Κεφάλαιο 3. Εξέλιξη
3.1 Εισαγωγή
Η θεωρία της εξέλιξης διατυπώθηκε από τον Κάρολο Δαρβίνο. Η ιδέα της εξέλιξης είχε υποστηριχθεί και από άλλους στοχαστές αλλά ο Δαρβίνος ήταν ο πρώτος που τη διατύπωσε με επιστημονικούς όρους και υπέδειξε το μηχανισμό της φυσικής επιλογής. Κυτταρική θεωρία: όλα τα έμβια όντα αποτελούνται από κύτταρα και από προϊόντα κυττάρων. Θεωρία της εξέλιξης: όλα τα έμβια όντα είναι προϊόν εξέλιξης που υπέστησαν προγενέστεροι οργανισμοί. Χωρίς τη θεωρία της εξέλιξης η Βιολογία θα έμοιαζε περισσότερο με μία στείρα περιγραφή φυτικών και ζωικών οργανισμών και θα έλειπε ο μίτος που τους συνδέει μεταξύ τους.
3.1.1 Ταξινόµηση των οργανισµών και εξέλιξη
Οι οργανισμοί κατατάσσονται σε ομάδες, ανάλογα με το πόσο μοιάζουν μεταξύ τους. Η ταξινόμηση των οργανισμών είναι απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να είναι η εφικτή η 1. συλλογή 2. κατάταξη 3. σύγκριση των οργανισμών μεταξύ τους. Βασικές έννοιες είδος
το σύνολο των διαφορετικών πληθυσμών (ή οργανισμών) που μπορούν να αναπαραχθούν μεταξύ τους και να αποκτήσουν γόνιμους απογόνους ή το σύνολο των οργανισμών που έχουν κοινά μορφολογικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά το σύνολο των ατόμων ενός είδους τα οποία ζουν στην ίδια περιοχή το κριτήριο της αναπαραγωγικής δυνατότητας μεταξύ των οργανισμών ώστε να δίνουν γόνιμους απογόνους (αμφιγονική αναπαραγωγή) το κριτήριο της μορφολογικής και βιοχημικής ομοιότητας μεταξύ των οργανισμών (μονογινική και αμφιγονική αναπαραγωγή)
πληθυσμός μειξιολογικό κριτήριο τυπολογικό κριτήριο
Το μειξιολογικό κριτήριο βρίσκει εφαρμογή στους οργανισμούς που αναπαράγονται αμφιγονικά (επαφή με άτομο διαφορετικού φύλου) αλλά όχι στους οργανισμούς που αναπαράγονται μονογονικά (με κυτταρική διαίρεση). Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούμε το τυπολογικό κριτήριο για τη διάκριση των οργανισμών σε είδη. Με βάση το τυπολογικό κριτήριο που αποτελεί επινόηση του Σουηδού φυσιοδίφη Κάρολου Λινναίου έχει ταξινομηθεί το σύνολο των οργανισμών του πλανήτη σε ταξινομικές βαθμίδες ευρύτερες από το είδος.
z Ταξινομικές βαθμίδες 1. 2. 3. 4. 5. 6. είδος γένος οικογένεια τάξη κλάση φύλο
Τα φυλογενετικά δέντρα δείχνουν την εξελικτική σχέση μεταξύ των οργανισμών. Οι τομές μεταξύ των κλάδων δύο συγγενικών ειδών συμβολίζουν τους κοινούς προγόνους.
40
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
Μεθοδολογία ασκήσεων στα φυλογενετικά δένδρα • τα φυλογενετικά δένδρα δείχνουν την εξελικτική σχέση μεταξύ των οργανισμών • οι τομές μεταξύ των κλάδων δύο συγγενικών ειδών συμβολίζουν τους κοινούς προγόνους • η αρχή (βάση) του δέντρου είναι ο κοινός πρόγονος των ειδών • κάθε διακλάδωση αντιπροσωπεύει τον εξελικτικό διαχωρισμό δύο ή περισσότερων ειδών • στο τέλος κάθε κλάδου υπάρχει μόνο ένα είδος (υπαρκτό ή εξαφανισμένο) • το μήκος κάθε κλάδου είναι ανάλογο με τον χρόνο της ειδογένεσης Ασκήσεις που ζητούν ανάλυση ενός φυλογενετικού δένδρου • το μήκος ενός κλάδου αντιπροσωπεύει τον χρόνο που χρειάστηκε για να Θ Ι Η δημιουργηθεί ένα είδος. Όσο πιο κοντά είναι δύο οργανισμοί τόσο πιο κοντά Ε Ζ (μικρότερα) θα είναι τα κλαδιά του Δ δένδρου που τους συνδέουν Γ • μεγάλα κλαδιά σημαίνει ότι ο κοινός Β πρόγονος δύο οργανισμών είναι μακρινός Α Στο διπλανό φυλογενετικό δένδρο οι οργανισμοί Η και Θ έχουν πολύ κοντινή συγγένεια ενώ οι Δ και Θ πολύ μακρινή. Οι οργανισμοί Δ, Ε και Ζ έχουν κοινό πρόγονο τον οργανισμό Α. Ασκήσεις που ζητούν κατασκευή ενός φυλογενετικού δένδρου Η άσκηση, μας δίνει κάποιους οργανισμούς καθώς και τη σχέση που έχουν μεταξύ τους και μας ζητάει να κατασκευάσουμε (σχεδιάσουμε) το φυλογενετικό δένδρο. Η σχέση μεταξύ των οργανισμών μπορεί να δίδεται με τη μορφή της συστηματικής κατάταξης ή προσδιορίζοντας τους κοινούς προγόνους. Συστηματική κατάταξη
Α είδος γένος οικογένεια τάξη κλάση φύλο πρόγονο σε Β x x x x x επίπεδο φύλου Γ Δ Ε
Περιγραφή
• οι Α και Β έχουν κοινό πρόγονο σε επίπεδο γένους • οι Γ και Δ έχουν κοινό πρόγονο σε επίπεδο τάξης • οι Α, Β και οι Γ, Δ έχουν κοινό πρόγονο σε επίπεδο κλάσης • οι Α, Β, οι Γ, Δ και ο Ε έχουν κοινό
x
Το φυλογενετικό δένδρο που προκύπτει από την παραπάνω εκφώνηση θα έχει τη μορφή: Σημεία προσοχής: • το μήκος του κλάδου για τα Α, Β πρέπει να είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο Γ, Δ αφού έχουν πιο μακρινή συγγένεια • ο κλάδος του Ε δεν πρέπει να τέμνεται με τα Α, Β, Γ, Δ πουθενά αλλού παρά μόνο στον κοινό πρόγονο
Ε
Γ
Δ
Α
Β
41
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
Ασκήσεις στα φυλογενετικά δένδρα 1. Στο παρακάτω φυλογενετικό δένδρο να εξηγήσετε: Επίπεδο α. ποιοι από τους τρεις οργανισμούς 1 Γ Α, Β και Γ είναι πιο κοντινοί από την Β εξελικτική άποψη; Α β. αν κάθε διακλάδωση αντιπροσωπεύει μία συστηματική βαθμίδα να φτιάξετε τη συστηματική Δ κατάταξη για τους οργανισμούς Α, Β, Γ. γ. ποιος οργανισμός από όλους είναι πιο κοντά στον κοινό τους πρόγονο;
2. Η συστηματική κατάταξη για τα είδη Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Α είδος γένος οικογένεια τάξη κλάση φύλο Β Γ x x x x Δ Ε
Επίπεδο
2
Ζ
α. να σχεδιάσετε το φυλογενετικό δένδρο για τους οργανισμούς Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ β. ποιοι οργανισμοί βρίσκονται πολύ κοντά από εξελικτική άποψη; γ. να υποδείξετε τον κοινό πρόγονο για τους οργανισμούς Γ, Δ, Ε, Ζ 3. Με βάση την παρακάτω, κατάταξη για διάφορα είδη ανθρώπων και πιθήκων, να φτιάξετε το φυλογενετικό δένδρο.
Α είδος γένος οικογένεια τάξη κλάση φύλο Β Γ
D. brancoi Dryopithecus Dryopithecidae Πρωτεύοντα Θηλαστικά Χορδωτά
Επίπεδο
3
Δ
G. gorilla Gorilla Ανθρωποπίθηκοι
H. sapiens H. erectus Homo Homo Ανθρωπίδες
α. να εξηγήσετε γιατί ο Homo erectus είναι το πιο συγγενικό είδος με τον Homo sapiens σε σχέση με τον Dryopithecus brancoi β. με τη θεωρία της φυσικής επιλογής, να εξηγήσετε τη δημιουργία οικογενειών στην τάξη των πρωτευόντων
42
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
3.1.2 Η θεωρία του Λαµάρκ
Ζαν-Μπατίστ Λαμάρκ (1744-1829) • Γάλλος ζωολόγος • επινόησε τον όρο «Βιολογία» • ήταν ο πρώτος που υποστήριξε με επιχειρήματα ότι τα είδη μεταβάλλονται και ότι η ζωή στον πλανήτη μας έχει προέλθει από απλούστερες μορφές που σταδιακά έγιναν πιο περίπλοκες • ήταν ο πρώτος που παρουσίασε στο βιβλίο του: «Η φιλοσοφία της Ζωολογίας», το οποίο εκδόθηκε το 1809, μια ολοκληρωμένη θεωρία, για να εξηγήσει πώς τα φυτά και τα ζώα εξελίσσονται
η θεωρία του Λαμάρκ
η άβια ύλη παράγει ατελείς μορφές ζωής, οι οποίες εξελίσσονται σε συνθετότερες, εξαιτίας μίας έμφυτης τάσης των όντων για συνεχή πρόοδο κατά τη διάρκεια μεγάλων χρονικών περιόδων, οι πρωτόγονοι οργανισμοί μετατρέπονται σταδιακά, κατά μήκος μιας «νοητής φυσικής κλίμακας», σε πιο εξελιγμένους, με τη βοήθεια μιας εσωτερικής δύναμης, η οποία στοχεύει στη βελτίωσή τους
οι αλλαγές στο περιβάλλον δημιουργούν νέες συνήθειες στα ζώα, με αποτέλεσμα αυτά να χρησιμοποιούν περισσότερο κάποια όργανά τους ή, αντίθετα, να μην τα χρησιμοποιούν καθόλου
σύμφωνα με την αρχή της χρήσης και της αχρησίας, τα όργανα ενός ζώου που βοηθούν στην προσαρμογή του στο περιβάλλον χρησιμοποιούνται περισσότερο, αναπτύσσονται και μεγαλώνουν. Τα όργανα όμως εκείνα που δε συμβάλλουν στην προσαρμογή του οργανισμού περιπίπτουν σε αχρησία, ατροφούν και εξαφανίζονται
τα ζώα αποκτούν νέα χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της ζωής τους τα επίκτητα χαρακτηριστικά που έχουν συγκεντρωθεί σε έναν οργανισμό κληροδοτούνται στους απογόνους
η συσσώρευση αλλαγών οδηγεί στη δημιουργία ενός είδους που είναι διαφορετικό από το αρχικό
• •
πολυάριθμα πειράματα έχουν αποδείξει ότι επίκτητα χαρακτηριστικά δεν κληρονομούνται η θεωρία του Λαμάρκ δεν είναι αποδεκτή σήμερα
τα
Θεωρίες εξέλιξης (3): 1. Πλάτωνας και Αριστοτέλης: σταθερότητα των ειδών 2. Λαμάρκ: κληρονόμηση επίκτητων χαρακτηριστικών 3. Δαρβίνος: φυσική επιλογή
43
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
3.1.3 Η θεωρία της φυσικής επιλογής
Κάρολος Δαρβίνος (1809-1882) • Άγγλος φυσιοδίφης • συμμετείχε σε ένα πενταετές ταξίδι με τη φρεγάτα Beagle στη διάρκεια του οποίου συνέλεξε πλήθος διαφορετικών ζώων και έκανε πολλές κλιματολογικές, γεωλογικές και ανθρωπολογικές παρατηρήσεις (από τη ζούγκλα του Αμαζονίου και τις πεδιάδες της Αργεντινής ως τα υψίπεδα των Άνδεων και τα νησιά Γκαλαπάγκος) • το 1858 δημοσίευσε το βιβλίο: «Η προέλευση των ειδών δια της φυσικής επιλογής» το οποίο άλλαξε την άποψή μας για εμάς τους ίδους ως είδος αλλά και για τον φυσικό κόσμο
η διαδικασία με την οποία οι οργανισμοί που είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον τους επιβιώνουν και αναπαράγονται περισσότεροι από τους μη προσαρμοσμένους
φυσική επιλογή
• •
σε διάφορες περιοχές επικρατούν διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικές ευκαιρίες επιβίωσης οι οργανισμοί που επιβώνουν και αναπαράγονται είναι αυτοί που επιλέγονται από τη φυσική επιλογή ως οι πιο κατάλληλοι η διαδικασία με την οποία ο άνθρωπος επιλέγει τα καταλληλότερα ζώα (ή φυτά) ή αυτά που έχουν οικονομικό ενδιαφέρον, προκειμένου να παράγει απογόνους με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά
τεχνητή επιλογή
Η θεωρία της φυσικής επιλογής μπορεί να συνοψιστεί σε 4 βασικές παρατηρήσεις και σε 3 συμπεράσματα που απορρέουν από αυτές.
•Παρατήρηση 1. Οι πληθυσμοί των διάφορων ειδών τείνουν αυξάνονται από γενιά σε γενιά με ρυθμό γεωμετρικής προόδου.
να
•Παρατήρηση 2. Αν εξαιρεθούν οι εποχικές διακυμάνσεις, τα μεγέθη των πληθυσμών παραμένουν σχετικά σταθερά. •Παρατήρηση 3. Τα άτομα ενός είδους δεν είναι όμοια. Στους πληθυσμούς υπάρχει μια τεράστια ποικιλομορφία όσον αφορά στα φυσικά χαρακτηριστικά των μελών τους. •Παρατήρηση 4. Τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά των γονέων κληροδοτούνται στους απογόνους τους.
44
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
•Συμπέρασμα 1. Για να παραμείνει σταθερό το μέγεθος ενός πληθυσμού, παρά την τάση του για αύξηση, μερικά άτομα δεν επιβιώνουν ή δεν αναπαράγονται. Συνεπώς μεταξύ των οργανισμών ενός πληθυσμού διεξάγεται ένας αγώνας επιβίωσης. Φυσική επιλογή ονομάστηκε από τον Κάρολο Δαρβίνο η διαδικασία με την οποία οι οργανισμοί που είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στο περιβάλλον τους επιβιώνουν και αναπαράγονται περισσότερο από τους λιγότερο προσαρμοσμένους. •Συμπέρασμα 2. Η επιτυχία στον αγώνα για την επιβίωση δεν είναι τυχαία. Αντιθέτως, εξαρτάται από το είδος των χαρακτηριστικών που έχει κληρονομήσει ένας οργανισμός από τους προγόνους του. Οι οργανισμοί οι οποίοι έχουν κληρονομήσει χαρακτηριστικά που τους βοηθούν να προσαρμόζονται καλύτερα στο περιβάλλον τους επιβιώνουν περισσότερο και αφήνουν μεγαλύτερο αριθμό απογόνων από τους οργανισμούς οι οποίοι έχουν κληρονομήσει λιγότερο ευνοϊκά για την επιβίωσή τους χαρακτηριστικά. •Συμπέρασμα 3. Τα ευνοϊκά για την επιβίωση χαρακτηριστικά μεταβιβάζονται στην επόμενη γενιά με μεγαλύτερη συχνότητα από τα λιγότερο ευνοϊκά, καθώς οι φορείς τους επιβιώνουν και αφήνουν μεγαλύτερο αριθμό απογόνων από τους φορείς των λιγότερο ευνοϊκών χαρακτηριστικών. Έτσι, με την πάροδο του χρόνου, η συσσώρευση όλο και περισσότερων ευνοϊκών χαρακτηριστικών σε έναν πληθυσμό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση ενός νέου είδους.
3.1.4 Μερικές χρήσιµες αποσαφηνίσεις στη θεωρία της φυσικής επιλογής
• • • η φυσική επιλογή δρα πάνω στον πληθυσμό ο πληθυσμός είναι η μικρότερη δυνατή εξελικτική μονάδα τα μεμονωμένα άτομα δεν μπορούν να αποτελέσουν τη μονάδα της εξέλιξης καθώς ένα μεμονωμένο άτομο μπορεί να παρουσιάσει, το πολύ, ένα νέο χαρακτηριστικό η εξέλιξη απαιτεί συσσώρευση πολλών νέων κληρονομήσιμων χαρακτηριστικών που έχουν εδραιωθεί στους πληθυσμούς διαδοχικών γενεών με τη δράση της φυσικής επιλογής η δράση της φυσικής επιλογής είναι τοπικά και χρονικά προσδιορισμένη (είναι δυνατόν ένα χαρακτηριστικό που αποδεικνύεται προσαρμοστικό σε μια περιοχή, μια καθορισμένη χρονική στιγμή, να είναι άχρηστο ή και δυσμενές σε μια άλλη περιοχή ή σε μια άλλη χρονική στιγμή)
•
•
45
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
3.1.5 Η φυσική επιλογή εν δράση
Η κεντρική ιδέα της θεωρίας της φυσικής επιλογής γίνεται κατανοητή μέσα από το παράδειγμα της πεταλούδας του είδους Biston betularia, ενός εντόμου που είναι πολύ διαδεδομένο στην Αγγλία και στη Σκοτία. Η προσαρμογή της στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του περιβάλλοντός της προκειμένου να επιβιώσει περιγράφεται παρακάτω.
παράδειγμα βιομηχανικού μελανισμού
η πεταλούδα αυτή συναντιέται σε δύο παραλλαγές που διαφέρουν ως προς τον χρωματισμό τους. Η μία είναι ανοιχτόχρωμη και φέρει σκούρες κηλίδες στις πτέρυγές της ενώ η άλλη είναι εξ’ ολοκλήρου μαύρη πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση πολυπληθέστερες ήταν οι ανοιχτόχρωμες πεταλούδες ενώ οι μαύρες ήταν ελάχιστες
μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση βαθμιαία άρχισαν να επικρατούν οι μαύρες πεταλούδες, έτσι ώστε στις αρχές του 20ού αιώνα να αποτελούν αυτές τη μοναδική σχεδόν παραλλαγή πεταλούδας σε πολλές βιομηχανικές περιοχές (όπως το Μάντσεστερ)
πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση οι κορμοί των δέντρων είχαν το φυσικό ανοιχτό χρώμα τους. Οι ανοιχτόχρωμες πεταλούδες που αναπαύονταν επάνω τους (γιατί η πεταλούδα αυτή τρέφεται τη νύχτα και αναπαύεται την ημέρα) διακρίνονταν δυσκολότερα από τους θηρευτές τους, τα εντομοφάγα πτηνά, σε σχέση με τις μαύρες
έτσι επικράτησαν στους τοπικούς πληθυσμούς της πεταλούδας, αφού είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης
όταν μαύρισαν οι κορμοί των δέντρων εξαιτίας της βιομηχανικής ρύπανσης, το προσαρμοστικό πλεονέκτημα το είχαν πλέον οι μαύρες πεταλούδες, που ήταν περισσότερο δυσδιάκριτες στους κορμούς από τις ανοιχτόχρωμες βαθμιαία άρχισαν να επικρατούν αριθμητικά οι μαύρες πεταλούδες, καθώς επιβίωναν περισσότερο και μεταβίβαζαν με μεγαλύτερη συχνότητα τον χρωματισμό τους στις επόμενες γενιές από τις ανοιχτόχρωμες
•
•
οι πεταλούδες δεν ανταποκρίθηκαν σε κάποια αλλαγή του περιβάλλοντος καθώς οι μαύρες πεταλούδας προϋπήρχαν η φυσική επιλογή έδρασε ευνοώντας από τα υπάρχοντα κληρονομήσιμα χαρακτηριστικά εκείνο που προσέδιδε μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης
46
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
3.1.6 Σύγκριση της θεωρίας του Λαµάρκ µε τη θεωρία του Δαρβίνου
Η σύγκριση των δύο θεωριών μπορεί να γίνει μέσα από ένα παράδειγμα το οποίο να εξηγεί την εμφάνιση του ψηλού λαιμού στις καμηλοπαρδάλεις, ένα χαρακτηριστικό που δεν είχαν οι μακρινοί πρόγονοι των σημερινών ζώων.
θεωρία του Λαμάρκ
οι καμηλοπαρδάλεις δημιουργήθηκαν από οργανισμούς κατώτερων βαθμίδων διαμέσου της φυσικής κλίμακας τα χαμηλότερα κλαδιά απογυμνώθηκαν από τα φύλλα τους, οπότε προέκυψε η ανάγκη για πρόσβαση των καμηλοπαρδάλεων, που ως τότε είχαν κοντούς λαιμούς, στα ψηλότερα κλαδιά σύμφωνα με την αρχή της χρήσης και της αχρησίας, ορισμένα ζώα τέντωναν το λαιμό τους, για να φτάνουν τα ψηλά κλαδιά. Με το συνεχές τέντωμα και με τη βοήθεια μιας εσωτερικής δύναμης ο λαιμός τους μάκρυνε (τα ζώα δεν εξαφανίστηκαν) σύμφωνα με την αρχή της κληρονομικής μεταβίβασης των επίκτητων χαρακτηριστικών, ο μακρύς λαιμός κληροδοτήθηκε στους απογόνους και αποτέλεσε χαρακτηριστικό του είδους τους
θεωρία του Δαρβίνου
στο φυλογενετικό δέντρο των καμηλοπαρδάλεων, σε κάποιο προγονικό είδος, υπήρχαν ζώα με λαιμούς ποικίλου μήκους ο αριθμός των ζώων που γεννιόνταν ήταν πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό των ζώων που μπορούσε να θρέψει το περιβάλλον. Προέκυψε λοιπόν η ανάγκη ελέγχου του μεγέθους του πληθυσμού τους η φυσική επιλογή ευνόησε τα άτομα με τον ψηλότερο λαιμό, γιατί μπορούσαν να προσεγγίσουν τροφή καλύτερης ποιότητας ή μεγαλύτερης ποσότητας. Τα άτομα με κοντό λαιμό σταδιακά λιγόστευαν και τελικά εξαφανίστηκαν
ο μακρύς λαιμός κληροδοτήθηκε στους απογόνους και αποτέλεσε χαρακτηριστικό του είδους τους
47
Σημειώσεις Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ΄ Λυκείου 2012-2013 Νίκος Κωνσταντίνου, Βιολόγος
παράδειγμα επικράτησης χαρακτηριστικού Για να εξηγήσουμε την επικράτηση ενός χαρακτηριστικού μέσα σε ένα πληθυσμό, σύμφωνα με τη θεωρία της φυσικής επιλογής ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:
υπάρχει ένας πληθυσμός ενός είδους, μέσα στον οποίο παρατηρείται ποικιλομορφία ως προς ένα χαρακτηριστικό γεννιούνται περισσότεροι οργανισμοί (αύξηση με γεωμετρική πρόοδο) από αυτούς που μπορεί να υποστηρίξει το οικοσύστημα και μεταξύ τους διεξάγεται αγώνας για επιβίωση
η αλλαγή σε κάποιον περιβαλλοντικό παράγοντα που σχετίζεται με το χαρακτηριστικό αυτό δίνει μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης στα άτομα τα οποία φέρουν μία συγκεκριμένη παραλλαγή του χαρακτηριστικού τα άτομα μέσα στον πληθυσμό τα οποία δεν έχουν το χαρακτηριστικό που ευνοεί την επιβίωσή τους έχουν μικρότερες πιθανότητες επιβίωσης, αντίθετα τα πιο προσαρμοσμένα άτομα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης και απόκτησης απογόνων
έτσι επικρατούν τα άτομα που είναι πιο προσαρμοσμένα
τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά μεταβιβάζονται με μεγαλύτερη συχνότητα στους απόγονους
το ποσοστό των πιο προσαρμοσμένων ατόμων μέσα στον πληθυσμό βαθμιαία αυξάνεται και είτε θα είναι η πλειοψηφία ή θα είναι μείνουν μόνο αυτά τα άτομα
•
•
οι οργανισμοί δεν ανταποκρίθηκαν σε κάποια αλλαγή του περιβάλλοντος προϋπήρχε ποικιλομορφία μέσα στον πληθυσμό για το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό η φυσική επιλογή έδρασε ευνοώντας από τα υπάρχοντα κληρονομήσιμα χαρακτηριστικά εκείνο που προσέδιδε μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης
48
