ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
1
ΑΛΓΕΒΡΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ
ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ - ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΟ∆ΟΣ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ :∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
- 2 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
2
ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ
Ορισμός: Μια ακολουθία λέγεται αριθμητική πρόοδος αν κάθε όρος της προκύπτει από
τον προηγούμενο του με πρόσθεση του ίδιου πάντα αριθμού.
►Τον σταθερό όρο που προσθέτουμε σε κάθε όρο της αριθμητικής προόδου για να
σχηματίσουμε τον επόμενο του τον λέμε διάφορα της προόδου και τον συμβολίζουμε με ω.
►Έστω (αν) μια αριθμητική πρόοδος με διάφορα ω , τότε σύμφωνα με τον ορισμό για κάθε
θετικό ακέραιο αριθμό ν ισχύει ω α α
ν 1 ν
+ ++ + = == =
+ ++ +
.Δηλ ισχύει η ισοδυναμία :
(αν) είναι Α.Π
*
1
, έ Ν ΝΝ Ν ∈ ∈∈ ∈ ν νν ν ρα ρα ρα ρα σταθ σταθ σταθ σταθ = == = ω ωω ω = == = α αα α − −− − α αα α ⇔ ⇔⇔ ⇔
ν νν ν + ++ + ν νν ν
.
►Από την σχέση
∗ ∗∗ ∗
ν νν ν + ++ + ν νν ν
Ν ΝΝ Ν ∈ ∈∈ ∈ ν νν ν ω ωω ω + ++ + α αα α = == = α αα α ,
1
προκύπτει ότι:
ν νν ν + ++ + ν νν ν
α αα α − −− − α αα α = == = = == = α αα α − −− − α αα α = == = α αα α − −− − α αα α = == = α αα α − −− − α αα α = == = ω ωω ω
1 3 4 2 3 1 2
...
■ Αν είναι ω>0 , τότε η αριθμητική πρόοδος (Α..Π ) είναι γνησίως αύξουσα .
Δηλαδή είναι :
.. .....
1 3 2 1
< << < α αα α < << < α αα α < << < < << < α αα α < << < α αα α < << < α αα α
+ ++ + ν νν ν ν νν ν
■ Αν είναι ω>0 , τότε η αριθμητική πρόοδος (Α..Π ) είναι γνησίως φθίνουσα .
Δηλαδή είναι :
.. .....
1 3 2 1
> >> > α αα α > >> > α αα α > >> > > >> > α αα α > >> > α αα α > >> > α αα α
+ ++ + ν νν ν ν νν ν
■ Αν είναι ω=0, τότε: .. .....
1 3 2 1
= == = α αα α = == = α αα α = == = = == = α αα α = == = α αα α = == = α αα α
+ ++ + ν νν ν ν νν ν
■ Ο νιοστος αριθμός αν μιας αριθμητικής προόδου (αν) με πρώτο όρο α1 και διαφορά ω
δίνεται από τον τύπο :
∗ ∗∗ ∗
ν νν ν
Ν ΝΝ Ν ∈ ∈∈ ∈ ν νν ν ω ωω ω − −− − ν νν ν + ++ + α αα α = == = α αα α , ) 1 (
1
■Οι αριθμοί α, β, γ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου όταν και μόνο όταν:
2
γ γγ γ + ++ + α αα α
= == = β ββ β
▪Ο αριθμός β σε αυτή την περίπτωση λέγεται αριθμητικός μέσος των αριθμών β , γ.
▪Γενικα : Αν έχουμε ν αριθμούς
ν
α α α ,.., ,
2 1
τότε ο αριθμός
ν νν ν
α αα α + ++ + + ++ + α αα α + ++ + α αα α
= == = Α ΑΑ Α
ν νν ν
....
2 1
λέγεται αριθμητικός μέσος των αριθμών
ν
α α α ,.., ,
2 1
.
- 3 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
3
■ Σε κάθε αριθμητική πρόοδο με διάφορα ω ισχύει:
ν νν ν µ µµ µ − −− − ν νν ν µ µµ µ + ++ +
α αα α + ++ + α αα α = == = α αα α + ++ + α αα α
1 1
όπου μ<ν
Δηλαδή σε κάθε αριθμητική πρόοδο με πεπερασμένο πλήθος όρων , το άθροισμα δυο όρων
που απέχουν εξίσου από τους άκρους όρους είναι ίσο με το άθροισμα των ακρών όρων
αυτής.
6 5 4 3 2 1
, , , , , α αα α α αα α α αα α α αα α α αα α α αα α
Είναι
4 5 3 6 2 7 1
2α αα α = == = α αα α + ++ + α αα α = == = α αα α + ++ + α αα α = == = α αα α + ++ + α αα α
►Το άθροισμα
ν νν ν − −− − ν νν ν ν νν ν
α αα α + ++ + α αα α + ++ + + ++ + α αα α + ++ + α αα α + ++ + α αα α = == = Σ ΣΣ Σ
1 3 2 1
... των ν πρώτων όρων μιας αριθμητικής
προόδου με διάφορα ω δίνεται από τον τύπο
2
) (
1
ν νν ν
α αα α + ++ + α αα α = == = Σ ΣΣ Σ
ν νν ν ν νν ν
ή
2
] ) 1 ( 2 [
1
ν νν ν
ω ωω ω − −− − ν νν ν + ++ + α αα α = == = Σ ΣΣ Σ
ν νν ν
►Συμμετρική παράσταση των όρων της αριθμητικής προόδου
Έστω (αν) μια αριθμητική πρόοδος με διάφορα ω και πρώτο όρο α1=α. Τότε οι όροι της
προόδου είναι οι :
α, α+ω, α+2ω, α+3ω,…, α+(ν-1)ω
Επειδή πολλά προβλήματα αναφέρονται σε πεπερασμένο πλήθος διαδοχικών όρων
αριθμητικής προόδου , είναι χρήσιμο να χρησιμοποιήσουμε συμμετρική παράσταση των
όρων της προόδου.
Διακρίνουμε δυο περιπτώσεις :
●Το πλήθος των όρων είναι περιττό.
Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μεσαίος όρος , τον οποίο συμβολίζουμε με το γράμμα χ και
την διάφορα με ω. Για παράδειγμα γράφουμε:
ω ωω ω + ++ + χ χχ χ ω ωω ω + ++ + χ χχ χ ω ωω ω + ++ + χ χχ χ χ χχ χ ω ωω ω − −− − χ χχ χ ω ωω ω − −− − χ χχ χ ω ωω ω − −− − χ χχ χ 3 , 2 , , , , 2 , 3
●Το πλήθος των όρων είναι άρτιο .
Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν δυο μεσαίοι όροι και συμβολίζονται με κ χ − −− − και κ χ + ++ +
αντίστοιχα , όπου ω=2κ. Για παράδειγμα γράφουμε:
µεσαίος όρος
- 4 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
4
κ κκ κ + ++ + χ χχ χ κ κκ κ + ++ + χ χχ χ κ κκ κ + ++ + χ χχ χ χ χχ χ κ κκ κ − −− − χ χχ χ κ κκ κ − −− − χ χχ χ κ κκ κ − −− − χ χχ χ 5 , 3 , , , , 3 , 5
ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΔΟΙ)
1)Να βρείτε τον 20
ο
και τον 31
ο
όρο της ακολουθίας 100,96,92,88,…
Λύση
Για να βρούμε την διάφορα ω μιας αριθμητικής προόδου (Α.Π) αφαιρούμε ένα τυχόντα όρο
από τον επόμενο του.
Η ακολουθία αυτή είναι αριθμητική πρόοδος με α1=100 και ω=α2=96-100=-4.
Άρα 24 76 100 ) 4 ( 19 100 19
1 20
= − = − + = ω + α = α
και
31 1
30 100 30( 4) 100 120 20 α α ω = + = + − = − = −
2)Να βρείτε τον νιοστο όρο καθώς και τον όρο:
i) τον
20
α της αριθμητικής προόδου (αν): -20,-15,-10,…
ii) τον
100
β της αριθμητικής προόδου (βν): 2β,
2
7β ββ β
,5β,…
Λύση
i)Για την (αν) είναι:α1=20 και ω=-15-(-20)=5, όποτε
. 25 5 5 ) 1 ( 20 ) 1 (
1
− ν = − ν + − = ω − ν + α = α
ν
Έτσι: 75 25 20 5
20
= − ⋅ = α .
ii)Για την (βν) είναι β1=2β και ω=
2
7β
-2β=
2
3β
,όποτε
2 2
3
2
3
) 1 ( 2 ) 1 (
1
β
+ ν
β
=
β
− ν + β = ω − ν + β = β
ν
Έτσι: β =
β
+ ⋅
β
= β
2
301
2
100
2
3
100
3)Αν σε μια αριθμητική πρόοδο είναι 43
5
= == = α αα α και 151
23
= == = α αα α να βρείτε τον
20
α αα α και τον
20
S .
Λύση
Αν γνωρίζουμε δυο όρους μιας αριθμητικής προόδου μπορούμε να βρούμε τον α1 και το ω
και συνεπώς την πρόοδο αυτή.
Θα βρούμε πρώτα τα α1 και ω. Έχουμε:
¹
´
¦
= ω + α
= ω + α
⇔
¹
´
¦
ω + α = α
ω + α = α
151 22
43 4
22
4
1
1
1 23
1 5
Με αφαίρεση κατά μέλη προκύπτει 18ω=108 ή ω=6 , όποτε α1=43-4.6=43-24=19.
1
ος
µεσαίος 2
ος
µεσαίος
- 5 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
5
Επομένως:
133 7 . 19 ) 6 1 ( 19 6 . 19 19 19
1 20
= = + = + = ω + α = α
και
1520 ) 133 19 ( 10 ) (
2
20
S
20 1 20
= + = α + α = .
4)Δίνεται η αριθμητική πρόοδος α-3,α-1,α+1,..Να βρείτε τον πεντηκοστό όρο της Α . Π
και το άθροισμα των 20 πρώτων όρων αυτής .
Λύση
Στην αριθμητική πρόοδο: α-3, α-1 ,α+1,… είναι α1=α-3 και ω=α2-α1=(α-1)-(α-3)=2.
Επομένως:
95 98 3 2 . 49 ) 3 ( 49
1 50
+ α = + − α = + − α = ω + α = α
= + − α = + − α = ω + α = 10 ). 38 6 2 ( 10 ]. 2 . 19 ) 3 ( 2 [
2
20
] 19 2 [ S
1 20
) 16 .( 20 ) 32 2 .( 10 + α = + α
5)i)Ποιος όρος της αριθμητικής προόδου που έχει α1=50 και ω=-3 είναι ίσος με –127.
ii)Να βρείτε για ποια τιμή του χ ο αριθμητικός μέσος των 5χ-4 και 3χ-2 είναι ο 17.
Λύση
i)Έστω αν ο ζητούμενος όρος .Ο τύπος ω − ν + α = α
ν
) 1 (
1
για α1=50 και ω=-3 και αν =-127
δίνει:
60 59 1
3
177
1 50 127 ) 1 ( 3 ) 3 )( 1 ( 50 127 = ν ⇔ = − ν ⇔ = − ν ⇔ + = − ν ⇔ − − ν + = −
Άρα 127
60
− = α .
ii)Πρέπει :
5 40 8 6 8 34
2
) 2 3 ( ) 4 5 (
17 = χ ⇔ = χ ⇔ − χ = ⇔
− χ + − χ
= .
6)Αν για μια αριθμητική πρόοδο με πρώτο όρο α1 και διαφορά ω ισχύει ότι 3α1+9ω=13 ,
να αποδείξετε ότι: 13
7 4 1
= == = α αα α + ++ + α αα α + ++ + α αα α .
Λύση
Επειδή είναι: ω + α = α 3
1 4
και ω + α = α 6
1 7
η σχέση 3α1+9ω=13 γράφεται:
3α1+9ω=13 13 ) 6 ( ) 3 ( 13 6 3
1 1 1 1 1 1
= ω + α + ω + α + α ⇔ = ω + ω + α + α + α ⇔ όποτε
13
7 4 1
= α + α + α .
7)Να βρείτε για ποια τιμή του χ ο αριθμητικός μέσος των 5χ+1 και 11 είναι ο 3χ-2.
Λύση
Ο 3χ-2 είναι ο αριθμητικός μέσος των 5χ+11 και 11 αν και μόνο αν ισχύει:
16 12 5 4 6 12 5 ) 2 3 ( 2
2
11 1 5
2 3 = χ ⇔ + χ = − χ ⇔ + χ = − χ ⇔
+ + χ
= − χ
- 6 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
6
8)Να αποδείξετε ότι για κάθε α, β και γ R ∈ ∈∈ ∈ οι αριθμοί
(α+β)
2
, α
2
+β
2
και (α-β)
2
είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου.
Λύση
9)Αν οι αριθμοί α, β και γ∈ℝ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου , τότε:
i)να αποδείξετε ότι οι αριθμοί
,
2
βγ βγ βγ βγ − −− − α αα α αγ αγ αγ αγ − −− − β ββ β
2
και αβ αβ αβ αβ − −− − γ γγ γ
2
είναι επίσης διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου.
ii)να βρεθεί ο λόγος των διαφορών των δυο προόδων.
Λύση
Αφού οι αριθμοί α, β και γ R ∈ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου , τότε θα ισχύει
ότι:
γ + α = β 2 ή ω = β − γ = α − β (1)
i)Για τους αριθμούς που μας δίνονται ισχύει ότι
) ( ) )( (
) ( ) )( ( ) ( ) (
) ( ) (
2 2
2 2 2 2
γ + β + α ω = γ + α + β α − β =
= α − β γ + α − β α + β = βγ − αγ − α − β =
= βγ + α − αγ − β = βγ − α − αγ − β
Δηλαδή
) ( ) ( ) (
2 2
γ + β + α ω = βγ − α − αγ − β (2)
και
) ( ) )( (
) ( ) )( ( ) ( ) (
) ( ) (
2 2
2 2 2 2
γ + β + α ω = α + β + γ β − γ =
= β − γ α + β − γ β + γ = αγ − αβ − β − γ =
= αγ + β − αβ − γ = αγ − β − αβ − γ
δηλαδή
) ( ) ( ) (
2 2
γ + β + α ω = αγ − β − αβ − γ (3)
Από τις ισότητες (2) και (3) προκύπτει ότι οι αριθμοί αγ − β βγ − α
2 2
, και αβ − γ
2
είναι
τελικά διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου.
ii)Αν θέσουμε ω1=ω(α+β+γ) την διάφορα της δεύτερης αριθμητικής προόδου , τότε
παρατηρούμε ότι
γ + β + α =
ω
ω
1
με ω= 0 ≠ β − γ = α − β .
Εφαρμόζοντας στην συγκεκριμένη περίπτωση την
ιδιότητα, έχουμε ότι:
= αβ − β + α + αβ + β + α = β − α + β + α 2 2 ) ( ) (
2 2 2 2 2 2
2 2 2
) ( 2 2 2 β + α = β + α .
Συνεπώς οι αριθμοί (α+β)
2
, α
2
+β
2
και (α-β)
2
αποτελούν διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου.
Παρατήρηση: Για να αποδείξουµε
ότι τρεις αριθµοί αποτελούν
διαδοχικούς όρους αριθµητικής
προόδου εργαζόµαστε µε εναν από
τους εξής δυο τρόπους:
●Με τον ορισµό, δείχνοντας ότι οι
διαφορές τους, δεύτερος-πρώτος και
τρίτος-τέταρτος , είναι ο ίδιος
αριθµός.
●Με την ιδιότητα που αναφέρει ότι
«ο διπλάσιος του µεσαίου όρου είναι
ίσος µε το άθροισµα των άλλων δυο.»
- 7 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
7
10)i)Να βρείτε το άθροισμα των 100 πρώτων όρων της αριθμητικής προόδου
,.... 2 ,
4
5
,
2
1
,
4
1
−
ii)Να υπολογίσετε το άθροισμα 188 ... 17 14 11 8 S + ++ + + ++ + + ++ + + ++ + + ++ + = == = .
iii)Πόσους πρώτους όρους πρέπει να πάρουμε από τη αριθμητική πρόοδο
2,-3,-8,-11,……,ώστε αυτοί να έχουν άθροισμα –205.
Λύση
i)Είναι:
4
1
1
− = α ,
4
3
)
4
1
(
2
1
1 2
= − − = α − α = ω και ν=100, όποτε από τον τύπο του
αθροίσματος,
2
] ) 1 ( 2 [ S
1
ν
ω − ν + α =
ν
, έχουμε:
2
7375
295
2
25
50
4
99 . 3 2
2
100
]
4
3
) 1 100 ( )
4
1
( 2 [ S
100
= ⋅ = ⋅
+ −
= − + − = .
ii)Πρόκειται για άθροισμα διαδοχικών όρων αριθμητικής προόδου με α1=8 και
ω=11-8=3.Χρειαζομαστε ακόμη το πλήθος ν των προσθετέων.
Από τον τύπο ω − ν + α = α
ν
) 1 (
1
με 188 = α
ν
έχουμε:
188 8
188 8 ( 1) 3 1 61
3
ν ν ν
−
= + − ⋅ ⇔ − = ⇔ =
Επομένως 5978 61 98 61
2
196
2
61
) 188 8 (
2
61
) ( S S
61 1 61
= ⋅ = ⋅ = + = α + α = =
iii)Είναι α1=2 ,ω= -5 και 205 S − =
ν
,όποτε από τον τύπο του αθροίσματος
2
] ) 1 ( 2 [ S
1
ν
ω − ν + α =
ν
, έχουμε:
2
)] 5 )( 1 ( 4 [ 205
ν
− − ν + = − από όπου προκύπτει ν=10 ή ν=
5
41
− .Επειδή όμως
∗
Ν ∈ ν , έπεται ότι
ν=10.
Άρα πρέπει να πάρουμε τους 10 πρώτους όρους .
11)i) Να υπολογίσετε το άθροισμα1 2 3 .... ν + + + +
ii)Να υπολογίσετε το άθροισμα 91 .... 3 10 7 4 − −− − − −− − − −− − − −− − − −− − − −− −
iii)Να υπολογίσετε το άθροισμα ) 3 2 ...( 11 8 5 2 ν νν ν + ++ + + ++ + + ++ + + ++ + + ++ +
iv)Να λύσετε την εξίσωση
165 ) 29 ( ...... ) 8 ( ) 5 ( ) 2 ( = == = + ++ + χ χχ χ + ++ + + ++ + + ++ + χ χχ χ + ++ + + ++ + χ χχ χ + ++ + + ++ + χ χχ χ
Λύση
i)Πρόκειται για το άθροισμα των ν διαδοχικών όρων της αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο
α1=1 και διαφορά ω=1 και γενικό όρο αν=ν.Αντικαθιστωντας λοιπόν στον τύπο
) (
2
S
1 ν ν
α + α
ν
= τους α1 και αν και έχουμε:
- 8 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
8
⇔ α + α
ν
=
ν ν
) (
2
S
1
⇔ ν +
ν
=
ν
) 1 (
2
S
2
) 1 (
S
+ ν ν
=
ν
ii)Πρόκειται για το άθροισμα των διαδοχικών όρων της αριθμητικής προόδου με
α1= -4 , ω=-7-(-3) και αν= -91
Επειδή όμως ) (
2
S
1 ν ν
α + α
ν
= θα βρούμε αρχικά το πλήθος των όρων του αθροίσματος.
Είναι ω − ν + α = α
ν
) 1 (
1
, δηλαδή
30 1 91 3
3 3 4 91
) 3 )( 1 ( 4 91
= ν ⇔ − = ν
⇔ + ν − − = −
⇔ − − ν + − = −
Άρα 1425 ) 95 ( 15 ) 91 4 (
2
30
) (
2
S
1
− = − = − − = α + α
ν
=
ν ν
iii)Πρόκειται για το άθροισμα των διαδοχικών όρων της αριθμητικής προόδου με
α1=2,ω=3 και αμ=2+3ν
θα υπολογίσουμε αρχικά το πλήθος των όρων, έστω μ του αθροίσματος. .Είναι
αμ=2+3ν και από τον τύπο ω − µ + α = α
µ
) 1 (
1
προκύπτει με αντικατάσταση ότι
1 3 3 3 3 ) 1 ( 3 3 ) 1 ( 2 3 2 + ν = µ ⇔ + ν = µ ⇔ − µ = ν ⇔ − µ + = ν +
Συνεπώς είναι
( )
2
1 ( 1)(3 4)
(2 2 3 )
2 2
S
S
πληθος ορων
πρωτος ορος τελευταιος ορος
ν ν ν
ν
= ⋅ + ⇔
+ + +
= + + =
iv)Παρατηρούμε ότι το πρώτο μέλος της εξίσωσης :
165 ) 29 ( ...... ) 8 ( ) 5 ( ) 2 ( = + χ + + + χ + + χ + + χ (1)
παριστάνει το άθροισμα των διαδοχικών όρων της αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο τον
χ+2 , διάφορα ω=3 και τελευταίο όρο τον χ+29.Αρκει . λοιπόν , να βρούμε το πλήθος των
όρων του αθροίσματος.
Αν υποθέσουμε ότι το πλήθος των όρων του αθροίσματος είναι μ, τότε θα έχουμε
29 + χ = α
µ
και
1
( 1)
µ
α α µ ω = + − , όποτε
10 3 30 3 3 2 29 3 ) 1 ( 2 29 = µ ⇔ µ = ⇔ − µ + = ⇔ ⋅ − µ + + χ = + χ
Άρα το άθροισμα του πρώτου μέλους της εξίσωσης είναι ίσο με
) 31 2 ( 5 S ) 31 2 (
2
10
)) 29 ( ) 2 ((
2
10
S
10 10
+ χ = ⇔ + χ = + χ + + χ =
Επειδή όμως 165 S
10
= θα έχουμε:
2 2 33 31 2 165 ) 31 2 ( 5 = χ ⇔ = + χ ⇔ = + χ , άρα χ=1.
- 9 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
9
12)Να βρείτε 4 αριθμούς που είναι διαδοχικοί αριθμοί αριθμητικής προόδου και έχουν
άθροισμα 32 ενώ το άθροισμα των τετράγωνων τους είναι 336.
Λύση
Έστω α-3ω , α-ω, α+ω, α+3ω τέσσερις διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου .Τότε θα ισχύει:
8 32 4 32 ) 3 ( ) ( ) ( ) 3 ( = α ⇔ = α ⇔ = ω + α + ω + α + ω − α + ω − α
84 5 336 20 4
336 ) 3 ( ) ( ) ( ) 3 (
2 2 2 2
2 2 2 2
= ω + α ⇔ = ω + α
⇔ = ω + α + ω + α + ω − α + ω − α
Για α=8 έχουμε:
2 4 20 5 84 5 64
2 2 2
± = ω ⇔ = ω ⇔ = ω ⇔ = ω +
Για α=8 και ω=2 οι ζητούμενοι αριθμοί είναι οι :2, 6 ,10, 14
Για α=8 και ω=-2 οι ζητούμενοι αριθμοί είναι οι :14, ,10 , 6 , 2.
13)Μεταξύ των αριθμών 5 και 37 να βρεθούν άλλοι επτά , ώστε μαζί οι εννιά αυτοί
αριθμοί να αποτελούν διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου.(δηλαδή μεταξύ των
αριθμών 5 και 37 να παρεμβληθούν 7 «αριθμητικοί ενδιάμεσοι».
Λύση
Έστω
µ
χ χ χ ,....., ,
2 1
οι αριθμοί που πρέπει να παρεμβληθούν μεταξύ των αριθμών 5 και 37.
Τότε οι αριθμοί 37 , ,....., , , 5
2 1 µ
χ χ χ να είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με
πρώτο όρο α1=5 και α9=37 και διάφορα ω.
Θα βρούμε την διάφορα ω ως εξής :
Επειδή 37
9
= α ,θα είναι
4 32 8 37 8 5 37 8
1
= ω ⇔ = ω ⇔ = ω + ⇔ = ω + α
Άρα οι αριθμοί είναι:
9 4 5
1
= + = χ
9 4 5
1
= + = χ , 13 4 9
2
= + = χ , 17 4 13
3
= + = χ ,….., 33
7
= χ
14)Μεταξύ του 5 και του 50 να παρεμβάλλετε κάποιους αριθμούς , ώστε ο τελευταίος
από τους αριθμούς να είναι τριπλάσιος από τον δεύτερο τους .Αν όλοι οι αριθμοί
αποτελούν διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου, να βρείτε πόσοι ήταν οι αριθμοί
που παρεμβλήθηκαν μεταξύ του 5 και του 50.
Λύση
Έστω
µ
χ χ χ ,....., ,
2 1
οι αριθμοί που πρέπει να παρεμβληθούν μεταξύ των αριθμών 5 και 50
ώστε οι αριθμοί 50 , ,....., , , 5
2 1 µ
χ χ χ να είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με
διάφορα ω. τότε όμως θα ισχύουν :
2
3χ = χ
µ
ή 5 35 7 6 15 50 ) 2 5 ( 3 50 = ω ⇔ = ω ⇔ ω + = ω − ⇔ ω + = ω −
Επίσης είναι 8 9 1 5 ) 1 ( 45 ) 1 2 ( 5 50 = µ ⇔ = + µ ⇔ + µ = ⇔ ω − + µ + =
- 10 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
10
ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
1. Aπό τις παρακάτω ακολουθίες αριθμητική πρόοδος είναι η
Α. 1, 3, 5, 8, 11, ...
Β. 2, 4, 8, 16, 32, ...
Γ. -3, 1, 5, 9, 13 , ...
Δ.
-3, 0, 3 , 6 , ...
Ε.
5
2
,
7
2
,
9
2
,
11
2
, ...
2. Αν η διαφορά μιας αριθμητικής προόδου είναι η μεγαλύτερη ρίζα και ο πρώτος της όρος η
μικρότερη ρίζα της εξίσωσης x x
2
5 6 0 − + = , τότε ο 3
ος
όρος της προόδου είναι ο
Α. 7 Β. - 5 Γ. 5 Δ. - 7 Ε. 8
3. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι 2 = α
1
και 17 = α
6
. Τότε η διαφορά ω είναι ίση με
Α. 3 Β. 4 Γ. 5 Δ. 1 Ε. 20
4. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
10
2 = και ω =3. Τότε
1
α είναι ίσο με
Α. 5 Β. 1 Γ. - 1 Δ. 6 Ε. - 25
5. Σε μια αριθμητική πρόοδο με πρώτο όρο 3
1
= α και διαφορά 4 = ω έχουμε α
ν
=35 . Τότε το
πλήθος ν των όρων της είναι
Α. 7 Β. 32 Γ. 31 Δ. 9 Ε. 8
6. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
8
40 = και α
20
20 = − . Τότε o 14
ος
όρος της είναι ίσος με
Α. 5 Β. 12 Γ. 10 Δ. 9 Ε. 20
7. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
1
11 = και ω = −3. Τότε οι θετικοί της όροι είναι οι
Α. 2 Β. 3 Γ. 4 Δ. 5 Ε. όλοι οι όροι της
Παρατήρηση:Τα προηγούμενα δυο προβλήματα είναι εφαρμογή του εξής
γενικού προβλήματος της αριθμητικής παρεμβολής «Μεταξύ των αριθμών α
και β να παρεμβληθούν κ αριθμητικοί ενδιάμεσοι »
Αν
κ κκ κ
χ χχ χ χ χχ χ χ χχ χ ,....., ,
2 1
είναι οι ζητούμενοι αριθμοί , τότε οι κ+2 το πλήθος
αριθμοί β ββ β χ χχ χ χ χχ χ χ χχ χ α αα α
κ κκ κ
, ,....., , ,
2 1
αποτελούν αριθμητική πρόοδο με α1=α και
α κ+2=β,αν ω η διάφορα της , τότε
1
) 1 ( ) 1 (
1 2
+ ++ + κ κκ κ
α αα α − −− − β ββ β
= == = ω ωω ω ⇔ ⇔⇔ ⇔ ω ωω ω + ++ + κ κκ κ + ++ + α αα α = == = β ββ β ⇔ ⇔⇔ ⇔ ω ωω ω + ++ + κ κκ κ + ++ + α αα α = == = α αα α
+ ++ + κ κκ κ
Άρα ω ωω ω ⋅ ⋅⋅ ⋅ κ κκ κ + ++ + α αα α = == = χ χχ χ ω ωω ω + ++ + α αα α = == = χ χχ χ ω ωω ω + ++ + α αα α = == = χ χχ χ
κ κκ κ
,......, 2 ,
2 1
- 11 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
11
8. Ο 10
ος
όρος της αριθμητικής προόδου : 10 7 4 , , , ⋯ είναι
Α. - 14 Β. - 20 Γ. - 17 Δ. - 30 Ε. 0
9. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
1
7 = και ω =2. Τότε δεν είναι όρος της ο
Α. 15 Β. 11 Γ. 25 Δ. 21 Ε. 12
10 Η ακολουθία με γενικό όρο α ν
ν
= + 3 2 είναι αριθμητική πρόοδος με διαφορά ω ίση με
Α. 5 Β. 2 Γ. - 1 Δ. 3 Ε. 10
11. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
1
8 = και ω =3. Τότε ο νιοστός της όρος είναι ίσος με
Α. α ν
ν
= + 8 3 Β. α ν
ν
= + 3 8 Γ. α ν
ν
= + 3 5
Δ. α ν
ν
= + 5 3 Ε. α ν
ν
= +11
12. Ένας μαθητής ύψους 1,7 m στέκεται μπροστά σε μια σκάλα, κάθε σκαλοπάτι της οποίας
έχει ύψος 18 cm.
α) Το πρώτο σκαλοπάτι της σκάλας, που βρίσκεται σε μεγαλύτερο ύψος από το μαθητή,
είναι το
Α. όγδοο Β.
δέκατο
Γ.
ενδέκατο
Δ.
δωδέκατο
Ε. εικοστό
β) Δεν υπάρχει σκαλοπάτι που να βρίσκεται σε ύψος από το έδαφος
Α. 36 cm Β. 54 cm Γ. 72 cm Δ. 1,44 m Ε. 1,56 m
13. Η αριθμητική πρόοδος: α α α , , , + + 2 4 c c ⋯ είναι γνησίως αύξουσα όταν
Α. α >0 Β. c ≠0 Γ. 0 c < Δ. 0 c > Ε.
πάντοτε
14. Αν σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
4
= x και α
6
= y , τότε η διαφορά ω είναι ίση με
Α.
x y +
2
Β.
x y −
2
Γ. y
x
−
2
Δ.
y x −
2
Ε.
y
x
2
−
15. Η διαφορά της αριθμητικής προόδου : α β α α β + − , , , ⋯ είναι
Α. α Β. β Γ. 2β Δ. − α Ε. −β
16. Από τις παρακάτω τριάδες δεν αποτελείται από διαδοχικούς όρους αριθμητικής
προόδου η
Α. 5, 20, 35 Β. - 5, 0, 5 Γ. 45, 20, - 5
Δ. 5, -10, -25 Ε. - 5, 20, 35
17. Αν οι αριθμοί 3k, k + 4, k - 1 είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε ο k είναι ίσος
με
Α. 4 Β. 2 Γ. 5 Δ. 4,5 Ε. 1,5
- 12 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
12
18. Αν τρεις ακέραιοι αριθμοί είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, έχουν άθροισμα 21
και γινόμενο 280, τότε αυτοί είναι
Α. 2, 10, 14 Β. 5, 7, 9 Γ. 4, 7, 10
Δ. 1, 7, 13 Ε. - 4, 7, - 10
19. Αν οι αριθμοί x y z , , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε ισχύει
Α. y x z = + Β. z x y = + Γ. z x y = +2
Δ. z y y x − = − Ε. z x y − =2
20. Αν οι γ α β α β , , + − είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε
Α.
21
Β. γ β α = − Γ. γ α β = +2 Δ. γ α β = +3 Ε. γ α β = +4
21. Αν οι αριθμοί
1 1 1
α β γ
, , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε
Α.
1
2 β
α γ
=
+
Β.
1 2
β α γ
=
+
Γ.
2 1 1
β α γ
= +
Δ.
β
α γ 2
1 1
= + Ε.
1 2 2
β α γ
= +
22. Από τις επόμενες τετράδες δεν αποτελείται από διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου
η
Α. 2, 5, 8, 11 Β. - 13, - 9, - 5, - 1 Γ. 8, 18, 38, 58
Δ. - 6, - 1, 4, 9
Ε. - 4, - 2, 0, 2
23. Αν οι α β γ δ , , , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε ποια από τις παρακάτω
απαντήσεις δεν είναι σωστή;
Α. β γ α δ + = + Β. α γ β + =2 Γ. β δ γ + =2
Δ. δ γ β α − = − Ε. α β γ δ + + =
24. Ο 15 είναι ο αριθμητικός μέσος των αριθμών
Α. 5 και
20
Β. -5 και -25 Γ. -9 και -
21
Δ. 9 και 21 Ε. 9 και -21
25. Στην αριθμητική πρόοδο: 5, 9, 13, 17, 21, 25 αριθμητικός μέσος είναι ο
Α. 18 Β. 20 Γ. 30 Δ. 15 Ε. 90
- 13 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
13
26. Οι διάφοροι του μηδενός πραγματικοί αριθμοί α β γ , , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής
προόδου. Ποια από τις παρακάτω τριάδες δεν αποτελείται από διαδοχικούς όρους
αριθμητικής προόδου;
Α. γ β α , , Β. − − − α β γ , , Γ. 2 2 2 α β γ , ,
Δ.
1 1 1
α β γ
, , Ε. − − −
γ β α
3 3 3
, ,
27. Αν σε μια αριθμητική πρόοδο έχουμε 5
1
= α και 5 = ω , τότε το άθροισμα των 4 πρώτων
όρων της είναι
Α. 18 Β. 43 Γ. 50 Δ. 20 Ε. 89
28. Σε μια αριθμητική πρόοδο τα αθροίσματα 93 S
6
= και 90 S
5
= . Τότε ισχύει
Α. 3 = ω Β. 3
1
= α Γ. 3
5
= α Δ. 3
6
= α Ε. 3 S
4
=
29. Τα πολλαπλάσια του 3 μεταξύ του 5 και του 35 είναι
Α. 3 Β. 5 Γ. 8 Δ. 10 Ε. 30
30. Μια ακολουθία α α α α
ν 1 2 3
, , , , ⋯ είναι αριθμητική πρόοδος αν
Α. η διαφορά δυο οποιωνδήποτε όρων της είναι σταθερός πραγματικός
αριθμός
Β. η διαφορά μεταξύ πρώτου και τελευταίου όρου της είναι σταθερός
αριθμός
Γ. οι διαφορές των διαδοχικών όρων της είναι ίδιοι πραγματικοί αριθμοί
Δ. οι διαφορές των διαδοχικών όρων της είναι ίδιοι θετικοί πραγματικοί
αριθμοί
Ε. το άθροισμα των όρων της είναι σταθερός πραγματικός αριθμός.
31. Σε μια αριθμητική πρόοδο με διαφορά ω , το άθροισμα δυο όρων της που ισαπέχουν από
τα άκρα της είναι
Α. Πολλαπλάσιο της διαφοράς ω .
Β. Παίρνει τιμές που εξαρτώνται από την τάξη των όρων αυτών.
Γ. Ίσο με το πλήθος ν.
Δ. Ίσο με το άθροισμα των άκρων όρων της προόδου.
Ε. Ίσο με τον αριθμητικό μέσο της.
32. Σε μια αριθμητική πρόοδο με διαφορά ω > 0 ισχύει
Α. α α α
4 1 3
= + Β. α α ω
4 1
4 = + Γ. α α ω
3 4
= −
Δ. α α ω
4 3
= − Ε. α α α
4 3 7
+ =
- 14 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
14
33. Αν για τους όρους μιας ακολουθίας ( α
ν
) ισχύει α α
ν ν +
= +
1
c , όπου c σταθερός
πραγματικός αριθμός, τότε
Α. η ( α
ν
) είναι αριθμ.
πρόοδος
Β. η ( α
ν
) είναι γν.
αύξουσα
Γ. c =1
Δ. όλοι οι όροι είναι
ομόσημοι
Ε. όλοι οι όροι της είναι
ίσοι
34. Σε κάθε αριθμητική πρόοδο η διαφορά ω είναι
Α. θετικός
ρητός
Β. σταθερός ακέραιος Γ. ≠0
Δ. ίσος με ν Ε. σταθερός
πραγματικός
35. Αν οι αριθμοί x y z , , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, τότε
Α. 2x y z = + Β. 2z x y = + Γ. 2y x z = +
Δ. y x z
2 2 2
= +
Ε. 2y x z = ⋅
36. Σε μια αριθμητική πρόοδο το άθροισμα S
ν
των ν πρώτων όρων της είναι
Α. ( ) α α
ν
ν
−
1
2
Β. ( ) α α
ω
ν
+
1
2
Γ. ( ) α α
ν
ν
+
1
2
Δ. ( ) α α
ω
ν
−
1
2
Ε. ( ) α νω
ν
ν
+
2
37. Σε μια αριθμητική πρόοδο το άθροισμα S
ν
των ν πρώτων όρων της είναι
Α. ( )
| |
2 1
2
1
α ν
ν
+ − Β.
| |
2
2
1
α νω
ν
+ Γ.
( )
| |
α ν ω
ν
1
1
2
+ −
Δ.
( )
| |
2 1
2
1
α ν ω
ν
+ − Ε. ( ) α νω
ν
ν
+
2
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ
1. Να γράψετε τους όρους που λείπουν στις παρακάτω αριθμητικές προόδους
α) 5, 8 , … , 14 , 17 , … , … , 26 .
β) 7, … , … , 25 .
γ) k , 2k + 3 , … , 4k + 9 , … .
δ) x , … , 5x + 2 , 7x + 3 , … , … .
2. Να γράψετε τους όρους που λείπουν στις παρακάτω αριθμητικές προόδους
α) 11 15
…
23
…
β)
… …
20 29 38
- 15 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
15
γ) 4
…
18
…
32
δ)
…
33
…
65
…
3. Να γράψετε τους όρους που λείπουν στις παρακάτω αριθμητικές προόδους
α) 10
…
70
β) 10
… …
70
γ) 10
… … …
70
δ) 10
… … … …
70
4. Να γράψετε τους όρους που λείπουν έτσι ώστε κάθε γραμμή να είναι αριθμητική πρόοδος
α)
y x +
x - y
… … …
β)
…
x - y
… x y + …
γ)
…
x - 3y
… …
x + 3y
δ) x + 3y
… … …
x - 3y
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ
1. Να αντιστοιχίσετε σε κάθε αριθμητική πρόοδο της στήλης Α το άθροισμα Sν των ν
πρώτων όρων της, που υπάρχει στη στήλη Β.
Στήλη Α Στήλη Β
Α) ν ⋅
+ ν −
=
ν
2
51 3
S
1) 3 , 2
1
= ω = α
Β) ( ) S
ν
ν ν = + ⋅ 2
2) 3 , 24
1
− = ω = α
Γ) ν ⋅
+ ν
=
ν
2
1 3
S
Δ) ( ) S
ν
ν ν = ⋅ − ⋅ 2 6
3) 4 , 10
1
= ω − = α
Ε) ( ) S
ν
ν ν = − ⋅ 2 1
- 16 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
16
2. Συνδέστε κατάλληλα κάθε αριθμητική πρόοδο της στήλης Α με τη διαφορά της, που
υπάρχει στη στήλη Β.
Στήλη Α Στήλη Β
Α) 1
1) α α
4 1
3 = +
Β) - 1
2) α α
7 1
6 = − Γ) 2
Δ) - 2
3) α α
ν ν +
= +
1
3
Ε) 3
4) α α
ν ν + −
= −
1 1
4 ΣΤ) - 3
3. Να αντιστοιχίσετε σε κάθε τριάδα διαδοχικών όρων αριθμητικής προόδου της στήλης Α,
την τιμή που πρέπει να πάρει το x της στήλης Β.
Στήλη Α Στήλη Β
Α) x = 5
1) 2 , x + 1 , 12
Β) x = 16
2) 3 + x , 15 , 22 Γ) x = 2
Δ) x = 6
3) 14 , 9 + x , 20 + x
Ε) x = 0
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
1. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
1
6 = και α
12
94 = . Να βρείτε τη διαφορά ω και τον 10
ο
όρο της προόδου.
2. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
1
3 = και ω = 7 .
α) Να βρείτε το πλήθος ν των πρώτων όρων της προόδου που δίνουν άθροισμα ίσο με
679.
β) Ποιος θα είναι ο τελευταίος όρος α
ν
σ’ αυτή την περίπτωση;
3. Σε μια αριθμητική πρόοδο το άθροισμα των 20 πρώτων όρων της είναι S
20
= 610 και το
άθροισμα των 12 πρώτων όρων της S
12
= 222. Να βρείτε τη διαφορά ω και τον 1
ο
όρο της .
- 17 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
17
4. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο στην οποία
α) το άθροισμα του 1
ου
και του 5
ου
όρου είναι -2, ενώ το άθροισμα του 2
ου
και του 6
ου
είναι
2
β) το άθροισμα του 2
ου
και του 4
ου
όρου είναι 7, ενώ το γινόμενο των ίδιων όρων είναι 10.
5. Σε μια αριθμητική πρόοδο ο 2
ος
και ο 8
ος
όρος διαφέρουν κατά 24, ενώ το άθροισμα του
12
ου
και του 4
ου
όρου είναι 70.
α) Να βρείτε την πρόοδο, αν είναι γνωστό ότι είναι γνησίως φθίνουσα.
β) Ποιο είναι το άθροισμα των όρων της που βρίσκονται μεταξύ του 8
ου
και του 25
ου
όρου
της στην περίπτωση αυτή;
6. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο της οποίας το άθροισμα των 3 πρώτων της όρων είναι
ίσο με -3 και άθροισμα των 5 πρώτων όρων ίσο με 10.
7. Να βρείτε το άθροισμα των 4 πρώτων όρων της αριθμητικής προόδου με α
6
8 = , α
4
4 = .
8. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο αν ο 2
ος
και ο 7
ος
όρος έχουν γινόμενο 100 και οι μεταξύ
τους όροι έχουν άθροισμα 50
9. Σε μια αριθμητική πρόοδο είναι α
9
15 = και S
12
165 = .
α) Να βρείτε τον 5
ο
όρο της προόδου και
β) το άθροισμα των 20 πρώτων όρων της.
10. α) Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο αν α3 = 11 και α6 = 23
β) Πόσοι πρώτοι όροι της έχουν άθροισμα που δεν υπερβαίνει το 210;
11. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο στην οποία ο 4
ος
και ο 8
ος
όρος της έχουν άθροισμα 18,
ενώ το άθροισμα των κύβων των όρων αυτών είναι 3.402.
12. Να αποδείξετε ότι για κάθε α β γ , , ∈ℜ οι αριθμοί ( ) α β α β + +
2
2 2
, και ( ) α β −
2
είναι
διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου.
13. Αν οι αριθμοί
2 2 2
β γ γ α α β + + +
, , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, να δείξετε
ότι το ίδιο ισχύει και για τους α β γ
2 2 2
, , .
14. Αν οι αριθμοί α β γ , , ∈ℜ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου
α) δείξτε ότι οι αριθμοί α β γ β α γ γ α β
2 2 2
− ⋅ − ⋅ − ⋅ , , είναι επίσης διαδοχικοί όροι
αριθμητικής προόδου
β) να βρείτε τον λόγο των διαφορών των δυο προόδων αυτών.
15. α) Αν οι αριθμοί α β γ , , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου δείξτε ότι:
γ − β = β − α .
- 18 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
18
β) Αν οι αριθμοί
β γ α
α
γ α β
β
α β γ
γ
+ − + − + −
, , είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου,
δείξτε ότι οι
1 1 1
α β γ
, , είναι επίσης διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου.
16. Να βρείτε τρεις διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου, οι οποίοι έχουν άθροισμα 33
και γινόμενο 440.
17. Να βρείτε τέσσερις διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου, οι οποίοι έχουν άθροισμα
16 και γινόμενο άκρων όρων 7.
18. . Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο αν
2
S S
S
5 10
5
−
= και α
1
1 = .
19. Να βρείτε πόσα πολλαπλάσια του 7 περιέχονται μεταξύ του 15 και του 300.
20. Να βρείτε το πλήθος και το άθροισμα
α) των διψήφιων περιττών αριθμών
β) των διψήφιων αρτίων αριθμών
γ) των διψήφιων φυσικών αριθμών
δ) των διψήφιων πολλαπλασίων του 4.
21. α) Ποιο είναι το άθροισμα των 7 πρώτων όρων της προόδου: 3, 5, 7, 9, ... ;
β) Πόσους διαδοχικούς πρώτους όρους της προόδου αυτής πρέπει να προσθέσουμε, για να
πάρουμε άθροισμα 99;
22. Μεταξύ των αριθμών 4 και 34 να παρεμβάλετε άλλους αριθμούς, ώστε να δημιουργηθεί
μια αριθμητική πρόοδος με 11 όρους.
23. Πόσους αριθμούς πρέπει να παρεμβάλουμε μεταξύ του 5 και του 50 ώστε ο τελευταίος
από τους αριθμούς αυτούς να είναι 3πλάσιος από τον δεύτερο τους;
24. Να βρείτε τις γωνίες ενός ορθογωνίου τριγώνου, αν γνωρίζετε ότι είναι διαδοχικοί όροι
αριθμητικής προόδου.
25.Αν τα μήκη των πλευρών ενός ορθογωνίου τριγώνου είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής
προόδου, δείξτε ότι είναι ανάλογα των αριθμών 3, 4, 5.
26. Σε μια ευθεία θεωρούμε τα διαδοχικά σημεία Α,Β,Γ,Δ,Ε ώστε τα μήκη των ευθυγράμμων
τμημάτων ΑΒ, ΒΓ, ΓΔ και ΔΕ να είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου. Αν ΑΓ = 16 cm
και ΓΕ = 24 cm να βρείτε τα μήκη των ΑΒ, ΒΓ, ΓΔ και ΔΕ .27. Αν οι πλευρές α, β και γ
τριγώνου ΑΒΓ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου, να δείξτε ότι και τα ημΑ, ημΒ και
ημΓ είναι επίσης διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου. Ποιος ο λόγος των διαφορών των δυο
αυτών προόδων;
28. Αν οι αριθμοί ℜ ∈ z , y , x είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με διαφορά ω ,
δείξτε ότι
- 19 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
19
α) y
x z
z x
σϕ =
συν − συν
ηµ − ηµ
β) συνω ⋅ ηµ = ηµ + ηµ y 2 z x
29. Να βρείτε το άθροισμα των ν πρώτων όρων της ακολουθίας:
1 , - 3 , 5 , - 7 , 9 , -11 , ...
30. Στις προόδους ( ) α
ν
:17, 21, 25, ... και ( ) β
ν
:16 , 21 , 26,... εμφανίζονται κοινοί όροι (όπως ο
21 ).
α) Να βρείτε τον επόμενο κοινό τους όρο.
β) Να βρείτε το άθροισμα των 20 πρώτων κοινών όρων τους.
31. Να βρείτε τα αθροίσματα:
α) ( ) ν + + + + + + 3 2 11 8 5 2 ⋯ και β) ( ) ν + + + + + 2 3 7 5 3 ⋯ .
32. Να λύσετε τις εξισώσεις:
α) ( ) ( ) ( ) ( ) x x x x + + + + + + + + = 2 5 8 29 165 ⋯ .
β) 1 7 13 280 + + + + = ⋯ x με x > 0
33. Ο νιοστός όρος μιας ακολουθίας είναι α ν
ν
= + 3 2 .
α) Να βρείτε τον επόμενο όρο α
ν+1
β) Να αποδείξετε ότι η ακολουθία αυτή είναι αριθμητική πρόοδος
γ) Να βρείτε το άθροισμα των 30 πρώτων όρων της
δ) Να βρείτε την τάξη του όρου της που είναι ίσος με 62
(Μπορούν να γίνουν και ανάλογα προβλήματα για α ν
ν
= − 4 2 ή
α ν
ν
=− + 3 13 ή α ν
ν
=− + 4 19 κ.λ.π.)
34. Μιας ακολουθίας το άθροισμα των ν πρώτων όρων της είναι S
ν
ν ν = + 3
2
.
α) Να βρείτε το άθροισμα των (ν-1) πρώτων όρων της
β) Να βρείτε τον νιοστό της όρο
γ) Να βρείτε τον όρο α
ν+1
δ) Να αποδείξετε ότι η ακολουθία αυτή είναι αριθμητική πρόοδος
ε) Να βρείτε την τάξη του όρου της που είναι ίσος με 100
(Μπορούν να γίνουν και ανάλογα προβλήματα για S
ν
ν ν = + 2 3
2
ή
S
ν
ν ν = − 4 3
2
ή S
ν
ν ν = − +
2
2 κ.λ.π.)
35. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο της οποίας το άθροισμα των ν πρώτων όρων, για
κάθε φυσικό αριθμό ν, είναι
( )
S
ν
ν ν
=
⋅ +1
2
.
- 20 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
20
36. Να βρείτε την αριθμητική πρόοδο της οποίας το άθροισμα των ν πρώτων όρων, για κάθε
φυσικό αριθμό ν, είναι S
ν
ν =2
2
.
37. Α. Αν α β
ν ν
, δυο αριθμητικές πρόοδοι με διαφορές ω ω
1 2
, αντίστοιχα και για κάθε ν
είναι β
ν
≠0, εξετάστε σε ποια περίπτωση σχηματίζεται αριθμητική πρόοδος.
α) α
ν 2 1 +
β) α
ν
γ) 2 3 α
ν
+
δ) ( ) α
ν
2
ε)
1
β
ν
στ) α β
ν ν
+
ζ) α β
ν ν
−
η) 2 3 α β
ν ν
+
θ) α β
ν ν
⋅
ι)
α
β
ν
ν
Β. Στις περιπτώσεις που σχηματίζεται αριθμητική πρόοδος, βρείτε την αντίστοιχη νέα
διαφορά.
38. α) Αν αμ, αk είναι οι όροι τάξεως μ, k αντιστοίχως μιας αριθμητικής προόδου, δείξτε ότι
ισχύει: ( ) α α µ ω
µ
= + −
k
k .
β) Δείξτε ότι σε κάθε αριθμητική πρόοδο α
1
, α
2
, ... , α
ν
οι όροι α
ρ
και α
ν ρ − +1
ισαπέχουν
από τα άκρα α
1
και α
ν
.
γ) Δείξτε ότι σε κάθε αριθμητική πρόοδο α
1
, α
2
, ... , α
ν
οι όροι που ισαπέχουν από τα
άκρα, έχουν άθροισμα ίσο με το άθροισμα των άκρων όρων.
39. Ένας αγρότης, για μια γεώτρηση στο κτήμα του, συμφώνησε τα εξής με τον ιδιοκτήτη του
γεωτρύπανου: το σκάψιμο του πρώτου μέτρου θα στοιχίσει 2.000 δρχ. και για κάθε επί πλέον
μέτρο το κόστος σκαψίματος θα είναι κατά 500 δρχ. μεγαλύτερο από το κόστος σκαψίματος
του προηγουμένου μέτρου.
Συμπληρώστε τον πίνακα:
Ι. i) Βάθος 1ο m 2ο m 4ο m …
Κόστος
μέτρου
2.000 δρχ. 2.500 δρχ. … 7.500 δρχ.
Κόστος
γεώτρησης
2.000 δρχ. 4.500 δρχ. … …
ii) Το βάθος στο οποίο το κόστος του μέτρου υπερβαίνει τις 5.000 δρχ. είναι
Α. 3 m Β. 5 m Γ. 6 m Δ. 7 m Ε. 8 m
iii) Το βάθος στο οποίο το κόστος της γεώτρησης δεν υπερβαίνει τις 20.000 δρχ. είναι
- 21 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
21
Α. 12 m Β. 10 m Γ. 8 m Δ. 7 m Ε. 6 m
iv) Με 30.000 δρχ. η γεώτρηση θα φθάσει σε βάθος
Α. 4 m Β. 5 m Γ. 6 m Δ. 8 m Ε. 10 m
ΙΙ. i) Πόσο κοστίζει το 25
ο
μέτρο της γεώτρησης αυτής;
ii) Πόσο κοστίζει συνολικά η γεώτρηση αν φθάσει τα 60 m
βάθος;
iii) Ένας δεύτερος αγρότης κάνει μια γεώτρηση του ίδιου
βάθους και πληρώνει 18.000 δρχ. για κάθε μέτρο της. Πόσα
μέτρα είναι το βάθος των γεωτρήσεων αν ξέρουμε ότι ο
πρώτος έδωσε λιγότερα χρήματα;
40. Ένα κερί καίγεται με σταθερό ρυθμό. Στο τέλος της 1
ης
ώρας είχε ύψος 36 cm, στο τέλος
της 2
ης
33 cm, στο τέλος της 3
ης
30 cm κ.λπ.
I. i) Οι τιμές του ύψους του κεριού στο
τέλος κάθε ώρας αποτελούν
αριθμητική πρόοδο με διαφορά
ω = 3
Σ
Λ
ii) Οι τιμές του ύψους του κεριού στο
τέλος κάθε ώρας αποτελούν
αριθμητική πρόοδο με πρώτο όρο
α
1
36 =
Σ
Λ
iii) Το ύψος του κεριού στο τέλος κάθε
ώρας θα είναι πολλαπλάσιο του 3
Σ Λ
iv) Στο τέλος της 5
ης
ώρας το ύψος του
κεριού θα είναι μικρότερο από 20
μέτρα
Σ Λ
v) Μετά από 15 ώρες το κερί δεν θα
έχει λειώσει τελείως
Σ Λ
- 22 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
22
II. i) Ποια από τις παρακάτω τριάδες είναι ύψη του κεριού στο τέλος τριών διαδοχικών
ωρών:
Α. 21 , 23 , 25 Β. 18 , 20, 22 Γ. 24 , 25 , 26
Δ. 15 , 21, 27 Ε. 15 , 18 , 21
ii) Στο τέλος της 6
ης
ώρας το ύψος του κεριού θα είναι
Α. 25 cm Β. 20 cm Γ. 18 cm Δ. 21 cm Ε. 24 cm
iii) Το ύψος του κεριού θα γίνει μικρότερο από 18 cm στο τέλος της
Α. 4
ης
ώρας Β. 6
ης
ώρας Γ. 8
ης
ώρας Δ. 10
ης
ώρας
Ε. 12
ης
ώρας
iv) Το κερί θα λειώσει τελείως μετά από
Α. 25 ώρες Β. 20 ώρες Γ. 18 ώρες Δ. 15 ώρες Ε. 12 ώρες
v) Το ύψος που θα έπρεπε να έχει το κερί, για να λειώσει τελείως μετά από 24 ώρες είναι
Α. 59 cm Β. 66 cm Γ. 68 cm Δ. 69 cm Ε. 72 cm
III. α) Πόσο θα είναι το ύψος του στο τέλος της 8
ης
ώρας;
β) Στο τέλος ποιας ώρας θα έχει ύψος 9 cm;
γ) Πόσο ήταν το ύψος την στιγμή που το ανάψαμε;
δ) Πόσες ώρες θα μείνει αναμμένο;
41. Σ’ έναν ουρανοξύστη 17 ορόφων, τα γραφεία του ιδίου ορόφου έχουν το ίδιο ενοίκιο. Κάθε
γραφείο του πρώτου ορόφου ενοικιάζεται 55.000 δρχ. το μήνα. Κάθε γραφείο ενός ορόφου
ενοικιάζεται 3.500 δρχ. το μήνα ακριβότερα από ένα γραφείο του προηγουμένου ορόφου.
α) Ποιο είναι το μηνιαίο ενοίκιο ενός γραφείου του πέμπτου ορόφου;
β) Πόσο ακριβότερο είναι ένα γραφείο του 15
ου
ορόφου από ένα του 7
ου
ορόφου;
γ) Σε ποιους ορόφους το ενοίκιο ξεπερνά τις 100.000 δρχ. το μήνα;
δ) Αν το πλήθος των γραφείων ενός ορόφου είναι μικρότερο κατά 2 από το πλήθος των
γραφείων του αμέσως προηγουμένου ορόφου και ο 17
ος
όροφος έχει 12 γραφεία, πόσα
γραφεία έχει ο πρώτος όροφος;
42. Α. Οι μαθητές ενός σχολείου θέλησαν να γραφτούν στο βιβλίο Γκίνες κάνοντας ρεκόρ
στο σχηματισμό της υψηλότερης ανθρώπινης πυραμίδας που θα ισορροπούσε για ένα
λεπτό. Μπήκαν λοιπόν σε σειρές ως εξής: στην κορυφή ένα άτομο, στην επόμενη σειρά δύο,
στην αμέσως πιο κάτω σειρά τρεις κ.λ.π. Έτσι κατάφεραν συνολικά 45 μαθητές να κάνουν
το ρεκόρ.
α) Πόσες σειρές είχε η πυραμίδα που σχημάτισαν;
β) Πόσοι τουλάχιστον μαθητές θα χρειαστούν ώστε να σπάσει το ρεκόρ αυτό, αν
σχηματίσουν με παρόμοιο τρόπο μια νέα πυραμίδα;
- 23 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
23
Β. Ένα μήνα μετά οι μαθητές ενός γειτονικού σχολείου σχημάτισαν με όμοιο τρόπο μια
πυραμίδα υψηλότερη κατά 3 σειρές και έσπασαν το ρεκόρ.
α) Πόσοι συνολικά ήταν μαθητές αυτοί;
β) Αν οι μαθητές που παίρνουν μέρος στο σχηματισμό της πυραμίδας δεν ξεπερνούν
τους 210, πόσες σειρές μπορούν να σχηματίσουν;
43. Μια ομάδα 324 στρατιωτών παρατάσσεται σε τριγωνικό σχήμα ώστε: στην πρώτη σειρά
μπαίνει ένας στην δεύτερη τρεις , στην τρίτη πέντε κ.λ.π.
α) Πόσοι θα είναι στην 12
η
σειρά;
β) Πόσες σειρές σχηματίστηκαν συνολικά;
44. Ένα κολιέ αξίας 650.000 ευρω.
αποτελείται από 33 διαμάντια Το μεσαίο
διαμάντι είναι και το ακριβότερο. Τα
υπόλοιπα διαμάντια είναι τοποθετημένα
κατά σειρά αξίας, ώστε κάθε διαμάντι
μέχρι
το μεσαίο να αξίζει 1.000 ευρω. λιγότερο από το επόμενό του και στη συνέχεια, από το
μεσαίο και πέρα, κάθε διαμάντι να αξίζει 1.500 ευρω. λιγότερο από το προηγούμενό του.
Α. α) Πόσα ευρω φθηνότερο από το μεσαίο διαμάντι είναι το πρώτο;
β) Πόσα ευρω φθηνότερο από το μεσαίο διαμάντι είναι το τελευταίο;
Β. Πόσα ευρω είναι η αξία του μεσαίου διαμαντιού;
45. Α. Σε μια αμφιθεατρική αίθουσα θεάτρου με 20 σειρές καθισμάτων, το πλήθος των
καθισμάτων κάθε σειράς σχηματίζει αριθμητική πρόοδο. Η 1η σειρά έχει 16 καθίσματα και η
7η 28 καθίσματα.
α) Πόσα καθίσματα έχει η 10η σειρά;
β) Πόσα καθίσματα υπάρχουν από την 4η έως την και την 10η σειρά;
Β. Αν στην 1η σειρά της αίθουσας αυτής υπάρχουν 6 κενά καθίσματα, στη 2η υπάρχουν 9
κενά καθίσματα, στην 3η 12 κ.λ.π.
α) από ποια σειρά και πέρα θα υπάρχουν μόνο κενά καθίσματα;
β) Πόσοι θα είναι οι θεατές;
- 24 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
24
46. Στις σύγχρονες βιομηχανικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται για την στήριξη των
οροφών ειδικές αψίδες (όπως αυτή στο παρακάτω σχήμα 1),
(Σχ. 1)
που τοποθετούνται επάνω σε τσιμεντένιες κολώνες.
Οι αψίδες αυτές σχηματίζονται από δοκάρια (όπως στο παρακάτω σχήμα 2),
(Σχ. 2)
διαφορετικού μήκους που αποτελούνται από ίσες μεταλλικές ράβδους.
Τα δοκάρια ονομάζονται με τον αριθμό που δείχνει το πλήθος των ράβδων της
μεγαλύτερης πλευράς τους (π.χ. στο σχήμα 2 έχουμε δοκάρι νούμερο 6).
Α. α) Πόσες ράβδους έχει ένα δοκάρι νούμερο 4;
β) Πόσες ράβδους διαφορά έχουν δυο δοκάρια διαδοχικών αριθμών;
Β. α) Να βρείτε έναν τύπο που να συνδέει τον νούμερο k ενός δοκαριού, με το πλήθος ρ
των ράβδων του.
β) Σε πόση απόσταση πρέπει να μπουν οι τσιμεντοκολώνες που θα στηρίξουν την αψίδα
του σχήματος 1, αν κάθε ράβδος έχει μήκος 0,5 m;
47. Κατά τη διάρκεια έργων συντήρησης του οδοστρώματος ενός τμήματος της εθνικής οδού,
είχαν τοποθετηθεί ειδικοί φωτεινοί σηματοδότες (σχήματος βέλους) που εμπόδιζαν την
κυκλοφορία σε εκείνο το τμήμα του δρόμου. Οι σηματοδότες αυτοί ήταν τοποθετημένοι ανά 10
m. Μόλις τελείωσαν τα έργα, ένας εργάτης που βρισκόταν στον πρώτο σηματοδότη, πήρε
εντολή να μεταφέρει όλους τους σηματοδότες δίπλα στον τελευταίο. Όμως, λόγω του μεγάλου
βάρους του σηματοδότη, ο εργάτης μπορούσε να μεταφέρει μόνο ένα κάθε φορά. Όταν
τελείωσε την μεταφορά, είχε καλύψει συνολικά 1,44 km.
α) Πόσες φορές έκανε τη διαδρομή από τον πρώτο έως τον τελευταίο σηματοδότη;
β) Πόσες φορές έκανε τη διαδρομή από τον δεύτερο έως τον τελευταίο σηματοδότη;
- 25 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
25
γ) Πόσοι ήταν οι σηματοδότες;
48. Ένας αθλητής μετά την αποθεραπεία του από ένα ατύχημα, άρχισε την Δευτέρα 19
Φεβρουαρίου 1996 νέες προπονήσεις. Ανάμεσα στις άλλες ασκήσεις έπρεπε να κάνει και
κάμψεις (push ups) καθημερινά (ακόμα και τα Σάββατα και τις Κυριακές), σύμφωνα με το
παρακάτω πρόγραμμα:
Ημέρα Δευτέρ
α
Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη ...
Αριθμός
Κάμψεων
9 13 17 21 ...
μέχρι να φθάσει τον αριθμό των 101 κάμψεων. Έπειτα θα συνέχιζε με 100 κάμψεις κάθε
ημέρα εκτός Κυριακής.
α) Πόσες κάμψεις θα έκανε την Τετάρτη της επόμενης εβδομάδας;
β) Μετά από πόσες μέρες έφθασε τις 101 κάμψεις;
γ) Ποια ήταν η ημερομηνία της πρώτης Κυριακής που σταμάτησε τις κάμψεις;
49. Ένα παιδί παίζοντας με κύβους του 1 cm
3
έφτιαξε μια τετραγωνική πυραμίδα με 3
πατώματα. Το 1ο πάτωμα (η βάση) έχει επιφάνεια 25 cm
2
, το 2ο (το μεσαίο) έχει επιφάνεια 9
cm
2
και το 3ο (η κορυφή) αποτελείται από ένα μόνο κύβο. Αν το παιδί έφτιαχνε μια
παρόμοια πυραμίδα με 10 πατώματα,
α) πόσους κύβους θα περιείχε η βάση της;
β) πόσους κύβους θα είχε χρησιμοποιήσει;
γ) Αν είχε στη διάθεσή του 220 κύβους, πόσα πατώματα θα είχε η πυραμίδα του;
- 26 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
26
ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ
Ορισμός:Μια ακολουθία λέγεται Γεωμετρική πρόοδος , αν κάθε όρος της προκύπτει από
τον προηγούμενο του με πολλαπλασιασμό με τον ίδιο πάντοτε μη μηδενικό αριθμό.
Παρατηρήσεις:
► Τον σταθερό μη μηδενικό αριθμό με τον οποίο πολλαπλασιάζουμε κάθε όρο μιας
γεωμετρικής προόδου για να σχηματίσουμε τον επόμενο του, τον συμβολίζουμε με λ και τον
λέμε λόγο της προόδου.
► Σε κάθε γεωμετρική πρόοδο (αν) θεωρουμε ότι είναι
1
0 α ≠ και επειδή 0 λ ≠ , έχουμε
0
ν
α ≠ για κάθε
*
ν ∈Ν .
►Από τον παραπάνω ορισμό προκύπτει ότι :
●Η ακολουθία (αν) είναι γεωμετρικη πρόοδος με λόγο λ , αν και μόνο αν ισχύει:
1
ν
ν ν
α α λ
+
= ⋅ ή
1 ν
ν
α
λ
α
+
=
για κάθε
*
ν ∈Ν .
Συμμετρική παράσταση όρων γεωμετρικής προόδου
Έστω αν μια γεωμετρική πρόοδος με λόγο λ.Τότε οι όροι της προόδου
κατά σειρά είναι οι :
2 1
1 1 1 1
, , ,..., ,...
ν
α α λ α λ α λ
−
⋅ ⋅ ⋅
Σε πολλά προβλήματα που αναφέρονται σε πεπερασμένο πλήθος όρων για ευκολότερες
και ταχύτερες πράξεις χρησιμοποιούμε συμμετρικό τρόπο γραφής για τον συμβολισμό των
όρων της προόδου, διακρίνοντας δυο περιπτώσεις :
►Περιττό πλήθος όρων
Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μεσαίος όρος τον οποίο συμβολίζουμε με το χ.
Οι όροι της προόδου είναι τότε:
2 3
3 2
, , , , , ,
χ χ χ
χ χ λ χ λ χ λ
λ λ λ
⋅ ⋅ ⋅
►Άρτιο πλήθος όρων
Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν δυο μεσαίοι όροι και συμβολίζονται
χ
κ
και
χ κ ⋅
, όποτε
είναι
2
λ κ =
Οι όροι της προόδου είναι :
3 5
5 3
, , , , ,
χ χ χ
χκ χκ χκ
κ κ κ
- 27 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
27
Ιδιότητες γεωμετρικής προόδου
1.Ο νιόστος όρος μιας γεωμετρικής προόδου (αν) με λόγο λ δίνεται από τον τύπο:
1 *
1
, N
ν
ν
α α λ ν
−
= ⋅ ∈
2.Οι μη μηδενικοι όροι α, β , γ είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου
αν και μόνο αν:
2
β α γ = ⋅
Αν οι αριθμοί α,γ είναι ομοσημοι , τότε ο θετικός αριθμός α γ ⋅ λέγεται γεωμετρικός
μέσος των α και γ.
3.Το άθροισμα των ν πρώτων όρων μιας γεωμετρικής προόδου(αν) με λόγο λ δίνεται από τον
τύπο :
1
1
, 1
1
ν
ν
λ
α λ
λ
−
Σ = ⋅ ≠
−
και
1
, 1
ν
ν α λ Σ = ⋅ =
ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1)Αν σε μια γεωμετρική πρόοδο είναι
1
2 α = − και
1
2
λ = , να βρείτε τον όρο
6
α .
Λύση
Στην γεωμετρική πρόοδο που μας δίνεται γνωρίζουμε ότι τα
1
1
2,
2
a λ = − = και ν=6
Εφαρμόζοντας λοιπόν τον τύπο :
1
1
ν
ν
α α λ
−
= ⋅
έχουμε ότι :
6 1
6 5
1 1 2 1
( 2)( ) ( 2)
2 2 32 16
α
−
= − = − ⋅ = − = −
Άρα
6
1
16
α = −
2)Αν σε μια γεωμετρική πρόοδο έχουμε
1
9 α = και
5
144 α = , να βρείτε τον λόγο της λ.
Λύση
Στην περίπτωση αυτή μας είναι γνωστά τα εξής :
1
9 α = και
5
144 α = και ν=5.
Με αντικατάσταση στον τύπο
1
1
ν
ν
α α λ
−
= ⋅ έχω:
5 1 4 4
144
144 9 16 2
9
λ λ λ λ
−
= ⋅ ⇔ = ⇔ = ⇔ = ±
Συνεπώς λ=2 ή λ= -2
- 28 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
28
3)Να βρείτε τον ζητούμενο όρο στις παρακάτω προόδους:
i)
10
1, 3, 9, 27,... ; α − − = ii)
2 3
2012 2
, , ,...., ;
α α
α α
β β
=
Λύση
i)Στην γεωμετρική πρόοδο : 1, 3, 9, 27,... − − είναι:
1
1 α = − και
2
1
3
3
1
α
λ
α
= = = −
−
Συνεπώς :
9 9 9
10 1
( 1)( 3) 3 α α λ = ⋅ = − − =
ii)Στην γεωμετρική πρόοδο:
2 3
2
, , ,....
α α
α
β β
είναι:
1
α α = και
2
2
1
α
α α β
λ
α α β
= = = .
Επομένως :
2012 2012
2012 1
( )
α
α α λ α
β
= ⋅ = ⋅ .
4)Να βρείτε τον νόστο όρο γεωμετρικής προόδου που έχει λόγο 3 λ = και έκτο όρο το 972.
Λύση
Έχουμε: 3 λ = και
6
972 α = .Τότε όμως θα είναι:
5 5
6 1 1 1 1
972
972 3 4
243
a a λ α α α = ⋅ ⇔ = ⋅ ⇔ = ⇔ =
Άρα ο νόστος της όρος θα ισούται με:
1 1 *
1
4 3 ,
ν ν
ν
α α λ ν
− −
= ⋅ = ⋅ ∈Ν .
5)Να βρείτε τον χ ∈R αν οι αριθμοί : χ-2 ,2χ+1 , 4χ+13 είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής
προόδου.
Λύση
Οι αριθμοί α, β , γ είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου ,
όταν και μόνο όταν
2
β α γ = ⋅ .
Άρα οι αριθμοί χ-2 ,2χ+1 , 4χ+13 είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου , όταν:
2 2 2
(2 1) ( 2)(4 13) 4 4 1 4 8 13 26
4 1 5 26 27
χ χ χ χ χ χ χ χ
χ χ χ
+ = − + ⇔ + + = − + − ⇔
+ = − ⇔ =
6)i)Αν σε μια γεωμετρική πρόοδο ισχύει :
1 2 3 4
α α α α + = + , να βρείτε το λόγο λ της
προόδου .
ii)Αν α, β, γ και δ είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, να αποδείξετε ότι:
2 2 2 2
( ) ( ) ( ) ( ) α γ β γ β δ α δ − + − + − = − (1)
Λύση
i)Η ισότητα
1 2 3 4
α α α α + = + γράφεται ισοδύναμα :
- 29 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
29
2 3
1 2 3 4 1 1 1 1
2 2
2
2
1 (1 ) ( 1) ( 1) 0
1 0, 1
( 1)( 1) 0
1 0, 1
α α α α α α λ α λ α λ
λ λ λ λ λ λ
λ δηλ λ
λ λ
λ δηλ λ
+ = + ⇔ + = + ⇔
+ = + ⇔ + − + = ⇔
+ = = − ¦
+ − = ⇔
´
− = = ±
¹
Επομένως ο λόγος λ της γεωμετρικής προόδου θα είναι –1 ή 1.
ii)Αφού α, β , γ και δ διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου , θα ισχύει:
2 2
, ,
β δ
β α γ γ β δ
α γ
= ⋅ = ⋅ =
Με χρηση ταυτοτητων εκτελουμε πραξεις στο πρωτο μελος της (1) και λαμβάνοντας υπ όψη
τις παραπάνω σχέσεις , έχουμε:
2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2
( ) ( ) ( ) 2 2 2
2 2 2
2 2 ( )
α γ β γ β δ α α γ γ β γ βγ β β δ δ
α β γ β βγ γ β γ δ
α βγ δ α αδ δ α δ
− + − + − = − ⋅ + + + − + − ⋅ + =
− + + − + + − + =
− + = − + = −
7)Μεταξύ του 5 και του 80 να παρεμβάλλετε τρεις γεωμετρικούς ενδιάμεσους όρους.
λύση
Έστω
1 2 3
, , χ χ χ που παρεμβάλλονται .Τότε οι
1 2 3
5, , , , 80 χ χ χ είναι διαδοχικοί όροι
γεωμετρικής προόδου, έστω της (αν) όποτε
1 5
5, , 80 α τοτε α = = .Όμως
5 1 4 4
5 1
80 5 16 ( 2, 2) α α λ λ λ λ λ
−
= ⋅ ⇔ = ⋅ ⇔ = ⇔ = = −
Επομένως :
Για λ=2 οι ζητούμενοι αριθμοί είναι οι 10,20,40.
Για λ=-2 οι ζητούμενοι αριθμοί είναι οι -10,20,-40.
- 30 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
30
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΔΩΝ
●Τα προβλήματα αποτελούν εφαρμογή των μαθηματικών και άλλων γνώσεων στην
καθημερινή πραγματικότητα καθώς και σε άλλες επιστήμες θετικές και θεωρητικές .
Για την λύση ενός προβλήματος απαιτείται αυτενέργεια , κριτική ικανότητα,
δημιουργική προσπάθεια αλλά και φαντασία .Αυτό σημαίνει ότι για να
αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα , το μετατρέπουμε σε άσκηση εκφράζοντας τα
δεδομένα και τα ζητούμενα της ως μαθηματικές σχέσεις. Στην συνεχεία λύνουμε την
άσκηση και προσαρμόζουμε τα αποτελέσματα της στα λόγια του προβλήματος.
ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
1)Σε μια περιοχή το μέγιστο ύψος των οικοδομών είναι 28 μέτρα, ενώ το ελάχιστο ύψος
κάθε ορόφου είναι 2.85 μέτρα. Αν ο πρώτος όροφος είναι υπερυψωμένος κατά 1,5 μέτρα
από το έδαφος , να βρείτε πόσους το πολύ ορόφους μπορούμε να κάνουμε στην
περιοχή αυτή.
Λύση
Το ελάχιστο ύψος του πρώτου ορόφου είναι: 2.85+1.5=4.35 μέτρα,
του δεύτερου ορόφου είναι 4.35+2.85=7.2 μέτρα ,
του τρίτου ορόφου είναι 7.2+2.85=10.05 μέτρα κ.ο.κ.
παρατηρούμε ότι τα ελάχιστα ύψη των ορόφων είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου
με α1=4.35 και ω=2.85 .Αν μπορούμε να χτίσουμε ν το πολύ ορόφους , τότε θα πρέπει να είναι:
29 . 9 ν
5 . 26 ν 85 . 2 28 85 . 2 ) 1 ν ( 35 . 4 28 ω ) 1 ν ( α 28 α
1 ν
≤ ≤≤ ≤ ⇔ ⇔⇔ ⇔
⇔ ⇔⇔ ⇔ ≤ ≤≤ ≤ ⋅ ⋅⋅ ⋅ ⇔ ⇔⇔ ⇔ ≤ ≤≤ ≤ ⋅ ⋅⋅ ⋅ − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ ≤ ≤≤ ≤ − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ ≤ ≤≤ ≤
Άρα μπορούμε να κάνουμε 9 το πολύ ορόφους.
2)Για μια γεώτρηση το γεωτρύπανο φτάνει την πρώτη μέρα σε βάθος 10 μέτρα, ενώ για
κάθε επόμενη μέρα το βάθος μειώνεται κατά 0.5 μέτρα από την προηγουμενη.Μετα
από πόσες μέρες το βάθος της γεώτρησης θα είναι τουλάχιστον 200 μετρα ;
Λύση
Την 1
η
μέρα το βάθος είναι 10 μέτρα,
την 2
η
μέρα 10+9.5 μέτρα,
την 3
η
μέρα 10+9.5+8 μέτρα .κ.ο.κ
Μετά από ν μέρες το βάθος της γεώτρησης θα ισούται με το άθροισμα των πρώτων ν όρων
της αριθμητικής προόδου 10,9.5,8,….
(α1=10 και ω=0.5), δηλαδή
4
ν 39 ν
4
ν ν
ν 10 )
2
1 ν
20 (
2
ν
] ω ) 1 ν ( α 2 [
2
ν
S
2 2
1 ν
+ ++ +
= == =
− −− −
+ ++ + = == =
− −− −
+ ++ + = == = − −− − + ++ + = == =
Πρέπει να είναι:
85 . 14
2
4721 39
ν 0 800 ν 39 ν 200
4
ν 39 ν
2
2
≈ ≈≈ ≈
± ±± ± − −− −
≥ ≥≥ ≥ ⇔ ⇔⇔ ⇔ ≥ ≥≥ ≥ − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ ≥ ≥≥ ≥
+ ++ +
Άρα, μετά από 14 μέρες το βάθος της γεώτρησης έχει υπερβεί τα 200 μέτρα.
- 31 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
31
3)Σε ένα ουρανοξύστη 17 ορόφων , τα γραφεία του ίδιου ορόφου έχουν το ίδιο ενοικιο.
Κάθε γραφείο του πρώτου ορόφου ενοικιάζεται 160 ευρω το μήνα.
Κάθε γραφείο ενός ορόφου ενοικιάζεται 20 ευρω το μήνα ακριβότερα από ένα γραφείο
του προηγούμενου ορόφου.
i)Ποιο είναι το ενοίκιο ενός γραφείου του πέμπτου ορόφου;
ii)Πόσο ακριβότερο είναι ένα γραφείο του 15
ου
ορόφου από ένα του 7
ου
ορόφου;
iv)Αν το πλήθος των γραφείων ενός ορόφου είναι μικρότερο κατά 4 από το πλήθος των
γραφείων του αμέσως προηγούμενου ορόφου και ο 17
ος
όροφος έχει 8 γραφεία , ποσά
γραφεία έχει ο πρώτος όροφος ;
Λύση
i)Τα μηνιαία ενοίκια των γραφείων αποτελούν αριθμητική πρόοδο με πρώτο όρο α1=160 και
διάφορα ω=20.Άρα το μηνιαίο ενοίκιο ενός γραφείου του πέμπτου ορόφου είναι
5 1
4 160 4 20 240 α α ω = + = + ⋅ = ευρω.
ii)Έχουμε:
15 7 1 1
( 14 ) ( 6 ) 8 8 20 160 α α α ω α ω ω − = + − + = = ⋅ =
Άρα ένα γραφείο του 15
ου
ορόφου είναι ακριβότερο κατά 160 ευρω από ένα γραφείο του 7
ου
ορόφου.
iii)Είναι:
1
300 ( 1) 300 160 ( 1) 20 300
20( 1) 140 1 7 8
ν
α α ν ω ν
ν ν ν
> ⇔ + − > ⇔ + − ⋅ > ⇔
− > ⇔ − > ⇔ >
Άρα από τον 8
ο
όροφο και πάνω το ενοίκιο ενός γραφείου ξεπερνάει τα 300 ευρω.
iv)Το πλήθος των γραφείων των ορόφων είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με
διάφορα ω = -4 ,επίσης είναι
17 1 1 1
8, , 16 12 64 8 72 α οποτε α ω α α = + = ⇔ − = ⇔ = .
Άρα ο πρώτος οροφος έχει 72 γραφεία.
4)Συναντώντας ένα ζητιάνο κάποιος του δίνει ένα νόμισμα , έπειτα συναντά ένα
δεύτερο ζητιάνο και του δίνει 2 νομισματα. Συναντα και άλλους ζητιάνους και τους
δίνει ένα νόμισμα παραπάνω από τον προηγούμενο κάθε φορά μέχρι να του
τελειώσουν τα νομίσματα.
Σκέφτεται τότε και λέει «Αν είχα δώσει τόσα νομίσματα στον καθένα, θα ήταν πιο
δίκαιο και κάθε ζητιάνος θα είχε 8 νομίσματα.»
Πόσους ζητιάνους συνάντησε;
Λύση
Έστω ν το πλήθος των ζητιανων. Οι αριθμοί των νομισμάτων που παίρνουν οι ζητιάνοι είναι
διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο α1=1 και διάφορα ω=1.
Άρα όλοι οι ζητιάνοι πήραν συνολικά :
2
ν ) ν 1 (
2
ν
) 1 ν 2 (
2
ν
] ω ) 1 ν ( α 2 [
1 ν
+ ++ +
= == = − −− − + ++ + = == = − −− − + ++ + = == = Σ ΣΣ Σ νομίσματα
Αλλά οι ζητιάνοι πήραν συνολικά ν = Σ
ν
8 νομισματα.Άρα θα είναι
. 15 ν 16 ν 1 ν 8
2
ν ) ν 1 (
= == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
+ ++ +
Άρα οι ζητιάνοι ήταν 15.
- 32 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
32
5)Από ένα πλακόστρωτο διάδρομο σχήματος ισοσκελούς τραπεζίου , τον οποίον
θέλουμε να αναμορφώσουμε, αλλάζουμε τις πλάκες από όλες τις σειρές εκτός από την
πρώτη σειρά που έχει 5 πλάκες και από την τελευταία που είχε 5
ο
πλάκες.
Παρεμβάλλουμε λοιπόν ένα νέο αριθμό σειρών μεταξύ της πρώτης και της τελευταίας
σειράς , ώστε ο αριθμός των πλακών της τελευταίας , από τις νέες αυτές σειρές , να
είναι τριπλάσιος από τον αριθμό των πλακών της δεύτερης από αυτές .Ο αριθμός των
πλακών διαφέρει από σειρά σε σειρά κατά τον ίδιο αριθμό ω.
i)Πόσες νέες σειρές από πλάκες θα τοποθετήσουμε στον διάδρομο;
ii)Πόσες συνολικά πλάκες θα έχει ο διάδρομος ;
iii)Να βρείτε την τιμή ω
iv) Ποιο θα είναι το εμβαδά του διαδρόμου που καλύπτεται από τις πλάκες , αν κάθε
πλάκα είναι τετραγωνική με πλευρά 0.6 μέτρα.
Λύση
i)Αν θέσουμε σ1=5 τον αριθμό των πλακων της πρώτης σειράς και ν τον συνολικό αριθμό των
σειρών , θα έχουμε:
1
η
σειρά : σ1=5 (1
η
σειρά που διατηρήσαμε)
2
η
σειρά : σ2=5+ω (1
η
από τις νέες σειρές )
3
η
σειρά : σ3=5+2ω (2
η
από τις νέες σειρές )
. . .
. . .
. . .
ν-1 σειρά: σ ν-1=5+(ν-2)ω (τελευταία από τις νέες σειρές )
ν σειρά: σν=50=5+(ν-1)ω (τελευταία σειρά που διατηρήσαμε )
Αρκεί λοιπόν να βρούμε το πλήθος ν των σειρών.
Είναι
1 ν
45
ω ω ) 1 ν ( 5 50
− −− −
= == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ − −− − + ++ + = == = με 1 ν ≠ ≠≠ ≠ (1)
και από την πληροφορία ότι
3 1
3σ = σ
− ν
έχουμε:
10 ω ) 8 ν ( 10 ω 8 νω
ω 6 15 ω 2 νω 5 ) ω 2 5 ( 3 ω ) 2 ν ( 5 σ 3 σ
3 1 ν
= == = − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔
⇔ ⇔⇔ ⇔ + ++ + = == = − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ + ++ + = == = − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
− −− −
(2)
Από τις σχέσεις (1) και (2) προκύπτει ότι
10 ν 350 ν 35 ) 1 ν ( 10 ) 8 ν ( 45 10
1 ν
45
) 8 ν ( = == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ − −− − = == = − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
− −− −
− −− −
Αφού λοιπόν ο συνολικός αριθμός των σειρών είναι 10, ανάμεσα στις δυο αρχικές σειρές θα
παρεμβάλλουμε 10-2=8 νέες σειρές με πλάκες .
ii) Ο συνολικός αριθμός πλακων που θα έχει ο διάδρομος δίνεται από τον τύπο
ν
2
) σ σ (
S
ν 1
ν
⋅ ⋅⋅ ⋅
+ ++ +
= == =
απ όπου για ν=10 έχουμε:
. 275 5 55 10
2
50 5
10
2
) σ σ (
S
10 1
10
= == = ⋅ ⋅⋅ ⋅ = == =
+ ++ +
= == = ⋅ ⋅⋅ ⋅
+ ++ +
= == =
iii)Είναι ω ) 1 ν ( σ σ
1 ν
− −− − + ++ + = == = , όποτε αντικαθιστώντας τους 5 σ , 50 σ
1 ν
= == = = == = και ν=10,
βρίσκουμε: 5 ω ω 9 45 ω ) 1 10 ( 5 50 = == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ − −− − + ++ + = == =
- 33 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
33
iv)Το εμβαδο κάθε πλάκας θα είναι
2 2
m 36 . 0 6 . 0 E = == = = == =
Π ΠΠ Π
Άρα το εμβαδόν του διαδρόμου θα είναι:
2
m 99 36 . 0 275 E = == = ⋅ ⋅⋅ ⋅ = == =
∆ ∆∆ ∆
.
6)Ένα κερί ύψους 50 cm καίγεται με ρυθμό 2.5 cm/ώρα .
i)Να βρείτε το ύψος του κεριού 10 ώρες ύστερα από την στιγμή που άρχισε να καίγεται.
ii)Σε πόσο χρόνο το κερί θα έχει ύψος 10 cm.
iii)Σε πόσο χρόνο θα λιώσει το κερί;
iv)Ένα δεύτερο κερί ύψους 60cm αρχίζει να καίγεται μαζί με το πρώτο και ύστερα από 15
ώρες έχουν το ίδιο ύψος .Με τι ρυθμό καίγεται το κερί αυτό;
v)Ένα τρίτο κερί καίγεται με ρυθμό 4cm/ωρα και λιώνει συγχρόνως με το πρώτο.Ποιο
είναι το αρχικό ύψος του;
Λύση
i)Τα ύψη του κεριού την 1
η
,2
η
,3
η
κ.λ.π ώρα είναι 47.5 cm, 45cm,42.5 cm κ.λ.π αντίστοιχα. Τα
ύψη αυτά είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο α1=47.5 και διάφορα
ω=-2.5.
Την 10
η
ώρα το ύψος του κεριού θα είναι:
cm 25 5 . 22 5 . 47 ) 5 . 2 ( 9 5 . 47 ω 9 α α
1 10
= == = − −− − = == = − −− − + ++ + = == = + ++ + = == =
ii) Αν σε ν ώρες το ύψος του κεριού είναι 10cm, τότε έχουμε:
16 ν
15 1 ν 10 ) 1 ν )( 5 . 2 ( 5 . 47 0 ω ) 1 ν ( α 10 α
1 ν
= == =
⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
Άρα, ύστερα από 16 ώρες το ύψος του κεριού θα είναι 10 cm.
iii)Αν το κερί λιώσει σε ν ώρες , τότε έχουμε:
20 ν
19 1 ν 0 ) 1 ν ( 5 . 2 5 . 47 0 ω ) 1 ν ( α 10 α
1 ν
= == =
⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
άρα το κερί θα λιώσει σε 20 ώρες .
iv)Υποθέτουμε ότι το κερί καίγεται με ρυθμό χ cm/ώρα .Τα ύψη αυτού του κεριού την 1
η
,2
η
,3
η
κ.λ.π ώρα είναι αντίστοιχα 60-χ, 60-2χ, 60-3χ cm κ.λ.π δηλαδή είναι διαδοχικοί όροι
αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο β1=60-χ και διάφορα –χ.
Το ύψος του πρώτου κεριού ύστερα από 15 ώρες είναι :
cm 5 . 12 35 5 . 47 5 . 2 14 5 . 47 ω 14 α α
1 15
= == = − −− − = == = ⋅ ⋅⋅ ⋅ − −− − = == = + ++ + = == =
ενώ το ύψος του δεύτερου κεριού είναι:
χ 15 60 χ 14 χ 60 ) χ ( 14 β β
1 15
− −− − = == = − −− − − −− − = == = − −− − + ++ + = == =
Άρα για να έχουν το ίδιο ύψος θα πρέπει να ισχύει :
16 . 3 χ 5 . 47 χ 15 5 . 12 χ 15 60 ≅ ≅≅ ≅ ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− −
Επομένως ο ζητούμενος αριθμός είναι περίπου 3.16 cm/ώρα
v)Έστω χ το αρχικό ύψος του τρίτου κεριού .Τα ύψη αυτού την 1
η
,2
η
,3
η
κ.λ.π ώρα είναι σε cm
χ-4 , χ-8 ,χ-12 κ.λ.π δηλαδή διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου με πρώτο όρο γ1=χ-4 και
διάφορα ω= -4.Το κερί αυτό μας ενδιαφέρει να λιώσει σε 20 ώρες (όσες και το πρώτο κερί).
Τότε το ύψος του θα είναι 0, δηλαδή
cm 80 χ 0 ) 4 ( 19 4 χ 0 ω 19 γ 0 γ
1 20
= == = ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = − −− − + ++ + − −− − ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == = + ++ + ⇔ ⇔⇔ ⇔ = == =
Άρα το αρχικό ύψος του κεριού είναι 80 cm.
- 34 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
34
ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΕΣ ΠΡΟΟΔΟΙ
Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής
1. Από τις παρακάτω ακολουθίες είναι γεωμετρική πρόοδος η
Α. 10, 20, 30, … Β. 5, 15, 25, … Γ. 3, 6, 9, …
Δ. 4, 20, 100, … Ε. - 5, 10, 25, …
2. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο α1 = 4 και λ = 3, αυτή είναι
Α. 4, 7, 10, 13, … Β. 4, 4⋅3, 4⋅6, … Γ. 4, 12, 36, …
Δ. 3, 12, 48, … Ε. 4, 4
3
, 4
9
, …
3. Αν 7, - 21, 63, … μια γεωμετρική πρόοδος, τότε ο λ είναι
Α. 3 Β. - 14 Γ. 14 Δ. -3 Ε. 4
4. Ο 4
ος
όρος της γεωμετρικής προόδου
4
3
− , 1, ...είναι
Α.
16
9
Β.
16
9
− Γ.
9
16
Δ.
9
16
− Ε.
4
3
5. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α1 = 5, λ = 2, τότε ο α5 είναι
Α. - 25
Β. 5
Γ. 10
Δ. 80 Ε. 320
6. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α1 = 3 και α4 = 375, τότε ο λ είναι
Α. 378 Β. 372 Γ. 10 Δ. 5 Ε. 3
7. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι λ = 2 και α6 = 448, τότε ο α1 είναι
Α. - 50 Β. 14 Γ. 600 Δ. - 100 Ε. 1200
8. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α1 = 2, λ = 3 και αν = 162, τότε η τάξη του όρου αν είναι
Α. 2 Β. 4 Γ. 3
Δ. 1 Ε. 5
9. Αν σε μία αύξουσα γεωμετρική πρόοδο α3 = 12 και α5 = 192, τότε ο λ είναι
Α. - 4 Β. 180 Γ. 16
Δ. 4 Ε. 2
10. Από τις παρακάτω γεωμετρικές προόδους είναι φθίνουσα η
Α. 3, 1,
3
1
,
9
1
...
Β. 4, 12, 36, ... Γ. - 30, 3, - 0,3, ...
Δ. - 10, -5, -
2
5
...
Ε. 2, - 8, 32, ...
- 35 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
35
11. Αν η γεωμετρική πρόοδος
2
y
x
,
y
x
, ... είναι απολύτως γνησίως φθίνουσα, τότε
Α. y ≥ 0 Β. y < 0
Γ. y < 1
Δ. x < y Ε. y > 1
12. Αν σε μια γεωμετρική πρόοδο είναι α4 = x και α6 = y (όπου x, y ομόσημοι), τότε έχουμε
Α. λ =
2
x· y
Β. λ =
y
x
Γ. λ =
2
2
x
y
Δ. λ
2
=
x
y
Ε. λ =
2
· y x
2 2
13. Ο λόγος της γεωμετρικής προόδου α·β, α,... είναι
Α.
α
1
Β.
β
1
Γ.
α
β
Δ.
β
α
Ε. α
2
2
β
14. Αν σε μια γεωμετρική πρόοδο α5 = 48 και α7 = 192, τότε το α3 είναι
Α. - 12 Β. 12 Γ. 144 Δ. 36 Ε. 24
15. Αν η μικρότερη ρίζα της εξίσωσης x
2
- 3x + 2 = 0 είναι το α1 μιας γεωμετρικής προόδου και
η μεγαλύτερη είναι ο λ της ίδιας προόδου, τότε η γεωμετρική πρόοδος είναι
Α. 1, 2, 4, 8, ... Β. - 1, 2, - 4, 8, ... Γ. 1, 3, 5, ...
Δ. 2, 3, 4, ... Ε. 3, 5, 7, ...
16. Αν τρεις θετικοί ακέραιοι αριθμοί αποτελούν διαδοχικούς όρους γεωμετρικής προόδου
και έχουν άθροισμα 65, τότε αυτοί είναι
Α. 5,
2
5
,
4
5
Β. 7, 21, 36 Γ. - 24, - 12, - 6
Δ. 5, 15, 45
Ε. 11 , 21, 43
17. Ο αριθμός 6 είναι γεωμετρικός μέσος των αριθμών
Α. 4 και
8
Β. - 2 και - 3 Γ. 3 και 12 Δ. 2 και 10 Ε. 5 και 7
18. Αν οι αριθμοί x - 1, x, x + 2 αποτελούν διαδοχικούς όρους γεωμετρικής προόδου, ο x
ισούται με
Α. - 2 Β.
3
2
Γ. 4 Δ. 0 Ε. 2
19. Αν οι x - 1, x + 1, x + 5 είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, τότε
Α. x = 1 Β. x = -1 Γ. x = 2
Δ. x = 3 Ε. x ≠ 0
20. Αν οι θετικοί αριθμοί
β
α
, γ, α·β είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, τότε
- 36 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
36
Α. γ = β
2
Β. γ = β Γ. γ = α
2
Δ. γ = α Ε. γ = α·β
21. Αν οι αριθμοί x, y, z είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, τότε
Α. y =
x
z
Β. x =
y
z
Γ.
y
x
=
z
y
Δ.
y
x
=
y
z
Ε. y =
2
x· z
22. Αν οι γ, α·β
3
, α·β είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, τότε
Α. γ = α·β
4
Β. γ = α·β
-2
Γ. γ = β
5
Δ. γ = α·β
5
Ε. γ = β
-2
23. Αν οι α, β, γ, δ είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, τότε από τις παρακάτω
απαντήσεις είναι λάθος η
Α. β·γ =
α·δ
Β. α·γ = β
2
Γ. β·δ = γ
2
Δ.
γ
δ
=
α
β
Ε. α·β·γ = δ
24. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α1 = 3, λ = 2, τότε ο νιοστός όρος της είναι
Α. αν = 3·2
ν-1
Β. αν = 2·3
ν-1
Γ. αν = - 2ν - 3
Δ. αν = 3ν + 2 Ε. αν = 3 2
ν
25. Αν α1 = 3 και αν + 1 = 4·αν, τότε ο νιοστός όρος της γεωμετρικής προόδου είναι
Α. αν = - 12ν Β. αν = 4 αν -
1
Γ. αν = 4·3
ν
Δ. αν = 3·4
ν-1
Ε. αν = 2·7ν
26.Αν μία γεωμετρική πρόοδος έχει αν = 2·5
ν-1
, τότε αυτή έχει
Α. α1 = 10, λ =
2
1
Β. α1 = 5, λ = 2 Γ. α1 = 2, λ = 5
Δ. α1 = 3, λ = 2 Ε. α1 =
2
1
, λ = 5
27. Στη γεωμετρική πρόοδο - 1, 2, - 4, ... το άθροισμα των 6 πρώτων όρων της είναι
Α. - 21 Β. - 16 Γ. 8 Δ. 21 Ε. - 48
28. Αν α1 = 8 και λ = 3, τότε το S4 είναι
Α. 720 Β. - 360 Γ. 320
Δ. 180 Ε. 240
29. Αν α1 = 7 και S4 = 280, τότε το λ είναι
Α. 5 Β. - 2 Γ.
7
1
Δ. 7 Ε. 3
30. Σε μία γεωμετρική πρόοδο αν είναι α1 = 4, ω = 4, Sν =5460, τότε ο ν είναι
- 37 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
37
Α. 21 Β. - 8 Γ. 4 Δ. 6 Ε.
2
13
31. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο α1 = 5 και λ = 2, τότε το Sν είναι
Α. Sν =5·(2
ν
- 1) Β. Sν =5·2
ν
Γ. Sν =5·2
ν+1
Δ. Sν =5·(2
ν
+ 3) Ε. Sν =5·2
ν-1
32. Για να είναι μία ακολουθία α1, α2, ... αν γεωμετρική πρόοδος πρέπει
Α. η διαφορά δύο διαδοχικών όρων να είναι σταθερή
Β. το πηλίκο δύο οποιονδήποτε όρων να είναι σταθερό
λ∈R*
Γ. το πηλίκο των διαδοχικών όρων της να είναι σταθερό
λ∈R*
Δ. να είναι α1 + αν = λ για κάθε ν∈Ν*
Ε. να είναι αν
2
= α1·λ για κάθε ν∈Ν*
33. Σε κάθε γεωμετρική πρόοδο ο λόγος λ είναι
Α. θετικός Β. ≠ 1 Γ. ακέραιος
Δ. ίσος με ν Ε. σταθερός πραγματικός ≠
0
34. Αν για τους όρους μιας ακολουθίας (αν) ισχύει αν+1 = c⋅αν όπου c ≠ 0, τότε
Α. η (αν) είναι πάντοτε γεωμετρική πρόοδος
Β. η (αν) είναι πάντοτε γνήσια αύξουσα
Γ. η (αν) είναι σταθερή
Δ. πρέπει c ≠ 1
Ε. όλοι οι όροι είναι πάντοτε ομόσημοι
35. Σε μια γεωμετρική πρόοδο ισχύει
Α. α4 = α1 + α3 Β. α4 = α1·4λ Γ. α4 = α3 + λ
Δ. α4 = α3·λ Ε. α4 = α1·α3
36. Σε μια γεωμετρική πρόοδο ισχύει
Α. αν = α1·λ
ν
Β. αν = α1·λ
ν-1
Γ. αν = α1
ν
·λ
Δ. αν = α1
ν-1
·λ Ε. αν = (α1·λ)
ν
37. Σε μια γεωμετρική πρόοδο το άθροισμα Sν των ν πρώτων όρων της είναι
Α. α1·
1 λ
1
λ
1 ν
−
−
−
Β. α1·
1 λ
1
λ
ν
−
−
Γ. αν·
1 λ
1 α
1
−
−
- 38 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
38
Δ. α1·
1 λ
1 α
ν
−
−
Ε.
1 λ
α α
ν 1
−
·
38. Ο τύπος του αθροίσματος των ν όρων Sν = α1·
1 λ
1
λ
ν
−
−
μιας γεωμετρικής προόδου με λόγο λ
χρησιμοποιείται
Α. σε οποιαδήποτε γεωμετρική πρόοδο
Β. σε γεωμετρική πρόοδο με λ ≠ 1
Γ. σε γεωμετρική πρόοδο με α1 > 0 και λ < 1
Δ. σε γεωμετρική πρόοδο με α1 > 0 και λ >1
Ε. σε γεωμετρική πρόοδο με α1 < 0 και λ < 1
39. Σε μια γεωμετρική πρόοδο έχουμε S4 = α και S5 = β. Τότε ισχύει
Α. λ =
α
β
Β. α5 =
α
β
Γ. α1 =
4
λ
α β −
Δ. α5 =
λ
α β −
Ε. α5 = β - α
40. Σε οποιαδήποτε γεωμετρική πρόοδο ισχύει ότι
Α. το άθροισμα των όρων που ισαπέχουν από τους άκρους
όρους είναι ίσο με το άθροισμα των άκρων όρων.
Β. το γινόμενο των όρων που ισαπέχουν από τους άκρους
όρους είναι σταθερό και ίσο με το γινόμενο των άκρων
όρων.
Γ. το α1·αν = λ
ν
Δ. το γινόμενο δύο οποιονδήποτε όρων της είναι ίσο με α1·αν
Ε. το πηλίκο δύο οποιονδήποτε όρων της είναι ίσο με
1
ν
α
α
Ερωτήσεις συμπλήρωσης
1. Να συμπληρώσετε τους όρους που λείπουν στις παρακάτω γεωμετρικές προόδους:
α)
4
1
2
1
− ... ... ...
β) ... ... 6 - 2 ...
γ) 2 ... 8 ... ...
δ) ...
2
1
− ...
8
1
− ...
2. Να γράψετε τους όρους που λείπουν στις παρακάτω γεωμετρικές προόδους:
α) 2 ... 128
- 39 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
39
β) 2 ... ... 128
γ) - 2 ... ... ... - 128
δ) - 2 ... ... ... ... - 128
3. Να γράψετε τους όρους που λείπουν ώστε οι παρακάτω γραμμές να είναι γεωμετρικές
πρόοδοι (όπου x και y θετικοί):
α)
y
x
x·y ... ... ...
β) ... x·y ...
y
x
...
γ) ...
2
y
x
... ... x·y
δ)
3
y
x
... ... ... x·y
3
4. α) Στην πρόοδο α1, α2, ..., α47 ο όρος που απέχει με τον α13 από τα άκρα είναι ο .......... ενώ
αυτός που ισαπέχει με τον α32 είναι ο ............
β) Στην πρόοδο α1, α2, ..., α1999 ο μεσαίος όρος είναι ο ...............
Ερωτήσεις αντιστοίχισης
1. Σε κάθε γεωμετρική πρόοδο της στήλης Α, να αντιστοιχίσετε τους νιοστούς όρους, που
υπάρχουν στη στήλη Β.
Στήλη Α Στήλη Β
1) 3, 12, 48, ...
2) - 10, -5,
2
5
− , ...
3) 24, 8,
3
8
, ...
Α) αν = 24·
1 ν
3
1 −
|
¹
|
\
|
Β) αν = 3·4
ν-1
Γ) αν = 24·3
ν-1
Δ) αν = - 10·
1 ν
2
1 −
|
¹
|
\
|
Ε) αν = 3·
1 ν
4
1 −
|
¹
|
\
|
- 40 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
40
2. Σε κάθε γεωμετρική πρόοδο της στήλης Α, να αντιστοιχίσετε το άθροισμα των ν πρώτων
όρων, που υπάρχουν στη στήλη Β.
Στήλη Α Στήλη Β
1) 5, 15, 45, ...
2) 18, 6, 2, ...
3) - 20, - 4,
5
4
− , ...
Α) Sν = - 27·
(
(
¸
(
¸
|
¹
|
\
|
−1
ν
3
1
B) Sν = 18·(3
ν
- 1)
Γ) Sν =
2
5
·(3
ν
- 1)
Δ) Sν = 25·
(
(
¸
(
¸
|
¹
|
\
|
−1
ν
5
1
Ε) Sν = 5·
(
(
¸
(
¸
|
¹
|
\
|
−1
ν
5
1
3. Σε κάθε τριάδα όρων γεωμετρικής προόδου της στήλης Α, να αντιστοιχίσετε την ακέραιη
θετική τιμή του x, της στήλης Β.
Στήλη Α Στήλη Β
1) x + 2, 3x, 5x + 2
2) x, x - 3, x + 3
Α) x = - 8
B) x =
2
5
Γ) x = 2
Δ) x = 1
Ερωτήσεις ανάπτυξης
1. Να σχηματισθούν οι γεωμετρικές πρόοδοι με:
α) α1 = 5 και λ = 3
β) α1 =
3
2
και λ =
4
1
γ) α1 = - 20 και λ =
2
1
2. Ποιον αριθμό πρέπει να προσθέσουμε στους αριθμούς 2, 16, 58 για να γίνουν τρεις
διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου;
- 41 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
41
3. α) Αν α1 = 2 και λ =
3
1
να βρεθεί ο α6
β) Αν α6 = 448 και λ = 2 να βρεθεί ο α1
γ) Αν α1 = 9 και α5 = 144 να βρεθεί ο λ
δ) Αν α1 = 2 και λ = 3 και αν = 162 να βρεθεί ο ν
4. Να ορισθεί μία γεωμετρική πρόοδος, αν α4 = - 6 και α8 =
27
2
− .
5. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α3 = 12 και α8 = 384, να βρεθεί ο λ.
6. Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α1 = 8 και λ =
4
1
α) να βρεθεί το άθροισμα των τεσσάρων πρώτων όρων της S4 και
β) το άθροισμα των άπειρων όρων της.
7. Στην γεωμετρική πρόοδο
α) με α1 =
2
1
, αν =
64
1
και λ =
2
1
να βρείτε το πλήθος ν
β) με α1 =
4
81
− , α5 =
4
1
− να βρείτε τον λόγο λ
8. Να βρεθεί η γεωμετρική πρόοδος, όταν
α) με α4 - α2 = 24, α2 + α3 = 6
β) με
6
4
α
α
= 4 και α2·α8 =
4
1
9. α) Αν σε μία γεωμετρική πρόοδο είναι α4 = 13 α6 = 117 και αν = 9477, να
βρεθεί ο ν.
β) Να βρεθεί το πλήθος ν των όρων μιας γεωμετρικής προόδου αν, αν έχουμε: α1 = 4, αν
= 972 και Sν = 1456
10. Να βρεθούν τρεις διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, οι οποίοι να έχουν άθροισμα 14 και
γινόμενο 64.
11. Να βρεθούν τέσσερις διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, οι οποίοι να έχουν γινόμενο 16
και άθροισμα μεσαίων όρων 5.
- 42 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
42
12. Να βρεθούν τέσσερις διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, οι οποίοι να έχουν γινόμενο
625 και το τετράγωνο του τρίτου είναι τετραπλάσιο του γινομένου των δύο άκρων όρων.
13. Να βρεθούν τρεις διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, αν γνωρίζουμε ότι το άθροισμα
των δύο πρώτων είναι 10 και το άθροισμα των δύο τελευταίων είναι 15.
14. α) Να βρεθεί μία γεωμετρική πρόοδος που να είναι γνησίως αύξουσα και οι διαφορές
του πρώτου από τον πέμπτο όρο της είναι 160 και του δεύτερου από τον τέταρτο όρο της είναι
48.
β) Να βρεθεί μία γεωμετρική πρόοδος που να είναι γνησίως φθίνουσα και οι διαφορές
του πρώτου από τον πέμπτο όρο της είναι 160 και του δεύτερου από τον τέταρτο όρο
της είναι 48.
15. Να βρεθεί η γεωμετρική πρόοδος αν ο έκτος όρος είναι τετραπλάσιος του τέταρτου όρου
της και το άθροισμα του δεύτερου και του πέμπτου όρου της είναι 216.
16. Να βρεθούν τέσσερις διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, αν ξέρουμε ότι ο δεύτερος
είναι μεγαλύτερος από τον πρώτο κατά 3 και ο τρίτος μικρότερος από τον τέταρτο κατά 12.
17. Δίνεται η γεωμετρική πρόοδος 1, 3, 9, 27, 81.
α) Να βρείτε τα γινόμενα α1·α5, α2·α4, α3
2
β) Να γενικεύσετε το συμπέρασμά σας
γ) Ισχύει 2·12 = 4·6. Η ακολουθία 2, 4, 6, 12 είναι γεωμετρική πρόοδος;
δ) Τι συμπεραίνετε για το αντίστροφο του συμπεράσματος του (β);
18. α) Ποιο είναι το άθροισμα των 6 πρώτων όρων της: - 1, 2, - 4, 8, ...;
β) Πόσους διαδοχικούς πρώτους όρους πρέπει να προσθέσουμε, για να πάρουμε
άθροισμα 85;
19. Να βρείτε το S4 στη γεωμετρική πρόοδο με α10 = 48 2 , α7 = 24.
20. Να βρείτε τη γεωμετρική πρόοδο με S4 = 30 και α5 + α6 + α7 + α8 = 480.
21. Να βρεθεί ο α1 μιας γεωμετρικής προόδου, αν το άθροισμα S των άπειρων όρων της είναι
100 και ο λ =
2
1
.
22. Να βρεθεί ο λ μιας γεωμετρικής προόδου, αν το άθροισμα S των άπειρων όρων της είναι
30 και το α1 = 10.
23. Να βρεθούν τρεις αριθμοί που αποτελούν αύξουσα γεωμετρική πρόοδο, αν το άθροισμά
τους είναι 65 και η διαφορά των άκρων όρων τους είναι 40.
- 43 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
43
24. Να βρείτε την γεωμετρική πρόοδο (αν), εάν
α)
5
10
S
S
= 33, α1 = 2
β) S3 = 26 και η διαφορά α4 - α1 = 52.
25. Να λυθούν οι εξισώσεις:
α) 2 + 2
2
+ 2
3
+ ... + 2
x
= 2046
β) 1 + x + x
2
+ ... = 5 με 0 < x < 1
γ) 1 + συνx + συν
2
x + ... = 2 με
2
π
− < x <
2
π
δ) x
2
+x
3
+ x
4
+... = συν
2
4
π
με x < 1
ε) 1 + x +
2
x
+
3
x + ... = 5 με x < 1
στ)
... x x x
2 2
2
+ + +
= 2 2 με x < 1
ζ)
... συν2x συνx 1
8
+ + +
= 64 με 0 < x <
2
π
26. Να βρείτε το θ∈[0, π], αν οι αριθμοί
6
ηµθ
, συνθ και εφθ να είναι διαδοχικοί όροι
γεωμετρικής προόδου.
27. Α. Αν α β
ν ν
, δυο γεωμετρικές πρόοδοι με λόγους λ1, λ2 αντίστοιχα και για κάθε ν είναι
β
ν
≠0, εξετάστε σε ποια περίπτωση σχηματίζεται γεωμετρική πρόοδος.
α) α
ν 2 1 +
β) α
ν
γ) 2 3 α
ν
+
δ) ( ) α
ν
2
ε)
1
β
ν
στ)
1
α ,
2
α ,
3
α , … (όπου αν >
0)
ζ)
ν ν
β ± α
η) 2 3 α β
ν ν
+
θ) α β
ν ν
⋅
ι)
α
β
ν
ν
Β. Στις περιπτώσεις που σχηματίζεται γεωμετρική πρόοδος, βρείτε τον αντίστοιχο νέο
λόγο.
- 44 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
44
28. Σε κάθε γεωμετρική πρόοδο, αμ και αk είναι οι όροι της τάξεως μ και κ αντίστοιχα. Τότε
ισχύει: αμ = λ
μ-k
αk, μ, k∈Ν
29. α) Σε μια γεωμετρική πρόοδο έχουμε α1 + α4 = α2 +α3. Να βρεθεί ο λόγος της.
β) Αν α, β, γ, δ είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου, να απλοποιήσετε την
παράσταση: Π = (α - γ)
2
+ (β - γ)
2
+ (β - δ)
2
- (α - δ)
2
30. Δίνεται η ακολουθία με γενικό όρο αν = 3 · 2
ν
.
α) Να βρεθεί ο όρος αν+1.
β) Να δειχθεί ότι αυτή είναι γεωμετρική πρόοδος και να βρεθεί ο λόγος λ και ο πρώτος
της όρος α1.
γ) Ποιος όρος της είναι ίσος με 3072;
31. Δίνεται η ακολουθία με Sν = 2 (3
ν
- 1)
α) Να βρεθεί το Sν-1
β) Να βρεθεί το αν
γ) Να βρεθεί το αν+1
δ) Να δειχθεί ότι αυτή είναι γεωμετρική πρόοδος και να βρεθεί ο λ και ο α1.
ε) Πόσους όρους της πρέπει να πάρουμε, για να έχουμε άθροισμα 484;
32. Δίνεται ο μεικτός περιοδικός 27 0, = 0,27 27 27 .........
α) Να γραφτεί σαν άθροισμα κλασμάτων με παρανομαστές δυνάμεις του 10.
β) Να γραφτεί στη μορφή
λ
κ
, όπου κ, λ φυσικοί αριθμοί.
33. Στο διπλανό σχήμα ο κύκλος c1 έχει
ακτίνα R και κέντρο το σημείο Κ. Οι
ομόκεντροί του κύκλοι c2 και c3 έχουν
ακτίνα
2
R
και
4
R
αντιστοίχως. Αν
συνεχίσουμε με την ίδια διαδικασία να
κατασκευάζουμε κύκλους (κάθε
επόμενος να είναι ομόκεντρος του
προηγούμενου του και να έχει τη μισή
ακτίνα απ’ αυτόν).
C
3
C
2
C
1
i) Nα βρείτε, συναρτήσει του R, την ακτίνα των c5, c6
ii) Να βρείτε το μήκος του κύκλου c7
iii) Να βρείτε το εμβαδόν του κύκλου c12
iv) Να βρείτε το άθροισμα των εμβαδών των 5 πρώτων κύκλων
- 45 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
45
.34. Ένας ασθενής παίρνει δόση των 10 mg ενός φαρμάκου κάθε 4ωρο. Στο χρονικό αυτό
διάστημα διασπάται το
4
1
της ποσότητας του φαρμάκου που βρίσκεται στην αρχή του 4ώρου
στο αίμα του ασθενούς ενώ το υπόλοιπο παραμένει στο αίμα του ασθενούς.
α) Να βρείτε την ποσότητα του φαρμάκου που έχει στο αίμα του ο ασθενής μόλις πάρει
την 2
η
δόση του φαρμάκου.
β) Να βρείτε την ποσότητα του φαρμάκου που έχει στο αίμα του ο ασθενής στο τέλος
του πρώτου 12ώρου.
γ) Αν είναι γνωστό ότι, όταν η ποσότητα του φαρμάκου στο αίμα του
ασθενούς υπερβεί τα 50 mg, παρουσιάζονται επικίνδυνες παρενέργειες, δείξτε ότι ο
ασθενής δεν κινδυνεύει ακόμη και με ισόβια λήψη του φαρμάκου.
δ) Ποια είναι η ποσότητα της επικίνδυνης δόσης.
35. Ένας φυσιοδίφης ανακάλυψε σε ζούγκλα του Αμαζονίου ένα περίεργο είδος φιδιού.
Μελετώντας το παρατήρησε ότι, όταν συμπληρώσει τον 1ο χρόνο ζωής, έχει σχηματισθεί
στο μέσο του σώματος του μια κόκκινη λωρίδα (Κ). Με τη συμπλήρωση του 2ου χρόνου του,
στο μέσο του σώματός του έχει σχηματισθεί μια μαύρη λωρίδα (Μ) και δεξιά και αριστερά
της από μια κόκκινη (Κ). Όταν συμπληρώσει τον 3ο χρόνο, η μαύρη λωρίδα παραμένει στο
μέσο του σώματος του φιδιού, ενώ κάθε κόκκινη έχει δώσει τη θέση της σε μια τριάδα (Κ) -
(Μ) - (Κ). Και συνεχίζει να αναπτύσσεται κάθε χρόνο με το ίδιο μοτίβο.
Α. α) Πόσες κόκκινες (Κ) και πόσες μαύρες (Μ) λωρίδες θα έχει το φίδι μόλις κλείσει 6
χρόνια ζωής;
β) Να γενικεύσετε για ν χρόνια.
Β. Κάποια στιγμή μετρήθηκαν 255 λωρίδες στο σώμα του φιδιού.
α) Πόσες από αυτές είναι κόκκινες;
β) Πόσα χρόνια ζωής είχε κλείσει το φίδι;
γ) Να γενικεύσετε για Ν = 2
n
λωρίδες.
Γ. Οι παρατηρήσεις έδειξαν ακόμη ότι οι λωρίδες έχουν το ίδιο πλάτος και, όταν
συμπληρώσει το 10ο χρόνο ζωής, το μήκος του φθάνει τα 10,23 m, ενώ όλο του το σώμα
καλύπτεται από τις λωρίδες. Να βρείτε το πλάτος κάθε λωρίδας.
- 46 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
46
36. Ένα αυτοκίνητο κοστίζει σήμερα 10.000.000 δρχ. Είναι γνωστό ότι στο τέλος κάθε χρόνου
χάνει το
1
10
της αξίας που έχει στην αρχή του χρόνου.
Ι. Τότε
i) Η αξία του αυτοκινήτου στο τέλος του
πρώτου χρόνου είναι 9.500.000 δρχ.
Σ Λ
ii) Οι αξίες στο τέλος κάθε χρόνου είναι
διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου με
λόγο
1
10
Σ Λ
iii) Μετά την συμπλήρωση 2 χρόνων από την
αγορά του η αξία του αυτοκινήτου μειώθηκε
κατά 2.000.000 δρχ.
Σ Λ
iv) Η αξία του είναι μεγαλύτερη από 5.000.000
δρχ. στο τέλος του 5
ου
χρόνου από την αγορά
του
Σ Λ
v) Η αξία του είναι μικρότερη από 4.000.000
δρχ. στο τέλος του 8
ου
χρόνου από την αγορά
του
Σ Λ
ΙΙ. i) Η αξία του αυτοκινήτου στην αρχή του 3
ου
χρόνου από την αγορά του είναι:
Α. 7.000.000 δρχ. Β. 7.200.000 δρχ. Γ. 7.290.000 δρχ.
Δ. 8.000.000 δρχ. Ε. 8.100.000 δρχ.
ii) Με την συμπλήρωση 3 χρόνων από την αγορά του η αξία του μειώθηκε κατά
Α. 4.000.000 δρχ. Β. 3.200.000 δρχ. Γ. 2.710.000 δρχ.
Δ. 1.900.000 δρχ. Ε. 1.710.000 δρχ.
iii) Η αξία του αυτοκινήτου γίνεται μικρότερη από 6.000.000 δρχ. στο τέλος του
Α. 3
ου
χρόνου Β. 4
ου
χρόνου Γ. 5
ου
χρόνου
Δ. 6
ου
χρόνου Ε. 7
ου
χρόνου
37. α) Να συγκρίνετε τον αριθμητικό και τον γεωμετρικό μέσο των αριθμών: 2, 8.
β) Δείξτε ότι η σχέση που θα βρείτε ισχύει γενικά για κάθε ζεύγος θετικών x, y.
38. Αν α, β, γ αποτελούν διαδοχικούς όρους γεωμετρικής προόδου τότε να αποδείξετε ότι οι
β - α
1
,
γ - α
1
,
β α
1
+
αποτελούν διαδοχικούς όρους αριθμητικής προόδου.
39. Να βρείτε τρεις ακέραιους αριθμούς, για τους οποίους ισχύουν τα εξής:
i) είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου
- 47 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
47
ii) αν αυξηθεί ο δεύτερος κατά 8, η πρόοδος γίνεται αριθμητική
iii) αν αυξηθεί και ο τρίτος κατά 64, γίνεται πάλι γεωμετρική.
40. Να βρείτε τρεις αριθμούς για τους οποίους ισχύουν τα εξής:
i) είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου
ii) έχουν άθροισμα 15
iii) αν σ’ αυτούς προσθέσουμε τους αριθμούς 1, 4, 19 αντίστοιχα θα γίνουν διαδοχικοί όροι
γεωμετρικής προόδου.
41. Να βρείτε τρεις ακέραιους αριθμούς για τους οποίους ισχύουν τα εξής:
i) είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου
ii) ελαττώνοντας τον τρίτο κατά 4 γίνονται διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου
iii) ελαττώνοντας τον δεύτερο και τον τρίτο της αριθμητικής προόδου κατά 1 σχηματίζεται
πάλι γεωμετρική πρόοδος.
42. Να βρείτε τέσσερις ακέραιους αριθμούς για τους οποίους ισχύουν τα εξής:
i) οι τρεις πρώτοι είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου
ii) οι τρεις τελευταίοι είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου
iii) το άθροισμα των άκρων όρων είναι 14 και των μεσαίων 12.
43. Ο Πέτρος γιορτάζοντας τα 12
α
γενέθλιά του, ζήτησε από τους γονείς του για δώρο 15.000
και κάθε επόμενα γενέθλια να του αυξάνουν το ποσό κατά 3.000 μέχρι να γιορτάσει τα 21
χρόνια του.
Ο πατέρας του αντιπρότεινε τα εξής: “Θα σου δώσω τώρα 500 δρχ. και κάθε επόμενα
γενέθλιά σου θα σου διπλασιάζω το προηγούμενο ποσό”. Ο Πέτρος σκέφτηκε λίγο και
απέρριψε τη πρόταση του πατέρα του πιστεύοντας ότι όταν θα γιορτάζει τα 18
α
γενέθλιά
του με τη δική του πρόταση θα πάρει περισσότερα χρήματα.
α) Δικαιολογήσετε γιατί συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την άποψη του Πέτρου.
β) Πόσα χρήματα θα πάρει με τη δική του πρόταση στα 21
α
γενέθλιά του και πόσο θα
έπαιρνε με την πρόταση του πατέρα του;
- 48 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
48
Ερωτήσεις του τύπου “Σωστό-Λάθος”
1. Ο νιοστός όρος αν μιας αριθμητικής προόδου με
διαφορά ω είναι αν = α1 + (ν - 1) ω.
Σ Λ
2. Ο νιοστός όρος αν μιας γεωμετρικής προόδου με λόγο λ
είναι αν = α1· λ
ν-1
.
Σ Λ
3. Το άθροισμα των ν πρώτων όρων μιας αριθμητικής
προόδου είναι Sν =
2
· ν )
ν
α (α
1
+
.
Σ Λ
4. Το άθροισμα των ν πρώτων όρων μιας αριθμητικής
προόδου είναι Sν =
| |
2
· ν ω (ν 2α
1
) 1 − +
.
Σ Λ
5. Το άθροισμα των ν πρώτων όρων μιας γεωμετρικής
προόδου είναι Sν = α1 ·
1 - λ
1 - λ
ν
.
Σ Λ
6. Το άθροισμα των απείρων όρων μιας απολύτως
φθίνουσας γεωμετρικής προόδου είναι S =
1 - λ
α
1
Σ Λ
7. Αν α, β, γ, διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου τότε β
- α = γ - β.
Σ Λ
8. Αν α, β, γ, διαδοχικοί όροι γεωμετρικής προόδου τότε
α
β
=
β
γ
.
Σ Λ
9. Το άθροισμα Sν = 1 + 2 + ... + ν =
2
1) (ν ν +
. Σ Λ
10. Η ακολουθία 2, 5, 8, ... είναι γεωμετρική πρόοδος. Σ Λ
11. Η ακολουθία
2
1
,
4
1
,
8
1
, ... είναι αριθμητική πρόοδος.
Σ Λ
12. Στην αριθμητική πρόοδο 2, 7, 12, 17, ... η διαφορά ω
είναι 5.
Σ Λ
13. Στη γεωμετρική πρόοδο 100, 50, 25, ... ο λόγος λ είναι
2
1
.
Σ Λ
- 49 –
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ∆ΡΟΥΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ http://mathhmagic.blogspot.com/
49
14. Στη γεωμετρική πρόοδο 18, -9,
2
9
, -
4
9
... ο λόγος λ είναι
2
1
.
Σ Λ
15. Η ακολουθία με αν+1 = αν + 3 είναι αριθμητική πρόοδος.
Σ Λ
16. Η ακολουθία με αν+1 = 3αν είναι γεωμετρική πρόοδος. Σ Λ
17. Σε μία αριθμητική πρόοδο με α1 = 5 και ω = - 3 είναι Sν =
2
3ν)ν - (13
Σ Λ
18. Η αριθμητική πρόοδος 3, 7, 11, ... έχει Sν = 4
ν
-1. Σ Λ
19. Η γεωμετρική πρόοδος 4, 8, 16, 32, ... έχει
Sν =
3
4
(2
ν
- 1).
Σ Λ
20. Σε μία γεωμετρική πρόοδο με α1 = 20 και λ =
2
1
είναι Sν
= 40.
Σ
Λ
21. Η αριθμητική πρόοδος - 5, - 8, - 11, ... έχει αν = - 3ν-2. Σ Λ
22. Η γεωμετρική πρόοδος 2, 6, 18, ... έχει αν = 2·3
ν-1
. Σ Λ
23. Σε μια αριθμητική πρόοδο με α1 = - 3 και ω = 5 το
αν = 3·5
ν-1
.
Σ Λ
24. Σε μια γεωμετρική πρόοδο με α1 = 4 και λ = 2 το
αν = 2ν + 2.
Σ Λ
25. Η αριθμητική πρόοδος 24, 17, 10, ... είναι γνησίως
αύξουσα.
Σ Λ
26. H γεωμετρική πρόοδος 5, 10, 20, ... είναι γνησίως
αύξουσα.
Σ Λ
27. Οι αριθμοί 7, 14, 21 είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής
προόδου.
Σ Λ
28. Οι αριθμοί 3, 6, 12 είναι διαδοχικοί όροι γεωμετρικής
προόδου.
Σ Λ
29. Το 25 είναι γεωμετρικός μέσος των αριθμών 5 και 45. Σ Λ
