας πληρη, σκευη βεβηλα, ζιζανια κακιας, πανυ ζοφωδη ως τα του σκοτους εργα πραξαντα και οργανα κακων παντοιων χρηµατισαντα του πονηρου σπορεως˙ εξανιστανται δ᾿ αθανατα και ταυτα και πνευµατικα, πλην εοικοτα σκοτει. Τουτοις ουν ψυχαι αθλιαι ενωθεισαι, ζοφωδεις αυται και ακαθαρτοι ουσαι, οµοιοι γενησονται τω διαβολω ως τα εκεινου µιµησαµεναι εργα και τας εκεινου τηρησασαι προσταξεις, µεθ᾿ ου και ταχθησονται πυρι ασβεστω,

τω σκοτει και ταρταρω παραπεµφθεισαι, µαλλον δε αυται κατα αναλογιαν καταχθησονται του βαρους, κατ᾿ αξιαν των αµαρτιων, ων εκαστος βασταζει κακει διαξει εις αιωνας αιωνων. (369) Οι δε αγιοι, ωσπερ ειποµεν, παλιν των αρετων εκαστος πτεροις αρθεντες εις απαντησιν και ουτοι του ∆εσποτου αναβησονται, εκαστος κατ᾿αξιαν˙ ως εαυτον τις προευτρεπισε παντως εγγυθεν η πορρωθεν εσται του κτιστου, συνεσται τ᾿ αυτω εις απειρους αιωνας σκιρτων και τερποµενος αληκτον τερψιν, αµην. ΝΑ’. Οτι του Πνευµατος λαµποντος εν ηµιν του Αγιου παντα τα των παθων φυγαδευονται ως υπο του φωτος το σκοτος˙ συστελλοντος δε αυτου τας ακτινας, υπο τουτων και των πονηρων βαλλοµεθα λογισµων. (370) Το φως σου περιλαµπον µε ζωογονει, Χριστε µου, το γαρ οραν σε ζωωσις, αναστασις τε πελει. Το πως ειπειν ουκ εχω σου φωτος τας ενεργειας, πλην τουτο εργω εγνωκα και γινωσκω, Θεε µου, οτι καν νοσω, ∆εσποτα, καν θλιψεσι καν λυπαις καν εν δεσµοις καν εν λιµω καν φυλακη κρατωµαι, καν δεινοτεροις αλγεινοις συνεχωµαι, Χριστε µου, το φως σου λαµψαν απαντα ως σκοτος απελαυνει, και εν ανεσει και φωτι και φωτος απολαυσει αιφνης ποιει µε γινεσθαι το Πνευµα σου το Θειον. Τας θλιψεις εγνων ως καπνον, τους λογισµους ως σκοτος, ως βελη τε τους πειρασµους, τας µεριµνας ως ζοφον, ως δε θηρια τα παθη χρηµατιζοντα, Λογε, εξ ων µε ηλευθερωσας, εξ ων ερρυσω παλαι, κατα µικρον εκλαµψας σου φως εν εµοι το θειον, και νυν εν µεσω τουτων οντα µε, Χριστε, Θεε µου,

Χριστε µου. πληρουµαι γαρ χρηστοτητος. ορων α ου τεθεαται οφθαλµος ουδε βλεψαι ανθρωπου εξισχυσειεν. ελευθερουµαι των κακων. σκεπων µε τω φωτι σου. θαλασσα λογισµων τε περικαλυπτει και παθων θηρια κατεσθιει. Σωτερ. και βελεσι τιτρωσκοµαι των λογισµων απαντων. επι καρδιαν δε βροτων ουκ ανεβη ουδ᾿ ολως. και γαρ του σκοτους φευγοντος και αφανιζοµενου ερχεσθαι σε λογιζοµαι. ∆εσποτα. εξισταµαι εν τουτοις και παντων των επι της γης ολως αλλοτριουµαι ακαταπαυστοις εν φωναις ανυµνων σε. ουτως αποσκεπαζον µε. τον πανταχου παροντα˙ οτε δε ολον. πλατυνεσαι κατα µικρον ουκ αυτος τουτο πασχων αλλα τον νουν του δουλου σου διανοιγων του βλεπειν. απο µακροθεν ως αστηρ ανατελλων ορασαι. ορων φρικτα µυστηρια. αφατου θυµηδιας. επει σε παροργιζω. ω Θεε µου. λυτρουµαι και του σκοτους και πειρασµων και των παθων και λογισµων απαντων. δεοµαι της ευσπλαγχνου σου παιδευσεως. πληρουµαι ευφροσυνης και καταπιµπλαµαι χαρας. επαν απακροαση τε των γοερων µου θρηνων και στεναγµους ενωτισθης και δακρυα προσδεξη και επι την ταπεινωσιν επιβλεψαι θελησης εµου του αµαρτησαντος ασυγγνωστα. περικυκλωσης. Επει δε πταιω παµπολλα. Επαν δε παλιν σπλαγχνισθης. Χριστε µου. οτε ολον σκεπασης µε. επαν κατελεησης. και παµφαους και θειου (371) υποχωρησει απ᾿ εµου φωτος του σκεποντος µε. . το φως σου. καθ᾿ ωραν αµαρτανων. αλλ᾿ ουδε ους ακουσαι. Μειζονως ωσπερ ηλιος κατ᾿ ολιγον ορασαι. ευθυς του βιου σκοτος µε. Θεε µου. ολον µε περιλαβης. ορων θαυµατα ξενα. ην και σφοδρως αισθανοµαι εν εµοι γενοµενην του απροσιτου. ως το πριν. επει δε κατεπαιροµαι.διαφυλαττεις ατρωτον. Ως γαρ ηλιου δυναντος νυξ γινεται και σκοτος και εξιασιν απαντα προς βρωσιν τα θηρια. και καταπληττοµαι σφοδρως.

πλην οµως µετετεθη. αλλ᾿ ουκ εις ουρανους. εξηρπασας του κοσµου και ενωθεις µοι µυστικως εις ουρανον ευθυς µε αποκατεστησας εκει. εχων το Πνευµα το Θειον αυτου συνον τη φυσει. εν ετερω δε τοπω. Θεος τα τρια. και εδειξας ακαµατον. Σαρκουται δε του Πνευµατος οντως τη επελευσει (373) και γινεται οπερ ουκ ην. µεθ᾿ ου νεκρους εζωωσε. ου στεναγµος. το στερεουν και δυναµουν πασαν κτιστην ουσιαν. εκτισεν αυτη παντα. αληθεστερον ειπειν. Τα µεν γαρ αλλα ποιηµα. ανθρωπος οµοιος µοι. ποιητης δ᾿ αυτο µονον. Ηλιας αρµατι πυρος επηρθη και προ τουτου Ενωχ. ενθα ουκ εστι λυπη. ουχι αυτος αφ᾿ εαυτου.(372) κατανοων εν εµαυτω αλλοιωσιν την ξενην και τροπον αντιληψεως χειρος παντοδυναµου. πλην αµαρτιας και πασης εκτος γε ανοµιας. Πως ολως εσται συγκρισις σκιας και αληθειας. ου δακρυον. ειπε µοι. τυφλων ηνοιξε κορας. η πνευµατος λειτουργικου και δουλικου. αυτη τον Λογον και Υιον του Πατρος εν τω κοσµω κατα την σαρκα εκτισεν εις ηµων σωτηριαν. Τι δε προς τα γινοµενα εν ηµιν εισι ταυτα. λεπρους τε εκαθαρισε δαιµονας απελασας. ως του Πατρος αχωριστον και του Υιου ωσαυτως. αβατον πασιν ουσαν. ποιοις πτεροις πετασας. αταλαιπωρον τριβον την εναντιαν. προς πνευµα το δεσποτικον και παντουργον και θειον. ουκ οφις δακνων πτερναν. πως λαµψει µονου σου φωτος και τη επιφανεια πασαν λυπην εδιωξας. την δυσβατον ανθρωποις η. την στενην. εις Θεος η Τριας και γαρ εστιν˙ αυτη το παν ουσιωσεν. Θεος οµου και ανθρωπος ορωµενος τοις πασιν. αχωριστον του τε Πατρος και του Πνευµατον οντα. Τις γαρ ποτε εξισχυσεν η τις ποτε ισχυσει ανθρωπων εις τον ουρανον εν σωµατι γενεσθαι η και χωρις του σωµατος. Ουτος σταυρον υπενεγκων και θανατον ωσαυτως εξαναστας εν Πνευµατι ανεληφθη εν δοξη .

ασυγκριτον υπεροχην κεκτηµενων και δοξαν. συνανιοντας τω Χριστω εις ουρανους ευκολως. ινα και καταλαβωµεν γην της επαγγελιας. αδελφους του Σωτηρος. συγκληρονοµους µεν Χριστου. δεσµιους µεν µονη σαρκι. αλλ᾿ ουδε τεσσαρακοντα επι χρονοις βαδιζειν διακελευεται ηµας ο λυτρωτης του κοσµου. εξελιπεν. το Ηλιαν αρπασαν. απεθανον τε παντες και οσοι τουτο εφαγον˙ ζωης γαρ ου µετειχεν. τυπος µονον και αληθειας συµβολα ταυτα παντως υπηρχον . τροφη αγγελων. και εξ ανθρωπων αλλοιοι τουτους αναλλοιωτως και τεκνα δεικνυσι Θεου. απωλετο. πνευµατι δ᾿ ελευθερους. αλλ᾿ αδιστακτω πιστει γε βαπτισθεντας αθροον. ολον τε το πολιτευµα κεκτηµενους εκεισε εν θεωρια των καλων. οις συναφθη αθροον. Το µαννα γαρ. (374) ουτω κακεινα συµβολα τουτων εισι και τυπος. ζωης µεστη τε πελουσα παντας ζωης µετοχους τους τρωγοντας αποτελει και ποιει αθανατους˙ διαβιβαζει τε αυτους ου πελαγος θαλασσης. Τι ουν το αρµα του πυρος. ων οφθαλµοι ουκ ειδον. Θεου δε κληρονοµους. οσον κτιστου το ακτιστον υπερεχει τη φυσει. . τι η Ενωχ µεταθεσις υπαρχουσι προς ταυτα. ουδ᾿ εξ Αιγυπτου µεθιστων προς αλλην γην µεταγει φθαρτους καρπους προφερουσαν και αυθις τοις ανθρωποις. Η σαρξ δε του ∆εσποτου µου τεθεωµενη ουσα. θεους Θεω συνοντας γε Πνευµατι εν Αγιω.και τριβον την εις ουρανους ενεκαινισε πασι τοις εις αυτον πιστευουσιν εν αδιστακτω πιστει.η θαλασσα βαπτισµατος. θεοποιει τε δι᾿ αυτου. ως θαλασσα τµηθεισα ραβδω παλαι και µαννα εκ του ουρανου κατελθον. ο λεγεται αρτος. ο εφαγον οι ανθρωποι εν τη ερηµω τοτε. Εγω δοκω. και Πνευµα το Παναγιον εξεχεε πλουσιως εις παντας τους δεικνυοντας την πιστιν εκ των εργων και νυν αφθονως τουτο γε εκχει προς τους τοιουτους. το µαννα του Σωτηρος -.

εις φως τε απο σκοτους. πως τον εκεινου πλουτον τον ασυλον. ουπερ ουδεις των προπαλαι αγιων ηξιωθη. (376) . απο της γης εις ουρανους αναφερει ευθεως. ρυσαι µε της τουτων αλογιας και σε φιλειν εκδιδαξον. Ελαλει γαρ γο προτερον δια Πνευµατος Θειου και ενεργεια τη αυτου τα θαυµατα εποιει. (375) Λαβων γαρ σωµα δεδωκεν αυτου Πνευµα το Θειον. Σοι γαρ συν τω Πατρι και Πνευµατι σου Θειω δοξα πρεπει και αινεσις. τον αφθαρτον. την ζωην πιστων παντων. Θεω τε και ∆εσποτη. ουσιωδως ενουται δε δι᾿ αυτου πιστοις πασι και γινεται αχωριστος η ενωσις η τουτων. ω Χριστε µου. την δοξαν την αγηρω διαγωγης της µετ᾿ αυτου. κα΄των απαντων ποιητη. Πως ου πιστευοµεν Χριστω. αµην. πως ου ποθουµεν την ζωην. πως ουκ επιθυµουµεν. . Πως τοις φθαρτοις προσκειµενοι νοµιζοµεν σωθηναι. Προτερον απεκδυσας µε φθορας και του θανατου και ολον ελευθερωσας µε εν αισθησει και γνωσει. Περι θεολογιας˙ και οτι τω µη αλλοιωθεντι τη του Αγιου Πνευµατος µετουσια και γεγονοτι θεσει εν γνωσει Θεω διδασκειν τα θεια τους ανθρωπους ουκ εξεστι. τιµη προσκυνησις τε νυν και αει ως βασιλει εις αιωνας αιωνων. Φευ µοι! – στεναζω γαρ πικρως την των ανθρωπων πλανην -.το δε παντων φρικτοτερον! – ουρανον καινον εδειξε µε και εν εµοι κατωκησεν ο των απαντων κτιστης. πως ουκ ακολουθουµεν. ΝΒ’. Αλλ᾿.αιµατος τε και της αυτου σαρκος µεταλαβοντας απο θανατου εις ζωην. οι µη φιλουντες τον Χριστον πλειον των ορωµενων µηδε ελπιζοντες αυτω συνειναι µετα ποτµον. Αλλα αναισθητοτεροι εισι ξυλων τε και των λιθων. ουσιωδως δε ουδαµως νινι Θεος ηνωθη προ του γενεσθαι ανθρωπον τον Χριστον και Θεον µου.

Το γαρ ανουσιον ουδεν και λεγεται και εστιν. αλλα ουσια θεια. η θεια δε και ακτιστος υπερουσιος φυσις (377) ως της ουσιας των κτιστων υπερεχουσα παντων καλειται υπερουσιος. απεριγραπτως εν αυτω συµπαρον και αληπτως. και πως µεταληπτον µοι. µεταληπτη και αληπτος. τον Παυλον σοι µαρτυρουντα παρεξω και τα αµφοτερα πιστα ειναι σοι βεβαιουντα˙ οταν γαρ λεγη τον Χριστον εντος εχειν λαλουντα και Πνευµατι φθεγγοµενον αυτον τω Παναγιω. Το δ᾿ ανυποστατον ουδεν. οποσον δε καταληπτον. και προς υποστασιν κτιστην ασυγκριτος γε παντη νοειται. ωσαυτως και ληπτη τε. ων απηλλαγην απαξ και απεκρυβην εξ αυτων γεγονως εξω κοσµου. µαλλον δ᾿ αυτου ουσιωδως εστιν η παρουσια. Τις µε χωρισει αισθητων. ενυποστατος ποθος. περιγραπτον ειναι λεγει το θειον. εστιν ολη γαρ απεριγραπτος φυσει˙ το µη περιγραφοµενον υποστασιν πως ειπης. Αγαπη γαρ ουκ ονοµα. θεϊκη δε γε παντως˙ το µεθεκτον καταληπτον. Οταν δε φως απροσιτον οικουντα παρεισαγη και µαρτυρη µηδεποτε υπ᾿ ανθρωπου οφθηναι. πλην ενουσιος πελει και ενυποστατος εστιν. ου το ακατανοητον αναφλεγει τον ποθον. ο ποθος δε του Πνευµατος ενεργεια τυγχανει. ενυποστατως εν εµοι φως εντος ορωµενη˙ το φως δ᾿ ασυγκριτον εστιν. τουτου το πλειον ουπω. . ινα του καλλους κορεσθω και της εκεινου θεας. Πονον δ᾿ ειπων εδηλωσα τον του Σωτηρος ποθον. Ει δ᾿ απιστεις. ολον αφθεγκτον πελει.Τις µου παραµυθησεται τον πονον της καρδιας. ∆ια τουτο ουν ειπον σοι καταληπτον τον ποθον και ενυποστατον αυτον ως µεθεκτον ληπτον τε˙ παν γαρ ληπτον και µεθεκτον ουσια παντως πελει ενυποστατως µεθεκτη. Τις µοι δωσει γαληνην γε και ησυχιαν παντων. µεταληπτον. υπερ ουσιαν πασαν.

θεσει θεος γενοµενος τον φυσει Θεον βλεπω (378) εκεινον. ος ελαµψεν εντος µου. τουτο Θεου το εργον. τον ανθρωπον εθεωσεν εµε τον προσληφθεντα. Παντως ερεις µοι˙ ουδαµως. ειπε. ουδε αναισθησια. λεγω σοι. τουτο το ενδυµα εστιν. ονπερ οι βαπτιζοµενοι επενδυονται πιστει. ει µη εκεινον τον το φως το αστεκτον οικουντα και ον ουδεπω ουδαµως ουδεις ανθρωπων ειδεν. ουχι αγνοια. ει µη φιλονεικοιης. Οταν δε παλιν ειπη σοι˙ ο Θεος. πως η µετελαβεν αυτου η προσεψαυσεν ολως. Αυτος γαρ υπερουσιος ακτιστος ων το προσθεν σαρκα τε ανελαβετο και κτιστος µοι ωραθη. λεγε µοι. Ει ουν Θεος γενοµενος ανθρωπος. ον ουδεις ποτε ανθρωπων ηδυνηθη ιδειν. τον ενοικουντα τω φωτι αει τω απροσιτω˙ ενοικον εχοντες αυτοι εν εαυτοις οικουντα οικουσιν αυτοι γ᾿ εν αυτω τω παµπαν απροσιτω.τοτε το απεριγραπτον και αληπτον εµφαινει˙ ο γαρ ουδεις εωρακε πωποτε των ανθρωπων. τουτο σφραγις Χριστιανων. τουτο εστιν η µετοχη και αρραβων ο θειος. αυτον εκεινον βλεπουσι τον εαυτων πατερα. ο χιτων του Κυριου. ως πιστευεις. τουτο υπαρχει η ζωη. Τον Θεον ουν οι δεξαµενοι της πιστεως τοις εργοις και θεοι χρηµατισαντες Πνευµατι γεννηθεντες. αλλα δια της πιστεως εν αισθησει και γνωσει. τουτο µεθεξις θεια. τουτο η βασιλεια. και παντως ου δισταζεις. ο εκ σκοτους φως λαµψαι παλαι προειπων. νοησαι. Τουτο πιστις η αληθης. Ουτω πιστευεις. ποιον σοι αλλον παριστα Θεον. Ινα µη λεγης˙ Τον Χριστον ενδεδυσθαι πιστευω˙ ου λεγω˙ Τουτο πιστευε˙ αλλα˙ Πιστεως εργον και πιστεως βεβαιωσιν και πιστεως σφραγιδα και πιστεως τελειωσιν αναµφιβολον εχε εκ του ενδυσασθαι Χριστον εν αισθησει και γνωσει . ολον θεωσας µε αυτος τον προσληφθεντα ξενως. αλλ᾿ ουδε δυναται ολως του κατιδεσθαι.

οποσον δε απεχοµεν ζωης της αιωνιου. Οσον απεχει ουρανος των γης καταχθονιων και των εκεισε δυστυχως παλαι κεκρατηµενων. τοτε ελθε και συν ηµιν στηθι. αναλλοιωτως µενοντα διπλουν εξ εκατερων. οιµοι. τοσουτον η και πλεον γε απεχοµεν οι παντες οντως αξιας του Θεου και θειας θεωριας. και διηγεισθαι απασι και γνωστικοι καλεισθαι. .εκλαµποντα. Ως γαρ τυφλος φιλονεικων τους βλεποντας και λεγων˙ Το νοµισµα χαλκουν εστιν. Τοιουτος δε γενοµενος ολος. θειας τε θεωριας. ουχι αναισθητος εστι και πλεον αρα τουτου. τα εν αυτω δε γραµµατα δηλοι ταδε και ταδε. οπερ και ενδειγµα εστι παντως αναισθησιας. θεσει Θεον. Ο γεννηθεις γαρ δυστυχως εν τοις καταχθονιοις και σκοτος ολος κατοικων του ενεστωτος κοσµου. και λεγων τα εν ουρανω φρονειν και ειδεναι. ως ακριβως ειδοτες. βλεπειν τε παντα τα εκει και τους αλλους διδασκειν. επ᾿ ορους θειας γνωσεως. αστραπτοντα θεοτητος τη δοξη και τρανοτατω εν φωτι ολον σε αλλοιουντα. θεολογοι τε ακριβεις και µυσται των αρρητων. καν συν εκεινω κατοικειν λεγωµεν παραδοξως και τον οικουντα εν φωτι τω απροσιτω εχειν εν εαυτοις και µενοντα και κατοικουντα ολον˙ και θελοµεν καθηµενοι εν τοις καταχθονιοις φιλοσοφειν τα υπερ γην και τα εν ουρανω γε και ουρανων υπερτερα. (379) οποσον απολειποµεν της θεϊκης αξιας. η σφραγις αλλου πελει. ω αδελφε µου. ο παντως ελαµψεν εν γη αεναως λαµπει. καθως σοι ειπον. τη φυσει δε ανθρωπον ολον οντα. και ακουσοµεθα οµου πατρικης φωνης. οντως παραδοξον εστι τοις ακουουσι τερας και το νοµισµα βλεπουσι χρυσουν ευροιζον πανυ και την σφραγιδα αληθη του βασιλεως ουσαν. απαραποιητον αυτου δεικνυσαν την εικονα. φως τε µη θεασαµενος του µελλοντος αιωνος.

τιµην µαλλον την εξ ανθρωπων . ινα ηµας δοξαση˙ (381) ταυτα δ᾿ ου βουλονται παθειν. και θελουσιν. αλλα πληρουται εις ηµας ο λογος του Κυριου. και ου Θεω αλλ᾿ εαυτοις λατρευουσιν. και µισος µαλλον προς αυτον εκ των λογων προσκτωνται και συνιδειν ου δυνανται το προσον αυτοις παθος. αλλα τεκνα προσειπε. και παραιτουνται µετοχοι δοξης Θεου γενεσθαι τω παραιτεισθαι το παθειν. αντι της δοξης του Θεου την ιδιαν ζητουντες και στησαι ταυτην σπευδοντες πασιν εργοις και τροποις. και αυθις˙ Ακουοντες τα ψυχικα ωτα βυουσι µαλλον και ουδαµως ακουουσι του Πνευµατος τους λογους. οτι µη πατερας εκαλεσεν. Ει δε γε τις ερει αυτοις˙ Ακουσατε µου. (380) ουδ᾿ αισχυνοµεθα τινα η αυτους τους αγιους και τους αγγελους ανωθεν τα καθ᾿ ηµας ορωντας. µαλλον δε παθη τα τον νουν σκοτιζοντα και φρενας και του Θεου χωριζοντα τους προληφθεντας ηδη. τεκνα. οιµοι. και αρατε το καλυµµα εκ της υµων καρδιας˙ και προς αυτα τα ρηµατα αγριαινουσιν. ω τολµης. ουτω γε πασχοντες ηµεις ου δοκουµεν τι πασχειν. ο λεγων οτι˙ Βλεποντες ου βλεπουσι. ως επαθεν εκεινος. ωτα πνευµατικα καρδας δε κεκαλυµµενα εχουσι και ου δυνανται ολως Θεου ακουειν. και δια τουτο οιονται και βλεπειν και ακουειν. και βουλονται καλυπτεσθαι οφθαλµους τε και ωτα. α καθυπεστη δι᾿ ηµας. Ουδαµως γαρ ισχυουσιν αφ᾿ εαυτων διαραι καλυµµα της επαρσεως και της αναισθησιας. ∆οξα ουν πελει του Χριστου ο σταυρος και τα παθη.και την γραφην το ονοµα δηλουσαν το εκεινου. και γαρ ωσιν ακουουσι σωµατικως σαρκινοις. Ουτοι αφεντες νοµους του Θεου εαυτοις εισι νοµος. οι δουλοι της οιησεως και υπερηφανιας θελησει χρηµατισαντες και αιχµαλωτισθεντες το θεληµα το ιδιον αει αποπληρουσιν. αυτοι γαρ τουτο εαυτοις επεθεντο θελησει. ως επαθεν εκεινος.

Οιδας. Λογε! Λαµψον µοι και νυν ως παλαι και καταυγασον ψυχην µου˙ φωτισον τους οφθαλµους µου του οραν σε. Χριστε. την θλιψιν. την χαραν. ω Χριστε µου.και χωρισµον απο Θεου εκουσιως αιρουνται. ος ου θελεις χωρισθηναι (383) πωποτε των σε φιλουντων. την ευφροσυνην. Αλλ᾿. ιδε µου και την πτωχειαν. Αµην. Τι χωριζη µου. Θεε µου. ΝΓ’. ιδε µου την αθυµιαν. (382) Ιδε µου. οτι αγαπω σε . λυτρωσαι τους εις σε πεποιθοτας κενοδοξιας µιαρας και υπερηφανιας και συµµετοχους ποιησον παθων σου και της δοξης και καταξιωσον ηµας αχωριστους σου ειναι νυν τε και εις τους µελλοντας αιωνας των αιωνων. Τι το προσωπον σου κρυπτεις. τι µε καιεις. στεφανον τον των δικαιων και κριτην και βασιλεα. τι µε τεµνεις και συντριβεις. την τρυφην την των αγγελων. Κατα διαλεκτον Θεου και του πατρος των λογων ο λογος˙ και οπως υπο του Αγιου Πνευµατος ελλαµποµενος ο θειος ουτος πατηρ ωµιλει Θεω και υπ᾿ εκεινου εµυσταγωγειτο τα θεια τε και ανθρωπινα. Τι µε φευγεις. φως του κοσµου. Ιδε την ασθενειαν µου και οικτειρησον µε. την ζωην την αιωνιαν. βασιλειαν ουρανων τε και παραδεισον σε οντα.

Πατρος σου. Των ενυλων και αΰλων˙ ενυλα γαρ. Μεσον τουτων ουν. (384) Ποιων αρα των κτισµατων. µαλλον µεν ουν αδελφους σου και Θεου υιους. τουτοις και συνοµιλεις τε και αυτους ορων ορασαι υπ᾿ αυτων εκεινων παλιν. αϋλοι δε αγγελοι γε. ως ειπας. ουδ᾿ ως νους νοΐ ετερω. εγνωκα ως αφευδης ει και φιλεις τους σε φιλουντας και προσοµιλεις ως φιλοις ου σκια ουδε εµφασει. απερ βλεπεις. διπλουν δε˙ εν αισθητοις µεν αϋλον. εκ πατρος γεγεννηµενος και αυτω συνηνωµενος και συνοµιλος αφραστως. ενυποστατος ζωη τε. Τουτον ουν ως αισθητον µεν κυριον των ορωµενων και δεσποτην ειργασαµην. δειξον την φιλανθρωπιαν και το ελεος σου. σοι λεγω. αλλ᾿ ως λογος ων αρχηθεν. ∆ειξον ουν την ευσπλαγχνιαν. Οιδα γαρ αληθινον σε. Ουτως ους αυτος γεννησεις Πνευµατι σου τω Αγιω και υιους σου αποδειξεις. και εµφανισον σαυτον µοι. ζωον ανθρωπος. Σωτερ.και απο ψυχης ζητω σε. δουλα ως ορατα παντα . εν αΰλοις αισθητον δε. Αποκαλυψον.

λεγε. οτι κρυπτοµαι µη θελων οραθηναι σοι εις απαν.αυτω µονω υποταξας. τοις νοεροις δε προσωπον εβλεπεν εµου του κτιστου. απετυφλωθη και εγενετο εν σκοτει (387) του θανατου. Τι δε και ωραθην πασι. καθως ειπον. τι σοι ειπον˙ ανθρωπος διπλους υπαρχων εβλεπε τοις αισθητοις µεν οφθαλµοις τα κτισµατα µου. Συ δε νυν λογιζη χειρον. οπερ λεγεται κρυβηναι˙ τουτο γαρ εκεινος τοτε υπενοησεν αφρονως. αφρονεστερον εκεινου. Βλεπε. δεδωκα αυτον οραν µε και εκ τουτου των αγγελων εν αξια καθεσταναι. Τι δε και κατηλθον ολως. τι και εν σαρκι εφανην. Που γαρ ειχε µε κρυβηναι η εν ποιω τοπω. οπως βλεπη µου τα εργα και δοξαζη µε τον κτιστην˙ ως δε λογικον τε οντα και νοερως καθορωντα. Οτε δε την εντολην µου παραβας απο του ξυλου εφαγεν. µηδε τας οικονοµιας˙ ο Αδαµ τυφλωθεις πρωτον . συνες. Μη αγνοει µου τας πραξεις. Ει γαρ µη ορασθαι θελω. εθεωρει µου την δοξαν και ωµιλει µοι καθ᾿ ωραν.

υπο της ψυχης κινειται˙ η ψυχη δε τυφλωθεισα ποιαν κινησιν ευρησει. ωσανει της αµαρτιας αιτιον µε αποφηνας. ουσπερ κατελεησας ανωθεν εγω κατηλθον˙ αορατος ων παντη παχους και σαρκος µετεσον .ελεγχθεις και διδαχθεις τε υπ᾿εµου µετανοησαι ουκ ηθελησεν. οπερ επαθον. και ουδεις ηµαρτηκεναι ωµολογησεν ουδ᾿ ολως. ειπε δε µαλλον˙ Η γυνη ηµαρτεν. αλλ᾿ ολως αταπεινωτος ευρεθη. Ουδαµως. οι πρωτοπλαστοι ανοια και κατηλθον εις τον αδην και εις φθοραν κατηχθησαν. Θαυµα ξενον˙ ωσπερ σωµα. αλλα θανειται θανατον εις τον αιωνα. ως ειπον. γεγονεν οµµατων διχα η ψυχη εκτυφλωθεισα και Θεον µη καθορωσα. Σωµα µεν. Οµοιως παλιν η γυνη ητιασατο τον οφιν. χωρισθεις εκ των αΰλων. ∆ια τουτο εξεβληθη της τρυφης του παραδεισου (388) και εµεινεν εν αισθητοις µονοις µετα των αλογων. αλογος εκ λογικων τε γεγονως και ενυλος γε. ην δεδωκας µοι. ει τυφλωθειη. Ζην δε πως ολως ισχυσει.

και ψυχην ανελαβοµην. Βλεπεις. Θεος ων αναλλοιωτως εγενοµην σαρξ. αισθητος τοις αισθητοις γε. καθως και ειπον. ουχ υπεφερον. παραβας δ᾿ απετυφλωθη και ευθυς απενεκρωθη µη θελησας µεταγνωναι. αλλ᾿ ου βλεπεις. Επειδη δε ετυφλωθη. (389) τον Αδαµ του καθοραν µε. Οτι επι τουτω παντως εκτισα. Εκ σαρκος αρχην λαβων δε ανθρωπος ωραθην πασιν. ως και ανθρωπος γενεσθαι θελησαι και οραθηναι. ουσπερ εκτισα χερσι µου. ο Λογος. εξ εκεινου τε οι παντες τουτου απογονοι αµα. ∆ια τι ουν ολως τουτο ηνεσχοµην του ποιησαι. παροραν δε τυφλωθεντας τη του οφεως απατη. Πως ουν ειπας κρυπτεσθαι µε απο σου και µη ορασθαι. Αλλα οµοιος ανθρωποις εγενοµην κατα παντα. Προσεχε τω µυστηριω˙ εβλεπε θεοτητος µου δοξαν ο Αδαµ και εζη. µηδ᾿ ειπων˙ Ηµαρτηκα σοι. ποσον ποθον εχω του ορασθαι παρ᾿ ανθρωπων. Οντως λαµπω. αυτος µεν ειναι εν τη θεια δοξη. και ηνωθην τουτοις θελων. ∆ια τουτο ουν ενδικως .

ειπερ το σωµα το φθειροµενον υπηρχε φερουσα συνηνωµενον. αλλ᾿ αιωνιως ην συνδεδεµενη τουτω. πως ου χειρων πασης αλλης τιµωριας της εν αδη αυτη η ζωη υπηρχε. Χειρον ην γαρ του λυθηναι το δεδεσθαι αιωνιως και αθανατον υπαρχειν το κακον εν αµφοτεροις. κατ᾿ ολιγον τε γηρασκον και λυοµενον και ρεον. ∆υο ουν εισι θανατοι.αποστρεφειν κατεκριθη εις την γην. η ψυχη γαρ εκπεσουσα της ζωης γε της ενταυθα. εξ ης εληφθη˙ υστερον δε τουτο παντως ως αποφασις εδοθη (390) και τοις πασιν ελογισθη αφυκτος ως τιµωρια. µαλλον δε ευεργεσια. Ο θανων ψυχη. παλιν τε. . και φθαρτον εκ τουτου σωµα περιφερων ηνωµενον. Αλλ᾿ ουκ εστι τιµωρια. σωµατος τε και ψυχης. πως ουκ ην θανατου χειρον. Ου γαρ ειασα συνειναι το φθαρτον συν τω αφθαρτω. ει µη εµελλε λυθηναι τουτου τε και χωρισθηναι η ψυχη. χωρισµου ψυχης. ειπε µοι. Βλεπε µοι τους υπο νοσου (391) ιερας κατεχοµενους. σοι λεγω.

τοις βιωσασι καλως δε προξενος χαρας αληκτου και τρυφης της αϊδιου και φωτος του ανεσπερου. πως και αλαλοι κωφοι τε ταις φωναις ταις αλαλητοις τον Θεον επικαλουνται ταυτης της σαρκος λυθηναι. Ο γαρ θανατος ανθρωπων θανατος πραγµατων πελει˙ θανατος φροντιδων λυσις. πως χειρων. (392) βλεπε τας ευεργεσιας. θανατος ελευθερια νοσων και παθων παντοιων. θανατος απαλλαγη τε των κακων του βιου παντων. µανθανε τας δωρεας µου. Ουτως ουν ευεργεσια γεγονεν η τιµωρια. σοι λεγω. µαλλον δε ου τιµωρια. θανατος αµαρτηµατων εκκοπη και αδικιας.πως αι σαρκες αι εκεινων φθειρονται και δαπανωνται. Οµως προ του χωρισθηναι εκ του σωµατος. ου χειρον του θανειν το ζην υπηρξε. πως ακινητοι εις απαν. ινα παλιν ειπω. Εφανερωσα τω κοσµω . Ει γαρ ουτως εις αιωνας. βλεπε τας οικονοµιας. αλλ᾿ οικονοµια θεια. ειναι εκληρωσατο. ποδων τε διχα και οµµατων και χειλεων και ρινων εισι και ωτων.

και γαρ σκαπανη. ∆ιο θεριζειν ληϊα ουκ εξεστι σκαπανη. ου ραπτειν τη αξινη. (393) Το ποιηµα του ποιητου τι ποτ᾿ αν γνοιη διχα. δρεπανον. ην ελαβε. Ουτως ουν µοι νοει και Θεον ηµας πεποιηκεναι . α ποιησαι εδει. προς οπερ αν εθελοι.εµαυτον και τον Πατερα και εξεχεα πλουσιως το Παναγιον µου Πνευµα επι πασαν οντως σαρκα. ουκ εν τω τοξω τεµνειν. αξινη. ου τεµνειν ξυλα ραβδω γε. εξ ηµων δε γε παντως. Ει δ᾿ ου προς α γεγονασιν. βελος και παντα τα λοιπα εργαλεια εν βιω. ου σκαπτειν µετα πριονος. απολωλεν ο βιος σοι και πασα πραξις παντως. οτι κτιστης και δηµιουργος υπαρχω. αµην. ουδ᾿ εν µαχαιρα κτιζειν. ουχ ωσπερ αυτος θελει. φασγανον τε και τοξον. µαχαιρα τε και πριων. παντως απαιτηθειη. εδειξα και νυν δεικνυω παντα. πραξιν τε και ενεργειαν δικαιως και πρεποντως. αλλ᾿ αλλως χρηση τουτοις. κατασκευαζει ενεργειν εργαλειον εντεχνως. και τοις εργοις. αλλ᾿ ουκ αφ᾿ εαυτου λαβον. Οτι εκαστω των ανθρωπων δεδωκεν ο Θεος προσφυως και προς το συµφερον το χαρισµα δια Πνευµατος Αγιου εις το ενεργειν. ουδε φασγανω σφενδονειν. Ο γαρ τεχνιτης εκαστον. αλλ᾿ αρµοζοντως εκαστω χρη προς εκαστον χρασθαι. ουδε δρεπανω τεκτονειν. Την γνωσιν γαρ. λογχη δ᾿ ου πριζειν θεµις. και το ονοµα µου πασιν απεκαλυψα ανθρωποις. εκαστον την ενεργειαν κεκτηται την ιδιαν. εις το µη κενον ειναι µεσον της εκκλησιας αυτου. Ν∆’. αλλ᾿ ως υπ᾿ αυτου προωρισθη. ραβδος. λογχη τε.

το προφητευειν αλλοις δε. αλλους του αρχειν των πολλων. εις το χρησιµως ενεργειν εν τω βιω αρρητως. αλλ᾿ ειπωµεν και ετερα χαρισµατα του κτιστου. Πνευµατικα δε ταυτα. το λαλειν γλωσσαις αλλοις. προς ο. α τοις ανθρωποις δεδωκεν. (394) τους µεν διδασκειν θεµενος. ως οιδε µονος ο Θεος. Ο στρατιωτης παλιν δε εαυτον υπερ παντας γεωργους τε και πλευστικους και χειροτεχνας µειζω ηγειται και ως ενδοξος εναβρυνεται τρεχων επι σφαγην και θανατον αωρον καταλυσαι. ου γεηπονος ειναι αιρησεται˙ αλλ᾿ εκαστος. θαυµατουργειν ετεροις δε και ενεργειν δυναµεις˙ αλλους προστατας εδειξε. οθεν και χαιρει ταις χρησταις κατεντρυφων ελπισιν. τους δε υπεικειν τουτοις˙ και οις µεν σοφιαν δεδωκεν. ∆ιο προς τεχνην εκαστος ουχ οιαν αυτος θελει. εκαστω κατ᾿ αξιαν˙ τον µεν ανδρειον σωµατι. Ουτος ουν ουκ ανεξεται κωπην ολως ελασαι. ο των απαντων κτιστης. Ιδου γαρ. αυθις λεγω σοι απερ και πρωην ειπον˙ . τους δε παντως µανθανειν. τον δε ωραιον µαλλον πεποιηκε και ετερον ευφωνοτερον αλλων. το ενεργειν απο Θεου ελαβεν. οις δε γνωσιν και λογον. αλλα προς οιαν εκτισται. απλως τε εχαρισατο εκατω των ανθρωπων το κατ᾿ αξιαν δωρηµα και πλεονεκτηµα γε. και ιδοις αν τον πλευστικον ευτεχνως τα πελαγη θαλασσης διαπλεοντα και τερποµενον µαλλον υπερ τον ιππω σοβαρω εφεζοµενον ανδρα και γεωργον γης αυλακας τεµνοντα τω αροτρω. το ζευγος τε ο τωνβοων των συνεργαζοµενων πολυ κρεισσον νοµιζοντα βασιλικου τετρωρου.εν εργοις εκαστον πιστον ενεργειν εν τω βιω. ουδε τεκτων γενεσθαι. και προς αυτην διακειται προσφυως και οικειως. ενεργησει. (395) αλλως δε ου δυνησεται ανθρωπος εν τω βιω ολως τι διαπραξασθαι η την αρχην θελησαι. ου ναυτης ουδε γεωργος. ουδε κρατησαι δικελλαν. επιτηδειως εχει. καθαπερ ειπον.

και αυτοπροαιρετως τοις παρα φυσιν απασιν εµαυτον εξεδοµην. Πως ουν. υφ᾿ ουπερ και κρατουµενος και κινουµενος ολως. και αντιστηναι προς αυτον µη ισχυων. (396) ανθ᾿ ων λυπεισθαι µε εχρην και θρηνειν τε και κλαιειν. οισπερ ενηδυνοµενος και χαιρων ωπτανοµην. και τελεωτερα φρονειν παρασχει φιαλνθρωπως˙ ει δε καταφρονησαιµι και αυτων των ολιγων των καταπιστευθεντων µοι. αυτος και διδωσι φρονειν οσα συµφερειν οιδε. ουτως ουδε ο ανθρωπος ανευ χειρος της θειας εννοησαι τι δυναται αγαθον η ποιησαι. εκουσιως απεστην ο ταλαιπωρος. οτι προς απερ εκτισµαι ενεργειν. Ει ουν αυτα ποιησαιµι πλειονα παντως δωσει. την στερησιν δικαιως οντως καθυποστησοµαι παρα Θεου του δοντος και απρακτος γενησοµαι. δολιως κατηχρειωσε πασιν εεργοις ατιµοις. Ο νουν µοι χαρισαµενος. Ιδου γαρ. αχρηστον εργαλειον. ως µη θελησας εντολας εργασαθαι του κτιστου. οιον αυτος ηθελησε και εθηκεν εν κοσµω. απειθεια τη προς αυτον και ανυποταξια χρησαµενος εκβεβληµαι του οντως παραδεισου. ο τεχνιτης µε κατεσκευασε Λογος. . Ευρων λοιπον µε κειµενον ο παµπονηρος οφις και τη αργια των καλων προδεδοµενον ολον. οιον ηθελε παντως. ειπε. αλλ᾿ οκνηρια εµαυτον εκδους και ραθυµια˙ και δια τουτο ερρµµαι των χειρων του ∆εσποτου.- . δυνησοµαι φρονησαι η ποιησαι η ολως ενεργησαι τι θειας ισχυος ανευ. χερσι βεβηλοις του εχθρου εµπεσων παναθλιως. ο ταλας. απερ θελει.πως γαρ και αντιστησεσθαι ειχον νεκρος υπαρχων. µακραν γενοµενος Θεου και χειρων των αγιων.ωσπερ ουκ εξεστι ποτε των ειρηµενων παντων εργαλειον αφ᾿ εαυτου κινηθηναι προς πραξιν η ενεργησαι τι ανευ χειρος ανθρωπου. του αιροντος και δι᾿ αυτου κατασκευαζοντος τι. και ενεργειν παρεχει µοι δυναµιν.

µαλλον δ᾿ εχρησατο αυτος εµου µη βουλοµενου. προς παν ειδος κακιας. ω της αναισθησιας! Προς αρπαγας. αλλ᾿ οπου αν και βουληται. ταπεινωσει µε ευθυς και µετανοια ενεργειν τε επετρεψαν και πενθειν αεναως. πασης παρανοµιας και εργασιας πονηρας δοκιµον εργαλειον γεγονα. ειπον µοι. τα τρια οι τηρουντες και επιµενοντες αυτων τη καλη εργασια συντοµως. εργαζεσθαι τας αρετας. εις γεωργων τε χειρας (397) παρεδωκεν αγιων µε του ενεργειν τα θεια. αλλα εν πασι τοις αυτου θεληµασιν ενηργουν. Οι καλοι ουν µε γεωργοι και συµπαθεις λαβοντες και ταις χερσι ταις εαυτων ολον το θεληµα µου αραντες. Ταυτα γαρ. προς φθονους τε. προς θανατους αδικους. Αφ᾿ ου γαρ και απερριψα εµαυτον εκουσιως εκ της χειρος της του Θεου και των αυτου αγιων. ινα σοι ειπω συνελων. ο ταλαιπωρος. ο κρατων τουτω χραται.πασης κακιας οργανον. . απατηθεις δολιως˙ κατεχων γαρ µε τη χειρι και δυνατως ελκυων κοπραγωγοις ερρυπου µε και παντοιοις βορβοροις και δυσωδιαις µε πικραις ενεβαλε και τουτοις εποιει ενευφραινεσθαι. και ηρπασε µε ο δεινος αρχων και ψυχοφθορος και τη εκεινου µε χειρι κατεσχε θελοντος µου. προς οργας. ουκετι του µη ενεργειν ισχυον τα εκεινου. Ουκ οιδε γαρ αντιλεγειν το ξιφος τω κρατουντι. ως ουκ ισασιν. ινα µη παλιν µε ευρων ο κακιας εργατης εξω χειρος διαγοντα αγιας αφαρπαση και τα αυτου µε ενεργειν αυθις παρασκευαση. προς λοιδοριας. αναγονται προς δοξαν. εις εµπελωνα τον αυτου. τας εντολας φυλασσειν και των αγιων της χειρος παρεκτος µη κινεισθαι. τεκνον. Ο ουν ποιησας µε Θεος ανωθεν επιβλεψας και του τυραννου τη χειρι κρατουµενον ιδων µε ωκτειρησεν. αφηρπασε της εκεινου χειρος µε και παλιν µε εισηγαγεν εις παραδεισον θειον. ενεργουντα µε ευρε.

καθαρσιν και απαθειαν και θεωριαν θειαν. και ταις χερσι του δυσµενους αλισκονται ουδεπω. Αµα τω επιβηναι γαρ της οδου της ευθειας απασι συναριθµιοι γενησεσθε αγιοις. προς εργα σωτηριας. αγαπη τε θερµη και ολη προαιρεσει. ως ον του Θεου θεληµα παρ᾿ υµων εκπληρουσθω και ουτως συντοµον οδον απροσκοπον τε ολως οδευσαντες γενησεσθε φιλοι Θεου υψιστου. παν καλον ενεργουντα. Το δε εκεινων φρονηµα υµετερον γινεσθω. µεγαλοφωνως εκβοων και παραινων και λεγων˙ ουδε γαρ φερω σιωπη ταυτα καταχωννυειν˙ ∆ραµετε. οσοι του Θεου και των αυτου αγιων εαυτους επαισθανεσθε των χειρων οντας εξω. προς πλατος τε απαγουσαν ζωης της αιωνιου. µαλλον δε θειοι γεωργοι αλλους καθοδηγουντες προς πραξεις οντως αγαθας. απαραλλακτως εν εµοι παντα εκβεβηκοτα ευρηκα και εθαυµασα και τοις πασι κραυγαζω. (398) ριψατε απαν φρονηµα και θεληµα οικειον και ταις εκεινων γε χερσι τας ψυχας υµων δοτε. την στενην τε και συντοµον και ακινδυνον ουσαν. σφαλµατων παντων τε οµου λαµβανουσι και ουτως υιοι υψιστου γινονται και θεοι κατα χαριν και εργαλεια ευχρηστα. και µακαριους απαντας βροτους ηµαρτηκοτος και ταυτην διοδευσαντος την οδον την τραχειαν. µηδεν εκτος εκεινων ποιουντες η κινουµενοι η ενεργουντες ολως. ωσαυτως και το θεληµα το αγιον εκεινων. . ως υποδειξαντος υµιν υπερευξασθε παντες. Τουτοις – παντες ακουσατε! – πιστευσας και ποιησας και ταις χερσι των του Θεου γεωργων τε και δουλων κατα την προσταξιν αυτου εµαυτον εκδους ολον. ως εργαλεια αψυχα. αλλ᾿ εκ Θεου συγχωρησιν παντων αµαρτηµατων. Σπευσατε και κολληθητε τουτοις αδιασπαστως πιστει. και βασιλειας ουρανων αγαθων τε αφραστων κληρονοµοι οφθησεσθε εν ολιγαις ηµεραις.

(399) Συ µε γινωσκεις. αλλα και κακων οντως παντοιων σκευος˙ οπερ οιδα παντωςα καγω και πεπλησµαι αισχυνης. µη δια ταυτην µαλλον απολωµαι και της χαρα στερηθω της µελλουσης.οι ευπροθυµως εν αυτη θελησαντες βαδισαι και κατα ποδας του Χριστου θερµως ακολουθησαι. αλλα και τοις ορωσι σε παν αγαθον παρεχεις. µηδεποτε στερησης. Οτι τοις το αγιον φυλαξασι βαπτισµα καθαρον παραµενει το Πνευµα το Αγιον˙ απο δε των µολυναντων αυτο απανισταται. Θελω ουν θλιβεσθαι. µη εν τω µελλοντι αιωνι. µη νυν. αµην. Βασιλευ µου. Χριστε. και εντροπης και θλιψεως οδυνη µε κατεχει. απηλειψε τον πονον και χαραν αντεισηγαγε τη ταπεινη ψυχη µου. και πονος ο αφορητος κρατει µου την καρδιαν. Θεε µου. αµεµπτως πορευοµενοι αχρι τελους του βιου. και θλιβοµαι. της Αγιας Τριαδος εσοµεθα νυν και αει και εις παντας τους αιωνας των αιωνων. ΝΕ’. ω Χριστε. µετουσια µεθεξει τε εµπιπλας. αλλα το φως σου λαµψαν µοι µυστικως του προσωπου τους λογισµους εδιωξεν. αλλα και οσοι τον Χριστον ιδειν επιποθουσιν. µονον. Αλλα µε ταυτης. προς πλατος παραδεισου χωρησωµεν και της ζωης δειχθωµεν κληρονοµοι και του Θεου αχωριστοι και παντων των αγιων εν Χριστω τω µονογενει Υιω και Θεω Λογω µετα του Θειου Πνευµατος. ου γαρ υπαρχεις αγαθον απαν. και θλιψις ου κολλα µοι. πασης παρανοµιας εργατην. ∆εσποτα. ινα καγω τε και υµεις ευρεθωµεν εν ταυτη. Χαρα γαρ του προσωπου σου η θεωρια εστιν. ουσπερ βλεπεις. ου µονον εν τω µελλοντι – φευ τους τουτο λαλουντας! – . οπως οµου µετα χαρας τα σωµατα λιποντες προς την εκει καταπαυσιν.

ως ο Αδαµ. αλλα και µαλλον Πνευµατι Τριαδος επικλησει.ο αµπελων παραδεισος νοειται µοι και εστιν. οραν σε δε τρανως κακεινοις εµπαρεχεις ουδαµως εν φαντασµατι η νοος ενθυµησει.αλλα και νυν εν σωµατι τους οντας σου αξιους. ως τινες αυ νοουσιν. ηνπερ ποιει ερχοµενον ενεργεια το Πνευµα. ως δοκω. Σωτερ. ως ειπας. αλλ᾿ αληθεια πραγµατος θειου και φρικτου εργου. εξ ουπερ εκπεπτωκαµεν παλιν ανακληθεντες –˙ και ωσπερ τοτε ο Αδαµ ην προ της αµαρτιας. ελαβοµεν και φυλασσειν ωσαυτως (401) εν πνευµατι πνευµατικον νοµον ουσας και θειον. (400) αλλ᾿ ουδε µνηµη τη ψιλη. . εν σωµατι σωµατικως τελουµενον εν πραξει. αµαρτωλων παντων ων σωτηρια. της πρωτης παραβασεως λαµβανοντες την λυσιν˙ και τουτου µονου. Οι γαρ το βαπτισµα σο σον λαβοντες εκ νηπιων και αναξιως ζησαντες τουτου κατα τον βιον εξουσι το κατακριµα πλειον των αβαπτιστων. ουτω και παντες γινονται οι γνωσει βαπτιθεντες πλην των ου λαβοντων αισθησιν νοεραν αναισθητως. ω ∆εσποτα. ως ατελεις και ατελως δεχοµεθα την χαριν. Οµοιως και τας εντολας εργαζεσθαι οι παντες. και του θανατου και φθορας ολως ελευθερουνται . λουτρον τουτο το θειον. ηγουν καθαραντας αυτους δια της µετανοιας ορας. ενεκα και τελεισθαι προσεταξας. εις αποπληρωσιν οντως οικονοµιας θειας˙ τηνικαυτα γαρ ενωσιν ποιεις των διεστωτων συ ο Θεος. ενυβρισαντες στολην σου την αγιαν˙ και τουτο. βεβαιον και αληθες γινωσκων. Επει ουν βεβαπτισµεθα παιδες αναισθητουντες. ηνπερ εν τω βαπτισµατι ελαβοµεν το πρωτον˙ και γαρ ου µονον υδατι την χαριν ειπας ειναι. οπερ οι βαπτιζοµενοι εντος του αµπελωνος εισερχονται λυτρουµενοι του σκοτους και του αδου. δεδωκας την µετανοιαν εις καθαρσιν δευτεραν και ορον ταυτης τεθηκας του Πνευµατος την χαριν.

(402) και µετα τουτο αιγλη σοι εφανην φιλανθρωπως. . µη εργον λογισαµενοι φρικτης οικονοµιας το λουτρον του βαπτισµατος εν Πνευµατι Αγιω. αφατου προµηθειας χειρονα υπερ τον Αδαµ εργα πεποιηκοτες. ο αγιος καν ποσως καταδεξη. Χριστε. ως οιδας. το σωµα πρασσον δε διχα γνωσεως θειας ως βους καµνων λογιζεται η αχθοφορον ζωον. εκπιπτει και του αλλου. και οιδας. µη µοι γενοιτο. πως τε τον κοσµον απαντα απηρνησω και µολις δυσωπηθεις ταις προσευχαις Συµεων του πατρος σου. Ειτα νεφελη γεγονα µικρα πυρος εν ειδει. ωσπερ οιονται οι πολλοι των ανθρωπων. επειτα και ακτινος. καταληφθωσιν ενδοθεν ειναι και αµαρτανειν. αλλ᾿ εµολυνθης και ως παιδιον ηµαρτες. της κεφαλης τον ζοφον. και τη εκπληξει δακρυα συν πολλη κατανυξει. τεκνον! Οιδας γαρ. ειπεν ο Θεος. ποσα εκλαυσας. ως αφρων επλανηθης. Αρα γε. φλεγων το παχος της σαρκος. τη κεφαλη σου ανωθεν επικαθεζοµενη. ως βεβαπτισαι και συ. Ψυχη γαρ µονη τα καλα ενεργειν ουκ ισχυει εργα. καταφρονησαντες οµου και σης φιλανθρωπιας. ποσα δε συνετριβης. και θεωριαν µονην σοι του ειδους παρειχοµην.∆ιπλους γαρ ων ο ανθρωπος διπλου δεεται νοµου˙ ου γαρ και αµελησειεν. Απαγε. και εασθωσιν αγιοι παλιν οι µολυνθεντες και τον χιτωνα σου κακως σπιλωσαντες. Σωτηρ µου. αρχηθεν µονω τω νοΐ. φωνης τε κατηξιωσα. εγενοντο ωσπερ Αδαµ ο πρωτος˙ ειτα προσαµελησαντες τοσαυτης σωτηριας και τηλικαυτης σου. εν νοερα αισθησει. Οι ουν εν αµπελωνι σου ειτ᾿ ουν εν παραδεισω δια βαπτισµατος του σου ανακληθεντες αµα και ολως αναµαρτητοι η και αγιασµενοι εισελθοντες. ως και καεντος εν πυρι οσµην γενεσθαι τουτων κρεατος τοινυν εξ αυτης γενοµενην. και τουτων ενδοθεν οικειν της ρυπαρας καρδιας ο καθαρος.

εν τη τροφη. αλλα µικρον εισδεξη λογισµον εν καρδια η αηδιαν προς τινα ευλογως η αλογως. οσην τοτε υπεµεινας. εν τω εµω δ᾿ ευρισκεται θεληµατι και ζη γαρ. ωσπερ οιδας. και κρυβηθεν ως εν ριπη οφθαλµου. εµοι συνον και τω Πατρι ως οµοουσιον µοι. και µολις σε χωρητικον απειργασαµην σκευος. ου σαρκικας. ουχ οραται. οπερ µαρτυριον εµοι λογιζεται και εστιν. Αλλ᾿ ουν εγω επισταµαι. την ταπεινωσιν την εις τον σον πατερα και του θεληµατος του σου την αρνησιν εις απαν. οµιχλην τε και σκοτος. Ο γαρ µη εχων θεληµα ιδιον παντως θνησκει. ζοφον ως παχυν. ουχ υλικας. συ παντως επελαθου. ο ειδως Θεον παντα. την πιστιν. αλλα και πασαν πονηραν ενθυµησιν καρδιας. και αεναως δακρυσι θερµοις εκπλυνοµενου εν τη ευχη. οπερ εωρας τοτε περιπετοµενον εν σοι φως και περικυκλουν σε (403) εισηλθεν ολον εντος σου απροσιτον ον φυσει και την καλην αλλοιωσιν ξενως ηλλοιωσε σε. της ευχης. Μολις ουν ουτως οντος σου κακεινου καθ᾿ εκαστην βιαζοντος τοις δακρυσι τον αγαθον µε φυσει. . ει µη απασιν εργοις µε θεραπευεις. εν τω ποτω δε µαλλον. ως ηλιος εισδυσας. νηστεια λεπτυνθεντος σου δηλαδη και τοις πονοις της αγρυπνιας. πυρος εν µεσω µενειν τε ακαταφλεκτον προσεχε! Τοιουτον ουν ποιησας σε. πασης κακοπαθειας.Τα µετα ταυτα δε κακα και την στενοχωριαν. Τουτο ουν. αλλα κεκαθαρµενον. αλλ᾿ αΰλους ακανθας ως νεφη. λαθρα δ᾿ αιφνης αφιπταται. προς δε και λογου προσβολην η πονηρας εννοιας ει µη µετανοησειας θερµως µετα δακρυων και εξορισεις απο σου ταυτα τη µετανοια. κατα µικρον σου την ψυχην καθαιρων µετανοια και καταφλεγων των παθων αποκειµενας υλας. συχνοτερον σοι φαινεσθαι ηρξαµην. ου παραµενειν πεφυκε˙ Πνευµα γαρ εστι Θειον. ου µονον δε χωρητικον.

Ουκ εστι. Ουδε γαρ παντας εν ταυτω τοτε θεους ανθρωπους πεποιηκα. εντος υµων υπαρχω και συνειµι. οτι Θεου γεγονασιν υιοι και κληρονοµοι. εν θεια µεταληψει των φρικτων µυστηριων µου πασι ζωην δωρουµαι. τεκνον. πως σκοτος ουσα συγκραθη φωτι το απροσιτω και µη αφανισθησεται αυτου τη παρουσια. Η πως και υπενεγκοιτο πυρος αστεκτου φυσιν ακανθας γεµουσα παθων ψυχη και αµαρτιας. Χριστε µου˙ ουσπερ προεγνωκας σαφως και δεδωκας γενεσθαι . ουσιαν πως χωρησειεν αχωρητον εις απαν. ιδου. ως βλεπετε. πεποιηκ˙ χαιρετε εν Κυριω! Τουτο ουν εσται αληθες σηµειον τοις ανθρωποις. ψυχην αναλαβοµενος και νουν οµοιως τουτοις. σαρκι και µονον οµοιος υπηρξα τοις ανθρωποις. καθως ειπεν ο Παυλος. οτι λαβοντες εχουσι το Πνευµα µου το Θειον. και της φθορας απαξ και του θανατου ελευθερω και δεικνυµι τινος τεκνα και φιλους υµας. αλλ᾿ ανθρωπος εγενοµην εγω µεν˙ τη πιστει δε και των εµων εντολων τη τηρησει. ουκ ονοµατι µονω. Ταυτα πιστα και ποθεινα τυγχανουσι. των απαντων ο κτιστης. µη εις συναισθησιν ποτε ελθουση µετανοιας. µη φοβεισθε! Ιδου εγω. εντευθεν τε Χριστιανοι χρηµατιζουσιν οντως αληθεια και πραγµατι. ο πατηρ µου! Ως τεκνα γαρ γεγονασι Θεου και παρρησια γνωριζοντες µε βλεπουσι και πατερα καλουσι˙ λεγει δε και προς εκαστον των αυτο νυν εχοντων εν εαυτοις παναληθως˙ Ω τεκνα. (404) οι εχοντες το Πνευµα µου εν ταις αυτων καρδιαις. Ζωην δ᾿ ειπων εδηλωσα το Πνευµα µου το Θειον˙ πλην τουτο γινωσκετωσαν. λαµπον και κραζον εχουσι προς τον εµον Πατερα. και προς µε λεγει δι᾿ αυτων˙ Ω αββα.Πως ουν υπαρξει εν ψυχη µηδ᾿ ολως καθαρθειση. ουδαµως δυνατον ολως τουτο! Εγω κτισµατων παντων γαρ ειµι κεχωρισµενος˙ επει δε κτισµα γεγονα. αλλα και τω βαπτισµατι.

Σε γαρ ζητειν ου θελουσιν. ως ειπας. πως αν πιστευσωσι τρανως οτι αξιοις φαινη και συλλαλεις και συνοικεις νυν και εις τους αιωνας αυτοις ως φιλοις. η και παραµυθεισθαι οιονται οι παραφρονες επι κεναις ελπισιν. . Σωτηρ µου. η αληπτον. (405) τοτε σε παντη αληπτον κηρυσσουσι τοις πασι. δος αναστηναι της κακης υπονοιας του λακκου και εις συναισθησιν ελθειν οτι εν λακκω κεινται. Τοις γαρ απαρνουµενοις σε και λεγουσι µη λαµπειν το φως σου το αΐδιον εις ψυχας των αξιων. οι και διαβαλλοντες απιστουσιν εις απαν φρεναπατουντες εαυτους. υψηγορουντες ως κοµψοι τοις επηρµενοις λογοις. Θεε µου. ου χαριν προς αυτους ολως ουκ επιβλεπεις. εχειν γαρ σε δοκουσιν˙ ει δε οµολογησουσι µη εχειν σε. Ουδαµως. ουδε υπαρχει ο αυτων υπερεχων εν γνωσει. καθως ειπας. Αλλα πιστων συ ει Θεος. Οις ει µη λαµψη σου το φως και ιδωσιν εν γνωσει. και προς τα φιλα εαυτων αλληγορουντες ταυτα των φοβερων σου εντολων καταφρονουσιν ολως. πως σου φωτος το προσωπον υποδειξης. εν σκοτει και καθεζονται. εσκοτισµενοι οντες. µη νοουντες τα θεια και ανθρωπινα. και τον νοµον φυλαξουσι τον θειον σου προθυµως µεχρι θανατου εαυτους δια σε εκδιδοντες εις εργασιαν αληθη των σοφων εντολων σου. φως θειον ουχ ορωντες. Η γαρ τοις πασι τε ληπτον και προσιτον ανθρωποις. ουχι δε και απιστων. Ο µαρτυρουσιν οτι νυν εισιν οι βλεποντες σε. και ως ουδεις θεασασθαι ισχυει σε ανθρωπων. απροσιτον διδασκουσι σε παντη˙ οµως εν αµφοτεροις δε σφαλλονται. Οις βραβευσον φως γνωσεως. ει µη κτησονται πιστιν πολλην. και παντη δυνατα εστιν αυτοις ως κεκληµενοις εις την χαραν την αφραστον υπο σου εις αιωνας. ως πιστοις δουλοις σου. δος χειρα φοβου θειου. Τοις δε λοιποις αδυνατα πασι δοκουσι ταυτα.συµµορφους της εικονος σου εν Πνευµατι τω Θειω.

κλαιοντα ως τον ασωτον και προσπιπτοντα. καθως αυτος επιστασαι. ο Θεος µου. γλωσσα λαλειν ου δυναται. και τοις ποσι προσερριψας αυτου και ταις αγκαλαις. ευχαριστειν τε και λαλειν τας σας ευεργεσιας. Αµην. τω ευτελει σου δουλω. Θεε µου. Κακεινος µε προσηγαγε τω σω Πατρι. ∆ος ελεος. δος µοι συνεσιν. περι εκεινων εννοειν και λεγειν εν συνεσει – αποχωρισας. ευσπλαγχνε. δος µοι γνωσιν. συγγενων τε και φιλων. και συ ουκ απηξιωσας υιον σου µε καλεσαι. αλλα συ τη οικεια σου. ως ειπας. Σωτερ. . ∆εσποτα. ας εις εµε τον ορφανον εποιησας και ξενον. Κυριε. εξ οικου γονικου µου ως εξ Αιγυπτου σκοτεινης.Τουτο ουν το σωτηριον παντων των σωζοµενων. οδος ουκ εστιν αλλη δε. και προσλαβοµενος µε και τη χειρι σου τη φρικτη κρατησας ηγαγες µε. οτι εδιδαξας µε. ω Θεε µου. διδαξον καµε ποιειν τας εντολας σου. ικετηριος τε οµου και ευχαριστηριος. (406) Κυριε. τα δε γε σα και τα των σων οφθαλµοι ουχ ορωσιν. ως εξ αδου µυχων µε . ω Τριας. Καν ηµαρτον ως ανθρωπος υπερ ανθρωπον. ο µονος συ γινωσκεις˙ απο πατρος και αδελφων. Οι γαρ σοι κοσµου ξενοι. ξενον υπαρχοντα εν γη. και σοι δια του Πνευµατος. απο γης της γενεσεως. και εποιησας.ουτω γαρ εµοι δεδωκας. οιδας. δος ελεος δεοµενοις σου. ΝΣΤ’. (407) ω λογου γλωσσης πενιχρας υµνειν σε απορουσης. εις ον ηυδοκησας εν γη γενεσθαι µου πατερα. Ευχη προς Θεον επι τοις γεγονοσιν εις αυτον. ευσπλαγχνια ηλεησας µε τον πτωχον. ουδε κοσµος χωρησαι. τον ορφανον εν κοσµω. νυν και αει και εις τους αιωνας των αιωνων. Χριστε µου. Λογε. Ω αναξιου στοµατος και ρυπαρων χειλεων. Κυριε.

ος ουδ᾿ αυτον κερδησειε˙ δωσει γαρ. εν πενια πλουτουµεν. ∆ιδασκαλια κοινην συν ελεγχω προς παντας˙ βασιλεις. ΝΖ’. Λοιπον. αποδιωκει. ως υπεσχου. µισει ηµας ο κοσµος. και τοτε µονος τα κακα τα ιδια κερδησει συν τοις οµοφροσιν αυτου και τυφλοις φιλοκοσµοις. µαινεται. Συ γαρ οιδας µου το ασθενες του λογου και αµετοχον µαθησεως της εξω˙ συ επιστασαι. Η δε ζωη τι η Θεος κτιστης παντων. ο ουδεν εστιν η ελπις η βεβαια. ιερεις. συν σοι. λογους γνωσεως και συνεσεως θειας. ην απαντες ποθουσιν. φθονει.∆ια τουτο ουν. Ζωη. Ην οφθαλµοι ουκ ειδον. ω ∆εσποτα. εν παση θλιψει χαιροµεν οντες εξω του κοσµου. σωτηρα Θεον και προστατην εν βιω και αναπνοην της ταπεινης ψυχης µου. λοιδορει. τι γαρ αρρεστον εχει. Κοσµος θανατος. ΝΗ’. . µοναζοντας. (409) Ω Χριστε. Ηµεις. ως ευδοκησας. Τουτον ποθησον και µισησον τον κοσµον. εν τη εσχατη σαλπιγγι πνευµατικον και τουτον. υπο στοµατος λαληθεισα και λεγοµενη Θεου. πλαναται ο τυφλος πηλον κατεχων µονον. κοσµος δ᾿ εχει το σωµα. Αυτη τι εστι. οι ταπεινοι σου δουλοι εν ασθενεια ισχυροι. ∆εσποτα. αρχιερεις. παρασχου µοι λογους σοφιας. κτεινει και παντα πρασσει καθ᾿ ηµων περιπιπτων εν τουτοις˙ ηµεις δε. Οτι ο τον Θεον εξ ολης ποθησας ψυχης µισει τον κοσµον. ο ξενος εγω και ταπεινος τοις λογοις. οτι σε µονον εχω ζωην και λογον και γνωσιν και σοφιαν. λαϊκους. Ποιαν ουν ελπις. (408) Σκια κρατουµαι και αληθειαν βλεπω.

Ανθρωποι παντες. τι λεγει ο παντων Θεος και προ παντων αιωνων. µη απαξιωσητε φωνης ακουσαι και λογων εµου του ευτελους ανθρωπου. εαν µη αυτοι τα των εθνων ποιουντες εργα και εθη και βουλας τε και γνωµας και δια πολλων εργων υµων και λογων απαρνησθε µε. συ η σκεπη µου. και εν πτωχεια τη µακαριζοµενη τον απραγµονα µεταδιωκειν βιον. ο πλουτος µου. αλλα καρδιας ανοιξατε µοι ωτα και ακουσατε και συνετε. συ η αντιληψις µου. βασιλευ των παντων. µονασται και µιγαδες. τον αναξιον. αρχουσι τε και λατραις. βασιλεις και δυνασται. επισκοποι. κατ᾿ ευσπλαγχνιαν προσλαβεσθαι τον ξενον. και δια τουτο θαρρων σου τω ελεει και αιτουµαι σε και λαλω και προσπιπτω˙ δος λογον ευθη. Τι γαρ οφελος διεκδικειν τον κοσµον απο θανατου και προσκαιρου δουλειας. συ το καυχηµα. Συ εκ του κοσµου ηθελησας µε. συ η καταφυγη µου. τον ευτελη και χειρω παντος ανθρωπου. ου εν τη χειρι πνοη παντων των οντων˙ Βασιλεις! Καλως ποιειτε πολεµουντες τα εθνη. ο απροσιτος. Λογε. τοις δοκουσι σε βλεπειν και θεραπευειν και δουλευειν σοι ως ∆εσποτη γνησιως. παντος αλογου ζωου. Κρεισσον ην υµιν λογους εµους φυλασσειν ορθως τε ποιειν τας εντολας µου πασας. δος µοι κρατος ειπειν προς παντας τους σοι ανακειµενους (410) και λατρευοντας σοι. τον υµων βασιλεα. η δοξα. αυτους δε δουλους και παθων και δαιµονων τοις εργοις υµας γινεσθαι καθ᾿ εκαστην . ιερεις. λαλησαι µυσταις. ο µονος παντοκρατωρ. δος ισχυν.Συ ει η ελπις µου.

οσα τις αλλα πρασσει εργα δι᾿ εµε και την προς τον πλησιον συµπαθειαν τε και ελεηµοσυνην. Θεος ων κατα φυσιν. πρωτον δε παντων. Παντα γαρ καλα. ασυγχυτος υπαρχω Θεος ανθρωπος. ος αµεριστος. συνετε. µηδε κεραιαν µιαν των γεγραµµενων παραβλεψηται˙ τουτο γαρ µοι θυσια. οι συλλαλειν µοι αξιως τεταγµενοι. οι των δικαιων υπερκειµενοι παντων ως οντες εις ονοµα των µαθητων µου καµου φεροντες τον θειον χαρακτηρα. ανθρωπος Θεος παλιν˙ ως γαρ ανθρωπος χερσιν υµων κρατεισθαι κατηξιωσα. (412) ο διπλους εγω εν µια υποστασει˙ . οι και του κοινου ελαχιστου συλλογου την εξουσιαν τοιαυτην ειληφοτες. ο και σαρκωθεις. επειτ᾿ εν τουτοις µηκετι επιστρεψη. τουτο µοι θυµιαµα και προσφορα και δωρον˙ χωρις δε τουτων εθνικων υµεις χειρους.και κληρονοµους του πυρος του ασβεστου. ως Θεος δε υπαρχων πανταπασιν αληπτος ειµι πηλιναις χερσι και αορατος τοις µη ορωσι και απροσιτος ο σφαγεις υπερ παντων. τοις προσταγµασι και νοµοις αληθειας. και διπλους γενοµενος ταις ενεργειαις. και ουτως ποιη απαραβατως παντα µεχρι θανατου και µηδεν ψιλον λογον. οι οντες εκσφραγισµα εµης εικονος. οιαν ελαβον εκ του Πατρος ο Λογος. ει εαυτον οικτειρη (411) και τους λογους µου παση σπουδη φυλαξη και µετανοιαν ενδειξηται γνησιαν υπερ των πρωην ισως εξειργασµενων. Των επισκοπων οι προεδροι. ταις φυσεσιν ωσαυτως. ταις θελησεσι. αλλ᾿ εµµενη µου του ∆εσποτου τοις λογοις.

και µεσιτευειν τους αλλους υπισχνουνται. οι υψηλοι τε και τεταπεινωµενοι την κακην ταπεινωσιν και εναντιαν. αναξιως απτονται του σωµατος µου και υπερεχειν των πολλων εκζητουντες ακλητως εισερχονται εµων αδυτων ενδον. (413) οι µηδε γνωριζοντες την εµην χαριν. Εξωθεν καλως στολιζοντες το σωµα λαµπροι τω δοκειν και καθαροι ορωνται. οι δοξαν θηρωµενοι την των ανθρωπων καµε παραβλεποντες τον κτιστην παντων ως πτωχον και πενητα απερριµενον. ουχ ων τω λογω και συντρεχει ο βιος και σφραγις εστι της τουτων θεοπνευστου διδασκαλιας και θεορρηµοσυνης. Εισερχονται δε. βασταζων αυτων την αναισχυντον τολµαν. . οι και κρατειν οιονται αρτον πυρ οντα και ως ψιλου µου καταφρονουσιν αρτου και ψωµον οραν και εσθιειν δοκουσι. της χαριτος µου. ως φιλω µοι λαλουσιν. και α µη βλεπειν εξωθεν τουτοις θεµις˙ και µακροθυµω ο φιλανθρωπος αγαν. οι πολλων υπευθυνοι πταισµαντων οντες. ψυχας δε χειρους πηλου τε και βορβορου. ην ελαβον ουδεπω. ω ουδ᾿ ως δουλοι ενεµειναν τω φοβω. και δεικνυουσιν εαυτους ως οικειους. του νυµφωνος τε των απορρητων επιβαινουσι χιτωνος διχα. την αορατον µη ορωντες µου δοξαν˙ των επισκοπων οι πολλοι εξ ολιγων. αλλ᾿ ων τω λογω αντικειται ο βιος και οις αγνωστα τα φρικτα µου και θεια.των επισκοπων οι δια τουτο παντων κατεπαιρεσθε των ελαχιστων ως ταπεινων τε και κατω καθηµενων˙ των επισκοπων οι πορρω της αξιας.

Ταυτα ουν παντα γνωσεται πας ο θελων (414) αληθη και βεβαια τα γεγραµµενα εργων εξ αυτων. ας ενωπιον αγγελων και ανθρωπων αποκαλυψει ο τα κρυπτα του σκοτους αποκαλυπτων Κυριος Θεος παντων. υπουργον αυτον λαβοµενος και δουλον και εκπληρωτην των αυτου θεληµατων. Ποιος εξ ηµων των νυνι ιερεων . και αναισχυντως ιστανται τοις αδυτοις παρρησιαζοµενοι ενωπιον µου. µηδαµως την θειαν µου δοξαν ορωντες. ων ιερεις ποιουµεν.µαλλον δε παντος ιου θανατηφορου κεκτηνται οι δειλαιοι εν πονηρια. Ωσπερ γαρ παλαι Ιουδας ο προδους µε λαβων τον αρτον εξ εµου αναξιως εφαγεν αυτος ως µερος κοινου αρτου. ουκ αν τουτο εποιουν. οι το συνειδος και προ του βεβλαµµενον και µετα τουτο παντως κατεγνωσµενον εχοντες και βαινοντες αυλη µου θεια. ουτω και ουτοι πανθανουσιν αγνωστως. οι του βηµατος. και ψευδος ουδεν ουδαµως αν ευρηση και πεισθησεται και καθοµολογησει ως Θεος αυτος δι᾿ εµου ταυτα ειπεν. ην ει εβλεπον. οσοι τολµηρως και αυθαδως των θειων αναξιως απτονται µου µυστηριων. οι προυχοντες µαλιστα των αλλων θρονοις. οι της ιερωσυνης. ουδε προπυλα του ναου µου του θειου ουτως αυθαδως εισβηναι κατετολµων. Ει µη τις αυτα των ποιουντων υπαρχει και σπευδει λογοις απατηλοις σκεπασαι και τας ιδιας αισχυνας συγκαλυψαι. και δια τουτο ο Σατανας εισηλθεν εις τουτον ευθυς και αναιδη προδοτην απειργασατο εµου του διδασκαλου.

και αναλγητως εγκειµεθα προς ταυτα. και χρυσον παντα και χρηµατα παρειδε. Ποιος την συνειδησιν κατεγνωσµενην εαυτου ου κεκτηται απο ληµµατων. Ποιος ηρκεσθη τοις κατα χρειαν µονοις και του πλησιον ουκ ενοσφισατο τι. ∆οξης γαρ υπαρχοντες αγευστοι θειας την κατω δοξαν παριδειν ου δυναµεθα˙ ερως δε δοξης. ο και αναµαρτητον δοκουσιν ειναι (415) αλλης αιροντες πραγµατα εκκλησιας. Ποιος αν ειποι τουτο εν παρρησια. µηδε του καλου ποιουµενοι την πραξιν˙ και δια τουτο ουδε µετανοουµεν εις το βαθος των κακων βαπτισθεντες. φιλων. ωνησαµενος η πωλησας την χαριν. Ποιος δια αιτησιν των κατα κοσµον δυναστων. µη κεντουµενος υπο του συνειδοτος. Εαυτου δε τις ου σπουδαζει γνησιους φιλους ανθρωπους επισκοπους ποιησαι. Ποιος τον Χριστον ηγαπησε και µονον. αλλ᾿ εξαµαρτανοµεν αδεως παντες.τας ανοµιας εαυτου προκαθαρας ουτω κατετολµησεν ιερωσυνης. πλουσιων και αρχοντων ουκ εχειροτονησε και παρ᾿ αξιαν. δι᾿ ων ηπειχθη γενεσθαι η ποιησαι. Ποιος ου ποεκρινεν αξιου φιλον τον αναξιον µαλλον εγκαταστησας. . της των ανθρωπων λεγω. Τουτο γαρ των µετριων. οπως λαµβανη εν εξουσια παντα τα αλλοτρια. µητε του κακου εκκοπην µελετωντες. Οντως ουδεις σηµερον τουτων υπαρχει εχων απαντων καθαραν την καρδιαν. οτι παντως εν εποιησεν ων ειπον. οτι κατεφρονησε δοξης της κατω και δια µονην ιερουργει την ανω.

ψυχην ουκ εα ταπεινωθηναι ολως. µηδεν µεριµνων των εις ζωην ανθρωπου. Εγω γαρ λεγω και µαρτυροµαι πασι . Πως ουν. γνωστως οικουντα και εµπεριπατουντα τον ενα Θεον εν τη αυτου καρδια. Θεον ενοικον εχειν ειπειν τολµησει η φιλειν Χριστον η Πνευµα Χριστου εχειν. ποιος ανθρωπος τουτο ειπειν δυναται η ποιοησαι ισχυσει. ο δοξαν θηρωµενος την των ανθρωπων και πλουτου δεοµενος του φθειροµενου. ο εις αρπαγην ακορεστος τυγχανων και µνησικακων τοις µη συχνως διδουσι. και πενθησει κακεινου µονου εξει επιθυµιαν . Τις µεσιτευσει τουτον η Θεω καταλλαξει και παραστησει ανεπαισχυντον λατρην Θεω τω µονω καθαρω και αχραντω.µηδεις πλανασθω. Ο δε µη Χριστον και τον αυτου Πατερα και το Πνευµα το Αγιον εισδεδεγµενος. ουδε µεµψασθαι εαυτην εκουσιως. αλλ᾿ ως καθ᾿ ωραν αποθνησκων τυγχανει και πολλα κλαυσει δι᾿ αυτον. µη λογοις απατασθω! – οστις προτερον ουκ αφησει τον κοσµον και τα του κοσµου απο ψυχης µισησει και µονον Χριστον γνησιως αγαπησει και ψυχην αυτην δι᾿ αυτον απολεσει. ο επιθυµων χρυσιου πληθος εχειν. πως την δουλειαν ενδειξεται γνησιαν. ω τα Χερουβιµ ου τολµα ατενισαι. Τις βεβαιωσει κρατειν αναµαρτητως και ιερουργειν ακατακριτως τουτον του αµωµου θυµατος φρικτην λατρειαν. τουτων ουτως εχοντων. Ποιος αγγελος. (416) εκ τινος δ᾿ αλλου την ταπεινωσιν µαθη η πως διδαχθησεται θεληµα θειον. οντι αγγελοις απροσιτω τοις πασι. ειπε µοι.

ουτω και ηµας αυτος τε προσφερει και αυτος ηµας ουτω δεχεται παλιν. οθεν καθαρσις και ψυχης θεωρια. διδοται πασι τοις καταξιωθεισιν οραν και εχειν τον Θεον εν καρδια και φυλαττεσθαι παρ᾿ αυτου και φυλαττειν ατρωτους αυτου τας εντολας τας θειας. Ωσπερ γαρ Χριστος Θεω Πατρι ιδιω και προσφερεται και εαυτον προσφερει. ο Χριστου λατρης ηξιωµενος. ο δεδωκε τοις θειοις αποστολοις. Ταυτα ουν παντα προς βροτους νυν τελουνται. ιερωσυνην και ψυχων προστασιαν καταδεξασθαι η αρξαι µη τολµηση.και δια πολλων θλιψεων τε και πονων καταξιωθη Πνευµα λαβειν το Θειον. πασαν δι᾿ αρετην ευκολως κατορθωση και δακρυων κτησηται πηγας αφθονους. η αγιοτης. οθεν του θειου θεληµατος η γνωσις. εγω δ᾿ ουκ εχω. Αι αλωπεκες εχουσι φωλεους παντως και τα πετεινα κατασκηνωσεις παντα. εξ ου η απαθεια. µοιχου χειρον και πορνου και παντων αλλων εστιν αµαρτηµατων. . (417) οθεν φωτισµος ελλαµψεως της θειας και θεωρια φωτος του απροσιτου. την κεφαλην που κλινω. εις αλληλους γαρ αµαρτανοµεν παντως˙ ο δε τα θεια καπηλευων θρασεως και απεµπολων του Πνευµατος την χαριν εις αυτον παντως τον Θεον αµαρτανει. Επει εις κριµα και κατακριµα εσται η εγχειρησις των τοιουτων πραγµατων. ινα δ᾿ αυτου παν εκδιωξη παθος. φονεως χειρον. Ο γαρ καταστας εις προσωπον του Λογου ουτω βιουν οφειλει ωσπερ εκεινος και ουτως˙ ακολουθει! λεγειν εκεινω.

οποιον το κατακριµα τουτου! Παντως ανθρωπω παρεικαζεται ουτος την της ιδιας γυναικος ολην προικα καταφαγοντι κακως εξ αφροσυνης˙ οε αρα κρατηθεις και µη εχων του δουναι ταυτην απαιτουµενος χρηµατα παντως προς τη στερησει της εαυτου συζυγου και εις φυλακην πεµπεται καθειρχθηναι. (419) Περι δε ψυχης καλλους της Χριστου νυµφης. οι δε και καρτερουντες εις αυτας και οικουντες. αλλ᾿ οικους. Ουτως ουν εσοµεθα οι ιερεις και λατραι. ουχ οτι τουτων κρατουµεθα τω ποθω. και ανδραποδων επισυρεσθαι πληθος. . πυργους κτιζοντες. µοναστηρια. Ει δ᾿ αυ τολµησει εις ιδιας εξοδους ακαιρως χρησθαι τουτοις µετ᾿ εξουσιας και συγγενεσι τα των ξενων χαριζειν. Ενα µοι δειξον και εις τουτον αρκουµαι. βαλανεια. ουαι. γαµους ποιουντες και των ιδιων εκκλησιων ως ξενων καταφρονουντες και αµελουντες τουτων και επι µακρους χωριζοµενοι χρονους. αλλ᾿ οπως µονον ζωµεν εκ των προσοδων αφθονως αυτων και κατασπαταλωµεν. ποιος εξ ηµων των ιερεων φροντιζει. οι και διατριβοµεν εν αλλοτρια χωρα εωντες χηρας τας εαυτων γυναικας.Ουδεν γαρ ολως αυτος ιδιον εχειν ουδε κεκτησθαι οφειλει τι του κοσµου. προνοιαν αυτων ουδεµιαν ποιουντες. (418) ει µη την του σωµατος χρειαν και µονον. οικους τε κτιζειν και αγρους αγοραζειν. προικιζοντες. τα δ᾿ αλλα παντα τοις πενησι και ξενοις και τη εαυτων προσηκει εκκλησια. οι εις εαυτους και συγγενεις και φιλους καταχρωµενοι ταις των εκκλησιων εισοδοις και των πενητων µη φροντιζοντες ολως.

του εβδοµου αιωνος θυταις. ως εφην . το µεν γαρ υµων εις ωφελειαν εσται κκαι των ορωντων τα καλα υµων εργα. Αλλα τι φησι και προς ηµας ο Λογος. δι᾿ ης εµοι τε και πασι καθορασθε ανθρωποι τρανως λογικοι τε και θειοι. ους εποθησεν ουτος. Ει δε τον εκτος κοσµειτε ανδριαντα (420) τη καταστολη των ηθων τουτου µονη και τοις ορωσιν υµας δοκειτε φιλοι δια της εκτος γυµνασιας των πονων. ουαι ηµιν. µοναχοις. το δε ποθεινον εµοι τω κτιστη παντων και ταις νεοραις ταξεσι µου και θειαις. των µοναζοντων οι δοκουντες σπουδαιοι. οτι τους νοµους του Θεου και Σωτηρος καταπατουµεν ως µηδενος αξιους. Θεω δε µεγας ως αυτου εγνωσµενος. φιλης εµης δε της εικονος ουδ᾿ ολως ποιεισθε λογον εις καθαρσιν και κοσµον αυτης εν σπουδη και δακρυσι και πονοις. εοικατε µι οντως µυδωσι ταφοις. καθα παλαι ο Χριστος ηµων παρα των τηνικαυτα αρχιερεων και δεινων Ιουδαιων. καθαπερ ποτε Φαρισαιοι. ος αυτον ανυψωσει και προσλαβεται ως εν τω βιω. Και ει που φανη µικρος εις εν ανθρωποις. Το εντος µορφωσατε τη ευσεβεια και το εκτος µοι καθαρον παντως εσται. µη τοις παθεσιν ηµων συγκαταβαινων. ευθυς απελαυνεται ως εις κακουργων και διωκεται παρ᾿ ηµων εκ του µεσου και αποσυναγωγος γινεται. ουτως εν τω µελλοντι και συνδοξασει πασιν αγιοις.Αλλ᾿. ως αυτος εφη και αει τουτο λεγει τη λαµπρα φωνη των τουτου µεγαλειων˙ αλλ᾿ εστι Θεος. επισκοπους και λατραις.

κοµην αυχµηραν. ει καλως εκτελειται τα της νοερας και κρυπτης εργασιας υµων εν γνωσει και σοφια και λογω˙ ει δ᾿ εκτος ταυτης επ᾿ εκεινοις µεγα τι φρονειτε ισως και το ειναι δοκειτε µηδεν δε οντες εκεινης χωρις. τριχινον εσθος. πεφωτισµενοι την διανοιαν πασαν. ιν᾿ οφθητε µοι παρθενοι ταις εννοιαις. νεκροις οστεοις µεµεστωµενοι φαυλων καρδιας σαπρας ενθυµησεως. σιδηρων καθηλωσεις. Τις γαρ εξ υµων εξεζητησε ταυτα. χορτον εις στρωσιν κοιτης και πασαν αλλην κακοπαθειαν βιου. λογων. Του ιερου µου η πληθυς λαου πασα. και ενωθητε τω Λογω µοι εν λογω σοφιας εµης και γνωσεως της κρειττω. τυλων πληθος γονατων. λαµπραις εσθησιν εστολισµενοι των ορωντων εις πλανην. παθων. επιθυµιαν ορασεως σαρκος τε. αλαζονειαν φρενων τε και του βιου και πασαν αλλην ενθυµησιν µαταιαν. των δεσµων λυθητι των του κοσµου. Εξωθεν λαµπροι. µισησον πλανην των αισθησεων πασαν. ταχα λεπροις προσεοικατε. εννοιων και µελετης δολιας. πονους. ξηροκοιτιαν. Αλλα τοις εκτος χαιρειν πασιν ειποντες µονης γενεσθαι της εντος εργασιας σπευσατε θερµως εν ιδρωσι και πονοις (421) θειων αρετων και ιερων αγωνων. ∆ευρο. νηστειαν λεγω. Α γνωθι κοσµου οντα της αδικιας. µυδωντες πληρεις εσω.ειπων ελεγχων την αφροσυνην τουτων. δευρο σπουδαιως προς µε τον σον ∆εσποτην. Καλα γε ταυτα. εις ολεθρον αγοντα τον κεχρηµενον . σκληραγωγιαν. φυγε των κακων τας αιτιας οξεως.

και ως ουδεν σοι εψεται των εκ κοσµω λαµπρων η τερπνων και ηδεων εντευθεν’ προς τας εκειθεν απαιροντι σκηνωσεις η τα των εργων µονων των εν τω βιω φαυλων παρα σου η καλων εργασθεντων. ιν᾿ ης µοι αει συνδαιτυµων αφραστως εν τη τραπεζη της εµης βασιλειας. ηµεις δε ουχ οιοι τε τοιαυτα διακρινειν και γραφειν εσµεν και δια τουτο σιωπαν εβουλοµεθα˙ το γαρ πενυµατικοις . Επεταξας τη ευτελεια ηµων. ων ητοιµασα τοις εµε αγαπωσιν αει τε και νυν. Περι εξοµολογησεως. αµην εις τους αιωνας. Και ταυτα µεν της σης φιλοθεου ψυχης και του διαπυρου ποθου και φοβου τα ρηµατα και ψυχωφελη ερωτηµατα. Λαβου του ποθου των εµων εν καρδια θειων πραγµατων. καλω σε προς µε τον Θεον του παντος και Σωτηρα. Και γνους το φθαρτον και επικηρον παντως. Γνωθι γαρ σαυτον. ως βροτος και φθαρτος ει. Ηµεις δε απεδεξαµεθα σου µεν την προς τα καλα προθεσιν οτι ζητεις µανθανειν περι θειων και ιερων πραγµατων. ιν᾿ εις αιωνας αιωνων ζησης οντως και των αγαθων των εµων εντρυφησης. (422) λιπων τα κατω. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ.αυτοις εµπαθως και προσπαθως εν βιω και εχθρον καµου δυστυχως εκτελουντα. προσθεις και τουτο˙ «επειδη ακουοµεν την του δεσµειν και λυειν εξουσιαν τοις ιερευσι διδοσθαι µονοις». πατερ και αδελφε. ων σοι σαρκωθεις ητοιµασα ως φιλω. «ει αρα ενδεχεται εις µοναζοντας τινας εξαγγελειν τας αµαρτιας αυτων ιερωσυνην µη εχοντας». (423) 1. ανω δευρο. ολιγον ζωης λειψανον ων εν βιω. της εν ουρανοις µετα παντων αγιων. αγαθων αιωνιων. ερωτηµατικως ειπειν σοι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Α’.

τουτο δη και απαιτηθηναι µελλει επι του φοβερου και φρικτου κριτηριου αυτου. ινα εξ αµφοτερων των κρηµνων τη του Θεου χαριτι εµαυτον και τους ακουοντας µου διατηρησω. ου διδασκων αλλα τας µαρτυριας περι των επερωτηθεντων µοι φερων εξ αυτης σοι. την εκ του σκοτους προς το ανεκλαλητον αυτου φως προοδον. Εξαγορευσις τοινυν ουδεν αλλο εστιν η χρεων οµολογια ειτ᾿ ουν επιγνωσις σφαλµατων και αφροσυνης ιδιας ηγουν πτωχειας καταγνωσις˙ καθως εν ευαγγελιοις παραβολικως ειπεν ο Κυριος˙ «δανειστη τινι». βασιλεις οµου και πτωχοι. ων ηµεις κατα πολυ βιω και λογω και αρεταις διεστηκαµεν. την εκ της καταδικης ελευθεριαν. φησιν. αλλ᾿ εξ αυτης της θειας και θεοπνευστου γραφης (424) λεξω. Τοιγαρουν απας πιστος χρεωστης υπαρχει του ιδιου ∆εσποτου και Θεου και ο παρ᾿ αυτου ελαβε. το µελη γενεσθαι αυτου και το Αγιον Πνευµα λαβειν ενοικουν εν ηµιν. ιν᾿ η και τα λεγοµενα βεβαια. Αλλ᾿ επει «εγγυς» ως γεγραπται «Κυριος πασι τοις επικαλουµενοις αυτον εν αληθεια» τουτον καγω ο αναξιος επικαλεσαµενος εν αληθεια ταυτα σοι ου δι᾿ εµων λογων. Πολλα µεν ουν αλλα α ουδεις ανθρωπων ισχυσει εναριθµησαι. εν η τα ιδια προβατα σφραγιζει ο Κυριος – . «ησαν δυο χρεωφειλεται και ο µεν εις ωφειλεν αυτω δηναρια πεντηκοντα. Τινα δε εισι τα δοθεντα ηµιν παρ᾿ αυτου ακουσον. τεως δε τα κρειττω και τελεωτερα. ουδε παρα ανθρωπων εµαθοµεν. 3. αλλ᾿ εκ της ανωθεν σοφιας ειτ᾿ ουν της δια του πνευµατος χαριτος µυστικως εδιδαχθηµεν και καθ᾿ ωραν αει διδασκοµεθα. το τεκνα και υιους αυτου και κληρονοµους δια του θειου γενεσθαι βαπτισµατος. οτε γυµνοι και τετραχηλισµενοι απαντες. ο δε ετερος πεντακοσια˙ µη εχοντων ουν αποδουναι αµφοτεροις εχαρισατο». Ποθεν ουν την αρχην του λογου ποιησωµεν η εκ της αναρχου των παντων αρχης. τον τροπον προτερον της εξαγορευσεως και την δυναµιν εξειποντες. Ου γαρ παρ᾿αγγελων εκτισθηµεν. οπερ σφραγις υπαρχει βασιλικη. 2. παρισταµεθα. το αυτον τον Θεον (425) επενδυσασθαι.πνευµατικα συγκρινειν των απαθων και αγιων εστιν ανδρων. Τουτο γαρ αµεινον. ηντινα και νυν επικαλεσαµενοι λεξωµεν ωδε. του τε του το ταλαντον κατακρυψαντος και του αναξιως τα θεια και κενοδοξως µαλλον δε εσκοτισµενως εκτιθεντος δογµατα. τον εκ του µιασµου αγιασµον.

και που οι λαβοντες και απολεσαντες ευρειν αυτα παλιν δυνησονται. περι ων ως αναριθµητων οντων και φοβερων ο Παυλος εδηλωσε λεγων˙ «ουκ εστιν ηµιν η παλη προς αιµα και σαρκα αλλα προς τας αρχας. τα εν τω αερι δηλονοτι. 4.και τι πολλα λεγω. Οντως ουδαµου. προς τους κοσµοκρατορας του σκοτους του αιωνος τουτου. Ο ουν φυλαττων τας εντολας φυλαττεται παρ᾿ αυτων και τον εµπιστευθεντα αυτω παρα του Θεου πλουτον ουκ απολλυσιν˙ ο δε εκεινων καταφρονων γυµνος ευρισκεται και ευχειρωτος τοις εχθροις και τον πλουτον απολεσας απαντα υποχρεως τω βασιλει και δεσποτη γινεται παντων εκεινων ων ειποµεν. Αλλα γαρ νοµιζοµεν φυλαττεσθαι παρ᾿ ηµων τας εντολας του φιλανθρωπου Θεου και επι τουτω αχθοµεθα. προς τα πνευµατα της πονηριας εν τοις επουρανιοις». ατινα και ο θειος Αποστολος θειον πλουτον και κληρον κατονοµαζει. Ως ουδε ο Αδαµ η τις των εκεινου υιων ανακλησιν εαυτου η των συγγενων ισχυσεν απεργασασθαι. αγνοουντες οτι µαλλον παρ᾿ εκεινων ηµεις φυλαττοµεθα˙ Ο γαρ τας του Θεου τηρων εντολας ουκ εκεινας αλλ᾿ εαυτον διατηρει και φυλαττει απο των ορωµενων και αορατων εχθρων. προς τας εξουσιας. ει µη ο υπερ φυσιν Θεος και κατα σαρκα υιος αυτου γεγονως.το οµοιους και ηµας αυτου ποιησαι και αδελφους και συγκληρονοµους αυτου απεργασασθαι.Ταυτα παντα και αλλα πλειονα τουτων τοις βαπτιζοµενοις ευθυς απο του θειου βαπτισµατος διδοται. τουτων αφανως αει παρατασσοµενων καθ᾿ ηµων. οια δη ωσπερ τειχος παντοθεν περικυκλουσαι τον πιστον και τον εναποκειµενον θησαυρον εν τη ψυχη ασυλον διατηρουσαι και πασιν εχθροις και κλεπταις ποιουσαι ανεπιχειρητον. Αι δε εντολαι του ∆εσποτου ωσπερ των απορρητων τουτων χαρισµατων και δωρεων εδοθησαν φυλακες. τινας δε προδιδους γινωσκετω οτι καν µιας αµεληση και ουτω τον πλουτον ολον απολλυσιν. υπερ ων ανταποδουναι τι η ταυτα ευρειν δυνατον ουκ εστιν ανθρωπω˙ ουρανια γαρ (426) εισι και απο των ουρανων ηλθε και καθ᾿ εκαστην ερχεται κοµιζων και διανεµων αυτα τοις πιστοις. . . Ο δε µη πασας τας εντολας αλλα τινας µεν φυλαττειν δοκων. ο Κυριος ηµων Ιησους Χριστος. ελθων κακεινον και ηµας του πτωµατος εξηγειρε θεϊκη δυναµει.

(427) και παλιν˙ «ο λυσας µιαν των εντολων τουτων και διδαξας – δια της παραβασεως δηλονοτι – τους ανθρωπους ουτω ποιειν. Ει γαρ και επιστραφηναι θελησουσι κακεινοι υπο των αντιδικων αναλωθησονται. υπο των ληστων εαθεις κειµενος. ως εκεινων µη επιστραφηναι δυναµενων προς σην βοηθειαν. Ουτως και ο υπο των νοητων ληστων συνστριβεις παντως ιατρον ζητει προς αυτον ελθειν .Υποθου γαρ µοι δωδεκα ανδρας ενοπλους ειναι τας εντολας και κυκλοθεν ισταµενους και µεσον αυτων γυµνον σε οντα φυλαττοντας˙ τοιουτους δε παλιν αλλους µοι νοει περιστοιχουντας παντοθεν και επικειµενους αντιπαλους πολεµιστας και λαβειν σε ζητουντας και κατασφαξαι ευθυς. Και ο Παυλος˙ «ω γαρ τις ηττηται. και ουκ ειπεν οτι ηδε η ηδε. Ο ουν αποθανων τι αλλο ει µη το αναστηναι επιποθει και ο χρεωστων και µη εχων αποδουναι ει µη το λυσιν του χρεους λαβειν και µη εις φυλακην βληθηναι. Ουτως δε παντως εσται και επι σου µη φυλασσοντος τας εντολας. ουτω και µιας αµελων εντολης κατα µικρον και των αλλων απασων εκπιπτεις. «απαξ γαρ ο αµαρτησας. ει και µη παντοθεν διατρηθη. αλλως δε ως αγγειον οινου πεπλησµενον η ελαιου. Ει ουν εις εκ των δωδεκα θεληµατι οικειω καταπεσειε και της φυλακης αµελησειε και ως θυραν ανεωγµενην τω αντιπαλω τον τοπον αυτου εασειε. του ενος µεσον εισελθοντος αυτων και σε αφειδως κατατεµνοντος. Κεντρον δε του θανατου την αµαρτιαν καλει. οτι οι τιτρωσκοµενοι θνησκουσιν. υποδικος γεγονως χρεους και αµαρτιας. ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων». και παλιν˙ «το δε κεντρον του θανατου η αµαρτια». ηδη τεθνηκεν». Εστιν ουν πασα αµαρτια προς θανατον. 5. ως ο Παυλος φησιν. απο δε του µη εχοντος και α δοκει εχειν αρθησεται απ᾿ αυτου». οπερ και δια το µη εχειν ουδεποτε της αιωνιου φυλακης ηγουν του σκοτους υπεξελευσεται. τι των λοιπων ενδεκα ανδρων το οφελος εσται. Υπο γαρ ενος τρωθεντος σου εχθρου και καταπεσοντος πασαι αι εντολαι αφιπτανται απο σου και κατα µικρον την ισχυν αφαιρη. τουτω και δεδουλωται». αλλα οια δ᾿ αν και ειη η αµαρτια. εως αν το οφληµα αποδω. αυτη κεντρον του θανατου εστιν. καθως φησιν ο Χριστος˙ «τω εχοντι δοθησεται και τα περισσευθησεται. αλλ᾿ εξ ενος µερους µιας γενοµενης οπης ολον το ενδον κατ᾿ ολιγον απολλυσιν.

τω ιω ταυτης ως µελιτη γλυκαινοµενοι. Ο τοινυν δουλος γεγονως δια της αµαρτιας τω διαβολω .«ουκ οιδατε γαρ φησιν οτι δουλοι εστε ω υπακουετε ειτε δικαιοσυνης εις δικαιοσυνην ειτε ανοµιας εις ανοµιαν» . ινα προς τον ιατρον εκεινος µαλλον πορευσηται. Ο γαρ τω Χριστω κολληθεις δια της χαριτος και µελος αυτου γεγονως και υιοθετηθειας αυτω ειτα τουτον αφεις ωσπερ κυων εις τον ιδιον εµε τον επιστρεψει. Ο ουν συµπλεκοµενος τη πορνη τα µελη του Χριστου µελη πορνης ποιει. Παντες γαρ οι τον εµπιστευθεντα πλουτον αυτοις κενωσαντες απαντα και µετα πορνων και τελωνων την πατρικην ουσιαν καταναλωσαντες και . ∆ια τουτο φυγωµεν την αµαρτιαν πρωτον˙ ει γαρ και ταυτης τω βελει τρωθωµεν. Ου γαρ εχει ζεοντα τον του Θεου φοβον εν εαυτω. τι διαπραξεται. το δηλητηριον αυτης αποπτυσαντες. αλλα µη εγχρονισωµεν. µαλλον δε πνευµατικως τα ψυχικα παραπτωµατα. Παντως οτι µεσιτην και φιλον Θεου ζητησει και δυνατον εις το αποκαταστησαι αυτον ως το προτερον και τω Θεω και Πατρι καταλλαξαι αυτον. 6. ει µη δια µεσιτου ανδρος αγιου και φιλου και δουλου Χριστου και δια της αποφυγης του κακου. Ο δε τοιαυτα πεπραχως και ουτω παροργισας τον ∆εσποτην αυτου και Θεον ου δυναται αλλως καταλλαγηναι Θεω. ως τον Χριστον ατιµασας και ενυβρισας µετα των απιστων κατακρινεται. αλλ᾿ υπο της καταφρονησεως την της ψυχης δυναµιν εκλυθεις κειται θεαµα φρικτον και ελεεινον τοις ορωσι καλως. και η πορνη γυναικι συµπλακη η ετερω σωµατι συναφθη.συµπαθη τε και ευσπλαγχνον. µηδε ως αρκτος πληγεισα το τραυµα µειζον δια της αυτης πραξεως εργασωµεθα. ινα παλιν εν κατασχεσει γενηται ωνπερ εξεπεσεν. (428) αντι τεκνου δε Θεου τεκνον του διαβολου γενοµενος. επειδη κατα τον θειον Αποστολον «σωµα Χριστου εσµεν και µελη εκ µερους». και ως αντιφαρµακον τα διδοµενα της µετανοιας επιτιµια σπουδαιως παρ᾿ αυτου λαβωµεν και µετα πιστεως αει θερµης ταυτα επιτελειν και εν φοβω Θεου αγωνισωµεθα. αλλ᾿ ευθυς προς τον πνευµατικον ιατρον δραµωµεν και τον ιον της αµαρτιας δια της εξαγορευσεως εξεµεσωµεν.και εις καταγελωτα του Πατρος και Θεου. καταπατηµα δε τοις εχθροις τοις αποστατησασιν απο Θεου ο τοιουτος γεγονως και γυµνος της βασιλικης αλουργιδος και µεµελανωµενος απολειφθεις.

ινα µη τω σω συνερχοµενος θεληµατι ουχι ο Θεος αγαπα. καν Μωσης καν ∆ανιηλ στησωνται. οπερ ως οιµαι γενεσθαι αδυνατον ανευ µετανοιας ειλικρινους και επιπονου του µελλοντος η και βουλοµενου καταλλαγηναι Θεω. ωστε εξελεσθαι υιους αυτων και θυγατερας. και ιατρον και συµβουλον αγαθον εκζητησον. ινα προς εκαστον υµων διαθησοµαι. ει βουλει. Ουδε γαρ ηκουσθη ποτε η εν ταις θεοπνευστοις γεγραπται γραφαις. Μεσιτην δε Θεου και .υπο πολλης αισχυνης το συνειδος αυτων κατω νευον και µηδε ανανευσαι δυναµενον εχοντες. ως αν µη τη πολλη αποτοµια και ταις ακαιραις τοµαις τε (430) και καυσεσιν εις απογνωσεως βυθον παραπεµψη σε η παλιν τη υπερµετρω συµπαθεια νοσουντα εαση σε και υγιαινειν οιοµενον. πατερα εχοµεν τον Αβρααµ». τη αιωνια παραδωσει σε κολασει ως ουκ ελπιζεις˙ τουτο γαρ η ενταυθα νοσος της ψυχης συναποθνησκουσα ηµιν προξενει. ου µη εξελωνται». επειδη και αυτος ο Κυριος ηµων περι των ανοητως διακειµενων ουτως εφη˙ «αµην λεγω υµιν. ινα µετανοιας µεν τροπους τη αγαθη συµβουλη αρµαζοντως υποθηται ως συµβουλος αγαθος. Μεσιτην. το δεινοτατον. Τι ουν ποιησοµεν η τινα τροπον προς αφεσιν του χρεους και ανακλησιν του πτωµατος οι µετανοησαι βουλοµενοι επινοησοµεθα. Θεου διδοντος ακουσατε. ινα τις αναδεξηται αµαρτιας ετερου και υπερ αυτων εκεινος απολογησηται µη αξιους της µετανοιας του ηµαρτηκοτος πρωτον και αναλογους του ειδους της αµαρτιας ενδειξαµενου και καταβαλλοµενου τους πονους και πεποιηκοτος αυτης τους καρπους˙ φησι γαρ η προδροµος του Λογου φωνη˙ «ποιησατε καρπους αξιους της µετανοιας και µη δοξητε λεγειν εν εαυτοις. 7. µηδε απειρον ιατρον. απαρρησιαστοι οντες ζητουσιν εικοτως ανθρωπον (429) Θεου αναδοχον γενεσθαι του χρεους αυτων. ως δε µεσιτης δι᾿ ευχης και της προς Θεον εντευξεως ενωπιον αυτου εκεινος προσωπον προς προσωπον παραστας υπερ σου το Θειον εξιλεωσηται. ως ιατρος δε φαρµακον εκαστω καταλληλον τραυµατι επιδωσει σοι. αλλ᾿ απερ συ αποδεχη ταυτα διδαξη σε και µεινης παλιν οντως εχθρος ακαταλλακτος. ινα δι᾿ αυτου προσελθωσιν αυτω. Μη ουν κολακα η κοιλιοδουλον ευρων συµβουλον και συµµαχον αγωνιση ποιησαι.

«Ου γαρ πας ο λεγων µοι Κυριε. εισελευσεται εις την βασιλειαν των ουρανων. ωσπερ και «πολλοι. 9. και παλιν˙ «υποκριτα. και ο Παυλος φησιν˙ «συ τις ει ο κρινων αλλοτριον οικετην. τους τε µεσιτευοντας τους τε ηµαρτηκοτας και αυτους τους βουλοµενους καταλλαγηναι Θεω. ουκ οιδα υµας. φησιν ο Χριστος. Οι γαρ τοιουτοι µετα απειλης φρικτης ακουσονται˙ «τις υµας κατεστησεν αρχοντας και δικαστας του λαου µου». ου τω σω ονοµατι δαιµονια εξεβαλοµεν. φησιν. θεραπευσον σεαυτον». µητε οι προσκεκρουκοτες και καταλλαγηναι σπουδαζοντες εχθρω και φονει και πονηρω συµβουλω αντι µεσιτου εντυχωσιν. και παλιν˙ «τω δε αµαρτωλω ειπεν ο Θεος˙ ινατι (431) συ εκδιηγη τα δικαιωµατα σου και αναλαµβανεις την διαθηκην µου δια στοµατος σου. Κυριε. αδελφοι. ∆ια ταυτα τοιγαρουν παντα φριττω και τρεµω. αδελφοι και πατερες µου. αλλ᾿ οι κατα το ονοµα και αυτην την του ονοµατος δυναµιν εναργως επισταµενοι και νους οντες ορωντες τον Θεον. και ερω αυτοις˙ αµην λεγω υµιν. εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλµου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλλειν το καρφος το εν τω οφθαλµω του αδελφου σου». Τω ιδιω κυριω στηκει η πιπτει˙ δυνατος δε εστιν ο Θεος. στησαι αυτον». ∆οκος δε εστι παθος εν η επιθυµια τις επισκοτουσα τον οφθαλµον της ψυχης.ανθρωπων ουκ οιµαι ουτως απλως ευρισκεσθαι. ινα µητε οι µεσιτευοντες οργην αντι µισθου επισπασωνται. Συ δε εµισησας παιδειαν και εξεβαλες τους λογους µου εις τα οπισω». εν εκεινη τη ηµερα ερουσι µοι˙ Κυριε. απελθατε απ᾿ εµου εργαται της ανοµιας». αλλ᾿ ο ποιων το θεληµα του πατρος µου». ∆ια τουτο ουν προσεχειν δει παντας ηµας. «Ου γαρ παντες οι εξ Ισραηλ ουτοι Ισραηλιται εισιν». Και αυθις˙ «ιατρε. και παρακαλω παντας υµας εξασφαλιζοµενος και εµαυτον δια της προς υµας παρακλησεως µη καταφρονητικως εχει περι τα θεια ταυτα και φρικτα τοις πασι µυστηρια µηδε παιζειν εν ου παικτοις µηδε κατα της ψυχης ηµων δια κενοδοξιαν η φιλοδοξιαν η εµποριαν η αναισθησιαν˙ γινεται γαρ δια το ραβδι και πατερες καλεισθαι αλλοτριους . δια του πιστου δουλου αυτου. 8. ουδε παντες οι τω του Χριστου καλουµενοι ονοµατι οντως Χριστιανοι.

τεκνον. οιτινες εξ αρετης και ιδρωτων ητοι δουλειων αυτων (432) των την προς αυτον παρρησιαν εκτησαντο και ουχι µεσιτου κακεινοι δεοµενοι αλλα στοµα προς στοµα συλλαλουντες τω βασιλει. Ολιγοι γαρ λιαν τουτο δυνανται ποιειν. επειδη ουδε παντες οι τον επιγειον βασιλεα γνωριζοντες και τους αλλους εις αυτον δυνανται µεσιτευειν. αυτος και οι αυτου συµµυσται και υπηκοοι τιµωριαις εσχαταις εις φοβον των αλλων καθυποβαλλονται και ως αφρων και αναισθητος παρα παντων καταγελαται. Ου φυλαξοµεν τοιγαρουν και επι Θεω ταυτην την ταξιν. απο του επι γης υποδειγµατος παιδευοµενοι. µαθειν επεζητησας.Ηµεις δε ειπωµεν αρτι. παρακαλω.αναδεχεσθαι λογισµους. Αλλ᾿ αρκει ταυτα προς νουθεσιαν των προσεχειν εαυτοις βουλοµενων˙ τουτου γαρ χαριν και παρεκβατικωτερον της προκειµενης υποθεσεως τον λογον πεποιηκαµεν. Προ δε τουτων αρχιερεις µονοι . 11. Αλλα γαρ µηδε µεσιται των λοιπων προ του πλησθηναι υµας Πνευµατος Αγιου γενεσθαι θελησητε και προ του γνωρισαι και φιλιωθηναι υµας εν αισθησει ψυχης τω βασιλει των απαντων. οπερ. Μη. Ει γαρ τω εκπροσωπουντι τω επιγειω βασιλει εξοµοιωθηναι τις τολµησει κατα αυθαδειαν. Οτι ει µη δι᾿ αλλο τι εγκληθησοµεθα˙ αλλα γε δια τουτο µονον ως καταφρονηται µετα ατιµιας και της προεδριας στερηθησοµεθα και εις το πυρ το ασβεστον απορριφησοµεθα. πατερες και αδελφοι. Ω τολµης! Ποια αισχυνη ηµας καταλαβοι. µη αναισχυντως ουτως απλως την των αποστολων αξιαν αρπαζωµεν. τουτο αφ᾿ ου το της µετανοιας ενδυµα τε και προσχηµα εκ Θεου εδωρηθη τη κληρονοµια αυτου και µοναχοι ωνοµασθησαν επι παντας ευρησεις γενοµενον. ου τιµησοµεν τον επουρανιον βαιλεα καν ισον του επιγειου. εν αις εγκυψας ευρησεις ως αληθη τα λεγοµενα. και τα εκεινω εµπιστευθεντα κρατειν και ποιειν λαθρα φωραθη η και φανερως µετεπαγγελληται διαπραττεσθαι. καθως εν ταις θεοπνευστοις των πατερων γραφαις εγγραφεται. Οτι γαρ ενδεχεται εις µοναχον ιερωσυνην µη εχοντα εξαγγελειν ηµας. 10. αλλ᾿ εαυτοις την εκ δεξιων αυτου και ευωνυµων καθεδραν και προ του αιτησασθαι και λαβειν προαρπαζοντες χαρισοµεθα. τι πεισονται εις το µελλον οι την των αποστολων αξιαν αναξιως αρπαζοντες.

δια του ορωµενου θαυµατος το µειζον και αορατον πιστωσαµενος. και εξετεινε και αποκατεστη υγιης ως η αλλη. . ουτως τον Ματθαιον απο του τελωνιου. (433) ως ο Παυλος φησι. αλλα µαλλον ο ηγνοουν εδιδαξεν ως Θεον εαυτον δειξας και ουχ ως ανθρωπον την αφεσιν των ηµαρτηµενων δωρουµενον˙ φησι γαρ προς αυτους. αλλα και πασιν αλλοις ανθρωποις. ποθεν και πως και τισιν εξ αρχης η εξουσια αυτη του ιερουργειν και δεσµειν και λυειν εδοθη.του δεσµειν και λυειν την εξουσιαν κατα διαδοχην ως εκ των θειων αποστολων ελαµβανον. «Πας γαρ ιερευς µεσιτης Θεου και ανθρωπων καθισταται προς τον Θεον. ου παρα ιερεων. των ιερεων οµου και αρχιερεων τω λοιπω εξοµοιουµενων λαω και πολλων ως και νυν περιπιπτοντων πνευµασι πλανης και µαταιας κενοφωνιαις και απολλυµενων. λεγει τω ξηραν εχοντι την χειρα˙ εκτεινον την χειρα σου. λεγω δη τους µοναχους. ινα δε ειδητε. µηκετι αµαρτανε. 12. ον ιασαµενος και µετα ταυτα ευρων ειπεν˙ ιδε υγιης γεγονας. και κατα ταξιν ωσπερ ηρωτησας ουτως και σαφης η λυσις γενησεται. ου παρα προφητων. ∆ιο και ως καινου τινος δογµατος και πραγµατος παραδοξου κηρυσσοµενου οι γραµµατεις εδυσχεραινον˙ ο δε Κυριος ουκ εµεµψατο αυτους τουτου γε ενεκα. ουκ εκ των ιερεων η αρχιερεων αφαιρεθεισα. ου σοι µονον. και οφειλει ωσπερ υπερ του λαου ουτως και υπερ εαυτου προσφερειν θυσιαν». ουτως την πορνην. ου παρα των τοτε πατριαρχων τινος. µετηχθη. Ουτως ουδεπω αφεσις εδιδοτο αµαρτιων. του χρονου δε προϊοντος και των αρχιερεων αχρειουµενων εις ιερεις βιον εχοντας αµωµον και χαριτος θειας ηξιωµενους η φρικτη εγχειρησις αυτη προβεβηκεν˙ ειτα και τουτων αναµιξ γενοµενων. ουτως τον παραλυτικον. ως ειρηται. Του Κυριου και Θεου και Σωτηρος ηµων ειποντος τω ξηραν εχοντι την χειρα οτι αφεωνται σοι αι αµαρτιαι σου. ινα µη χειρον τι σοι γενηται. ακουσαντες οι Εβραιοι ελεγον˙ βλασφηµιαν ουτος λαλει˙ τις δυναται αφιεναι αµαρτιας ει µη εις ο Θεος. Αλλ᾿ ανωτερω του λογου αρξωµεθα και ιδωµεν. ουτως τον Πετρον τρις αρνησαµενον. οτι εξουσιαν εχει ο υιος του ανθρωπου αφιεναι αµαρτιας. αλλα ταυτης εαυτους εκεινων αλλοτριωσαντων. εις τον εκλεκτον λαον του Θεου. Ουτως τον Ζακχαιον.

αλλ᾿ η µονον επιστροφης και πιστεως αδιστακτου και εκκοπης του κακου και µετανοιας αληθινης και δακρυων πολλων. Πως δε την αξιαν ταυτην και εξουσιαν αυτοις επιδεδωκε. ου χαµευνιας. κατα διαδοχην οι αγιοι Αποστολοι την εξουσιαν ταυτην µετεπεµπον προς τους και τους θρονους επεχοντας αυτων. Καταµαθωµεν και τινας και ποσους και ποτε. οτι δι᾿ αµαρτιας εκεινος εις την νοσον ενεπεσεν και ταυτης απαλλαγεις (434) ελαβεν και την αφεσιν των ιδιων αµαρτηµατων. Αφ᾿ ου γαρ οι τους θρονους των Αποστολων επεχοντες σαρκικοι και φιληδονοι και φιλοδοξοι απεφανθησαν και εις αιρεσεις εξεκλιναν. ου νηστειας. και η εξουσια αυτη εκ των τοιουτων αφηρηται. αλλ᾿ ο βιον τω ορθω λογω κεκτηµενος συναδοντα. Αλλ᾿ ως ειποµεν προϊοντος του χρονου συνεχυθησαν και συνεφυρησαν τοις αναξιοις οι αξιοι και υπο του πληθους συνεκαλυπτοντο. ο και µονος εκεκτητο˙ ειτα τοις µαθηταις αντ᾿ εκεινου καταλιµπανει το τοιουτον χαρισµα µελλων προς τον ουρανον ανελθειν. ως των τε λοιπων ουδεις ουδε εννοησαι τι τοιουτον ετολµα. αλλος αλλου προεχειν φιλονεικων και την προεδριαν τη αρετη υποκρινοµενος. ∆ιο και παντα τα αλλα. (435) α οι ιερουργουντες εχειν οφειλουσιν. αφεµενοι. Οιµαι δε ουδε τουτο˙ ουδε γαρ ο µη παρεισφερων νεωστι δογµα εις την εκκλησιαν του Θεου ουτος ορθοδοξος. Ως ουν ειρηται. εγκατελιπεν αυτους η θεια χαρις. ου χρονων δεηθεντος τουτου τινων πολλων.Ουτως εφυλαττον µετα ακριβειας οι µαθηται του Κυριου το δικαιον της εξουσιας ταυτης. αφιενται αυτοις. κεκλεισµενων των θυρων και συνηγµενων ενδον οµου. ως παρα του Αγιου Πνευµατος µελλοντος διδασκεσθαι.Τουτο δε ειπων εδειξεν. 13. Τους προκριτους ενδεκα µαθητας. και ουδεν περι επιτιµιων τεως αυτοις εντελλεται. κεκρατηνται». τουτο µονον απαιτουνται εχειν το ορθοδοξον. Εντευθεν η αρχη του µεγαλου τουτου δωρου και Θεω µονω πρεποντος. αν τινων κρατητε. Εισελθων γαρ και στας εν µεσω αυτων ενεφυσησε και φησι˙ «λαβετε Πνευµα Αγιον. ως η πορνη και ο Πετρος ο κλαυσας πικρως. Τουτον δε και τον τοιουτον οι κατα καιρους πατριαρχαι και µητροπολιται η ζητησαντες ουκ απετυχον η ευροντες τον αναξιον µαλλον αντ᾿ εκεινου . αν τινων αφητε τας αµαρτιας.

και τω βιω και τοις θαυµασιν ελαµψαν. Ει γαρ εκεινοι κατα τον του Κυριου λογον ελαµπον τω βιω ως ο ηλιος. οιµαι δε ουδ᾿ αυτο τοις πολλοις αυτων. ως ορας. Ουτε ουν τοις τω σχηµατι µοναχοις ουτε τοις κεχειροτονηµενοις και εις ιερωσυνης εγκαταλεγεισι βαθµον ουτε τοις τω της αρχιερωσυνης τετιµηµενοις αξιωµατι. (436) τους ψευδαδελφους και τα ιδια σκευη εισαγαγων τουτοις ανεµιξε και κατα µικρον πληθυνθεντες. αλλα συγγινωσκοντων µαλλον και συγκαλυπτοντων αλληλων τα παθη εγενοντο χειρους µεν αυτοι του λαου.ιερουργειν γαρ µονον αυτοις συγκεχωρηται. απλως ουτως και δια µονην την χειροτονιαν και την ταυτης αξιαν το αφιεναι αµαρτιας απο Θεου διδοται . κακει παλιν ο διαβολος τα οικεια ειργασατο. και τουτο µονον αποδεχοµενοι το µητε υπερ του αγαθου ζηλωτην ειναι µητε δια το κακον τινι αντιµαχεσθαι. πατριαρχαις φηµι και µητροπολιταις και επισκοποις. τουτο µονον αυτον απαιτουντες το εγγραφως εκθεσθαι το της πιστεως συµβολον. ειρηνην ωσπερ εντευθεν τη εκκλησια περιποιουµενοι. ο χειρον πασης εχθρας εστι και µεγαλης ακαταστασιας αιτιον. ως ο Κυριος εφη. αλλα µονοις εκεινοις. Ιδων γαρ αυτους οτι ως νεοι τινες µαθηται του Χριστου αυθις ανεδειχθησαν εν τω κοσµω. Επει δε το προσχηµα µονον και το της ιερωσυνης ενδυµα εν τοις ανθρωποις εναπελειφθη. Μη οντων γαρ τινων εξ αυτων αλας. Εκ τουτου ουν οι ιερεις ηχρειωθησαν και γεγονασιν ως ο λαος. της του πνευµατος δωρεας επι τους µοναχους µεταβασης και δια των σηµειων γνωριζοµενης ως τον βιον των Αποστολων δια των πραξεων µετερχοµενους. οσοις εν ιερευσι και αρχιερευσι και µοναχοις το συγκαταριθµεισθαι εστι τοις των µαθητων του Χριστου χοροις δια την αγνοτητα. χειρων δε αυτων ο λαος. ινα µη χορτος οντες εκειθεν κατακαυθησονται. ινα δια των ελεγχων σφιγγωσι και αναστελλωσι καν οπωσουν τον διαρρεοντα βιον. . Τινες δε του λαου και κρειττονες απεφανθησαν µαλλον των ιερεων.απαγε! . εν τω εκεινων αφεγγει ζοφω ως ανθρακες ουτοι φαινοµενοι.προετιµησαντο. ουκ αν ωρωντο οι ανθρακες διαυγαζοντες. ηχρειωθησαν και γεγονασι µοναχοι παµπαν αµοναχοι. αλλ᾿ υπο του τρανοτερου φωτος ηµαυρωµενοι εδεικνυντο αν.

14. µαλλον δε ως µεγιστην δοξαν ηγησαντο την ευτελειαν και ταπεινωσιν και ως εκεινος την υπακοην ανυποκριτως εις τους εαυτων πατερας και οδηγους. Ουκ εκ τουτων δε µονων οι τοιουτοι γνωριζονται. πραοτης. γλωσσαις λαλησουσι καιναις .εν τω χορω των Αποστολων εγκατελεγησαν και οι νυν τοιουτοι αποτελουµενοι εκεισε εγκαταλεγονται. Ων το πληθος απαριθµουµενος ο Παυλος λεγει˙ «ο δε καρπος του Πνευµατος εστιν αγαπη. Ποιων καρπων. ταυτην εαυτον εκαστος των ειρηµενων ευρισκει κατωρθωκοτα. χαρα. Οθεν ο Κυριος εδιδαξεν ουτως ειπων˙ «σηµεια δε τοις πιστευσασι ταυτα παρακολουθησει˙ εν τω ονοµατι µοι δαιµονια εκβαλουσι. Οι γουν τουτων εν µετοχη γεγονοτες των χαρισµατων . ει πασαν δοξαν την εν τω κοσµω κατεπτυσαν και σκυβαλα τα εν αυτω τερπνα ηγησαντο. Ποθεν ουν αυτοι τε οι τοις ειρηµενοις εγκαταλεγεντες εκεινο νοησωσι και οι αυτους εκζητουντες τουτους ακριβως επιγνωσονται. µακροθυµια. οφεις αρουσι. Και τι τα πολλα και προφανη λεγων τον λογον µηκυνω. και παλιν˙ «εκ των καρπων αυτων επιγνωσεσθε αυτους». χρηστοτης. πιστις. λογος γνωσεως. Εαν πασαν µεν αρετην.η παντων η εκ µερους κατα το συµφερον αυτοις . φιλαδελφια. χαρισµατα ιαµατων και ετερα πλειστα. ελεηµοσυνη και τα τουτοις εποµενα˙ προς τουτοις˙ «λογος σοφιας. ει ατιµιας και υβρεις και ονειδισµους και λοιδοριας απο ψυχης ηγαπησαν και τους επιφεροντας αυτοις ταυτα ως αγαθων µεγαλων προξενους απεδεξαντο και απο ψυχης µετα δακρυων υπερ αυτων ηυξαντο. (437) διαιρουν εκαστω καθως βουλεται». οιον ει καθ᾿ οµοιοτητα του Κυριου ηµων Ιησου Χριστου ανεπαισχυντως. εγκρατεια» µεθ᾿ ων ευσπλαγχνια. αλλ᾿ επι την λυχνιαν. ετι γε µην και εις τους πνευµατικως επιταττοντας επεδειξαντο. ου µη αυτους βλαψη». πασαν δε πραξιν των . ειρηνη. ως αυτος φησιν ο Χριστος˙ «ουδεις λυχνον αψας τιθησιν αυτον υπο τον µοδιον η υπο κλινην. καν θανασιµον τι πιωσιν. α παντα ενεργει εν και το αυτο Πνευµα. αλλα και απο της του βιου αυτων διαγωγης˙ ουτω γαρ και οι ζητουντες αυτους και αυτοι εαυτον εκαστος ακριβεστερον επιγνωσονται.οπερ εστιν η θεοπνευστος διδασκαλια του Λογου και ωφελιµος -. ∆ιο και φως εισιν ουτοι του κοσµου. ην εν ταις ιεραις ακουωσιν υπαναγινωσκοµενην γραφαις. ινα φαινη πασι τοις εν τη οικια».

16. Τοιουτω και αυτος εγω εµαθητευσα πατρι χειροτονιαν εξ ανθρωπων µη εχοντι. παρ᾿ ου και το δεσµειν και λυειν. ει βουλει. Ο δε Χριστος. Τουτο εστιν ευρειν την ψυχην αυτου το ιδειν τον Θεον και εν τω εκεινου φωτι αυτον γενεσθαι απασης κτισεως της ορωµενης ανωτερον και τον Θεον σχειν ποιµενα και διδασκαλον. 17. Ευροντες δε τας εαυτων ψυχας. εν φωτι νοητω ευρον αυτας και ουτως εν τω φωτι τουτω ειδον το απροσιτον φως. τοτε και εαυτον τις γνωτω µετοχον Θεου και των αυτου χαρισµατων γεγονοτα και υπο των καλως ορωντων η και υπ᾿ αυτων των αµβυωπουντων γνωσθησεται. γνωσεται. τον βαθµον επεγνωκοτα και προς το υψος της θεϊκης δοξης αιροµενον. αδελφοι και πατερες. κατα το γεγραµµενον˙ «εν τω φωτι σου οψοµεθα φως». παλαι υπο του Αγιου Πνευµατος επι τουτο σφοδρω ποθω κινουµενον. Τοις τοιουτοις οιδα. ελθων και τους ζητουντας αυτον συναντων.αγαθων ωσαυτως µετελθοντα και επι µια τουτων εκαστη την προκοπην. ιδειν εαυτον αυτοις εχαρισατο. διδοσθαι του δεσµειν και λυειν <την εξουσιαν> απο Θεου Πατρος και Κυριου ηµων Ιησου Χριστου δια του Αγιου Πνευµατος. το οντως φως. (438) Και ουτως οι τοιουτοι ειποιεν αν τοις πασιν εν παρρησια˙ «υπερ Χριστου πρεσβευοµεν ως του Θεου παρακαλουντος δι᾿ ηµων˙ καταλλαγητε τω Θεω». την αλλοιωσιν. Πως ουν εστιν ευρειν τινα ην εχει ψυχην. επωλησαν τα υπαρχοντα αυτων και διενειµαν τοις πτωχοις. Παντες γαρ οι τοιουτοι τας εντολας του Θεου εφυλαξαν µεχρι θανατου. τεκνον. απωλεσαν τας εαυτων ψυχας ενεκεν της αγαπης του Θεου εν τω κοσµω και ευρον αυτας εις ζωην αιωνιον. και γνους ακριβως προσκυνησει τον δεδωκοτα και τοις χρηζουσι µεταδωσει. προσεχε! Η εκαστου ψυχη εστιν η δραχµη ην απωλεσεν ουχ ο Θεος αλλ᾿ ηµων εκαστος εν τω σκοστει της αµαρτιας βυθισας εαυτον. ηκολουθησαν τω Χριστω δια της των πειρασµων υποµονης. και ουτως τοις αλλοις περι παθων απαλλαγης και . τοις θεσει ουσιν και αγιοις δουλοις αυτου. Τοιγαρουν γενεσθαι πρωτον τοιουτοι ευξωµεθα. αλλα χειρι µε Θεου ειτ᾿ ουν πνευµατι εις µαθητειαν εγκαταλεξαντι και την εξ ανθρωπων χειροτονιαν (439) δια τον παρακολουθησαντα τυπον καλως λαβειν µε κελευσαντι. ως οιδε µονος αυτος. αυτον τον Θεον.

Λοιπον ει τινα και ετερα εχεις εις προσθηκην ευφροσυνης και δοξης των αγαπωντων σε. τοις προσταγµασιν αυτου και ταις εντολαις ολη ψυχη υπακουοντες. οπως ο µισθος σοι πολλαπλασιασθη και η ανταµειψις παρα Θεου του ταυτα νοµοθετησαντος δαψιλεστερα σοι γενηται. ως εν σκηνη αυτου κρυπτον. ινα αποκαλυψη τους οφθαλµους των καρδιων ηµων προς το επιγνωναι. αλλ᾿ ως τους τρεις παιδας αφλεκτους εν τη καµινω εφυλαξεν. ουτω καµε. οπως ευροντες αυτον αφεσιν λαβωµεν δι᾿ αυτου των αµαρτιων ηµων. µη αποκνησης ποιησασθαι. Αµην. τω ενδοξοτατω συγκελλω. καθαπερ εκεινος. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Β’. εξ ης εχω το υδωρ το ζων ενυποστατως βλυζον εν εµοι. οσης µε της ευφροσυνης ενεπλησαν εις υψος τε πνευµατικης ανηγαγον γνωσεως και επι πετραν τους ποδας µου του νοος καλως προσερεισαντο και αυτην µε την πετραν ενδυσασθαι παρεσκευασαν. οσων µοι στεφανων γεγονασιν αιτια. ω πρεπει πασα δοξα. ακουσας τας του Χριστου.αναδοχης λογισµων οµιλησωµεν και τοιουτον πνευµατικον ζητησωµεν. . Μαλλον µεν ουν τοιουτους εµπονως ζητησωµεν ανδρας. πασης τε θυµηδιας εµπιπλων και µη εων ολως µε των θανατηφορων πειρασµων επαισθανεσθαι. Προς Στεφανον Νικοµηδειας (440) «Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. τιµη και προσκυνησις συν τω Πατρι και τω µονογενει Υιω εις τους αιωνας. πανιερε δεσποτα. ευχαριστων τε και προσευχοµενος ουδεποτε παυσοµαι. κινουµενον και λαλουν και γραφειν µεν προς σε προτρεποµενον. τους οντας µαθητας του Χριστου και µετα πονου καρδιας και δακρυων πολλων επι ρητας ηµερας ικετευσωµεν τον Θεον. Υπερ ων και ευχαριστω σοι. Ερρωσο». αλυπον διατηρει και απηµαντον. των κατα Θεον σου αγωνων και λογων τα σπερµατα οια πεποιηκασι τα γεωργια. ει που και τοιουτος τις εν τη πονηρα ταυτη γενεα ων ευρεθησεται. οιαν µοι δοξαν και χαραν προεξενησαν. Ιδου. γεγονε µετοχος της χαριτος και των δωρεων αυτου. ο δια σου εξοριστος και δεδιωγµενος Συµεων ο σος. και την εξουσιαν του δεσµειν και λυειν τα αµαρτηµατα παρ᾿ αυτου ελαβε τω Αγιω Πνευµατι πυρωθεις.

ον ως εµαυτον εχειν απαξ καθωµολογησα. α και αυξησαις ετι παντως και ετι ποιων τα οικεια και τω φιλουµενω ταχιον ενωσαις ηµας Θεω.ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ’. (442) «Το πιττακιον σου. κηρυξατε επι των δωµατων» ποιαν υποληψιν πονηραν κατα σου ειχον αναλαβεσθαι. (441) «Καλους µοι στεφανους ο καλος Στεφανος και δεσποτης µου επι τοις εµοις στεφανοις παλιν προσεθετο. ουκ απεδεξαµεθα δε. Ερρωσο. και υπελαβον εκ καταφρονησεως του υπουργουντος µοι ισως τουτο απολεσθηναι η κατα την οδον η και αλλως πως. ει και φαινοµαι περι πολλου ταυτα ποιουµενος. Αλλα δεοµεθα σου µη στης της προθεσεως. ενεθυµηθην τουτο η ελογισαµην εγω. Αλλ᾿ οτι παντως ηγνοουν σε τουτο εχειν. Τι ουν σοι απολογησοµεθα τω περι τα τοιαυτα σπουδαιω και φιλοτιµοτερον ειδοτι δεξιουσθαι τοις γλυκεσι σου φαρµακοις τους φιλους. ινα τα . οτι δη και τοιαυτα ολως ελογισω περι ηµων. και παντα τα εµα σοι εθαρρησα. ως δολω ποτε τινι η περιεργια προς το λυπησαι µε το χαρτιον συ απεκρατησας. την ηδυτητα. Ετερα προς Στεφανον Νικοµηδειας. Αλλα τι σοι ανταποδωσοµεν υπερ ων ηµας τους ταπεινους αγαθη κινουµενος διαθεσει πεποιηκας και ποιεις και οιδ᾿ οτι παλιν ποιησεις. επει εις σε. πνευµατικον ηµων τεκνον. υπερ ου φερω παντα προθυµως και δι᾿ ον ορας την αλυσιν ταυτην παρα σου της εξοριας περικειµαι. ευεργετων καθ᾿ εκαστην ηµας επι χρονοις ηδη επτα. Προς Νικητα Σταθατον. Εγω γαρ δια τουτο σε και παρακαλω εν τετραδιοις µεταγραψαι αυτα. Ποιος γαρ εν τουτω δολος η ποια θλιψις µοι προσγενησεται ποτε. εδεξαµεθα µεν. Ηυξησας µοι το φως. αλλα και πολλης σου της ευηθειας κατεγνωµεν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ∆’. Τω πανιερω και αγιω δεσποτη µου. καθως ο Χριστος τοις εαυτου µαθηταις ελεγεν «α εις το ους ακουσατε. ο δια σου εξοριστος και των προσοντων γυµνος γεγονως Συµεων ο σος». την χαραν. και εις τουτο ελυπηθην. και δια σου και πασιν αλλοις ελπιζων φανερα φανησεσθαι. µη καταπαυσης απο των εργων σου˙ προσθες ει δοκει τουτοις τα ετι γλυκυτερους τη επιτασει ποιουντα τους πονους µοι.

σχεδη παντα σοι καταλειψω. ευχοµαι κολληθηναι και ενωθηναι.com . εαν µη τις εκουσιως ταυτης αποσπασθη˙ (443) εκεινη δε µενει ατµητος. οτι εξω της αγαπης ηµας ειναι εκρινας της παντα υποµενουσης και µηδεποτε εκπιπτουσης. Και πως µε τοιαυτα λογιζεσθαι υπελαβες κατα σου. αδιαιρετος. η και σε. Οµως ο Θεος συγχωρησει σοι την αµαρτιαν ταυτην. ινα δυνασαι µη λογιζεσθαι το κακον η το ον η και το µηδολως ον. πολλακις δε και τους µη βουλοµενους ελκυουσα και προσκαλουµενη προς εαυτην. ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ http://politikokafeneio. αλλα µενειν σε διηνεκως εν παντι και εν πασι προς ηµας και προς παντας ασκανδαλιστον. παντας τους βουλοµενους επιστρεφειν και παλιν κολλασθαι αυτη ευµενως προσδεχοµενη και γνησιως προσκολλωµενη. Αµην. τεκνον.